# Hamburg

| Hamburg |
| --- |
| Şehir |
| Hür ve Hansa Şehri Hamburg |
|  |
|  Bayrak Arma
 |
|  |
| Ülke |  Almanya |
| Başkent | Hamburg |
| İdare |
|  • Başkan | Peter Tschentscher (SPD) |
| Yüzölçümü |
|  • Şehir | 755,09 km² |
| Rakım | 38 m |
| Nüfus (31.12.2023) |
|  • Şehir | 1.964,021 |
|  • Yoğunluk | 2,530/km² |
|  • Kent | 2,484,800 |
|  • Metropol | 5,510,000 |
| Zaman dilimi | UTC+01.00 (OAS) |
|  • Yaz (YSU) | UTC+02.00 (OAYS) |
| Posta kodu | 20095-21149, 22041-22769, 27499 (Neuwerk Adası) |
| Alan kodları | 040, 04721 (Neuwerk Adası) |
| Resmî kodu | 05111000 |
| Plaka kodu | HH |
| **Resmî site** hamburg.de |

**Hamburg**, resmî adıyla **Hür Hansa Şehri Hamburg**, Berlin'den sonra Almanya'nın ikinci büyük şehri ve 1,9 milyondan fazla nüfusuyla Avrupa Birliği'nin yedinci büyük şehridir. Hamburg Metropol Bölgesi'nin nüfusu 5,1 milyondan fazladır ve Avrupa Birliği'nde GSYİH'ye göre onuncu büyük metropol bölgesidir. Yutland Yarımadası'nın güney ucunda, Alster ve Bille nehirlerinin birleştiği noktada, Kuzey Denizi'ne açılan 110 km'lik (68 mil) bir haliçte, Elbe Nehri'nin kolları üzerinde yer almaktadır. Hamburg, Berlin ve Bremen ile birlikte Almanya'nın üç şehir devletinden biridir ve kuzeyde Schleswig-Holstein, güneyde ise Aşağı Saksonya ile çevrilidir. Hamburg Limanı, Almanya'nın en büyük ve Rotterdam ve Antwerp'ten sonra Avrupa'nın üçüncü büyük limanıdır. Yerel lehçe, Aşağı Saksonca'nın bir varyantıdır.

Resmi adı, Hamburg'un Orta Çağ Hansa Birliği üyesi ve Kutsal Roma İmparatorluğu'nun özgür bir imparatorluk şehri olarak tarihini yansıtmaktadır. 1871'deki Almanya birleşmesinden önce, tamamen bağımsız bir şehir devletiydi ve 1919'dan önce, anayasal olarak kalıtsal Büyük Vatandaşlar veya Hansalılar sınıfı tarafından yönetilen bir sivil cumhuriyet oluşturmuştu. Büyük Hamburg Yangını, 1962 Kuzey Denizi sel felaketi ve II. Dünya Savaşı bombardımanları da dahil olmak üzere askeri çatışmalar gibi felaketlerle boğuşan şehir, her felaketten sonra toparlanmayı ve daha da zenginleşmeyi başardı. Şehrin önemli bölgesel yayın kuruluşu NDR, matbaa ve yayıncılık firması Gruner + Jahr ve Der Spiegel ile Die Zeit gazeteleri burada bulunmaktadır. Hamburg, Almanya'nın en eski borsasının ve dünyanın en eski yatırım bankası Berenberg Bank'ın merkezidir. Şehirde önemli lokasyonlara sahip medya, ticari, lojistik ve sanayi firmaları arasında çokuluslu şirketler Airbus, Blohm + Voss, Aurubis, Beiersdorf, Lufthansa ve Unilever yer almaktadır.

Hamburg, Hamburg Üniversitesi ve Alman Elektron Senkrotron Laboratuvarı DESY de dahil olmak üzere birçok üniversite ve kurumla Avrupa'nın önemli bir bilim, araştırma ve eğitim merkezidir. Şehir, 2024 Mercer Yaşam Kalitesi Anketi'nde 28. sırada yer alarak çok yüksek bir yaşam kalitesine sahiptir. Hamburg, Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi, AB-LAC Vakfı ve UNESCO Yaşam Boyu Öğrenme Enstitüsü gibi konsolosluk ve diplomatik misyonlar, Avrupa, Çin ve G20 gibi çok taraflı uluslararası siyasi konferanslar ve zirveler de dahil olmak üzere dünya ekonomisi ve uluslararası hukuk uzmanlarına ev sahipliği yapmaktadır. Eski Alman şansölyeleri Helmut Schmidt ve Angela Merkel'in her ikisi de Hamburg'da doğmuştur. Hamburg'un eski Belediye Başkanı Olaf Scholz, Aralık 2021'den Mayıs 2025'e kadar şansölyelik yapmıştır.

Hamburg, önemli bir uluslararası ve yerel turizm merkezidir. Speicherstadt ve Kontorhausviertel, 2015 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Alanı ilan edildi. Hamburg'un nehirleri ve kanalları yaklaşık 2.500 köprüyle geçilmektedir ve bu da onu Avrupa'da en fazla köprüye sahip şehir yapmaktadır. Hamburg ayrıca dünyanın en yüksek 29 kilisesinden beşine ev sahipliği yaparak, dünya çapında 100 metreyi (330 ft) aşan en fazla kiliseye sahip şehirdir. Zengin mimari mirasının yanı sıra, şehir Elbphilharmonie ve Laeiszhalle konser salonları gibi önemli kültürel mekanlara da ev sahipliği yapmaktadır. Hamburger Schule gibi hareketlere ev sahipliği yapmış ve Beatles gibi grupların yolunu açmıştır. Hamburg ayrıca çeşitli tiyatroları ve müzikal gösterileriyle de tanınmaktadır. St. Pauli'nin Reeperbahn'ı, Avrupa'nın en bilinen kırmızı ışık bölgelerinden biridir.

## Tarihçe

Hamburg 1800
Şehir, adını İmparator Şarlman'ın MS 808 yılında yaptırdığı kaleden almaktadır. Alster ve Elbe nehirlerinin arasındaki bataklıktaki kayalık bir bölgede inşa edilen kale, Slav akınlarına karşı kurulmuştur. *Hammaburg* adındaki kalenin ismindeki **burg** kelimesi kale manasındadır. **Hamma** kelimesinin anlamı ise "hamme" kelimesinden gelmekte olup bataklık içindeki ağaçlık tepe, ağaçlık gibi anlamlara gelmektedir. Konumu Alster ile Bille arasında Petrikirche adındaki kilisenin güneyindedir.

Nazi Almanyası döneminde Hamburg, 1934 yılından itibaren 1945 yılına kadar bir Gau idi. II. Dünya Savaşı sırasında Hamburg'un liman alanları harap edilerek Müttefik hava akınlarına uğradı ve yangın bombalarıyla tahrip edilen şehirlerdendir. Bu yoğun nüfuslu işçi sınıfının yaşadığı ilçelerde alevler içinde can veren binlerce insanlar gibi bir sonucu olarak dramatik bir demografik değişimi yaşadı. II. Dünya Savaşı sırasında 23 Temmuz 1944 tarihinde İngiltere ve Kanada uçakları geceleri, ABD uçakları da gündüzleri Hamburg'u bombaladı. Kasım'da operasyon bittiğinde 9.000 ton patlayıcı atılmış, 30.000'den fazla insan ölmüş ve 280.000 bina yıkılmıştır. RAF tarafından Gomora Operasyonu kod adı ile en az 42.600 sivil öldü. Ölenlerin kesin sayısı bilinmemektedir. 1 milyon sivil baskınlar sonrasında tahliye edildi. 42.900 ölen insandan az olmamakla beraber savaş sonunda salgın hastalıklar nedeniyle Neuengamme toplama kampı (bataklıklar içinde şehrin dışında 25 km uzaklıkta bir yer) ve tahliye gemilerinin bombardımanı sırasında yok olduğu düşünülmektedir.

## Coğrafya

Hamburg Almanya'nın kuzeyinde yer alır. Kuzey Denizi'ne akan Elbe Nehri kıyısındadır. Şehrin tam merkezinde Binnen ve Aussenalster Gölleri adıyla büyük iki iç göl yer alır. Ayrıca şehrin içinden bir sürü nehir akmakta olup bu özelliğinden dolayı şehirde tıpkı Amsterdam veya Venedik gibi çok sayıda irili ufaklı köprüler bulunmaktadır. Avrupa'nın en fazla köprüsüne sahip şehridir. Amsterdam ve Venedik'in köprülerinin toplamı bile Hamburg'un köprü sayısını geçmemektedir. Dünya genelinde bir kıyaslama daha hiç yapılmadığı için sadece Avrupa genelinde kıyaslamayla kalmıştır. Elbe Nehri genişletilerek Dünya'nın en büyük limanlarından biri yapılmıştır. Hamburg eyaleti, Schleswig-Holstein ve Niedersachsen eyaletlerinin arasında yer alır. Hamburg'dan Elbe'nin haricinde Alster, Bille, Düpenau, Eilbek, Este, Flottbek, İsebek, Kollau, Osterbek ve Wandse nehirleri de geçmektedir. Denize yakın bir konumda bulunmasının etkisinden dolayı iklimi nispeten diğer kuzey şehirlerine göre ılımandır. En sıcak ayı olan temmuzda hava sıcaklığı ortalama 25 °C civarındadır.

|  **Hamburg iklimi**  |
| --- |
| Aylar
 | Oca
 | Şub
 | Mar
 | Nis
 | May
 | Haz
 | Tem
 | Ağu
 | Eyl
 | Eki
 | Kas
 | Ara
 | Yıl
 |
| En yüksek sıcaklık (°C)
 | 14,4
 | 17,2
 | 23,0
 | 29,7
 | 33,5
 | 34,6
 | 36,9
 | 37,3
 | 32,3
 | 26,1
 | 20,2
 | 15,7
 | 37,3
 |
| Ortalama en yüksek sıcaklık (°C)
 | 3,5
 | 4,4
 | 8,0
 | 12,3
 | 17,5
 | 19,9
 | 22,1
 | 22,2
 | 17,9
 | 13,0
 | 7,5
 | 4,6
 | 13,2
 |
| Ortalama sıcaklık (°C)
 | 1,0
 | 1,6
 | 4,6
 | 7,8
 | 12,5
 | 15,2
 | 17,4
 | 17,4
 | 13,7
 | 9,5
 | 4,9
 | 2,3
 | 9,0
 |
| Ortalama en düşük sıcaklık (°C)
 | −1,4
 | −1,2
 | 1,1
 | 3,3
 | 7,4
 | 10,5
 | 12,7
 | 12,5
 | 9,6
 | 6,0
 | 2,4
 | 0,0
 | 6,2
 |
| En düşük sıcaklık (°C)
 | −22,8
 | −29,1
 | −15,3
 | −7,1
 | −5
 | 0,6
 | 3,4
 | 1,8
 | −1,2
 | −7,1
 | −15,4
 | −18,5
 | −29,1
 |
| Ortalama yağış (mm)
 | 67,8
 | 49,9
 | 67,7
 | 43,0
 | 57,4
 | 78,6
 | 76,7
 | 78,9
 | 67,4
 | 67,0
 | 69,2
 | 68,9
 | 792,6
 |
| *Kaynak: DWD* |

## Ekonomi

Hamburg, gerek ticarî, gerek hizmet sektörü açısından kuzey Almanya'nın en büyük sanayi kentidir. Özellikle havacılık sektörü, uçak üretiminde Dünya'nın en büyük 3. şehridir. Kimya, makine, gemi inşaatı ve bankacılık sektörleri oldukça önemli yer tutmaktadır.
2008 yılında Hamburg'un kişi başına düşen yıllık gelir ortalama 50.073 € olarak belirlenmiştir.
Fakat Hamburg'un 2007 sonundaki borcu 21,8 milyar Avroyu geçmiştir.

Hamburg'daki en büyük işverenler (2006 senesi)

1. Stadt Hamburg 70.000 (Hamburg Belediyesi)
2. Airbus Deutschland GmbH 12.000 (Uçak Fabrikası)
3. Deutsche Lufthansa AG 10.374 (Almanya'nın en büyük havayolu şirketi)
4. Asklepios Kliniken Hamburg 10.200 (Asklepios Hastaneleri)
5. Deutsche Bahn AG 8200 (Alman Tren Yolları)
6. Deutsche Post AG 5800 (Alman Postaneleri)
7. Universitätsklinikum Hamburg-Eppendorf 5600 (Üniversite hastanesi Hamburg-Eppendorf)
8. Hamburger Sparkasse AG 5000 (Hamburg Bankası)
9. Beiersdorf AG, 4700 (Beiersdorf Kimya şirketi)
10. Hamburger Hochbahn AG 4303 (Hamburg Otobüsleri)
11. HHLA 4215 (Hamburg Liman Şirketi)
12. Otto Group 4200 (Otto Katalog Şirketi)
13. Universität Hamburg 4160 (Hamburg Üniversitesi)
14. Daimler AG 3906 (Daimler otomobilleri Mercedes, ...)
15. Rewe Group 3854 (Rewe gıda şirketi)
16. Allianz SE Gruppe 3700 (Allianz sigorta şirketi)
17. Axel Springer AG 3418 (Axel Springer Almanya'nın en büyük medya gruplarından biri)

## Kültür

110 metre yüksekliğindeki Elbphilharmonie konser salonu.
Diğer kuzey Alman şehirleri gibi Hamburg'un da mimarisi Backsteingotik tarzından etkilenmiştir. Şehrin içinde bir sürü park bulunmaktadır. Ayrıca küçük turistik gezi tekneleri ile Binnen- ve Aussenalster göllerinde ya da limanda (Hafen) veya kanallarda tekne ile şehir gezilebilir. Alster tekne turları tarihî bir mekân olan Jungfernstieg'den kalkmaktadır. Hamburg'da Amsterdam'daki kırmızı lamba bölgesini (red light district) andıran St. Pauli bölgesinde Reeperbahn Caddesi bulunmaktadır. Bu bölgede çok sayıda gece kulübü ve diskotek bulunmaktadır. Turistik açıdan 22&nbso;m yüksekliğindeki Belediye Binası'nın (Rathaus) kulesine çıkarak şehrin güzelliğini tepeden de görebilirsiniz.

Şehirdeki başlıca müzeler ve görülecek yerler ise

* Fischmarkt; balık pazarı
* HafenCity; liman
* Speicherstadt (silolar)
* Miniatur Wunderland
* Planetarium
* Hafenmuseum; liman müzesi
* Das Feuerschiff; eski yangın söndürme gemisi
* Museum der Arbeit; Hamburg'un sanayi devrimi yılları ile ilgili müze
* Hamburger Kunsthalle; sanat müzesi
* Erotic Art Museum; erotik sanatlar müzesi
* Deutsches Zollmuseum; gümrük müzesi
* HSV Museum; HSV Hamburg futbol takımının müzesi
* Museum für Hamburgische Museum; Hamburg müzesi
* Hamburg Tren Terminali
* U-434 Denizaltı Müzesi

## Spor

Hâlen Alman 1. Futbol Ligi'nde (Bundesliga) Hamburg şehrin en büyük takımıdır. Ayrıca FC St. Pauli futbol takımı da vardır. Sevilen bir başka spor dalı ise buz hokeyidir. Hamburg da 2006 Dünya Kupası'na ev sahipliği yapmış olan şehirlerden biridir.

### Mutfak

Kızarmış pisi balığı, Finkenwerder usulü
Orijinal Hamburg yemekleri *Birnen, Bohnen und Speck* 'tir (armut ve pastırma ile pişirilmiş yeşil fasulye).

*Aalsuppe* (Hamburg şivesiyle *Oolsupp*) sıklıkla Almancada "yılan balığı çorbası" (*Aal*/*Ool*, 'yılan balığı' olarak tercüme edilir) ile karıştırılır, ancak isim muhtemelen Aşağı Saksonya'da *allns*, "her şey ve mutfak lavabosu" anlamına gelen *allns* kelimesinden gelir ve mutlaka yılan balığı değildir. Bugün, şüphelenmeyen yemek yiyenlerin beklentilerini karşılamak için yılan balığı sıklıkla dahil edilmektedir.

*Bratkartoffeln* (tavada kızartılmış patates dilimleri), *Finkenwerder Scholle* (Aşağı Saksonyalı *Finkwarder Scholl*, tavada kızartılmış pisi balığı), *Pannfisch* (hardal soslu tavada kızartılmış balık), *Rote Grütze* (Aşağı Saksonyalı *Rode Grütt*, Danimarka *rødgrød* ile ilgili, çoğunlukla meyvelerden yapılan ve genellikle kremayla servis edilen bir tür yaz pudingi, Danimarka *rødgrød med fløde* gibi), ve *Labskaus* (Norveç lapskaus'u ve Liverpool'un lobscouse'unun kuzeni olan konserve sığır eti, patates püresi ve pancar karışımı, hepsi açık denizlerde denizcilerin sıradan beslenmesinin ana bileşeni olan eski zamanların tek kaptaki yemeğinin yan ürünleridir.) vardır.

## Eğitim

Hamburg Üniversitesi'nin ana binası
Almanya'nın ilk özel Hukuk Yüksekokulu Bucerius Law School burada kurulmuştur. Hamburg Üniversitesi, Hamburg-Harburg Teknik Üniversitesi, Hafen-City Üniversitesi ve Hamburg Fachhochschule adındaki üniversiteler de bu şehirdedir.

Hamburg'da 32 tane halk kütüphanesi vardır.

## Medya

Alman Die Zeit gazetesi Hamburg'da basılmaktadır. Almanya'nın resmî haber ajansı olan Deutsche Presse Agentur (DPA)'nın merkezi de bu şehirde bulunmaktadır. Almanya'nın en çok satılan Bild gazetesi ve ona ait Axel Springer Verlag bünyesindeki birçok gazete Hamburg'da basılmaktadır. Ayrıca şehir, film sektöründe çok gelişmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmî site