Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Dost Muhammed Han

| Dost Muhammed Han Peştuca: دوست محمد خان |
| --- |
|  |
| Afganistan Emiri |
| Hüküm süresi | 1845 – 9 Haziran 1863 |
| Önce gelen | Ekber Han |
| Sonra gelen | Şir Ali Han |
| Afganistan Emiri |
| Hüküm süresi | 1826 – 2 Ağustos 1839 |
| Önce gelen | Eyüb Şah Dürrani |
| Sonra gelen | Şüca Şah Dürrani |
|  |
| Doğum | 27 Aralık 1793(1793-12-27) Kandehar, Dürrânî İmparatorluğu |
| Ölüm | 9 Haziran 1863 (69 yaşında) Herat, Afganistan Emirliği |
| Hanedan | Barakzay Hanedanı |
| Babası | *Serdar* Payinda Han Muhammedzai (Serfiraz Han) |
| Annesi | Zeyneb Begüm |
| Dini | Sünni İslam |

**Dost Muhammed Han** (27 Aralık 1793, Herat - 9 Haziran 1863, Herat, Afganistan), Afganistan hükümdarı (1826-1863) ve Barakzay Hanedanı'nın kurucusu. Birleşik Krallık ve Rusya arasında siyasal mücadele alanı olduğu bir dönemde Afganistan'ın bağımsızlığını korumuştur.

Barakzay kabilesinin önderi Payenda Han'ın çok sayıdaki çocuğundan biriydi. 1816'da, Afgan emiri Mahmud Şah'ın, veziri ve aynı zamanda kabilenin başkanı Fahd Han'ı öldürtmesi üzerine Barakzaylar ayaklandı. Sekiz yıl süren iç savaş, Barakzayların zaferiyle sonuçlandı. Dost Muhammed, kabilenin en güçlü üyesi durumuna geldi ve 1826'da tahta çıktı.

Birleşik Krallık ve Rusya'nın Afganistan üzerindeki nüfuz kazanma girişimleri, Dost Muhammed'i iki büyük devlet arasında dengeci bir politika izlemeye zorladı. Ayrıca Dost Muhammed, iç savaş sırasında merkezi yönetimin denetiminden çıkan toprakları geri almaya çalıştı. Dost Muhammed'in ya kendilerine düşman olduğunu ya da Rusların ülkeye sızmasına karşı direnemediğini düşünen İngilizler, Afganistan'da dolaysız bir rol oynamaya çalıştılar. Önce, Dost Muhammed ile görüşme yaptılar; bunun başarısızlıkla sonuçlanması üzerine sürgündeki Afgan emiri Şüca Şah Dürrani'ye askeri destek verdiler. 1839'da başkent Kabil'de İngiliz birliklerinin yardımıyla Şuca'yı tahta geçirmeye çalıştılar. Bu harekât, I. İngiliz-Afgan Savaşı'na (1839-1842) yol açtı. 1840'ta ailesi İngilizlere esir düşünce Dost Muhammed, İngiliz birliklerine teslim oldu.

Bununla birlikte, Kabil'deki İngiliz birliklerinin ve Şuca'nın durumu hızla kötüye gitti. Şuca bir ayaklanmada öldürüldü; kentten geri çekilmeye çalışan İngiliz birlikleri kılıçtan geçirildi. 1843'te İngilizlerin Afganistan'dan çekilmesinden sonra, Dost Muhammed bir kez daha tahta geçirildi. Ardından, ülkenin uzak yöreleri üzerinde merkezi denetimi yeniden kurmaya çalıştı ve bunda bir ölçüde başarılı oldu. Ayrıca, 1855 ve 1857'de dostluk antlaşmaları imzaladığı İngilizlerle de bir uzlaşma sağladı. Haziran 1863'te damadının komutasındaki birlikleri Herat kentini ele geçirdi, Dost Muhammed de birkaç gün sonra Herat'ta öldü.

## Kaynakça
# Alfred de Vigny

| Alfred de Vigny |
| --- |
| (*F.J. Kinston (1771-1839) çizimi*) |
| Doğum | 27 Mart 1797(1797-03-27) Loches, Fransa |
| Ölüm | 17 Eylül 1863 (66 yaşında) Paris, Fransa |
| Meslek | Oyun yazarı, şair ve roman yazarı |
| Milliyet | Fransız |
| Tür | Şiir, Oyun, roman |
| Edebî akım | Romantizm |
|  |

**Alfred de Vigny**, 27 Mart 1797-17 Eylül 1863 yılları arasında yaşamış Fransız şair, oyun ve roman yazarı. Romantizmin temsilcisidir. Edebiyatla uğraşmak adına subaylıktan ayrıldı. Hüzünlü bir evlilikten sonra Le Maine-Giraud'da bir köy evine yerleşti. 1827 yılında William Shakespeare'in Romeo ve Juliet'ini Fransızcaya çevirdi. 1845 yılında Fransız Akademisi'ne seçildi. Şiirlerinde tabiatın ve insanların umursamazlığı ve karamsar düşünceler belirgindir.

## En tanınmış kitapları

* Le Bal 1820
* Poèmes 1822
* Éloa 1824
* Moise Le Cor 1826
* Poèmes antiques et modernes 1826
* Cinq-Mars 1826
* La maréchale d'Ancre 1831
* Stello 1832
* Quitte pour la peur 1833
* Servitude et grandeur militaires (Askerliğin Kulluğu ve Büyüklüğü) 1835
* Chatterton 1835
* Le colore de Samson (Samson'un Hiddeti) 1839
* La Mort du Loup (Kurdun Ölümü) 1840
* Le Maison de Berger (Çoban Evi) 1841
* La Mont des Olivers (Zeytin Dağı) 1843
* Les Destinées 1864
* Journal d'un poète 1867
* Œuvres complètes 1883 1885
* Daphné (roman) 1912

## Dış bağlantılar

* Yazarın Biyografisi
* Yazarın eserlerinin tam listesi
* Yazarın filme çekilen eserleri hakkında 17 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Giuseppe Gioacchino Belli

| Giuseppe Gioacchino Belli |
| --- |
|  |
| Doğum | 7 Eylül 1791(1791-09-07) Roma |
| Ölüm | 21 Aralık 1863 (72 yaşında) |
| Milliyet |  İtalya |
| Uğraş | Şair |
|  |

Belli'nin Roma'daki anıtı
**Giuseppe Gioachino Belli**, tam ismi ile *Giuseppe Francesco Antonio Maria Gioachino Raimondo*, (d. 7 Eylül 1791, Roma - ö. 21 Aralık 1863), Romalı şairdir.

## Hayatı

I sonetti romaneschi, 1889
Giuseppe Gioacchino, Roma'da bir burjuva ailesinde doğdu. Papalık yazmanı olan babasının görevi nedeniyle ailesiyle birlikte Civitavecchia adlı şehre gitti. Babası koleradan ölünce annesi ve iki kardeşiyle birlikte Roma'ya dönen Belli, Corso Sokak'ta yaşamaya başladı. Yazılığı ilk yıllarında Belli, şair ve arkadaşı Francesco Spada'nın öğütlerini dinleyerek, eserlerini İtalyanca yazıyordu.
1816 yılında Belli, bir süre için fakirlikte yazınla uğraşarak, Maria Conti adlı, ondan çok daha yaşlı olan zengin kadınla evlendi. Bu evlenmeden sonra Belli, maddi sorunlardan merak hiç etmeden yazmaya sürdürebildi. Çiftin, 1824 yılında doğmuş olan, Çiro adlı bir çocuğu vardı. Belli, Kuzey ve Orta İtalya boyunca birkaç defa seyahat ediyordu. Orada, Fransız Aydınlatmanın etkilediği, Roma'da kesinlikle yok olan daha gelişmiş edebi çevreyle tanışmıştır.

Papalığa eleştiri açısına rağmen, Belli'nin siyasi görüşü bütün ömrü süresince tutucu kaldı. Mesela, bir halk isyanından sonra 1849 yılında Roma Cumhuriyeti kurulurken, Belli, Papa'nın tarafını hemen aldı.

Belli, 1863 yılında Roma'da geçirdiği felçten dolayı ölmüştür.
# George Boole

| George Boole |
| --- |
|  |
| Doğum | 2 Kasım 1815(1815-11-02) Lincoln, Lincolnshire, İngiltere |
| Ölüm | 8 Aralık 1864 (49 yaşında) Ballintemple, Cork, İrlanda |
| Milliyet | Britanyalı |
| Eğitim | Bainbridge's Commercial Academy |
| Uğraş | Matematikçi, filozof, mantıkçı |
| Tanınma nedeni | Boole cebiri |
| Evlilik | Mary Everest Boole |
|  |

**George Boole** (d. 2 Kasım 1815, Lincoln - ö. 8 Aralık 1864, Ballintemple), İngiliz matematikçi, eğitimci ve filozof.

Boole, yirmi yaşına gelince bir özel okul açtı. Burada matematik öğretmesi gerekiyordu. Babasından aldığı derslerin faydasını gördü. O zamanın el kitaplarını gözden geçirdi. Abel ve Galois gibi büyüklerin kitaplarını okudu. Fazla bir matematik bilgisi olmayanların okuyup anlayamayacağı kesin olarak bilinen Laplace'ın "*Gök Mekaniği*" ni hiç kimsenin yardımı olmadan okuyup anladı. Lagrange'ın "*Analitik Mekanik*" adlı eserini tam anladı. Artık, kendisinin yolunu çizmişti. İlk ilmi çalışması olan değişim hesabı yayınlandı. Yine tek başına çalışmasının ürünü olan invaryantları keşfetti. Zaten bu invaryantlar olmasaydı; rölativite (bağlılık) kuramı olmazdı. Cebirsel denklemlerdeki boşlukları doldurdu.

Boole'un yaşadığı dönemde, bir dergide adamın olmadığı sürece bir çalışmanın yayınlatılması olanaksızdı. Boole, bu bakımdan şanslıydı. Çünkü, 1837 yılında, İskoçya'lı D. F. Gregory adında bir matematikçi, "*Cambridge Mathematical Journal*" adında bir dergi çıkarıyordu. Boole, derginin müdürüne çalışmalarının birkaçını verdi. Gregory bu çalışmaların orijinalliğini ve yazış biçimini çok beğendi. Yazıları yayınladı. Böylece, iki matematikçi arasında dostça bir arkadaşlık ve mektuplaşmalar hayatı boyunca sürdü.

Modern cebir kavramı, Peacock, Herschel, De Morgan, Dabbage, Gregory ve Boole sayesinde yerini aldı. Boole, sembol ve işlemleri kullandı. de Morgan'ın hem hayranı ve hem de büyük bir dostuydu. İngiltere'deki büyük matematikçilerle ya kendisi doğrudan ya da mektupla haberleşiyordu. 1848 yılında "*Mantığın Matematik Analizi*" adlı bir çalışması yayınlandı. Bu eser matematikte yeni bir çığır açmış ve Boole da kesin bir üne kavuşmuştu. Bu broşür, de Morgan'ın da takdirlerini topladı. Bu eser, bundan altı yıl sonra ortaya çıkacak olan bir çalışmanın müjdecisi olacaktı.

1849 yılında matematik profesörü olan Boole'un 1854 yılında, mantık ve olasılıklar üzerine büyük bir eseri yayınlandı.

İki-değerli Aristoteles mantığını matematiksel temellere oturtan simgesel mantığı oluşturmuştu. Buna Boole mantığı, Boole cebiri, matematiksel mantık, simgesel mantık, vb adlar verilmektedir.

## Ayrıca bakınız

* Boolean Matematiği

## Kaynakça

* Boole, George
# 1809

|  |  |
| --- | --- |
| Binyıllar:
 | 2. binyıl
 |
| Yüzyıllar:
 | * 18. yüzyıl
* **19. yüzyıl 20. yüzyıl
 |
| Onyıllar:
 | * 1780'ler
* 1790'lar
* **1800'ler 1810'lar
* 1820'ler
 |
| Yıllar:
 | * 1806
* 1807
* 1808
* **1809 1810
* 1811
* 1812
 |

Çeşitli takvimlerde 1809
| Miladi
 | 1809 *MDCCCIX* |
| Ab urbe condita
 | 2562
 |
| Asur
 | 6559
 |
| Bahâî
 | MÖ 35 – MÖ 34
 |
| Bengal
 | 1216
 |
| Berberi
 | 2759
 |
| Birmanya
 | 1171
 |
| Bizans
 | 7317 – 7318
 |
| Budist
 | 2353
 |
| Discordian
 | 2975
 |
| Ermeni
 | 1258 ԹՎ ՌՄԾԸ
 |
| Etiyopya
 | 1801 – 1802
 |
| Fransız cumhuriyetçi
 | 17 – 18
 |
| Hicrî
 | 1223 – 1224
 |
| Hint
 |  |
|  - *Kali Yuga* | 4910 – 4911
 |
|  - *Shaka Samvat* | 1731 – 1732
 |
|  - *Vikram Samvat* | 1865 – 1866
 |
| Holosen takvimi
 | 11809
 |
| İbrani
 | 5569 – 5570
 |
| İran
 | 1187 – 1 BP – MÖ 1188 BP
 |
| Juche
 | MÖ 102
 |
| Kıpti
 | 1525 – 1526
 |
| Kore
 | 4142
 |
| Tayland güneş
 | 2352
 |
| * g
* t
* d
 |

## Olaylar

* Jean-Baptiste Lamarck Zoolojik felsefe isimli kitabını yayınladı
* 21 Mayıs – Avusturya Arşidükü Karl Louis Aspern Savaşı'nda Napolyon'u yenilgiye uğrattı.
* 5 Temmuz – Napolyon Avusturya Arşidükü Karl Louis'i Wagram Savaşı'nda yenilgiye uğrattı. Savaşın sonunda 14 Ekimde Schonbrunn Antlaşması imzalandı
* 5 Ocak - 1807-1809 Osmanlı-Büyük Britanya Savaşı'nı sona erdiren Kale-i Sultaniye Antlaşması imzalandı.

## Doğumlar

* 4 Ocak - Louis Braille, Fransız mucit (ö. 1852)
* 3 Şubat - Felix Mendelssohn Bartholdy, Alman besteci (ö. 1847)
* 12 Şubat - Charles Robert Darwin, İngiliz doğabilimci (ö. 1882)
* 12 Şubat - Abraham Lincoln, ABD onaltıncı başkanı (ö.1865)
* 9 Mart - Louis Meijer, Hollandalı sanatçı (ö. 1866)
* 31 Mart - Nikolay Gogol, Rus yazar (ö. 1852)

## Ölümler

* 31 Mart - Franz Joseph Haydn, Avusturyalı besteci (d. 1732)
* 4 Haziran - Nikolaj Abraham Abildgaard, Danimarkalı ressam (d. 11 Eylül 1743)
* ??? - Johann Wolfgang von Goethe Alman yazar, (d. 1749)
# 1805

**1805** (MDCCCV) yılı Gregoryen Takvimine göre Salı, Jülyen Takvimine göre Pazar günü başlayan bir yıldır.

|  |  |
| --- | --- |
| Binyıllar:
 | 2. binyıl
 |
| Yüzyıllar:
 | * 18. yüzyıl
* **19. yüzyıl 20. yüzyıl
 |
| Onyıllar:
 | * 1780'ler
* 1790'lar
* **1800'ler 1810'lar
* 1820'ler
 |
| Yıllar:
 | * 1802
* 1803
* 1804
* **1805 1806
* 1807
* 1808
 |

Çeşitli takvimlerde 1805
| Miladi
 | 1805 *MDCCCV* |
| Ab urbe condita
 | 2558
 |
| Asur
 | 6555
 |
| Bahâî
 | MÖ 39 – MÖ 38
 |
| Bengal
 | 1212
 |
| Berberi
 | 2755
 |
| Birmanya
 | 1167
 |
| Bizans
 | 7313 – 7314
 |
| Budist
 | 2349
 |
| Discordian
 | 2971
 |
| Ermeni
 | 1254 ԹՎ ՌՄԾԴ
 |
| Etiyopya
 | 1797 – 1798
 |
| Fransız cumhuriyetçi
 | 13 – 14
 |
| Hicrî
 | 1219 – 1220
 |
| Hint
 |  |
|  - *Kali Yuga* | 4906 – 4907
 |
|  - *Shaka Samvat* | 1727 – 1728
 |
|  - *Vikram Samvat* | 1861 – 1862
 |
| Holosen takvimi
 | 11805
 |
| İbrani
 | 5565 – 5566
 |
| İran
 | 1183 – 1 BP – MÖ 1184 BP
 |
| Juche
 | MÖ 106
 |
| Kıpti
 | 1521 – 1522
 |
| Kore
 | 4138
 |
| Tayland güneş
 | 2348
 |
| * g
* t
* d
 |

## Olaylar

### Ocak–Mart

* 11 Ocak - Michigan Bölgesi oluşturuldu.
* 7 Şubat - Kardeşi Inthavong'un ölümü üzerine Kral Anouvong Vientiane'nin kralı olur.
* 15 Şubat - Harmony Society, Harmony, Pensylvania'da Hristiyan topluluk olarak resmen kurulur.
* 1 Mart - Samuel Chase, United States Senate tarafından kendisine açılan meclis soruşturmasından beraat eder.
* 4 Mart - Thomas Jefferson ikinci dönem Amerika Birleşik Devletliği başkanlığı için yemin eder.
* 5 Mart - New Brunswick Yasama Meclisi, bölgedeki okuryazarlık oranını artırmak için bir kanun geçirdi ve Kanada'daki halk eğitiminin oluşmasına yol açtı.

### Ekim-Aralık

* 21 Ekim – Birleşik Krallık, Fransa ve İspanya arasında Trafalgar Savaşı
* 13 Aralık - Sırp İsyanları ve Kara Yorgi'nin önderliği altında Sırpların Belgrad'ı ele geçirmesi.
* 26 Aralık – Fransa ile Avusturya arasında Pressburg Barışı imzalandı

## Doğumlar

### Ocak

### Şubat

### Mart

### Nisan

### Mayıs

### Haziran

### Temmuz

* 5 Temmuz - Robert FitzRoy, meteorolog ve denizci

### Ağustos

### Eylül

* 7 Eylül - Samuel Wilberforce, İngiliz piskopos (ö. 1873)

### Ekim

### Kasım

### Aralık

* 21 Aralık - Thomas Graham, İskoç kimyacı (ö. 1869).

## Ölümler

* 20 Şubat - Justus Claproth, Alman hakim ve mucit (d. 1728)
# Elizabeth Gaskell

| Elizabeth Gaskell |
| --- |
| Elizabeth Gaskell'in 1832 yılından bir minyatürü |
| Doğum | 29 Eylül 1810 Chelsea, Londra |
| Ölüm | 12 Kasım 1865 Hampshire |
| Takma ad | Mrs. Gaskell |
| Meslek | Yazar |
| Milliyet |  İngiliz |
| Dönem | Victoria devri |
| Tür | Roman |
| Konu | Sanayi dönemi İngiltere |
|  |

**Elizabeth Cleghorn Gaskell** (29 Eylül 1810 - 12 Kasım 1865), Victoria devri İngiliz roman yazarı.

29 Eylül 1810 tarihinde İngiltere'nin başkenti Londra'nın Chelsea şehrinde Hazine yetkilisi ve gazeteci William Stevenson'un ve eşi Elizabeth Hollanda'nın kızı olarak doğdu. Bayan Stevenson 29 Ekim 1811'de öldü ve böylece 13 aylıkken Elizabeth bebek Cheshire'daki Knutsford'a gönderildi ve çocukluğunu daha sonra annesinin kızkardeşi Hannah Lumb ile geçirdi. Elizabeth dört yaşındayken babası yeniden evlendi ve üvey annesi Catherine Thomson, İskoç minyatür sanatçısı William John Thomson'un kız kardeşiydi.

1832'de ünlü Elizabeth portresini çizdi. Manchester papazı William Gaskell ile evlendikten sonra, çoğunlukla kısaca Mrs. (Bayan) Gaskell olarak tanındı. Eşinin işi sayesinde toplumun farklı kesimlerini tanıma ve özellikle fakirlikleri görme şansı yakaladı. Bu evlilikten kızları Marianne, Julia, Margaret Emily (Meta), Florence ve tek oğulları olan William dünyaya geldi, bu çocuk dokuz aylıkken kızıl hastalığından öldü. Ayrıca toplumun her bir kesimine hitap eden bir dil kullandığı için, eserlerinin saygın ve dışlanmış kişiler arasında iyi anlaşılmasını sağlamıştır. Romanlarında özellikle Manchester'daki endüstriyel hayatı ve toplumu yazdı. Ayrıca bir de Charlotte Brontë biyografisi kaleme aldı. Charles Dickens'ın da desteklediği Gaskell'ın yazıları dergilerde yayınlandı. Yaşadığı dönemde kadın yazarlara çok nadir rastlanmaktaydı ama Gaskell kendisine İngiliz edebiyat dünyasında bir yer edindi. Yirminci yüzyılın başlarında, yazısı eski moda ve taşra biçiminde ortaya çıktı, ancak bugün Elizabeth Gaskell en çok kabul gören İngiliz Victoria romancılarından biri olarak yerini aldı. 12 Kasım 1865'te ölmüştür.

### Eserleri

* *Eşler ve Kızlar* (1865)
* *Kuzey ve Güney* (1855)
* *Cranford* (1853)
* *Ruth* (1853)
* *Mary Barton* (1848)
* *Charlotte Brontë Biyografisi* (1857)

## Kaynakça
# Louis Meijer

| Louis Meijer |
| --- |
|  |
| Genel bilgiler |
| Doğum | 9 Mart 1809 |
| Ölüm | 31 Mart 1866 (57 yaşında) |
| Uyruk | Hollandalı |
| Alanı | Gravürcü, litografici ve ressam |
|  |
|  |

**Johan Hendrik Louis Meijer** (9 Mart 1809 - 31 Mart 1866), Hollandalı bir gravürcü, litografici ve ressamdır. Romantik geleneğe göre resimler yaptı. En çok deniz manzaralarıyla tanınır.

Meijer, günümüz Hollanda'sı olan Hollanda Krallığı'nda Amsterdam'da doğdu. George Pieter Westenberg ve Jan Willem Pieneman ile çalıştı. Paris'te ve Lahey'de yaşadı. Matthijs Maris, Meijer'in öğrencisiydi. Meijer, 57 yaşında Hollanda'nın Utrecht kentinde öldü.

## Galeri

* *Kıyıda*
* *9 Ekim 1799'da Mısır'dan dönüşte Bonaparte'ın Fransa'ya gelişi*
* *Dover Boğazı Fırtınası*
* *Baron Hendrik Merkus de Kock'un filosu, 24 Haziran 1821'de Sumatra, Palembang'ı fethediyor.*

## Kaynakça
# Thomas Hodgkin

Thomas Hodgkin, 1901
**Thomas Hodgkin** (17 Ağustos 1798 - 5 Nisan 1866), Patoloji alanında uzmanlaşmış İngiliz doktor. 1832 yılında ender görülen bir kan hastalığı olan Hodgkin lenfoma hastalığını tanımladı.

## Hayatı

Thomas Hodgkin, 1798'de Pentonville’da yaşayan bir Quaker ailesinde doğdu. 1866 yılında dizanteri hastalığından öldü. Mezarı İsrail'in Yafa şehrinde bulunmaktadır.

## Kaynakça

*
# Jane Welsh Carlyle

| Jane Welsh Carlyle |
| --- |
| Jane Welsh Carlyle'in 1852'de Samuel Laurence tarafından yapılan portresi |
| Doğum | 14 Ocak 1801(1801-01-14) Haddington, İskoçya |
| Ölüm | 21 Nisan 1866 Hyde Park, Londra, İngiltere |
| Meslek | Yazar |
| Milliyet | İskoçyalı |
|  |

**Jane Welsh Carlyle** (Evlilik öncesi soyadıyla; **Jane Baillie Welsh**) (d. 14 Ocak 1801, Haddington, İskoçya - ö. 21 Nisan 1866, Hyde Park, Londra, İngiltere), İskoç yazar. Deneme yazarı Thomas Carlyle'nin eşidir.

Öğretmeni Edward Irving tarafından Thomas Carlyle ile tanıştırıldı. 1826 yılında evlendikten sonra 6 yıl İskoçya'da bir çiftlikte yaşadılar. Thomas yazmakla meşgul iken, Jane ev işleriyle meşgul oldu. Jane bu arada mutsuz evliliğini de kaleme almaya başladı. İngiliz roman yazarı Geraldine Jewsbury ile 1840-1866 yılları arasında mektup arkadaşlığı yaptı. Jane, Geraldine'in *Zoe: the History of Two Lives* ve *The Half Sisters* adlı romanlarına editörlük yaptı. İkilinin tutkulu ve ilginç ilişkileri aşk, edebiyat ve arkadaşlık açısından incelemeye değerdi. Virginia Woolf, *Times Literary Supplement* adlı makalesinde Geraldine'in Jane Carlyle'ye yazdığı mektupları temel almıştı.

Carlyle ailesinin dostu İskoç düşünür David George Ritchie, 1889 yılında *The Early Letters of Jane Welsh Carlyle* adıyla Jane'in mektuplarından oluşan bir cilt yayınladı. Jane'in ölümünden sonra Thomas, onun günlüklerini okuduktan sonra hissettiği suçluluk duygusuyla, öz eleştiri içeren "Reminiscences of Jane Welsh Carlyle" adlı eserini yayınladı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Jane Welsh Carlyle ve Thomas Carlyle'nin mektupları 4 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Biyografi, *Gazetteer for Scotland* 22 Temmuz 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Hermann Goldschmidt

| Hermann Mayer Salomon Goldschmidt |
| --- |
| H. Goldschmidt |
| Doğum | 17 Haziran 1802(1802-06-17) Frankfurt, Almanya |
| Ölüm | 30 Ağustos 1866 (64 yaşında) Fontainebleau, Fransa |
| Milliyet | Alman |
| Tanınma nedeni | Lutetia asteroitinin keşfi |
| Din | Yahudilik |
| Ödüller | Lalande Prize (1852, 1854, 1855, 1857, 1858, 1860, 1861) Kraliyet Astronomi Derneği Altın Madalyası (1861) |
|  |

**Hermann Mayer Salomon Goldschmidt**, (17 Temmuz 1802, Frankfurt - 26 Nisan 1866, Fontainebleau), bir Alman astronom ve ressamdır.

## Hayatı

Frankfurt'ta Yahudi bir tüccarın oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Paris'e yerleşip burada görsel sanatlar konusunda eğitim almış ve daha sonra kariyerini önceleri hobi olarak ilgilendiği astronomiye adamıştır. Goldschmidt'in bu bilim dalındaki üstün başarıları Ay'da kendisinin adı verilen bir kraterle ebedileştirilmiştir.

## Goldschmidt tarafından keşfedilen göktaşları

* 21 Lutetia 15 Ekim, 1852
* 32 Pomona 26 Ekim, 1854
* 36 Atalante 5 Ekim, 1855
* 40 Harmoni 31 Mart, 1856
* 41 Daphne 22 Mayıs, 1856
* 44 Nysa 27 Mayıs, 1857
* 45 Eugenia 27 Haziran, 1857
* 48 Doris 19 Eylül, 1857
* 49 Pales 19 Eylül, 1857
* 52 Europa 4 Şubat, 1858
* 54 Alexandra 10 Eylül, 1858
* 56 Melete 9 Eylül, 1859
* 61 Danaë 9 Eylül, 1860
* 70 Panopaea 5 Mayıs, 1861
# Şef Seattle

| Seattle |
| --- |
|  |
| Doğum | y. 1780~1786 |
| Ölüm | 7 Haziran 1866 (86 yaşında) Port Madison Kızılderili Rezervasyonu |
| Defin yeri | Suquamish, Washington, ABD |
| Evlilik | Ladaila, Olahll |
| Çocuk(lar) | 8, Princess Angeline |
| Ebeveyn(ler) | Sholeetsa (Annesi), Shweabe (Babası), Doc Maynard |
|  |

**Şef Seattle** (d. 1780 – ö. 7 Haziran 1866), ABD'nin kuzeybatı ucundaki Suqwamish ve Duwamish kabilelerinin reisidir. Anne ve babasının da kabileleri olan Suqwamish ve Duwamish kabileleri daha önce beyazlarla çok az irtibata geçmişti.

## Hayatı

Bölgesindeki diğer kabilelerle yaptığı savaşlarda şefliğini ispat etti. Seattle Fransız Katolik misyonerlerinin baskı ve etkisi altında kaldı. Bunun bir sonucu olarak 1830 yılında Hristiyanlığı kabul etti. Vaftiz ismi olarak Noah (Nuh) adını aldı.

Dr. Maynard, Kızılderili bir araştırmacı, Şef Seattle ile uzun yıllar çok iyi arkadaş olur ve yeni kurulan kasabaya onun adının verilmesini önerir ve öneri kabul edilir. Ancak Şef Seattle'nin gerçek isminde bulunan hafif gırtlaktan söylenmesi gereken sesler, İngilizceye uygun olmadığından kasabaya kısaca "Seattle" adı verilir.

Bugün Seattle'de Şef Seattle'ı hatırlatan pek çok anıt bulunmaktadır;
Beşinci Cadde ve Cedar Caddesinde birer heykel
Seattle Üniversitesinin havuzuna bakan bronz bir büst
Seattle Lisesi
Seattle şehrinin resmî mührü (1937'de onaylanmış ve Şef Seattle'nin görüntüsünü taşıyor)
Cuquamish'te kendi mezarının üzerinde yer alan tarihi anıt (Her yıl Ağustos ayında burada Şef Seattle günü düzenleniyor, danslar tertip ediliyor, som balığı yeniliyor ve geleneksel kano yarışları düzenleniyor.)
Reis Seattle'in Seattle'deki heykeli
ABD Başkanı Franklin Pierce ABD'ye gelen beyaz göçmenleri ABD'nin kuzeybatısına yerleştirmek istiyordu. 1850'lerde beyaz girişimcilerin zenginleşmesi ve bölgenin daha fazla göç alması nedeniyle Franklin Pierce olaya çözüm bulmak amacıyla 1854 yılında Şef Seattle'a bir mektup yazdı. Franklin Pierce bu mektupta kızılderililerden toprak istemiş ve isteklerinin kabul edilecek olursa; Kızılderililer için çok rahat geçinebilecekleri bir yer ayrılacağını belirtmiştir. Şef Seattle yaptığı bir konuşmada Başkana cevap verir daha sonra bu konuşma metin haline getirilir ve Amerikan Başkanına iletilir. Bu mektup Washington'da saklanmış ve American Expo 74'te sunulmuştur. İnsanın çevre karşısında bilinçsizce takındığı tavırlar karşısında duyarlılığı en güzel dille anlatan bu mektup UNEP (Birleşmiş Milletler Çevre Koruma Teşkilatı) tarafından şimdiye kadar bilinen en güzel ve en içten anlatım olarak tanımlanmıştır. Seattle, 1854 yılında ünlü bir konuşma yaptı. Bunun bilinen tek sürümü Dr. Henry A. Smith, zamanda mevcut ve ayrıntılı notlar bir yerleşimci ve amatör şairin kaleminden geliyor.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Lakw'alas (Thomas R. Speer), The Life of Si’ahl, ‘Chief Seattle’, Duwamish Tribal Services Board of Directors, for the Duwamish Tribe, July 22, 2004.
# Philippe Buchez

Philippe Buchez by Charles Bour
**Philippe Buchez** ya da **Philippe-Joseph-Benjamin Buchez** (1796-1865), Fransız tarihçi, sosyolog ve siyasetçidir. Gazetenin mucididir ve 1848 yılında Kurucu Millet Meclisi Başkanı olarak Paris'te Palais Bourbon'da kısa bir süre görev yaptı.
# Joseph Weydemeyer

| Joseph Weydemeyer |
| --- |
|  |
| Doğum | 02 Şubat 1818(1818-02-02) Münster, Westphalia |
| Ölüm | 26 Ağustos 1866 (48 yaşında) St. Louis, Missouri |
|  |

**Joseph Arnold Weydemeyer** d. 2 Şubat 1818, Münster - ö. 26 Ağustos 1866, St. Louis, Missouri), Prusya ve ABD ordusunda subay, gazeteci, siyasetçi ve Marksist devrimci.

## Hayatı

İlk başta "doğru sosyalizm taraftarı olsa da 1845-46 arasında Karl Marx ve Friedrich Engels taraftarı oldu. Komünist Birlik üyesi oldu. 1849'dan 1851'e kadar birliğin Frankfurt birimini yönetti. Brüksel'de Marx'ın verdiği dersleri takip etmek için bulundu. 1848 devrimine katıldı. 1849'dan 1950'ye kadar Neue Rheinische Zeitung'un sorumlu editörlerinden biri oldu.Alman İdeolojisi'nin el yazmasının yazı ekibinin içindeydi.

1851 yılında Almanya'dan ABD'ye göç etti; bir gazeteci olarak çalıştı. Karl Marx tarafından yazılan Louis Bonaparte'in 18 Brumaire'i Weydemeyer tarafından New York'ta kurulan aylık Almanca bir dergi olan "Die Revolution"'da yayınlandı.

## Kaynakça