Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Büyük koalisyon

**Büyük koalisyon** çok partili parlamenter sistemde siyasi yelpazede birbirini karşısında bulunan iki en büyük siyasi partinin bir araya gelerek kurdukları koalisyon hükûmetidir. Terim, genellikle siyasal olarak farklı iki başat partinin olduğu ve parlamento temsiliyetini güvence altına almak için küçük partilerin seçim barajını aşabildikleri ülkeler için kullanılır. İki büyük parti seçimde tek başlarına hükûmet kurabilecek çoğunluğu almayı denerler ancak bunda başarılı olamazlarsa siyasal olarak yakın küçük parti(ler) ile koalisyon kurmayı denerler. İki büyük parti ana ideolojik konularda farklılık gösterdikleri ve kendilerini rakip, hatta bazen düşman olarak görmeleri nedeniyle ortak bir hükûmet kurulması için mutabakata varmaları küçük partilere göre daha zordur.

## Büyük koalisyonun sebepleri

İdeolojik olarak birbirlerinin zıddı partilerin bir hükûmet kurmaları normal şartlarda çok seyrek ortaya çıkan bir durumdur. Bu şartlardan biri halkın ulusal birlik ve denge arayışı ile ideolojik farklıları göz ardı edebileceği savaş ya da ekonomik depresyon gibi ulusal krizlerdir. Krizin üstesinden gelmek için geniş mutabakat olduğunda bu özellikle doğrudur. Bu durumda, büyük koalisyon, bir partinin hükûmet kurmak için yeterli sandalyeye sahip olsa bile gerçekleşebilir. Buna bir örnek I. Dünya Savaşı sırasında ve II. Dünya Savaşı öncesi ve sırasında Birleşik Krallık'ta kurulan ulusal hükûmetlerdir.

## Ülke bazında Büyük koalisyonlar

### Avusturya

Savaş sonrası Avusturya'da,, "Büyük koalisyon" (Almanca: Große Koalition) muhafazakâr Avusturya Halk Partisi (ÖVP) ile Avusturya Sosyaldemokrat Partisi (SPÖ) arasında standart hükûmet yöntemi olmuştur. Kayda değer istisnalar ise Josef Klaus'un ikinci kabinesi (ÖVP, 1966–70) ve 1970 le 1983 yılları arasında SPÖ çoğunluğuyla Bruno Kreisky dönemi ve ÖVP'li Wolfgang Schüssel'in 2000 ile 2007 yılları arasında popülist sağ Avusturya Özgürlük Partisi ile yaptığı koalisyondur.

### Almanya

Savaş sonrası Almanya'da, "Büyük koalisyon" iki büyük partinin (CDU/CSU ile Sosyal Demokratlar-SPD) oluşturduğu koalisyon hükûmetini anlatır. Tarihsel olarak Almanya iki büyük partiden birinin FDP ya da Yeşiller gibi daha küçük partiler ile yaptığı koalisyonları yapmaya yatkınsa da, federal seviyede üç Büyük koalisyon gerçekleşmiştir: Kiesinger Kabinesi (1966–1969), 1. Merkel Kabinesi (2005–2009, 3. Merkel Kabinesi (2013-2018) ve 4. Merkel Kabinesi (2018-2021).

### İtalya

İtalya'da, "Büyük koalisyon" (İtalyanca: Grande coalizione) sadece Nisan 2013 tarihinde merkez sol Demokratik Parti (PD), merkez sağ Özgürlük Halkı (PdL) partisi ile merkez Civic Choice (CC) ve Merkezin Birliği (UdC) partilerinin kurduğu yüksek çoğunluğa sahip hükûmeti anlatır. Fakat Kasım 2013 tarihinde, Özgürlük Halkı (sonradan Forza Italia ismini almıştır) Letta Kabinesi'nden ayrılmış, sonra PD, NCD, CC ve UdC arasında oluşan daha az çoğunluğa sahip Renzi Kabinesi'ne katılmamıştır.

## Ayrıca bakınız

* Ulusal birlik hükûmeti

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Gerd Strohmeier "Grand Coalitions - Political Reasons and Political Impacts"
# Asılı parlamento

**Asılı parlamento** ya da **dengeli parlamento** seçilen parlamento hiçbir partinin (ya da hiçbir blok veya partiler ittifakının) çoğunluğu oluşturamadığı parlamento.

Nispi temsil sisteminin uygulanmakta olduğu ülkelerde normal bir durum olarak kabul edilirken, çoğunluk seçim sistemlerinin uygulandığı ülkelerde istenmeyen ve istisna bir durum olarak kabul edilir. Bu yüzden bazı ülkelerde dengeli parlamento (*balanced parliament*) da denilir. Asılı parlamento durumu bir koalisyon hükûmeti, azınlık hükûmeti veya erken seçim yoluyla aşılır.

## Kaynakça
# Çoğunluk hükûmeti

**Çoğunluk hükûmeti**, bir parlamenter sistemde meclisteki veya yasama organındaki koltukların mutlak çoğunluğunu elinde bulunduran partinin kurduğu hükûmettir. Bu durum, yasamada en çok koltuğa sahip olan partinin kurduğu azınlık hükûmetinin zıttıdır.

Çoğunluk hükûmetinin yasa tasarılarının geçmesine kesin gözüyle bakılır ve bu hükûmet nadiren mecliste engellenme korkusu yaşar. Bunun aksine bir azınlık hükûmeti yasa geçirebilmek için sürekli diğer partilerin onayını almak amacıyla pazarlık görüşmeleri yapar ve güvensizlik oylamalarından kaçınır.

"Çoğunluk hükûmeti" ifadesi ayrıca, iki ya da daha fazla partinin bir araya gelerek çoğunluklu koalisyon hükûmeti kurmasını tanımlamak için de kullanılabilir. Böyle bir seçim koalisyonu örneği Avustralya'da yaşanmış, Liberal ve Ulusal Parti yıllarca sürecek koalisyonlar için seçim ittifakı yapmışlardır.

Bir diğer örnek Birleşik Krallık'taki 2010-2015 arasında süren Muhafazakâr ve Liberal Demokrat Parti'nin ittifakıdır. Muhafazakârlar 2010 seçimlerinde en çok sandalye kazanan parti olmuş ancak mutlak çoğunluğu sağlayamamıştır. Lakin Liberal Demokratlarla birlikte Avam Kamarası'nda mutlak çoğunluk sağlanabilmiştir. Bu II. Dünya Savaşı'ndan beri Birleşik Krallık'ta kurulan ilk gerçek koalisyon hükûmetidir.

## Ayrıca bakınız

* Koalisyon hükûmeti
* Asılı parlamento
* Azınlık hükûmeti
# Azınlık hükûmeti

**Azınlık hükûmeti**, parlamenter sistemde meclis çoğunluğu olmayan partinin veya partilerin oluşturduğu hükûmeti ifade eder. Hükûmetin meclis çoğunluğu bulunmadığı için diğer partiler tarafından desteklenmesi ve güvenoyu alması şarttır.

## Ülkelere göre azınlık hükûmetleri

### Türkiye

Türkiye'de 2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumu ile birlikte Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi uygulanmaya başlandı. Cumhurbaşkanı seçilen kişinin hükûmeti kurma yetkisi ve güvenoyu alma ihtiyacı olmadığından günümüzde azınlık hükûmeti kurulma ihtimali bulunmamaktadır. Türkiye siyasi tarihinde azınlık hükûmetleri şunlardır:

* 28. Türkiye Hükûmeti (X. İnönü Hükûmeti) 25 Aralık 1963 - 20 Şubat 1965
* 38. Türkiye Hükûmeti (Irmak Hükûmeti) 17 Kasım 1974 - 31 Mart 1975
* 40. Türkiye Hükûmeti (II. Ecevit Hükûmeti) 21 Haziran - 21 Temmuz 1977
* 43. Türkiye Hükûmeti (VI. Demirel Hükûmeti veya Kerhen Milliyetçi Cephe Hükûmeti) 12 Kasım 1979 - 12 Eylül 1980
* 51. Türkiye Hükûmeti (II. Çiller Hükûmeti) 5 - 31 Ekim 1995
* 53. Türkiye Hükûmeti (II. Yılmaz Hükûmeti veya ANAYOL Hükûmeti) 6 Mart - 28 Haziran 1996
* 56. Türkiye Hükûmeti (IV. Ecevit Hükûmeti) 11 Ocak - 28 Mayıs 1999

## Ayrıca bakınız

* Çoğunluk hükûmeti
# Bölgelere göre siyasi partiler listesi

Bu sayfa, dünyanın dört bir yanından siyasi partileri kendi bölgelerine göre listeleyen çeşitli sayfalara giden bir dizindir. Buradan bağlantı verilen tüm sayfalar, söz konusu bölgedeki ülkelerin/yargı alanlarının alt sayfalarını listeleyen ve her ülkede hangi parti sisteminin baskın olduğunu gösteren bir tablo içermektedir.

Siyasi parti, belirli bir ideolojiye bağlı olan veya genellikle seçimlere katılarak iktidara katılmak amacıyla çok özel konular etrafında oluşturulmuş siyasi bir örgüttür. Bireysel partiler, her ulusun sayfası altında ayrı maddelerde uygun şekilde listelenmiştir.

## Bölgelere ve alt bölgelere göre listeleme

### Afrika

* Ülkelere göre Afrika'daki siyasi partiler listesi
* Ülkelere göre Doğu Afrika'daki siyasi partiler listesi
* Ülkelere göre Orta Afrika'daki siyasi partiler listesi
* Ülkelere göre Kuzey Afrika'daki siyasi partiler listesi
* Ülkelere göre Güney Afrika'daki siyasi partiler listesi
* Ülkelere göre Batı Afrika'daki siyasi partiler listesi

### Amerika

* Ülkelere göre Karayipler'deki siyasi partiler listesi
* Ülkelere göre Orta Amerika'daki siyasi partiler listesi
* Ülkelere göre Kuzey Amerika'daki siyasi partiler listesi
* Ülkelere göre Güney Amerika'daki siyasi partiler listesi

### Asya

* Ülkelere göre Orta Asya'daki siyasi partiler listesi
* Ülkelere göre Doğu Asya'daki siyasi partiler listesi
* Ülkelere göre Güney Asya'daki siyasi partiler listesi
* Ülkelere göre Güneydoğu Asya'daki siyasi partiler listesi
* Ülkelere göre Batı Asya'daki siyasi partiler listesi

### Avrupa

* Doğu Avrupa'daki siyasi partiler listesi
* Kuzey Avrupa'daki siyasi partiler listesi
* Güney Avrupa'daki siyasi partiler listesi
* Batı Avrupa'daki siyasi partiler listesi

### Okyanusya

* Avustralya'daki siyasi partiler listesi
* Ülkelere göre Melanezya'daki siyasi partiler listesi
* Ülkelere göre Mikronezya'daki siyasi partiler listesi
* Yeni Zelanda'daki siyasi partiler listesi
* Ülkelere göre Polinezya'daki siyasi partiler listesi

## Ayrıca bakınız

* Demokrasi türleri
* Günümüzdeki devlet ve hükûmet başkanları listesi

## Dış bağlantılar

* İnternetteki siyasi kaynaklar 15 Şubat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* Dünyanın Sol Partileri - Her ülkedeki sol eğilimli partiler (büyük ve küçük) için ayrıntılı kaynak (İngilizce)
# Alternatif sağ

**Alternatif sağ** (**alt-right**), aşırı sağcı ve beyaz milliyetçi bir siyasi hareket. İnternet aracılığı ile yayılan bu hareket 2000'lerin sonlarında Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkmış, 2010'larda iyice popülerleşmiş ve 2017'de gerilemeye başlamıştır.

Alternatif sağcılar ırkçılığın bilimsel temelleri olduğunu iddia etmektedirler ve beyaz ırka yönelik kimlik siyaseti yapmaktadırlar. Devletin liberal demokratik esaslarını reddederler ve hem muhafazakar hem de liberal ana akım siyasete karşıdırlar. Bu terim tam olarak tanımlanmamıştır ve akademisyenler, gazeteciler, medya yorumcuları ve alternatif sağ üyelerinin kendileri tarafından farklı şekillerde kullanılmaktadır.

Alternatif sağ 2017 ve 2018 yıllarında önemli ölçüde geriledi. Bunun birçok nedeni bulunmaktadır: Unite the Right mitinginin yarattığı tepki, hareketin parçalanması, nefret söylemi ve tacizin büyük sosyal medya sitelerinden daha etkili bir şekilde yasaklanması ve Amerikan halkının yaygın muhalefeti bu konularda etkilidir. Alternatif Sağ genel olarak internette Alternatif sağ boru hattı yöntemi ile örgütlenmiş bir siyasi görüştür. Alternatif sağı destekleyenler %80 oranında erkeklerden oluşmaktadır.

Alternatif sağ söylemler, argo ve imgeler, beyaz milliyetçilikten farklı aşırılık yanlısı ideolojileri desteklemek amacıyla Batı dünyası dışındaki bazı kişiler tarafından da benimsenmiştir. Örnekler arasında İslamcı olan ve Taliban gibi geleneksel İslamcı gruplarla benzer politikaları teşvik eden ancak farklı bir estetiğe sahip olan "akh-right" da yer almaktadır. Akh-right ve Alternatif sağ destekçileri antisemitizm, kadın düşmanlığı, homofobi ve Taliban'ın kendisine yönelik ortak destek üzerinden internette bir araya gelmiştir. İslam'ı seçen eski kick boksçu ve sosyal medya fenomeni Andrew Tate de bu alt kültürde oldukça popüler bir isim olarak dikkat çekmektedir.

## Kaynakça
# Zenofobi

Romanya'da bulunan zenofobik bir çıkartma "Romanya, Romenlerindir! Göçmenler ülkeden gidin!"
**Zenofobi**, yabancı korkusu ve nefreti anlamında olup, Yunanca ξένος (*xenos*,yabancı) ve φόβος (*phobos*,korku) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur. Kişinin yabancılardan ya da bir şekilde kendisinden farklı olan insanlardan korkmasına ve nefret etmesine verilen addır. Değişik olanın tehlikeli olduğu düşüncesiyle oluşan bir korkudur.

Irkçılık da bazen zenofobinin önemli bir türü olarak nitelendirilmektedir. Bilimkurguda dünya-dışı varlıklardan korkma anlamına da gelir.

Amerikan Psikiyatri Birliğinin "Akıl Hastalıklarının Teşhisi ve İstatistikleri Elkitabı"na göre bu fobi, fobinin nesnesiyle karşı karşıya kalan hastanın aşırı bir kuruntuya kapılmasına yol açar. Zenofobinin iki türü vardır.

Birincisi bir topluluğun içinde olan ama o topluluğun bir parçası sayılmayan bir gruba karşı duyulan korkudur. Bu genellikle göçmenler ya da azınlıklar olur, fakat bazen yüzyıllardır bir arada olunan bir grup da olabilir. Zenofobinin bu türü tehcir ve en kötü durumda soykırım gibi vahşi ve saldırgan tepkilere de yol açabilir.

İkincisi ise temelde kültüreldir ve bu durumda korkunun nesnesinin, yabancı sayılan kültürel farklılıklarıdır. Bütün kültürler dış etkilere maruz kalmaktadır ancak kültürel zenofobi genellikle belli şeylere yönlenmiştir, başka dillerden gelen sözcükler, içinde yaşanılan toplum tarafından benimsenmeye başlanmış tutumlar gibi. Nadiren insanlara karşı bir saldırıya dönüşür ama, kültürel veya dilsel saflaştırma gibi politik kampanyalarla sonuçlanabilir.

## Ayrıca bakınız

* Fobiler listesi
# Arketip

**Arketip** (Fransızca: *archétype*); ilk örnek, asıl numune.

Kelime anlamıyla kalıp, şablon, ilktip şeklinde ifade edilen arketipler gerçekte insan kültürünü oluşturan yapıtaşlarıdır. İnsanlar uzun dönemler boyunca karşılaştığı benzer olayları bir süre sonra belli davranış kalıplarına oturtmuş ve bu kalıpları kuşaklar boyunca aktarmaya başlamıştır.

Bunun sonucunda ise bireyin anne, baba, erkek, kadın gibi rolleri ve geçimini sağlamak, eş ve arkadaş bulmak, yolculuğa çıkmak vb. arketip denilen şablonlar ortaya çıkmıştır.

## Sanatta

Sanatın çeşitli kollarında da kullanılan bir sözdür. Mimarlıkta “ileriki dönemlerde geliştiği bilinen bir mimarî ögenin henüz en yetkin biçimine ulaşmamış ilk örneği” anlamına gelir.

## Felsefede

Psikolojide ilk defa Carl Gustav Jung tarafından kullanılmıştır. Arketip kavramını çözmesi onu Sigmund Freud'tan ayıran bir özelliktir.

* Felsefe sözlüklerinde genellikle özel örnekleme, sembolik anlatım gibi karşılıkları bulunur.
* Evrensel bilginin sembolik datalarıdır ve rüya tabirlerinde, eski mitlerde, edebiyatta sosyolojik temel yasalarin bağlı oldugu ana örneklemelerdir.
* Bazı düşünürlere göre, dini edebiyattaki Adem, Havva, cennetten kovulma, Habil-Kabil gibi konular arketiptir.

### Örnek

Adem; soyut şeyleri algılayan, bilen insanın *(Latince: Homo Sapiens)* arketipidir. "Adem'in çocukları" tüm insanlığı tanımlamak için kullanılan sembolik bir söz kalıbıdır.

## Kaynakça

* Arketip ve Marka27 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Eşitlikçilik

Egaliteryan ve eşitlikçi logo
**Eşitlikçilik** veya **egaliteryanizm** bir ya da tüm canlı varlıklar için belirli kategorilerde eşitlik talebinde bulunan düşünce biçimidir.

Çağdaş bağlamda özellikle ırk, etnisite, cinsiyet ve cinsel yönelim bağlamında eşitliğe dair vurgular içerir. Bu yüzden eşitlikçilik, cinsiyet eşitlik, cinsel eşitlik ve/veya ırk eşitliği vb. olarak da tanımlanabilir. Bu görüşe göre toplum renk ve cinsiyet farklılıklarını önemsemeyen bir konumda olmalıdır.

Bu görüş genellikle herhangi bir ideolojiden veya politik düşünceden bağımsız olarak ele alınır. Maskülizmle bütünleşmeden erkek haklarını, Feminizmle bütünleşmeden kadın haklarını destekler ya da ırkçılığı ekonomik yahut politik düzeyde ele alan görüşlerle bir tutmadan ırk ayrımına karşı çıkar.

Söz konusu özellik ya da yeti, ruh, akıl, acı çekme, ahlak duygusu ya da aynı Tanrı tara­fından yaratılmış olma özelliği olabilir. Hu­kukta ve siyasette, hakları ya da imkanları bakımından insanlar arasında ayrım göze­tilmemesini, var olan ayrımların giderilme­sini öngören ilke olarak eşitlikçilik, her bi­reyin içinde bulunduğu maddi koşullardan bağımsız olarak, aynı değeri taşıdığını var­sayar, fakat doğuştan ya da sonradan kaza­nılmış farklı bireysel yetenek ve nitelikleri birbirleriyle eş tutmaz.

## Formlar

### Ekonomik Egaliteryanizm

### Politik Egaliteryanizm

Siyasette eşitlikçilik iki şekilde olabilir. Birincisi bazen doğal haklar olarak da adlandırılan, kişilerin eşitliğini savunan ve genellikle John Locke'un kurucusu kabul edildiği şeklidir.

### Felsefi Egaliteryanizm

### Legal Egaliteryanizm

### Anti-Merkezci Egaliteryanizm

### Şans Egaliteryanizmi

### Radikal Egaliteryanizm

### Hristiyan Egaliteryanizmi

Hristiyanlık ile egaliteryanizm arasında bir bağ kuran ideolojidir.

### Ayrıca bakınız

* Anarşizm
* Liberalizm
* Sosyalizm
* Mutualizm
* Toplumsal eşitlik

## Dipnotlar
# Etnosentrizm

**Etnosentrizm** (Yunanca *ethnos* halk ve *centre* merkez kelimelerinden Fransızca:*éthnocentrisme*) ya da **Etnik merkezcilik**; bir aşirete, kabileye, boya ve benzeri etnik gruba bağlılık ile tarif edilen, bir kimsenin kendi kültürünü temel olarak alması ve diğer kültürleri kendi kültürü açısından değerlendirmesi ile tarif edilen duygu.

Etnosentrik bireyler diğer sosyal toplulukları kendi sahip olduğu belirli etnik grup veya kültüre göre özellikle dil, yaşayış, adet ve dine göre değerlendirmesidir. Bu etnik ayrımlar ve alt ayrıştırmalar her bir etnikliğin kendi benzersiz kültürel kimliğinin tanımlanmasına hizmet eder. Etnosentrik görüşler uç noktalarda çatışmalara neden olabilir. Siyasi bağdaşmazlıklar, savaş, terörizm ve hatta soykırımlarla sonuçlanabilir. Yugoslavya etnik bölünmeye uğramış ve iç savaşta yüzbinlerce insan ölmüştür.

Etnosentrizm terimi William G. Sumner tarafından insanların kendi grupları ile diğerlerini ötekileştirmeleri üzerine yayınlanmıştır. Sumner, bu terimi daha çok gurur, kibir, bir grubun inançlarının diğerlerininkine üstün görme olarak kullanmıştır.

## Ayrıca bakınız

* Etnik milliyetçilik
* Irkçılık
* Kavmiyetçilik
* Barbar
* Afrosentrizm
* Avrupamerkezcilik
* Amerikan istisnacılığı
* Kültürel görelilik
* Akraba evliliği

## Kaynakça
# Monizm

Pisagorcular ve sonrasında Yunan filozoflar, ilk metafizik varlığı (Monad veya Mutlak'ı) temsil etmek için içi dolu daire sembolünü kullanmışlardır.
**Monizm** ya da **bircilik**, her şeyin bir tek zorunluluğun, ilkenin, madde ve enerjiden olduğunu iddia eden veya tek bir tözden kaynaklandığını savunan felsefi görüş.

Monizm, mutlak olarak iki tür madde (veya zorunluluk, ilke) olduğunu ileri süren dualizmden ve mutlak olarak birçok türde madde (veya zorunluluk, ilke) olduğunu ileri süren pluralizmden ayrılmaktadır. Felsefe alanında temel sorulardan biri olan teklik-çokluk sorununa çokluğun da aslında tek olabileceği görüşünü getirmektedir. Ruhsal olanın maddeden kaynaklandığını savlayan maddecilik ve tinsel olan ilk kaynak olarak gören düşüncecilik birci felsefi akımlardır.

Genellikle monizmin panteizm, panenteizm ve içkin bir Tanrı inanışı ile ilişkili olduğu düşünülür. Ayrıca, saltçılık (absolutizm) ve monad da monizmle yakından ilgilidir. İlk temsilcisinin Parmenides olduğu bilinmektedir. Pisagor da monist olarak bilinmektedir. "Bir" sayısı Pisagor'a göre mutlak ve kutsaldır. Aynı zamanda Çok'u da içinde barındırmaktadır.

## Etimoloji

"Monizm" terimi ilk olarak Alman düşünürü Christian von Wolff tarafından kullanılmıştır. *Monismus*, Yunanca yalnız demek olan *monos* sözcüğünden türetilmiş olan bir terimdir. Orhan Hançerlioğlu tarafından yazılan *Felsefe Ansiklopedisi - Kavramlar ve Akımlar* adlı yapıtın Cilt I, s.179'da tekçilik ve bircilik sözcükleri monismus teriminin Türkçe karşılığı olarak kullanılmıştır.

## Kaynakça

Vikisöz'de Monizm ile ilgili sözleri bulabilirsiniz.
# Avrupa bütünleşmesi

**Avrupa bütünleşmesi**, Avrupa'daki ülkelerin politik, yasal, ekonomik ve kimi durumlarda sosyal ve kültürel olarak birbirleriyle bütünleşmesini anlatmak için kullanılan terimdir. Günümüz koşullarında Avrupa bütünleşmesi büyük ölçüde Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi tarafından gerçekleştirilmektedir.

Bütünleşmenin hızlı bir biçimde yürütülebilmesi amacıyla bazı bölgesel birlikler kurularak bunlara birtakım görev ve sorumluluklar yüklenmektedir. Baltık Denizi Devletleri Konseyi, Benelüks birliği ve Orta Avrupa Serbest Ticaret Anlaşması bunlara örnektir.

Avrupa bütünleşmesinin ekonomik alanda atılmış en büyük adımı Avrupa Serbest Ticaret Birliği, Euro bölgesi ve Avrupa ortak pazarı; politik alanda başarıya ulaşmış en önemli girişimi Avrupa Birliği ve toplumsal-kültürel düzeyde yürütülen adımları da Erasmus Programı, Schengen Antlaşması ve Avrupa Birliği vatandaşlığıdır. Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü ve Batı Avrupa Birliği aracılığıyla askerî alanda ve Avrupa Uzay Ajansı aracılığıyla da bilimsel araştırmalarda iş birliği kurularak bütünleşme sürecine katkıda bulunulmuştur.

## Ayrıca bakınız

* Avrupa Günü
* Avrosfer
* Pro-Avrupacılık

## Kaynakça
# Millî liberalizm

**Millî liberalizm**, liberal politikaları ve meseleleri milliyetçilik unsurlarıyla birleştiren liberalizmin bir çeşididir. Ulusal veya milliyetçi liberalizm olarak da isimlendirilir.

Millî liberalizm, öncelikle 19. yüzyılın bir ideolojisi ve hareketiydi. Bir dizi "millî liberal" sîyâsî parti, ideolojisi veya sadece ismiyle, özellikle 19. yüzyılda Avrupa'da Orta Avrupa, Kuzey ülkeleri ve Güneydoğu Avrupa gibi çeşitli millî bağlamlarda etkindi.

Millî liberal hedefler, bireysel ve ekonomik özgürlüğün yanı sıra millî egemenliğin peşindeydi. Macaristan'ın komünizm sonrası ilk Başbakanı olarak görev yapan tarihçi ve Hristiyan demokrat József Antall, millî liberalizmi 19. yüzyıl Avrupa'sında "ulus devletin ortaya çıkışının bir parçası ve parseli" olarak nitelendirdi.

Oskar Mulej'e göre, *"hem ideolojiler hem de sîyâsî parti gelenekleri açısından, Orta Avrupa topraklarında on dokuzuncu yüzyıl boyunca bu bölgeye özgü farklı bir liberalizm türünün geliştiği iddia edilebilir"* ve Maciej Janowski'den alıntı yaparak, *" 'millî' kelimesi aşağı yukarı 'liberal' ile eşanlamlı olarak işlev gördü" ("millî" tek başına liberal dernekler hakkında şüphe uyandırmak için yeterliydi"). Ayrıca Mulej'e göre, Güneydoğu Avrupa'da "'millî liberaller' merkezî roller olmasa da görünür bir rol oynadılar, ancak onları Orta Avrupa'daki benzerlerinden önemli ölçüde ayıran oldukça farklı, bölgeye özgü özelliklerle oynadılar."*

Michael Lind, *Up From Conservatism* adlı kitabında, millî liberalizmi The Progressive'ın tarihçi Arthur M. Schlesinger Jr.'ın "Hayâtî Merkez" ifadesini kullanması olarak tanımladığı şekilde tanımlar. Lind'in kendisi, millî liberalizmi "ılımlı sosyal muhafazakârlığı ılımlı ekonomik liberalizmle" birleştirmek olarak tanımlar.

Karşılaştırmalı Avrupa siyasetinin önde gelen akademisyenlerinden Gordon Smith, millî liberalizmi, milliyetçi hareketlerin ulus devletler yaratmadaki başarısı, liberal bir idealin, partinin veya politikacının artık "millî" olduğunu belirtmeyi gerekli kılmadığında popülerliğini yitiren sîyâsî bir kavram olarak anlar.

## Kaynakça
# Maurice Barrès

| Maurice Barrès |
| --- |
| 1923'te Barrès |
| Doğum | Auguste-Maurice Barrès 19 Ağustos 1862(1862-08-19) Charmes, Vosges, Fransa |
| Ölüm | 4 Aralık 1923 (61 yaşında) Neuilly-sur-Seine, Paris, Fransa |
| Meslek | Gazeteci, siyasetçi, politikacı |
| Edebî akım | Sembolizm, Milliyetçilik |
|  |

**Auguste-Maurice Barrès** (9 Ağustos 1862 - 4 Aralık 1923), Fransız gazeteci ve politikacıdır. İtalya'da bir süre kaldıktan sonra 1888'de *The Cult of the Self* adlı eserinin yayımlanmasıyla Fransız edebiyatında bir figür haline geldi.

## Biyografi

### Erken yıllar

 Genç Maurice Barrès'in portresi
 *Les Déracinés*
Charmes, Vosges'de doğdu, orta öğrenimini Nancy Lisesinde tamamladı.

Barrès aynı zamanda okültist Stanislas de Guaita ile gençliğinden beri arkadaştı ve tasavvuf ile Şiilikten etkilenmişti. Ancak daha sonraki yıllarda Katolik inancına geri döndü ve *L'Echo de Paris*'te Fransa kiliselerinin restorasyonu lehine bir kampanya yürüttü. Oğlu Philippe Barres, gazetecilik kariyerinde onu takip etti.

### Milliyetçilik

Barrès, Charles Maurras ile birlikte, yüzyılın başında Fransa'da etnik milliyetçiliğin ana düşünürlerinden biri olarak kabul edilir ve Rövanşizm ile ilişkilendirilir. Aslında, kendisi Fransızcada "milliyetçilik" kelimesini popülerleştirdi.

### Hispanofili

Barrès tanınmış bir hispanofildi. İspanya'dan etkilenerek, ülkeyi "ağzınızda acı biber kadar hızlı bir şekilde ruhunuzu bir tür öfkeyle terk eden bir Afrika" olarak nitelendirdi. Zamanın İspanya'sını, kendi ülkesini tehdit eden ekonomik ve bürokratik rasyonalizasyon girişimlerine direnen bir ulus olarak yorumladı.

### Ölüm

Barrès, 4 Aralık 1923'te Neuilly-sur-Seine'de öldü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Barrès' Speeches at the Académie française (Fransızca)
* Letters between Barrès and Anna de Noailles 1 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (audio) (Fransızca)
* Dreyfus Rehabilitated 19 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Barrès, Maurice (1862–1923)
# Mark Sedgwick

**Mark Sedgwick** Kahire Amerikan Üniversitesi'nde modern Orta Doğu Tarihi alanında yardımcı profesör olarak ders veren ve *Sufism: The Essentials* ve tradisyonalizm akımını tanıtıp eleştirdiği *Against the Modern World: Traditionalism and the Secret Intellectual History of the Twentieth Century* gibi kitaplarıyla tanınan düşünürdür.

## Ayrıca bakınız

* Tradisyonalizm

## Dış bağlantılar

* Traditionalism hakkında bir söyleşisi 13 Eylül 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)