# Kırgızistan bayrağı

Kırgızistan bayrağı| Kırgızistan Bayrağı |
|  |
| Kullanımı | Ulusal bayrak ve sancak    |
| Oran | 3:5 |
| Kabul tarihi | * 3 Mart 1992 (orijinal versiyon)
* 22 Aralık 2023 (güncel versiyon)
 |
| Kullanan(lar) | Kırgızistan |

**Kırgızistan bayrağı** (Kırgızca: Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик Туусу, latin harfleriyle: Kyrgyz Respublikasynyn Mamlekettik Tuusu), Kırgızistan'ın SSCB'den ayrıldıktan sonra 3 Mart, 1992'de onayladığı ulusal bayraktır.

Kızıl bayrağın üzerinde sarı bir güneş vardır. Güneşin 40 ışını, 40 Kırgız boyunu belgiler. Güneşin içindeki yolların kesişimi, geleneksel Kırgız çadırının üstten görünümünü belgiler. Kızıl tüs (renk) ise barışı ve dürüstlüğü simgelemektedir.

## Tarihçe

Kırgız isyancılar, 1898 Andican ayaklanması sırasında ("Ulusal Kurtuluşun Beyaz Bayrağı" adı verilen) beyaz bayraklar taşıdılar. Daha sonra 1916 Orta Asya Ayaklanması sırasında, Cizzak'taki ayaklanmada ve Prebechakenska'ya yapılan saldırı sırasında tekrar kullanıldı.

1992'den 26 Aralık 2023'e kadar kullanılan bayrak
Sovyet yönetimi altında, günümüz Kırgızistan'ıyla aynı adı taşıyan Birlik Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği bayrağından türetilen ve Komünizmi temsil eden ve 1953'te kabul edilen bir bayrak kullandı. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından yaklaşık dört ay önce, 31 Ağustos 1991'de Kırgızistan bağımsızlığını ilan etti. Bununla birlikte Sovyetler Birliği dönemindeki bayrak, bağımsızlığın ilanından sonraki yedi ay boyunca ulusal bayrak statüsünü korudu. Kırgızistan'ın diğer yedi Sovyet sonrası devletle birlikte Birleşmiş Milletler'e kabul edilmesinden bir gün sonra, 3 Mart 1992'de 2023 yılına kadar kullanılan bayrak kullanıldı.

2023'ün sonlarında, Cogorku Keneş'te (Kırgızistan parlamentosu) dalgalı güneş ışınlarının, Kırgız kültüründe "kararsız ve köle bir kişi" anlamına gelebilen ayçiçeğine benzerliği nedeniyle dalgalı güneş ışınlarını düzeltmeye yönelik bir tartışma başladı. Tasarının ilk okuması 29 Kasım'da, ikinci ve üçüncü okumaları ise 20 Aralık'ta yapıldı. Tasarı 22 Aralık'ta Cumhurbaşkanı Sadır Caparov tarafından imzalanarak yasalaştı ve kanun 26 Aralık'ta resmen yayımlanarak yürürlüğe girdi.

## Tasarım

Bayrakta kullanılan renk tonları aşağıda verilmiştir.

|  | Kırmızı
 | Sarı
 |
| --- | --- | --- |
| Pantone | 1788 C | Yellow C
 |
| CMYK | 0-100-100-0 | 0-0-100-0
 |
| HEX
 | #FF0000
 | #FFFF00
 |
| RGB
 | 255-0-0
 | 255-255-0
 |

### Sembolizm

Kırgız çadırının kubbe noktasının görünümü
Bayrağın renkleri ve sembolleri kültürel, politik ve bölgesel anlamlar taşır. Kırmızı alan "cesaret ve yiğitlik" anlamına gelir ve Kırgızistan'ın ulusal kahramanı Manas tarafından kaldırıldığı iddia edilen amblemi ima eder. Güneş, barışı ve refahı temsil eder, 40 ışın Manas tarafından Moğollara karşı savaşmak için birleştirilen boyların sayısını, ve sahip olduğu takipçilerin sayısını gösterir.

Güneşin merkezi, içeriden bakıldığında geleneksel bir Kırgız çadırının (yurt) tepesindeki çatının (tunduk) stilize edilmiş bir çizimini gösteriyor. Bu çadırlar günümüzde daha az kullanılsa da bayrağa dahil edilmesi, "yaşamın kökenini", "zaman ve mekanın birliğini" ve aynı zamanda insanların " ocağı ve evi" ve onların tarihini sembolize eder.

### Değişiklik teklifi

2023'ün sonlarında, Cogorku Keneş'te (Kırgızistan parlamentosu) dalgalı güneş ışınlarının, Kırgız kültüründe "kararsız ve köle bir kişi" anlamına gelebilen ayçiçeğine benzerliği nedeniyle dalgalı güneş ışınlarını düzeltmeye yönelik bir tartışma başladı. Tasarının ilk okuması 29 Kasım'da, ikinci ve üçüncü okumaları ise 20 Aralık'ta yapıldı.

Bayrağın kırmızı rengi de pek çok eleştirinin kaynağı olmuştur. Bazıları bunun ülkenin çalkantılı tarihini çağrıştırdığını düşünürken diğerleri bunun ülkede komünizmin kalıcı bir kalıntısı olduğu görüşünde.

## Tarihi bayraklar

* 1916 Orta Asya Ayaklanması öncesi ve sonrasında kullanılan şehadet bayrağı
* Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı (1921)
* Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı (1921-1923)
* Kırgız Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (1926–36) bayrağı
* Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı (1936-1940)
* Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı (1940-1952)
* Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı (1952-1991) (ön yüzü)
* Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı (1952-1991) (arka yüzü)
* Kırgız Cumhuriyeti bayrağı (1992-2023)

## Bölgesel Bayraklar

* Batken ili
* Bişkek
* Çuy ili
* Celal-Abad, Kırgızistan
* Issık-Göl ili
* Narın ili
* Oş İli
* Talas (il)

## Ayrıca bakınız

* Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı
* Kırgızistan arması

## Kaynakça

*  7 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.