Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Baş aday

Politikada, bir başbakanlık seçiminde siyasi bir partinin lideri olan bir **baş adaydır.** Parlamento sistemlerinde, genellikle parti adayı olarak başbakanlık pozisyonuna aday gösterilir. Açık liste seçim sistemlerinde ise parti seçim listesindeki ilk adaydır. Baş aday, ancak zorunlu olarak parti başkanı veya siyasi lider olabilir.

## Ülkeye göre

 2017 Hollanda genel seçimleri için oy pusulası, her partinin baş adayı en üstte listeleniyor
### Hollanda

Hollanda'da açık liste orantılı temsil sistemini kullanan seçimlerde, Temsilciler Meclisi için baş adaylar neredeyse her zaman partilerin siyasi liderleridir. Seçildiklerinde, baş aday genellikle Temsilciler Meclisinde parti grubunun lideri olur. Koalisyon oluşturulduğunda, hükûmet partilerinin baş adayları kabinede üst düzey görevlere atanabilir ve bu da milletvekilliklerini boşaltmalarını gerektirir. Geleneksel olarak, hükûmet koalisyonunun en büyük partisinin baş adayı başbakan olur.

 Nissewaard'da lider adayları
Bu terim aynı zamanda ilçe, belediye, su kurulu ve ada konseyi seçimlerinde, Avrupa Parlamentosu ve Senato seçimlerinde de kullanılır. Bu seçimlerde, ulusal partilerin baş adayları genellikle parti liderlerinden farklı olurlar. Ayrıca, onlar Kraliyet komiseri, belediye başkanı veya vali adayları da değillerdir.

### Belçika

Belçika'da, Temsilciler Meclisi seçimleri 2012-2014 anayasa reformundan bu yana sadece il seçim listelerini içermektedir. Bu durumda genellikle her partinin altı baş adayı bulunmaktadır. Genel olarak, bunlardan biri parti lideridir. Devlet reformundan önce, bazı parti liderleri Senato listesinde baş aday olarak aday olmuşlardır.

## Kaynakça
# Çoğunluk lideri

**Çoğunluk lideri**, yasama organında çoğunluk olan partiye mensup bir pozisyondur. Başkanlık sistemi kullanan bazı ülkelerde yaygın olarak kullanılır.

## Amerika Birleşik Devletleri

Amerika Birleşik Devletleri Kongresi'nde, Temsilciler Meclisi Çoğunluk Lideri ve Senato Çoğunluk Lideri'nin rolleri biraz farklılık gösterir. Eyalet düzeyinde ise, bir eyalet yasama meclisinin çoğunluk lideri genellikle federal muadiliyle benzer bir rol üstlenir.

### Senato

Senatoda, Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı resmi olarak Senato Başkanıdır ve Başkan Yardımcısı yokluğunda, Senato Başkanı olarak görev yapar. Ancak gerçekte, Başkan Yardımcısı nadiren Senatoya girer, hele hele odanın doğrudan başkanlık etmesi beklenmiyorsa ve Geçici Başkan törensel bir role dönüşmüş, herhangi bir liderlik yeteneğinden yoksun kalmıştır.

Bu nedenle, çoğunluk lideri, özellikle modern zamanlarda, Senatonun *de facto* lideri olarak kabul edilir ve bu doğrultuda Senato kurallarına göre, o günkü Başkanlık Eden Üye, çoğunluk liderine, Senato kürsüsünde konuşma hakkı tanımada öncelik verir ve hangi yasaların oylanacağına karar verir. Çoğunluk lideri, kendi partisinin Senatodaki baş sözcüsü olarak kabul edilir.

Amerika Birleşik Devletleri Senatosu'nda, mevcut Çoğunluk Lideri olan Chuck Schumer, görevine 20 Ocak 2021 tarihinde başlamıştır.

### Temsilciler Meclisi

Temsilciler Meclisi'nde Çoğunluk Lideri'nin varlığı ve gücü genellikle oturuma bağlıdır. Bazı oturumlarda, Çoğunluk Lideri, Meclis lideri ve yasama parti lideri olarak Sözcüden öncelik alır, ya zorla (genellikle Sözcüsü popüler olmadığında meydana gelir) ya da Sözcü gönüllü olarak gücünü Çoğunluk Liderine devreder. Çoğu oturumda, Sözcüsü Meclis lideri ve parti lideri olarak öncelik alırken, Çoğunluk Lideri önemsiz ve büyük ölçüde güçsüzdür, sadece bir gün Sözcüsü olabilecekleri gerçeği dışında. Ancak, tabii ki, Çoğunluk Lideri (ve Sözcü ile Azınlık Lideri) Meclis üyeleri arasında, konuşma süresi sınırlaması olmayan ve başkan tarafından kesintiye uğramayacak tek üyelerdir.

Amerika Birleşik Devletleri Temsilciler Meclisi'nde şu anda Çoğunluk Lideri görevini yürüten kişi, 3 Ocak 2023 tarihinde göreve başlayan Steve Scalise'dir.

## Ayrıca bakınız

* Ana muhalefet partisi lideri

## Kaynakça
# Gensoru

**Gensoru,** bir parlamento grubunun ilgili hükûmete resmi bir talebidir. Soru önergesiyle karşılaştırıldığında genellikle ayrı bir prosedür içerir. Birçok parlamentoda, her milletvekilinin hükûmet üyesine soru sorma hakkı vardır (belirli bir dönemde sınırlı sayıda olabilir). İlgili bakan veya sekreter, hükûmet politikasını savunmak ve yanıtlamakla yükümlüdür. Gensoru, böylece parlamentonun hükûmetin faaliyetlerini denetlemesine olanak tanır. Bu anlamda, güvensizlik oyu teklifine daha yakındır. "Gensoru"nun İngilizcede "parlamentodan soru sorma" anlamı, 19. yüzyılın sonlarına kadar uzanmaktadır.

Bazı ülkelerde, örneğin Türkiye (1923-2017), Finlandiya, Slovenya ve Litvanya'da, gensoru güvensizlik oyu teklifiyle neredeyse eş anlamlıdır çünkü otomatik olarak bir güven oylamasıyla ilişkilendirilir ve açıkça amacı hükûmetin veya bir bakanın sahip olduğu güveni belirlemektir. Finlandiya'da hükûmet, gensoru oturumunda 15 gün içinde cevap vermek zorundadır. Gensorunun cevabını aldıktan sonra parlamento konuyu tartışır ve hükûmetin veya belirli bir bakanın Meclis'in güvenini alıp almadığı konusunda oy kullanır. Türkiye'de 2017 anayasa değişikliklerinden önce üye tam sayısının salt çoğunluğu ile ilgili bakan gensoruya tabi tutulabilirdi. 12 Ocak 2017'de anayasa değişiklikleri kapsamında mecliste yapılan gizli bir oturum ile kaldırılmıştır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Siyasi denetim
* Meclis araştırması
* Meclis soruşturması
# Ön sıra

Birçok parlamento ve benzeri kurulda, koltuklar genellikle banklar veya sıralar halinde düzenlenir ve her siyasi parti veya grup bir arada yer alır. Her grup için sözcüler genellikle grubun önünde oturur ve bu durumda ön sırada oturanlara ön sıra üyesi denir ve ön sıra üyeleri olarak adlandırılır. Onların arkasında oturanlara ise arka sıra üyesi denir. Bağımsız ve azınlık partileri ise yan tarafta veya iki taraf arasındaki banklarda oturur ve bağımsız üyeler olarak adlandırılır.

## Birleşik Krallık

 2012'de İşçi Partisi cephesi, Ed Miliband
Britanya Avamlar Meclisi'nde, hükûmet ön sırasına geleneksel olarak Hazine sırası denir (HM Hazinesi en eski hükûmet departmanıdır). Başkan tarafından görüldüğünde hükûmet ön sırası sağ tarafta yer alır (genellikle Temsilciler Meclisi Başkanı veya Lord Konuşmacı tarafından) ve hükûmet bakanları tarafından işgal edilir. Muhalefet ön sırası ise gölgeli bakanlar tarafından işgal edilir ve en kıdemli olanları Gölge Kabine'yi oluşturur.

## Kanada

Kanada Temsilciler Meclisi'nde (ve eyalet meclislerinde) sıradan milletvekillerine "arka sıra milletvekilleri" denir, ancak hükûmet tarafındaki ön sıralar kabine bakanları için ayrılmıştır. Hükûmet partisinin ön sıradaki üyelerine "ön sıra milletvekilleri" değil, kabine bakanları denir. Bazı "ön sıra milletvekilleri" aslında ikinci sıranın ortasında otururlar, böylece Soru Saati sırasında (ve böylece televizyon ekranında) parti liderinin doğrudan arkasında görülebilirler.

Aynı düzenleme her eyalet meclisi ve Yukon'un bölgesel meclisi için de geçerlidir. Nunavut ve Kuzeybatı Toprakları'nda ise tarafsız bir yapıya sahip olan uzlaşı hükûmeti olduğundan, bakanlar normal üyeler arasında otururlar.

## İrlanda

Dáil Éireann, İrlanda Oireachtas'ının alt meclisi olan bir ön sıra, belirli konularda parti kökenli konuşma yetkisine sahip olan herhangi bir parti üyesi grubunu ifade eder. İrlanda Hükûmeti üyeleri olan Teachtaí Dála (TD'ler), hükûmet ön sırasını oluştururken, hükûmete karşı açıkça muhalefet eden parti üyeleri ise muhalefet ön sırasını oluştururlar.

## Avustralya

Avustralya Parlamentosu da bakanları ve gölge bakanları içeren bir ön sıraya sahiptir.

Daha yakın zamanlarda, gazeteciler bakanları gündelik olarak ön sıradaki milletvekilleri olarak adlandırmışlardır.

## Yeni Zelanda

Yeni Zelanda, Westminster geleneğini takip ederek, ön sıraların veya Yeni Zelanda Temsilciler Meclisi'ndeki ön koltukların hükûmet ve muhalefet liderleri için ayrıldığı bir düzene sahiptir. Hükûmet bakanları, konuşmacının sağında otururken, muhalefet liderleri konuşmacının solunda otururlar (konuşmacının koltuğundan bakıldığında). Bu nedenle, "ön sıra" terimi Yeni Zelanda'da da kullanılmaktadır, ancak genellikle hükûmetin ön sıralarındakilerden ziyade Resmi Muhalefet'in en önemli liderleri ve sözcülerini ifade etmek için kullanılır.

## Ayrıca bakınız

* Arka sıra

## Kaynaklar

## Dış bağlantılar

* BBC News'ten Frontbench 26 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. tanımı
# Parti sözcüsü

**Parti sözcüsü,** siyasi partinin liderleri tarafından belirli alanlardaki parti pozisyonunu iletmekle görevlendirilen herhangi bir siyasi parti üyesidir (partinin bölgesel düzeyinde). Parti sözcüleri genellikle parlamenter sistemlere sahip ülkelerde ön plana çıkar. Parti sözcüleri, aynı alanda yardımcı veya yardımcı sözcüler tarafından da görevlerinde desteklenebilir.

Kanada'da, hükûmet dışı parti sözcüleri sırasıyla parti eleştirmeni ve yardımcı parti eleştirmeni olarak bilinir.

## Parlamenter parti sözcüleri

Bir iktidar partisinin sözcüleri, genellikle hükûmet kabinesindeki bakanlık rolleriyle örtüşürken, önde gelen muhalefet partisinin sözcüleri (genellikle Westminster sistemine sahip parlamentolarda "Resmi Muhalefet" olarak adlandırılır) gölgeli kabinedeki gölge bakanlık rolleriyle örtüşür; her ikisi de genellikle "ön sıra" olarak adlandırılır. Bir koalisyon hükûmetine veya resmi muhalefet gölge kabinesine dahil olsun ya da olmasın, küçük bir parlamento/legislatif partisinin kendine ait sözcüleri ve ilgili görev alanları olabilir, ancak genellikle parlamento tartışmalarında hükûmet veya resmi muhalefetin kabinesine kıyasla daha az nezaketle değerlendirilirler; örneğin, İrlanda'da en az 7 seçilmiş üyesi olan tüm parlamento partilerinin kendi ön sıraları bulunurken, 7'den az seçilmiş üyeye sahip olanlar konuşma hakları elde etmek için diğer bağımsız milletvekilleriyle teknik bir grup oluşturmak zorundadır.

## Parlamento dışı parti sözcüleri

Parlamentoda temsil edilmeyen partiler veya çok az seçilmiş parlamenter üyesi olan partiler (yani, meclis grubu kurmak için yeterli sayıda vekile sahip olmayanlar), genellikle kendi parlamento dışı sözcülerine ve ilgili görev alanlarına sahip olabilirler, parlamentoda konuşma haklarına sahip olmamalarına rağmen (veya bazen parlamentoda yer almaktan kaçınan ekstra-parlamento muhalefeti gibi). Bu tür sözcüler, parti adına medya kuruluşlarına veya diğer kuruluşlara konuşma eğilimindedir.
# Yasama bağışıklığı

**Yasama bağışıklığı**, parlamento üyelerinin görevlerini daha iyi bir biçimde ve serbestçe yerine getirebilmeleri için tanınan ayrıcalıklardır. *Yasama sorumsuzluğu* ve *yasama dokunulmazlığı* olmak üzere ikiye ayrılır.

## Dokunulmazlık

Yasama dokunulmazlığı, parlamento üyeleri hakkında, suç işlediklerinden bahisle, parlamentonun izni olmadan, gözaltına alma, tutuklama gibi bazı cezai takibat işlemlerinde bulunulamamasıdır. Amacı, parlamenterlerin keyfi kovuşturma ve cezaya maruz kalmasını önlemektir. Günümüzde her ülke anayasası konuyla ilgili farklı bir sistemi benimsemiş olmakla birlikte, çoğunluğu yasama dokunulmazlığına yer vermiştir. Bunun istisnası, Hollanda ve Yeni Zelanda'dır. Yasama dokunulmazlığının amacı parlamento üyelerinin, parlamento çalışmalarına istedikleri her zaman katılmalarını sağlamaktır.

* Yasama dokunulmazlığı görecelidir.
* Yasama dokunulmazlığı sürekli değil, geçicidir. Yani sadece parlamento üyeliği sıfatı boyunca devam eder.
* Yasama dokunulmazlığı, parlamento kararıyla kaldırılabilir.

### Kökeni

Yasama dokunulmazlığı, Fransız kökenlidir. Fransız İhtilali'nden sonra toplanan Kurucu Meclis, 26-27 Haziran 1790 tarihli bir Kararname ile Meclis üyelerinin, Meclisin kararı olmaksızın ve *suçüstü* hâli hariç, tutuklanamayacağını öngörmüştür.

### Anglo Sakson Hukuk Sistemi'nde Yasama Dokunulmazlığı

Bu hukuk sistemine tabii ülkelerde yasama dokunulmazlığı sadece hukuki alandadır, cezai alanda bir ayrıcalığa yer verilmemiştir. Bu ülkelerde yasama dokunulmazlığı mutlaktır ve istisnaları yoktur. Parlamento kararıyla, bir parlamento üyesinin dokunulmazlığı kaldırılamaz. Bu ülkelerde yasama dokunulmazlığı pek de işlevsel değildir. Çünkü kimse borçlarından dolayı tutuklanmamaktadır.

### Kıta Avrupası Hukuk Sistemi'nde Yasama Dokunulmazlığı

Bu hukuk sistemine tabii ülkelerde yasama dokunulmazlığı cezai alandadır, hukuki alanda bir ayrıcalığa yer verilmemiştir. Bu ülkelerde yasama dokunulmazlığının istisnaları vardır. Örneğin, suçüstü hallerde parlamento üyesi hakkında derhal cezai müeyyidelere başvurulabilir, herhangi bir parlamento kararına ihtiyaç yoktur. Mutlak değildir. Örneğin bazı ülkelerde parlamento üyesi tanık olarak dinlenebilir ve hakkında soruşturma açılabilir.

## Sorumsuzluk

Parlamento üyelerinin görevlerini yerine getirirken açıkladıkları düşüncelerinden, sözlerinden ve verdikleri oylardan dolayı hukuki ya da cezai takibata uğramamalarını ifade eder. Oy, söz veya düşünce açıklaması dışında kalan fiiller, yasama sorumsuzluğu kapsamında değillerdir. Yasama sorumsuzluğu süreklidir, kaldırılamaz. Yani bir parlâmento üyesinin görevi dolsa bile, yasama sorumsuzluğundan yararlanır. Bu sorumsuzluk sayesinde, parlamento üyeleri düşüncelerini serbestçe açıklayabilecek, hiçbir şeyden çekinmeyeceklerdir. Yasama sorumsuzluğu, parlamento üyesini hem cezai, hem de hukuki müeyyidelere karşı korur.

## Kaynakça
# Parti çizgisi

Siyasette, **"çizgi"**, **"parti çizgisi"** veya **"takip edilecek politikalar"** bir siyasi partinin veya toplumsal hareketin belirli bir ajandası ve parti bağlılığına özgü ideolojik unsurlar için kullanılan bir deyimdir. "Parti çizgisini takip etmek" deyimi, bir kişinin siyasi partisinin ajandasına uygun bir şekilde konuşan bir kişiyi tanımlar. Benzer şekilde, parti çizgisinde oy kullanma, her siyasi partiden çoğu veya tüm yasama organının, o partinin politikalarına uygun olarak oy verdiği bir oylamayı ifade eder. Birçok ülkede, bir disiplin amiri bunu sağlamaya çalışır. Marksist-Leninist demokratik merkeziyetçilik kavramı, bir komünist partinin pozisyonlarına katı bir şekilde bağlı kalma ve savunma anlamına gelir; bu genel olarak parti çizgisi veya politik çizgi olarak bilinir.

Amerikalı eğitimci Herbert Kohl, 1940'ların sonu ve 1950'lerin başında New York'taki tartışmalar hakkında yazarken, "siyasi doğruluk" ifadesi, parti çizgisine olan sadakatinin merhametten üstün geldiği ve kötü politikalara yol açan birine alaycı bir şekilde atıfta bulunmak için kullanılırdı. Bu ifade, Sosyalistler tarafından Komünistlere karşı kullanılırdı ve eşitlikçi ahlaki fikirlere inanan Sosyalistleri, ahlaki içeriklerinden bağımsız olarak parti pozisyonlarını savunan dogmatik Komünistlerden ayırmayı amaçlıyordu.

Geniş anlamıyla kullanıldığında, "parti çizgisi" ifadesi ayrıca siyasi partiyle ilgisi olmayan dini gruplar, işyerleri veya sosyal ağ gibi parti dışı örgütleri de ifade edebilir. Bu örgütlerde, yarı resmi bir kurumsal politika veya duruş olabilir.

## Ayrıca bakınız

* Manifesto
* Parti programı

## Kaynakça
# Parti çizgisi oylaması

Bir meclis oturumu (seçmen kurulu, parlamento veya yasama organı gibi) içerisinde parti politikasını zıt olarak belirlemeye yönelik olarak yapılan oylama, bir siyasi partinin üyelerinin büyük çoğunluğunun aynı şekilde oy kullanması durumudur (genellikle diğer siyasi partilerin üyelerinin tam tersi şekilde oy kullanmasıyla karşıtlık oluşturur).

Kaynaklar parti çizgisi oylamasının tanımı konusunda farklılık gösterir. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri'nde Kongre Tutanakları şöyle belirtmiştir: "Parti çizgisi oylaması, çoğunluğu oluşturan Cumhuriyetçilerin bir yönde oy kullanması ve çoğunluğu oluşturan Demokratların ise karşı yönde oy kullanması şeklinde gerçekleşir. 2. İki parti arasında yapılan bir oylama ise hem Cumhuriyetçilerin hem de Demokratların çoğunluğunun aynı şekilde oy kullanmasıdır." Başka bir kaynak ise bu olayı araştırma amaçlarıyla sınıflandırmak için "çoğunluk partisinin oylarının %90'ının, azınlık partisinin oylarının %90'ına karşı oy kullandığı" şeklinde tanımlamıştır. Parti-hattı oylamaları, iktidarı paylaşımın partilerin hedeflerini gerçekleştirmek için birlik içinde hareket etmelerini gerektiren derecesini yansıttığı şeklinde de belirtilir.

> Bir parti çizgisi oylamasının ortaya çıkması, çoğunluk kuralının sunduğu teşviklere bağlıdır. İki partinin neredeyse eşit güce sahip olduğu bir mecliste, birkaç kişinin partiden ayrılması (dar) çoğunluk partisi için çok maliyetli olacak ve parti-hattı oylamaları galip gelebilir. Buna karşılık, bir partinin önemli bir çoğunluğu varsa, bazı pozisyon almayı içeren ayrılıklar izin verilebilir.
>
>

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 110. Kongre için ABD Senatosu parti çizgisi oylaması (İngilizce)
* 110. Kongre için ABD Meclisi parti çizgisi oylaması (İngilizce)
# Parti değiştirme

**Parti değiştirme,** genellikle seçilmiş bir görevde bulunan bir parti üyesinin siyasi parti üyeliğindeki değişiklik anlamına gelir.

Parti değişikliği Türkiye, Brezilya, İtalya, Romanya, Ukrayna, Hindistan, Malezya ve Filipinler'de oldukça yaygın olarak görülür.

## İtalya

İtalya'da parti değiştirme, diğer Batı Avrupa parlamenter demokrasilerine kıyasla daha yaygındır. 1996-2001 yasama döneminde İtalyan Temsilciler Meclisi üyelerinin neredeyse %25'i en az bir kez parti değiştirmiştir. Siyaset Dergisi'nde 2004 yılında yayımlanan bir makalede, İtalya'da parti değiştirmenin "muhtemelen, politika hedefleri hakkında az bilgi sağlayan parti etiketleri tarafından motive edildiği ve seçmen ihtiyaçlarını karşılama çabasında aynı partiden olanları birbirine karşı koymaktadır" şeklinde öne sürülmüştür.

## Türkiye

Parti değişikliği Türkiye'de alışılmadık bir durum değildir, ancak Kubilay Uygun, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki (1995-1999) dönemi boyunca tekrarlayan parti değiştirmesiyle tanınır. Kendisi partisinden yedi kez istifa etmiş ve dört farklı partiye hizmet etmiş, son olarak bağımsız olarak görev yapmıştır.

## Amerika Birleşik Devletleri

Amerika Birleşik Devletleri Kongresi'nde (örneğin Cumhuriyetçi Parti'den Demokratik Parti'ye veya tam tersi) parti değiştirme nispeten nadirdir. 1947 ile 1997 arasındaki dönemde yalnızca 20 Temsilciler Meclisi ve Senato üyesi parti değiştirdi. Hem seçilmiş yetkililer hem de vatandaşlar arasında parti değiştirmenin yoğun olduğu dönemler vardır.

1994 seçimlerinden sonra, beş Temsilciler Meclisi üyesi Demokrat Partili ve iki Senato üyesi Demokrat Partili Cumhuriyetçi Parti'ye geçti. Başka bir dikkate değer geçiş, 2001 yılında Vermont Senatörü Jim Jeffords'un Cumhuriyetçi Parti'den bağımsız bir siyasetçi olmak için ayrılmasıyla gerçekleşti, bu da Senatoyu Demokrat Parti'nin çoğunluğuna geçirdi. Başka bir dikkate değer örnek ise Nisan 2009'da Pennsylvania'dan Cumhuriyetçi bir senatör olan Arlen Specter'ın Demokrat Parti'ye geçmesiydi. Bu, Demokratlara Senatoda 3/5 çoğunluk sağladı ve Bütçe Dostu Sağlık Bakımı Yasasının Senatodan geçmesini sağladı.

## Kaynakça
# Koalisyon hükûmeti

**Koalisyon hükûmeti**, parlamenter sistemde birden çok siyasi partiden oluşan hükûmet biçimidir.

Geleneksel olarak tek parti iktidarları veya iki partili sistemlere göre daha istikrarsız oldukları kabul edilir. Koalisyon kurma süreci siyasetçilerin güç mücadelesine yersiz ağırlık verdiği için de eleştirilir. Bununla beraber, istikrarsızlığın siyasi kaos olarak algılanmaması gerektiği, koalisyonların farklı siyasi görüşler arasında uzlaşma sağladığı, merkezci politikalarla hem halk iradesinin yansıtıldığı, hem de devlette devamlılığın sağlandığı savunulur. Dördüncü Fransız Cumhuriyeti örneğindeki gibi çok sayıda koalisyonun kaotik bir siyasi ortam oluşturduğu durumlar bulunur. İsviçre, Hollanda, İsveç örneklerindeyse koalisyon hükûmetlerinin uzun sürdüğü ve istikrar sağladığı görülür.

Minimum kazanan koalisyon, parlamentoda çoğunluk sağlamak için gereken minimum sandalye sayısına toplamda ancak sahip olan partilerin koalisyonuna verilen addır. Büyük koalisyonlar, genelde karşıt görüşten olan en büyük partilerin bir araya gelmesiyle oluşur ve genelde kriz zamanlarında görülür; bununla beraber Almanya'da Angela Merkel şansölyeliğinde büyük koalisyonlar kurulmuştur. Aşırı büyük koalisyonlardaysa birbirine yakın görüşte ve çoğunluğu sağlamak için gerekli asgari sandalye sayısının çok üstünde toplam sandalyeye sahip çok sayıda siyasi parti bir araya gelir. Merkez sağ ve merkez sol partilerle koalisyon kurabileceklerinden koalisyon kurma süreçlerinde merkez partiler avantaj taşır. Eğer parlamentodaki partiler güçlüyse ve siyaset profili ideolojik olarak birbirine yakın daha küçük partilerden oluşmuyorsa kurulan koalisyonlar daha istikrarsız olur.

## Ayrıca bakınız

* Türkiye'de koalisyon hükûmetleri
* Azınlık hükûmeti
* Çoğunluk hükûmeti
* Siyasi ittifak

## Kaynakça
# Güven oylaması

**Güven oylaması**, bir grup kişinin bir hükûmete veya lidere güven duyup duymadıklarına ilişkin verdikleri oylamadır. Esas olarak, hükûmet veya yönetimdeki bir kişinin artık bu konumu almaya uygun olup olmadığına karar veren bir bildiri ya da oylamadır.

Türkiye Anayasası'nda, bakanlar milletvekilleri arasından ya da milletvekili seçilme yeterliliğine sahip milletvekili olmayan kişiler arasından Cumhurbaşkanı tarafından belirlenirler ve hükûmet kurulmuş olur. Parlamenter sistemin işlemesi gereği, hükûmetin TBMM'nin güvenoyunu alması gerekir. Parlamenter sistemde, parlamentonun güvenine sahip olmayan bir hükûmet görevde kalamaz. 2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumu sonrası başkanlık sistemi getirildiği için güvenoyu uygulaması Türkiye'de kalkmıştır.