# 16 Aralık

|  |  |
| --- | --- |
|  | **16 Aralık** günü gerçekleşen en önemli olayları **Tarihte Bugün** sayfalarına ekleyebilir ve anasayfada görüntülenmelerini sağlayabilirsiniz.
 |

**16 Aralık**, Miladi takvime göre yılın 350. (artık yıllarda 351.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 15 gün vardır.

## Olaylar

* 1631 - Vezüv yanardağı faaliyete geçti; yaklaşık 4000 kişi öldü.
* 1707 - Japonya'da Fuji Dağı'nın kayıtlara geçmiş son patlaması gerçekleşti.
* 1727 - Osmanlı Devletinde ilk kitap (Vankulu Lugati) basıldı.
* 1773 - **Boston Çay Partisi**: Amerikan Kolonistler çay vergilerini protesto etmek için Boston limanındaki üç İngiliz gemisine girip 300'den fazla çay sandığını denize döktüler.

Boston Çay Partisi
* 1876 - II. Abdülhamit'in Cuma selamlığına arabayla gitmesinden sonra, Padişahların törene saltanat arabalarıyla katılmaları gelenek haline geldi.
* 1899 - İtalya futbol kulübü olan AC Milan kuruldu.
* 1902 - Türkistan'da 6,4 şiddetinde deprem; yaklaşık 4500 kişi öldü.
* 1918 - Giresun'da, *Işık* adlı millî gazete çıkmaya başladı.
* 1920 - Çin'in kuzeybatısındaki Guangzhou eyaletinde 8,6 büyüklüğünde deprem; 200 bin kişi öldü.
* 1925 - Cemiyet-i Akvam, daha önce saptanan "Brüksel hattını", Türk-Irak sürekli sınırı olarak kabul etti. Bu karara göre, Musul Irak'a verildi.
* 1932 - Samsun-Sivas demiryolu hattı işletmeye açıldı.
* 1944 - Ardenler Taarruzu başladı.
* 1946 - İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı, Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi, Türkiye Sosyalist Partisi, İstanbul İşçi Sendikalar Birliği ve İstanbul İşçi Kulübü'nü kapattı. Ayrıca, *Yığın*, *Noror*, *Gün*, *Ses*, *Sendika*, *Dost* dergi ve gazeteleri yasaklandı. *Yarın* gazetesi ve *Büyük Doğu* dergisinin yayımı 4 ay süreyle durduruldu.
* 1949 - Ahmet Sukarno, Endonezya'nın ilk Cumhurbaşkanı oldu.

Mao Zedong, Sovyetler Birliği ziyareti sırasında Stalin ile birlikte, 21 Aralık 1949
* 1949 - Çin Devrimi'nin önderi **Mao Zedong**’un, iki ay sürecek olan Sovyetler Birliği ziyareti başladı.
* 1965 - NASA, Pioneer-6 sondasını Delta roketiyle uzaya gönderdi. Sonda ile en son temas 8 Aralık 2000'de oldu.
* 1967 - Stanford Üniversitesinde bir grup bilim insanı, eşi tekrar yapılabilen DNA'yı ayrıştırmayı başardı.
* 1969 - İstanbul Boğaz Köprüsü, 303 milyar liraya ihale edildi.
* 1972 - Sol Yayınları sahibi Muzaffer Erdost'un 7,5 yıllık mahkûmiyeti Yargıtay'da onaylandı. Muzaffer Erdost, Vladimir İlyiç Lenin'in “Ne Yapmalı” adlı kitabını yayımlamaktan yargılanmıştı.
* 1974 - Televizyon haberlerinde gösterilen Kuzey Amerika haritasının, Vladimir İlyiç Lenin'e benzediği ihbar edilince savcılık soruşturma başlattı.
* 1977 - Dünya Kadınlar Günü: Birleşmiş Milletler Örgütü, 8 Mart'ın Dünya Kadınlar Günü olarak kutlanmasını kararlaştırdı.
* 1982 - Barış Derneği Başkanı Mahmut Dikerdem tahliye oldu.
* 1985 - Mafya hesaplaşması: Paul Castellano ve Thomas Bilotti, Gambino ailesinin lideri John Gotti'nin emriyle New York'ta bir restoranın önünde vurularak öldürüldü.
* 1986 - Türkiye'ye iltica eden Bulgaristan Türkü halterci Naim Süleymanoğlu Taksim'de karşılandı.
* 1990 - Jean-Bertrand Aristide, Haiti'nin ilk demokratik seçimlerini kazandı ve seçimle işbaşına gelen ilk Başkan oldu.
* 1990 - Osman Hamdi Bey'in "Kaplumbağa Terbiyecisi" adlı tablosu rekor fiyatla satıldı: 1 milyar 750 milyon lira.
* 1991 - Kazakistan, Sovyetler Birliği'nden ayrılarak bağımsızlığını ilan etti.
* 1991 - Halkın Emek Partisi (HEP) Genel Başkanlığına Feridun Yazar seçildi.
* 1996 - Kerkük-Yumurtalık Boru Hattı yeniden açıldı.
* 1998 - Amerika Birleşik Devletleri, Irak'a "Çöl Tilkisi" harekâtını başlattı. Harekâtın nedeninin Irak'ın Birleşmiş Milletler'in ülkede yaptığı kitle imha silahlarını kontrolünü engellemesi olduğu ileri sürüldü.
* 2002 - NATO ile AB arasında, "*NATO-AB Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası Ortak Bildirisi"* ile stratejik iş birliği anlaşmasına varıldı. Uzlaşma, AB'nin, Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası (AGSP) çerçevesinde oluşturacağı askeri birimlerin, NATO'nun lojistik, stratejik ve istihbarat alanlarındaki yeteneklerini kullanabilmesine olanak tanıyor.

## Doğumlar

* 1364 - III. Manuil, 20 Mart 1390 tarihinden ölümüne kadar kadar Trabzon İmparatorluğu'nun imparatoru (ö. 1417)
* 1485 - Aragonlu Catherine, İngiltere kraliçesi (ö. 1536)
* 1742 - Gebhard Leberecht von Blücher, Prusyalı Generalfeldmarschall (ö. 1819)
* 1775 - Jane Austen, İngiliz yazar (ö. 1817)
* 1775 - François-Adrien Boieldieu, Fransız besteci (ö. 1834)
* 1790 - I. Léopold, Belçika kralı (ö. 1865)
* 1809 - Pieter Philip van Bosse, Hollandalı liberal politikacı (ö. 1879)
* 1834 - Leon Walras, Fransız iktisatçı (ö. 1910)
* 1836 - Ernst von Bergmann, Baltık Alman cerrah (ö. 1907)
* 1863 - George Santayana, İspanyol asıllı Amerikalı filozof, şair ve yazar (ö. 1952)
* 1866 - Vasiliy Kandinskiy, Rus ressam (ö. 1944)
* 1872 - Anton Ivanovich Denikin, Rus general (ö. 1947)
* 1882 - Zoltán Kodály, Macar besteci (ö. 1967)
* 1883 - Károly Kós, Macar mimar, yazar, çizer ve politikacı (ö. 1977)
* 1888 - I. Aleksandar, Yugoslavya Kralı (ö. 1934)
* 1899 - Noël Coward, İngiliz oyun yazarı, besteci ve aktör (ö. 1973)
* 1901 - Margaret Mead, Amerikalı insanbilimci (ö. 1978)
* 1903 - Hardie Albright, Amerikalı oyuncu (ö. 1975)
* 1904 - Banat Batırova, Başkurt milletvekili, Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde Sosyalist Emek Kahramanı unvanını kazanan ilk kadın (ö. 1970)
* 1905 - Daniel Carasso, Fransız iş insanı (ö. 2009)
* 1917 - Sir Arthur C. Clarke, İngiliz bilimkurgu yazarı ve mucit (2001: Bir Uzay Destanı ile ünlenen) (ö. 2008)
* 1926 - Arthur Robinson, Trinidad ve Tobagolu siyasetçi (ö. 2014)
* 1927 - Randall Garrett, Amerikalı bilimkurgu ve fantezi yazarı (ö. 1987)
* 1928 - Philip Kindred Dick, Amerikalı bilimkurgu roman ve kısa hikâye yazarı (ö. 1982)
* 1929 - William Courtney, İngiliz oyuncu (ö. 2011)
* 1933 - Billy Kinard, Amerikalı Amerikan futbolu oyuncusu ve antrenörü (ö. 2018)
* 1933 - Gloria Romero, Filipinli aktris (ö. 2025)
* 1935 - Nikos Sampson, Kıbrıs Rumu siyasetçi ve EOKA-B Örgütünün lideri (ö. 2001)
* 1938 - Liv Ullmann, Norveçli oyuncu
* 1943 - Steven Bochco, Amerikalı yapımcı ve yazar (ö. 2018)
* 1943 - Patti Deutsch, Amerikalı oyuncu ve komedyen (ö. 2017)
* 1946 - Benny Andersson, İsveçli müzisyen ve besteci
* 1946 - Zerrin Arbaş, Türk bale ve sinema sanatçısı
* 1946 - Ümit Meriç, Türk toplum bilimci ve düşünür
* 1946 - Trevor David Pinnock, İngiliz klavsenist ve orkestra şefi
* 1947 - Ben Cross, İngiliz oyuncu (ö. 2020)
* 1947 - Martyn Poliakoff, İngiliz kimyager
* 1949 - Leons Briedis, Leton şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat eleştirmeni ve yayıncı (ö. 2020)
* 1951 - Aykut Barka, Türk jeolog (ö. 2002)
* 1951 - Ahmet Eşref Fakıbaba, Türk hekim ve siyasetçi
* 1951 - Bill Johnson, Amerikalı aktör
* 1952 - Francesco Graziani, İtalyan millî futbolcu ve teknik direktör
* 1952 - Jovanka Nikolić, Sırp yazar ve şair (ö. 2017)
* 1954 - Carlo Brandt, İsviçreli oyuncu ve komedyen
* 1955 - Xander Berkeley, Amerikalı oyuncu
* 1959 - Aleksandr Lebedev, Rus iş insanı
* 1961 - Shane Black, Amerikalı film yapımcısı ve oyuncu
* 1961 - Bill Hicks, Amerikalı Stand-Up komedyeni (ö. 1994)
* 1962 - Maruschka Detmers, Hollandalı aktris
* 1963 - Benjamin Bratt, Amerikalı film yapımcısı ve sinema oyuncusu
* 1963 - James Mangold, Amerikalı film yönetmeni ve senarist
* 1964 - Celal Kadri Kınoğlu, Türk tiyatro ve televizyon oyuncusu
* 1966 - Dennis Wise, İngiliz eski millî futbolcu
* 1967 - Miranda Otto, Avustralyalı oyuncu
* 1969 - Adam Riess, Amerikalı astrofizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi
* 1971 - Paul van Dyk, Alman Dj ve prodüktör
* 1971 - Seyhan Kurt, Türk şair, yazar ve sosyolog
* 1972 - Belma Canciğer, Türk oyuncu
* 1972 - Željko Kalac, Hırvat asıllı Avustralyalı futbolcu
* 1973 - Scott Storch, Amerikalı müzik yapımcısı
* 1975 - Kaba Diawara, Gineli futbolcu
* 1977 - Sylvain Distin, Fransız futbolcu
* 1979 - Mihai Trăistariu, Rumen şarkıcı
* 1982
	+ Justin Mentell, Amerikalı oyuncu ve model (ö. 2010)
	+ Margot Sikabonyi, İtalyan oyuncu
* 1984 - Theo James, İngiliz oyuncu
* 1986 - DECO\*27, Japon müzisyen ve yapımcı
* 1988 - Mats Hummels, Alman futbolcu
* 1988 - Anna Popplewell, İngiliz oyuncu
* 1989 - Hasan Can Kaya, Türk komedyen
* 1994 - Hasan Hüseyin Acar, Türk futbolcu
* 1994 - Genki Yamada, Japon futbolcu
* 1994 - José Rodríguez Martínez, İspanyol futbolcu
* 1996 - Wilfred Ndidi, Nijeryalı profesyonel milli futbolcu
* 1997 - Zara Larsson, İsveçli şarkıcı
* 1999 - Brittney Kade, Amerikalı trans pornografik film oyuncusu

## Ölümler

* 705 - Wu Zetian, Çin tarihinin tek kadın İmparatoru (d. 624)
* 882 - VIII. İoannes, 14 Aralık 872 tarihinden öldüğü 882 yılına kadar Papa
* 1263 - IV. Haakon, Norveç Kralı (1223-1263) (d. 1204)
* 1474 - Ali Kuşçu, Türk gök bilimci, matematikçi ve dil bilimci (d. 1403)
* 1594 - Allison Balfour, cadı olduğu öne sürülen ve bu yüzden ölüm cezasına çarptırılarak öldürülen İskoç
* 1598 - Yi Sun-sin, Koreli Amiral (d. 1545)
* 1672 - II. Jan Kazimierz Waza, Polonya kralı ve Litvanya Büyük Dükü (d. 1609)
* 1687 - William Petty, İngiliz iktisatçı, bilim insanı ve filozof (d. 1623)
* 1774 - François Quesnay, Fransız hekim ve iktisatçı (d. 1694)
* 1783 - Johann Adolph Hasse, Alman besteci (d. 1699)
* 1859 - Wilhelm Grimm, Alman masal yazarı (d. 1785)
* 1897 - Alphonse Daudet, Fransız yazar (d. 1840)
* 1921 - Camille Saint-Saëns, Fransız besteci (d. 1835)
* 1922 - Gabriel Narutowicz, Polonya Devlet Başkanı (d. 1865)
* 1922 - Eliezer Ben-Yehuda, Yahudi gazete editörü (d. 1855)
* 1945 - Giovanni Agnelli, İtalyan iş insanı (d. 1866)
* 1956 - Ercüment Ekrem Talu, Türk mizah yazarı ve gazeteci (d. 1886)
* 1965 - W. Somerset Maugham, İngiliz romancı ve oyun yazarı (d. 1874)
* 1967 - Edward Courtney Boyle, Kraliyet Donanması subayı (d. 1887)
* 1972 - Marion Durbin Ellis, Amerikalı ihtiyolog ve entomolog (d. 1887)
* 1974 - Kostas Varnalis, Yunan şair (d. 1884)
* 1978 - Ernst Maisel, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası'nın Wehrmacht'ında bir generaldi (d. 1896)
* 1980 - Colonel Sanders, Amerikalı hayırsever, girişimci ve iş insanı (d. 1890)
* 1980 - Hellmuth Walter, Alman mühendis (d. 1900)
* 1982 - Colin Chapman, İngiliz tasarımcı (d. 1928)
* 1989 - Silvana Mangano, İtalyan oyuncu (d. 1930)
* 1989 - Lee Van Cleef, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1925)
* 1993 - Kakuei Tanaka, Japon siyasetçi (d. 1918)
* 2006 - Don Jardine, Kanadalı profesyonel güreşçi (d. 1940)
* 2006 - Stanford Shaw, Amerikalı tarihçi (d. 1930)
* 2009 - Yegor Timuroviç Gaydar, Rus siyasetçi ve iş insanı (d. 1956)
* 2009 - Ali Taygun, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu ve yönetmen (d. 1943)
* 2017 - Angela Kokkola, Yunan siyasetçi (d. 1932)
* 2017 - Sharon Laws, İngiliz kadın profesyonel bisikletçi ve çevreci (d. 1974)
* 2017 - Keely Smith, Amerikalı Grammy ödüllü kadın pop ve caz müziği şarkıcısı (d. 1928)
* 2017 - Z'EV, Amerikalı şair, perküsyonist ve müzik sanatçısı (d. 1951)
* 2018 - Anca Pop, Rumen-Kanadalı şarkıcı (d. 1984)
* 2019 - Sevim Tekeli, Türk bilim tarihi profesörü (d. 1924)
* 2020 - Waldemaro Bartolozzi, İtalyan profesyonel erkek bisikletçi (d. 1927)
* 2020 - Flavio Cotti, İsviçreli politikacı (d. 1939)
* 2020 - Jean Graetz, Amerikalı insan hakları aktivisti (d. 1929)
* 2020 - Leticia Lee, Hong Kong'da açık sözlü şekilde Pekin yanlısı figür (d. 1964)
* 2020 - Adela de Torrebiarte, Guatemalalı siyasetçi (d. 1949)
* 2021 - Lucía Hiriart, Eski Şili first ladysi (d. 1922)
* 2022 - Robert Adamson, Avustralyalı şair ve yayıncı (d. 1943)
* 2022 - Daniela Giordano, İtalyan aktris ve model (d. 1947)
* 2022 - Hans Peter Hallwachs, Alman oyuncu (d. 1938)
* 2022 - Siniša Mihajlović, Yugoslav futbol antrenörü ve eski futbolcudur (d. 1969)
* 2022 - José María Sison, Filipinli siyasetçi, asker, yazar ve aktivist (d. 1939)
* 2024 - Patricia Johnson, İngiliz opera sanatçısı (d. 1929)

## Tatiller ve özel günler

* Zafer Günü (Bangladeş ve Hindistan)

Wikimedia Commons'ta 16\_Aralık ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.