Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Meşrik

Meşrik bölgesi.
1600 yılında Osmanlı Devleti egemenliğinde Meşrik.
**Meşrik** (Arapça: مشرق *meşriḳ*), Akdeniz ile İran arasındaki Arap devletlerini kapsayan Orta Doğu'daki bir bölgedir. Arap Yarımadası'nın kuzeyinde, Kuzey Afrika'nın batısındaki Berberi devletlerini içine alan *Mağrip* (مغرب) bölgesinin doğusunda bulunur. Mısır toprakları ise Meşrik ve Mağrip toprakları arasında olup tam olarak hangi bölgeye dahil olduğu belirsizdir. Fakat yine de Meşrik'in bir parçası olarak düşünülür. Çünkü Mısır ve Levant bölgeleri tarih boyunca (Antik Mısır, Yeni Krallık, Emeviler, Abbasiler, Fatımiler, Eyyubiler, Memlûkler ve Kavalalı Mehmet Ali Paşa yönetimleri zamanında) birlikte yönetilmiştir.

*Meşrik* kelimesi Arapçadaki *güneşin doğduğu yer*, *doğu* anlamına gelen *şeraka* (ش ر ق) kökünden gelmektedir. Ayrıca Meşrik ile Büyük Suriye toprakları birbirine benzese de Meşrik, Irak ve Kuveyt'i kapsamaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Bereketli Hilal
* Cradle of civilization
* Mezopotamya
* Levant
* Büyük Suriye
* Mağrip
# İran platosu

Coğrafi İran'ı gösteren tarihi harita
**İran platosu** (**Pers platosu**, **İran yaylası** olarak da bilinir), Güneybatı, Güney Asya ve Kafkaslar'da bulunan coğrafik bir oluşumdur. Bu plato, Arabistan ve Hindistan plakası arasında kalan Avrasya plakasının batıda Zagros dağları, kuzeyde Hazar Denizi ve Kopet Dağları, güneyde Hürmüz Boğazı, Umman Denizi ve doğuda Hindukuş Dağları arasında kalan bir parçasıdır.

Tarihsel bir bölge olarak plato Partlar'ın ülkesini, Medler'in ülkesini ve doğu Persiya'yı, Büyük Persiya'nın (bugünkü Irak, İran, Afganistan ve Pakistan'ın coğrafyası) esas kısımlarını içine almaktadır.Zagros dağları, platonun batı sınırını oluşturur ve dağların güneye inen kısımları da buna dâhil edilebilir. Encyclopædia Britannica Huzistan düzlüğünü açık bir şekilde bunun dışında bırakır ve Elam'ı "Mezopotamya düzlüğünü İran platosuna bağlayan bölge"yi içine almıştır diye tanımlar.

## Kaynakça
# Patagonya

| Patagonya Patagonia |
| --- |
|  |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 1.060.631 km² |
| En yüksek nokta | 4,709 m (15.449 ft) |
| En alçak nokta | −35 m (−114 ft) |
| Nüfus |
|  • Toplam | 2.410.804 |
| Bölgedeki şehirler | **Arjantin**: Neuquén, Comodoro Rivadavia, Bariloche, Trelew, Río Gallegos, Río Grande **Şili**: Punta Arenas, Coyhaique, Cochrane, Villa O'Higgins, Puerto Aysén, Puerto Natales, Porvenir, Cameron, Puerto Williams |

**Patagonya** (İspanyolca: *Patagonia*), Şili ve Arjantin'in güneyindeki bölgedir. Arjantin'deki Rio Colorado ile Şili'deki Bio Bio nehirlerinin güneyi ile Macellan Boğazı'nın kuzeyi arasında kalır. Magellan Boğazının güneyindeki Ateş Toprakları da Patagonya'ya dâhil edilebilir.

Rivayete göre Ferdinand Macellan, ismini verdiği Macellan Boğazı'ndan geçerken bu topraklarda gördüğü guanako postlarına bürünmüş ve yüzleri boyalı yerlileri bir İspanyol öyküsündeki Patagon adlı bir canavara benzeterek bölgeye bu adı vermiştir.

Patagonya çok az yerleşim olan bir bölgedir. Yerleşim ortama 2 kişi/km²dir. Hatta bu sayı Arjantin'in Santa Cruz eyaletinde 1 kişinin altına düşer.

## Coğrafi karakter

Bariloche
Düz alanlarında, pampas denen bu yöreye özgü otluk steplerin hakimiyeti vardır. Arjantin tarafı And Dağları'nın engel teşkil etmesinden dolayı Şili tarafından daha kurak bir iklime sahiptir. Şili kesimi ise Valdivia Yağmur Ormanları'nın etkisiyle oldukça yağmur çeker. Genel karakter olarak çok güçlü rüzgârlar eser. Kutuplardan sonraki yeryüzünün en büyük buzul alanları Şili kısmındadır.

Güneyinde yarı Antarktika ikliminin hüküm sürdüğü Ateş Toprakları (*Tierra del Fuego*) bulunur. Bölgenin karakteristik hayvanları guanako, bir tür deve kuşu olan nandu ve kondor sayılabilir. Ayrıca çok sayıda deniz kuşuna ve flamingoya ev sahipliği yapar.

## Turizm ve ekonomi

Özellikle görülmeye değer yerleri Şili tarafındaki Torres del Paine Millî Parkı ile Arjantin tarafındaki Perito Moreno Buzulu'dur.

Turizm, özellikle Şili için son yıllarda ana gelir kaynağı olmuştur. 2003 yılında 80.000 turistten fazlasını tek başına Torres del Paine Millî Parkı çekmiştir. Patagonya yoğunlukla Kasım-Şubat ayları olan yaz aylarında turist çeker.

Diğer bir ekonomik kaynaksa Arjantin tarafındaki koyun yetiştirmedir. Özellikle 1930 ile 1970 yılları arasında, yün üretimde patlama olmuş, akabinde fiyatların düşmesiyle birçok köylü, çiftliklerini elden çıkarmak zorunda kalmışlardır. Zamanla birçok uluslararası moda şirketi bu çiftlikleri ele geçirerek yenilemişlerdir. Fiyatlar o günkü 0,75 e/kg seviyesindeyken bugün yine 5,75 e/kg'a yükselmiştir.

* Arjantin'in Patagonya bölgesinde Lago Argentino gölünün kuzey tarafında bir buzdağı.
* Perito Moreno Buzulu
* Valdés Yarımadası
* Ushuaia
* Cerro Torre ve Cerro Fitz Roy

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Patagonya ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

## Dış bağlantılar

* Patagonya, Torres del Paine, Şili 27 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Dünyanın bir ucu: Patagonya ntvmsnbc 3 Aralık 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Mikronezya

Mikronezya haritası
Mikronezya
**Mikronezya** [Yunanca *mikros* (μικρός) (anlam: *küçük*) ve *nesos* (νῆσος) (anlam: *ada*)], Okyanusya'nın bir alt bölgesi. Mikronezya Papua Yeni Gine'nin doğusunda yer alan adacıklar grubudur. Bu bölgedeki ülke ufak bir alanı kaplar.

Mikronezya ada öbeği içerisinde başka ülkelere bağımlı adalar haricinde Palau, Nauru, Kiribati, Marshall Adaları ve Mikronezya Federal Devletleri olmak üzere beş bağımsız devlet yer almaktadır.

## Mikronezya ülkeleri

| Konum
 | Bayrak
 | Ülke
 | Başkent
 | Yüz ölçümü (km²)
 | Nüfus
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Mikronezya Federal Devletleri (Kapingamarangi ve Nukuoro hariç)
 | Palikir
 | 702
 | 110.218
 |
|  |  | Guam (ABD)
 | Hagåtña
 | 549
 | 168.564
 |
|  |  | Kiribati (Line Adaları ve Phoenix Adaları)
 | Güney Tarawa
 | 285
 | 99.633
 |
|  |  | Marshall Adaları
 | Majuro
 | 181
 | 60.422
 |
|  |  | Nauru
 | Yaren
 | 21,10
 | 10.084
 |
|  |  | Kuzey Mariana Adaları (ABD)
 | Saipan
 | 477
 | 82.459
 |
|  |  | Palau
 | Ngerulmud
 | 508
 | 19.907
 |
|  |  | Wake Adası (ABD)
 | –
 | 7,37
 | 150
 |

## Ayrıca bakınız

* Melanezya
* Polinezya

## Kaynakça

* *On the Road of the Winds. An Archaeological History of the Pacific Islands before European Contact*. University of California Press. 2000. ss. pp. 166-167. ISBN 0-520-22347-0. KB1 bakım: Fazladan yazı (link)

## Dış bağlantılar

* The Yap Networker - independent news media on Yap and the Micronesian region 18 Temmuz 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
*  31 Ağustos 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Map of Micronesia 12 Aralık 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Moon Handbooks Micronesia 16 Mayıs 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* myMicronesia.com 28 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Yapese.com - Connecting hundereds of Micronesians around the globe 1 Ağustos 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Micronesia conservation and nature 7 Aralık 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Micronesia Facts, Maps and flags 12 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Melanezya

Melanezya haritası
**Melanezya** (Yunanca: μέλας *kara*, νῆσος *ada*), Büyük Okyanus'ta Avustralya'nın kuzeyinde ve Endonezya'nın doğusunda yer alan ada öbeği.

Yeni Gine, Bismarck takımadaları, Louisiade takımadaları, Solomon ve Fiji adaları, Yeni Kaledonya ve ona bağlı adalar ile Vanuatu ve ona bağlı adalardan meydana gelir.

Tüm bu adalarda tropikal iklim hüküm sürer. Sıcak bölgelerde nemli ve sağlığa zararlı olan iklim; Yeni Gine'nin kuzeyi olan bu bölgede ve Salomon, Vanuatu adalarında, yani güneydoğuda nispeten elverişlidir. Mercanlar, birçok mercan kayası ve adası meydana getirmiştir. Fakat tüm büyük adalar, kıvrılmalar veya volkanik yağışmalar sonucunda oluşmuştur. Bazı yanardağlar hâlâ tehlikeli şekilde püskürür.

## Melanezya ülkeleri ve bağımlı bölgeleri

| Konum
 | Bayrak
 | Ülke
 | Başkent
 | Yüz ölçümü (km²)
 | Nüfus
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Papua Yeni Gine
 | Port Moresby
 | 462.840
 | 8.251.000
 |
|  |  | Solomon Adaları
 | Honiara
 | 28.896
 | 622.469
 |
|  |  | Fiji
 | Suva
 | 18.274
 | 915.696
 |
|  |  | Vanuatu
 | Port Vila
 | 12.190
 | 258.000
 |
|  |  | Papua Endonezya ili
 | Jayapura
 | 365.466
 | 3.149.400
 |
|  |  | Batı Papua Endonezya ili
 | Manokwari
 | 115.364
 | 871.500
 |
|  |  | Yeni Kaledonya Fransa
 | Nouméa
 | 18.576
 | 280.460
 |
|  |  | Torres Strait Adaları Avustralya
 | Thursday Adası
 | 48.000 (Yüz ölçümü 566 km²)
 | 4.514
 |

## Ayrıca bakınız

* Mikronezya
* Polinezya
# Polinezya

Polinezya haritası
**Polinezya**, Büyük Okyanus'taki üç büyük ada öbeğinden birine (diğer ikisi *Melanezya* ve *Mikronezya*'dır) verilen ad. Polinezya bölgesini tanımlamak için aldığı şekil itibarıyla Polinezya üçgeni olarak da ifade edilmektedir.

Hawaii, Paskalya Adası (her ikisi de Polinezya Adaları öbeğindendir) ve Yeni Zelanda arasındaki üçgen biçiminde alana dağılmış olan Polinezya Adaları'nın yüzölçümü 294.000 km²'dir (yayıldıkları deniz alanı 39.000.000 km²). Büyük bölümü yanardağ kökenli dağlık adalar ile alçak mercan adalarından oluşan Polinezya öbeğine bağlı başlıca ada toplulukları arasında Samoa Adaları, Tonga Adaları ve Fransız Polinezyası'nı (Tahiti ve Cemiyet Adaları dahil) oluşturan adalar sayılabilir. Polinezyalıların başlıca gelir kaynakları balıkçılık ve tarımdır.

## Polinezya adaları

| Bağımsız ülkeler / Bağımlı bölgeler | Notlar
 |
| --- | --- |
|  Amerikan Samoası
 | ABD'nin enkorpore olmayan örgütlenmemiş toprağı
 |
|  Cook Adaları
 | Yeni Zelanda ile ilişkili devlet
 |
|  Şili / Paskalya Adası
 | Şili bölgesi
 |
|  Fransız Polinezyası
 | Fransa denizaşırı bölgesi
 |
|  Hawaii
 | ABD eyaleti
 |
|  Yeni Zelanda
 | Bağımsız ülke
 |
|  Niue
 | Yeni Zelanda ile ilişkili devlet
 |
|  Norfolk Adası
 | Avustralya dış bölgesi
 |
|  Pitcairn Adaları
 | Britanya Denizaşırı Toprakları bölgesi
 |
|  Fiji / Rotuma
 | Fiji bölgesi
 |
|  Samoa
 | Bağımsız ülke
 |
|  Tokelau
 | Yeni Zelanda bölgesi
 |
|  Tonga
 | Bağımsız ülke
 |
|  Tuvalu
 | Bağımsız ülke
 |
|  Wallis ve Futuna
 | Fransa denizaşırı bölgesi
 |

## Ayrıca bakınız

* Melanezya
* Mikronezya

## Kaynakça
# Batı Asya

| Batı Asya |
| --- |
|  |
| Alan | 5.994,935 km² (2.314,657 sq mi) |
| Nüfus | 313.428,000 (2018) |
| Yoğunluk | 50.1/km²(19.3/sq mi) |
| Halklar | Sami (Araplar, Aramiler, Yahudiler) Türk İranlılar Kafkaslar Yunanlar Hint-Aryanlar Dravidler Ermeniler Kürtler  |
| Dil aileleri |
Resmî diller
* Arapça
* Azerice
* Ermenice
* Farsça
* Gürcüce
* İbranice
* İngilizce
* Kürtçe
* Osetçe
* Rusça
* Türkçe
* Yunanca

Diğer diller
* **Afro-Asyatik**:
* Amharca
* Modern Güney Arap
* Neo-Aramice
* Süryanice
* **Avustronezya**:
* Endonezce
* Tagalog
* **Hint-Avrupa**:
* Beluçça
* Bengalce
* Çingenece
* Domarice
* Fransızca
* Gilanca
* Hintçe
* İspanyolca
* Luri
* Mâzenderanca
* Nepalce
* Peştuca
* Rohingyaca
* Şabaki dili
* Talışça
* Urduca
* Yidiş
* Zazaca
* **Türkî**:
* Kaşkayca
* Türkmence
 |
| Büyük şehirler |  Amman  Ankara  Bağdat  Bakü  Cidde  Dubai  İstanbul  İzmir  Kuveyt  Riyad |
| Zaman dilimi |
5 zaman dilimi
* UTC+02.00
* UTC+03.00
* UTC+03.30
* UTC+04.00
* UTC+04.30

() () |

**Batı Asya**, Asya'nın en batıdaki bölgesidir. Anadolu, Arap Yarımadası, İran, Mezopotamya, Levant bölgesi, Kıbrıs adası, Sina Yarımadası ve Transkafkasya'yı (kısmen) kapsamaktadır. Bölgenin Mısır'da bulunan Süveyş Kanalı ile Afrika'dan, Türk Boğazları'nın su yolları ve Büyük Kafkas Dağları ile Avrupa'dan ayrıldığı düşünülmektedir. Doğusunda Güney Asya, kuzeydoğusunda Orta Asya bulunmaktadır. Bölgeyi sekiz deniz çevrelemekte (saat yönünde): Ege Denizi, Karadeniz, Hazar Denizi, Basra Körfezi, Umman Denizi, Aden Körfezi, Kızıldeniz ve Akdeniz.

20 ülke tamamen veya kısmen Batı Asya'da yer almaktadır ve bunlardan 13'ü Arap dünyasının bir parçasıdır. Batı Asya'daki en kalabalık ülkeler Türkiye (kısmen Balkanlar'da), İran, Irak, Suudi Arabistan ve Yemen'dir. Batı Asya'nın toplam nüfusunun 300 milyon olduğu tahmin edilmektedir (2015 itibarıyla).

## Tarih

"Batı Asya" coğrafi bir terim olarak 19. yüzyılın başlarında, "Yakın Doğu" terimi jeopolitik bir kavram olarak gündeme gelmeden önce bile kullanılıyordu. Klasik Antik Çağ tarihi bağlamında "Batı Asya", klasik antik çağ yazarlarınca bilinen coğrafyanın en doğudaki erişilen noktaları olan Maveraünnehir ve Hindistan'ın da ötesindeki "İç Asya" yani İskitya ve "Doğu Asya" nın aksine, Asya'nın klasik antik çağda bilinen kısmı anlamına gelebilir. 20. yüzyılda "Batı Asya", arkeoloji ve antik tarih alanlarında zorlu bir coğrafi çağı belirtmek için kullanıldı, özellikle Eski Mısır'ın ilk uygarlıklarını karşılaştırmak amacıyla "Eski Mısır hariç Bereketli Hilal" alanı için bir kısaltma olarak kullanıldı.

Terimin çağdaş jeopolitik veya dünya ekonomisi bağlamında kullanılması, en az 1960'ların ortalarına kadar uzanıyor gibi görünüyor.

## Batı Asya haritası

Erm.
Azerbaycan
Bah.
Kıbrıs
Mısır
Gürcistan
İran
Irak
İsr.
Ürdün
Kuveyt
Lüb.
(Az.)
Umman
Fil.
Fil.
Katar
Suudi Arabistan
Suriye
Türkiye
BAE
Yemen
*Ege Denizi*
*Umman Denizi*
*Aral Gölü*
*Karadeniz*
*Hazar Denizi*
*Aden Körfezi*
*Umman Körfezi*
*Akdeniz*
*Basra Körfezi*
*Kızıldeniz*
*Azak Denizi*

AFRİKA
ASYA
AVRUPA

## Kaynakça
# Asya-Pasifik

Asya-Pasifik ülkeleri
**Asya-Pasifik**, Batı Pasifik Okyanusu'nda veya yakınını kapsayan bölgedir. Bölge hangi bağlama bağlı olarak büyüklüğüne göre değişir ancak genelde Doğu Asya, Güney Asya, Güneydoğu Asya ve Okyanusya'nın çoğunu içermektedir.

Bu terim 1980'lerin sonundan beri ticaret, finans ve siyasette popüler hale geldi. Aslında bölgelerin ekonomilerinin heterojenliğine rağmen, bölgedeki çoğu ülke hızlı büyüyen gelişmekte olan piyasalardır.

## Dış bağlantılar

* APEC14 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* The Asia Pacific Foundation of Canada4 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Hindiçin

1886 tarihli bir Çinhindi haritası
**Çinhindi** ya da **Hindiçin**, Güneydoğu Asya'da, kabaca Hindistan'ın doğusu ve Çin'in güneyinde kalan yarımada bölgesi.

Çinhindi bölgesi; Myanmar, Laos, Kamboçya, Vietnam, Tayland, yarımada Malezya'sı ve Singapur'u kapsar. Bu kavram daha çok tarihte Fransız sömürgesi olan Laos, Kamboçya ve Vietnam'ı tanımlamak için kullanılır.

Çinhindi kavramı, Hindistan ve Çin etkisinde veya kontrolünde olan bölgeleri tanımlamak için ya da Hindistan-Çin ilişkilerini tanımlamak için kullanılmaz, sadece coğrafî bir bölgeyi tanımlar. Çin-Hindistan ilişkilerinden bahsederken kullanılan kavramsa *Sino-Hint'*dir.

## Ayrıca bakınız

* Birinci Çinhindi Savaşı
* Vietnam Savaşı (İkinci Çinhindi Savaşı)
* Üçüncü Çinhindi Savaşı
* Doğu Hint Adaları

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Hindiçin ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Oxford Dictionary of English 2e, 2003

### Dipnotlar
# Kuzey Asya

Kuzey Asya haritası
**Kuzey Asya**, Asya kıtasının kuzeyinde kalan bölgesidir. Bölge batıda Ural Dağları doğuda Bering Boğazı, kuzeyde Kuzey Denizi, güneyde Moğolistan içlerine uzanır. Kuzey Asya'da bulunan tek ülke Rusya'dır. Kuzey Asya'da Rusya'ya ait Sibirya Federal Bölgesi, Uzak Doğu Federal Bölgesi ve Ural Federal Bölgesi bulunur. Bölgede Tundra iklimi hâkim olup geniş ormanlık alanlara sahiptir. Nüfusu tahminen 40 milyon civarındadır ve nüfusun büyük bölümünü Ruslar oluşturur. Yüzölçümü yaklaşık olarak 13.100.000 km²dir.

## Notlar

* Japonya bir Doğu Asya ülkesidir fakat zaman zaman Kuzey Asya ülkesi sayılabilir.

## Kaynakça
# Coğrafi kutup

**Kutuplar**, Dünya'nın en kuzey ve en güney noktalarıdır. Bu noktalar coğrafya, haritacılık, manyetizma ve kutup yıldızı açısından farklı tanımlanır. Ancak aradaki farklar küçüktür.

## Coğrafi tanım

Dünya kendi ekseni etrafında yaklaşık olarak günde bir defa döner. Coğrafi tanıma göre kutuplar, dönüş ekseninin Dünya yüzeyini kestiği noktalardır. Aynı zamanda, tanım gereği bu noktalar ekvatordan en uzak noktalardır (10000 km).

## Manyetik kutup

Dünya'nın bir manyetik alanı vardır. Bu alan, kabaca kuzey-güney doğrultusundadır. Ancak manyetik kutup coğrafi kutuptan farklıdır. Her şeyden önce kuzey coğrafi kutup dolaylarında yer alan kutup manyetizma açısından kuzey değil, güney kutuptur. Aynı şekilde güney coğrafi kutup dolaylarında yer alan manyetik kutup da manyetizma açısından kuzey kutuptur. Ne var ki, bu durum pusula kullanımında bir sorun yaratmaz. Ayrıca manyetik kutuplar her yıl birkaç kilometre yer değiştirir. 20. yüzyıl boyunca manyetik kutupların toplam olarak 1100 km yer değiştirdiği saptanmıştır. 2001 yılı verilerine göre, kuzey yarıküredeki manyetik kutup 81.3 kuzey ve 114.4 batı koordinatlarındadır. 1998 verilerine göre de güney yarıküredeki manyetik kutup 64.6 güney ve 138.5 doğu koordinatlarındadır. (Bu koordinatlar birbirlerinin tam karşısında değildirler. Yani *antipodal* değildir.)

Geçmişte manyetik kutuplar birkaç defa yer değiştirmiş olup, gelecekte de böyle bir kutup değişikliği olabilir.

## Yıldıza göre kuzey kutbu

Pusulanın bulunuşundan önce denizciler kuzey ve güney yönleri gök cisimlerinin yardımıyla saptarlardı. Kuzey yarıkürede en uygun gök cisimlerinden biri Kutup yıldızıdır (*Polaris*). Bulutsuz gecelerde rahatlıkla gözlemlenen Küçük ayı takımyıldızındaki bu yıldız, Dünya'nın dönme ekseninin gökküreyi kestiği noktaya çok yakındır. Arada sadece 46 dakikalık bir fark vardır ki, bu fark yeryüzü ölçülerinde yaklaşık 120 kilometreye denktir. Ancak Dünya'nın ekseninin 26000 yıllık bir periyot içerisinde yön değiştirmesi sebebiyle Polaris geçmişte, daima kuzey kutup tepe noktası dolaylarında olmamıştır. Kuzey kutup tepe noktasının bir başka adayı Vega yıldızıdır. Günümüzden 12000 önce kutup yıldızı Vega'ydı. (Vega günümüzden 14000 yıl sonra da kutup yıldızı olacaktır.)

Güney coğrafi kutbu tepe noktasında ise kutup yıldızı sayılacak parlak bir yıldız yoktur.
# Arktika

Kuzey kutbunda Kutup ayıları ABD denizaltısı USS Honolulu'ya yaklaşıyor.
Arktika buzulu
**Arktika**, Kuzey Kutup Dairesi’nin üstünde kalan bölge olarak tanımlanır.

Bir adını da Antik Yunancada “ayı” anlamına gelen arktos sözcüğünden alan Kuzey Kutup Bölgesi, toplam 27 milyon km²'lik bir alana yayılır. Bunun 9 milyon km²'si kara, geri kalanı denizdir. Burada en sıcak ayda bile deniz suyu sıcaklığı +10 °C'nin üstüne çıkmaz. Arktik kara ve deniz iklimlerinin egemen olduğu bölgede yağış azdır, yılda 100 mm ile 500 mm arasında değişir. Kuru rüzgarlar ve sis, düşük sıcaklık (Grönland'da şubat ortalaması -40 °C), sıcaklığın mevsimlere göre büyük değişkenlik göstermesi (+15 °C ile -40 °C) bu bölgenin iklim özellikleri arasındadır. 23 Eylül ile 21 Mart arasında Güneş'in hiç doğmadığı kış kutup gecesi, yılın geri kalan bölümünde ise, hiç batmadığı kutup gündüzü yaşanır.

Sıcaklığın çok düşük olmasına karşın, kutup bölgelerinin de en az tropik bölgeler kadar güneş enerjisi aldığı unutulmamalıdır. Kara bitkileri buna, çok hızlı ve karmaşık bir büyüme biçimi benimseyerek uyum sağlamıştır. Denizlerde ise yüksek oksijen ve zengin besin maddesi nedeniyle, bir de 0 derece dolayındaki deniz suyu sıcaklığı fazla değişmediği için plankton ve balık çok boldur.

Yaşamın denizlerdeki bu zenginliğine karşın, az sayıdaki buzsuz kıyı bölgesinde oldukça sınırlı olduğu gözlenir. Bitki örtüsü tundralara özgü yosunlardan, likenlerden, ardıç ağaçlarından ve cüce akkayınlardan oluşur. Temmuz sıcaklığı 6 °C'nin altına düşerse bunlar da yerlerini buz çölüne bırakırlar. Zemin 600 m derinliğe kadar donmuş durumdadır ve yazın ancak yüzeyden 10–200 m arasında bir derinliğe kadar çözülür. Donmuş zeminin altında bulunan çamur katmanı aşağı doğru akar ve her türlü inşaat çalışmasını çok zorlaştırır.

## Kaynakça
# Orta Avrupa

Orta Avrupa'nın devlet ve tarihteki ülkeleri
X Koyu yeşil: resmî Orta Avrupa
X Açık yeşil: zaman zaman Orta Avrupa'da sayılan bölgeler
**Orta Avrupa**, Doğu ile Batı Avrupa arasındaki bir bölgedir.

## Devletler

Genel olarak Orta Avrupa ülkesi sayılan ülkeler:

* Almanya
* Avusturya
* Çekya
* Lihtenştayn
* Macaristan
* Polonya
* Slovakya
* Slovenya
* İsviçre

Orta Avrupa'ya komşu ülkelerin bölgeleri:

* Hırvatistan Hırvatistan (Istria ve Dalmaçya hariç) (*zaman zaman tam ülke*)
* Romanya Romanya'nın Erdel ve Bukovina (*zaman zaman tam ülke*)
* Sırbistan Sırbistan'nın Voyvodina Bölgesi (*zaman zaman Belgrad bölgesi de*)
* Ukrayna Ukrayna'nın Zakarpattia Oblast ve Galiçya bölgeleri
* Rusya Rusya'nın Kaliningrad Oblastı
* Fransa Fransa'nın Alsace ve Lorraine bölgeleri
* İtalya İtalya'nın Güney Tirol ili

## Ayrıca bakınız

* Orta Avrupa Üniversitesi
* OAS

## Kaynakça

* Agh, Attila (1998), *The politics of Central Europe*, SAGE, ISBN 0-7619-5032-X
* Hayes, Bascom Barry (1994). *Bismarck and Mitteleuropa*. Fairleigh Dickinson University Press. ISBN 9780838635124.
* Johnson, Lonnie R. (1996). *Central Europe: enemies, neighbors, friends*. Oxford University Press. ISBN 9780195100716.
* Katzenstein, Peter J. (1997). *Mitteleuropa: Between Europe and Germany*. Berghahn Books. ISBN 9781571811240.
* Tiersky, Ronald (2004). *Europe today*. Rowman & Littlefield. ISBN 9780742528055.

## Kaynakça
# Radikal merkezcilik

**Radikal merkezcilik**, radikal merkez veya radikal merkez ve radikal orta, 20. yüzyılın sonlarında, sosyal sorunlara gerçek çözümlerin gerçekçilik ve pragmatizm gerektirdiği inancında temelde reform yapma istekleri ile politik felsefe aralıkları için ortaya çıkan terimlerdir.“İllüzyonsuz idealizm” olarak tanımlanmıştır. Radikal merkezcilerin çoğu, ideolojinin hem "sol" hem de "sağ" aralıklarından iyi fikirler olarak gördüklerini kabul ederler ve başka nerede bulunurlarsa bulunsunlar, genellikle benzersiz şekillerde bir araya getirirler. Bazıları bunu, daha önce kutuplaşmış gruplar arasında yeni fikirlerin uygulanabilir konsensüs formlarına dönüşmesine izin veren diyaloğu başlatmak veya katalizlemek için bir dizi strateji, prosedür veya süreç olarak nitelendirir.

## Kaynakça
# Parti programı

TBMM Kütüphanesi'nde bulunan, Cumhuriyet Halk Partisi'nin 1935 yılına ait parti programı
**Parti programı**, genel kamuoyuna kamuoyunun desteğini, karmaşık konular ya da meselelerle ilgili oylarını elde etmek için, bir siyasi parti ya da bireysel aday tarafından desteklenen resmi bir ilkeler bütünüdür.

Parti programı, bazen manifesto veya politik platform olarak adlandırılır. Batı dünyasında, siyasi partilerin seçim vaatlerini yerine getirme olasılığı yüksektir. Amerika Birleşik Devletleri'nde, programlardaki maddeler, ABD hükûmetine geldiğinde partinin yürürlüğe koyacağı politikalar hakkında önemli ipuçları sunar. 2016 itibarıyla, son 30 yıl boyunca Demokrat ve Cumhuriyetçi Kongre üyeleri, sırasıyla %74 ve %89'luk bir oranla kendi partilerinin programları doğrultusunda oy verdiler.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Seçim sözü
* Hükûmet programı
* Görev (siyaset)
* Referandum
# Bölgeselcilik

Am Buidheann Dubh logosu.
**Bölgeselcilik**, bir veya daha fazla ulus altı bölgedeki insanların siyasi gücünü, etkisini veya kendi kaderini tayin hakkını artırmayı amaçlayan siyasi bir ideolojidir. Bir veya daha fazla bölgeye veya belirli bir bölgenin, bölge grubunun veya başka bir alt ulusal varlığın ulusal, normatif veya ekonomik çıkarlarına dayalı bir siyasi veya sosyal sistemin geliştirilmesine ve milliyetçiliğe benzer şekilde homojen bir nüfusa sahip ayrı bir bölgeye bağlılığa odaklanmaktadır. Daha spesifik olarak bölgecilik, üniter devletler içinde bölgesel özerklik talep eden hareketler, bölgesel kalkınma politikaları da dahil olmak üzere politikalarının uygulanması için merkezi hükûmetin bölgesel bazda örgütlenmesi ve siyasi ademi merkeziyetçilik ve bölgesel özerklik olmak üzere üç farklı unsuru ifade etmektedir.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

Wikimedia Commons'ta Bölgeselcilik ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Smith-Peter, Susan (2018). *Imagining Russian Regions: Subnational Identity and Civil Society in Nineteenth-Century Russia*. Leiden: Brill. 9789004353497
* Smith-Peter, Susan (2018) "The Six Waves of Russian Regionalism in European Context, 1830-2000," in *Russia's Regional Identities: The Power of the Provinces*, ed. Edith W. Clowes, Gisela Erbsloh and Ani Kokobobo. New York: Routledge, 15-43.