Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kamu hizmetleri kooperatifi

**Kamu hizmetleri kooperatifi**, elektrik, su veya iletişim gibi kamu hizmetlerini ulaştıran bir kooperatif türüdür. Kazançlar yeniden altyapı yatırımında kullanılır veya üyeler arasında dağıtılır. Her müşteri iş yerinin bir üyesi ve sahibidir. Bu yatırım tabanlı kamu hizmetlerinin aksine, her müşterinin eşit miktarda yetkisi olduğu anlamına gelir.

## Kaynakça
# Mezarlık

Mezarlık
**Mezarlık**, **kabristan** ya da **gömütlük**, ölülerin defnedildiği mezarların oluşturduğu gömü alanına verilen isimdir. Ölü mezarlığa tabut veya tabutsuz gömülebilir.

Mezarlıklar eski çağlarda evler ve ibadethanelerle iç içe olmalarına karşın, Orta Çağ'da büyük veba ve kolera salgınlarının nedenlerinden biri olarak görülmüş ve bu tarihlerden sonra oluşturulan gömü alanlarının yerleşim merkezleri dışında oluşturulmasına özen gösterilmiştir.

Bu salgınlardan sonra sağlık endişesiyle Paris'in yeraltı katakomblarından ve kilise avlularından çıkarılan ölülerle oluşturulan ve günümüze de ulaşmış olan Paris'in ünlü Père Lachaise Mezarlığı, Dünya'nın en meşhur mezarlıklarından birisidir.

Türkiye'de de İstanbul'da bulunan Karacaahmet Mezarlığı, Dünya'nın sayılı büyük mezarlıklarından birisidir ve yerleşim merkezi dışında tepelik bir alanda kurulmasına rağmen şehrin büyümesiyle yerleşim merkezinin ortasına sıkışıp kalmıştır.

Mezarlıklarda ölünün yakınlarının mezarlarına bakması, mezarı çiçeklerle süslemesi ve başucuna bir mezar taşı dikmesi gibi kültürden kültüre değişen ve yasla beraber ölüyü unutmamayı da simgeleyen âdetler vardır.

Batı kültürlerinde cenaze törenleri sıklıkla mezarlıklarda yapılmaktadır. Bu törenler veya geçiş törenleri kültürel uygulamalara ve dini inançlara göre farklılık gösterir. Modern mezarlıklar genellikle krematoryumu içerir ve daha önce her ikisi için de kullanılan bazı alanlar, cenaze alanları doldurulduktan çok sonra bile krematoryum olarak ana kullanım olarak devam eder.

Anıtsal, şehir, köy, askerî mezarlık, aile, kimsesizler mezarlığı, kırsal mezarlıklar yaygındır. Türbe, lahit, katafalk, tomb, mabet, kolumbaryum, mezar odası gibi yapılar da mezarlık ile yakından ilişkilidir.

## Ayrıca bakınız

Wikimedia Commons'ta Mezarlık ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Devlet Mezarlığı
* Anıt mezar
* Meçhul asker anıtı
* Cenaze töreni
* Defin
* Mezar sanatı
* Toplu mezar
* Yas

## Kaynakça
# Antrakoz

**Antrakoz** (belirti vermeyen tip ): Kömür madeni emekçilerinde, sigara içenlerde ve büyük kentlerde yaşayanlarda akciğer dokusunun yer yer kapkara olduğu görülür.
**Antrakoz (Antrakozis)** en sık görülen pnömokonyoz türüdür. Kömür tozların (karbon partikülleri) solunmasıyla ortaya çıkar. Kömür madeni emekçileri ve büyük kentlerde yaşayanlarda görülür. Kömür tozları akciğerlerde ve lenf düğümlerinde birikir. Kömür madein emekçilerindeki etkilerine göre, 3 tip antrakoz saptanır:

*Belirti vermeyen (asemptomatik) antrakoz:* Klinik bulgu saptanmayan olgulardır. Kömür madeni emekçilerinin yanı sıra büyük kentlerde yaşayanlarda ve sigara içenlerde de görülür. Otopsilerde karbon partiküllerinin neden olduğu değişik şekillerde lekeler belirlenir. Akciğerlerin kömür rengini almasının nedeni solunum havasıyla gelen karbon partiküllerinin fagositoz yapan hücrelerde, lenf damarlarında ve bronşlar çevresinde birikmesidir.

1. *Basit tip antrakoz:* Otopsilerde, akciğer yüzeyinde görülen kara çizgiler lenf yollarının boyandığını gösterir. Lenf düğümlerinin kapkara olduğu saptanır. İlk ve yoğun birikmelerin görüldüğü küçük hava geçitlerinde (bronşiyol) kalıcı genişlemeler yol açabilir (emfizem). Akciğer fonksiyonlarını düşük düzeyde azaltan hafif bir katılaşma (fibrozis) olabilir; bu tablo, kronik obstrüktif akciğer hastalığının (KOAH) ilk adımlarıdır. Kömür ve silisyum tozlarının birlikte solunduğu ortamlarda çalışanlarda görece sık görülür.
2. *Progressif masif akciğer fibrozisi:* Akciğerler kapkaradır; bu koyu renkli ortam içinde bazılarının çapları 2 cm’yi aşabilen, 10 cm'ye dek ulaşabilen fibröz nodüller ile bunların kaynaşmasından oluşan geniş katılaşma (fibrozis) alanları izlenir. İçinde silisyum kristalleri görülen nodüllere *“silikotik nodül”* tanımı yapılır. Bazı nodüllerin ortasında nekroz olabilir. Akciğer fonksiyonları oldukça azalır; prognozu kötüdür. Bazı olgulara otoimmun bir hastalık eşlik ederse oluşan tabloya *“Caplan sendromu”* adı verilir. En sık görülen otoimmun hastalık romatoid artrittir; skleroderma ya da SLE görece seyrektir. Bu tür toz hastalıklarında akciğerlerde fibrozis, pulmoner hipertansiyon ve bunlara bağlı *cor pulmonale* belirebilir. Tümör ve tüberküloz oluşumuna uygun bir ortamdır.

## Kaynakça
# Gayrimenkul

Bir gayrimenkul olan konutun iç görüntüsü
Türk Dil Kurumu sözlüğünde Arapça kökenli olan **gayrimenkul** kelime anlamı taşınmaz olarak ifade edilmektedir. Emlak ve taşınmaz sözlük anlamı olarak aynı anlamda kullanılmaktadır. Gayrimenkul arazi ve arazi üzerinde su kaynakları, ağaç, mineral, bina, ev, çit, köprü gibi insan eliyle yapılmış ve/veya doğada kendisi var olan arazi üzerinde yer alan daimi eklentilerini kapsamaktadır. Gayrimenkul mali değere sahip varlıklardan olsa da diğer mali varlıklardan ayrıldığı husus taşınmaz olması ve araziye bağlılıktan ileri gelmektedir.

Gayrimenkul kavramı, taşınması ve nakli mümkün olmayan tüm varlıklardır. Buna karşılık, emlâk kavramı, bu gayrimenkullerden sadece, üzerinde tasarruf edilebilenlere verilen addır. Meselâ tüneller gayrimenkul olmasına rağmen, emlâk sayılmazlar. Gelir getirmeyen köprüler de emlak sayılmazlar.

Medeni kanuna göre ise taşınmaz mülkiyeti konusunu oluşturan maddeler aşağıdaki gibidir;

1. Arazi,
2. Tapu kütüğüne ayrı sayfaya kaydedilen bağımsız ve sürekli haklar,
3. Kat mülkiyeti kütüğüne kayıtlı bağımsız bölümler.

Kanun kapsamında taşınmaz mülkiyeti kazanılması tescil ile gerçekleşir. Diğer ülkelerin kanunları arazi kullanımını yerin ve gökyüzünün belirli bir seviyesine kadar sınırlandırırken, Türk medeni kanuna göre arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Taşınmaz mülkiyeti Türk Medeni Kanunu içinde ve eşya hukuku kapsamında düzenlenmiş bulunmaktadır.

| Türk Medeni Kanunu Kapsamında Gayrimenkul İle İlgili Maddeler |
| --- |
| Mülkiyet Kavramı
(Madde: 683-778) | Mülkiyet dışındaki ayni haklar (Madde: 779-996)
İrtifak Hakkı
Taşınmaz Yükü
Taşınmaz Rehni | Zilyetlik ve Tapu Sicili
(Madde: 997-1027)  |

Bu kapsamda Türk Medeni Kanunu taşınmaz ile ilgili mülkiyet sistemi, kadastro ve tapu sicili için ana kanun unsurlarını kapsamaktadır. Taşınmaz mülkiyetine esas diğer hukuki dayanaklar ise Tapu Sicil Tüzüğü ve Tapu Planları Tüzüğü, Tapu Sicil Müdürlüklerince Düzenlenen Resmi Senetlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik tir.

## Kaynakça
# Lobicilik

**Lobicilik**, hükûmetler tarafından verilen kararları etkileme çalışmasıdır. Diğer bir deyiş ile lobicilik siyasi ikna sanatıdır. Bu sanat başarılı olur ise lobicilik faaliyetlerinde bulunan taraflar politikanın gündemini etkiler hatta bu etki yasama organlarına kadar sirayet edebilir. Bu çalışmalar kanun koyucuları ve memurları etkilemeye yönelik her türlü faaliyeti kapsar. Faaliyetler organize gruplar tarafından ya da kanun koyucular ve memurlar arasındaki gruplar tarafından yürütülebilir. Devlet çalışmalarını ve yasaları özel bir çıkar ya da bir lobi faydasına etkilemeye çalışan kişilere **lobici** denir. Hükûmetler çoğunlukla organize grup lobiciliğini tanımlar ve düzenler. Lobiciliğin tarihine bakıldığında aslında eski bir eylem olduğu görülmektedir, bu da lobiciliğin aslında toplum içindeki doğal bir oluşum olduğunu gösterir. Toplum üzerinde etki sahibi olan bir topluluk, iktidar sahibi yöneticilerin aldıkları kararları değiştirmede ya da etkilemede toplumun desteğini alırsa bu desteği kendi lehinde kullanır. Lobicilik ilk kez 1946'da Amerika'da "Federal Regulation of Lobbying Act"le yasal bir çerçeve içine alınmış, federal hükûmetler lobicilik faaliyetlerinin modern devlet sisteminin ve hükûmet anlayışının önemli ve vazgeçilmez bir unsuru olduğunu kabul etmişlerdir. Ayrıca her iki türden de gerekli olduğu savunulmuştur. Tıpkı bir ilaç gibi iyi yönde kullanılırsa onarım sağlar ve daha sağlıklı bir vücuda sahip olursunuz fakat bunu yanlış yönde kullanırsanız yıkıcı, tahrip edici ve kötü bir vücut ortaya çıkarmış olursunuz. Kullanım amacına göre değişmektedir.