# Bangkok

| Bangkok กรุงเทพมหานคร |
| --- |
| Başkent |
| Krung Thep Maha Nakhon |
|  |
|  Bayrak Mühür
 |
| Bangkok กรุงเทพมหานคร |
| Ülke | Tayland |
| Kuruluş | 21 Nisan 1782 |
| İdare |
|  • Tür | Özel idarî bölge |
|  • Vali | Chadchart Sittipunt |
| Yüzölçümü |
|  • Başkent | 1568.737 km² |
| Nüfus (Ocak 2010) |
|  • Başkent | 8.280.925 |
|  • Yoğunluk | 5801/km² |
|  • Metropol | 14.565.547 |
|  • Metropol yoğunluğu | 1.542,36/km² (399.460/mil²) |
|  • Demonym | Bangkoklu (Bangkokian) |
| Zaman dilimi | UTC+07.00 (Tayland) |
| Alan kodu | +66-2 |
| ISO 3166-2 | TH-10 |
| Suvarnabhumi Havaalanı | IATA: BKK – ICAO: VTBS |
| Don Mueang Havaalanı | IATA: DMK – ICAO: VTBD |
| **Resmî site**  |

**Bangkok** (Tayca กรุงเทพมหานคร), Tayland'ın başkenti ve en kalabalık şehridir. Şehir, Tayland'ın merkezindeki Çao Phraya Nehri deltasında 1.568,7 kilometrekarelik (605,7 mil kare) bir alanı kaplar ve 2024 yılı itibarıyla tahmini nüfusu 11,4 milyon kişidir, bu da ülke nüfusunun %15,9'unu oluşturmaktadır. 2021 yılı tahminine göre, çevredeki Bangkok Metropol Bölgesi'nde 17,4 milyondan fazla insan (Tayland nüfusunun %25'i) yaşamaktadır; bu da Bangkok'u bir mega şehir ve aşırı bir primat şehir haline getirerek, Tayland'ın diğer kentsel merkezlerini hem büyüklük hem de ulusal ekonomi için önem açısından gölgede bırakmaktadır.

Bangkok'un kökenleri, 15. yüzyılda Ayutthaya döneminde küçük bir ticaret merkezine dayanmaktadır; bu merkez zamanla büyüyerek 1767'de Thonburi ve 1782'de Rattanakosin olmak üzere iki başkente ev sahipliği yapmıştır. Bangkok, 19. yüzyılın sonlarında, ülke Batı'dan gelen baskılarla karşı karşıya kalırken, Siam'ın modernleşmesinin merkezinde yer almıştır. Şehir, 20. yüzyıl boyunca ülkenin siyasi mücadelelerinin merkezindeydi; Siam (daha sonra Tayland olarak yeniden adlandırıldı) mutlak monarşiyi kaldırdı, anayasal yönetimi benimsedi ve sayısız darbe ve ayaklanma yaşadı. 1972'de Bangkok Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı özel bir idari bölge olarak kurulan şehir, 1960'lardan 1980'lere kadar hızla büyüdü ve şimdi Tayland'ın siyaseti, ekonomisi, eğitimi, medyası ve modern toplumu üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.

1980'ler ve 1990'lardaki Asya yatırım patlaması, birçok çokuluslu şirketin bölgesel merkezlerini Bangkok'a taşımasına yol açtı. Şehir artık finans, iş ve pop kültüründe bölgesel bir güç haline geldi. Ulaşım ve sağlık hizmetleri için uluslararası bir merkez olup, sanat, moda ve eğlence merkezi olarak da öne çıkmıştır. Şehir, sokak hayatı ve kültürel simge yapılarının yanı sıra genelev bölgeleriyle de bilinir. Büyük Saray, Wat Arun ve Wat Pho dahil olmak üzere Budist tapınakları, Khaosan Yolu ve Patpong'un gece hayatı gibi diğer turistik mekanlarla tezat oluşturmaktadır. Bangkok, dünyanın en iyi turistik yerleri arasında yer almakta ve birçok uluslararası sıralamada dünyanın en çok ziyaret edilen şehri olarak adlandırılmıştır.

Bangkok'un hızlı büyümesi, yetersiz şehir planlamasıyla birleşince, düzensiz bir şehir manzarası ve yetersiz altyapıya yol açmıştır. Geniş bir otoyol ağına rağmen, yetersiz yol ağı ve önemli ölçüde özel araç kullanımı, 1990'larda ciddi hava kirliliğine neden olan kronik ve felç edici trafik sıkışıklığına yol açmıştır. Şehir yönetimi o zamandan beri sorunu çözmek için toplu taşımaya yöneldi, 10 şehir içi raylı sistem hattı işletmeye aldı ve başka toplu taşıma araçları inşa etti; ancak trafik sıkışıklığı yaygın bir sorun olmaya devam ediyor.

## Tarihçe

Siyam Krallığı'nın eski başkenti olan Ayutthaya şehrinin Myanmarlılar tarafından işgal edilmesinden sonra, kral Taksin başkenti günümüzde Bangkok sınırları içerisinde yer alan Thonburi'ye taşımıştır. Chao Phraya nehrinin batı kıyısında bulunan Thonburi Burma'dan gelebilecek saldırılara karşı korunmasız olduğu için, bir sonraki kral olan I. Rama başkenti nehrin doğu kıyısına taşımıştır. Rattanakosin isimli bu bölge doğuya kazılan bir kanal sayesinde bir ada halini almıştır ve Bangkok'un temelleri burada atılmıştır. Günümüzdeki Tayland kralı IX. Rama, Bangkok'u kuran I. Rama'nın da dahil olduğu Chakri Hanedanına mensuptur.

## Nüfus dağılımı

2010 yılı istatistik raporlarına göre kayıtlı nüfus 8,280,925'tir. Mamafih, bu rakam pek çok kayıtsız ikamet edenleri ve metropolitan bölgesinden günü birlik ziyaret edenleri kapsamaz. Yaklaşık olarak 400,000–600,000 yasal olmayan Kamboçya, Myanmar, Rusya, Ukrayna, Pakistan, Nijerya, Hindistan, Bangladeş, Çin ve diğer ülkelerden kaçak göçmenler vardır.

Nüfusun büyük çoğunluğunu 92% ile Budistler, geri kalanı (6%) ile Müslümanlar, Hıristiyanlar (1%), Yahudi (300 ikamet eden), Hinduizm/Sikh (0.6%) ve diğerleri teşkil eder. Bangkok'da 400 Budist tapınağı, 55 cami, 10 kilise, 2 Hindu tapınağı, 2 Sinagog ve 1 Sikh gurudwara vardır.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Tarih | Nüfus |
| --- | --- |
| 1880 | 255,000 |
| 1910 | 365,000 |
| 1 Nisan 1919 | 437,294 |
| 15 Temmuz 1929 | 713,384 |
| 23 Mayıs 1937 | 890,453 |
| 25 Nisan 1947 | 1,178,881 |

 |

| Tarih | Nüfus |
| --- | --- |
| 25 Nisan 1960 | 2,136,435 |
| 1 Nisan 1970 | 3,077,361 |
| 1 Nisan 1980 | 4,697,071 |
| 1 Nisan 1990 | 5,882,411 |
| 1 Nisan 2000 | 6,320,174 |
| 1 Ocak 2005 | 6,642,566 |

 |

### Bölgeler

Bangkok'un 50 bölgesi, Bangkok Metropolitan İdaresi yetkisi altında idari alt bölümleri olarak hizmet vermektedir. 35 bölge Chao Phraya nehri'nin doğusunda yer almaktadır. 15 bölge ise şehrin Thonburi olarak adlandırılan bölümünde yer almaktadır.

Map showing the 50 districts of Bangkok divided into 12 clusters:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|       Rattanakosin
      Lumphini
      Vibhavadi
      Chao Phraya |       Thonburi
      Taksin
      Phra Nakhon Nuea
      Burapha |       Suwinthawong
      Sinakharin
      Mahasawat
      Sanam Chai |

|  |  |
| --- | --- |
| 1. Phra Nakhon District
2. Dusit District
3. Nong Chok District
4. Bang Rak District
5. Bang Khen District
6. Bang Kapi District
7. Pathum Wan District
8. Pom Prap Sattru Phai District
9. Phra Khanong District
10. Min Buri District
11. Lat Krabang District
12. Yan Nawa District
13. Samphanthawong District
14. Phaya Thai District
15. Thon Buri District
16. Bangkok Yai District
17. Huai Khwang District
18. Khlong San District
19. Taling Chan District
20. Bangkok Noi District
21. Bang Khun Thian District
22. Phasi Charoen District
23. Nong Khaem District
24. Rat Burana District
25. Bang Phlat District
 | 26. Din Daeng District
27. Bueng Kum District
28. Sathon District
29. Bang Sue District
30. Chatuchak District
31. Bang Kho Laem District
32. Prawet District
33. Khlong Toei District
34. Suan Luang District
35. Chom Thong District
36. Don Mueang District
37. Ratchathewi District
38. Lat Phrao District
39. Watthana District
40. Bang Khae District
41. Lak Si District
42. Sai Mai District
43. Khan Na Yao District
44. Saphan Sung District
45. Wang Thonglang District
46. Khlong Sam Wa District
47. Bang Na District
48. Thawi Watthana District
49. Thung Khru District
50. Bang Bon District
 |

2004 yılında kabul edilen, idari ve genel planlama amacıyla gruplar halinde düzenlenmiş bölgeler, karakteristik yapılarına göre aşağıdaki gibi sıralanmaktadır.

1. Rattanakosin cluster – Tarihi koruma, yönetim, geleneksel perakende ve kültür turizmi alanlarında
2. Lumphini cluster – Ana iş, ticari ve turizm alanları
3. Vibhavadi cluster – İstihdam, perakende ve hizmet ve yüksek yoğunluklu konut alanları
4. Chao Phraya cluster – Gelişen ekonomik alanlar
5. Thonburi cluster – Tarihi ve kültürel koruma ve turizm alanları
6. Taksin cluster – Gelişen istihdam ve yüksek yoğunluklu konut alanları
7. Phra Nakhon Nuea cluster – Konut alanları; potansiyel şehir genişleme için geçiş bölgesi
8. Burapha cluster – Konut alanları; potansiyel şehir genişleme için geçiş bölgesi
9. Suwinthawong cluster – Tarım ve yerleşim alanları
10. Sinakharin cluster – Banliyö alanları
11. Mahasawat cluster – Tarım ve yerleşim alanları
12. Sanam Chai cluster – Konut tarım, sanayi ve ekolojik turizm alanları

## Sıcaklık ve yağış durumu

| Aylar | Ock | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Auğ | Eyl | Ekm | Kas | Arl | Yıl |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ort yük °C (°F) | 32.0 (89.6) | 32.7 (90.9) | 33.7 (92.7) | 34.9 (94.8) | 34.0 (93.2) | 33.1 (91.6) | 32.7 (90.9) | 32.5 (90.5) | 32.3 (90.1) | 32.0 (89.6) | 31.6 (88.9) | 31.3 (88.3) | 32.7 (90.9) |
| ort düşük ısı °C (°F) | 21.0 (69.8) | 23.3 (73.9) | 24.9 (76.8) | 26.1 (79.0) | 25.6 (78.1) | 25.4 (77.7) | 25.0 (77.0) | 24.9 (76.8) | 24.6 (76.3) | 24.3 (75.7) | 23.1 (73.6) | 20.8 (69.4) | 24.1 (75.4) |
| yağış toplamı Santimetre (inc) | 1 (0.4) | 2 (1.1) | 3 (1.2) | 7 (2.8) | 19 (7.5) | 15 (6.0) | 15 (6.2) | 18 (7.4) | 32 (12.6) | 23 (9.1) | 5 (2.3) | 1 (0.4) | 145 (57.1) |

*Kaynak: Weatherbase16 Mart 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.*

## Şehir manzarası

Bangkok şehrinin panoramik gece görünümü.
## Ulaşım

Bangkok'ta ulaşım için kullanılan bir Tuk-Tuk
Bangkok'ta oldukça gelişmiş bir ulaşım ağı vardır. Viyadükler üzerinden giden Gök Treni (BTS SkyTrain) Sukumvit ve Silom bölgeleri üzerinden giden iki hatta sahiptir. Tek hatlık MRT Metro ise tren istasyonundan başlamaktadır. İnşası yeni bitmiş olan Havalanı Raylı Bağlantısı (Airport Rail Link) ise Suvarnabhumi Havaalanından şehir merkezine bağlantı sağlamaktadır.

Bangkok'ta nehir ulaşımı da aktif bir şekilde kullanılmaktadır. Chao Phraya nehri üzerinde değişik hatlardaki tekneler servis vermektedir. Ayrıca çeşitli kanallarda da tekne servisleri vardır.

Toplu taşımanın dışında ise taksi, tuk-tuk, motosiklet taksi gibi seçenekler bulunmaktadır.

## Turizm

Bangkok'un en ünlü tarihi eserlerinden biri olan ve adını Hindu tanrısı Aruna'dan alan Wat Arun. En az 17. yüzyıldan beri var olmasına rağmen belirgin sarmal kulesi 19. yüzyılın başlarında inşa edilmiştir.
Bangkok'un en önemli tarihi eserlerinden Wat Phra Kaew Tapınağı
Bangkok Mastercard'ın 2016 verilerine göre Dünya'nın en çok ziyaret edilen şehridir. Zengin bir geçmişe sahip olan şehirde görülebilecek çok sayıda tarihi yapı ve müze bulunmaktadır. Şehrin en önemli tarihî eserleri genel olarak Ko Rattanakosin adı verilen bölgede toplanmıştır. Bangkok'un ilk yerleşim birimi olan Thonburi bölgesi Burma'dan gelen istilacılara karşı korunaksız olduğu için şehir nehrin karşı kıyısındaki Rattanakosin'e taşınmıştır. Buranın etrafında yine güvenlik sebebiyle bir de kanal kazılmış ve bölge bir ada halini almıştır. Burada Wat Phra Kaew ve Kraliyet Sarayı, Uzanan Buda tapınağı Wat Pho, Şehir Sütunu ve Milli Müze gibi çeşitli tarihi yerler bulunmaktadır.

Rattanakosin'in genişlediği bölge olan Banglamphu'da ise görece daha yeni tarihî eserler bulunmaktadır. Bunların en önemlileri Altın Dağ olarak da bilinen Wat Saket, Wat Ratchanadda ve Demokrasi anıtıdır. Banglamphu'dan sonra şehrin genişlemeye devam ettiği bölge olan Dusit ise büyük ölçüde batı tarzında bir mimariye sahiptir. Ülkesini batı standartlarına taşımayı hedeflemiş olan Kral Rama V burada Mermer Tapınak olarak da bilinen Wat Benchamabophit, Dusit Sarayı, Vianmek Tik Konağı gibi batı tarzında yapılar inşa ettirmiştir.

Bangkok'un diğer bir önemli tarihi bölgesi ise Çin Mahallesidir. Rattanakosin bölgesinin inşasında çalışmış olan Çinli göçmenler kanalın karşı kıyısındaki Yaowarat olarak bilinen bölgeye yerleştirilmişlerdir. Günümüzde çok hareketli bir bölge olan Çin mahallesinde renkli pazarların yanı sıra 5.5 ton ağırlığındaki saf altından bir Buda heykeline ev sahipliği yapan Wat Traimit gibi tarihi yapılar da bulunmaktadır.

## Kardeş şehirler

Bangkok'un birkaç kardeş şehri vardır:

* Pekin, Çin
* Washington Amerika Birleşik Devletleri
* Moskova, Rusya
* Manila, Filipinler, 1997
* Seul, Güney Kore, 2006
* Ankara, Türkiye, 2012
* Milano, İtalya

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Vikigezgin'de Bangkok ile ilgili gezi rehberi bulunmaktadır.

Wikimedia Commons'ta Bangkok ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Bangkok Gezi Rehberi19 Aralık 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Bangkok Metropolitan İdaresi7 Ekim 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* BangkokTourist - Bangkok Turizm İdaresi Resmi seyahat rehberi