Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Brunei bayrağı

Brunei bayrağı|  |
|  |
| Oran | 1:2 |
| Kabul tarihi | 29 Eylül 1959 |
| Kullanan(lar) | Brunei |

**Brunei bayrağı**, Brunei Sultanlığı'nın resmi bayrağı.

Bayrak sarı zemin gönder kısmının üst tarafından başlayan ve bayrağı çapraz olarak ikiye ayıran bir beyaz bir siyah şerit tarafından bölünmüştür. Bayrağın tam ortasında Brunei arması bulunmaktadır. Kırmızı sembol, yana bakan iki elin yukarı baktığı bir hilalden oluşur.

Bayrağın sarı rengi Brunei sultanını temsil ediyor. Siyah beyaz çizgiler Brunei'nin başbakanlarını temsil ediyor. Hilâl, İslam'ı sembolize ederken, şemsiye monarşiyi simgeliyor ve eller hükûmetin yardımseverliğini simgeliyor.

## Tarihçe

Brunei Bayrağının tarihi 14. yüzyıla dayanmaktadır. 1368'de Brunei İmparatorluğu adı altında ortaya çıkan ülke sarı bayrak kullanıyordu. Bayrağın sadece sarı bir yüzeyi vardı ve başka bir renk ya da sembol kullanılmadı. Bu bayrak 1906'ya kadar 520 yıl boyunca kullanıldı.

Şu anki bayrak, 1906 yılında kabul edildi. Bu bayrak Brunei ile Büyük Britanya arasında imzalanan bir anlaşma ile ortadaki sembol olmadan kabul edildi. Brunei'nin bundan sonra sadece kısmen bağımsız olmasına rağmen, Brunei'liler bayrak gibi bazı semboller taşıdılar. Amblem, 29 Eylül 1959 Anayasası'nın yürürlüğe girmesinden sonra eklendi. Ülke 1 Ocak 1984'te Brunei Sultanlığı olarak tam bağımsızlık kazandığında, bayrağın tasarımı değişmedi.

## Tarihi bayraklar

* Brunei İmparatorluğu bayrağı (1368–1906)
* Brunei protektorası bayrağı (1906–1959)

## Günümüz bayrakları

* Kraliyet bayrağı
* Savunma Kuvvetleri bayrağı
* Deniz Gücü bayrağı
* Hava Gücü bayrağı
* Ordu bayrağı
* Polis bayrağı

## Ayrıca bakınız

* Brunei arması

## Kaynakça

*  28 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Brunei doları

**Brunei doları** (uluslararası para birimi kodu: *BND*), 1967 yılından beri Brunei Sultanlığı'nın para birimidir. Genellikle dolar simgesi olan $ ile birlikte kullanılır. 100 *sen* (Malayca) ya da *cents* (İngilizce) 1 Brunei dolarına eşittir.

Brunei dolarının birebir sabit döviz kuru Singapur dolarıdır.(Singapur Bruney'in ana ticaret ortağıdır.)

## Kaynakça
# Çin bayrağı

Çin bayrağı|  |
|  |
| Lakabı | Beş yıldızlı kırmızı bayrak Çince: *五星红旗* |
| Oran |  2:3 |
| Kabul tarihi | 27 Eylül 1949 |
| Kullanan(lar) | Çin |

**Çin Halk Cumhuriyeti bayrağı**, Çin tarafından kullanılan resmi bayraktır.

Günümüzdeki hâli ile 1 Ekim 1949 yılında göndere çekilerek kullanılmaya başlanmıştır. Ülkede resmî olarak *Kırmızı Bayrak* olarak adlandırılan bayrak, kırmızı rengin üzerine bayrağın sol köşesinde bulunan sarı renkli bir büyük ve dört küçük yıldızdan oluşmaktadır. Kırmızı renk komünizmin ve Çin Han Ulusu'nun simgesi olarak kullanılmakta olup, büyük sarı yıldız komünist partinin önderliğini ifade etmektedir. Büyük sarı yıldızın sağ tarafında kavisli bir şekilde bulunan dört küçük yıldız ise ülkede var olan dört sınıfı (çiftçiler, işçiler, küçük burjuva ve Çin-Japon Savaşı döneminde Japonlara karşı komünizmin yanında olan firmalar) temsil etmektedir.

## Tarihi bayraklar

* Çing Hanedanı bayrağı (1889–1912)
* Çin Cumhuriyeti (1912-1949) bayrağı
* Çin İmparatorluğu (1915-1916) bayrağı
* Çin Sovyet Cumhuriyeti bayrağı (1931-1937)
* Çin anakarasından sürüldükten sonra da varlığını sürdüren Çin Cumhuriyeti bayrağı (1928-günümüz)
*

## Ayrıca bakınız

* Çin arması
* Tayvan bayrağı
* Makao bayrağı
* Hong Kong bayrağı

## Dış bağlantılar

* Çin Halk Cumhuriyeti bayrağı ve açıklaması27 Aralık 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
# Doğu Timor bayrağı

Doğu Timor bayrağı|  |
|  |
| Oran | 1:2 |
| Kabul tarihi | 2002 |
| Kullanan(lar) | Doğu Timor |

**Doğu Timor bayrağı** ya da **Timor-Leste bayrağı**, Doğu Timor devletinin resmi bayrağı. 2002'den beri kullanımdadır.

Anayasada "Ulusal bayrak dikdörtgendir ve tabanları üst üste binen iki ikizkenar üçgenden oluşur . Bir üçgen siyahtır ve yüksekliği, yüksekliği bayrağın yarısına eşit olan sarı üçgenin üst üste binen uzunluğunun üçte birine eşittir. Bayrağın uzunluğu Siyah üçgenin ortasında beş uçlu beyaz bir yıldız, yani yol gösteren ışık vardır. Beyaz yıldızın bir ucu bayrağın sol tarafına dönüktür. bayrak kırmızıdır." şeklinde tanımlanır.

Bugün, Doğu Timor Demokratik Cumhuriyeti'nin 2002 tarihli yeni Anayasasında hem renkler hem de anlamları belirtilmiştir (Bölüm I, Kısım 15):

* Siyah, üstesinden gelinmesi gereken Bilmesinlerciliği sembolize eder.
* Sarı, ülkenin zenginliğini temsil eder.
* Kırmızı, ulusal kurtuluş mücadelesini sembolize eder.
* Beyaz yıldız veya "yol gösteren ışık" barışı temsil etmek için beyazdır.

## Tarihi bayraklar

* Portekiz sömürgesi bayrağı (1702–1707)
* Portekiz sömürgesi bayrağı (1707–1750)
* Portekiz sömürgesi bayrağı (1750–1816)
* Portekiz sömürgesi bayrağı (1816–1830)
* Portekiz sömürgesi bayrağı (1830–1910)
* Portekiz sömürgesi bayrağı (1910–1975)
* Japonya işgali sırasında kullanılan bayrak (1942–1945)
* Bağımsızlık yanlılarının kullandığı Doğu Timor bayrağı (1961)
* Endonezya işgali sırasında kullanılan bayrak (1976-1999)
* Doğu Timor ili bayrağı (1976–1999)
* FALINTIL bayrağı
* F-FDTL bayrağı
* Ada Birleşmiş Milletler kontrolünde iken kullanılan bayrak (1999–2002)

## Ayrıca bakınız

* Doğu Timor arması

## Kaynakça

*  6 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Tetum

**Tetum** (eskiden *Belu*; *Tétum* ya da *Tetun* olarak da bilinir), Doğu Timor'un iki resmî dilinden birisidir. Avustronezya dil ailesine bağlı olan bu dil sömürge döneminin tesiriyle Portekizce ve kültürel etkileşimden dolayı Endonezce/Malaycadan çok fazla etkilenmiştir. Tetumca Doğu Timor'da yaklaşık 224.000 kişi tarafından ana dili olarak konuşulmaktadır. Endonezya'ya ait Batı Timor'da ise Tetumca sadece adanın orta bölgesindeki azınlık kitle tarafından konuşulan bir dildir.
# Dili

| Dili |
| --- |
| Şehir |
|  |
| DiliDili'nın Doğu Timor'daki konumu |
| Ülke |  Doğu Timor |
| İlçe | Dili |
| İdare |
|  • İlçe yöneticisi | Jaime Correia (2012) |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 48.268 km² |
| Rakım | 11 m |
| Nüfus (2010) |
|  • Toplam | 193.563 |
|  • Yoğunluk | auto/km² |
| Zaman dilimi | UTC+09.00 |

**Dili**, Doğu Timor Demokratik Cumhuriyeti'nin başkenti ve en büyük şehri.

Doğu Timor'un Kuzey kıyısında, Timor ve Ombai Boğazı boyunca uzanan dağ sıraları arasındaki ovalara kurulu bir şehirdir. İklim tropikal olup, yağışlı ve yağışsız mevsimleri vardır.

Şehir, 1769'da, bölgenin yönetimini o yıllarda elinde bulunduran Portekiz tarafından başkent olarak belirlenmesinden bu yana, bölgenin ekonomik merkezi ve ana limanı olarak hizmet vermektedir. Ayrıca, şehrin kendisini oluşturan kentsel bölgelere ek olarak bazı kırsal alt bölümleri de içeren Dili Belediyesi'nin başkentidir. Dili'nin giderek artan nüfusu, çoğunlukla çalışma çağındaki gençlerden oluşmaktadır. Yerel dil Tetum'dur; ancak sakinleri arasında ülkenin farklı diller konuşulan bölgelerinden gelen birçok iç göçmen de bulunmaktadır.

Yüzyıllarca Portekiz egemenliğinde kalmıştır. II. Dünya Savaşı sırasında  Müttefik ve Japon kuvvetleri arasında  savaş alanı haline geldi.  Savaşın ardından yeniden Portekiz egemenliğine döndü. 1975'te Timor'da bir iç savaş çıktı ve bu da, önce ülkede bağımsızlığın ilanına ve ardından Endonezya'nın işgaline yol açtı. Endonezya yönetimi altında, şehirde altyapı geliştirildi ve bu dönemde Dili'deki Meryem Ana Katedrali ve İsa Mesih gibi önemli yapılar inşa edildi. Nüfusu 100.000'i aştı ve coğrafi olarak genişledi.

Endonezya yönetimine karşı direniş yaşandı, ancak şiddetli baskıyla karşılık gördü. 1991'de Dili'de bir katliam yaşandı. Bu katliama karşı gösterilen uluslararası tepki üzerine 1999'da bağımsızlık oylamasına gidildi. Oylamanın ardından şehirde şiddet olayları patlak verdi, şehrin altyapısının büyük bir kısmı tahrip edildi ve mülteci akını yaşandı. Birleşmiş Milletler yönetimi devraldı. Bu dönemde uluslararası kuruluşlar şehrin yeniden inşasına başladı. Dili, 2002 yılında bağımsız Doğu Timor'un başkenti oldu.

2006 yılında rakip siyasi partiler, çeteler ve kabileler arasındaki çatışmalar ve ayaklanmalar sırasında başkent Dili ve diğer Doğu Timor kasabaları yakılarak ağır hasar gördü. 2009 yılında hükûmet, gerilimleri azaltmak için Barış Şehri kampanyasını başlattı. Nüfus artmaya devam ettikçe ve şehrin orijinal yerleşim alanı doldukça, kentsel alan ana şehrin doğusundaki ve batısındaki kıyı bölgelerine doğru genişledi.

Dili'deki altyapı gelişmeye devam etti. Şehir, Timor-Leste'de 24 saat elektrik sağlanan ilk yer oldu. Su altyapısı nispeten sınırlıdır. Şehir halkının eğitim seviyesi ulusal ortalamanın üzerindedir ve ülkenin üniversiteleri bu şehirde bulunmaktadır. Şehir sınırları içinde uluslararası bir liman ve havaalanı vardır. Ekonominn çoğu üçüncül sektöre ve kamu istihdamına dayanır. Ekonomiyi geliştirmek için hükûmet, kültürel, çevresel ve tarihi cazibe merkezlerine odaklanarak şehrin turizm potansiyelini artırmaya çalışmaktadır.

Wikimedia Commons'ta Dili ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

## Kaynakça
# Endonezya bayrağı

Endonezya bayrağı|  |
|  |
| Oran | 2:3 |
| Kabul tarihi | 17 Ağustos 1945 |
| Kullanan(lar) | Endonezya |

**Endonzeya bayrağı**, (Endonezce: *Sang Saka Merah Putih*) Endonezya Cumhuriyeti'nin resmî simgesidir.

Bayrağın kökeni 13. yüzyılda kurulmuş olan Majapahit İmparatorluğu'nun bayrağından gelmektedir. Bayrak ilk olarak 17 Ağustos 1945 tarihinde *Endonezya Bağımsızlık Günü* kutlamalarında halka duyurulmuş ve göndere çekilmiştir. O günden beri bayrağın tasarımında herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.

Bayrağın yapısı ve şekli oldukça basit olup, üstte kırmızı, altta beyaz olmak üzere iki eşit büyüklükte şeritten oluşmaktadır. Polonya bayrağına oldukça benzer olup, Monako bayrağı ile oranı dışında biçimsel olarak birebir aynıdır. Endonezya gelenklerine göre bayraktaki renklerden kırmızı; *cesareti*, beyazsa *ruhsal ögeleri* simgeler. Endonezya toplumu bayraklarını *Merah Putih* yani *Kırmızı-Beyaz* olarak adlandırır.

## Tarihi bayraklar

* Majapahit İmparatorluğu bayrağı
* Hollanda Doğu Hindistan Şirketi bayrağı (1602-1800)
* Hollanda Doğu Hindistan Şirketi bayrağı (1800-1949)
* II. Dünya Savaşı sırasında Japonya İmparatorluğu tarafından işgal edilen bölgelerde kullanılan Japonya bayrağı (1942-1945)

### Endonezya Birleşik Devletleri (1949-1950) bayrakları

* Endonezya Birleşik Devletleri (1949–1950)
* Banjar (1948–1950)
* Batı Endonezya (1946–1950)
* Doğu Java(1948–1950)
* Doğu Sumatra (1947–1950)
* Dayak (1946–1950)
* Madura (1948–1950)
* Pasundan (1948–1950)
* Güney Sumatra (1948–1950)

## Endonezya'nın illeri bayrakları

* Aceh
* Kuzey Sumatra
* Batı Sumatra
* Riau
* Riau Adaları
* Jambi
* Güney Sumatra
* Bengkulu
* Bangka-Belitung
* Lampung
* Banten
* Jakarta
* Batı Cava
* Orta Cava
* Yogyakarta Özel Bölgesi
* Doğu Cava
* Bali
* Batı Nusa Tenggara
* Doğu Nusa Tenggara
* Batı Kalimantan
* Orta Kalimantan
* Güney Kalimantan
* Doğu Kalimantan
* Kuzey Kalimantan
* Batı Sulawesi
* Güney Sulawesi
* Güneydoğu Sulawesi
* Orta Sulawesi
* Gorontalo
* Kuzey Sulawesi
* Maluku
* Kuzey Maluku
* Güneybatı Papua
* Batı Papua
* Papua
* Merkez Papua

## Günümüz bayrakları

* Devlet başkanı bayrağı
* Deniz ve savaş bayrağı
* Silahlı Kuvvetler bayrağı
* Kara Kuvvetleri bayrağı
* Deniz Kuvvetleri bayrağı
* Hava Kuvvetleri bayrağı

## Ayrıca bakınız

* Endonezya arması

## Kaynakça

*  2 Nisan 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Endonezce

| Endonezce |
| --- |
| *Bahasa Indonesia* |
| Bölge | Güneydoğu Asya |
| Konuşan sayısı | 300 milyon (anadil ve ikinci dil)  (2023) |
| Dil ailesi | Avustronezya
* Malezya-Polinezya dilleri
	+ Malezya-Sumbawan dilleri
		- Malay dilleri
			* Malayca
				+ **Endonezce**
 |
| Yazı sistemi | Latin |
| Resmî durumu |
| Resmî dil |  Endonezya |
| Dil kodları |
| ISO 639-1 | id |
| ISO 639-2 | ind |
| ISO 639-3 | ind |
| Endonezyaca’nın konuşulduğu yerler. |

**Endonezce** ya da **Endonezya dili** (Endonezce: *Bahasa Indonesia*), Endonezya ve çevresinde yaklaşık 300 milyon kişi tarafından konuşulan Avustronezya dil ailesine bağlı bir dil. Malaycanın standartlaştırılmış bir değişkesi olan Endonezce Endonezya'nın dünyanın en kalabalık dördüncü ülkesi olmasına bağlı olarak dünyanın en çok konuşulan dillerinden biridir. Tarih boyunca Güneydoğu Asya takımadaları (Endonezya, Malezya, Singapur, Filipinler) üzerinde lingua franca olarak kullanılmıştır. 700'den fazla yerel dilin konuşulduğu Endonezya'nın resmî dilidir. 1976-1999 yılları arasında Endonezya hâkimiyetine bağlı olarak Doğu Timor'da resmî dil olarak kullanılmış olup daha sonra İngilizce ile birlikte çalışma dili olarak kabul edilmiştir. Kasım 2023'te UNESCO'nun resmî dillerinden biri olarak kabul edilmiştir. Endonezya'nın 1945'te bağımsızlığını ilan etmesinden sonra standartlaştırılmış bir Malayca şivesi olmasına bağlı olarak Endonezce ve Malayca farklı diller olarak kabul edilmelerine rağmen neredeyse aynıdırlar.

Endonezcenin kelime dağarcığı yer yer Cavaca, Minangkabauca, Bugice, Banjarca gibi yerel diller ve Arapça, İngilizce, Felemenkçe diğer gibi dillerden etkilenmiştir. Bu dillerden alınan birçok kelime Endonezcenin fonetik ve gramer kurallarına uyacak şekilde uyarlanmıştır. Cümle yapısı özne-fiil-nesne şeklinde olup bu farklı dil ailelerine ait olmalarına rağmen çoğu modern Avrupa dilinin yanı sıra İngilizce ile benzerdir. Endonezcenin yazımı için Latin alfabesi kullanılıp bölgesel olarak "Tulisan Jawi" olarak adlandırılan, Arap harflerinden oluşturulan Cavi alfabesi de kullanılmaktadır.

## Kaynakça
# Endonezya rupiahı

2016'da tedavüle sokulan 1000 rupiah

**Endonezya rupiahı** (Endonezce: *Rupiah Indonesia*; simge: **Rp**, ISO 4217: **IDR**) ya da sadece **rupiah**, Endonezya'da kullanılan resmî para birimidir. Endonezya Bankası tarafından dağıtılır. Her nakit ve madenî parada kullanılan simge Rp. Hint para birimi olan rupiden türetiyor. Rupiahın alt birimi *sen* ve bir tane rupiah 100 tane sene bölünür, fakat enflasyon nedeniyle artık senler kullanılmamaktadır. Endonezya rupiahı, gayriresmî olarak Doğu Timor'da da kullanılmaktadır.

Madeni paralar: 50, 100, 200, 500, 1000 (yeni) Rp
Kağıt paralar: 1000, 2000 (yeni), 5000, 10000, 20000, 50000 (yeni), 100000 (yeni) Rp

## Kaynakça
# Ermeni dramı

| Ermeni dramı
 |
| --- |
| Հայկական Դրամ
 |
|

|  |
| --- |
|  |
|  |

 |
| ISO 4217 Kodu
 | `AMD` |
| Kullanıcı(lar)
 |  Ermenistan |
| Enflasyon
 | %-0.6 (Aralık 2023)
 |
| Kaynak
 | [1]
 |
| Altbirim
 |  |
| 1/100
 | luma (լումա) (kullanılmıyor)
 |
| Madenî paralar |  |
| Sıkça kullanılan
 | ֏10, ֏20, ֏50, ֏100, ֏200, ֏500
 |
| Banknotlar |  |
| Sıkça kullanılan
 | ֏1,000, ֏2,000, ֏5,000, ֏10,000, ֏20,000, ֏50,000, ֏100,000
 |
| Merkez bankası | Ermenistan Merkez Bankası
 |
| Website
 | www.cba.am
 |

Ermeni dramı simgesi.
**Dram** (Ermenice: Դրամ; ISO 4217: **AMD**), Ermenistan'ın millî para birimidir. Dramın alt birimi "*luma*" (լումա)dır. "Dram" kelimesi Ermenicede para demektir, Yunanca drahmi (δραχμή) kelimesinden gelmektedir. Ermenistan Merkez Bankası tarafından tedavüle sürülmüştür. Ermeni dramının uluslararası numarası 051'dir.

## Tarihçe

Ermenistan'da dram ismi verilen sikkelere 10. yüzyılda rastlanır.

21 Eylül 1991'de yapılan bir referandumdan sonra Ermenistan, Sovyetler Birliği'den ayrılarak bağımsız bir cumhuriyet oldu. Ermenistan Merkez Bankası İsahak İsahakyan başkanlığında 27 Mart 1993'te kuruldu. İlk dram 22 Kasım 1993'te basıldı. O güne kadar kullanımda olan rubleyi piyasadan çekmek üzere, 200 ruble 1 dram karşılığında değiştirilmeye başlandı. (1 USD: 14.5 AMD). 21 Ocak 1994'te 10, 25, 50, 100, 200 ve 500 dramlık banknotlar, madeni paralar 10, 20, 50 luma 1, 3, 5, 10 dram olarak piyasaya sürüldü. 1994 yılında 1.000 ve 5.000 dramlık banknotlar basıldı. İhtiyaçlar doğrultusunda daha sonra 20.000 dramlık banknot basıldı ve Hristiyanlığın Ermenilerce kabulünün 1.700'üncü yılı onuruna hatıra 50.000 dramlık banknotlar piyasaya sürüldü.

Dram ayrıca 1991-2023 yılları arasında Dağlık Karabağ ve çevresindeki illerde varlığını sürdüren de facto bağımsız bir devlet olan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin de para birimiydi.

## Ayrıca bakınız

* Karabağ dramı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Ermenistan Merkez Bankası20 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Güncel Ermeni Dramı - Avro kuru24 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Ermenistan'dan banknotlar24 Ağustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) (Almanca)
# Filipinler bayrağı

Filipinler bayrağı| Filipinler bayrağı |
|  |
| Savaş bayrağı (Filipin bayrağı ülkenin savaşta olup olmadığını göstermesi açısından özeldir. Eğer ülke savaşta ise bayraktaki kırmızı ve mavi yer değiştirir.) |
| Oran | 1:2 |
| Kabul tarihi | 12 Haziran 1898 (ilk hali) 12 Şubat 1998 (günümüzdeki hali) |
| Kullanan(lar) | Filipinler |
| Tasarlayan | Emilio Aguinaldo |

**Filipinler bayrağı** (Filipince: *Pambansang Watawat ng Pilipinas*) yatay bir bayrak olup; birbirini tamamlayan Kraliyet Mavisi, Scarlet ve Beyaz renklerden oluşur. Bayrağın sol tarafındaki beyaz kısmın içerisinde 8 köşeli ışık saçan altın sarısı güneş vardır. 8 Işın Filipinler'in 8 bölgesine atfen yapılmıştır. Beyaz Üçgen bölümün köşelerine denk gelen 3 Yıldız ise Filipinler'in 3 Ana kara parçası olan Luzon, Visayas ve Mindonao bölgelerini temsil eder. Eğer ki ülke savaş halinde olursa bayrağın aşağıda bulunan kırmızı tarafı yukarıya getirilerek göndere çekilecektir.

Filipinler bayrağı 12 Haziran 1898 tarihinde orijinal versiyonu Birinci Filipinler Cumhuriyeti zamanında kullanılmıştır. Son geçerli kullanıma sunulan bayrak 12 Şubat 1998'de Republican Act No. 8491 kanunu ile tekrar düzenlenerek kullanıma sunulmuştur.

Bayrak Emilio Aguinaldo tarafından dizayn edilmiştir.

## Tasarım

Ulusal bayrağın renk tonları ve oran ölçüleri aşağıdaki gibidir.

**Renk Şeması:**

| Şema
 | Mavi
 | Kırmızı
 | Beyaz
 | Sarı
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
| ABD Renk Birliği
 | 80173
 | 80108
 | 80001
 | 80068
 |
| Pantone
 | 286
 | 186
 | N/A
 | 116
 |
| RGB
 | 0-56-168
 | 206-17-38
 | 255-255-255
 | 252-209-22
 |
| CMYK
 | C100-M60-Y0-K5
 | C0-M90-Y65-K10
 | N/A
 | C0-M18-Y85-K0
 |
| HEX
 | #0038A8
 | #CE1126
 | #FFFFFF
 | #FCD116
 |

Bayrağın ölçüleri
## Tarihi bayraklar

* Yeni İspanya bayrağı (1565-1821)
* Manila şehri Büyük Britanya Krallığı tarafından işgal edildiğin kullanılan İngiliz Doğu Hindistan Şirketi bayrağı (1762-1764)
* İspanyol Doğu Hint Adaları bayrağı (1821–1873)
* İspanyol Doğu Hint Adaları bayrağı (1873–1874)
* İspanyol Doğu Hint Adaları bayrağı (1874–1898)
* Bağımsız Filipinler bayrağı (1898–1901) (ön yüzü)
* Bağımsız Filipinler bayrağı (1898–1901) (arka yüzü)
* Amerika Birleşik Devletleri kontrolü altında kullanılan bayrak (1898–1908)
* Amerika Birleşik Devletleri kontrolü altında kullanılan bayrak (1908–1912)
* Amerika Birleşik Devletleri kontrolü altında kullanılan bayrak (1912–1919)
* Amerika Birleşik Devletleri kontrolü altında kullanılan bayrak (1919–1936)
* Amerika Birleşik Devletleri kontrolü altında kullanılan bayrak (1936–1946)
* II. Dünya Savaşı sırasında Japonya İmparatorluğu tarafından işgal edilen bölgelerde kullanılan Japonya bayrağı
* İkinci Filipin Cumhuriyeti bayrağı (1943)
* İkinci Filipin Cumhuriyeti bayrağı (1943–1945)
* Bağımsız Filipinler bayrağı (1936–1985,1986–1998)
* Filipinler bayrağı (1985)
* Filipinler bayrağı (1985–1986)

## Ayrıca bakınız

* Filipinler arması

## Kaynakça

*  3 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Filipince

**Filipince,** (Filipince: *Tagalog Wikang Filipino*, Türkçe: *Filipinler dili*), Filipinler'de konuşulan Tagalog dilinin resmî ve ulusal lisân olarak kabul edilmiş adıdır. *Filipin Dili Komisyonu* (Filipince: *Komisyon sa Wikang Filipino*) tarafından hedeflenen amaç, Filipince ile ülkedeki etnik gruplar arasında iletişimi temin edebilecek çok merkezli bir dil, ortak bir lisân oluşturmaktır. Filipince, Tagalog dışında diğer Filipinler'de konuşulan dillerden neredeyse hiçbir kelime veya gramer etkisi içermemektedir.

13 Kasım 1937 tarihinde toplanan Birinci Filipinler Meclisi, Ulusal Dil Enstitüsü'nün kuruluşuna karar verdi. Bu enstitüsü Avustronezya dillerin kollarından Tagalogca'yı temelini alan yeni ulusal dili seçmişti.

1961'de bu yeni dile *Pilipino* adı verilmişti. 1972 yılında anayasa değişikliği ile *Filipino* olarak değiştirildi ve kabul edildi.

Günümüzde Filipince, Filipinler'in ulusal ve eğitim dili olup medyada da kullanılmaktadır.

**Bazı Filipince kelimeler ve Türkçe karşılıkları**:

* *kamusta ká*; nasılsın
* *kamustá*; merhaba
* *mabúti*; iyiyim
* *taga-saan ká*; nerelisin
* *mahál kitá*; seni seviyorum
* *miss na miss kitá*; seni çok özledim
* *gwápo*; yakışıklı
* *magandá*; güzel
* *nandyán ka bá*; ordamısın
* *salámat*; teşekkür ederim
* *waláng anumán*; bir şey değil
* *báki't*; niçin
* *magandáng umága*; günaydın
* *magandáng tanghálì*; iyi günler
* *magandáng gabí*; iyi akşamlar
* *akó*; ben
* *ikáw*; sen
* *táyo*; biz
* *silá*; onlar
* *anó'ng pangálan mo?*; senin adın ne?
* *akó si Nelvin*; benim adım Nelvin
* *sige*; tamam
* *íngat*; kendine iyi bak
* *támà*; doğru
* *totoó*; gerçek
* *talagá*; gerçekten
* *síno*; kim
* *kailán*; ne zaman
* *Lúnes*; pazartesi
* *Martés*; salı
* *Miyérkules*; çarşamba
* *Huwébes*; perşembe
* *Biyérnes*; cuma
* *Sábado*; cumartesi
* *Linggó*; pazar
* *tágay*; şerefe
* *ilán*; kaç
* *magkáno*; kaç para

## Kaynakça
# Filipinler pesosu

| Filipinler pesosu
 |
| --- |
| *Piso ng Pilipinas* |
| ISO 4217 Kodu
 | `PHP` |
| Kullanıcı(lar)
 |  Filipinler
 |
| Altbirim
 |  |
| 1/100
 | Séntimo (centavo)
 |
| Sembol
 | ₱
 |

**Filipinler pesosu**, Filipinler'in resmî para birimi. İşareti "₱", kısaltması "PHP"dir. 1 peso, 100 séntimo (centavo)'dur.

## Dış bağlantılar

* Virtual Museum of Spanish Philippine Coinage 2 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Philippine Guerrilla and Emergency Notes 27 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Philippine Coin News & Update 19 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Philippine Banknotes and Coins 10 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Gürcistan bayrağı

Gürcistan bayrağı| Gürcistan Bayrağı |
|  |
| Oran | 2:3 |
| Kabul tarihi | 14 Ocak 2004 |
| Kullanan(lar) | Gürcistan |

 **Gürcistan bayrağı**, Gürcistan Cumhuriyeti'nin resmi bayrağı.

14 Ocak 2004'te kabul edilen beş haçlı bayrak, Orta Çağ Gürcü Krallığı bayrağıydı ve Gül Devrimi ile iktidar olan Birleşik Ulusal Hareket tarafından yeniden ülkenin bayrağı olarak kabul edildi.

Gürcistan'ın 1918-1921 arasındaki bayrağı farklı bir bayraktı. Bu bayrak Sovyet yönetiminin kurulmasıyla birlikte yerini sosyalist semboller barındıran kırmızı ve mavi renklere sahip bir bayrağa bıraktı. Ülke 1990 yılında bağımsızlığını ilan edince, 1918-1921 yılları arasında kullanılan bayrak tekrar kullanılmaya başlandı. 14 Ocak 2004 tarihindeyse 90'lı yıllarda milliyetçi kesimler tarafından kullanılan beş haçlı bayrak parlamentodan yeterli oy alarak ülkenin bayrağı oldu.

## Tasarımı

Gürcistan bayrağını oluşturan renk kodları ve oranlar aşağıda verilmiştir.

| Düzen
 | Kırmızı
 | Beyaz
 |
| --- | --- | --- |
| RGB | 255-0-0 | 255-255-255
 |
| CMYK | 0-100-100-0 | 0-0-0-0
 |
| Pantone | 485 C | Safe
 |
| Web | #FF0000 | #FFFFFF
 |

Bayrağın ölçüleri
## Tarihi bayraklar

* Hristiyanlığın kabulu sonrası İberya Krallığı bayrağı
* Gürcistan Krallığı bayrağı (1008-1490)
* İmereti Krallığı bayrağı (1260-1810)
* Samtshe Atabeyliği bayrağı (1266-1625)
* Kaheti Krallığı bayrağı (1465-1762)
* Megrelya Prensliği bayrağı (1557-1867)
* Kartli-Kaheti Krallığı bayrağı (1762-1801)
* Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti Bayrağı (1918–1921)
* Gürcistan SSC Bayrağı (1921–1922)
* Gürcistan SSC Bayrağı (1922–1937)
* Gürcistan SSC Bayrağı (1937–1951)
* Gürcistan SSC Bayrağı (1951–1990)
* Gürcistan SSC ve Gürcistan Bayrağı (1990–2004)

## Günümüz bayrakları

* Gürcistan Devlet başkanı bayrağı
* Gürcistan Silahlı Kuvvetleri savaş bayrağı
* Gürcistan Savunma Bakanlığı bayrağı
* Deniz bayrağı

## Ayrıca bakınız

* Gürcistan arması
* Abhazya bayrağı
* Güney Osetya bayrağı

## Kaynakça

*  12 Ocak 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.