Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Özel vakıf

**Özel vakıf**, iyi bir amaca hizmet ederken, hükûmet standartlarına göre bir kamu hayır kurumu olarak kabul edilebilecek veya edilmeyebilecek bir hayır kurumudur.

Türk Medeni Kanununa göre vakıf; gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemeleri ile oluşan tüzel kişiliğe sahip mal topluluklarıdır.

Gerçek veya tüzel kişilerin kendi iradeleriyle, taşınır veya taşınmaz mal ve haklarını belirli ve sürekli bir amaca özgüleyerek oluşturdukları, kamu tüzel kişiliğine sahip olmayan, bağımsız ve özel hukuk hükümlerine tabi vakıf türüdür. Özel vakıflar, genellikle kamuya yararlı, sosyal, kültürel, eğitim, sağlık veya benzeri alanlarda faaliyet göstermek amacıyla kurulur.

Vakıf senedinde vakfın adı, amacı, merkezi, yönetim organları, gelir ve gider esasları, denetim şekli ve fesih halinde malvarlığının devredileceği kuruluş gibi unsurlar yer alır. Özel vakıflar, kendi mütevelli heyetleri veya yönetim organları tarafından idare edilir. Vakıflar Genel Müdürlüğü, özel vakıfların faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir ancak doğrudan yönetim yetkisi yoktur. Vakıf yönetimi, vakıf senedinde belirtilen esaslara göre yürütülür.

Vakıf geleneği, İslam dünyasında ve Osmanlı İmparatorluğu'nda toplumsal dayanışmanın ve yardımlaşmanın kurumsal bir ifadesi olarak önemli bir yer tutmuştur. Günümüzde özel vakıflar, toplumsal ihtiyaçların karşılanmasında ve sosyal sorumluluk projelerinde etkin rol oynamaktadır.

## Kaynakça
# Amerikan Kızılhaçı

| Amerikan Kızılhaçı |
| --- |
|  |
| Kuruluş | 1881 |
| Tür | Yardım kurumu |
| Amaç | İnsani yardım |
| Merkez | Washington, ABD |
| Başkan | Gail J. McGovern |
| Bütçe | 9.05 milyar ABD doları (2006) |
| Resmî site | www.redcross.org |

**Amerikan Kızılhaçı** (**Amerikan Ulusal Kızılhaçı** olarak da bilinir), ABD içinde acil destek, felaket yardımı ve eğitimi sağlayan insani organizasyondur. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi'nin ABD için oluşturulmuş bir iştirakidir.

Bugün iç afet yardımlarına ek olarak Amerikan Kızılhaçı, beş farklı alanda daha hizmet vermektedir: muhtaçlara yardım için toplum hizmeti; ordu üyeleri ve onların aileleri için yardım ve iletişim hizmeti; kan ve kan ürünlerinin işlenmesi ve dağıtılması; hazırlanma, sağlık ve güvenlik için eğitim programları; ve uluslararası kalkınma ve yardım programları.

## Notlar

## Dış bağlantılar

* Resmi website'si 12 Nisan 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Kâr amacı güden şirket

**Kâr amacı güden şirket** (İngilizce: For-profit corporation), sahiplerine veya hissedarlarına kâr sağlamak amacıyla kurulan ve faaliyet gösteren tüzel kişiliklerdir. Bu tür şirketler, mal ve hizmet sunarak ya da diğer iş faaliyetleri aracılığıyla para kazanmayı hedefler. Kâr amacı gütmeyen şirketlerin aksine, kâr amacı güden şirketlerin ana amacı finansal kazanç sağlamaktır ve elde edilen kâr, hissedarlara temettü olarak dağıtılabilir veya şirketin büyümesi için yeniden yatırılabilir.
# Amerikan İşaret Dili

| Amerikan İşaret Dili |
| --- |
| Ana dili olanlar | Amerika Birleşik Devletleri |
| Bölge | Kuzey Amerika, Batı Afrika, Orta Afrika, Güneydoğu Asya |
| Konuşan sayısı | 2.000.000  (1972) |
| Dil ailesi | Fransız işaret dili
* **Amerikan İşaret Dili**
 |
| Dil kodları |
| ISO 639-2 | ase |
| ISO 639-3 | ase |
|   ASL veya türevlerinin ulusal işaret dili olduğu bölgeler  ASL'nin diğer bir işaret dili yanında önemli dil olduğu bölgeler |

**Amerikan İşaret Dili** veya **ASL** (*American Sign Language*), Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'daki sağır topluluklarının kullandığı doğal bir işaret dilidir. Lehçeleri ve ASL'den türemiş kreollar ile birlikte Batı Afrika ve Güneydoğu Asya'daki topluluklarca da kullanılmaktadır. Fransızca işaret dilinin bir kreolü olduğu düşünülen ASL, Amerika Birleşik Devletleri'nın batısındaki Connecticut'ta yer alan *American School for the Deaf* adlı sağırlar okulunda dil ilişkisi sonucunda gelişmiştir.

ASL dilbilgisi İngilizce ile ilişkili değildir ve çeşitli eyaletlerdeki eğitim kurumları tarafından yabancı dil olarak kabul edilir. 1960'ların Sivil Haklar Hareketi'nin desteğiyle William Stokoe, sağır eğitiminde işaret dilinin kullanımı olan manualizmi savundu.

## Kaynakça
# Amerika Birleşik Devletleri'nde İslamofobi

Ohio'da Müslüman karşıtı protesto
**Amerika Birleşik Devletleri'nde İslamofobi**, bazı Amerikalıların İslam'a, Müslümanlara ve/veya İslam'a bağlı gibi görünen kişilere ve İslam'la ilişkili grupların üyelerine karşı besledikleri güvensizlik ve düşmanlık duyguları olarak tanımlanabilir. Bugün Amerika Birleşik Devletleri'nde İslami öğretileri yanlış yönlendirmeye, İslami grupları aşağılamaya ve karalamaya ve inancın kendisini zayıflatmaya ve itibarsızlaştırmaya yönelik çok sayıda girişim bulunmaktadır. Amerikalı Müslümanlar genellikle ırksallaştırılmakta ve kendilerine atfedilen klişeler ve genellemeler nedeniyle ayrımcılığa maruz kalmaktadır. Bu nedenle İslamofobi, profil özellikleri ya da insanların nasıl göründüğüne dair sosyal olarak inşa edilmiş kategoriler üzerine kurulu olan Amerika Birleşik Devletleri'nin ırkçı ideolojisinin hem bir ürünü hem de ona katkıda bulunan bir unsurdur.

Kaliforniya Berkeley Üniversitesi ve Amerikan-İslam İlişkileri Konseyi tarafından hazırlanan bir rapor, 2008-2013 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri'nde birincil amacı "İslam'a ve Müslümanlara karşı önyargıyı veya nefreti teşvik etmek" olan 33 gruba 206 milyon dolar fon sağlandığını ve bu dönemde Amerika Birleşik Devletleri'nde İslamofobiye katkıda bulunan toplam 74 grup olduğunu tahmin etmektedir. Bu durum akademisyenler Nathan Lean ve John Esposito tarafından "İslamofobi endüstrisi" olarak adlandırılmıştır.

## Kaynakça
# Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu

ITUC ile ilişkili sendikaları bulunan ülkeler açık mavi renkle gösterilmiştir.
**Uluslarararası Sendikalar Konfederasyonu** (**ITUC**), dünyanın en büyük işçi sendikaları federasyonudur. 2006 yılında Hür İşçi Sendikaları Konfederasyonu (**ICFTU**) ve Dünya Emek Konfederasyonu'nun (**WCL**) birleşmesi ile kurulmuştur.

ITUC bünyesine bağlı 161 ülkeden 325 sendika yoluyla dünya çapında 176 milyon işçiyi temsil etmektedir.

Türkiye'den DİSK, KESK, HAK-İŞ ve TÜRK-İŞ sendika konfederasyonları ITUC'a bağlıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmî site
# Portus Romae

Torlonia rölyefi, Via Ostiense Müzesi, Porta San Paolo, Roma
**Portus** (Latince "liman") tam adı **Portus Ostiensis Augusti**, sonraları **Portus Romae**, Roma'nın antik limanlarından biridir. Limanın kalıntıları Roma'nın 25 km güneybatısında Fiumincino - Leonardo da Vinci Havalimanı ile Tiber Nehri'nin kuzey ağzı arasında bulunmaktadır.

## Claudius dönemi

Claudius dönemi liman modeli, Via Ostiense Müzesi, Porta San Paolo, Roma
Tiber Nehri ile birebir ilişkide olan Ostia limanı, bu nehrin getirdiği alüvyonlar ile sık sık dolmaktaydı. Claudius MS 42 yılında, Ostia limanının 4 kilometre kuzeyinde, Tiber Nehri'nin yan kollarından birisinde 69 hektar büyüklüğünde yeni bir liman havzası inşası emrini vermiştir. Bu liman havzası, deniz içine doğru uzanan iki farklı mendirek ile sınırlandırılmaktaydı. Liman girişinde yapay olarak inşa edilmiş bir ada üzerinde bir deniz feneri bulunmaktaydı. Bu yapay adanın inşası için, taş yüklü büyük bir geminin batırıldığı bilinmektedir. Büyük mendireklerin aynı zamanda demir atma noktaları olarak da kullanılmışlardır. Öte yandan güney mendireğinin, limanı güneybatı yönünden gelen rüzgarın etkisini azaltma fonksiyonu da vardı ancak mendireğin, bu fonksiyonunu her zaman başarıyla üstlenemediği bilinmektedir. Tacitus'un aktardığına göre MS 62 yılında tahıl taşıyan bazı gemiler bir fırtına sonucu liman içerisinde batmıştır. Sonraları Mısır'dan gelen tahıl gemilerinin kolayca Roma'ya transfer edilebilmeleri için liman havzasının güneydoğusuna bir kanal kurulmuş ve liman bu sayede Tiber Nehri ile bağlanmıştır.

## Trajan dönemi

Eski liman havzası
Trajan MS 103 yılında limanı doğu yönüne doğru genişletmiştir. Bu genişletme çalışması burada kalıntıları bugün hala görülebilen 33 hektarlık altıgen bir havzanın oluşturulmasını da kapsamaktaydı. Bu havza günümüzde yaklaşık 3 kilometre kıyıdan uzaklaşmıştır. 700 metrelik yarıçapı ile bu havza içerisinde çok büyük gemilerin de kendisine yer bulabildiği tahmin edilmektedir. Dahası, Trajan'ın inşa ettirdiği bu havza da bazı kanallar ile hem Tiber Nehri ile hem de Claudius dönemi limanı ile bir bağ içerisindeydi.

Portus Romae'nin hızlı bir biçimde eski liman Ostia'nın bütün fonksiyonlarını üstlendiği bilinmektedir. Bunun dışında Portus limanındaki yerleşim büyümeye devam etmiştir. MS 300 civarında 30.000 ila 40.000 arası bir nüfusa sahip olan limana, sonraları bir piskopos dahi atanmıştır. 314 yılında Konstantin tarafından colonia ilan edilen Portus, ilk olarak 6. yüzyılda Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılması ile birlikte önemini kaybetmiştir.

## Dipnotlar

## Kaynakça
# İngiltere Krallığı

| İngiltere*Kingdom of England* *Royaume d'Angleterre* İngiltere Krallığı |
| --- |
| 927-1707 |
|
Bayrak

Kraliyet Arması

 |
| **Slogan** “Dieu et Mon Droit”
“Tanrı ve [Benim] Hakkım” |
| Normanların Galler'i işgali sonrası İngiltere Krallığı toprakları (1067–1283) |
| Başkent | Winchester (1066 öncesi) Westminster (1066 sonrası) |
| Yaygın dil(ler) | Eski İngilizce (de facto, 1066'ya kadar) Normanca (de jure, 1066 – 15. yüzyıl) Orta İngilizce (de facto, 1066 – 15. yüzyıl sonları) İngilizce (de facto, 16. yüzyıldan itibaren) Galce (de facto) Kernevekçe (de facto) |
| Hükûmet | Mutlak monarşi (1215 öncesi) Yarı-parlamenter monarşi (1215–1646, 1660–1689) Anayasal monarşi (1689–1707) |
| Hükümdar |   |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 829–839  | Wessexli Egbert (ilk) |
| • 1702–1707  | Anne (son) |

 |
| Yasama organı | Witan (1066 öncesi) Curia Regis (1066–1215) Meclis (1215 sonrası) |
| Tarihçe |   |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 927 |
| • Norman işgali  | 1066–1088 |
| • Galler Kanunları    1535–1542  | 1536 ve 1543 |
| • Taçların birleşmesi  | 1603 |
| • Güç ayrılığı  | 1649–1660 |
| • Dağılışı  | 1707 |

 |
| Nüfus |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1283  | 2.600.000 |
| • 1542  | 3.000.000 |
| • 1707  | 5.750.000 |

 |
| Para birimi | Pound sterling |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wessex Krallığı |
|  | Mercia Krallığı |
|  | Doğu Anglia Krallığı |
|  | Northumbria Krallığı |
|  | Galler Prensliği |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Büyük Britanya Krallığı |  |

 |

 |

**İngiltere Krallığı**, 927-1707 yılları arasında varlığını sürdürmüş Kıta Avrupası'nın kuzeybatısında bir egemen devlet. İngiltere Krallığı toprakları Büyük Britanya adasının güneyinin üçte ikisi ile çevredeki küçük adaları kapsamıştır. Kuzeyde İskoçya Krallığı ile sınırı vardı. İlk başkenti Winchester iken daha sonra başkent Westminster'e taşınmıştır.

12 Temmuz 927'de Britanya'daki kralların bir araya gelmesiyle oluşturulan İngiltere varlığını daha çok Britanya'daki Anglo-Sakson yerleşimine ve kendinden önceki yedi krallığa borçludur.

1067-1283 Galler'in Norman işgali sonrası Galler de İngiltere kontrolüne girdi.

1 Mayıs 1707'de ise İngiltere, İskoçya ile birleşerek Büyük Britanya Krallığı'nı oluşturdu. Bu tarihten sonra İngiltere hayatına bir egemen devlet olarak değil, Büyük Britanya'nın ülkelerinden birisi olarak devam etmiştir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* İngiltere hükümdarları listesi
# Doğu Avrupa

Birleşmiş Milletler İstatistik Bölümü tarafından istatistik çalışmalar için Avrupa'nın ayrılmış bölümleri (Doğu Avrupa kırmızı ile gösterilmiştir):
  Kuzey Avrupa
  Batı Avrupa
  Doğu Avrupa
  Güney Avrupa
CIA World Factbook sınıflandırması:
  Doğu Avrupa
  Güneydoğu Avrupa
  Kıtalararası
**Doğu Avrupa**, Avrupa kıtasının Batı Avrupa ile Asya kıtası arasında kalan kesimi. Bölge; jeopolitik, coğrafi, kültürel ve sosyo-ekonomik bakımdan farklı anlamları çağrıştırdığı için tam olarak kapladığı alana dair fikir birliği yoktur.

Doğu Avrupa terimi, Soğuk Savaş döneminde Sovyet Bloku'nun jeopolitik birliğini ifade edip Baltık Denizi'nden Adriyatik Denizi'ne kadar uzanan bölgede bulunan ülkeleri kapsamaktaydı. Sovyet Bloku'nun çökmesinin ardından bu bölge, günümüzde artık bu anlamı taşımamaktadır.

## Devletler

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Arnavutluk
* Azerbaycan
* Belarus
* Bosna-Hersek
* Bulgaristan
* Çekya
* Ermenistan
* Gürcistan
 | * Hırvatistan
* Karadağ
* Kazakistan
* Kosova
* Kuzey Makedonya
* Macaristan
* Moldova
* Polonya
 | * Rusya
* Romanya
* Sırbistan
* Slovakya
* Slovenya
* Türkiye
* Ukrayna
* Yunanistan
* Kıbrıs
 |

## Ayrıca bakınız

* Doğu Avrupa Saati
* Doğu Bloku
* Avrupa Birliği'nin genişlemesi

## Kaynakça
# Denizcilik sigortası

CMA CGM Balzac
**Denizcilik sigortası** bir sigorta türüdür.

Gemilerin, kargoların, terminallerin ve herhangi bir nakliyenin kayıp veya hasarını kapsar.

Kargo sigortası, denizcilik sigortasının bir alt dalıdır, ancak denizcilik sigortası ayrıca karada ve denizde açıkta bulunan mülkleri (konteyner terminalleri, limanlar, petrol platformları, boru hatları), gövdeyi, deniz kazalarını ve deniz kayıplarını da içerir. Mallar posta veya kurye veya ilgili posta yoluyla taşındığında, bunun yerine nakliye sigortası kullanılır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Havacılık sigortası
* Uydu sigortası
* Seyahat sigortası
* Taşıt sigortası
# Hukukî koruma sigortası

**Hukukî koruma sigortası**, hukukî giderler sigortası ya da hukuk sigortası, sigortacının, prim ödenmesi karşılığında, sigortalının taraf olduğu poliçe kapsamında düzenlenen dava çeşitleriyle sınırlı olarak yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerini ve diğer edimleri yerine getirmeyi üstlendiği sigorta dalıdır.

Hukukî koruma sigortası kapsamında; motorlu araca bağlı hukukî koruma, sürücü hukukî koruması, taşınmaz mala bağlı hukukî koruma, kişi-aile hukukî koruması teminat altına alınabilir. Bunlar yanında ek sözleşme ile teminat kapsamına alınabilecek aile ve miras hukuku, inşaat sözleşmeleri, maden, taş ocakları ve orman hukuku, vergi ve kamu alacaklarından doğan işlemler, gümrük hukuku ile ilgili işlemler, çekişmesiz yargı işleri, uluslararası yargı yolları, iflas ve konkardato ile ilgili işlemler de teminat altına alınabilir.

## Kaynakça
# Poliçe (sigorta)

Rusyadaki bir aracın sigorta policesidir.
**Sigorta poliçesi**, bir sigorta sözleşmesinin koşullarını içeren belge.

Poliçe, sigorta sözleşmesinin varlığı için bir şart değildir. Diğer bir deyişle, ortada bir poliçe olmasa da sigorta teminatı var olur ve sözleşmenin tarafları (sigortacı ile sigortalılar) hak sahibi olabilirler. Poliçenin kaybolmasıyla da sigortalının herhangi bir hakkı zarar görmez. Ancak poliçe, sigorta sözleşmesinin varlığını ve koşullarını gösteren önemli bir ispat unsurudur.

SİGORTA POLİÇESİ (INSURANCE POLICY)
Sigortacı ile sigortalı arasındaki sigorta sözleşmesinin yazılı, yasal delilidir. Bir sigorta poliçesinde genel olarak, sigortacıyı ve sigortalıyı tanımlayıcı bilgiler, sigorta konusuna ilişkin açıklamalar, teminatın kapsamı, sigorta bedeli, sözleşmenin süresi, prim miktarı, poliçenin düzenlenme tarihi, tarafların borç ve yükümlülükleri gibi bilgiler bulunmaktadır.

## Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili maddeleri

Türk sigorta hukukunun temelini oluşturan Türk Ticaret Kanunu'ndaki poliçeyle ilgili bazı maddeler aşağıda belirtilmiştir.

Sigortacının poliçeyi imzalama ve sigortalıya verme yükümlülüğü:

**"Madde 1263.** Sigortacı sigorta ettirene sigorta mukavelesi gereğince her iki tarafın haiz olduğu hak ve borçları gösteren ve kendi tarafından imza edilen bir sigorta poliçesi veya onun yerine geçmek üzere bir muvakkat sigorta ilmühaberini ekleriyle beraber vermeye mecburdur. Sigortacı istediği takdirde, sigortalı dahi poliçe veya ilmühaberin ve eklerinin bir örneğini imzalayarak sigortacıya vermekle mükelleftir.**"**
Poliçenin üzerinde bulunması gereken bilgiler:

**"Madde 1266.**
1. Sigortacının ve sigorta ettirenin ve varsa sigortadan faydalanan kimsenin adı ve soyadı veya ticaret unvanı ve ikametgâhları;
2. Sigortanın mevzuu;
3. Sigortacının üstüne aldığı rizikolarla bunların başlıyacağı ve son bulacağı an;
4. Sigorta bedeli;
5. Primin tutarı ile ödeme zamanı ve yeri;
6. Sigortacının üstüne aldığı rizikoların hakiki mahiyetlerini tamamen tayine yarıyacak bütün haller;
7. Tanzim tarihi.**"**

Sigortacının poliçeyi 24 saat içinde teslim etme zorunluluğu:

**"Madde 1267.** (...) mukavele tarihinden yirmi dört saat içinde ve mukavele bir tellal vasıtasiyle yapılmış ise en geç on gün içinde sigortacı poliçeyi sigorta ettiren kimseye vermeye mecburdur. Aksi takdirde sigorta ettiren kimse sigortacı ile sigortaya aracılık yapan tellaldan tazminat istiyebilir.**"**
Sigortalı poliçeyi teslim aldığında prim ödeme borcu doğar:

**"Madde 1295.** (Değişik madde: 21/06/1994 - KHK - 537/2 md.) Sigorta priminin tamamının, taksitle ödenmesi kararlaştırılmışsa ilk taksitin, akit yapılır yapılmaz ve poliçenin teslimi karşılığında ödenmesi gerekir.**"**
## Poliçenin bölümleri

Bir sigorta poliçesi üzerinde genellikle bulunan bölümler şunlardır:

* TTK 1266. maddede belirtilen riske (örneğin sigortalı aracın plaka numarası), sigortalıya ve sigortacıya dair bilgiler.
* Sigorta genel şartları.
* Özel şartlar, klozlar.

## Kaynakça
# Din özgürlüğü

Dini Özgürlükler ve Kısıtlamalar Üzerine Küresel Rapor - 2009 - Açık Sarı: Düşük Kısıtlamalar Koyu - Sarı: Orta Düzeyde Kısıtlamalar - Turuncu: Yüksek Kısıtlamalar - Kırmızı: Çok Yüksek Kısıtlamalar
**Din özgürlüğü**, bir bireyin ya da toplumun, kamusal veya özel alanda dinini veya inancını yerine getirme, uygulama, ibadet etme ve öğretme özgürlüğünü destekleyen bir ilkedir. Bu kavram, genel olarak din değiştirme veya hiçbir dine mensup olmama özgürlüğünü de kapsar. Bir dine veya dini gruba olan mensubiyeti devam ettirmeme özgürlüğü de İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin 18. maddesi kapsamında din özgürlüğünün temel bir parçasıdır:

> Her şahsın, fikir, vicdan ve din hürriyetine hakkı vardır; bu hak, din veya kanaat değiştirmek hürriyeti, dinini veya kanaatini tek başına veya topluca, açık olarak veya özel surette, öğretim, tatbikat, ibadet ve ayinlerle izhar etmek hürriyetini içerir.
>
> — İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

Din özgürlüğünün temel bir insan hakkı olduğu birçok kişi ve millet tarafından kabul edilmiştir.
# Konsern

**Konsern** (Almanca: *Konzern*), birkaç yasal olarak bağımsız şirketin birleşik yönetim altında tek bir ekonomik varlık halinde birleşmesinden oluşan bir şirketler grubudur. Avrupa'da, özellikle Almanya'da yaygın olan bir tür iş grubudur.

Bir işletme, kontrol eden bir işletmeden ve bir veya daha fazla kontrol edilen işletmeden oluşmaktadır. Kontrol eden ve kontrol edilen işletmeler arasındaki ilişki, hissedarlık ve oy hakları bakımından ilişkili olan ana ve bağlı şirketlerin aksine, fiili ticari ve yönetim ilişkilerine dayanmaktadır.

## Konuyla ilgili yayınlar

* Emmerich, Volker; Habersack, Mathias (2008). *Equity Group Ltd. and legal* (5.5yer=Munich bas.). ISBN 978-3-406-55915-0.
* Hoffman, Friedrich (ed.) (1993). *Group Guide*. Wiesbaden. ISBN 3-409-19953-5. KB1 bakım: Fazladan yazı: yazar listesi (link)
* Herkenroth, Klaus; Hein, Oliver; Labermeier, Alexander; Pache, Sven; Striegel, Andres; Wiedenfels, Matthias (2007). *group tax law*. Wiesbaden: Gabler Verlag. ISBN 978-3-8349-0474-4.
# Nefret suçu

**Nefret suçu** (**önyargı motivasyonlu suç**); bir kişiye veya gruba karşı ırk, dil, din, cinsiyet ve cinsel yönelim gibi durumlara karşı oluşmuş önyargı sebebiyle işlenen, genellikle şiddet içeren suçlar. Zaten suç olan eylemleri kapsar ve önyargı sebebiyle işlenmiş olmaları suçun cezasının artmasına neden olur. Bu açıdan nefret söyleminden farklı bir kavramdır. Eğer bu suç bir defaya mahsus olarak işlenmemişse ve süreklilik arz ediyorsa, suç işleyenler **nefret grubu** olarak adlandırılırlar. Bu suçları engellemeye ve suç işleyenleri cezalandırmaya yönelik düzenlenmiş yasalara ise **nefret yasası** denir.

Bir suçlu tarafından bir şahsa veya bir mülke karşı işlenen herhangi bir cezai suçun kaynağı o kimsenin: *Irkı, rengi, etnik kökeni ya da uyruğu; dini; cinsiyeti, cinsel yönelimi, yaşı, fiziksel veya zihinsel engelleri* ise bu suç nefret suçunu teşkil eder. Nefret suçları şu şekillerde işlenebilir: *Sözlü taciz, tehdit edici davranışlar, nefretli konuşma, ad veya lakap takmak, postayla veya e-postayla rahatsız etmek, telefonla rahatsız etmek, mesajla rahatsız etmek, duvar yazısı, fiziksel saldırı, kabadayılık, mobbing, soygun, hırsızlık, gasp, taciz, tecavüz, sarkıntılık, gözdağı verme, şiddet, aile içi şiddet, kundakçılık veya diğer herhangi bir şekilde hasar verme*.

## Tarihçe

Nefret yasaları ya da diğer adıyla önyargı yasaları, ırk, din ve köken kavramlarını içerecek şekilde ilk olarak 1980'lerde ABD'de kabul edilmiş, zamanla Avrupalı devletlere de yayılmıştır. ABD'de nefret yasalarının yürürlüğe konmasının ve nefret suçlarının en ağır şekilde cezalandırılmasının başlıca nedeni ABD'nin etnik, dinî, kültürel olarak farklı topluluklardan oluşmasıdır. Bir göçmen ülkesi olan ve Amerikalı üst kimliği oluşturarak toplum içi uzlaşmayı ve düzeni sağlamaya çalışan ABD'nin başını ağrıtan başlıca sorun ülkedeki ırkçılık ve ayrımcılıktır. Nefret yasaları 1990'larda cinsel suçları da kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

## Nefret yasalarının düşünce özgürlüğüne etkileri tartışmaları

Nefret yasalarının kapsamının ve içeriğinin genişletilmesi, düşünce ve ifade özgürlüğünün kısıtlanması tartışmalarını da beraberinde getirmiştir.

Amerika'da çeşitli dinî kurum ve kuruluşlar, nefret yasalarının eşcinselleri de kapsayacak şekilde genişletilmesini kınamışlardır. Nefret yasaları nedeniyle, din adamlarının Kitab-ı Mukaddes'in eşcinselliğe bakışını rahatça dile getiremeyeceklerini öne sürmüşlerdir.

Bugün birçok batılı ülkede Yahudi Soykırımı'nı reddetmek veya bu konudaki verilerin sağlığı konusunda eleştiri yapmak suçtur.

Arnavutluk, Kıbrıs, San Marino ve Türkiye'de nefret suçu yasası yoktur. Bununla birlikte, Türkiye dışındakilerin tamamı Siber Suçlar Sözleşmesi ve Ek Protokol'e taraftır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Doğu Lindsey Bölge Konseyi, Birleşik Krallık: Nefret Suçları
# Siyasi yolsuzluk

Siyasi yolsuzluk
 15 Nisan 2016'da açıklanan Panama Belgeleri'nde yolsuzluk yapan politikacılar, kamu görevlileri veya yakın ortaklarıyla ilişkili ülkeler.
Birleşmiş Milletler Yolsuzlukla Mücadele Sözleşmesi
**Siyasi yolsuzluk** (**Kleptokrasi**), devlet yetkililerinin ya da bağlantılarındaki kişilerin gayrimeşru olarak özel kazanç için güçlerini kullanmasıdır. Bir makam sahibi tarafından yapılan yasa dışı bir eylemin resmî görevleriyle doğrudan ilgili olması veya yasal olmasına karşın ticari ilişkilerde makamın gücünü kullanmak da siyasi yolsuzluğa örnek teşkil eder.

Yolsuzluk biçimleri rüşvet, haraç, kayırmacılık, baskı, zimmete geçirme şeklinde gerçekleşebilir. Yolsuzluk; uyuşturucu kaçakçılığı, kara para aklama ve insan kaçakçılığı gibi suç girişimlerini kapsayabilir ancak bu faaliyetlerle sınırlı değildir. Siyasi muhaliflerin bastırılması ve genel polis şiddeti gibi hükûmet gücünün kötüye kullanılması da siyasi yolsuzluk olarak değerlendirilir. Örneğin Masiulis davası, tipik bir siyasi yolsuzluk örneğidir.

Yasadışı yolsuzluğu oluşturan faaliyetler ülkeye veya yargı yetkisine bağlı olarak değişmektedir. Örneğin, bir yerde yasal olan bazı siyasi finansman uygulamaları başka bir yerde yasa dışı olabilir. Bazı durumlarda, hükûmet yetkililerinin yasal veya yasadışı eylemleri ayırt etmeyi zorlaştıran geniş veya kötü tanımlanmış yetkileri vardır. Dünya çapında, yalnızca rüşvetin yıllık 1 trilyon ABD dolarını kapsadığı tahmin edilmektedir. Sınırlandırılmamış politik yolsuzluk hali olarak tarif edilen "hırsızlar rejimi" kleptokrasi olarak bilinir.

Kurumsal yolsuzluk gibi bazı rüşvet biçimleri diğer belirgin kişisel kazanım türlerinden ayrılmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Uluslararası Şeffaflık Örgütü
* Çıkar çatışması
* Para aklama

## Kaynakça