Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1297

|  |  |
| --- | --- |
| Binyıllar:
 | 2. binyıl
 |
| Yüzyıllar:
 | * 12. yüzyıl
* **13. yüzyıl 14. yüzyıl
 |
| Onyıllar:
 | * 1270'ler
* 1280'ler
* **1290'lar 1300'ler
* 1310'lar
 |
| Yıllar:
 | * 1294
* 1295
* 1296
* **1297 1298
* 1299
* 1300
 |

Çeşitli takvimlerde 1297
| Miladi
 | 1297 *MCCXCVII* |
| Ab urbe condita
 | 2050
 |
| Asur
 | 6047
 |
| Bahâî
 | MÖ 547 – MÖ 546
 |
| Bengal
 | 704
 |
| Berberi
 | 2247
 |
| Birmanya
 | 659
 |
| Bizans
 | 6805 – 6806
 |
| Budist
 | 1841
 |
| Discordian
 | 2463
 |
| Ermeni
 | 746 ԹՎ ՉԽԶ
 |
| Etiyopya
 | 1289 – 1290
 |
| Fransız cumhuriyetçi
 | MÖ 495 – MÖ 494
 |
| Hicrî
 | 696 – 697
 |
| Hint
 |  |
|  - *Kali Yuga* | 4398 – 4399
 |
|  - *Shaka Samvat* | 1219 – 1220
 |
|  - *Vikram Samvat* | 1353 – 1354
 |
| Holosen takvimi
 | 11297
 |
| İbrani
 | 5057 – 5058
 |
| İran
 | 675 – 1 BP – MÖ 676 BP
 |
| Juche
 | MÖ 614
 |
| Kıpti
 | 1013 – 1014
 |
| Kore
 | 3630
 |
| Tayland güneş
 | 1840
 |
| * g
* t
* d
 |

## Olaylar

* 12 Eylül - Alcañices Antlaşması gerçekleşti.
* Monako Prensliği kuruldu.

## Doğumlar

* 14 Ağustos - Hanazono, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 95. imparatoru (ö. 1348)

## Ölümler

* 16 Ağustos - II. İoannis, Trabzon İmparatorluğu imparatoru (d. 1262)
* *tarihi bilinmeyen*
	+ Ketboğa, Mısır Memlûk Sultanı
# Yelena Yelesina

| Madalyalar
 |
| --- |
|   Rusya adına
 |
| Kadınlar Atletizm
 |
| Olimpiyat Oyunları
 |
| **Altın** | 2000 Sidney | Yüksek atlama
 |
| Dünya Şampiyonaları
 |
| **Gümüş** | 1991 Tokyo | Yüksek atlama
 |
| **Gümüş** | 1999 Sevilla | Yüksek atlama
 |
| Avrupa Şampiyonaları
 |
| **Bronz** | 1990 Split | Yüksek atlama
 |

**Yelena Yelesina** (d. 4 Nisan 1970, Çelyabinsk) Rus yüksek atlamacı. 2000 Sidney Yaz Olimpiyatları'nda 2,01 metrelik derecesiyle altın madalyanın sahibi olmuş, kişisel rekorunu geliştirmeye 1 santimetre kalmıştı. Ayrıca birçok şampiyonadan gümüş ve bronz madalya almaya hak kazanmıştır.

## Başarıları

Yüksek atlama ile ilgili tüm sonuçlar.

| Yıl | Müsabaka | Yer | Sıra | Notlar
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Sovyetler Birliği adına
 |
| 1987
 | Avrupa Gençler Şampiyonası
 | Birmingham, İngiltere
 | 3.
 | 1,84 m
 |
| 1988
 | Dünya Gençler Şampiyonası
 | Sudbury, Ontario, Kanada
 | 2.
 | 1,96 m
 |
| 1989
 | Avrupa Gençler Şampiyonası
 | Varazdin, Yugoslavya SFC
 | 1.
 | 1,95 m
 |
| 1990
 | İyi Niyet Oyunları
 | Seattle, ABD
 | 1.
 | 2,02 m = PB
 |
| Avrupa Şampiyonası
 | Split, Yugoslavya SFC
 | 3.
 | 1,96 m
 |
| 1991
 | Dünya Üniversite Oyunları
 | Sheffield, İngiltere
 | 4.
 | 1,90 m
 |
| Dünya Şampiyonası
 | Tokyo, Japonya
 | 2.
 | 1,98 m
 |
|  Birleşik Takım adına
 |
| 1992
 | Avrupa Salon Şampiyonası
 | Cenova, İtalya
 | 3.
 | 1,94 m
 |
|  Rusya adına
 |
| 1998
 | Avrupa Salon Şampiyonası
 | Valensiya, İspanya
 | 3.
 | 1,94 m
 |
| 1999
 | Dünya Şampiyonası
 | Sevilla, İspanya
 | 2.
 | 1,99 m
 |
| 2000
 | Olimpiyat Oyunları
 | Sidney, Avustralya
 | 1.
 | 2,01 m
 |
| 2001
 | Dünya Şampiyonası
 | Edmonton, Kanada
 | 13. (e)
 | 1,88 m
 |
| 2003
 | Dünya Salon Şampiyonası
 | Birmingham, İngiltere
 | 2.
 | 1,99 m
 |

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Yelena Yelesina Dünya Atletizm Birliği profili
# Uygarlığın beşiği

Uygarlığın beşiği
**Uygarlığın beşiği**, uygarlıkların ortaya çıktığı yerler olarak belirlenen alanlar için kullanılan bir terimdir. Batı Avrupa ve Orta Doğu kültürlerinde sıkça Antik Yakın Doğu Kalkolitik Çağı (Obeyd dönemi, Nakada kültürü) ve özellikle Bereketli Hilal (Mezopotamya ve Levant) ile Mısır için kullanılır. Fakat aynı zamanda Anadolu (Küçük Asya), Ermenistan ve İran platosuna (Elam) kadar uzamaktadır. Asya'da ise büyük nehir vadileri boyunca yerleşen kültürler arasında, özellikle Hint Yarımadasındaki İndus Nehri ve Çin'deki Sarı Nehir kıyılarında farklı medeniyetler ortaya çıktı. Mısır'dan bağımsız olarak günümüz Peru topraklarında Norte Chico bölgesinde ve Mezoamerika'nın And Dağlarında uygarlıklar oluştu.

## Ayrıca bakınız

* İnsanlığın beşiği
* İnsanlık tarihi
# Meksika (eyalet)

Meksika Eyaleti'nin Meksika'daki konumu.
**Meksika Eyaleti** (İspanyolca: *Estado de México*; bazen "*Edomex*" şeklinde kısaltılır) ya da resmî adı ile **Özgür ve Egemen Meksika Eyaleti** (*Estado Libre y Soberano de México*), Meksika'nın göbeğinde bulunan bir eyalettir. Kuzeyinden Querétaro ve Hidalgo; doğusundan Tlaxcala ve Puebla; güneyinden Federal Bölge, Morelos ve Guerrero; ve batısından Michoacán tarafından çevrelenir. Eyaletin başkenti Toluca, en büyük şehri ise Ecatepec de Morelos.

Meksika Eyaleti'nin yüzölçümü 22.357 kilometre kare. Nüfusu 14.739.060. İnsani Gelişme Endeksi 0,837 (yüksek)'dir.

## Ayrıca bakınız

 Wikimedia Commons'ta Meksika ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

## Dış bağlantılar

* Resmî site (İspanyolca)
# Şort

Spor amaçlı şort giyen bir erkek
Kot şort giyen bir kadın
**Şort**, genellikle bazı sporları yaparken giyilen, paçaları dizlerin yukarısında olan kısa pantolondur.

*Şort* sözcüğü, İngilizce short (kısa) sözcüğünün okunuşu olarak Türkçeye girmiştir. Temel yapısı bakımından don ile aynı olmakla birlikte dondan farkı iç giyim amaçlı değil gündelik yaşamda dış giyim amaçlı kullanılmasıdır. Şort aynı zamanda paçası bacağa yapışmayan açık dökümlü kesim dikimli giysidir. Dış giyim amacıyla kullanımda yaz aylarında erkek ve kadınların giydiği diz üzerinde paçası sona eren kısa kesimli bir tür pantolonu ifade ederken aynı zamanda bireysel ve takım sporlarının birçoğunda kullanılan giysi için de kullanılır. Spor amaçlı olarak üretilenler bel kısmından lastikli ve lastik yanından geçen ayrıca bir de fitil uçkuru barındırır.

Gündelik yaşamda dış giyim amacıyla genel amaçlı kullanılanlar ise belden kemerlidir. Bermuda şort gibi özel biçimleri vardır.

## Türleri

* Bermuda şort
* Boxer şort
* Skort

## Kaynakça
# Söylev

**Söylev**, **nutuk** veya **hitabet**, dinleyicilere belli bir fikri, bir duyguyu aşılamak için söylenen uzunca sözlere denir. Söylev, heyecanlandırarak bir fikri aşılamaktır.

Söylevlerin konuları, çoğunlukla; toplumsal fikirler, toplumsal ve millî dâva ve olaylardır. Törenlerde, ulusal günlerde, yıldönümlerinde, mitinglerde toplanan geniş halk kitlelerine ve topluluklara heyecan vermek, genel fikirleri anlatmak amacıyla hitap etmek veya meclis kürsüsünden siyasal ve ulusal dâvaları savunmak da söylevin niteliklerindendir. Demostenes ve Marcus Tullius Cicero bu türün önemli isimlerindendir.

## Kaynakça
# Grafem

**Grafem**, dilbilimde herhangi bir dilin bir yazı sisteminin en küçük birimidir. Bir grafem tek başına anlam taşıyabilir veya taşımayabilir ve konulan dilin tek fonemi için uygun olabilir veya olmayabilir. Grafemler alfabetik harfler, ligatürler, Çince karakterler, numaralar, noktalama işaretleri ve diğer bireysel sembolleri içermektedir.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Grafem ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Üreme biyolojisi

**Üreme biyolojisi**, canlıların üreme süreçlerini, üreme sistemlerini ve bu süreçlerle ilişkili fizyolojik ve gelişimsel mekanizmaları inceleyen biyoloji dalıdır. Alan, eşeyli ve eşeysiz üreme süreçlerini, gamet oluşumunu, döllenmeyi ve embriyonik gelişimi konu edinir.

## Kapsam

Üreme biyolojisi; gamet oluşumu, döllenme, zigot gelişimi, embriyogenez ve üreme ile ilişkili davranışları kapsar. Alan, hücresel, moleküler ve organizma düzeyinde incelemeler içerir.

## Üreme türleri

Canlılarda üreme genel olarak iki ana başlıkta incelenir:

* Eşeysiz üreme: Genetik olarak benzer bireylerin tek bir ebeveynden oluşmasıdır.
* Eşeyli üreme: İki farklı gametin birleşmesiyle genetik çeşitlilik oluşturan üreme biçimidir.

Eşeyli üreme birçok canlı grubunda yaygın olarak görülür.

## Üreme sistemleri

Hayvanlarda üreme sistemleri türler arasında farklılık gösterir. Memelilerde genellikle iç döllenme görülürken, bazı omurgasızlar ve sucul türlerde dış döllenme yaygındır.

Bitkilerde üreme, çiçek yapıları ve tozlaşma mekanizmaları aracılığıyla gerçekleşir.

## Üreme davranışları

Üreme sürecine eşlik eden davranışlar türlere göre değişiklik gösterir. Kur yapma ve eş seçimi gibi davranışlar bazı türlerde gözlemlenir ve cinsel seçilim süreçleriyle ilişkilendirilir.

## Gelişim ile ilişkisi

Üreme biyolojisi, gelişim biyolojisi ile bağlantılıdır. Döllenme sonrası süreçler, hücre bölünmesi, farklılaşma ve organ oluşumu gibi aşamaları içerir.

## Evrimsel bağlam

Üreme stratejilerindeki farklılıklar, evrimsel süreçler ve doğal seçilim ile ilişkilendirilir. Farklı türlerde görülen üreme çeşitliliği bu bağlamda incelenir.

## Ayrıca bakınız

* Eşeyli üreme
* Eşeysiz üreme
* Embriyoloji
* Cinsel seçilim
* Evrimsel biyoloji

## Kaynakça

## Bibliyografya

* Demirsoy, Ali. *Yaşamın Temel Kuralları*.
* Kence, Aykut; Kence, Dilek. *Evrim*.
* Alberts, Bruce et al. *Molecular Biology of the Cell*.
* Darwin, Charles. *The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex*.
# Küf mantarı

Çürüyen bir şeftalinin 6 günde küflenme süreci.
**Küf mantarı**, özellikle havada bulunan sporları nemli ve besinli ortamda çoğalarak meydana gelen mantar türüdür. Besinlerin bozulmasına sebep olurlar. Binlerce çok küçük mantarın bir araya gelmesiyle oluşur, küf oluşumuna sebep olurlar. Çevredeki atıkları çürüterek doğaya katkıda bulunurlar. Sütü ekşitirler. Besinleri küflerken besinlere tutunurlar. Bunu hif denilen organlarıyla gerçekleştirirler. Bir kısmı hayvanlar ve insanların üzerinde parazit olarak yaşarlar. Küf mantarları, penisilinin icadında kullanılmıştır. Hastalık yapan küf mantarları ise çok çeşitli hastalıklara yol açar. Bu hastalıklar öldürücü olabilirler.

## Sık görülen küf cinsleri

* Therapeoper
* Aspergillus
* Cladosporium
* Fusarium
* Mucor
* Penicillium
* Rhizopus
* Stachybotrys
* Trichoderma

## Ayrıca bakınız

* Maya (biyoloji)

## Kaynakça
# Mikrobiyolog

ABD'de "CDC" için çalışan bir mikrobiyolog.Petri kabında kültürleri inceleyen mikrobiyologlar.
**Mikrobiyolog** (Yunanca'dan Grekçe: μῑκρος, *mīkros*, "küçük"; Grekçe: βίος, *bios*, "hayat"; ve Grekçe: -λογία, *-logia*), Bilim mesleklerinden biri; genellikle çıplak gözle görülemeyen canlıları araştıran bilim insanı.

## Çalışma alanı

Bir mikrobiyolog mikrobiyoloji alanında küçük (mikroskobik) yaşam formları ve süreçleri üzerinde çalışmaktadır. Mikrobiyologlar özellikle bakteri, yosun ve mantar gibi mikroskobik organizmaların büyümesini ve özelliklerini araştırıyorlar.

Mikrobiyologlar en fazla endüstriyel mikrobiyoloji dahil olmakla çevre, gıda, tarım ya da tıbbi açıdan uzmanlaşmıştır: viroloji (virüslarla çalışma); immünoloji (enfeksiyonlarla mücadele mekanizmalarının çalışması); veya biyoinformatik (biyolojik verilerin analizi için yöntemler almak, düzenlemek ve onların saklanması). Birçok mikrobiyologlar hücre üretimi ilerletmek ve insan hastalıklarının tedavisi için biyoteknoloji kullanıyorlar.

## İstatistikler

2008 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde istihdam eden 16,900 mikrobiyolog vardı; bu sayının bir sonraki on yıl içinde yüzde 12 oranı üzerinde artacağı tahmin edilmektedir.

## Ünlü mikrobiyologlar

İlk mikrobiyolog Antonie van Leeuwenhoek
Tarihte bilinen ilk mikrobiyolog Hollandalı tüccar ve bilim insanı Antonie van Leeuwenhoek olmuştur. O, bakteriyi ilk kez keşfetmiş ve kendi oluşturduğu mikroskobu ile mikroskobik canlıları ilk olarak incelemiştir.

Birçok mikrobiolog prestijli ödüllerin sahibi olmuştur. Örneğin, 1978 yılında Amerikalı mikrobiyologlar Hamilton O. Smith ve Daniel Nathans ve İsviçreli mikrobiyolog Werner Arber birlikte Nobel Tıp Ödülü'nü kazanmıştır.

## Ayrıca bakınız

* Viroloji

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Mikrobiyolog ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Mikroskobi

Polenin taramalı elektron mikroskobu görüntüsü
 Biyokimya laboratuvarında mikroskobik inceleme
**Mikroskobi**, çıplak gözle görülemeyen nesneleri ve alanları (normal gözün çözünürlük aralığı içinde olmayan) görüntülemek için mikroskop kullanmanın teknik adıdır. Üç iyi bilinen mikroskopi dalı vardır: optik, elektron ve taramalı prob mikroskobu. Bununla birlikte görece yeni ortaya çıkan X-ışını mikroskobu alanı da mevcuttur.

Optik mikroskopi ve elektron mikroskopisi; numune ile etkileşime giren elektromanyetik radyasyon /elektron ışınlarının kırınımını, yansımasını veya kırılmasını böylece bir görüntü oluşturmak için saçılan radyasyonun veya başka bir sinyalin toplanması prensibine dayanır. Bu işlem numunenin geniş alanlı ışınımıyla (örneğin standart ışık mikroskobu ve transmisyon elektron mikroskobu) veya numune üzerinde ince bir ışının taranmasıyla (örneğin konfokal lazer tarama mikroskobu ve taramalı elektron mikroskobu) gerçekleştirilebilir. Taramalı prob mikroskopisi, bir tarama sondasının ilgilenilen nesnenin yüzeyi ile etkileşimi prensbi ile çalışır. Mikroskopinin gelişimi biyolojide devrim yaratmış, histoloji alanını doğurmuştur ve bu nedenle yaşam ve fizik bilimlerinde temel bir teknik olmaya devam etmektedir. X-ışını mikroskobu üç boyutludur ve tahribatsızdır. Aynı numunenin in stu veya 4D çalışmalar için tekrar tekrar görüntülenmesine izin verir. Daha yüksek çözünürlük tekniklerine geçmeden önce çalışılan numunenin "içini görme" yeteneği sağlar. Bir 3D X-ışını mikroskobu bilgisayarlı tomografi (microCT) tekniğini kullanır; numuneyi 360 derece döndürür ve görüntüleri yeniden oluşturur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

### Genel

* Mikroskopi sözlüğü 14 Ekim 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Amatör ışık mikroskobunda kullanılan genel terimler.
* Nikon MicroscopyU 27 Eylül 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Işık mikroskobu hakkında kapsamlı bilgiler
* Olympus Mikroskopi 27 Eylül 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Mikroskopi Kaynak merkezi
* Carl Zeiss "En başından itibaren mikroskopi" 7 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., mikroskopinin temellerini adım adım anlatan bir eğitim.
* Ayrıntılı Mikroskopi - En yaygın mikroskopi tekniklerini detaylandıran birçok çizim içeren bir kaynak
* Manawatu Mikroskopi 13 Şubat 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - Mikroskopi ve Görüntü Analizi için bilinen ilk işbirliği ortamı.
* Ses mikroskobu sözlüğü 17 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

### Teknikler

* Mikroskoplar İçin Oran-metrik Görüntüleme Uygulamaları Mikroskopta Ratiometrik Görüntüleme Çalışması Örnekleri
* Etkileşimli Floresan Boya ve Filtre Veritabanı 18 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Carl Zeiss Etkileşimli Floresan Boya ve Filtre Veritabanı.
* Mikroskopide yeni yaklaşımlar 16 Ekim 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Eric Betzig: Nobel Ödülünün Ötesinde—Mikroskopide yeni yaklaşımlar.
# Kültür (biyoloji)

Enterobacter cloacae bakterilerinin, Tryptic Soy Broth üzerindeki pürüzlü ve pürüzsüz koloni büyümesi.
**Kültür**, biyolojide bakteri ve diğer biyolojik varlıkları geliştirme yöntemidir. Yenilebilen mantarların özel ortamlarda yetiştirilmesi, hastalık etkeni bakterilerin tanımlanması için yapılan çoğaltma işlemleri kültür işlemine örnek olarak verilebilir.

Mikrobiyolojide bakteri kültürü yapılması enfeksiyon hastalıklarında tanı koyulması ve tedavi yolunun tayini için sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntemde enfeksiyon bölgesinden alınan örnek uygun besi yerlerinde çoğaltılarak incelenir ve tanımlanır.
# Antonie van Leeuwenhoek

| Antonie van Leeuwenhoek |
| --- |
| 1680'den sonra Jan Verkolje tarafından yapılmış portresi |
| Doğum | 24 Ekim 1632(1632-10-24) Delft, Hollanda |
| Ölüm | 26 Ağustos 1723 (90 yaşında) Delft, Birleşik Hollanda Cumhuriyeti |
| Tanınma nedeni | * Tarihteki ilk bilinen mikroskopist ve mikrobiyolog
* Mikroskobik mikroorganizmaların keşfi (animalcule)
* Protozoaların keşfi
* İlk eritrosit tanımlaması
 |
|  |
| Kariyeri |
| Dalları | * Mikroskopi
* Mikrobiyoloji
 |
|  |
| İmza |
|  |

**Antonie Philips van Leeuwenhoek** (24 Ekim 1632, Delft - 26 Ağustos 1723, Delft), Hollandalı tüccar ve bilim insanı. Genellikle, *Mikrobiyoloji'nin babası* olarak bilinir. Bir sepetçinin oğlu olarak dünyaya geldi, 16 yaşında bir kumaş tüccarının yanında staja başladı. En iyi bildiği şey mikroskobuyla çalışmaktı. Kendi yaptığı mikroskopla tek hücreli canlıları inceliyordu.

90 yaşındayken, 26 Ağustos 1723 tarihinde Hollanda'nın Delft şehrinde öldü.

## Hayatı ve çalışmaları

Leeuwenhoek bakteriyi keşfeden ve kendi oluşturduğu mikroskobu ile mikroskobik canlıları inceleyen ilk bilim insanıdır. Gözlükleri büyüteç gibi kullanarak kumaşları incelemeye başlamış ve bu mikro canlıların varlıklarının farkına varınca da başka büyüteçler üretmiş ve nihayet bir mikroskop icat edip canlıları yakından görebilme imkânına sahip olmuştur. Yaşamı boyunca ürettiği mikroskop merceklerinin sayısı 550'dir. Her biri ile yeni bir inceleme yapmıştır.

Leeuwenhoek kendi yaptığı mikroskopla kan hücreleri üzerinde araştırmalar yapmıştır. Kılcal damarları inceleyerek kan hücrelerinin geçişini gözlemlemiştir. Leeuwenhoek'den önce hiç kimse kasların liflerden oluştuğunun farkında değildir. Mikroskobunun altında liflerin her birini gözlemlemiş ve incelemelerde bulunmuştur.

Hayvanlar ve bitkilerde beslenme sistemi üreme ve bitkilerde besin transferi gibi konularda da pek çok çalışması olmuştur. Bitkilerin birbirinden farklı bölümleri araştırmasının en önemli parçalarındandır. Bitkinin kökü gövdesi ve yapraklarının üç boyutlu çizimlerini yapmış ve yapılarının detaylarını ortaya çıkaran ilk bilim insanıdır.

## Galeri

* Leeuwenhoek mikroskobu
* Antonie van Leeuwenhoek'un mezarı, Delft, Hollanda
* Van Leeuwenhoek tarafından yapılmış mikroskop görüntüsünü tarifleyen çizim
* Van Leeuwenhoek mikroskobu

## Notlar

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Antonie van Leeuwenhoek ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Leeuwenhoek's letters to the Royal Society
* Lens on Leeuwenhoek (site on Leeuwenhoek's life and observations)
* Vermeer connection website23 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* University of California, Berkeley article on Van Leeuwenhoek 10 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Antoni van Leeuwenhoek çalışmaları – Gutenberg Projesi
* Retrospective paper on the Leeuwenhoek research by 15 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Brian J. Ford.
* Images seen through a van Leeuwenhoek microscope by Brian J. Ford 15 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
* Instructions on making a Van Leeuwenhoek Microscope Replica by Alan Shinn

## Kaynakça
# Marcus Terentius Varro

**Marcus Terentius Varro** (MÖ 116 - MÖ 27), Romalı akademisyen ve yazar. Kendinden daha genç çağdaşı Varro Atacinus ile karıştırılmaması için **Varro Reatinus** olarak da bilinmektedir.

Raete (şimdi Rieti) yakınlarında doğdu. Siyasi olarak preator olması için Pompeius Magnus'u desteklemiştir. MÖ 49-45 yılları arasındaki iç savaşta Julius Caesar'a karşı Pompeius'un ordusuna İlerda Savaşı'nda komuta etmişti. İç savaşı Caesar kazanınca kaçmış ancak daha sonra affedilmiştir. Caesar öldükten sonra Marcus Antonius tarafından devlet düşmanı ilan edildi ve mülkünün büyük kısmını kaybetti. Daha sonra ise Augustus'un sevgisini kazanmış ve onun koruması altında çalışmalarına devam etmiştir.

Roma'nın kuruluş tarihini MÖ 754-753 tarihi arasına yerleştirmiştir.

### Eserleri

#### De Lingua Latina (Latin Dili Üzerine)

Varro'nun Latin dili üzerine yazdığı bu eser toplamda 25 kitaptan oluşmaktaydı. Ancak günümüze yalnızca altı kitabı (5.-10. kitaplar), onlar da eksik bir şekilde kalmıştır. Eser son tahlilde her ne kadar bir felsefe kitabı olsa da sentaksla ilgili bölümler günümüze gelmediği için biz yalnızca etimoloji ve morfoloji ile ilgili bölümlerini bilebiliyoruz. Yazar 5.-7. kitaplarda etimoloji alanına giriyor. Bu kitaplarda Latincedeki kelimelerin etimolojilerinden ve tarihsel gelişimlerinden bahsediyor. 8.-10. kitaplarda ise Antikçağ'ın meşhur dil tartışması olan *analogia* (benzeşim)-*anomalia* (ayrışım) tartışmasını açıklıyor. 8. ve 9. kitaplarda sırasıyla ayrışımcıların ve benzeşimcilerin görüşlerini, 10. kitapta ise kendi görüşlerini yansıtıyor.

#### Res Rusticae (Ziraat İşleri)

*Res Rusticae* (Ziraat İşleri) Varro'nun 80 yaşındayken yazmaya başladığı, üç kitaptan oluşan bir eserdir. Eserin üç kitabı sırasıyla tarım, besicilik ve çiftlik hayvancılığı konularını işler. Latin yazınında ziraat ile ilgili en önemli eserlerden olmasının yanında yazıldığı dönemin siyasi ve toplumsal durumunu da yansıtabilmiştir.

#### Bilinen kayıp eserleri

* *Saturarum Menippearum libri CL* or *Menippean Satires in 150 books*
* *Antiquitates rerum humanarum et divinarum libri XLI*
* *Logistoricon libri LXXVI*
* *Hebdomades vel de imaginibus*
* *Disciplinarum libri IX*

## Dış bağlantılar

### Varro'nun kendi yazdıkları

* Marcus Terentius Varro çalışmaları – Gutenberg Projesi
* de Re Rustica20 Ağustos 2011 tarihinde WebCite sitesinde arşivlendi (Latin and English at LacusCurtius)
* de Re Rustica (Latin)

### Konuyla ilgili yayınlar

* Livius.org: Varronian chronology7 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

## Kaynakça
# Uyuz böceği

| **Uyuz** |
| --- |
|  |
| **Biyolojik sınıflandırma** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Üst âlem:
 | Eukaryota  |
| Âlem:
 | Animalia  |
| Alt âlem:
 | Eumetazoa  |
| Şube:
 | Arthropoda  |
| Alt şube:
 | Chelicerata  |
| Sınıf:
 | Arachnida  |
| Takım:
 | Acariformes  |
| Familya:
 | Sarcoptidae  |
| Alt familya:
 | Sarcoptinae  |
| Cins:
 | Sarcoptes  |
| Tür:
 | S. scabiei  |

 |
| İkili adlandırma
 |
| Sarcoptes scabiei De Geer, 1778 |

**Uyuz** (*Sarcoptes scabiei*), Sarcoptes cinsine ait insanda ve köpekte uyuza yol açan bir akar türüdür.
# Robert Hooke

| FRS Robert Hooke |
| --- |
| y. 1680'te Mary Beale tarafından yapılan *Bir Matematikçinin Portresi (Portrait of a Mathematician)* adlı eser, Hooke'a ait olduğu tahmin ediliyor, ancak aynı zamanda Isaac Barrow'a ait olduğu da tahmin ediliyor. |
| Doğum | 18 Temmuz 1635(1635-07-18) Freshwater, Isle of Wight, İngiltere |
| Ölüm | 3 Mart 1703 (67 yaşında) Londra, İngiltere |
| Defin yeri | St Helen Kilisesi, Bishopsgate |
| Mezun olduğu okul(lar) | Wadham College, Oxford |
| Tanınma nedeni | Hooke yasası Mikroskopi Hücre |
| Memleket | İngiliz |
|  |
| Kariyeri |
| Dalı | Fizik ve biyoloji |
| Çalıştığı kurum | Oxford Üniversitesi |
| Akademik danışmanları | Robert Boyle |
| Etkilendikleri | Richard Busby |
|  |
| İmza |
|  |

**Robert Hooke** (18 Temmuz 1635 - 3 Mart 1703), teorik ve pratik açıdan yaptığı çalışmalarla bilimsel rönesansta büyük rol oynamış bir İngiliz hezârfen, doğa felsefecisi, mimar, mühendis, filozof ve bilim insanıdır.

Hooke, bilim dallarından özellikle biyolojiye küçükken ilgi duymuştur. Herkes kilisede çalışan üç ağabeyi gibi onun da iyi bir eğitim alıp kiliseye katılacağını düşünüyordu. Ancak ailesi, Hooke'un çalışırken yaşadığı kronik baş ağrılarından dolayı çok yaşamayacağından korkup okuldan almışlardı.

Wight Adası'ndaki Freshwater'da doğan Hooke, ilköğretimini Isle of Wight'ta aldıktan sonra, 13 yaşında, Dr. Busby'nin altında Westminster Okulu'na gitmiştir. 1653'te, Hooke, Oxford'daki İsa Kilisesi'nde koroculuk yerini aldı. Burada, Robert Boyle'la tanışıp onun asistanlığını yaptı. Robert Boyle bir matematikçi olmadığından, ideal gaz yasasının bir parçası olan Boyle yasasını formülize edenin Hooke olma olasılığı yüksektir.

1665 yılında ölü mantar dokusunda boş odacıklar keşfetti. Robert Hooke incelemeleri sırasında gördüğü bu odacıklara hücre (cellula) adını verdi. İleriki yıllarda bu odacıkların boş olmadığı içinde canlıların yaşamsal olaylarını gerçekleştiren en küçük organizmalar olduğu anlaşıldı. 1665 yılında mikroskobu icat edip, ilk araştırmasında hücre adını verdiği ölü mantar hücresinin hücre duvarını görmüştür.

Hooke yasasının (σ = E.Ԑ Gerilme = ELastisite Modülü\*Birim uzama) mucididir. Hooke Yasası elastik bozulma durumunda mühendislerin kullandığı başlıca kanunlardan biridir.

## Notlar

## Kaynakça