Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Québec (şehir)

| Québec |
| --- |
| Şehir |
|  |
|  Bayrak
 |
| QuébecQuébec'in Kanada'daki konumu |
| Ülke |  Kanada |
| Eyâlet |  Québec |
| İdare |
|  • Belediye başkanı | Régis Labeaume |
| Yüzölçümü |
|  • Şehir | 3,408.70 km² |
| Rakım | 98 m |
| Nüfus (2016) |
|  • Şehir | 531.902 |
|  • Yoğunluk | 1173/km² |
|  • Kent | 705,103 |
|  • Metropol | 800,296 |
| Zaman dilimi | UTC-05.00 (EST) |
|  • Yaz (YSU) | UTC-04.00 (EDT) |
| **Resmî site** www.ville.quebec.qc.ca/en/ |

**Québec** (veya **Ville de Québec**), Kanada'nın Québec eyaletinin başkenti olup 2016 yılı nüfus sayımına göre şehir sınırları içindeki nüfusu 531,902 kişidir. Metropoliten alanda ise 800,296 kişi yaşamaktadır. Montreal'den sonra başkenti olduğu aynı adlı Québec ilinin ikinci büyük şehridir. Şehrin tarihi eski merkezi (Vieux-Québec), Meksika hariç, Kuzey Amerikadaki hâlen surları olan tek şehirdir ve 1985'ten beri UNESCO'nun Dünya Mirası listesinde yer almaktadır. Şehir Kuzey Amerika'nın en eski şehirlerinden olup kuruluş yılı 1608'dir.

Şehir, uluslararası alanda Kış Karnavalı ve silüeti ile kentle özleşmiş tarihi otel Château Frontenac Oteli ile ünlüdür.

Şehirdeki görülmeye değer yerler arasında Montmorency Şelaleleri ve Sainte-Anne-de-Beaupré Bazilikası yer almaktadır.

## Kardeş kentler

* Eskişehir, Türkiye *(2009'dan beri)*
* Albany, Birleşik Devletler
* Bordeaux, Aquitaine, Fransa *(1962'den beri)*
* Calgary, Alberta, Kanada *(1956'dan beri)*
* Cannes, Fransa
* Changchun, Çin
* Yaş, Romanya
* Guanajuato, Meksika *(2002'den beri)*
* Huế, Vietnam  *(2005'ten beri)*
* Liège, Belçika *(2002'den beri)*
* Montevideo, Uruguay *(2000'den beri)*
* Namur, Belçika *(1999'dan beri)*
* Ouagadougou, Burkina Faso *(2000'den beri)*
* Paris, Fransa *(2003'ten beri)*
* Sus, Tunus *(2004'ten beri)* [1]
* Sankt-Peterburg, Rusya *(2002'den beri)*
* Xi'an, Çin *(2001'den beri)*

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Quebec city ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Official website of Québec24 Şubat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Official website of Tourisme de Québec 17 Nisan 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Government of Canada site on Québec's 400th Anniversary
* Québec's Old Town Photo Tour 10 Kasım 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Lévis şehrinden Québec şehrinin panoramik alacakaranlık manzarası
# Nigella sativa

| *Nigella sativa* |
| --- |
| *Nigella sativa* |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| Sınıf: | Magnoliopsida
 |
| Takım: | Ranunculales
 |
| Familya: | Ranunculaceae
 |
| Cins: | *Nigella* |
| Tür:
 | N. sativa |

 |
| İkili adlandırma |
| Nigella sativaL. |

**Nigella sativa (Çörek otu)** Nigella cinsine bağlı bir bitki türüdür.

## Etkenler

Bol miktarda conjuge linoleik (18:2) asit, thymoquinone, nigellone (dithymoquinone), melanthin, nigilline, damascenine ve tannin barındıran yağ içerir. Melanthin büyük dozlarda alındığında zehirlidir ve nigelline ise felç yapıcıdır. Bundan dolayı bu baharat ılımlı miktarlarda kullanılmalıdır.

Sitokormlar üzerinden birlikte kullanıldığı birçok ilacın yıkım hızını etkiler ve bu ilaçların vücutta istenmeyen birikimler yapmasına veya erken yıkım ile tedavi dozlarının altında kalmalarına yol açabilir.

*Şeker Hastalığı,* Tohoku J Exp Med Dergisinde yayınlanan laboratuvar çalışmaları sonucuna göre, Türkiye 100. Yıl Üniversitesi'nde, araştırmacılar tarafından fareler üzerinde yapılan deneyler sonucu çörek otu yağının kan şekerini düşürme noktasında önemli rol aldığı ortaya konulmuştur.

## Galeri

* *Nigella sativa*
* Tohumları
* *N. sativa* tohumları
* Çiçeği mavi veya beyaz olabilir

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta **Nigella sativa** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Nigella sativa ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.

## Kaynakça
# Salamura (fermantasyon yöntemi)

Salamura edilmilş turşu
**Salamura** turşu, asma yaprağı, beyaz peynir ve zeytin yapımında kullanılan fermantasyon yöntemi. Ayrıca fermentasyonun gerçekleşmesi için malzemelerin konulduğu ve tuz oranı %50'den fazla olan tuzlu suya da salamura adı verilir. Peynir ve zeytin yapılırken olgunlaşmayı sağlamak amacıyla kullanılır.

Gıda maddeleri ve salamura arasında bir osmoz olur, bünyelerindeki suda eriyen maddeler salamuraya geçerken bünyesine tuz alır. Salamuranın tuz oranı düşer, salamura ile tuz oranı arasındaki denge salamura konulduktan 1-1.5 ay içinde kurulur.

İyi bir turşu yapılabilmesi için, salamuradaki tuz oranının çok iyi ayarlanması gerekir. Aksi halde, turşu ya yenemeyecek kadar tuzlu ya da az tuzlu olur. Tuz oranının az olması ise, istenmeyen zararlı canlılann üremesine ve yumuşamaya neden olur.

Turşu yapımında sebzeler, %4-5 tuzlu suda ekşimeye bırakılır. Sebzeler üzerine salamura döküldügünde, sebze ve salamura arasındaki tuz alışverişi nedeniyle, salamuranın tuz oranı azalır.

## Ayrıca bakınız

* Tuzlu su
* Sebze
* Turşu
* Osmoz
# Nar suyu

Sıkma nar suyu
İstanbul, Türkiye'de bir pazarda nar suyu hazırlayan bir büfe
**Nar suyu**, nar meyvesinden yapılan meyve suyudur. Yemek pişirmede hem taze meyve suyu hem de konsantre şurup olarak kullanılır.

## Olası sağlık yararları ve riskleri

Nar suyu içmenin olası sağlık yararları üzerine çeşitli birincil araştırmalar yapılmıştır. Ancak kan basıncı yönetimi, kanser tedavisi, glikoz ve insülin yönetimi veya kalp hastalığı üzerinde herhangi bir etki önermek için güçlü bir kanıt yoktur.

İlaç etkileşimleri de mümkündür. Altta yatan olası miyopatisi olan 48 yaşında erkek hasta 17 ay boyunca ezetimib 10 mg/gün ve gün aşırı 5 mg rosuvastatin ile sorunsuz tedavi edildi. Üç hafta boyunca haftada iki kez 200 ml nar suyu içtikten sonra, acilen uyluk ağrısı ve rabdomiyolize işaret eden yüksek serum kreatin kinaz seviyesi ile başvurdu. Doktorlar, nar suyunun (greyfurt suyuna çok benzer) karaciğerdeki P450 enzimlerini kompetitif inhibisyonundan şüphelenmekteydi.

## Nar ekşisi

İran'dan nar pekmezi
Nar pekmezi ya da nar ekşisi, şeker kamışından elde edilen pekmezden değil, nar suyundan yapılan bir meyve şurubudur. Yoğun, koyu kırmızı bir sıvı oluşturmak için buharlaştırılan ekşi bir nar çeşidinin suyundan bir sostur. Nar pekmezi genellikle köfte veya köftelerin üzerine parlak bir sır vermek için kullanılır ve sütlaç veya yulaf ezmesi üzerine gezdirmek için de kullanılabilir. İran fesenjān ve Türk dolmasında ve çoban salatası gibi çeşitli salatalarda kullanılır. Farsçada رب انار (rob e ænar), Arapçada دبس رمّان (dibs rumman), Türkçede nar ekşisi, Azerbaycanda narşərab olarak adlandırılır.

## Kaynakça

## Okumalar

### Makaleler

* Pomegranate 21 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Ulusal Sağlık Enstitüleri - Ulusal Tıp Kütüphanesi tarafından üretilmiştir) (İngilizce)
* M. Viuda-Martos, J. Fernández-López, and J.A. Pérez-Álvarez (2010) - "Pomegranate" 24 Eylül 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Gıda Bilimi ve Gıda Güvenliği Konusunda Kapsamlı İncelemeler) (İngilizce)

### Kitaplar

* Levin, Gregory M. (2006). *Pomegranate Roads: A Soviet Botanist's Exile from Eden*. Floreant Press. 978-0-9649497-6-8
* Seeram, N. P.; Schulman, R.N.; Heber, D. (eds.; 2006). *Pomegranates: Ancient Roots to Modern Medicine*. CRC Press. 978-0-8493-9812-4

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta Nar suyu ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
# Çeçil

| Çeçil |
| --- |
|  |
| Alternatif isim | Sacak, Tel, Dil ve Örgü |
| Ülke(ler) | Ermenistan, Türkiye, Gürcistan |
| Türü | Peynir |
| Ana malzemeler | İnek sütü |

**Çeçil** veya **civil peynir**, Erzurum, Kars, Ardahan ve Iğdır genelinde üretilen yağı alınmış sütten yapılan ve iplik şeklinde olmasından dolayı **tel peynir** de denilen yumuşak, tuzlu bir peynir çeşididir. Bazı yörelerde "Çeçil, Sacak, Tel, Dil ve Örgü" Peynir olarak da anılır. Yağlı bir peynirdir. Sodyum oranı diğer peynirlere oranla daha yüksektir, küflendikten sonra da yenilebilir.

## Etimoloji

"Çeçil" adı Gürcüce "çeçili" (ჩეჩილი) kelimesinden gelir. Gürcüce "çeçili", Türkçede "ditmek" olarak bilinen "çeçavs" (ჩეჩავს) fiilinden türemiş bir kelimedir ve tel tel hale getirmek, birbirinden ayırmak gibi anlamlara gelir. Yün tarağında yünün tellere ayırarak kabartılması da aynı fiille ifade edilir. Çeçil peyniri Gürcücede yaygın biçimde "çeçili kveli" (ჩეჩეილი ყველი) olarak adlandırılır. Çeçili kelimesi, Acara diyalektinde "çleçili" (ჩლეჩილი) biçiminde de bilinir. "Çeçil" kelimesi Türkçeye ve başka dillere Gürcüceden girmiştir.

## Türkiye'de yörelere göre çeşitleri

### Erzurum Civil Peyniri

Erzurum civil peyniri Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

### Erzurum Küflü Civil Peyniri (Göğermiş Peynir)

Basma tip Civil peynirinde olgunlaşma sırasında spontan gelişen mavi-yeşil küfler peynire özel bir lezzet
katmakta ve yöre tüketicisi için büyük bir tercih unsuru olmaktadır. Bu peynirlere yöresel ifadeyle “göğermiş peynir”
ismi verilmektedir.
Erzurum Küflü Peyniri yapımında kullanılacak olan Civil Peyniri coğrafi işaret tescili yapılmış olan Erzurum Civil Peyniri olmalıdır.Erzurum Küflü Civil Peyniri (Göğermiş Peynir) Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

## Ermenistan'da yörelere göre çeşitleri

Ermenistan'da çeşitleri vardır.

## Gürcistan'da yörelere göre çeşitleri

* **Meshuri Çeçili **Açaruli Çeçili**

## Kaynakça