# 8 Ekim

|  |  |
| --- | --- |
|  | **8 Ekim** günü gerçekleşen en önemli olayları **Tarihte Bugün** sayfalarına ekleyebilir ve anasayfada görüntülenmelerini sağlayabilirsiniz.
 |

**8 Ekim**, Miladi takvime göre yılın 281. (artık yıllarda 282.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 84 gün vardır.

## Olaylar

* 451 - Hristiyanlıktaki önemli doktriner ayrılıkların tartışıldığı "Konsil"lerin 4.sü Kalkedon (Kadıköy) Konsili toplandı.
* 1480 - Moskova Büyük Prensi III. İvan, Uğra Çarpışması'nı kazanarak ülkesini Altın Orda (Tatar) egemenliğinden kurtardı.
* 1600 - San Marino'da geçerliliği hâlen büyük ölçüde devam eden Anayasa kabul edildi.
* 1690 - Belgrad, II. Süleyman tarafından iki yıllık aranın ardından geri alınarak, yeniden Osmanlı egemenliğine girdi.
* 1804 - Fransız Sömürgeciliğine isyan eden kölelerin (Haiti Devrimi) lideri Jean-Jacques Dessalines, kendisini Haiti İmparatoru ilan ederek, "İmparator I. Jacques" olarak taç giydi.
* 1838 - Osmanlı-İngiliz Ticaret Antlaşması (Baltalimanı Antlaşması), Kraliçe Viktorya tarafından onaylandı.
* 1862 - Otto von Bismarck, Prusya Dış İşleri Bakanı oldu.
* 1871 - Tarihe "Büyük Chicago Yangını" olarak geçen felakette, şehrin tamamına yakını yandı.
* 1906 - Rus yazar Lev Tolstoy, Nobel Edebiyat Ödülü adaylığına karşı çıktı.
* 1908 - Sendika ve grev yasağının getirildiği Tatil-i Eşgal Kanunu'nun önceli "geçici kanun" çıkarıldı.
* 1912 - Bulgaristan, Yunanistan, Sırbistan ve Karadağ'dan oluşan Balkan Birliği'nin, Osmanlı Devleti'ne karşı savaş ilan etmesiyle I. Balkan Savaşı başladı.
* 1918 - İttihat ve Terakki Partisi iktidardan uzaklaştırıldı.
* 1920 - Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti kuruldu.
* 1923 - Çatalca, İtilaf Devletleri'nin işgalinden kurtuldu.
* 1933 - Beş Türk ressamın (Zeki Faik İzer, Nurullah Berk, Elif Naci, Cemal Tollu, Abidin Dino) oluşturduğu D Grubu ilk sergisini açtı.
* 1952 - Londra'da üç trenin karıştığı kazada 112 kişi öldü.
* 1958 - Pakistan'da Muhammed Eyüb Han darbeyle iktidarı ele geçirdi.
* 1962 - Cezayir, Birleşmiş Milletler üyesi oldu.
* 1967 - Gerilla lideri Che Guevara, Bolivya'da La Higuera çatışmasında yakalandı.
* 1970 - Rus yazar Aleksandr Soljenitsin, Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı.
* 1978 - Bahçelievler katliamı: Ankara, Bahçelievler'de 7 TİP'li öğrenci öldürüldü.
* 1980 - Bob Marley son konserini bayıldığı için tamamlayamadı, daha sonra kanser olduğu açıklandı.
* 1982 - Komünist Polonya yönetimi, Solidarność (Dayanışma Sendikası) ve diğer işçi sendikalarını yasaklandı.
* 1987 - 24. Altın Portakal Film Festivali sonuçlandı. Altın Portakal'ı Yavuz Turgul'un yönettiği *Muhsin Bey* filmi aldı. En İyi Erkek Oyuncu Şener Şen, En İyi Kadın Oyuncu Türkân Şoray seçildi.
* 1991 - Hırvatistan, Yugoslavya'dan ayrıldığını ilan etti.
* 1993 - Gürcistan, Bağımsız Devletler Topluluğu'na (BDT) katıldı.
* 1997 - Kuzey Kore'de Kim Jong-il, babası Kim Il-sung'un 1994'teki ölümünün ardından Kore İşçi Partisi Genel Sekreteri seçildi.
* 1998 - Nobel Edebiyat Ödülü, Portekizli yazar Jose Saramago'ya verildi.
* 2001 - İki motorlu bir Cessna ile bir yolcu uçağı, Milano'da kalkış sırasında yoğun sis nedeniyle çarpıştı; 118 kişi öldü.
* 2002 - Bağımsız Devletler Topluluğu üyesi altı ülke Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü adında bir askeri ittifak kurdu.
* 2005 - 7,6 büyüklüğündeki Keşmir depreminde (Pakistan) yaklaşık 75.000 kişi öldü, 106.000 kişi de yaralandı.
* 2020 - Kıbrıs Harekâtı'ndan bu yana kapalı olan Maraş (Kapalı Maraş, KKTC), Cumhurbaşkanı Ersin Tatar'ın isteği üzerine 46 yıl aradan sonra açıldı.

## Doğumlar

* MÖ 318 - Pirus, Antik çağda yaşamış Epir kralı (ö. MÖ 272)
* 1789 - William John Swainson, İngiliz ornitolog, malakolog, konkolog, entomolog ve ressam (ö. 1855)
* 1807 - Harriet Taylor Mill, İngiliz filozof ve kadın hakları savunucusu (ö. 1858)
* 1823 - İvan Aksakov, Rus gazeteci ve politika yazarı (ö. 1886)
* 1842 - Nikolay Yadrintsev, Rus kaşif, arkeolog ve Türkolog (ö. 1894)
* 1848 - Pierre De Geyter, *Enternasyonal* marşının yazarı Belçikalı besteci (ö. 1932)
* 1850 - Henry Louis Le Chatelier, Fransız kimyager (ö. 1936)
* 1873 - Ejnar Hertzsprung, Danimarkalı astronom ve kimyager (ö. 1967)
* 1873 - Aleksey Şçusev, Rus mimar (ö. 1949)
* 1876 - Willie Smith, İskoç golfçü (ö. 1916)
* 1883 - Otto Heinrich Warburg, Alman fizyolog, tıp doktoru ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1970)
* 1884 - Walter von Reichenau, Alman subay ve Nazi Almanyası mareşali (ö. 1942)
* 1889 - Philippe Thys, Belçikalı eski profesyonel yol bisikletçisi (ö. 1971)
* 1890 - Eddie Rickenbacker, I. Dünya Savaşı'nda As pilot olarak Onur madalyası almış Amerikalı (ö. 1973)
* 1892 - Marina Tsvetayeva, Rus şair (ö. 1941)
* 1893 - Clarence Williams, Amerikalı caz piyanisti, besteci, vokalist ve editör (ö. 1965)
* 1895 - Ahmet Zogoğlu, Arnavutluk Kralı (ö. 1961)
* 1895 - Juan Peron, Arjantinli asker, siyasetçi ve Arjantin Devlet Başkanı (ö. 1974)
* 1897 - Rouben Mamoulian, Amerikalı sinema yönetmeni (ö. 1987)
* 1901 - Mark Oliphant, Avustralyalı fizikçi ve hümanist (ö. 2000)
* 1917 - Rodney Robert Porter, İngiliz biyokimyacı. 1972 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1985)
* 1918 - Jens Skou, Danimarkalı kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 2018)
* 1919 - Kiichi Miyazawa, 1991-1993 yılları arasında Japonya'nın 49. başbakanı olarak görev yapmış Japon siyasetçi (ö. 2007)
* 1920 - Frank Herbert, Amerikalı yazar (ö. 1986)
* 1922 - Nils Liedholm, İsveçli eski millî futbolcu ve teknik direktör (ö. 2007)
* 1927 - César Milstein, Arjantinli biyokimyacı (ö. 2002)
* 1928 - Didi, Brezilyalı eski millî futbolcu ve teknik direktör (ö. 2001)
* 1928 - Bill Maynard, İngiliz oyuncu ve komedyen (ö. 2018)
* 1930 - Toru Takemitsu, Japon besteci ve müzik kuramcısı (ö. 1996)
* 1934 - Gerry Hitchens, İngiliz eski millî futbolcu (ö. 1983)
* 1939 - Elvīra Ozoliņa, Leton-Sovyet cirit atıcı
* 1939 - Lynne Stewart, Amerikalı savunma avukatı (ö. 2017)
* 1940 - Paul Hogan, Avustralyalı aktör, komedyen, yazar ve televizyon sunucusu
* 1941 - George Bellamy, İngiliz müzisyen
* 1941 - Jesse Jackson, Amerikalı politikacı, insan hakları aktivisti ve papaz (ö. 2026)
* 1943 - Chevy Chase, Amerikalı komedyen ve sinema oyuncusu
* 1943 - RL Stine, Amerikalı yazar
* 1945 - Nurullah Ankut, Türk öğretmen, yazar ve Halkın Kurtuluş Partisi Genel Başkanı
* 1946 - Hanan Aşravi, Filistinli siyasetçi, düşünür ve aktivist
* 1946 - Jean-Jacques Beineix, Fransız film yönetmeni (ö. 2022)
* 1946 - Dennis Kucinich, Amerikalı siyasetçi
* 1948 - Claude Jade, Fransız oyuncu (ö. 2006)
* 1949 - Sigourney Weaver, Amerikalı sinema oyuncusu
* 1952 - Edward Zwick, Amerikalı yönetmen ve yapımcı
* 1953 - Nabi Avcı, Türk akademisyen, yazar ve siyasetçi
* 1955 - Manrico Gammarota, İtalyan oyuncu (ö. 2015)
* 1956 - Erman Kunter, Türk basketbolcu ve antrenör
* 1957 - Antonio Cabrini, İtalyan millî futbolcu ve teknik direktör
* 1958 - Steve Coll, Amerikalı akademisyen, gazeteci, yazar ve yönetici
* 1958 - Ursula von der Leyen, Alman siyasetçi
* 1959 - Nick Bakay, Amerikalı oyuncu seslendirme sanatçısı, yazar, komedyen ve spor muhabiri
* 1960 - Reed Hastings, Amerikalı iş insanı
* 1966 - Felipe Camiroaga, Şilili radyo ve televizyon sunucusu (ö. 2011)
* 1966 - Karyn Parsons, Amerikalı kadın oyuncu
* 1966 - Teddy Riley, Amerikalı prodüktör, şarkıcı-söz yazarı ve müzisyen
* 1968 - Zvonimir Boban, Hırvat eski millî futbolcu
* 1968 - CL Smooth, Amerikalı rapçi
* 1968 - Leeroy Thornhill, İngiliz DJ. The Prodigy adlı grubun eski üyesi
* 1969 - Julia Ann, Amerikalı porno yıldızı
* 1969 - Jeremy Davies, Amerikalı oyuncu
* 1969 - Dylan Neal, Kanadalı aktör
* 1969 - Hagen Rether, Alman kabare sanatçısı ve müzisyen
* 1970 - Matt Damon, Amerikalı sinema oyuncusu
* 1970 - Anne-Marie Duff, İngiliz oyuncu
* 1970 - Sadiq Khan, Pakistan asıllı İngiliz siyasetçi
* 1971 - Pınar Selek, Türk sosyolog ve yazar
* 1973 - Terry Balsamo, Amerikalı müzisyen
* 1974 - Koji Murofushi, Japon çekiç atıcı
* 1977 - Erna Siikavirta, Fin müzisyen
* 1979 - Kristanna Loken, Amerikalı sinema oyuncusu
* 1980 - Nick Cannon, Amerikalı aktör, komedyen, rapçi, yönetmen, yazar, yapımcı ve televizyon sunucusu
* 1980 - The Miz, Amerikalı profesyonel güreşçi
* 1982 - Annemiek van Vleuten, Hollandalı yol bisikleti yarışı bisikletçisi
* 1983 - Gamze Topuz, Türk oyuncu
* 1985 - Elliphant, İsveçli şarkıcı, söz yazarı ve rapçi
* 1985 - Bruno Mars, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve prodüktörü
* 1987 - Aya Hirano, Japon kadın seslendirme sanatçısı ve şarkıcı
* 1989 - Mahmut Temür, Türk-Alman futbolcu
* 1989 - Armand Traoré, Senegal kökenli Fransız futbolcu
* 1993 - Garbiñe Muguruza, İspanyol tenisçi
* 1993 - Barbara Palvin, Macar model
* 1993 - Molly Quinn, Amerikalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
* 1994 - Luca Hänni, İsviçreli şarkıcı
* 1997 - Bella Thorne, Amerikalı oyuncu, dansçı ve şarkıcı
* 1997 - Ben White, İngiliz millî futbolcu
* 2001 - Percy Hynes White, Kanadalı aktör
* 2003 - Ángela Aguilar, Meksikalı-Amerikalı şarkıcı

## Ölümler

* 705 - Abdülmelik, Emeviler'in 5. Halifesi (d. 646)
* 1317 - Fushimi, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 92. imparatoru (d. 1265)
* 1469 - Fra Filippo Lippi, Erken rönesans dönemi İtalyan ressam (d. 1406)
* 1735 - Yongzheng, Çin'in Qing Hanedanı'nın beşinci imparatoru (d. 1678)
* 1793 - John Hancock, Amerikalı tüccar ve devlet adamı (d. 1737)
* 1803 - Vittorio Alfieri, İtalyan drama yazarı (d. 1749)
* 1834 - François-Adrien Boieldieu, Fransız besteci ve müzik öğretmeni (d. 1775)
* 1869 - Franklin Pierce, ABD'nin 14. Başkanı (d. 1804)
* 1934 - Willi Bang-Kaup, Alman Türkolog (d. 1869)
* 1936 - Ahmet Tevfik Okday, Osmanlı'nın son Sadrazamı (d. 1845)
* 1936 - Munshi Premchad, Modern Hintçe ve Urduca edebiyatının en önemli yazarlarından biri (d. 1880)
* 1953 - Chojun Miyagi, Japon sporcu ve karateci (d. 1888)
* 1967 - Clement Attlee, İngiliz siyasetçi (d. 1883)
* 1973 - Gabriel Marcel, Fransız varoluşçu filozof, oyun yazarı ve eleştirmen (d. 1889)
* 1982 - Philip Noel-Baker, İngiliz devlet adamı ve Nobel Barış Ödülü sahibi (d. 1889)
* 1983 - Joan Hackett, Amerikalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1934)
* 1984 - Paul Baumgarten, Alman mimar (d. 1900)
* 1987 - Konstantinos Çaços, Yunan Diplomat, Hukuk profesörü, siyasetçi (d. 1899)
* 1987 - İsmet Sıral, Türk müzisyen, saksofonist, flütist ve neyzen (Türkiye'nin ilk caz orkestrası şeflerinden) (d. 1927)
* 1992 - Willy Brandt, Alman siyasetçi (d. 1913)
* 1993 - Cemal Bingöl, Türk ressam ve resim öğretmeni (d. 1912)
* 1996 - Maurice Aydalot Fransız yargıç (d. 1905)
* 2000 - Şükriye Atav, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (Altın Portakal ödüllü) (d. 1917)
* 2004 - Jacques Derrida, Fransız filozof (d. 1930)
* 2007 - Constantine Andreou, Yunan kökenli ressam ve heykeltıraş (d. 1917)
* 2008 - George Emil Palade, Romanya doğumlu hücre biyoloğu (d. 1912)
* 2011 - Roger Williams, Amerikalı klasik pop piyanisti (d. 1924)
* 2011 - Ingvar Wixell, İsveçli bariton (d. 1931)
* 2012 - John Tchicai, Danimarkalı caz müzisyeni ve saksafoncu (d. 1936)
* 2014 - Volkan Saraçoğlu, Türk sinema, dizi ve tiyatro sanatçısı (d. 1954)
* 2015 - Sırrı Elitaş, Türk sinema oyuncusu, senaryo yazarı ve yönetmen (d. 1944)
* 2016 - Giovanni Scognamillo, Türk yazar, sinema tarihçisi, araştırmacı, eleştirmen, çevirmen, eğitmen ve ressam (d. 1929)
* 2017 - László Aradszky, Macar pop şarkıcısı (d. 1935)
* 2017 - Gianni Bonagura, İtalyan radyo, televizyon, sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu, seslendirme sanatçısı (d. 1925)
* 2017 - Selim Şakir, Tunuslu siyasetçi (d. 1932)
* 2017 - Grady Tate, Amerikalı hard bop caz-soul müziği şarkıcısı, müzisyen ve bateristi (d. 1932)
* 2017 - Birgitta Ulfsson, Fin-İsveçli oyuncu ve tiyatro yönetmeni (d. 1928)
* 2018 - Dina Haroun, Suriyeli oyuncu (d. 1973)
* 2018 - Juan Heredia, İspanyol futbolcu (d. 1942)
* 2018 - Arnold Kopelson, Amerikalı film yapımcısı (d. 1935)
* 2018 - Joseph Tydings, Amerikalı siyasetçi (d. 1928)
* 2019 - Eduard Admetlla i Lázaro, İspanyol fotoğrafçı (d. 1924)
* 2019 - Helen Shingler, İngiliz oyuncu (d. 1919)
* 2019 - Talat Zekeriya, Mısırlı komedyen ve oyuncu (d. 1960)
* 2020 - Jim Dwyer, Amerikalı gazeteci ve yazar (d. 1957)
* 2020 - Whitey Ford, Amerikalı eski profesyonel beyzbol oyuncusu (d. 1928)
* 2020 - Shlomo Gazit, Türkiye doğumlu İsrailli rütbeli asker, eğitimci ve akademisyen (d. 1926)
* 2020 - Ram Vilas Paswan, Hint siyasetçi (d. 1946)
* 2020 - Muhammed Rıza Şeceryan, İranlı hanende, bestekâr, hünerî musiki üstadı ve hattat (d. 1940)
* 2020 - Jan Szarek, Polonyalı Lüteriyen başpiskopos (d. 1936)
* 2020 - Erin Wall, Kanadalı-Amerikalı opera sanatçısı (d. 1975)
* 2021 - Ricarlo Flanagan, Amerikalı oyuncu, komedyen ve müzisyen (d. 1980)
* 2022 - İzzettin İyigün, Türk asker. Eski Eğitim ve Doktrin Komutanı (d. 1938)
* 2023 - László Sólyom, Macar siyasetçi ve eski Macaristan cumhurbaşkanı (d. 1942)
* 2023 - Burt Young, Amerikalı oyuncu, yazar ve ressam (d. 1940)
* 2025 - György Mezey, Macar futbolcu ve teknik direktör (d. 1941)
* 2025 - Niyazi Sayın, Türk neyzen, ebru sanatçısı ve fotoğrafçı (d. 1927)

## Tatiller ve özel günler

* Gaziler Günü (Güney Kore)

Wikimedia Commons'ta 8\_Ekim ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

## Kaynakça