# Malakka Boğazı

| Malakka Boğazı |
| --- |
| Malakka Boğazı |
| Genel Bilgiler |
| Ülke(ler) | Endonezya, Malezya, Tayland, Singapur |
| Koordinatlar | ﻿ / ﻿ |
| Yerleşim(ler) (sahil) | Malakka |
| Ayırdığı topraklar | Sumatra← →Malay Yarımadası |
|  |
| Tür | Boğaz |
| Bağladığı sular | Andaman Denizi→ ←Güney Çin Denizi |
| Uzunluk | 930 km (580 mi) |
| En derin noktası | 200 m (660 ft) |
| En dar yeri | 38 km (24 mi) |
| Wikimedia Commons |
|  |

 Malezya yarımadasını Endonezya Sumatra adasından ayıran Malakka boğazının haritası.
**Malakka Boğazı;** Endonezya'ya bağlı Sumatra Adası ile Malezya Yarımadası (Batı Malezya) arasında, 805 km uzunluğunda dar bir boğazdır.

## Ekonomik önemi

Malakka Boğazı, ekonomik ve stratejik açıdan dünyanın en önemli deniz yollarından biri olup Süveyş Kanalı ve Panama Kanalı ile eşdeğer öneme sahiptir.

Boğaz, Hint Okyanusu ve Büyük Okyanus arasında ana deniz yolu geçişini oluşturmanın yanı sıra, aynı zamanda dünyanın en kalabalık 3 ülkesi olan Hindistan, Endonezya ve Çin'i deniz yoluyla birbirine bağlamaktadır. Ayrıca, bölgenin en gelişmiş ticaret devlerini; Japonya, Güney Kore ve Tayvan'ı uluslararası ticarete bağlamaktadır.

Malaccamax tankerlerin Orta Doğu Petrol yataklarından Çin'e giden deniz yolu.
2008 verilerine göre her yıl 94.000'den fazla gemi boğazdan geçmekte (2008), bu da Malakka Boğazı'nı dünyanın en işlek boğazı yapmaktadır. Petrol, Çin'de üretilen ürünler, kömür, palmiye yağı ve Endonezya kahvesi de dahil olmak üzere dünyanın ticareti yapılan mallarının yaklaşık %25'ini nakliye firmaları Malakka Boğazı üzerinden taşımaktadır. </ref>"Strait of Hormuz disruption would jeopardise 10% of Europe's LNG imports". *ieefa.org* (İngilizce). Erişim tarihi: 4 Mart 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link) </ref> 2003 senesinde dünyada denizyoluyla taşınan bütün petrolün 1/4´i bu boğazdan geçmiştir.

Nakliyat 1995'te yaklaşık 7.8 milyon varil (7.8 MMbbl), 2002´de 10.3 milyon varil (10.3 MMbbl) ve 2002 sonrası 11 milyon varil (11 MMbbl) veya 1.700.000 m³´tür ve Çin ekonomisinin büyümesiyle bu oranın daha da büyümesi beklenmektedir.

Singapur yakınlarında bulunan Phillips Kanalı'nda boğaz, sadece 2,8 km veya 1,5 deniz mili genişliğindedir ve dünyanın en önemli dar geçitlerinden biridir. Bu bilgi, 25 Mayıs 2012 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlenmiştir. Boğazı geçebilecek gemilerin maksimum boyutları, uluslararası standartlara göre Malaccamax sınıfı ile sınırlandırılmıştır.

## Denizcilikte yöresel tehlike

Ekonomide son derece önemli olan bölgede çeşitli tehlikeler bulunmaktadır. Bu bölgedeki en ciddi tehlike, ticari gemilere karşı düzenlenen korsancılık faaliyetleridir. Ufak ticari gemilerden seyahat gemilerine, en büyük petrol tankerlerine kadar bütün ticari gemiler bu tehlike ile karşı karşıya kalmaktadır.

Boğazdaki korsancılık oranı geçen senelerde artmaya devam etmiştir. 1994 yılında 25 saldırı meydana gelmişken, bu sayı 2000 yılında 220, 2003'te ise 150'yi bulmuştur. Bu oran dünya genelinde var olan deniz korsancılığının 1/3'ünü teşkil etmektedir.
2004 yılının ilk yarısında önceki yıllara göre artan korsancılık olayları yüzünden Malezya, Endonezya ve Singapur'un Devlet Deniz Kuvvetleri ve Sahil Güvenlik Kurumları, bölgede deniz güvenliğini artırmak için daha çok devriye yapmaya başlamışlardır.

Bazı güvenlik uzmanlarına göre bir grup teröristin, boğazın fazla derin olmayan bölgelerinde büyük bir gemi batırıp boğazda trafik sıkışıklığına sebebiyet verme ve dünya ticaretini zarar uğratma imkânının olduğunu savunurken, bazı uzmanlar ise böyle büyük çapta bir saldırı olasılığının olmadığını savunmaktadırlar.

Boğazda hâlen 34 adet batık gemi bulunmaktadır ve bazıları 1880´lerden kalmıştır. Bu batıklardan meydana gelen kaza tehlikesi hâlen mevcuttur.10 Mayıs 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Trafiği engelleyen yangın dumanları.
Boğazın bir diğer tehlikesi ise, Sumatra Adası'nda tarım gibi sebeplerle çıkarılan orman yangınlarıdır. Bu yangınlardan yükselen duman, boğaz trafiğini olumsuz şekilde etkilemektedir. Duman nedeniyle boğazdaki gemilerin görüş mesafesi 200 metreye kadar düşebilmektedir.

## Boğazı rahatlatmak için öneriler

Tayland boğazın önemini azaltmak için birden fazla proje geliştirmiştir. Bunlardan bir tanesi, kendi topraklarında bulunan Tayland Kanalı olarak bilinen bölgede bir kanal kazıp, böylelikle Afrika, Orta Doğu ve Pasifik arasındaki deniz ticaret yollarını 960 km veya 600 deniz mili daha kısaltmaktır. Lâkin böyle bir adım Tayland´ı fiziksel olarak ikiye böler. Bu da zaten ülkede var olan ve Pattani bölgesinde çoğunluğu oluşturan müslüman kesimin bağımsızlık çabalarına anahtar rol olacağından gerçekleştirilmemiştir. 2004´de*The Washington Times* ´a sızdırılan bir rapora göre Çin Hükûmeti bu inşanın mali bedelini tamamen karşılayacağını bildirmiştir. Tayland Hükûmeti şu an bu kanal projesini farklı nedenlerden dolayı rafa kaldırmıştır.

İkinci bir alternatif ise aynı bölgeye kanal yerine bir petrol hattı inşa etme planıdır. Böylelikle boğazı kullanmadan bölgenin batısından (Hint Okyanusu'ndan) doğusuna Çin, Güney Kore ve Tayvan´a petrol nakliyatında $0.50/barrel veya $3/m³ nakliyat bedelinin azalacağı öne sürülür.

## Bölgenin tarihî deniz yolu ticareti

Yüzyıllardır farklı uygarlıklar; Mısır, Roma, Arap uygarlıkları, Afrika, Osmanlı, İran ve Hindistan bu yolları tercih etmiş ve Kedah'a
ulaşmayı amaçlamışlardır. Buradan farklı istikametlere ayrılmışlardır. Kedah, Malay Yarımadasının en batısı olup bir nevi bu bölgeye genel liman görevi yapmıştır. Malakka Boğazı, Uzak Doğu ile Hint Okyanusu arasındaki en kısa nakliye rotasıdır. Bundan ötürü söz konusu boğaz üzerinde seyrüsefer teknikleri ve gemi inşa sanatı hakkında canlı bir fikir alışverişi gerçekleşmiştir. 1819 yılında; yani 1824 tarihli Anglo-Hollanda Antlaşması'ndan sadece birkaç yıl önce, İngiliz Doğu Hindistan Şirketi, ilk ticaret karakolunu Malakka Boğazı'nda kurmuştur. Daha sonra da söz konusu coğrafyanın büyük bir ticaret limanına doğru genişlemesi gerçekleşmiştir. Nihayetinde 1867 senesinde Singapur'un bir İngiliz Kraliyet Kolonisi ilan edilmesiyle Malakka Boğazı, küresel jeopolitik açısından kritik bir yer haline gelmiştir. 9 Ağustos 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

## Kaynakça

*
* World oil transit chokepoints25 Mayıs 2012 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi
* BBC News report on the increased security in the Straits13 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* "Going for the jugular" Report on the potential terrorist threat to the Straits. From the Economist, requires subscription, in the print edition June 10th 200422 Şubat 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* China builds up strategic sea lanes15 Mayıs 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* A report from the International Maritime Organisation on the implementation of a Straits "Marine Electronic Highway" - a series of technological measures to ensure safe and efficient use of the busy waters6 Temmuz 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

## Dış bağlantılar

* The Malacca Straits Research and Development Centre homepage
* Al-Jazeera: Malacca Strait nations plan air patrol21 Aralık 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Waterway To the World1 Eylül 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.