# 1 Temmuz

|  |  |
| --- | --- |
|  | **1 Temmuz** günü gerçekleşen en önemli olayları **Tarihte Bugün** sayfalarına ekleyebilir ve anasayfada görüntülenmelerini sağlayabilirsiniz. |

**1 Temmuz**, Miladi takvime göre yılın 182. (artık yıllarda 183.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 183 gün vardır.

## Olaylar

* 1527 - Dünyanın ilk ve en eski Protestan üniversitesi, Marburg Philipps Üniversitesi kuruldu.
* 1683 - Osmanlı Orduları'nın Viyana taarruzu başladı.
* 1736 - 23. Osmanlı Padişahı III. Ahmet öldü; yerine I. Mahmud geçti.
* 1752 - Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa sadrazam oldu.
* 1798 - Napolyon Mısır'ı işgal etti.
* 1839 - Padişah II. Mahmut öldü; yerine Sultan Abdülmecid geçti.
* 1867 - İngiliz Kuzey Amerika Yasası, Kanada Anayasası olarak yürürlüğe girerek Kanada Konfederasyonu kuruldu. John A. Macdonald ilk Başbakan oldu.
* 1878 - Kıbrıs, toprak mülkiyeti Osmanlılarda kalmak üzere, geçici olarak Birleşik Krallık'a devredildi.
* 1881 - Dünyanın ilk uluslararası telefon konuşması, St. Stephen (New Brunswick) ve Calais (Maine) arasında yapıldı.
* 1903 - Fransa Bisiklet Turu ("Tour de France") ilk defa yapıldı. Bu yarışı Fransız Maurice Garin kazandı ve 6075 Frank ödülün de sahibi oldu.
* 1904 - Almanya futbol kulübü olan Bayer 04 Leverkusen kuruldu.
* 1908 - SOS, Uluslararası Mors Alfabesi acil durum sinyali olarak kabul edildi.
* 1911 - Kandilli Rasathanesi kuruldu.
* 1920 - Ankara'da subay yetiştirilmek üzere "Sunuf-u Muhtelife Zabit Namzetleri Talimgahı" açıldı.
* 1921 - Çin Komünist Partisi kuruldu.
* 1925 - İlk piyango, Türk Tayyare Cemiyeti Mektepleri yararına düzenlendi.
* 1926 - Deniz taşımacılığına ve ticaretine ilişkin esasları düzenleyen "Kabotaj Kanunu" yürürlüğe girdi.
* 1927 - İstanbul'dan 16 Mayıs 1919'da ayrılan Mustafa Kemal, kurtuluştan sonra ilk kez İstanbul'a gelişinde büyük törenlerle karşılandı.
* 1929 - İstanbul-Ankara telefon hattı hizmete girdi.
* 1935 - Aydın demiryolu devletleştirildi.
* 1937 - Toprakkale, İskenderun, Fevzipaşa - Meydanıekber demiryolları devletleştirildi.
* 1939 - Hatay'da askerlik ve yeni teşkilât kanunu çıktı.
* 1939 - 1 Temmuz ilk defa Kabotaj Bayramı olarak kutlandı.
* 1942 - II. Dünya Savaşı: Kuzey Afrika Cephesi'nde I. El-Alameyn Muharebesi başladı.
* 1946 - Elazığ-Palu demiryolu açıldı.
* 1960 - Somali bağımsızlığını ilan etti.
* 1962 - Ruanda ve Burundi bağımsızlığını ilan etti.
* 1963 - ABD'nin posta kodu sistemi olan "ZIP Kodları" kullanılmaya başladı.
* 1966 - Kanada, ilk renkli televizyon yayınını gerekleştirdi.
* 1968 - Nükleer Silahları Sınırlandırma Anlaşması imzalandı.
* 1974 - Arjantin Devlet Başkanı Juan Peron öldü; yerine eşi İsabel Peron geçti.
* 1979 - Sony, Walkman'i tanıttı.
* 1983 - Kuzey Kore Havayolları'na ait İlyuşin tipi bir yolcu uçağı, Gine-Bissau'nun dağlık bölgesine düştü: 23 kişi öldü.
* 1984 - TRT, televizyonda tamamen renkli yayına geçti.
* 1988 - Sovyetler Birliği'nde Komünist Partisi, Gorbaçov'un "Perestroyka" politikasını onayladı.
* 1987 - Manş Tüneli'nde inşaat çalışmaları başladı.
* 1991 - Varşova Paktı resmen dağıldı.
* 1992 - TRT-INT/Avrasya yayınları başladı.
* 1994 - 27 yıllık sürgünü sona eren FKÖ lideri Yaser Arafat, Filistin'e geri döndü.
* 1996 - Azerbaycan, İrlanda ve Tunus ile diplomatik ilişki kurdu.
* 1996 - Türkiye'nin ilk nükleer reaktörü, Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi'nde yapılmaya başladı.
* 1996 - PNG görüntü formatının 1.0 versiyonu tamamlandı.
* 1997 - Çin, şehir-devlet Hong Kong'un egemenliğini 156 yıl aradan sonra Birleşik Krallık'tan geri aldı.
* 2002 - Uluslararası Ceza Mahkemesi kuruldu.
* 2002 - Bir Rus yolcu uçağı ile Alman kargo uçağı, Güney Almanya'da Überlingen şehri üzerinde havada çarpıştı: 71 kişi öldü.
* 2003 - Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin barış zamanı idam cezasının kaldırılmasını öngören 6. protokolünü onayladı.
* 2004 - Horst Köhler, Almanya Cumhurbaşkanı oldu.
* 2006 - Çin, Tibet'i Çin'e bağlayan 5 bin 72 kilometrelik dünyanın en uzun demir yolunu hizmete açtı.
* 2012 - İspanya, 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası finalinde İtalya'yı 4-0 yenerek üst üste ikinci kez şampiyon oldu.
* 2013 - Hırvatistan, AB üyesi oldu.

## Doğumlar

* 1481 - II. Christian, Danimarka Kralı (ö. 1559)
* 1506 - II. Lajos, Macaristan ve Bohemya Kralı (ö. 1526)
* 1532 - Marino Grimani, Venedik Cumhuriyetinin 89'uncu dükası (ö. 1605)
* 1646 - Gottfried Wilhelm Leibniz, Alman matematikçi (ö. 1716)
* 1725 - Jean-Baptiste Donatien de Vimeur, Fransız asilzade ve ordu komutanı (ö. 1807)
* 1742 - Georg Christoph Lichtenberg, Alman doğa bilimleri, astronomi ve matematik profesörü, yazar, eleştirmen (ö. 1799)
* 1804 - George Sand, Fransız yazar (ö. 1876)
* 1818 - Ignaz Semmelweis, Macar bilim insanı ve hekim (ö. 1865)
* 1829 - Abraham Behor Kamondo, Fransız bankacı, koleksiyoncu ve hayırsever (ö. 1889)
* 1835 - Alfred von Gutschmid, Alman tarihçi ve oryantalist (ö. 1887)
* 1844 - Verney Lovett Cameron, İngiliz kâşif (ö. 1894)
* 1847 - Heinrich Gelzer, Alman klasik filolog, eski çağ tarihçisi ve Bizantolog (ö. 1906)
* 1858 - Willard Metcalf, Amerikalı sanatçı (ö. 1925)
* 1862 - Besim Ömer Akalın, Türk tıp profesörü, bilim insanı, sivil toplum örgütçüsü ve Milletvekili (ö. 1940)
* 1872 - Louis Blériot, Fransız pilot, mucit ve mühendis (ö. 1936)
* 1873 - Alice Guy-Blaché, Fransız film yönetmeni ve yapımcısı (ö. 1968)
* 1877 - Alf Spouncer, İngiliz futbolcu ve teknik direktör (ö. 1962)
* 1879 - Léon Jouhaux, Fransız sosyalist sendika önderi ve Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1954)
* 1883 - István Friedrich, Macaristan başbakanı ve futbolcu (ö. 1951)
* 1899 - Charles Laughton, İngiliz oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 1962)
* 1902 - William Wyler, Alman asıllı Amerikalı film yönetmeni (ö. 1981)
* 1913 - Ali Rıza Septioğlu, Türk siyasetçi ve eski devlet bakanı
* 1916 - Abdülhakim İsmailov, Sovyetler Birliği (SSCB) Kızıl Ordu'sunun Hitler faşizmini yenilgiye uğratmasının simgesi olarak Berlin Parlamento Binası'na (Reichstag) Kızıl Bayrağı diken 3 askerden biri (ö. 2010) (bknz. Berlin Muharebesi)
* 1916 - Olivia de Havilland, İngiliz aktris ve Oscar ödülü sahibi (ö. 2020)
* 1923
	+ Nejad Melih Devrim, Türk ressam (ö. 1995)
	+ Süleyman Arif Emre, Türk siyasetçi (ö. 2019)
	+ Hüseyin Özalp, Türk siyasetçi (ö. 2014)
* 1924 - Şefik Soyuyüce, Türk asker ve siyasetçi
* 1926 - François-Régis Bastide, Fransız siyasetçi, edebiyatçı ve diplomat (ö. 1996)
* 1926 - Hans Werner Henze, Alman besteci (ö. 2012)
* 1928
	+ Muhittin Fisunoğlu, Türk asker
	+ Süleyman Karagülle, Türk İslam alimi, yazar (ö. 2021)
* 1929 - Gerald Edelman, Amerikalı biyolog (ö. 2014)
* 1929 - Kamil Yazıcı, Türk sanayici ve iş insanı (ö. 2026)
* 1930 - Emin Cankurtaran, Türk iş insanı ve Fenerbahçe'nin eski Başkanlarından (ö. 2009)
* 1930 - Mustafa Akkad, Suriye asıllı Amerikalı film yönetmeni ve yapımcısı (ö. 2005)
* 1930 - Osman Numan Baranus, Türk şair ve yazar (ö. 2005)
* 1931 - Leslie Caron, Fransız aktris
* 1934 - Jean Marsh, İngiliz aktris ve yazar (ö. 2025)
* 1934 - Claude Berri, Fransa doğumlu yönetmen, aktör ve yapımcı (ö. 2009)
* 1934 - Sydney Pollack, Amerikalı yönetmen, yapımcı ve oyuncu (ö. 2008)
* 1935 - David Prowse, İngiliz vücut geliştirici (ö. 2020)
* 1936
	+ Linné Ahlstrand, Amerikalı model ve oyuncu (ö. 1967)
	+ Bekir Sıdkı Sezgin, Türk ses sanatkarı ve bestekâr (ö. 1996)
* 1938 - Abdurrahman Kızılay, Türk Klasik Türk müziği sanatçısı ve bestekâr (ö. 2010)
* 1938 - Yalçın Küçük, Türk araştırmacı yazar, ekonomist ve siyaset bilimci (ö. 2026)
* 1939 - Karen Black, Amerikalı aktris (ö. 2013)
* 1939 - Muhammed Bakır El-Hekim, Iraklı Taklit Mercii
* 1939 - Suna Selen, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
* 1940 - Cahit Zarifoğlu, Türk şair (ö. 1987)
* 1941 - Myron Scholes, Amerikalı-Kanadalı ekonomist
* 1941 - Twyla Tharp, Amerikalı dansçı, koreograf ve yazar
* 1942
	+ Geneviève Bujold, Kanadalı aktris
	+ Andraé Crouch, Amerikalı gospel şarkıcısı, besteci ve söz yazarı (ö. 2015)
	+ İzzet İbrahim ed-Duri, Iraklı eski politikacı ve askeri komutan (ö. 2020)
	+ Kaya Akarsu, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2021)
* 1944 - Wahit Hamed, Mısırlı senarist (ö. 2021)
* 1944 - Şerif Gören, Türk film yönetmeni (ö. 2024)
* 1945 - Debbie Harry, Blondie'nin solisti olarak tanınan Amerikalı şarkıcı, şarkı sözü yazarı ve oyuncu
* 1946
	+ Mireya Moscoso, Panamalı siyasetçi
	+ Ertuğrul Yalçınbayır, Türk siyasetçi ve avukat
* 1947 - Sami Hoştan, Türk Susurluk davası hükümlüsü ve Ergenekon davası sanığı (ö. 2015)
* 1951 - Muhammed Cangören, Türkmen oyuncu
* 1952 - Dan Aykroyd, Amerikalı sinema oyuncusu
* 1952 - Brian George, Büyük Britanyalı-İsrailli komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı
* 1953 - Jadranka Kosor, Hırvat politikacı ve eski gazeteci
* 1953 - Lawrence Gonzi, Malta Başbakanı
* 1954 - Ebu Mehdi el-Mühendis, Iraklı-İranlı asker (ö. 2020)
* 1955 - Christian Estrosi, Fransız sağ siyasetçi
* 1955 - Li Keçiang, Çin Premier'i (Başbakan) ve Çin Devlet Konseyi parti sekreteri
* 1960 - Hakan Bayrakçı, Türk araştırmacı ve yazar
* 1960 - Evelyn "Champagne" King, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve plak yapımcısı
* 1961
	+ Carl Lewis, Amerikalı atlet
	+ Sabri Özmener, Türk oyuncu
	+ Diana Frances Spencer, Galler Prensesi (ö. 1997)
* 1962 - Kalpana Chawla, Hint asıllı Amerikan astronot (ö. 2003)
* 1962 - Selma Aliye Kavaf, Türk siyasetçi
* 1966 - Aydın Uğurlular, Türk şarkıcı
* 1966 - Mahir Ünal, Türk akademisyen ve siyasetçi
* 1967 - Pamela Anderson, Kanadalı aktris ve manken
* 1968 - Emine Ayna, Zaza politikacı
* 1970 - Deniz Seki, Türk şarkıcı
* 1971 - Missy Elliott, Amerikalı rapçi, şarkıcı ve yapımcı
* 1971 - Julianne Nicholson, Amerikalı aktris
* 1972 - Sedat Laçiner, Türk akademisyen ve yazar
* 1975 - Tatyana Tomaşova, Rus atlet
* 1976 - Ruud van Nistelrooy, Hollandalı futbolcu
* 1976 - Patrick Kluivert, Hollandalı eski millî futbolcu
* 1976 - Plies, Amerikalı rap şarkıcısı
* 1976 - Szymon Ziółkowski, Polonyalı çekiç atıcı
* 1977 - Liv Tyler, Amerikalı sinema oyuncusu
* 1981 - Hilal Ergenekon, Türk sunucu
* 1982 - Anelia, Bulgar şarkıcı
* 1982 - Hilarie Burton, Amerikalı oyuncu
* 1983 - Halil Akkaş, Türk atlet
* 1983 - Sheilla Tavares de Castro, Brezilyalı voleybolcu
* 1984 - Donald Thomas, Bahamalı atlet
* 1986 - Şifa Gerdi, Kürt asıllı Iraklı gazeteci ve muhabir (ö. 2017)
* 1986 - Agnes Monica, Endonez şarkıcı
* 1989 - Daniel Ricciardo, Avustralyalı Formula 1 pilotu
* 1990 - Ezhel, Türk şarkıcı ve söz yazarı
* 1991 - Lucas Vázquez, İspanyol millî futbolcu
* 1992 - Serenay Sarıkaya, Türk sinema ve dizi oyuncusu
* 1994
	+ Tich, İngiliz şarkıcı
	+ Jüri Pootsmann, Eston şarkıcı
	+ Miha Zajc, Sloven futbolcu

## Ölümler

* 868 - Ali el-Hadî, On İki İmam'ın onuncusu, 9. İmam Muhammed el-Cevâd'ın oğlu (d. 829)
* 998 - Ebu'l-Vefâ el-Bûzcânî, İranlı matematikçi ve astronom (d. 940)
* 1109 - VI. Alfonso, 1065-1109 tarihleri arasında León kralı ve 1072'den itibaren aynı zamanda Kastilya ve Galiçya kralı (d. 1037)
* 1277 - Baybars, Mısır ve Suriye'de hüküm sürmüş Memluk Sultanı (d. 1223)
* 1736 - III. Ahmet, Osmanlı'nın 23. Padişahı (d. 1673)
* 1839 - II. Mahmut, Osmanlı'nın 30. Padişahı (d. 1785)
* 1860 - Charles Goodyear, Amerikalı mucit (d. 1800)
* 1876 - Mikhail Bakunin, Rus anarşist (d. 1814)
* 1884 - Allan Pinkerton, Amerikalı özel dedektif (d. 1819)
* 1896 - Harriet Beecher Stowe, Amerikalı yazar (d. 1811)
* 1904 - Şemseddin Sami, Arnavut asıllı Osmanlı dil bilimci ve roman yazarı (d. 1850)
* 1904 - George Frederick Watts, İngiliz ressam ve heykeltıraş (d. 1817)
* 1925 - Erik Satie, Fransız besteci (d. 1866)
* 1929 - Jodok Fink, Avusturyalı siyasetçi (d. 1853)
* 1951 - Tadeusz Borowski, Polonyalı yazar (d. 1922)
* 1955 - Adnan Adıvar, Türk bilim ve siyaset adamı (d. 1881)
* 1962 - Louis-Ferdinand Céline Fransız yazar (d. 1894)
* 1963 - Fuat Umay, Türk siyasetçi (d. 1885)
* 1963 - Camille Chautemps, Fransız siyasetçi (d. 1885)
* 1974 - Juan Perón, Arjantin Devlet Başkanı (d. 1895)
* 1981 - Marcel Breuer, Amerikalı mimar ve tasarımcı (d. 1902)
* 1983 - Buckminster Fuller, Amerikalı felsefeci, mühendis, mimar, şair, yazar ve mucit (d. 1895)
* 1983 - Erich Juskowiak, Almanya millî eski futbolcu (d. 1926)
* 1983 - Sabri Ülgener, Türk iktisat profesörü ve toplum bilimci (d. 1911)
* 1991 - Michael Landon, Amerikalı yönetmen, yapımcı ve oyuncu (d. 1936)
* 1996 - Margaux Hemingway, Amerikalı aktris (d. 1954)
* 1997 - Robert Mitchum, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1917)
* 1999 - Edward Dmytryk, Amerikalı yönetmen (d. 1908)
* 1999 - Sylvia Sidney, Amerikalı aktris (d. 1910)
* 2000 - Walter Matthau, Amerikalı oyuncu (d. 1920)
* 2000 - Zeyyat Selimoğlu, Türk yazar ve çevirmen (d. 1922)
* 2001 - Nikolay Basov, Sovyet fizikçi ve eğitmen (d. 1922)
* 2003 - Herbie Mann, Amerikalı caz flütçüsü (d. 1930)
* 2004 - Marlon Brando, Amerikalı oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1924)
* 2005 - Luther Vandross, Amerikalı şarkıcı, şarkı sözü yazarı ve prodüktör (d. 1951)
* 2006 - Ryūtarō Haşimoto, Japon siyasetçi (d. 1937)
* 2009
	+ Karl Malden, Amerikalı oyuncu (d. 1912)
	+ Mollie Sugden, İngiliz komedyen ve oyuncu (d. 1922)
* 2012 - Alan G. Poindexter, Amerikalı astronot (d. 1961)
* 2015 - Nicholas Winton, İngiliz hayırsever (d. 1909)
* 2016 - Yves Bonnefoy, Fransız şair ve deneme yazarı (d. 1923)
* 2016 - Robin Hardy, İngiliz film yönetmeni ve senarist (d. 1929)
* 2017 - Stevie Ryan, Amerikalı YouTube ünlüsü, komedyen ve aktris (d. 1984)
* 2017 - Ayan Sadakov, Bulgar millî futbolcu (d. 1961)
* 2018 - François Corbier, Fransız televizyon sunucusu, müzisyen ve söz yazarı (d. 1944)
* 2018 - Bojidar Dimitrov, Bulgar siyasetçi ve tarihçi (d. 1945)
* 2018 - Gillian Lynne, İngiliz balerin, koreograf, tiyatro oyuncusu ve televizyon sunucusu (d. 1926)
* 2019 - İzzet Ebu Auf, Mısırlı oyuncu ve besteci (d. 1948)
* 2019 - Bob Collymore, Guyana doğumlu Guyanalı-Britanyalı bilişimci ve iş insanı (d. 1958)
* 2019 - Sid Ramin, Amerikalı orkestra şefi, aranjör ve besteci (d. 1919)
* 2019 - Jacques Rougeau Sr., Kanadalı profesyonel güreşçi (d. 1930)
* 2019 - Bogusław Schaeffer, Polonyalı besteci, eğitimci, müzikolog ve grafik sanatçısı (d. 1929)
* 2020 - Kwadwo Owusu Afriyie, Ganalı avukat ve politikacı (d. 1957)
* 2020 - Jean Cabannes, Fransız yargıç (d. 1925)
* 2020 - Max Crook, Amerikalı müzisyen (d. 1936)
* 2020 - Beate Grimsrud, Norveçli romancı, senarist ve oyun yazarı (d. 1963)
* 2020 - Ida Haendel, Polonyalı-İngiliz kemancı (d. 1928)
* 2020 - Santiago Manuin Valera, Perulu insan hakları aktivisti ve yerli lideri (d. 1957)
* 2020 - Euridice Moreira, Brezilyalı siyasetçi ve profesör (d. 1939)
* 2021 - Louis Andriessen, Hollandalı besteci, piyanist ve akademisyen (d. 1939)
* 2021 - Christian Bottollier, Fransız profesyonel futbolcu (d. 1928)
* 2021 - Yuri Dohoyan, Rus satranç büyük ustası (d. 1964)
* 2021 - Feride Mansurova, Tacikistanlı gastroenterolog (d. 1952)
* 2021 - Kartal Tibet, Türk sinema oyuncusu ve yönetmen (d. 1939)
* 2022 - Irene Fargo, İtalyan şarkıcı, tiyatro oyuncusu ve televizyon sunucusu (d. 1962)
* 2022 - Richard Taruskin, Amerikalı müzikolog ve müzik eleştirmeni (d. 1945)
* 2022 - Technoblade, Amerikalı Youtube ünlüsü (d.1999)
* 2023 - Lawrence Turman, Amerikalı film yapımcısı (d. 1926)
* 2023 - Meg Johnson, İngiliz sinema ve dizi oyuncusu (d. 1936)
* 2023 - Vincenzo D'Amico, İtalyan profesyonel futbolcu (d. 1954)
* 2023 - Klaus Täuber, Alman profesyonel futbolcu (d. 1958)
* 2023 - Christian Dalger, Fransız eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1949)
* 2023 - Victoria Amelina, Ukraynalı yazar ve şair (d. 1986)
* 2024 - İsmail Kadare, Arnavut yazar (d. 1936)
* 2024 - Nilüfer Gürsoy, Türk siyasetçi (d. 1921)
* 2024 - Robert Towne, Amerikalı film yapımcısı, yönetmen, senarist ve En İyi Özgün Senaryo Akademi Ödülü sahibi (d. 1934)

## Tatiller ve özel günler

* Hong Kong - Özel Yönetim Bölgesi Kuruluş Günü
* Kanada - Kanada Günü
* Türkiye - Denizcilik ve Kabotaj Bayramı
* Bağımsızlık Günü (Somali)
* Bağımsızlık Günü (Ruanda, Burundi)

Wikimedia Commons'ta 1\_Temmuz ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.