Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Francis Peyton Rous

| (Francis) Peyton Rous |
| --- |
| Doğum | 5 Ekim 1879 Baltimore, Maryland, ABD |
| Ölüm | 16 Şubat 1970 (90 yaşında) New York |
| Vatandaşlık | ABD |
| Ödüller | Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü (1966) |
|  |
| Kariyeri |
| Dalı | viroloji |
|  |
|  |

**(Francis) Peyton Rous** (d. 5 Ekim 1879 -ö. 16 Şubat 1970), Amerikalı virolog. B.A. ve M.D. derecesini Johns Hopkins Üniversitesi'nden almıştır. Virüslerin kanser gelişimdeki rollerini keşfiyle bilinir. 1966 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü bu çalışmaları nedeniyle kazanmıştır.

## Araştırmaları

1911 yılında evcil bir tavuğun büyüyen bir malign tümörünün (özellikle bir sarkom) başka bir kümes hayvanına hücre aracılı olmadan geçebildiğini gözlemleyerek çığır açan bir gözlem yapmıştır. Bu buluşuyla kanserin bir virüs (şimdi bir retrovirüs olan Rous sarcoma virus olduğu biliniyor) yoluyla bulaşabileceğini göstermiştir. Buluşu o zaman alanında uzman birçok kişi tarafından kabul edilmedi. Hatta yeni olduğu için ileri görüşlü buluşunu tekrarlamayı denemeleri bile yıllar almıştır. Buna rağmen bazı etkili araştırmacılar 1926 yılında onu Nobel Ödülü'ne aday gösterecek kadar çalışmalarından etkilendiler. Çok uzun yıllar sonra Nobel Ödülü'nü kazandığında, buluşuyla Nobel Ödülü'nü kazanması arasında 40 yıl geçmişti ve bu alanında bir rekor olabilecek bir süreydi.

Daha sonraları Simon Flexner ve Karl Landsteiner'ın biyografilerini yazmıştır.

## Konuyla ilgili yayınlar

* DOI:10.1016/S0140-6736(05)75563-X
* DOI:10.1136/bmj.2.5520.964

## Dış bağlantılar

* Nobel Lectures, Physiology or Medicine 1963–1970, Elsevier Publishing Company, Amsterdam, 19722 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

## Kaynakça
# Frederick Twort

| Frederick Twort |
| --- |
| Frederick Twort |
| Doğum | 22 Ekim 1877(1877-10-22) Camberley, Surrey |
| Ölüm | 20 Mart 1950 (72 yaşında) |
| Vatandaşlık | İngiltere |
| Ödüller | Fellow of the Royal Society |
|  |
| Kariyeri |
| Dalı | bakteriyolog |
| Çalıştığı kurumlar | Londra Üniversitesi |
|  |
|  |

**Frederick William Twort** (1877 -1950) İngiliz bakteriyolog ve orijinal Bakteriyofaj'ı (Bakterileri enfekte eden virüs) bulan kişidir. Londra'daki St Thomas Hastanesi'nde çalışmış, bir patoloji araştırma merkezi olan Brown Institute for Animals'ta yöneticilik yapmıştır. Twort, Londra Üniversitesi'nde bakteriyoloji profesörüydü. Paratüberküloz üzerine araştırmalar yapmış, bunun yanında cüzzam bakterilerinin gelişimi için K vitaminine ihtiyaç duyulduğunu keşfetmiştir.

## Kaynakça

## Bibliyografi

* Includes material paraphrased from Molecular Cloning A Laboratory Manual, Third Edition, Sambrook and Russell, Volume I, p. 2.109. Information Panel: Bacteriophages: Historical Perspective.
* Twort, F. (1925). "The Transmissible Bacterial Lysin and Its Action on Dead Bacteria". *The Lancet*. **206** (5326). ss. 642-644. doi:10.1016/S0140-6736(00)90041-2.
# Elektron mikroskobu

Modern bir transmisyon elektron mikroskobu
**Elektron mikroskobu**, elektron demetlerini görüntüleme sağlamak için kullanan ve ışık mikroskobu ile görüntülenemeyen daha küçük objelerin imgelenmesine imkân veren bir mikroskoptur. Virüslerin de dâhil olduğu pek çok yapı veya mikroorganizmanın incelenmesine olanak sağlar. Elektronların yaydıkları ışınlarla bir objeyi bir milyon defa büyütebilmektedir. Elektromanyetik çubuklar mercekler yerine kullanılır, böylece 1 µm ilâ 1 nm büyüklüğünde cisimler ayırt edilebilir.
# Riketsiya

| *Rickettsia* |
| --- |
| *R. rickettsii* ile enfekte olmuş lenfosit hücreleri |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Üst âlem: | Bacteria
 |
| Şube: | Proteobacteria
 |
| Sınıf: | Alphaproteobacteria
 |
| Takım: | Rickettsiales
 |
| Familya: | Rickettsiaceae
 |
| Cins: | Rickettsia da Rocha-Lima 1916 |

 |
| Tip tür |
| Rickettsia prowazekiida Rocha-Lima 1916 |
| Türler |
| * *Rickettsia aeschlimannii*
* *Rickettsia africae*
* *Rickettsia akari*
* *Rickettsia amblyommatis*
* *Rickettsia asembonensis*
* *Rickettsia asiatica*
* *Rickettsia australis*
* *Rickettsia bellii*
* *Rickettsia canadensis*
* *Rickettsia conorii*
* *Rickettsia fournieri*
* *Rickettsia gravesii*
* *Rickettsia helvetica*
* *Rickettsia honei*
* *Rickettsia hoogstraalii*
* *Rickettsia japonica*
* *Rickettsia massiliae*
* *Rickettsia monacensis*
* *Rickettsia montanensis*
* *Rickettsia parkeri*
* *Rickettsia peacockii*
* *Rickettsia prowazekii*
* *Rickettsia rhipicephali*
* *Rickettsia rickettsii*
* *Rickettsia sibirica*
* *Rickettsia slovaca*
* *Rickettsia tamurae*
* *Rickettsia typhi*
 |

Rickettsia, hareketsiz, gram negatif, spor oluşturmayan, yüksek pleomorfizm gösteren bir bakteri cinsidir. Kok (0.1 μm), Basil (1–4 μm) veya ipliksi (10 μm'ye kadar) formda olabilirler. *Rickettsia* cinsi'ne, kene kaynaklı lekeli humma konusundaki çalışmalarından dolayı Howard Taylor Ricketts'in adı verilmiştir. *Rickettsia* tek bir cinsin ismi olmasına rağmen, "rikettsiya" veya "rikettsiyalar" terimleri genellikle Rickettsiales ordosunun tüm üyeleri için kullanılabilmektedir.

*Rickettsia* türleri pireler, keneler, bitler gibi çeşitli Eklem bacaklı tipleri tarafından taşınırlar ve hem insanlarda, hem de bitkilerde hastalık oluşturabilirler. *Rickettsia* türlerinin sebep oldukları hastalıklardan en bilinenleri: tifüs, rikettsiyal çiçek, Marsilya humması, Afrika kene-ısırığı ateşi, Kayalık dağlar lekeli ateşi, Flinders Island lekeli ateşi ve Queensland kene tifüsüdür. *Rickettsia'*ların çoğu tetrasiklin grubu antibiyotiklere duyarlıdırlar.

Rikettsiyalar zorunlu hücre içi parazit olduklarından, üremek ve replikasyon için canlı ökaryot hücrelerin (özellikle endotelyum hücreleri) sitoplazmalarına girmek zorundadırlar. Dolayısıyla, *Rickettsia* türleri yapay kültür besiyerlerinde üremezler; doku veya embriyo kültüründe üretilebilirler. Genellikle tavuk embriyolarında, Ernest William Goodpasture tarafından 1930'larda geliştirilen metot kullanılarak kültürleri yapılır.

Çok küçük boyutları, zorunlu intraselüler (hücre içi) üreme davranışları ve zorunlu parazit yaşamları yüzünden önceleri virüs oldukları düşünülen, modern mikroskop ve tahlil yöntemlerinin gelişimi ile ultra küçük gerçek bakteriler oldukları, tüm bakteri organellerini ve çoğu bakteri enzimini bulundurdukları anlaşılan gram negatif mikroorganizmalardır.

## Kaynakça
# Christian Gottfried Ehrenberg

| Christian Gottfried Ehrenberg |
| --- |
| Christian Gottfried Ehrenberg |
| Doğum | 19 Nisan 1795(1795-04-19) Delitzsch |
| Ölüm | 27 Haziran 1876 (81 yaşında) Berlin, Almanya |
| Milliyet | Alman |
| Uğraş | Zoolog, Doğa tarihçisi |
| Tanınma nedeni | Bakteri |
| Din | Hristiyanlık (Protestan) |
| Ödüller | Wollaston Madalyası (1839) Leeuwenhoek Madalyası (1877) |
|  |

**Christian Gottfried Ehrenberg** (19 Nisan 1795 – 27 Haziran 1876) bakteri(bacterium) ismini kullanıma sokan Alman Doğa tarihçisi, zoolog, jeolog ve mikroskop uzmanı.

## Gençliği

Bir hakimin oğlu olarak 1795 yılında, Leipzig yakınlarındaki Delitzsch'te doğdu. İlk önce Leipzig Üniversitesi'nde teoloji okudu ardından Berlin'de doğa bilimleri ve tıp okudu. Ünlü kâşif Alexander Von Humboldt'un arkadaşı oldu. 1818 yılında, *Sylvae mycologicae Berolinenses* türündeki mantarlar hakkındaki doktora tezini tamamladı.

1820 yılından 1825'e kadar arkadaşı Wilhelm Hemprich ile beraber bilimsel keşif için Orta Doğu'ya gittiler. Burada binlerce tür hayvan ve bitki topladı ve Kızıl Deniz'in kuzey kıyılarında mercanlar hakkında araştırma yaptı. Suriye ve Arap Yarımadası'nı inceledi. 1826'da Sudan'daki Dongola valisinin villasını tasarladı.

Almanya'ya döndüğünde böcek ve mercan hakkında makaleler yazdı ve Symbolae physicae adlı 2 ciltlik bir kitap yayınladı. Symbolae physicae'nin içinde memeli, kuş gibi birden fazla tür hakkında kısımlar vardı.

## Mikroskopik organizmalara yoğunlaşması

1827'de Berlin Üniversitesi'ne tıp profesörü olarak atandı.

Ehrenberg yaklaşık 30 yıl boyunca su, toprak, tortu, hamsin ve kaya örneklerini mikroskop altında inceledi ve kamçılılar ve silliler olarak sınıfından terliksi hayvan ve öglena dahil olmak üzere binlerce yeni tür ve fosiller buldu ve bunları 400'e yakın bilimsel yayında yayınladı. Bu araştırmalar sadece bilim camiaasında değil, ekonomik dünyada da etki yarattı. Kozmetik endüstrisi ve bazı sanayiiler bu araştırmalardan yararlandı.

1836 yılında İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi'ne üye oldu ve 1837'te Londra Kraliyet Topluluğuna yabancı üye olarak katıldı. 1839 yılında İngiltere'nin en büyük jeoloji ödülü olan Londra Jeoloji Topluluğu'nun Wollaston Madalyası'nı kazandı. Hayatının sonlarına dek derin deniz ve farklı jeolojik lokasyonlardaki mikroskobik canlıları araştırdı ve inceledi. Berlin'de 27 Haziran 1876'da öldü.

## Mirası

1876'daki ölümünden sonraki mikroskobik canlı koleksiyonu Berlin Üniversitesi'ndeki Humboldt Müzesi'ne bağışlanmıştır.

## Kaynakça
# Kala-azar

*Kala-azar, layşmanyaz hastalığının 3 türünden birisidir. Ana hastalık için layşmanyaz bağlantısını takip edin*
Kala-azar paraziti.
Kolda oluşan yara
Leishmania yaşam döngüsü
**Kala-azar** hastalığı sıcak ülkelerde görülen, sıtmaya benzer bir hastalıktır. “*Dumdum humması*” da denir. Kala-azar mikrobu karaciğer, dalak ve kemik iliğinin makrofajlarını enfekte edip orada çoğalabilen hücre içi parazitik bir enfeksiyondur. Hastalık oldukça yüksek bir ateşle başlar ve yükselip alçalarak haftalarca sürer. Bu sırada hastanın dalağı, karaciğeri büyür, hasta günden güne zayıflar, kansızlığa düşer, derisi kararır. Hastalık bir yıl kadar sürer, bu arada hasta bir deri bir kemik kalır verem gibi bir hastalığın da karışması üzerine ölüme sürüklenebilir.

Kalaazar hastalığının mikroplarının yayılmasında köpeklerin rol oynadığı anlaşılmaktadır. Hastalığı insanlara “*tatarcık*” denilen sinekler taşır. Hastaların büyük ve küçük dışkılarında mikropları tatarcıklar insandan insana bulaştırırlar. Kala azar enfeksiyon riski yaklaşık 200 milyon kişi ile 47 ülkede endemiktir. Akdeniz ülkelerinde her yıl yaklaşık olarak 1000 kişi bu hastalığa yakalanır.

## Kala Azar belirtileri

Başlangıçta, Leishmania parazitleri ısırık yerinde deri yaraları veya ülserlerde hastalığa neden olur. Hastalık ilerledikçe, bağışıklık sistemine saldırır. Kala azar uzun süreli ateş ve halsizlik gibi daha genel belirtiler ile 2-8 ay sonra sunar.

## Korunma

Hastalığın görüldüğü yerlerde tatarcıklarla, köpeklerle savaş gerekir. Ayrıca insanların iyi beslenmesine, temizliklerinin sağlanmasına çalışılmalıdır.

## Tedavi

Kalaazar hastalığının tedavisinde en başta gelen ilaçlar antimon bileşikleridir. Başka hastalıklarla karışırsa yerine göre çeşitli ilaçlar, antibiyotikler kullanılır.

Kalaazar, Türkiye'de, seyrek olarak, daha çok çocuklarda görülür. Bu hastalığın mikrobunun başka bir türü de “Şark çıbanı” denilen bir hastalığı doğurur.

## Diğer bilgiler

Kala azar kum sineklerinin ısırması yoluyla yayılır.
Tedbir tedaviden daha iyidir.
Dünya çapında yaklaşık 200 milyon kişi kala azar için risk altındadır.
Kala azar bağışıklık sistemine saldırır.
Tedavi edilmediği takdirde hemen hemen her zaman ölümcüldür.
1988 yılından bu yana, MSF kala azar ile 100.000'den fazla insanı tedavi etmiştir.

## Kaynakça

 23 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 27 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Layşmanyaz

| Layşmanyaz |
| --- |
|  |
| Orta Amerikalı bir yetişkinin elinde görülen kutanöz layşmanyaz |
| Uzmanlık | Enfeksiyon hastalıkları  |

**Layşmanyaz**, *Leishmania* cinsi protozoa parazitlerinin sebep olduğu ve belli tatarcık (yakağan) sineği türlerinin ısırmasıyla bulaşan bir hastalıktır. Hastalık kütanöz (şark çıbanı), mukokütanöz ve viseral layşmanyaz (kala-azar) olmak üzere üç şekilde görülür. Kütanöz tip hastalığa deri ülserleri eşlik ederken, mukokütanöz tipte deri, ağız ve burun ülserleri görülür. Viseral (içorgansal) layşmanyaz ise deri ülserleriyle başlar ve daha sonra ateş, alyuvar sayısında azalma ve dalak ile karaciğerde büyüme görülür.

## Sebepleri ve teşhis

İnsanlarda enfeksiyona 20'den fazla *Leishmania* türü sebep olur. Risk faktörleri arasında yoksulluk, beslenme bozukluğu, ormanların tahribi ve şehirleşme sayılabilir. Hastalığın bu üç tipinin teşhisi de mikroskop altında parazitlerin görülmesiyle konulur. Ayrıca, viseral hastalığın teşhisi kan testleri aracılığıyla konulabilir.

## Korunma ve tedavi

Yüzde şark çıbanı yaraları
Böcek ilacı uygulanmış sineklikler altında uyuyarak layşmanyaz hastalığından kısmen korunmak mümkündür. Alınabilecek diğer önlemlere örnek olarak tatarcık sineklerini öldürmek için böcek ilaçları sıkmak ve hastalığın daha da yayılmasını önlemek için hastalanan kişileri tedavi etmek verilebilir. Gerekli tedaviye hastalığa yakalanılan yer, hastalığa neden olan *Leishmania* türü ve enfeksiyonun tipine göre karar verilir. Viseral tip hastalık için kullanılabilecek ilaçlar arasında amfoterisin B, beş değerlikli antimon bileşikleriyle paromomisinin bir kombinasyonu ve miltefosin sayılabilir. Şark çıbanı olarak da bilinen kütanöz hastalığın tedavisinde paromomisin, flukonazol ya da pentamidin etkin olabilir.

## Epidemiyoloji

Şu an yaklaşık 98 ülkede 12 milyon civarında insan enfekte durumdadır Her sene yaklaşık 2 milyon yeni vaka meydana gelmekte ve yine her sene 20 ila 50 bin kişi ölmektedir. Asya, Afrika, Güney ve Orta Amerika ile güney Avrupa'da yaklaşık 200 milyon kişi bu hastalığın yaygın olduğu bölgelerde yaşamaktadır. Dünya Sağlık Örgütü, hastalığı tedavi amacıyla bazı ilaçlarda indirim yapılmasını sağlamıştır. Layşmanyaz, köpekler ve kemiriciler gibi bazı hayvanlarda da görülebilir.

## Kaynakça

|  |  |
| --- | --- |
| Sınıflandırma | D* **ICD-10**: B[1]
* **ICD-9-CM**: 085
* **MeSH**: D007896
* **DiseasesDB**: 3266
 |
| Dış kaynaklar | * **MedlinePlus**: 001386
* **eMedicine**: emerg/296
* **Patient UK**:
Layşmanyaz
 |
# Bilim dalı

**Bilim dalları**, genellikle dört ana gruba ayrılır:

## Uygulamalı bilimler

* Araştırma
* Uygulamalı antropoloji
* Arkeoloji
* Artes mechanicae
* Tarım bilimi
* Uygulamalı ekoloji
* Uygulamalı ekonomi
* Uygulamalı entomoloji
* Uygulamalı fizik
* Gıda bilimi
* Adli bilimler
* Miras bilimi
* Ev ekonomisi
* İnsan beslenmesi
* Kinezyoloji
* Nadal formülü
* Performans bilimi
* Revlendirme bilimi
* Spor bilimi
* Malzeme bilimi
* Mimarlık
* Biyobilişim
* Bilgisayar bilimi
* Mühendislik
* Bilgi bilimi
* Metroloji
* Askerî bilim
* Beslenme bilimi
* Tıp bilimi
* Sanayi bilimi
* Endüstri bilimi
* Farmakoloji
* Sistem bilimi
* Uzay bilimi
* Teknoloji bilimi
* Hukuk bilimi
* Dilbilim

## Formal bilimler

* Sert ve yumuşak bilimler
* Fen bilimleri
* Aktüerya bilimi
* Analitik
* Yapay zeka
* Hesaplamalı dilbilim
* Bilgisayar bilimi
* Kriptografi
* Veri madenciliği
* Karar teorisi
* Oyun teorisi
* Homeokinetik
* Bilgi teorisi
* Formel dilbilim
* Mantık
* Matematiksel dilbilim
* Matematik
* Oxford modeli
* İstatistiksel fizik
* İstatistik
* Sistem ekolojisi
* Sistem bilimi
* Teorik bilgisayar bilimi
* Teorik dilbilim

## Doğa bilimleri

* Biyoloji
* Mikrobiyoloji
* Botanik
* Zooloji
* Ekoloji
* Yer bilimleri
* Doğal çevre
* Yaşam bilimleri
* Doğa tarihi
* Fiziksel bilimler
* Atmosfer bilimi
* Okyanus bilimi
* Gezegen bilimi
* Astronomi
* Coğrafya
* Meteoroloji
* Jeoloji

## Sosyal bilimler

* Hayvan çalışmaları
* Sanat
* Kültür
* Pedagoji
* Eğitim
* Biyokültür
* Felsefe
* Kültürel çalışmalar
* Kriminoloji
* Beşeri bilimler
* Uluslararası düzen
* Hukuk bilimi
* Modern çalışmalar
* Mesleki bilim
* İşlemselleştirme
* Pedoloji
* Performans bilimi
* Pozitivizm
* Bilim ve teknoloji çalışmaları
* Sosyal nörobilim
* Sosyal ilişki
* Sosyal hizmetler
* Sosyal simülasyon
* Sosyal iş
* Sosyal bilgiler
* Sosyal hizmet
* Sosyal araştırma
* Sosyal teori
* Görsel antropoloji
* Görsel etnografya
* Savaş çalışmaları
* Gençlik hizmetleri
* Gençlik çalışmaları
* Zemiyoloji
* Antropoloji
* Arkeoloji
* Arşiv bilimi
* Davranışsal bilimler
* Bilişsel bilim
* Kalkınma çalışmaları
* Ekonomi
* Finans
* Muhasebe
* Ötenik
* Çevresel sosyal bilimler
* Tarih
* GLAM
* İnsan bilimi
* Kütüphane ve bilgi bilimi
* Dilbilim
* Medya çalışmaları
* İletişim bilimleri
* Ağ bilimi
* Barış ve çatışma çalışmaları
* Siyaset bilimi
* Psikoloji
* Sosyoloji
* Bölge bilimi
* Güvenlik çalışmaları
* Tanatoloji
* Şehir planlaması
* Ulaşım bilimi

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Bilim ana hatları
* Bilimler akademisi
* Bilim merkezi
* Bilim parkı
* İslam ve bilim
* Askerî bilim
* Avrupa'da bilim ve teknoloji
* Osmanlı İmparatorluğu'nda bilim ve teknoloji
* Türkiye'de bilim ve teknoloji
* Orta Çağ Avrupası'nda bilim
* Rönesans'ta bilim tarihi
* Bilim sosyolojisi
* Bilim psikolojisi
* Bilim tarihi ve felsefesi
* Uluslararası Bilim Olimpiyatları
* Sovyetler Birliği'nde bilim ve teknoloji
* Popüler bilim
* Avrupa'da bilim ve teknoloji
* Bilim kitabı
* Bilim tarihi sosyolojisi
* Bilim politikası
* Yıla göre bilim
# Protozooloji

|  |
| --- |
| **Zooloji**
 |
| **Zooloji Dalları** |
|
Akaroloji
Araknoloji
Entomoloji
Etoloji
Herpetoloji
İhtiyoloji
Mammaloji
Mirmekoloji
Nöroetoloji
Kuş bilimi
Paleozooloji
Paleontoloji
Protozooloji
Setoloji

 |
| **Zooloji Tarihi** |

Süre: 2 dakika ve 12 saniye.2:12Hareket eden bir *Amoeba proteus*
**Protozooloji**, protozoaları konu edinen bir öğrenim dalıdır.

Protozoaların morfolojik ve biyolojik özelliklerini inceler.
İlksel bir bilim dalı olan protozooloji, patojen ve saprofit bütün protozoaları
inceler. Bu bilim dalı ile birlikte ökaryotların gelişimi hakkında birçok bilgi edinilmiştir.

Yeryüzünde yaşayan tek hücreli canlılar; tek hücreli bitkiler (Protophyta) ve tek
hücreli hayvanlar (Protozoa) olmak üzere ikiye ayrılırlar.

## Kaynakça
# Asit haslığı

Dokudaki (maviye boyanmış)*Mycobacterium tuberculosis* (kırmızıya boyanmış)
**Asit haslığı** bakterilerin (ve daha az yaygın olmak üzere, protozoanın), laboratuvar boyama prosedürleri boyunca, özellikle asitler tarafından gerçekleştirilen renksizleştirmeye karşı dirençlerini ifade eden fiziksel özellik. Numunenin bir parçası boyandığında, bahsi geçen organizmalar, çoğu boyama protokolünde yaygın olan, asit veya etanol temelli renksizleştirme prosedürlerine karşı direnç gösterebilirler ve bundan dolayı *asit has* ismini alırlar.

Asit has organizmalar standart mikrobiyolojik teknikler kullanılarak rahatça karakterize edilebilirler. (örneğin, Gram boyama - eğer bir asit has bacillus gram boyanırsa, sonuç normal olmayan bir gram pozitif bakterisi olur ve bu sonuçta ileri testlerin gereksizliğini gösterir. Fakat, yüksek ısı ile kombine edilmiş konsantre boyalar vasıtası ile organizma boyanabilir.

*Mycobacteria* ve Protozoa hücre duvarındaki yüksek mikolik asit içeriği, yüksek tutunma öncesi boyama çiftinin düşük emiliminden sorumludur. Asit has genetiği değiştirilmiş bakterileri tanımalamak için kullanılan en yaygın boytama tekniği, asit has mycobacteriumun parlak kırmızıya boyandığı ve mavi arka planda oldukça net göze battığı, Ziehl-Neelsen boyasıdır. Diğer bir method ise Kinyoun methodudur. Bu methodta bakteri parlak kırmızıya boyanır ve yeşil arka planda göze çarpar. Asit has Mycobateria aynı zamanda özel flor boyaları (farzı misal, Auramine-rhodamine boyası) flor mikroskopisi ile de görselleştirilebilir. Bazı bakteriler kısmen asit has olabilirler. *Paragonimus westermani* adlı akciğer kurdunun yumurtaları boya tarafından tam olarak yok edilirler. Bu durum TB benzeri semptom gösteren hastalarda teşhis koymayı engeller.

## Bazı asit has boyama teknikleri

1. Ziehl–Neelsen boyaması (Klasik ve geliştirilmiş ağartıcı türleri)
2. Kinyoun boyama

## Kaynakça
# Ekstremofil

Yellowstone Millî Parkı'ndaki Grand Prismatic Spring'in parlak renkleri, bir tür ekstremofil olan termofiller tarafından üretilir.
**Ekstremofiller** çoğunlukla tek hücreli olup ekstrem koşullarda yaşama gereksinim duyan ve bu koşullarda optimum olarak gelişen organizmalara denir. Ekstremofiller karasal mezofilik organizmaların büyümeleri ve üremeleri için gerekli optimal koşullardan çok farklı olan ekstrem çevrelerde gelişirler. Çoğu ekstremofiller(ekstrem koşulları seven) mikroorganizmalardır. Archaea domaini ekstremofillerin geniş dağılımlı olduğu bir domain olarak bilinmesine karşın, ekstremofiller hem bakterilerin hem de archaeaların içinde sayısız ve farklı genetik hatlarda yer almaktadır. Archaea ve ekstremofil terimleri ara sıra kendi içerisinde yer değiştirmesine karşın, pek çok mezofilik archaeaların ve pek çok ekstremofilik bakterilerin olduğu bilinmektedir. Yine, tüm ekstremofiller tek hücreli değildir. Çok hücrelilere örnek olarak ekstremofilik metazoalardan *Pompeii kurdu*, *psikrofilik* (soğukta yaşamı seven) *Grylloblattodea* (*böcek*) ve artartik kabuklular (*crustacea*) verilebilir.

*Tardigrade*ler (mikroskobik canlı) ekstrem koşullarda hayatta kalabilmelerine rağmen, bu ortamlarda sürekli olarak yaşayamadıkları ve yaşam süreleri bu koşullara maruz kaldıkları süreyle orantılı olarak azaldığı için bir ekstremofil olarak sınıflandırılmazlar.

## Kaynakça
# Fomit

Camp Lazear. Sarıhummanın, enfekte elbiseler (fomit) ile bulaşmadığını kanıtlamak için deneylerin yapıldığı yer.
**fomis** (pronounced /ˈfoʊmiːz/) ya da **fomit** (/ˈfoʊmaɪt/), parazit ya da mikrop gibi enfeksiyon etkenlerini taşıyabilen herhangi bir cansız obje. Deri hücreleri, saç telleri, giysiler ve ortak kullanılan yataklar bulaş kaynağı olabilir.

Hastaların kullandığı malzemeler ve ortamlar aracılığıyla bulaş sonucu özellikle hastane kökenli enfeksiyonlar fomitler ile bağlantılıdır. Steteskoplar. ve kravatlar, sağlık çalışanları kaynaklı fomitlerdir. İV infüzyon tüpleri, kateterler ve yaşam destek ekipmanları gibi hastane malzemeleri, yüzeylerinde oluşan biyofilm tabakası aracılığı ile taşıyıcılık yapabilirler. Bu tür nesnelerin dikkatli sterilizasyonu çapraz enfeksiyonu önler.

Araştırmacılar kapı kolları gibi düz yüzeylerin kâğıt para gibi gözenekli yüzeylerden daha fazla bakteri ve virüs yaydığını keşfemişlerdir, özellikle lifli maddeler etkenleri tutup hapsederler ve basit dokunma yoluyla bulaşmasını engellerler.

## Etimoloji

İtalyan bilim adamı ve hekim Girolamo Fracastoro, Bulaş adlı makalesinde Latince kelime *fomes*'i ilk kullanan kişi olarak görülmektedir, *De Contagione et Contagiosis Morbis* 1546'da yayınlandı

## Popüler kültürde

Fomitler Steven Soderbergh'in 2011 tarihli *Contagion* (salgın) filminde göze çarpan bir rol oynamıştır

## Ayrıca bakınız

* Odaksal enfeksiyon teorisi
* Enfeksiyon odağı
* Nosokomyel enfeksiyon
* Taşıyıcı (epidemiyoloji)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Dil günlükleri tartışması13 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Fomitlerin viral bulaştaki genel karakteristikleri ve roleri24 Nisan 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.