# Hotakîler

| Hotakîlerامپراتوری هوتکیان د هوتکيانو ټولواکمني Hotaki Hanedanlığı |
| --- |
| 1709-1738 |
| Hotaki İmparatorluğu'nun 1728 sonlarındaki haritası |
| Başkent | Kandehar (1709-1722), (1725-1738) İsfahan (1722-1729) |
| Yaygın dil(ler) | Peştuca (şiir) Farsça (şiir) |
| Resmî din  | Sünnilik |
| Hükûmet | Mutlak monarşi |
| Hükümdar |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1709-1715  | Mirvaiz Hotaki |
| • 1715-1717  | Abdülaziz Hotaki |
| • 1717-1725  | Mahmud Hotaki |
| • 1725-1730  | Eşreh Hotaki |
| • 1725-1738  | Hüseyin Hotaki |

 |
| Tarihî dönem | Yeni Çağ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Hotak isyanı  | 21 Nisan 1709 |
| • İsfahan Kuşatması  | 23 Ekim 1722 |
| • Damğan Muharebesi  | 29 Eylül 1729 |
| • Kandehar Kuşatması  | 24 Mart 1738 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Safevîler
 |
|  | Babürlüler
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Afşar İmparatorluğu
 |  |

 |

 |

**Hotakî hanedanı** (1709 - 1738) Afgan kökenli Gilzai Boyu'ndan (Peştunlar) gelen Mirvaiz Hotaki tarafından, bugünkü Afganistan'ın Kandehar şehrinde kurulmuştur. Mirüveys ve destekçileri 1709 yılında İran'da hüküm süren Safevî yönetimi zamanında ortaya çıktılar. Mirwais Han yönetime Pers Kralları'nı temsilen gelen Gürcistan doğumlu Kandehar valisini öldürerek başladı. Ardından Mirüveys bölgede bulunan diğer valilerin de öldürülmesini istesi, bunun ile birlikte Afganlar tüm Iran ordusunu mağlup etti ve ordu Safevîler'in başkenti İsfahan'ı da terk etmek zorunda kaldı.

Mirüveys Han 1715 yılında sağlık problemleri nedeni ile yaşamına yitirdi ve yerine Afganlar'dan oluşan bir ordu ile İran'ı işgâl eden bir komutan olan oğlu Mir Mahmud Hotaki geçti. Mir Mahmud 1722 yılında İsfahan şehrini ele geçirdi ve kendini İran Şahı ilân etti. Fakat büyük çoğunluk Fars kökenli olduğundan Mir Mahmud'un hükümdarlığı tepki topladı ve tanınmadı. Hotakî hanedanının egemenliği süresince bu nedenle büyük isyanlar yaşandı ve mutlak hâkimiyeti kurmayı zorlaştırdı. Aynı süreçte süregelen kan davaları nedeni ile oldukça zayıflayan hanedan İsfahan'da yerlilerin çıkardığı isyanın ardından Safevî soyundan gelen 3.000'den fazla kişinin de öldürüldüğü bir isyanla tamamen ortadan kalktılar. Hotakîler 1729'da Afşar Hanedanı'nın önderi Nadir Şah tarafından Damğan Muharebesi'nde yenildiler ve Afganistan'a geri püskürtüldüler.

## Hotakî hükümdarları

| İsim
 | Resim
 | Hükümdarlık başlangıcı
 | Hükümdarlık bitişi
 |
| --- | --- | --- | --- |
| Mirvaiz Hotaki *Woles Mashar* |  | 1709
 | 1715
 |
| Abdülaziz Hotaki *Emir* |  | 1715
 | 1717
 |
| Mahmud Hotaki *Şah* |  | 1717
 | 1725
 |
| Eşref Hotaki *Şah* |  | 1725
 | 1729
 |
| Hüseyin Hotaki *Emir* |  | 1729
 | 1738
 |

## Notlar

## Kaynakça

Özel

Genel
* Bausani, Alessandro (1971). "Pashto Language and Literature". *Mahfil*. Asian Studies Center. **7** (1/2 (Spring–Summer)): 55-69.

## Dış bağlantılar

* Balland, D. (2011) [1987]. "AŠRAF ḠILZAY". *Encyclopaedia Iranica, Vol. II, Fasc. 8*. ss. 796-797.
* Tucker, Ernest (2009). "Ashraf Ghilzay". Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis; Nawas, John; Stewart, Devin J. (Ed.). *Encyclopaedia of Islam, THREE* (İngilizce). Brill Online. ISSN 1873-9830.

Wikimedia Commons'ta Hotakîler ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.