Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Yaşlılık hekimliği

**Yaşlılık hekimliği** ya da **geriatri hekimliği**, yaşlılık dönemindeki sağlık sorunları ve bu sorunların tedavileriyle ilgilenen tıp dalıdır.

Yaşlanma, canlı molekül, hücre, doku, organ ve sistemlerinde zamanın ilerlemesinde ortaya çıkan, geriye dönüşü olmayan yapısal ve işlevsel değişikliklerin tümüdür. Yaşlılık hekimliği, yaşlılığa bağlı olarak oluşan sağlık sorunlarını ve bunların tedavilerini inceler.

Kronik hastalıkların tedavisindeki gelişmeler ve buna paralel ortalama yaşam beklentisinin uzaması ile, iç hastalıkları disiplininin bu dalı gelişmekte olan ülkelerde önem kazanmaktadır. Vücutta yaşlılıkla birlikte meydana gelen değişiklikler nedeniyle (metabolizmanın yavaşlaması, strese karşı direncin azalması gibi) hastalıkların tedavileri ve hastaya yaklaşımda da nüanslar ortaya çıkmaktadır.

Geriatri, genel iç hastalıkları konularının yanı sıra alzheimer başta olmak üzere sık görülen kognitif problemler ve bunların tıbbi ve davranışsal tedavileri ile de ilgilenmektedir.

Yaşamın bu döneminde hastalıkların yoğunlaşmasıyla birlikte koruyucu hekimlik de ön plana çıkar. Bu hasta popülasyonunda strese karşı rezerv düşük olduğu için koruyucu hekimlik uygulamalarında gereksiz tahlil ve tetkiklerden kaçınarak mümkün olan en iyi koruyucu hekimlik hizmetini sunmak da geriatri uzmanlarının sorumluluklarındandır.

## Geriatri Eğitimi

###### Türkiye

Türkiye'de geriatri doktoru olabilmek için 6 yıllık tıp fakültesini bitirdikten sonra 4 yıllık dahiliye ihtisasını ve 3 yıllık geriatri yan dal eğitimini tamamlamak gerekmektedir.

## Ayrıca bakınız

* Yaşlanma
* Yaşlılıkta egzersiz
* Gerontoloji
* Gerontokrasi

## Dış bağlantılar

* Türk Geriatri Vakfı 13 Ağustos 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Geriatri Dergisi 27 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Hacettepe Üniversitesi Geriatrik Bilimler Uygulama ve Araştırma Merkezi 24 Ağustos 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* American Geriatrics Society 5 Ekim 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* British Geriatrics Society 15 Ekim 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Canadian Geriatrics Society
* Irish Gerontological Society
* Merck Manual of Geriatrics 8 Temmuz 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Minimum Geriatric Competencies - Portal of Geriatric Online Education 25 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Health-EU Portal 19 Ağustos 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Jinekolojik onkoloji

**Jinekolojik onkoloji,** jinekolojinin kadın kanserleri ve ilişkili hastalıkları ile ilgilenen yan dalıdır. Jinekolojik onkoloji cerrahisinin ilgilendiği başlıca patolojiler yumurtalık kanseri, rahim ağzı kanseri, rahim kanseri, vajina kanseri ve vulvar kanserdir.
# Jinekoloji

Jinekoloji|  |
| Yapı | **Kadın üreme organları** |
| Önemli hastalıklar | Kısırlık, Dismenore |
| Önemli testler | Laparaskopi |
| Mütehassıs | Gynaecologist |

Kadın cinsel organının incelenmesiyle ilgili tarihi tabu, jinekoloji bilimini uzun süredir engellemiştir. Jacques-Pierre Maygrier'in 1822 tarihli bu çizimi, doktorun kadının önünde diz çöktüğü ancak cinsel organını göremediği bir "uzlaşma" prosedürünü göstermektedir. Modern jinekoloji artık böyle bir pozisyon kullanmıyor.
**Jinekoloji**, kadın sağlığı ve hastalıklarını inceleyen bilim dalıdır. Daha çok kadın hastalıkları ve doğum ana bilim dalı ile eğitim verilen tıp fakülterinde obstetrik, yani doğum ve ilgili patolojileri dışarıda tutan ancak bir noktada onkolojiyi de içeren bilim dalıdır. Bu bilim ile ilgilenen uzman doktorlara jinekolog denir.

Jinekoloji terimi Yunanca kökenlidir ve "kadın bilimi" anlamına gelmektedir. Erkek sağlığı ve hastalıklarını inceleyen bilim dalı ise androloji'dir.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Jinekoloji ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Obstetrik

**Obstetrik**, doğum ve doğum sonrası dönemde tüm kadın üreme yollarıyla ve doğan çocukların bakımı ile ilgilenen tıbbi uzmanlık alanıdır.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Obstetrik ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Tanı

Radyografi, bazı bozuklukların tanısında kullanılan önemli bir araçtır.
**Tanı, teşhis** veya **diyagnoz** (**Dx** ya da **DS** olarak kısaltılabilir), bir kişinin sahip olduğu belirti ve semptomlara dayanarak kişinin hastalık ya da durumunun belirlenmesini içeren tıbbi işlem. Tanı için gerekli bilgiler genellikle tıbbi bakım isteyen kişinin anamnez ve fizik muayenesinden toplanır. Tıbbi testler gibi bir veya daha fazla teşhis prosedürü de işlem sırasında kullanılabilir. Bazen ölüm sonrası tanı bir tür tıbbi tanı olarak kabul edilir. Teşhis evde, klinik ve hastanelerde yapılabilir.

Birçok belirti ve semptom spesifik olmadığından ötürü tanı koymak zor olabilir. Örneğin, cilt kızarıklığı (eritem) tek başına birçok bozukluğun bir işareti olup, sağlık uzmanına neyin yanlış olduğunu gösteremez. Bu nedenle, birkaç olası açıklamanın karşılaştırıldığı ayırıcı tanı yapılmalıdır.

## Tanı yöntemleri

* Okuliosis
* QNS
* Psikiyatrik görüşme
* Psikiyatrik değerlendirme
* Psödotrombositopeni
* Hassas tanı
* Fotoakustik etki
* Perikardiyosentez
* Aşırı tanı
* nazoendoskopi
* Mikropartikül
* Mental durum muayenesi
* Tıbbi bulgular
* Tıbbi hata
* Obstetrik
* İmmün etiketleme
* FRAX
* İnce iğne aspirasyonu
* Ayırıcı tanı
* Teşhis gecikmesi
* Kriyoglobulinemi
* Koordineli tanı
* Tamamlayıcı tanı
* Komorbidite
* Moleküler tanı
* Retrospektif tanı

## Ayrıca bakınız

* Tıbbi görüntüleme
* Ultrasonografi
* Cerrahi
* Stetoskop
* Yoğun bakım

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta tanı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
# Anatomopatoloji

**Anatomopatoloji** veya **Gros patoloji**; hastalıklı organları inceleyen, anatomi ile patoloji arasındaki disiplindir.

Histopatoloji: memenin invaziv duktal karsinomunun mikroskobik görünümü. Slayt Haematoxylin & Eosin ile boyanmıştır.
Histopatoloji: memenin invaziv duktal karsinomunun mikroskobik görünümü. Slayt, Her2neu onkogenine karşı bir antikor (immünohistokimya) ile boyanır. Koyu kahverengi reaksiyon, bu tümörün bu geni aşırı ifade ettiğini gösterir.
Sitopatoloji: Pap testinin mikroskobik görünümü. Merkezdeki büyük bir çekirdeğe sahip pembe hücre anormaldir, düşük dereceli displazi ile uyumludur.
Otopsi: bakteriyel menenjit sonucu irinle çevrili bir beyin (beynin etrafındaki sarı-grimsi kaplama, forseps tarafından kaldırılan pia mater altında).
Kaba muayene: son dönem pulmoner fibrozisin bal peteği paternini gösteren bir akciğerin kesik yüzeyinin görünümü.
Kaba muayene: kolon mukozasına (altta yatay çizgi) yapışık kolorektal polip (karnabahar şeklindeki tümör) görünümü.
## Ayrıca bakınız

* Anatomi
* Patoloji
# Anamnez

**Anamnez**, doktorun hastaya teşhis koyma amaçlı olarak hastaya sorduğu sorular sonucu elde ettiği hastanın öyküsüdür. Hastanın mevcut ya da geçmiş hastalıkları hakkında, kendisinden ya da bir yakınından alınan bilgilerdir.

Anamnez, hastalığın teşhisinde en önemli adımlardan biridir. Hastanın yaşadığı rahatsızlık, geçmişte yaşadığı ve ailesinde görülmüş olan hastalıklarla beraber değerlendirilerek teşhisin konması için gerekli tetkikler belirlenir. Hatta bazen sadece anamnez alınıp teşhis de konulabilir.

Anamnez sırasında ilk önce hastanın kimlik bilgileri alınır. Daha sonra kendisinin dilinden rahatsızlıkları dinlenir. Daha önce geçirmiş olduğu belli başlı hastalıklar ya da ailevî bir hastalığı olup olmadığı öğrenilir. Sosyoekonomik durumu ve alışkanlıkları buna eklendiğinde hastalık için bir ön teşhis konur. Bunu fizik muayene takip eder.
# Kritik acil tıp

**Kritik acil tıp (CREM)**, kritik tıbbi acil durumları olan hastaların akut tıbbi bakımı anlamına gelen acil tıpdır. Bu terim özellikle anesteziyologların bu tür bir bakımı sağlamadaki rolünü tanımlamak için kullanılır. Terim, İskandinav Anesteziyoloji ve Yoğun Bakım Tıbbı Derneği tarafından 2010 yılında bir pozisyon belgesinde tanıtıldı.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Aeromedikal tahliye
* Tıbbi tahliye
* Tıp dalları
# Acil sağlık hizmetleri

Türkiye'de bir ambulans.
**Acil sağlık hizmetleri**, ciddi hastalık ve yaralanmalar için hastane öncesi acil tedavi ve stabilizasyon ve kesin bakıma nakil sağlayan acil servislerdir.

Çoğu yerde acil sağlık hizmetleri, halk tarafından bir acil telefon numarası aracılığıyla çağrılabilir ve bu onları bir kontrol tesisiyle temasa geçirir ve daha sonra durum için uygun bir kaynak gönderir. Ambulanslar, acil sağlık hizmetleri teslim etmek için birincil araçlardır, ancak bazıları ekip arabaları, motosikletler, uçaklar veya tekneler de kullanır. Acil tıbbi hizmet kurumları ayrıca acil olmayan bir hasta taşıma hizmeti de yürütebilir ve bazılarının teknik kurtarma hizmetleri sağlamak için kurtarma ekipleri bulunmaktadır.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Acil sağlık hizmetleri ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Curlie'de Emergency Medical Services (DMOZ tabanlı)
* "Emergency Medical Services in the European Union: report of an assessment project co-ordinated by the European Union" 24 Mayıs 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* World Health Organization: Department of Violence and Injury Prevention "Prehospital Trauma Care Systems"
# Tıbbi tahliye

AW109 helicopteri tahliyede
Genellikle **tıbbi tahliye**, savaş alanından tahliye edilen yaralılara sıhhiyeciler tarafından sağlanan zamanında verimli hareket ve yolda bakımdır. Tıbbi olarak donatılmış kara araçları (ambulanslar) veya uçak (hava ambulansları) kullanılır. Hava yoluyla ilk tıbbi nakil, Sırbistan'da Birinci Dünya Savaşı sırasında 1915 yılında yapıldı.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Aeromedikal tahliye
* Kritik acil tıp
* Yaralı tahliyesi
# Adli tıp

Adli tıp
**Adli tıp**, tıp biliminin ceza hukuku ve medeni kanunlara, özellikle de ceza hukuku tarafında, kabul edilebilir kanıtların ve ceza usulünün yasal standartlarına uygun olarak, ceza soruşturması sırasında uygulanmasıdır. Adli bilim insanları, araştırma sırasında bilimsel kanıtları toplar, muhafaza eder ve analiz eder. Bazı adli bilim insanları delilleri toplamak için suç mahalline seyahat ederken diğerleri başkalarının kendilerine getirdiği nesneler üzerinde analiz yaparak laborant rolünü üstlenirler.

## Gereksinim alanları

Yaralanma, ölüm ya da hukuki ihtilafla sonuçlanan durumlara ait adli soruşturmalarda, olayların tıbbi yönlerini aydınlatmak; kurban, şüpheli ve olaydan etkilenen üçüncü şahısların tıbbi durumunu belgelemek ve bu kapsamdaki haklarının korunmasını sağlamak için hekimlere gereksinim duyulur. Adli tıp uzmanları bu konuda eğitim almış uzmanlardır. Olayın niteliğine göre, bir uzman ya da birden fazla uzmanı bir araya getiren bir kurul, "adli tıbbi rapor" hazırlar. Adli tıp raporunun her durumda adli tıp uzmanı tarafından hazırlanması şart değildir, diğer tıp branşlarından görevliler tarafından da hazırlanabilir. Yine olayın niteliğine göre, diğer sahalarda uzman kişiler, diş hekimleri ya da pratisyen hekimler genel olarak tıbbı ya da kendi branşlarını ilgilendiren konularda rapor hazırlayabilir.

## Geçmişi

Eski Mısırlılar günümüzden 5.000 yıl önce cinayet ve benzeri olaylarda doktorlara danışıyorlardı. Adil tıp konusu, Hammurabi Kanunları ile Tevrat'ta da yer alır. İÖ 40'ta öldürülen Jül Sezar'ın vücudundaki 23 yaranın yerini ve etkilerini gösteren rapor ilk adli tıp raporu sayılır. Gerçek ölüm nedeninin anlaşılabilmesi için cesedin açılarak incelenmesi gerekebilir. Buna otopsi denir. İlk otopsi 1374'te Fransa'da uygulanmıştır. Adli tıp günümüzde hukuk ve tıp fakültelerinde bir ders olarak okutulmaktadır. Adli tıbba ilk kez 1650'de Leipzig Üniversitesi'nin ders programında yer verilmiştir.

## Kaynakça
# Ağrı tedavisi

Afyon gelincikleri ağrı tedavisinde kullanılan analjezik madde içerir.
**Ağrı tedavisi**, **ağrı tıbbı**, **ağrı kontrolü** ya da **algoloji**, kronik ağrı yaşayan hastaların hayat kalitesini arttırmaya ve ağrılarını azaltmaya yönelik interdisipliner yöntemler kullanan bir tıp bilim dalıdır. Tipik bir ağrı yönetim ekibi hekimler, eczacılar, psikologlar, fizyoterapistler, mesleki terapistler, hekim yardımcıları, hemşire, klinik hemşire uzmanları gibi üyelerden oluşur. Takımda ruh sağlığı uzmanları ve masaj terapistleri de bulunabilir.

## Kaynakça
# Pratisyen hekim

**Pratisyen hekim** (Prt.) akut ve kronik hastalıkları tedavi eden, önleyici bakım sağlayan ve hastalara sağlık eğitimi veren tıp doktorudur.

Tıp eğitimini başarı ile bitiren kişilere "Tıp Fakültesi" lisans diploması ve “pratisyen hekim” unvanı verilir. Bu hekimler Tıpta Uzmanlık Sınavı ile 2-5 sene sürecek olan uzmanlık eğitimine başlayabilir.

## Çalışma alanları

* Sağlık ocakları
* Ana ve çocuk sağlığı merkezleri
* Verem savaş dispanserleri
* SSK dispanserleri
* Kurum hekimlikleri
* Devlet hastanesi acil servisleri
* Özel hastane ve poliklinikler

## Kaynakça
# Anesteziyoloji

**Anestezi bilimi** ya da **Anesteziyoloji** (Fransızca: *anesthésiologie*), herhangi bir cerrahi girişim öncesinde, esnasında ve sonrasında, hastanın güvenliğini gözeten; ağrı duyusunun giderilmesi dâhil olmak üzere tüm bakımına yoğunlaşan tıp ile alakalı bir bilim dalıdır. Köken olarak Eski Yunancadan *an*- olumsuz ön eki, duymak, algılamak anlamına gelen *aisthánō* fiili ve söz anlamına gelen ancak günümüzde bilim anlamında son ek olarak kullanılan *logos* kelimesinin birleşimiyle oluşmuştur. Ağırlıklı olarak cerrahi girişimlerde büyük yer tutan anestezi, farmakolojik maddelerin insanın duyu yollarına etkisini inceler ve ona göre uygulamalar sunar. Bu bilim dalının uygulamasından sorumlu temel olarak tıp eğitimi almış anesteziyolog (anestezist ya da anestezi uzmanı), anestezi hemşiresi ve anestezi teknikeri vardır. Bu söylenen meslek grupları hastalara farmakolojik maddelerin verilmesi, etkilerinin araştırılması ve düzenlenmesi, fizyolojik değişikliklerin takibi ve bozukluklarında müdahale edilmesi, makinelerin kullanımı ve zaman zaman kalibrasyonundan sorumludur.

## Tarihçe

### Dünyada

İlk çağ ve Ortaçağda ağrıların dindirilmesi için çeşitli coğrafyalarda çeşitli bitkiler denemiş, hatta basit cerrahi işlemler için bile önceden uyuşturma amacıyla bu maddelerin sistematik olmasa da deneysel anestezik olarak kullanımı söz konusudur. Ancak modern dönemde anestezinin başlangıcı 1774'te Joseph Priestley'nin oksijeni tanımlaması kabul edilmiştir. Daha sonrasında nitröz oksitin keşfedilmesi, eterin kullanımı gibi uygulamalarda günümüzdeki anestezi rejimlerine geçen bir süreç söz konusu oldu.

### Türkiye'de

Türkiye'de anestezinin gelişimi için aslında öncelikle Osmanlı Döneminden bahsetmek gerekir. Çünkü modern anestezinin Türkiye'ye gelişi Mekteb-i Tıbbiye-i Şahanede 1847'de kloroformun kullanımıyla başlar. Cumhuriyet Döneminde yurtdışında ihtisas gören doktorların bireysel uygulamalarıyla gelişen anesteziyoloji 1953'te Ankara Numune Hastanesinde bir bölüm kurulmasıyla kurumsal bir kimlik kazanır, burada yurtdışından getirilen uzmanlarla eğitim başlar. Sonraki yıllarda başka üniversitelerde enstitülerin kurulmasıyla gelişim devam eder.

## Kaynakça

* Türel, Hatice, et al. “Turkiye Anesteziyoloji Ve Reanimasyon Biliminin Tarihsel Gelisimi.” Edited by Hülya Bilgin, *TARD*, TARD, 2016, www.tard.org.tr/akademi/pdf/tarihce/1.pdf
# Veneroloji

**Veneroloji**, cinsel yolla bulaşan hastalıkların incelenmesi, tanı ve tedavisi ile ilgilenen tıp dalıdır. İsmini, aşk, güzellik ve doğurganlık ile ilişkilendirilen Roma tanrıçası Venüs'ten alır. Veneroloji alanında uzmanlaşmış bir hekim, venerolog olarak adlandırılır.

## Kaynakça
# Dermatoloji

Kafkasyalı bir erkeğin sırtında yaygın bir döküntü
**Dermatoloji**, cilt hastalıkları ve tedavisiyle ilgilenen tıp dalı. Deri bilimi olarak da adlandırılmaktadır. Saç dökülmesi hangi nedene bağlı olursa olsun eğer bir kişi böyle bir durumdan yakınıyor ise hiç paniğe kapılmadan bir Deri Hastalıkları (Dermatoloji=Cildiye) uzmanına başvurmalıdır. Dermatolog adı verilen uzmanlar teşhisi rahatlıkla koyar ve hastaya uygun bir çözüm yolu önerirler. Bazen çözümün çok basit olabileceği unutulmamalıdır. Dermokozmetik, dermatopatoloji, trikoloji, immünodermatoloji, teledermatoloji bir dermatoloji dallarıdır.

Deri Hastalıkları olarak da bilinen dermatolojik rahatsızlıklardan en yaygın olanları Dermatofaji, Sedef Hastalığı, Akne, Hulusi Behçet'in keşfettiği Behçet hastalığı, alerji ve sık görülen bir cinsel rahatsızlık olan HPV olarak sıralanabilir. Bunlara ek olarak birçok dermatolojik rahatsızlık gündelik yaşantımızda karşımıza çıkabilir. Bunun için öncelikle bu hastalıklar konusunda az da olsa bilgi sahibi olmalı ve herhangi bir hastalığın belirtilerinden şüphelenildiğinde hemen bir uzmana danışılmalıdır. Unutulmamalıdır ki bir hastalığın tedavisinde en faydalı etkenlerden birisi erken teşhistir.Cilt problemleri olan hastalar Dermotologlar tarafından uygun ilaçlar reçete edilerek hastalığın tedavisi sağlanır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Mohs cerrahisi
* Deri hastalıkları
* Cilt kanseri
* Cilt beyazlatma
* Cilt bakımı

## Dış bağlantılar

* Türk Dermatoloji Derneği 8 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Fiziksel tıp ve rehabilitasyon

**Fiziksel tıp ve rehabilitasyon** (eskiden **fizik tedavi ve rehabilitasyon**; kısaltılmış olarak **FTR**), temelde kas-iskelet sistemi hastalıklarının tanısı, konservatif (cerrahi dışı) tedavisi ve rehabilitasyonunu konu edinen bir tıbbi uzmanlık dalıdır.
Bununla birlikte, yalnız kas-iskelet sistemi değil, diğer sistemlere ait doğumsal ya da edinilmiş hastalıklara bağlı fizyolojik ya da anatomik yetersizlikler de bu dalın alanına girer.
Dolayısıyla FTR, her yaştan hastada; ağrı, işlev kaybı, yaşam kalitesinde bozulma ve bağımlılık nedeni olan nörolojik, ortopedik, romatizmal ve kardiyopulmoner hastalıkların birincil ya da destekleyici tedavisi ile uğraşır.

Bu tıp dalı, İngilizcedeki *physiatry* sözcüğünün Türkçeleşmiş hali olan **fiziyatri** adıyla da ifade edilebilmektedir ancak bu terim TDK ya da Dil Derneği gibi kurumların sözlüklerinde henüz yer edinmemiştir
ve dalın uzun adı kadar yaygın kullanılmamaktadır.

Ayrıca bazı hastanelerde fizyoterapi olarak da ifade edilir.

## Tarihi

Türkiye'de FTR ile ilgili olarak klinik uygulamaya geçen ilk kurum, 1927'de bir fizik tedavi ve kaplıca merkezine dönüştürülen Bursa Askeri Hastanesi olmuştur.

1945'te Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde kurulan Fizik Tedavi kürsüsü ilk akademik birim olmuş, ilk ulusal kongre ise 1967'de düzenlenmiştir.

1981'de YÖK, üniversite hastanelerindeki "Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon" kürsülerinin adlarını "Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı" olarak değiştirmiştir.

## Ayrıca bakınız

* Fizik tedavi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Türkiye Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Derneği 17 Mart 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Türkiye Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzman Hekimleri Derneği 23 Mart 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Bir Fizyoterapi ve Rehabilitasyon öğrencisinin Blogu
* Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon hastaneleri 21 Eylül 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Tıbbi genetik

**Tıbbi genetik** ya da **medikal genetik**, kalıtsal hastalıkların ve genetik bozuklukların tanı, tedavi ve önlenmesiyle ilgilenen tıp dalıdır. Genel olarak, kalıtımsal varyasyonun insan sağlığı ve hastalıklarıyla ilişkilerini araştırmaktadır. İnsan genetik hastalıklarına ilişkin kalıtımı, hasta ailelerindeki ayrışımı inceler ve tedavi biçimlerini sağlamak amacıyla insan hastalıklarından sorumlu mutasyonları tanımlamaya çalışır. Kısaca genetiğin tıbba uygulanmasıdır.

Bir hastalığa neden olabilecek bilinmeyen bir gen araştırıldığında, araştırmacılar, hastalıkla ilgili genomun konumunu saptamada genellikle genetik bağlantıdan ve genetik soyağacı çizelgesinden yararlanırlar. Popülasyon düzeyindeki araştırmalarda, araştırmacılar genomdaki, hastalıklarla ilgili genlerin konumlarını saptamada Mendelci rastgelelik yönteminden yararlanmaktadır. Bu teknik bilhassa, yalnızca tek bir genle kesin olarak belirlenemeyen, birkaç gene ilişkin (multigenic) özelliklerde yararlı olmaktadır. Hastalık geni olabilecek herhangi bir gen aday olarak saptanır saptanmaz, artık sonraki araştırmalar genellikle, orthologous geni denilen bu gen üzerinde, model organizmalar kullanarak yapılır. Ayrıca kalıtımsal hastalıklar çalışmasında genotipin kopyasını çıkartma tekniklerinin gelişmiş olması farmakogenetik alanına yol göstermektedir.

Tıbbi genetik günümüzde çeşitli altdallara ayrılmış geniş bir uzmanlık alanı haline gelmiştir. Tıbbi genetiğin kapsadığı alanlar arasında, klinik genetik, biyokimyasal genetik, sitogenetik, moleküler genetik, psikiyatrik genetik vs. sayılabilir.

## Ayrıca bakınız

* Genetik tanı merkezi
# Oftalmoloji

Göz doktoru
**Oftalmoloji**, görme yolları hastalıkları ve cerrahisiyle ilgilenen bir tıp bilim dalıdır. Kelimenin kökeni Yunanca *ophthalmos* (*göz*) ve *logos* (*kelime*)'den gelmektedir. Ayrıca bir disiplin olarak hayvan gözlerini de içerir çünkü insan gözüyle aralarında son derece az fark vardır. Bu farklar ise sadece prevelans ve anatomiye bağlıdır, hastalıklara bağlı değildir. Oftalmolog ise sadece tıbbi yeterliliklerini almış uzmanlara verilen unvandır ve göz operasyonları yapabildikleri için cerrah olarak sınıflandırılırlar.

## Tarihçe

Suşruta, yaklaşık 5. yüzyılda Hindistan'da yazdığı *Suşruta Samhita* adlı kitabında gözle ilgili 72 hastalık, oftalmolojik cerrahi aletleri ve göz cerrahisini anlatmaktadır ve katarakt ameliyatı yapan ilk cerrah olarak kabul edilir.

Arap bilim adamları, göz anatomisi hakkında ilk yazan ve çizimlerini yapanlardandır. Bilinen en eski şekil Hunain ibn İshak'ın *Göz Üzerine On İncelemenin Kitabı'*ndadır. Daha eski ama günümüze kadar gelememiş şekillere atıfta bulunan yazılar da bulunmaktadır.

Eski Yunanların ve Romalıların ne kadar bildiklerini ise yazıların çoğunda şekiller bulunmadığı için anlayamıyoruz. Dolayısıyla; yazılardan hangi yapıdan bahsettikleri ve ne amaçları olduğunu anlamak mümkün değildir.

## Kaynakça
# Palyatif bakım

**Palyatif bakım**, yaşamı kısıtlayıcı hastalıkları olan kişiler için özel tıbbi ve hemşirelik bakımını kapsayan disiplinlerarası bir yaklaşım. Hastalığın herhangi bir aşamasında belirtilerden, ağrıdan, fiziksel ve biyolojik stresten rahatlatma sağlamaya odaklanır. Hedef, kişinin ve ailesinin yaşam kalitesini geliştirmektir. 2016 itibariyla kanıtlar, palyatif bakımın hastanın yaşam kalitesini iyileştirmedeki etkinliğini desteklemektedir.

Palyatif bakım; hemşireler, hekimler, fizyoterapistler, meslekî terapistler, konuşma dili patologları ve birinci basamak hekimiyle birlikte çalışan ek destek sağlayan diğer sağlık çalışanlarından oluşan ekip tarafından sağlanmaktadır. Her yaşta ve ciddi bir hastalıkta herhangi bir aşamada uygundur ve bakımın temel amacı olarak veya iyileştirici tedavi ile sağlanabilir. Yaşam sonu bakımın önemli bir parçası olmasına rağmen, bu aşama ile sınırlı değildir. Palyatif bakım; hastanelerde, evde, toplumda palyatif bakım programlarının bir parçası olan vasıflı hemşirelik tesislerinde dahil olmak üzere çeşitli ortamlarda sağlanabilir. Disiplinlerarası palyatif bakım ekipleri bakım hedeflerini netleştirmek ve semptom yönetimiyle psiko-sosyal ve manevi destek sağlamak için insanlarla ve aileleriyle birlikte çalışır.

Hekimler bazen palyatif bakım terimini, hiçbir tedavinin beklenemeyeceği (genellikle geç evre kanserlerinde olduğu gibi), belirtileri iyileştirme amaçlı palyatif tedaviler anlamına gelen bir anlamda kullanırlar. Örneğin tümörün blokajı, iyileştirici etkide olmasa bile kitleden kaynaklanan ağrıyı azaltabilir. Daha açık bir kullanım palyatif, iyileştirici olmayan tedavidir. Palyatif bakım iyileştirici veya agresif tedavilerle birlikte kullanılabilir.

İlaçlar ve tedavilerin, altta yatan hastalık veya neden üzerinde iyileştirici bir etkiye sahip olmadan belirtileri hafiflettiği takdirde palyatif bir etkiye sahip olduğu söylenir. Bu, bir grip enfeksiyonu ile ilişkili ağrıyı tedavi etmeyi, kırık bacak ağrılarını veya ibuprofen ağrılarını tedavi etmeyle beraber kemoterapi ile ilgili mide bulantısını tedavi etmeyi içerebilir.

## Kaynakça