# 29 Eylül

|  |  |
| --- | --- |
|  | **29 Eylül** günü gerçekleşen en önemli olayları **Tarihte Bugün** sayfalarına ekleyebilir ve anasayfada görüntülenmelerini sağlayabilirsiniz.
 |

**29 Eylül**, Miladi takvime göre yılın 272. (artık yıllarda 273.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 93 gün vardır.

## Olaylar

* 1227 - Kutsal Roma imparatoru II. Friedrich, Papa IX. Gregorius tarafından aforoz edildi.
* 1555 - Damat Rüstem Paşa, ikinci kez Osmanlı Sadrazamı oldu.
* 1808 - Sened-i İttifak imzalandı.
* 1885 - Dünyanın ilk elektrikli tramvay hattı, Birleşik Krallık'nın Londra kentinde faaliyete geçti.
* 1911 - İtalya Krallığı, Osmanlı İmparatorluğu'na savaş ilan etti ve Trablusgarp Savaşı başladı.
* 1913 - II. Balkan Savaşı sonunda Osmanlı ile Bulgaristan Krallığı arasında İstanbul Antlaşması imzalandı.
* 1918 - Bulgaristan Krallığı, Selanik Ateşkes Antlaşması'nı imzalayarak I. Dünya Savaşı'ndan çekildi.
* 1920 - Kazım Karabekir komutasındaki Türk Ordusu, Ermenistan ile yaptığı savaş sonucunda Sarıkamış'ı ele geçirdi.
* 1923 - Birleşik Krallık Filistin Mandası oluşturuldu.
* 1933 - Komünist Enternasyonal Genel Sekreteri Georgi Dimitrov'un suçlandığı Reichstag Yangını soruşturmasında, diğer sanık Marinus van der Lubbe yangını çıkardığını itiraf etti.
* 1937 - Çin Cumhuriyeti'nde Japon tehdidine karşı milliyetçi general Çan Kay Şek ile komünist önder Mao Zedong birlikte davranma kararı aldı.
* 1938 - Fransa, İtalya Krallığı ve Birleşik Krallık, Münih Antlaşması'nı imzalayarak Nazi Almanyası'nın Çekoslovakya'nın Südet bölgesini işgal etmesini kabul etti.
* 1941 - Kiev'de Nazilerin gerçekleştirdiği Babi Yar Katliamı başladı. İki günde 33771 Yahudi öldürüldü.
* 1960 - Türkiye'de Demokrat Parti kapatıldı.
* 1971 - Umman, Arap Birliği'ne katıldı.
* 1974 - Isparta'da Hüseyin Çaylı adında bir kişi, 6 yaşındaki Ergün Kahraman adlı erkek çocuğunu tecavüz edip öldürdü. 12 Eylül döneminde idam edildi.
* 1991 - Haiti'de askerî darbe gerçekleşti.
* 1992 - PKK, Hakkâri-Şemdinli'deki Jandarma Taburu'na saldırdı. 2'si astsubay 23 asker ile 5 korucu hayatını yitirdi. Saldırıdan sonra başlayan operasyonlarda 58 PKK mensubu öldürüldü.
* 1994 - Türkiye Adalet eski Bakanı ANAP'lı Mehmet Topaç, Ankara'daki bürosunda, Dev-Sol örgütü üyesi oldukları iddia edilen 4 kişinin silâhlı saldırısı sonucu öldü.
* 2008 - Lehman Brothers gibi önemli şirketlerin iflaslarının ardından Dow Jones endeksi 777.68 puan birden düşerek bir günde en büyük düşüşü yaşadı.
* 2019 - Afganistan başkanlık seçimlerine şiddet ve düşük katılım damgasını vurdu

## Doğumlar

* MÖ 106 - Gnaeus Pompeius Magnus, Romalı general ve politik lider (ö. MÖ 48)
* 1509 - Miguel Servet, İspanyol ilâhiyatçı, hekim, haritacı ve hümanist (ö. 1553)
* 1518 - Tintoretto, Venedikli ressam (ö. 1594)
* 1547 - Miguel de Cervantes, İspanyol yazar (ö. 1616)
* 1571 - Caravaggio, İtalyan ressam (ö. 1610)
* 1703 - François Boucher, Fransız ressam ve Rokoko akımının önemli bir temsilcisi (ö. 1770)
* 1758 - Horatio Nelson, İngiliz amiral (ö. 1805)
* 1761 - Michael Francis Egan, İrlanda kökenli Amerikalı Piskopos (ö. 1814)
* 1786 - Guadalupe Victoria, Meksikalı siyasetçi, asker ve avukat (ö. 1843)
* 1804 - Sadık Paşa, Polonya asıllı Türk asker (Polonezköy'ün Polonyalı kurucularından) (ö. 1886)
* 1810 - Elizabeth Gaskell, İngiliz roman yazarı (ö. 1865)
* 1812 - Eudoxiu Hurmuzache, Rumen tarihçi, politikacı ve yazar (ö. 1874)
* 1815 - Andreas Achenbach, Alman manzara ressamı (ö. 1910)
* 1864 - Miguel de Unamuno, İspanyol düşünür ve yazar (ö. 1936)
* 1882 - Nuri Conker, Türk asker ve siyasetçi (ö. 1937)
* 1883 - Celal Sahir Erozan, Türk şair (ö. 1935)
* 1900 - Miguel Alemán Valdés, 53. Meksika devlet başkanı (ö. 1983)
* 1901 - Enrico Fermi, Amerikalı nükleer fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1954)
* 1904 - Greer Garson, İngiliz oyuncu ve Oscar ödülü sahibi (ö. 1996)
* 1907 - Hans Martin Sutermeister, İsviçreli yazar (ö. 1977)
* 1912 - Michelangelo Antonioni, İtalyan yönetmen (ö. 2007)
* 1913
	+ Silvio Piola, İtalyan futbolcu (ö. 1996)
	+ Stanley Kramer, Amerikalı yönetmen ve film yapımcısı (ö. 2001)
	+ Trevor Howard, İngiliz aktör (ö. 1988)
* 1915 - Nihat Ertuğ, Türk eski basketbolcu
* 1916
	+ İsmet Kür, Türk edebiyat öğretmeni, oyun yazarı, öykücü ve romancı (ö. 2013)
	+ Peter Finch, Birleşik Krallık doğumlu Avustralyalı aktör ve Oscar ödülü sahibi (ö. 1977)
* 1920 - Peter Dennis Mitchell, İngiliz biyokimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1992)
* 1921 - James Cross, Britanyalı diplomat (ö. 2021)
* 1922 - Lizabeth Scott, Amerikalı oyuncu (ö. 2015)
* 1923 - Rinaldo Dami, İtalyan karikatürist (ö. 1979)
* 1924 - Şükrü Elekdağ, Türk ekonomist, diplomat ve siyasetçi
* 1930 - Colin Dexter, İngiliz romancı (ö. 2017)
* 1931
	+ James Cronin, Amerikalı nükleer fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2016)
	+ Anita Ekberg, İsveçli aktris (ö. 2015)
* 1932
	+ Robert Benton, Amerikalı senarist ve yönetmen (ö. 2025)
	+ Rainer Weiss, Amerikalı fizikçi, akademisyen ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2025)
* 1933 - Samora Machel, Mozambikli askeri komutan, devrimci ve siyasetçi (ö. 1986)
* 1934 - Mihaly Csikszentmihalyi, Macar asıllı ABD'li psikolog (ö. 2021)
* 1935 - Jerry Lee Lewis, Amerikalı rock and roll ve country müzik şarkıcı-söz yazarı ve piyanist (ö. 2022)
* 1936
	+ Silvio Berlusconi, İtalyan siyasetçi, medya patronu ve eski Başbakan (ö. 2023)
	+ Bilal İnci, Türk oyuncu (ö. 2005)
* 1937 - Koichiro Matsuura, Japon diplomat
* 1938 - Wim Kok, Hollandalı siyasetçi (ö. 2018)
* 1939
	+ Fikret Abdić, Boşnak devlet adamı ve iş insanı
	+ Rhodri Morgan, Galli siyasetçi ve devlet adamı (ö. 2017)
* 1940 - Nicola Di Bari, İtalyan şarkıcı-şarkı yazarı
* 1942
	+ Felice Gimondi, İtalyan eski bisiklet yarışçısı (ö. 2019)
	+ Ian McShane, İngiliz asıllı komedyen ve oyuncu
	+ Bill Nelson, Amerikalı avukat, politikacı ve NASA'nın 14. başkanı
* 1943
	+ Wolfgang Overath, Alman eski millî futbolcu
	+ Lech Walesa, Polonya dayanışma hareketi (Solidarność) lideri ve Cumhurbaşkanı, Nobel Barış Ödülü sahibi
	+ Muhammed Hatemi, İranlı siyasetçi ve İran İslam Cumhuriyeti'nin 5. Cumhurbaşkanı
* 1948 - Theo Jörgensmann, Alman caz klarnet müzisyeni ve bestecisi (ö. 2025)
* 1949 - Yorgo Dalaras, Yunan şarkıcı
* 1950
	+ Christian Vigouroux, Fransız bürokrat
	+ Şerif Benekçi, Türk yazar (ö. 2008)
* 1951
	+ Michelle Bachelet, Şilili politikacı ve Devlet Başkanı
	+ Pier Luigi Bersani, İtalyan siyasetçi ve eski bakan
* 1955 - Gwen Ifill, Amerikalı gazeteci, yazar ve Tv sunucusu (ö. 2016)
* 1956 - Sebastian Coe, İngiliz siyasetçi ve Olimpiyat madalyalı eski atlet
* 1959 - Jon Fosse, Norveçli yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi
* 1961 - Julia Gillard, Avustralya'nın ilk kadın başbakanı
* 1962
	+ Helena Dalli, Maltalı politikacı
	+ Néstor Clausen, Arjantinli millî futbolcu ve teknik direktör
* 1963 - Jaroslav Mostecký, Çek bilimkurgu yazarı
* 1964 - Jeanna Fine, Amerikalı pornografik film oyuncusu ve erotik dansçı (ö. 2025)
* 1966 - Bujar Nishani, Arnavut politikacı (ö. 2022)
* 1968
	+ Alex Skolnick, Amerikalı caz ve rock gitaristi
	+ Kenan Vural, Rock müzisyeni
* 1969 - Erika Eleniak, Amerikalı Playboy Güzeli ve oyuncu
* 1970
	+ Yoshihiro Tajiri, Japon profesyonel güreşçi
	+ Natasha Gregson Wagner, Amerikalı kadın tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
* 1971
	+ Sibel Tüzün, Türk şarkıcı
	+ Anthony Bishop, Güney Afrikalı oyuncu
* 1973
	+ Doğan Duru, Türk müzisyen ve Redd grubunun solisti, besteci ve söz yazarı
	+ Güneş Duru, Türk müzisyen ve Redd grubunun gitaristi, arkeolog ve besteci
* 1974 - Leandro Simioni, Brezilyalı eski futbolcu
* 1975 - Albert Celades, İspanyol millî futbolcu ve teknik direktör
* 1976
	+ Kelvin Davis, İngiliz futbolcu ve teknik direktör
	+ Andriy Şevçenko, Ukraynalı millî futbolcu
* 1977 - Fumiyuki Kanda, Japon eski futbolcu
* 1978
	+ Mun In-guk, Kuzey Koreli millî futbolcu
	+ Cihangir Atacanov, Özbek şarkıcı, müzisyen ve besteci
* 1979
	+ Orhan Ak, Türk eski millî futbolcu ve teknik direktör
	+ Berke Üzrek, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu
	+ Artika Sari Devi, Endonezyalı manken ve oyuncu
* 1980 - Zachary Levi, Amerikalı oyuncu, dizi oyuncusu
* 1981 - Şahin Irmak, Türk oyuncu
* 1982
	+ Brigitta Bulgari, Macar pornografik aktris ve Avrupa Moda Modeli
	+ Mert Öcal, Türk model ve oyuncu
	+ Hakan Karacaoğlu, Türk atlet
* 1983
	+ Yoon Seung-ah, Güney Koreli oyuncu
	+ Yukari Kuzuya, Japon manken
* 1984 - Per Mertesacker, Alman eski futbolcu
* 1985
	+ Niklas Moisander, Fin millî futbolcu
	+ Dani Pedrosa, İspanyol motosiklet sürücüsü
* 1986
	+ Shinya Uehara, Japon futbolcu
	+ Jerome Jordan, Jamaikalı basketbolcu
* 1987
	+ Anaïs Demoustier, Fransız aktris
	+ İsrafil Yılmaz, Türk asıllı Hollandalı militan (ö. 2016)
* 1988
	+ Kevin Durant, Amerikalı basketbolcu ve NBA oyuncusu
	+ Andrea Rispoli, İtalyan futbolcu
* 1989
	+ Laura Perico, Kolombiyalı dizi oyuncusu
	+ Yevhen Konoplyanka, Ukraynalı millî futbolcu
	+ Andrea Poli, İtalyan futbolcu
* 1990
	+ Gheorghe Grozav, Rumen millî futbolcu
	+ Ken Hisatomi, Japon futbolcu
* 1991 - Adem Ljajić, Sırp profesyonel futbolcu
* 1992 - Ali Dere, Türk futbolcu
* 1993 - Lee Hong-bin, Güney Koreli şarkıcı ve oyuncu
* 1994
	+ Katarzyna Niewiadoma, Polonyalı yol bisikleti yarışçısı
	+ Halsey, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı
	+ Andy Polo, Perulu futbolcu
	+ Joseph Mensah, Ganalı futbolcu
	+ Simon Hald Jensen, Danimarkalı hentbolcu
* 1995 - Ayaka Yamashita, Japon millî futbolcu
* 1996 - Marco Granados, Meksikalı futbolcu
* 1998 - Jordan Lotomba, İsviçreli milli futbolcu
* 1999 - Choi Ye-na, Güney Koreli şarkıcı ve dansçı
* 2009 - Beren Gökyıldız, Türk çocuk oyuncu

## Ölümler

* MÖ 48 - Gnaeus Pompeius Magnus, Romalı general ve politik lider (d. MÖ 106)
* 855 - I. Lothar, Orta Francia Kralı ve Kutsal Roma İmparatoru (d. 795)
* 1185 - Surlu William, Lübnan'da Sur Piskoposu; Haçlı ve Orta Çağ tarihçisi (d. 1130)
* 1560 - I. Gustav, 1523'ten 1560'taki ölümüne kadar İsveç kralı (d. 1496)
* 1833 - VII. Fernando, İspanya Kralı (d. 1784)
* 1890 - Vahtang Orbeliani, Gürcü romantik şair ve asker (d. 1812)
* 1902 - Émile Zola, Fransız romancı (d. 1840)
* 1908 - Machado de Assis, Brezilyalı yazar (d. 1839)
* 1910 - Winslow Homer, Amerikalı ressam ve grafiker (d. 1836)
* 1913 - Rudolf Diesel, Alman makine mühendisi ve Dizel motorun mucidi (d. 1858)
* 1925 - Léon Bourgeois, Fransız Başbakan (d. 1851)
* 1927 - Arthur Achleitner, Alman yazar (d. 1858)
* 1927 - Willem Einthoven, Hollandalı fizyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1860)
* 1929 - III. Basileios, İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi'nin 263. Patriği (d. 1846)
* 1930 - Ilya Yefimovich Repin, Rus ressam (d. 1844)
* 1949 - Cemal Keşmir, Türk siyasetçi (Damat Ferit Paşa hükûmetlerinde Dahiliye ve Ticaret ve Ziraat Nazırlığı yapan ve Yüzellilikler arasında yer alan) (d. 1862)
* 1953 - Ernst Reuter, Alman siyasetçi ve Batı Berlin'in ilk Belediye Başkanı (d. 1889)
* 1961 - Nihat Reşat Belger, Türk tıp doktoru ve siyasetçi (Atatürk'e siroz teşhisini koyan ilk doktor) (d. 1882)
* 1967 - Carson McCullers, Amerikalı yazar (d. 1917)
* 1973 - Nurullah Esat Sümer, Türk siyasetçi (Maliye ve Devlet Bakanı) (d. 1899)
* 1973 - W. H. Auden, İngiliz şair (d. 1907)
* 1981 - Billy Shankly, İskoç futbolcu ve teknik direktör (d. 1913)
* 1987 - Henry Ford II, Edsel Ford'un oğlu ve Henry Ford'un torunu iş insanı (d. 1917)
* 1994 - Şemsi Rahimov, Azerbaycanlı devlet adamı (d. 1924)
* 1997 - Roy Lichtenstein, Amerikalı Pop sanatçısı (d. 1923)
* 2001 - Nguyen Van Thieu, Güney Vietnam Devlet Başkanı (d. 1923)
* 2003 - Tuğrul Şavkay, Türk gazeteci (d. 1951)
* 2007 - Yıldırım Aktuna, Türk nöropsikiyatr ve siyasetçi (d. 1930)
* 2009 - Abdülmelik Fırat, Kürt asıllı Türk siyasetçi (d. 1934)
* 2009 - Pavel Popoviç, Ukrayna asıllı Sovyet kozmonotu (d. 1930)
* 2010 - Georges Charpak, Polonyalı-Fransız fizikçi (d. 1924)
* 2010 - Tony Curtis, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1925)
* 2011 - Tatyana Lioznova, Sovyet Rus film yönetmeni (d. 1924)
* 2011 - Sylvia Robinson, Amerikalı şarkıcı, müzisyen, plak yapımcısı ve plak şirketi yöneticisi (d. 1935)
* 2012 - Hebe Camargo, Brezilyalı şarkıcı, TV sunucusu ve oyuncu (d. 1929)
* 2015
	+ Claude Dubar, Fransız sosyolog ve akademisyen (d. 1945)
	+ Mauro Ferri, İtalyan siyasetçi (d. 1920)
	+ Hellmuth Karasek, Alman gazeteci, yazar ve edebiyat eleştirmeni (d. 1934)
	+ William Kerslake, Amerikalı güreşçi (d. 1929)
* 2016 - Ann Emery, İngiliz oyuncu (d. 1930)
* 2017 - Tom Alter, İngiliz asıllı Hint oyuncu (d. 1950)
* 2017 - Philippe Médard, Fransız hentbolcu (d. 1959)
* 2017 - Wiesław Michnikowski, Polonyalı sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu (d. 1922)
* 2018 - Alves Barbosa, Portekizli bisiklet sporcusu (d. 1931)
* 2018 - Angela Maria, Brezilyalı şarkıcı ve aktris (d. 1929)
* 2018 - Otis Rush, Amerikalı blues müzisyeni ve şarkıcısı (d. 1934)
* 2019 - Beatriz Aguirre, Meksikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1925)
* 2019 - Martin Bernheimer, Alman-Amerikalı gazeteci ve müzik eleştirmeni (d. 1936)
* 2019 - Busbee, Amerikalı şarkı sözü yazarı, kayıt prodüktörü ve müzisyen (d. 1976)
* 2019 - Ilkka Laitinen, Fin siyasetçi (d. 1962)
* 2020 - Abdullah Işıklar, Türk gazeteci (d. 1933)
* 2020 - Lode Van Den Bergh, Belçikalı yazar ve eğitimci (d. 1920)
* 2020 - Helen Reddy, Avustralyalı müzisyen, aktivist, aktris ve söz yazarı (d. 1941)
* 2020 - Sabah el-Ahmed el-Cabir es-Sabah, Kuveyt emiri ve Kuveyt Askeri Kuvvetleri Komutanı (d. 1929)
* 2020 - Isidora Žebeljan, Sırp besteci, müzisyen ve orkestra şefi (d. 1967)
* 2021 - Antonio Gasset, İspanyol gazeteci, televizyon sunucusu ve sinema eleştirmeni (d. 1946)
* 2021 - Hayko, Ermeni şarkıcı, söz yazarı ve bestecidir (d. 1973)
* 2021 - Ravil Isyanov, Rus aktör ve eski asker (d. 1962)
* 2021 - Ivan Tasovac**,** Sırp müzisyen, yönetici ve siyasetçi (d. 1966)
* 2022 - Alexandru Arșinel**,** Rumen aktör, komedyen, dublaj sanatçısı ve TV yıldızı (d. 1939)
* 2022 - Kathleen Booth**,** İngiliz bilgisayar bilimci (d. 1922)
* 2022 - Eduardo Navarro, İspanyol profesyonel futbolcudur (d. 1979)
* 2022 - Paul Veyne, Fransız tarihçi ve arkeolog (d. 1930)
* 2025 - Aleksandr Buşkov, Rus yazar (d. 1956)

## Tatiller ve özel günler

Wikimedia Commons'ta 29\_Eylül ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Dünya Kalp Günü

## Kaynakça