# Frankfurt

| Frankfurt |
| --- |
| Şehir |
| Frankfurt |
|  |
|  Bayrak Arma
 |
| Frankfurt |
| Ülke |  Almanya |
| Eyalet | Hessen |
| İdare |
|  • Belediye Başkanı | Mike Josef (SPD) |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 248.31 km² |
| Rakım | 112 m |
| Nüfus (2017) |
|  • Toplam | 746.878 |
| Posta kodları | 60001-60599 (eski: 6000) 65901-65936 (eski: 6230) |
| Alan kodları | 069, 06109, 06101 |
| Plaka kodu | F |
| **Resmî site** frankfurt.de |

Main kıyısındaki Frankfurt'un Deutschherrn Köprüsü'nden görünümü
Belediye Binası
**Frankfurt am Main**, genellikle kısaltılmış haliyle **Frankfurt**, Almanya'nın Hessen eyaletinin en kalabalık şehridir. 2025 yılı itibarıyla 778.589 nüfusuyla Almanya'nın en kalabalık beşinci şehridir. Adını aldığı Main Nehri üzerindeki Taunus'un ön bölgesinde yer alan şehir, Offenbach am Main ile sürekli bir kentsel alan oluşturmaktadır; kentsel alanının nüfusu 2,7 milyonu aşmaktadır. Frankfurt, 5,8 milyondan fazla nüfusa sahip ve Almanya'nın Ren-Ruhr bölgesinden sonra ikinci büyük metropol bölgesi olan daha büyük Ren-Main metropol bölgesinin kalbidir. Avrupa Merkez Bankası'na ev sahipliği yapan şehir, Avrupa Birliği'nin dört kurumsal merkezinden biridir (Brüksel, Lüksemburg ve Strazburg ile birlikte). Frankfurt, GaWC tarafından Alfa dereceli bir dünya şehri olarak sınıflandırılmıştır.

Frankfurt'tan ilk kez 794 yılında bir belgede bahsedilmiş ve 1372'den beri imparatorluk şehri olmuştur. Frankfurt, yaklaşık beş yüzyıl boyunca Frankfurt Serbest Şehri olarak bir şehir devletiydi ve İmparatorluk taç giyme törenlerinin yapıldığı yer olarak Kutsal Roma İmparatorluğu'nun en önemli şehirlerinden biriydi; 1806'da imparatorluğun çöküşüyle ​​egemenliğini kaybetti, 1815'te geri kazandı ve ardından Avusturya-Prusya Savaşı'nın ardından Prusya Krallığı tarafından ilhak edildiğinde 1866'da tekrar kaybetti. 1945'ten beri Hessen eyaletinin bir parçasıdır. Frankfurt kültürel, etnik ve dini açıdan çeşitlilik gösteren bir şehirdir; nüfusunun yarısı ve gençlerinin büyük çoğunluğu göçmen kökenlidir. Nüfusun dörtte biri, birçok gurbetçi de dahil olmak üzere yabancı uyruklulardan oluşmaktadır. 2015 yılında Frankfurt, 1.909 ultra yüksek net değere sahip bireye ev sahipliği yaparak, bu sayı bakımından herhangi bir şehirde altıncı sırada yer almıştır.

Frankfurt, ticaret, kültür, eğitim, turizm ve ulaşım alanlarında küresel bir merkez olup, birçok küresel ve Avrupa şirketinin genel merkezine ev sahipliği yapmaktadır. Eski Batı Almanya'daki merkezi konumu nedeniyle Frankfurt Havalimanı, Almanya'nın en işlek, dünyanın en işlek havalimanlarından biri, dünyanın en fazla direkt uçuş ağına sahip havalimanı ve Almanya'nın ulusal havayolu şirketi ve Avrupa'nın en büyük havayolu şirketi Lufthansa'nın ana merkezi haline gelmiştir. Frankfurt Merkez İstasyonu, Hamburg Hbf'den sonra Almanya'nın en işlek ikinci tren istasyonudur ve dünyanın en büyük demiryolu şirketi Deutsche Bahn tarafından işletilmektedir. Frankfurter bölümü DB InfraGO, Avrupa'nın en büyük demiryolu ağını yönetmektedir. Frankfurter Kreuz, AB'deki en yoğun kullanılan aktarma merkezidir. Frankfurt, Avrupa Merkez Bankası, Deutsche Bundesbank, Frankfurt Borsası, Deutsche Bank, DZ Bank, KfW, Commerzbank, DekaBank, Helaba, çeşitli bulut ve fintech girişimleri ve diğer kurumların genel merkezleriyle Avrupa'nın önemli finans ve iş merkezlerinden biridir. Otomotiv, teknoloji ve araştırma, hizmetler, danışmanlık, medya ve yaratıcı endüstriler ekonomik temeli tamamlıyor. Frankfurt'un DE-CIX'i dünyanın en büyük internet değişim noktasıdır. Messe Frankfurt, dünyanın en büyük ticaret fuarlarından biridir. Diğer önemli fuarlar arasında Müzik Fuarı ve dünyanın en büyük kitap fuarı olan Frankfurt Kitap Fuarı yer almaktadır. Şehirde ayrıca, en büyüğü ABD Başkonsolosluğu olmak üzere 93 konsolosluk bulunmaktadır.

Frankfurt, Goethe Üniversitesi (Hessen'in en büyük hastanesi olan Universitätsklinikum Frankfurt [de] ile birlikte), FUAS, FUMPA ve FSFM gibi yüksek lisans okulları da dahil olmak üzere etkili eğitim kurumlarına ev sahipliği yapmaktadır. Şehir, Almanca konuşulan ülkelerin en büyük ve dünyanın en büyük kütüphanelerinden biri olan Alman Ulusal Kütüphanesi'nin (Leipzig ile birlikte) iki merkezinden biridir. Ünlü kültürel mekanları arasında Avrupa kıtasının en büyük İngilizce tiyatrosu olan Alte Oper konser salonu ve Städel, Liebieghaus, Alman Film Müzesi, Senckenberg Doğa Müzesi, Goethe Evi ve Schirn sanat merkezi gibi birçok müze bulunmaktadır. Frankfurt'un silüeti, Avrupa'nın en yüksek gökdelenlerinden bazılarıyla şekillenmiştir ve bu da "Mainhattan" teriminin ortaya çıkmasına neden olmuştur.

Şehirde birçok park ve büyük botanik bahçesi bulunmaktadır. Şehir alanının yaklaşık %52'si yeşil alandır. Frankfurt, Avrupa Şehirleri İklim İttifakı'nın kurucu üyesidir ve 2030 yılına kadar karbon emisyonlarında %50'lik bir azalma hedefiyle çalışmayı taahhüt etmiştir. Frankfurt, Alman Futbol Federasyonu'nun merkezidir, birinci lig futbol kulübü Eintracht Frankfurt'a, Löwen Frankfurt buz hokeyi takımına ve Frankfurt Skyliners basketbol kulübüne ev sahipliği yapmaktadır ve Frankfurt Maratonu ile Ironman Almanya'ya ev sahipliği yapmaktadır.

## Coğrafya

Frankfurt'un ve metropol alanının bazı bölümlerinin görünümü; ön planda solda Kronberg.
Avrupa Uzay Ajansı'nın Sentinel-2A tarafından görüldüğü şekliyle Frankfurt.
Frankfurt, Almanya'nın güneybatısındaki Hessen federe devlet'inin en büyük şehridir.

### Yer

Frankfurt Main nehrinin her iki tarafında, Taunus sıradağlarının güney doğusunda en önemli ekonomi merkezidir. Şehrin güney kısmı, Almanya'nın en büyük şehir ormanı olan Frankfurt Şehir Ormanı'nı içerir. En yüksek noktası Berger tepesinde kurulu Seckbach semtidir (deniz seviyesinden 212 metre yükseklikte). Şehir Basel'den Yukarı Ren düzlüğüne kadar yayılmış Ren nehri havzasının en kuzeyindeki noktada kurulmuştur.

Kuzeyinde ünlü Kronberg ile Königstein derebeylik kentleri, batısında Hessen eyaletinin başkenti Wiesbaden ve Rheinland-Pfalz eyaletinin başkenti Mainz, güneyinde ise üniversite şehri Darmstadt vardır.

Gökdelenler bu kentin ayırt edici özelliklerinden biridir.

Şehrin alanı 248.31 km² (95.87 mil²) dir ve doğudan batıya 23.4 km ve kuzeyden güneye 23.3 km boyunca uzanır.

Şehir merkezi, Altstadt bölgesinde (tarihi merkez) ve çevresindeki Innenstadt bölgesinde Main nehrinin kuzeyindedir.

Coğrafi merkez, Frankfurt West istasyonu yakınlarındaki Bockenheim bölgesindedir.

Frankfurt, yoğun nüfuslu Frankfurt Ren-Main Metropolitan Bölgesi'nin merkezidir ve nüfusu 5.5 milyondur.

Bölgedeki diğer önemli şehirler: Wiesbaden (Hessen'in başkenti), Mainz (Rhineland-Pfalz'in başkenti), Darmstadt, Offenbach am Main, Hanau, Aschaffenburg, Bad Homburg vor der Höhe, Rüsselsheim, Wetzlar ve Marburg'dur.

### İlçeler

Frankfurt'un merkezindeki 46 şehir bölgesi
SkySat uydusu tarafından görülen merkezi Innenstadt bölgesi.
Şehir 46 şehir bölgesine ("Stadtteile") ve bunlar da sırasıyla 121 ilçeye ("Stadtbezirke") ve 448 seçim bölgesine ("Wahlbezirke") bölünmüştür. 46 şehir bölgesi, her birinin bir bölge komitesi ve başkanı olan 16 bölgesi (*Ortsbezirke*) halinde birleşir.

Nüfusa ve bölgeye göre en büyük şehir bölgesi Sachsenhausen, en küçüğü ise Frankfurt'un tarihi merkezi Altstadt'tır. Üç büyük şehir bölgesi (Sachsenhausen, Westend ve Nordend) idari amaçlarla sırasıyla kuzey (*-Nord*), güney (*-Süd*), batı (*-West*) ve doğu (*-Ost*) bölümleridir ancak genellikle tek bir şehir bölgesi olarak kabul edilir (bu nedenle genellikle yalnızca Şehrin resmi web sitesinde bile 43 şehir bölgesinden bahsedilir).

Nordweststadt (Niederursel, Heddernheim ve Praunheim), Goldstein (Schwanheim'in bir kısmı), Riedberg (Kalbach-Riedberg'in bir kısmı) ve Europaviertel (Gallus'un bir kısmı) gibi bazı büyük konut alanları, yerel halk tarafından bile, genellikle yanlış bir şekilde şehir bölgeleri olarak adlandırılır.

Frankfurt'un finans bölgesi olan Bankenviertel (*bankacılık bölgesi*) de bir idari şehir bölgesi değildir (batı Innenstadt bölgesi, güney Westend] bölgesi ve doğu Bahnhofsviertel) bölgelerini kapsar).

Birçok şehir bölgeleri banliyölerle (*Vororte*) birleştirilmiştir veya daha önceleri buralar Höchst gibi bağımsız şehirlerdi. Nordend ve Westend gibi bazıları, Almanya'nın birleşmesi sonrasında Gründerzeit'te şehrin hızlı büyümesi sırasında ortaya çıktı. Dornbusch ve Riederwald gibi diğerleriyse daha önce başka bir şehre ait olan bölgelerden oluşturuldu.

## Ekonomi

Frankfurt, dünyanın en önemli finans merkezlerinden biri ve Hamburg ile Stuttgart'ın ardından Almanya'nın finans başkentidir. Frankfurt, Uluslararası Finans Merkezleri Gelişim Endeksi'nde (2013) sekizinci, Dünya Çapındaki Ticaret Merkezleri Endeksi'nde (2008) sekizinci, Küresel Finans Merkezleri Endeksi'nde (Eylül 2013) dokuzuncu, Küresel Güç Şehirleri Endeksi'nde (2011) onuncu, Küresel Şehir Rekabet Endeksi'nde (2012) 11., İnovasyon Şehirleri Endeksi'nde (2011) 12., Dünya Şehir Araştırması'nda (2011) 14. ve Küresel Şehirler Endeksi'nde (2012) 23. sırada yer almıştır.

Liverpool Üniversitesi'nin araştırmasına göre kişi başı satın alma gücü paritesine göre Avrupa'nın en zengin kenti olarak sayılmaktadır.

2008 yılı Mercer yaşam standartları yönünden Dünya'nın en yaşanabilir kentleri sıralamasında 7. sıradadır. Bunun yanında Almanya'nın en yoğun iş bölgesidir.

Frankfurt am Main ve Ren-Main havzasında büyük sanayi kuruluşları mevcuttur. Özellikle kimya ve ilaç sanayisi başı çekmektedir. Otomotiv sanayisine çalışan başlı başına isim yapmış şirketlerle, mühendislik ve şirket danışmanlık firmaları bulunur. Bazı önemli bilişim şirketleri de Frankfurt'un merkezi ve mükemmel ulaşım ve iş imkânlarından yararlanmak için buradadırlar.

Şehirde hizmet dalındaki şirketlerin yanında büyük bankalar da vardır. Bankalar şehri olarak bilinen kent, Almanya ve Avrupa çapında faaliyette bulunan finans şirketlerinin Avrupa merkezi olarak seçilmiştir.

Avrupa Merkez Bankası'nın Ostend bölgesindeki yeni genel merkezi
Frankfurt'da iki önemli merkez bankası vardır: Alman Bundesbank ve Avrupa Merkez Bankası (ECB).

Frankfurt Havalimanı'ndaki iki Lufthansa Airbus A380
Frankfurt Havalimanı dünyanın en yoğun havalimanlarından biri olup aynı zamanda 500'den fazla şirketi ve 71.500 kişiyi istihdam eden (2010) Almanya'nın en büyük iş yeridir. Frankfurt havaalanı yönetim şirketi (FraPort AG) en büyük işverendir.

Almanya'da hızlı tren sistemi ICE'nin Köln şehrine bağlantısı bulunmaktadır. Bu tren hattı ile dev yük tren garı yanında nehir limanına da sahiptir.

Frankfurt Borsası önündeki boğa ve ayı heykelleri
Frankfurt Borsa'sı, Alman borsasının %90'ından fazlasını oluşturan cirosuyla Almanya'nın açık ara en büyüğüdür ve Londra ve Paris'ten sonra Avrupa'nın üçüncü büyük borsasıdır. En önemli borsa endeksi, borsada işlem gören en büyük 30 Alman şirketinin endeksi olan DAX'tır.

Messeturm fuar alanından görünüm
Frankfurt Fuarı (*Messe Frankfurt*), toplam 578.000 m2 (6.220.000 ft2) alanıyla dünyanın en büyük üçüncü fuar alanına sahiptir.

Uluslararası muhasebe ve profesyonel hizmetler alanındaki en büyük dört firmadan (*Dört Büyük)* üçü Frankfurt'tadır.

Üç büyük uluslararası kredi derecelendirme kuruluşunun (Standard & Poor's, Moody's ve Fitch Ratings) Almanya'daki merkezleri Frankfurt'tadır. PricewaterhouseCoopers (PwC)'nin Almanya'daki genel merkezi Tower 185 'dedir.

KPMG, Avrupa Genel Merkezini (KPMG Europe LLP) The Squaire'e taşıdı. Deloitte Touche Tohmatsu da burada faaliyet gösterirken, Ernst & Young'ın merkezi Eschborn'dadır.

Dünyanın en büyük on yatırım ortaklığı şirketinden biri olan DWS Investments, Almanya'nın en büyük yatırım ortaklığı şirketlerinden biri olup, 859 milyar avroluk fon varlığını yönetmektedir.

Şehirde merkezleri bulunan en ünlü şirketler arasında Deutsche Bank, Opel, Sanofi-Aventis, Fraport AG sayılabilir.

## Nüfus

İdari sınırları içinde 763.380 (2019) nüfusu ve fiili olarak kentsel alanı, 2.300.000 olan Frankfurt, Berlin, Hamburg, Münih ve Köln'den sonra Almanya'nın beşinci büyük şehri'dir. Frankfurt'un merkezi 1875'ten beri "Großstadt" (tanımı gereği en az 100.000 nüfuslu bir şehir) olmuştur. 1910'da 414.576 nüfusla Almanya'nın dokuzuncu en büyük şehriydi ve II. Dünya Savaşı'ndan önce nüfusu 553.464'e yükseldi. Savaştan sonra, 1945 yılının sonunda bu sayı 358.000'e düştü. Sonraki yıllarda nüfus tekrar büyüyerek 1963'te tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 691.257'ye ulaştı. 1986'da tekrar 592.411'e düştü ancak o zamandan beri arttı. Frankfurt'un merkezi için demografik tahminlere göre, şehrin 2035'te idari sınırları içinde 813.000'e kadar bir nüfusu ve kentsel bölgesinde 2.5 milyondan fazla nüfusu olacaktır.

1970'lerde Hesse eyalet hükûmeti şehrin idari sınırlarını tüm kentsel alanı kapsayacak şekilde genişletmek istedi. Bu, Frankfurt'u resmi olarak 3 milyona varan nüfusuyla Berlin'den sonra Almanya'nın en büyük ikinci şehri yapacaktı. Ancak, yerel makamlar aynı fikirde olmadığı için, idari bölge hala gerçek kentsel alanından çok daha küçüktür.

31 Aralık 2009'da 46 ilçenin nüfusu
| No  | Şehir bölgesi (*Stadtteil*)  | Alan (km2) | Nüfus  | Yabancı uluslar  | Yabancı ulusların yüzdesi  %  | Alan ilçe (*Ortsbezirk*)
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 01 | Altstadt | 0.51 | 3.475 | 1.122 | 32.3 | 01 – Innenstadt I
 |
| 02 | Innenstadt | 1.52 | 6.577 | 2.529 | 38.5 | 01 – Innenstadt I
 |
| 03 | Bahnhofsviertel | 0.53 | 2.125 | 810 | 38.1 | 01 – Innenstadt I
 |
| 04 | Westend-Süd | 2.47 | 17.288 | 3.445 | 19.9 | 02 – Innenstadt II
 |
| 05 | Westend-Nord | 1.67 | 8.854 | 2.184 | 24.7 | 02 – Innenstadt II
 |
| 06 | Nordend-West | 3.07 | 28.808 | 5.162 | 17.9 | 03 – Innenstadt III
 |
| 07 | Nordend-Ost | 1.69 | 26.619 | 5.580 | 21.0 | 03 – Innenstadt III
 |
| 08 | Ostend | 5.40 | 26.955 | 7.213 | 26.8 | 04 – Bornheim/Ostend
 |
| 09 | Bornheim | 2.66 | 27.184 | 6.240 | 23.0 | 04 – Bornheim/Ostend
 |
| 10 | Gutleutviertel | 2.20 | 5.843 | 1.953 | 33.4 | 01 – Innenstadt I
 |
| 11 | Gallus | 4.22 | 26.716 | 11.012 | 41.2 | 01 – Innenstadt I
 |
| 12 | Bockenheim | 8.04 | 34.740 | 9.034 | 26.0 | 02 – Innenstadt II
 |
| 13 | Sachsenhausen-Nord | 4.24 | 30.374 | 6.507 | 21.4 | 05 – Süd
 |
| 14 | Sachsenhausen-Süd | 34.91 | 26.114 | 4.847 | 18.6 | 05 – Süd
 |
| 15 | Flughafen | 20.00 | 211 | 14 | 6.6 | 05 – Süd
 |
| 16 | Oberrad | 2.74 | 12.828 | 3.113 | 24.3 | 05 – Süd
 |
| 17 | Niederrad | 2.93 | 22.954 | 6.569 | 28.6 | 05 – Süd
 |
| 18 | Schwanheim | 17.73 | 20.162 | 3.532 | 17.5 | 06 – West
 |
| 19 | Griesheim | 4.90 | 22.648 | 8.029 | 35.5 | 06 – West
 |
| 20 | Rödelheim | 5.15 | 17.841 | 4.863 | 27.3 | 07 – Mitte-West
 |
| 21 | Hausen | 1.26 | 7.178 | 2.135 | 29.7 | 07 – Mitte-West
 |
| 22/23 | Praunheim | 4.55 | 15.761 | 3.197 | 20.3 | 07 – Mitte-West
 |
| 24 | Heddernheim | 2.49 | 16.443 | 3.194 | 19.4 | 08 – Nord-West
 |
| 25 | Niederursel | 7.22 | 16.394 | 3.671 | 22.4 | 08 – Nord-West
 |
| 26 | Ginnheim | 2.73 | 16.444 | 4.024 | 24.5 | 09 – Mitte-Nord
 |
| 27 | Dornbusch | 2.38 | 18.511 | 3.482 | 18.8 | 09 – Mitte-Nord
 |
| 28 | Eschersheim | 3.34 | 14.808 | 2.657 | 17.9 | 09 – Mitte-Nord
 |
| 29 | Eckenheim | 2.23 | 14.277 | 3.674 | 25.7 | 10 – Nord-Ost
 |
| 30 | Preungesheim | 3.74 | 13.568 | 3.442 | 25.4 | 10 – Nord-Ost
 |
| 31 | Bonames | 1.24 | 6.362 | 1.288 | 20.2 | 10 – Nord-Ost
 |
| 32 | Berkersheim | 3.18 | 3.400 | 592 | 17.4 | 10 – Nord-Ost
 |
| 33 | Riederwald | 1.04 | 4.911 | 1.142 | 23.3 | 11 – Ost
 |
| 34 | Seckbach | 8.04 | 10.194 | 1.969 | 19.3 | 11 – Ost
 |
| 35 | Fechenheim | 7.18 | 16.061 | 5.635 | 35.1 | 11 – Ost
 |
| 36 | Höchst | 4.73 | 13.888 | 5.279 | 38.0 | 06 – West
 |
| 37 | Nied | 3.82 | 17.829 | 5.224 | 29.3 | 06 – West
 |
| 38 | Sindlingen | 3.98 | 9.032 | 2.076 | 23.0 | 06 – West
 |
| 39 | Zeilsheim | 5.47 | 11.984 | 2.555 | 21.3 | 06 – West
 |
| 40 | Unterliederbach | 5.85 | 14.350 | 3.511 | 24.5 | 06 – West
 |
| 41 | Sossenheim | 5.97 | 15.853 | 4.235 | 26.7 | 06 – West
 |
| 42 | Nieder-Erlenbach | 8.34 | 4.629 | 496 | 10.7 | 13 – Nieder-Erlenbach
 |
| 43 | Kalbach-Riedberg | 6.90 | 8.482 | 1.279 | 15.1 | 12 – Kalbach-Riedberg
 |
| 44 | Harheim | 5.02 | 4.294 | 446 | 10.4 | 14 – Harheim
 |
| 45 | Nieder-Eschbach | 6.35 | 11.499 | 1.978 | 17.2 | 15 – Nieder-Eschbach
 |
| 46 | Bergen-Enkheim | 12.54 | 17.954 | 2.764 | 15.4 | 16 – Bergen-Enkheim
 |
| 47 | Frankfurter Berg | 2.16 | 7.149 | 1.715 | 24.0 | 10 – Nord-Ost
 |
|  | **Frankfurt am Main** | **248.33** | **679.571** | **165.418** | **24.3** |

Kentin ekonomi, finans ve kültür merkezi olması ve ulaşımın mükemmelliği sonucu bu şehirde yaşayan ve çalışan dünyanın her ülkesinin de bir vatandaşı buradadır. Hessen eyaletinde yaşayan yabancıları temsil eden bütün konsolosluklar burada yer alır. Almanya'nın en fazla yabancı nüfus yapısına sahip kentlerinden biridir. Ayrıca Almanya'da Türklerin en fazla yaşadığı şehirlerin başındadır.

Yahudi nüfusu ile de bilinen şehir 2. dünya savaşında bu Musevi nüfusun toplama kamplarına sürgünü ve arkasından yok edilmesi sonucu büyük kayıplar (11.000 üzerinde) vermiştir. Savaş sonuna 160 kişi kalan Musevi nüfusu bugün yine hatırı sayılır bir sayıya ulaşmıştır (yaklaşık 7.200).

Şehirde yarım milyonun biraz üzerinde insan yaşarken komşu bölgelerden, banliyölerinden gelen çalışanlar yüzünden bu sayı mesai saatlerinde bir milyonu geçer.

## Politika

Anakent yanında banliyö semtlerin kendi belediyeleri vardır. Anakent belediye başkanı bay Peter Feldmann (SPD) dur. Kent, 2008 seçimlerinden beri Yeşiller (Birlik 90/Yeşiller) ve Hristiyan demokrat CDU koalisyonu ile yönetilmektedir.

## Ulaşım

Frankfurt Havalimanı (2010 yılında dördüncü pistin inşaatı devam ederken) ve Frankfurter Kreuz (sağ alt köşe)
Frankfurter Kreuz

Ren-Main S-Bahn
Almanya'nın ünlü otobanları A3 ve A5 in kesiştiği Frankfurt otoban kavşağı yanında, hızlı tren, S-Bahn, metro ve omnibüs imkânları düzenli ve mükemmeldir.

Avrupa'nın en büyük havaalanlarından birine sahiptir ve yılda milyonlarca yolcunun uğrak yeridir.

2002 yılında bitirilen ICE hızlı tren hattı ile iki ekonomi merkezi Frankfurt ve Köln arasında 200 km/h üstünde seyahat etme imkânı vardır.

Nehir nakliyatı ile Frankfurt şehri yukarı Ruhr havzasının ekonomik bölgesine ve daha ileride Hollanda'ya bağlantılıdır. Main-Tuna kanalı ile de Güneydoğu Avrupa ile irtibatı vardır. Batı limanının değişimi ile burada ikâmet ve büro alanları oluşturulmuştur.

 Frankfurter römer
## Kültür

### Müzeler

Städel
Senckenberg Doğa Tarihi Müzesi
30'dan fazla müze ile Frankfurt, Avrupa'nın en çok çeşitli müzelerine sahiptir. Müzesufer'in bir parçası yirmi müze, Main nehir kıyısının her iki tarafının ön sırasında veya yakınında bulunan ve kültürel politikacı Hilmar Hoffmann 'ın inisiyatifle oluşturulmuştur.

Eiserner Steg ve Friedensbrücke arasında Sachsenhausen güney nehir kıyısında on müze vardır. Caddenin kendisi Schaumainkai, Frankfurt'un en büyük bit pazarı için cumartesi günleri trafiğe kısmen kapanır.

* Deutsches Architekturmuseum (Alman Mimarlık Müzesi)
* Deutsches Filmmuseum (Alman Film Müzesi)
* Frankfurter Ikonenmuseum (Frankfurt İkon Müzesi)
* Liebieghaus (Heykel Müzesi)
* Museum für Angewandte Kunst (Uygulamalı Sanatlar Müzesi)
* Giersch Müzesi (Bölgesel Sanat Müzesi)
* İletişim Müzesi (İletişim Müzesi)
* Museum der Weltkulturen (Dünya Kültürleri Müzesi)
* Städel, Almanya'nın en ünlü sanat müzelerinden biri
* Bibelhaus Erlebnis Museum (İncil Evi Deneyim Müzesi)

Kuzey nehir kıyısında iki müze bulunmaktadır:

* Jüdisches Frankfurt Müzesi (Frankfurt Yahudi Müzesi)
* Historisches Museum Frankfurt (Frankfurt Tarih Müzesi)

Altstadt bölgesinde doğrudan nehir kıyısında yer almayan yerler:

* Museum für Moderne Kunst (Modern Sanat Müzesi)
* Schirn Kunsthalle Frankfurt (Schirn Sanat Galerisi Frankfurt)
* Frankfurter Kunstverein (Sanat Derneği Frankfurt)
* Judengasse Müzesi (Yahudi Sokak Müzesi)
* Goethe-Haus (Goethe Evi)
* Archäologisches Museum Frankfurt (Frankfurt Arkeoloji Müzesi)
* Caricatura Museum für Komische Kunst (Karikatür Çizgi Roman Müzesi)
* Dommuseum Frankfurt (Frankfurt Katedral Müzesi)

Bir başka önemli müze de Westend bölgesinde yer almaktadır:

* Naturmuseum Senckenberg (Senckenberg Doğa Tarihi Müzesi), Almanya'daki en büyük ikinci doğal tarihi müzesidir

Diğer müzeler, Oostende bölgesindeki Dialogmuseum (Diyalog Müzesi), Frankfurt Stadyumu'ndaki Eintracht Frankfurt Müzesi, Frankfurter Feldbahnmuseum (Gallus semtindeki Frankfurt Hafif Raylı Sistem Müzesi), Schwanheim bölgesindeki Verkehrsmuseum Frankfurt (Frankfurt Taşımacılık Müzesi), Bahnhofsviertel bölgesindeki the Hammer Museum (Çekiç Müzesi) ve Ginnheim bölgesindeki Geldmuseum der Deutschen Bundesbank (Alman Federal Bankası Para Müzesi)' dir.
Nordend bölgesindeki Explora Museum+Wissenschaft+Technik (Explora Bilim ve Mühendislik Müzesi) 2016 yılında kapatıldı.

### Performans sanatları

Festhalle Frankfurt
İngiliz Tiyatrosu
#### Müzik

Eurodance ve Trance müziği Frankfurt'ta doğdu. 1989'da Alman yapımcılar Michael Münzing ve Luca Anzilotti (Benito Benites ve John "Virgo" Garrett III takma adları altında) Snap! projesini oluşturdular. Basları, davulları ve elektronik sesleri karıştırıp bilgisayar teknolojisini kullanarak ritim eklenen Snap! şarkıları Rap ve Soul vokalleri bir araya getirdi. Böylece yeni bir tür doğdu: Eurodance.
1990'ların başında, Sven Väth ve DJ DAG (Dance 2 Trance'dan) dahil olmak üzere DJ'ler ilk olarak daha sert ve daha derin bir tarz asit house çaldılar ve sonraki on yılda Trance müzik olarak dünyada popüler oldular. İlk ve en etkili Eurodance, Trance ve Techno oyunculuklarından bazıları, örneğin, La Bouche, Jam and Spoon, Magic Affair, Culture Beat, Snap!, Dance 2 Trance, Oliver Lieb,Hardfloor ve Harthouse ve Eye Q gibi plak şirketleri 1990'ların başında şehirdeydi.

#### Mekanlar

* **Oper Frankfurt** – Almanya'nın önde gelen opera topluluğu ve Avrupa'nın en önemlilerinden biridir. 1995, 1996 ve 2003 yıllarında Alman dergisi Opernwelt tarafından (Almanya, Avusturya ve Almanca konuşulan İsviçre'nin) *Yılın Opera binası* seçildi. Aynı zamanda 2010 ve 2011'de *Almanya'daki En İyi Opera* seçildi. Orkestrası 2009, 2010 ve 2011'de *Yılın Orkestrası* seçildi.
* **Schauspiel Frankfurt** – Frankfurt Operası'nın yanındaki finans bölgesindeki Willy-Brandt-Platz'da tiyatrodur.
* **Frankfurt Radio Symphony** (hr-Senfoni Orkestrası Almanca) – dünyanın en iyi senfoni orkestralarından biridir.
* **Festhalle Frankfurt** –Frankfurt Ticaret Fuarı arazisinde Messeturm yanında çok amaçlı salon. Çoğunlukla konserler, sergiler veya spor etkinlikleri için kullanılır ve 13.500 kişi kapasitelidir.
* **Frankfurt Stadyumu** – Frankfurt'un en büyük spor stadyumu ve Almanya'nın en büyük on stadyumundan biridir. Niederrad yakınlarındaki Frankfurt Şehir Ormanı'ndadır. Çoğunlukla 51.500 kişilik seyirci kapasitesine kadar futbol ve konserler için kullanılır. 1925'te açıldı ve birkaç büyük rekonstrüksiyondan geçti. Yerel halk hala stadyuma geleneksel adı olan **Waldstadion** (Orman Stadyumu*) demeyi tercih eder.*
* **Alte Oper** – Önemli bir konser salonudur. Alte Oper eski bir opera binası'dır, bu yüzden "Eski Opera" adını almıştır. Opera binası, 1880 yılında mimar Richard Lucae tarafından inşa edilmiştir. II. Dünya Savaşı'nda ağır hasar görene kadar Almanya'nın en önemli opera binalarındandı. 1970'lerin sonlarına kadar harabe halindeydi ve "Almanya'nın en güzel harabesi" lakabıyla anılıyordu. Kamuoyunun baskısıyla 1981 yılında restore edilerek yeniden açıldı. Günümüzde ünlü bir konser salonu olarak hizmet verir ve operalar "yeni" Frankfurt Operası'nda sahnelenir.Opernplatz'da bulunan Alte Oper, artık bir konser salonu olarak kullanılmaktadır.
* **Jahrhunderthalle** – *Century Hall* Unterliederbach semtindeki büyük bir konser ve sergi salonudur. 1963 yılında kimya şirketi Hoechst AG ‘nin 100. yıldönümünü kutlamak için inşa edildiğinden bazen "Jahrhunderthalle Höchst" olarak anılır.
* **İngiliz Tiyatrosu** – Gallileo yüksek binasının zemin katında yer alan bu, kıta Avrupası'ndaki en büyük İngilizce konuşan tiyatrodur. 1979 yılında kurulmuştur.
* **Tigerpalast** – *Tiger Palace* şehir merkezinde Zeil yakınlarında bir varietédir. 1988 yılında kurulmuş ve Michelin yıldızı ile ödüllendirilmiş ünlü Tiger-Restaurant'a ev sahipliği yapmaktadır.
* **Künstlerhaus Mousonturm** – *Sanatçılar Evi Mouson Tower* ücretsiz bir tiyatrodur, yani geleneksel tiyatrolardan daha küçük bir bütçeye sahiptir ve daha geleneksel olmayan performans yöntemleri kullanır. Oostende semtindeki eski bir fabrikadadır.
* **Die Schmiere** – *Gres* bir kabare ve Frankfurt'un en eski özel tiyatrosudur. Altstadt bölgesindeki Karmeliterkloster'de bulunur. Kendi reklamına göre “dünyanın en kötü tiyatrosu”dur.
* **Die Komödie** - *Komedi*, şehir merkezinde Willy-Brandt-Platz yakınlarındaki bir bulvar tiyatrosudur.

### Botanik bahçeleri

Palmengarten
Frankfurt iki büyük botanik bahçesine ev sahipliği yapar:

* Palmengarten – Westend bölgesindedir ve 22 hektar (54 akre) kapsayan Hessen'in en büyük botanik bahçesidir. 1871'de halka açıldı. Botanik sergiler, kökenlerine göre açık havada veya tropikal ve alttropikal bitkilerin bulunduğu seralarda düzenlenir, bu nedenle "Palmiye Bahçesi" denilir.
* **Botanischer Garten der Goethe-Universität** – Üniversitenin botanik bahçesi de bir arboretum’dur. "Rubus" (45 tür) özel koleksiyonlarıyla ve Orta Avrupa'nın yerli bitkileriyle birlikte yaklaşık 5.000 türü içerir.

İki ana alana ayrılır: jeobotanik alanı alpin bahçesi, arboretum, çayırlar, bozkırlar, bataklık ve bir göletin yanı sıra Kanarya Adaları, Kafkasya, Doğu Asya, Akdeniz ve Kuzey Amerika'dan bitki koleksiyonlarını ve sistematik ve ekolojik koleksiyon ekin bitkilerini, nesli tükenmekte olan türlerini, süs bitkilerini, gülleri ve 1.200 m2 (13.000 ft2) ölçülerinde *Neuer Senckenbergischer Arzneipflanzengarten* (Yeni Senckenberg Tıbbi Bitki Bahçesi) içerir.

Palmengarten ve Grüneburgpark ‘a komşu olan Botanik Bahçesi şehir içi en büyük yeşil alandır.

### Yabancı kültür

* **Instituto Cervantes** – Bu, adını en önemli İspanyol yazarlardan biri olan Miguel de Cervantes'ten alan İspanyol dili ve kültürünün araştırılmasını ve öğretilmesini teşvik eden dünyanın en büyük organizasyonudur. Dünya'da böyle 54 Centros Cervantes, İspanyolca ve tarih kursları verir. Frankfurt şubesi Eylül 2008'de Asturias Prensi Felipe ve karısı Asturias Prensesi Letizia tarafından açıldı. Merkez, *Amerika-Haus* denilen yerdedir.[1] 16 Mart 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* **Institut Français** – Fransız, frankofon ve yerel kültürleri dünya çapında tanıtmak amacıyla 1907 yılında Dışişleri Bakanlığı tarafından kurulan Fransız kamu sanayi ve ticaret kuruluşudur (EPIC).

Fransız Enstitüsü, dünyada Alliance française'nin yaklaşık 1.000 şubesinden ve yurtdışındaki 150'den fazla şubesinden oluşan Fransız kültür ağıyla yakın şekilde çalışır.
[2] 12 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

* **Istituto Italiano di Cultura** – İtalyan hükûmeti tarafından kurulmuş, dünya çapında kâr amacı gütmeyen bir organizasyondur. İtalyan kültürünü teşvik eder ve İtalyan dilinin öğretiminde yer alır; dünyada büyük şehirlerde 83 İtalyan Kültür Enstitüsü bulunmaktadır.[3] 1 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* **Konfüçyüs Enstitüsü** – Amacı Çin dilini ve kültürünü tanıtmak, yerel Çince öğretimini uluslararası düzeyde destekleyen ve kültürel alışverişi kolaylaştıran ve kâr amacı gütmeyen Çin Halk Cumhuriyeti Eğitim Bakanlığına bağlı bir kamu eğitim kuruluşudur. Dünya çapında 480'den fazla Konfüçyüs Enstitüsü vardır.[4] 24 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* **Orta ve Doğu Avrupa Çevrimiçi Kütüphanesi** – CEEOL, Orta, Doğu ve Güneydoğu Avrupa konularında beşeri bilimler ve sosyal bilimler akademik dergilerinden tam metin makalelere erişim sağlayan çevrimiçi bir arşivdir. Konu alanları antropoloji, kültür ve toplum, ekonomi, toplumsal cinsiyet çalışmaları, tarih, Yahudi çalışmaları, güzel sanatlar, edebiyat, dilbilim, siyaset bilimleri ve sosyal bilimler, felsefe ve dindir. CEEOL, Questa.Soft GmbH tarafından işletilmektedir.[5] 1 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

### Festivaller

2005 yılında Museumsuferfest
* **Museumsuferfest** – *Museums Riverbank Festivali*, Ağustos ayının sonunda şehir merkezinde Main nehir kenarında üç gün boyunca 3 milyondan fazla ziyaretçi çeken Almanya'nın en büyük kültür festivallerinden biridir. Oradaki 20 müze gece geç saatlere kadar açıktır. Dünyanın dört bir yanından canlı müzik, dans gösterileri, el sanatları, mücevher, giysi ve yiyecek standları sunulur.
* **Dippemess** – Frankfurt'un en eski halk festivali, doğu bölgesinde altı ayda bir Paskalya çevresinde ve Eylül ayının sonunda gerçekleşen *Taş Eşya Festivali*dir. "Dippe", "tencere" veya "kavanoz" anlamına gelen ve diğer birçok Alman bölgesinde anlaşılmayan bölgesel Hessen lehçesi bir kelimedir. İlk kez 14. yüzyılda yıllık bir pazar yeri olarak anıldı, şimdi daha çok eğlence parkıdır. Festivalin adı, geleneksel olarak hazırlanmış kavanoz, çömlek ve diğer çömleklerin sunulduğu bir fuar olduğu zamanki asıl amacından türemiştir.

Luminale 2012'de "OVO"
* **Luminale** — 2000 yılından bu yana yılda iki kez, fuardaki *Işık + bina* sergisine paralel olarak "ışık festivali" düzenlenir. Birçok bina etkinlik için özel olarak aydınlatılır. 2008 yılında, 100.000 ziyaretçi çeken 220'den fazla ışık tesisatı kurulumu görüldü.
* **Wäldchestag** – *Ormanın Günü* bölgesel tatil olarak bilinir çünkü 1990'lara kadar Frankfurt'taki dükkânların bugün kapalı olması yaygındı. Festival, Salı günü resmi Wäldchestag ile Pentecost tarihinden dört gün sonra gerçekleşir. Eşsiz konumu, Niederrad'daki şehir merkezinin güneybatısındaki Frankfurt Şehir Ormanı'ndadır. "Wäldches", "küçük orman" anlamına gelen Almanca "Wäldchen" kelimesinin bölgesel bir lehçesidir.
* **Nacht der Museen** – *Müzelerin Gecesi* her yıl Nisan veya Mayıs aylarında gerçekleşir. Frankfurt'taki ve komşu şehir Offenbach am Main'deki 50 müze, özel müzik etkinlikleri, dans gösterileri, okumalar ve rehberli turlar ile sabahın saat 2.00'sine kadar açıktır. Müzeler arasında ücretsiz servis hizmeti verilir. 2010 yılında yaklaşık 40.000 ziyaretçi katıldı.
* **Nacht der Clubs** – *Kulüplerin Gecesi* Nacht der Museen'e benzer bir etkinliktir: Bir gecede 12€ karşılığında tek bir biletle 20 kadar kulüp ziyaret edilebilir. Genellikle, kulüp kapısı politikaları yeni müşterileri çekmek için gevşetilir. Kulüpler arasında ücretsiz servis vardır. 2008 yılında 15.000 kişi katılmıştır.
* **Wolkenkratzer Festivali** — *Gökdelen Festivali* Almanya'da benzersizdir. Düzensiz şekilde yapılır ve sonuncusu Mayıs 2013'te olmak üzere yaklaşık 1.2 milyon ziyaretçi çekti. İki gün boyunca gökdelenlerin çoğu halka açıktır. Gökyüzü dalgıçları, atlama telleri, havai fişekler ve lazer gösterileri ekstra ilgi çekici yerlerdir.

### Gece Hayatı

Frankfurt, çeşitli restoranlar, barlar, publar ve kulüpler sunar. Kulüpler şehir merkezinde ve çevresinde ve çoğunlukla Hanauer Landstraße'ye yakın olan Oostende bölgesinde yoğunlaşır. Restoranlar, barlar ve publar Sachsenhausen, Nordend, Bornheim ve Bockenheim’da yoğunlaşırlar.

Elektronik müzik'te Frankfurt, 1980'lerin sonunda ve 1990'ların başında, Sven Väth, Marc Trauner, Scot Project ve Kai Tracid gibi ünlü DJ'lerle öncü bir şehirdi. İlk Trance müziği sesinin ana mekanlarından biri 1988'den 1998'e kadar Omen gece kulübü idi. 1980'ler ve 1990'ların bir başka popüler disko kulübü ve bir hotspot Tekno/Trance müzik için 1978'den 2000'e kadar Frankfurt Havalimanı'ndaki Terminal 1'de bulunan Dorian Gray idi. Diğer popüler mekanlar U60311 (1998-2012) ve Fechenheim (2004-2012) içindeki Coocoon Club idi. Geçmişin önemli canlı müzik mekanları arasında Sinkkasten Arts Club (1971-2011) ve King Kamehameha Club (1999-2013) yer alır.

En popüler aktif rock ve pop konser mekanları arasında, 1976'da özerk ve sol kanat karşı-kültür merkezi olarak açılan Seckbach'taki Batschkapp yer alır. Diğer popüler aktif kulüpler ve müzik mekanları arasında Velvet Club, The Cave, Cooky's, Nachtleben, Silbergold, Zoom, Tanzhaus West ve Yachtclub bulunmaktadır.

### Yerli kültür

Avusturya müzesinde 1926 versiyonunda bir "Frankfurt mutfağı"
* Frankfurt mutfağı – Aslen 1926'da Yeni Frankfurt projesi için tasarlanan ve yaklaşık 10.000 üniteden oluşan mutfak, modern hazır mutfakların öncüsü olarak kabul edilen ev mimarisinde bir dönüm noktası oldu.
* Frankfurt dolabı – Barok Frankfurt tarzı dolaplar, dolabı Roma'ya götüren Goethe'nin babasının aile çamaşırlarını saklamak için kullanıldı. En lüks versiyonlar dalga şeklinde parçalara sahiptir, bazıları erik ağacı ile kaplanmış masif kiraz ağacından yapılmıştır.

### Mutfak spesiyaliteleri

Ayrıca bkz. Hessen mutfağı

"Bembel" (sürahi) ve "Geripptes" (bardak)
* **Apfelwein** – *Elma şarabı* veya *sert elma şarabı* bölgesel olarak "Ebbelwoi", "Äppler" veya "Stöffsche" olarak bilinir. %5.5-%7 alkollü ve ekşi tadlıdır. Geleneksel olarak "Geripptes" adı verilen pastillerle süslenmiş bardakta servis edilir, dolu bardağa ise "Schoppen" denir. Apfelwein ayrıca yerel olarak "Bembel" olarak bilinen çömlek kavanozunda da mevcuttur. Bir grup normalde bir "Bembel" sipariş eder ve içeriği paylaşır. Apfelwein, %30 maden suyu ile karıştırılmış apfelwein olan "sauergespritzer" veya limon sodası, portakallı soda veya taze sıkılmış elma suyu (limonlu soda en yaygın olanıdır) ile harmanlanmış Apfelwein olan "süssgespritzer" olarak sipariş edilebilir. Apfelwein'e hizmet veren barların çoğu, bu nedenle "Ebbelwoi bölgesi" olarak bilinen Sachsenhausen'de bulunur. New York şehrinin ünlü takma adı Big Apple'a bir saygı duruşu olarak, ulusal içeceği nedeniyle Frankfurt'a bazen "Big Ebbel" (hessian lehçesi ile telaffuz edilir) denilir.
* **Grüne Soße** – *Yeşil sos* haşlanmış yumurta, yağ, sirke, tuz ve bol miktarda hodan, kuzukulağı, bahçe tere, frenk soğanı, frenk soğanı, maydanoz ve salata böreği yedi taze otla yapılan bir sostur. Varyantlar, genellikle mevsimsel mevcudiyet nedeniyle, dereotu, yaban mersini, melisa ve ıspanak içerir. Frankfurt usulü asıl yeşil sos, yalnızca şehir sınırları içindeki tarlalarda toplanan bitkilerden yapılır.
* **Frankfurter Würstchen** – "kısa Frankfurter" domuz fümesinden yapılmış küçük bir sosis’tir. sosisli sandviçlere benzerler. Frankfurter Würstchen adı 1860'tan beri ticari markadır. Orijinal *Frankfurter Würstchen* patates salatası ile servis edilir.
* **Frankfurter Rindswurst** – Saf sığır etinden yapılmış sosistir.Frankfurter Rindwurst
* **Frankfurter Rippchen** – Rippchen mit Kraut olarak da bilinir, lahana turşusu veya et suyunda yavaşça ısıtılan ve genellikle lahana turşusu, patates püresi ve sarı hardal ile servis edilen, kurutulmuş domuz pirzolalarından oluşan geleneksel bir yemektir.
* **Handkäs mit Musik** – Alman yöresel ekşi süt peyniri (Harzer'e benzer) ve Ren Main Bölgesi'ndeki bir mutfak spesiyalitesidir. Geleneksel üretim yöntemi elle yapılır. Doğranmış soğanlarla doldurulduğunda "Handkäs mit Musik" (müzikli) olur çünkü soğanların şişkinliği uyarması beklenir.
* **Frankfurter Kranz** – Frankfurt'tan geldiğine inanılan özel pastadır.
* **Bethmännchen** – "Biraz Bethmann" badem ezmesi, pudra şekeri, gül suyu, un ve yumurta ile yapılan bir hamur işidir. Genellikle Noel için pişirilir.

## Kardeş Şehirler

Frankfurt'un 8 tane kardeş şehri vardır.

* 1960:  Lyon (Fransa)
* 1966:  Birmingham (Birleşik Krallık)
* 1971:  Milano (İtalya)
* 1988:  Guangzhou (Çin)
* 1990:  Budapeşte (Macaristan);  Prag (Çekya)
* 1991:  Granada(Nikaragua);  Kraków (Polonya)
* 2011:  Yokohama (Japonya)
* 2013:  Eskişehir, (Türkiye)

Ayrıca 1967'den beri Frankfurt'un Nieder-Eschbach ilçesi ve Paris'in kuzeyindeki Deuil-la-Barre komünü arasında kardeşlik vardır.

Aşağıdaki şehirlerle Frankfurt'un arkadaşlık antlaşması (*Freundschaftsvertrag*) var:

|  |  |
| --- | --- |
| * 1979:  Kahire (Mısır)
* 1980:  Tel Aviv (İsrail)
* 1989:  Toronto (Kanada)
 | * 1990:  Leipzig, Saksonya (Almanya), işbirliği
* 2005:  Dubai (Birleşik Arap Emirlikleri)
 |

2006'dan beri Çin'de bulunan Şenjen şehri ve Mart 2007'den beri Tiencin şehri, Frankfurt ile iktisadi ilişkileri var.

* 2013 23 Nisan'da Eskişehir ile kardeş şehir olmuştur.

## Galeri

* 17. yüzyılın başında Frankfurt am Main, Peter Becker, 1887
* 17. yüzyılın başında Frankfurt am Main'de Alte Brücke, Peter Becker, 1887

## Ayrıca Bakınız

* Frankfurt Okulu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Frankfurt ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Şehir planı