Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Wayne, New Jersey

| Wayne |
| --- |
| Şehir |
| Wayne şehri |
|  |
| WayneWarsaw'ın Amerika Birleşik Devletleri'ndeki konumu |
| Ülke |  ABD |
| Eyalet | New Jersey |
| İlçe | Passaic |
| İdare |
|  • Belediye başkanı | Charles M. "Chuck" Cahn |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 426,95 km² |
| Nüfus (26 Kasım 2009) |
|  • Toplam | 54.217 |
|  • Yoğunluk | oto/km² |
| Zaman dilimi | UTC-08.00 (PZD) |
| **Resmî site** waynetownship.com |

**Wayne**, Amerika Birleşik Devletleri'nin New Jersey eyaletinde yer alan ve Passaic ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde toplam nüfusu 54.217'dir.

## Demografi

### 2010 Sayımı

15 Mart 2010 tarihinde yapılan nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 30.978 kişi, 14.977 ev ve 9.478 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehirdeki nüfus dağılımının ise de %64,0 Beyaz, %33,0 Afrikan Amerikan, %0,1 Yerli Amerikan, %1,2 Asyalı, %0,6'sının ise de diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Wayne, New Jersey ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Scotch Plains, New Jersey

| Scotch Plains |
| --- |
| Şehir |
| Scotch Plains şehri |
|  |
| Scotch PlainsDothan'nın Amerika Birleşik Devletleri'ndeki konumu |
| Ülke |  ABD |
| Eyalet | New Jersey |
| İlçe | Union |
| İdare |
|  • Belediye başkanı | Carolyn Comitta |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 426,95 km² |
| Nüfus (26 Kasım 2009) |
|  • Toplam | 23.510 |
|  • Yoğunluk | oto/km² |
| Zaman dilimi | UTC-08.00 (PZD) |

**Scotch Plains**, Amerika Birleşik Devletleri'nin New Jersey eyaletinde yer alan ve Union ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde toplam nüfusu 23.510'dur.

## Demografi

### 2010 Sayımı

15 Mart 2010 tarihinde yapılan nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 65.496 kişi, 26.845 ev ve 17.835 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehirdeki nüfus dağılımının ise de %64,0 Beyaz, %33,0 Afrikan Amerikan, %0,1 Yerli Amerikan, %1,2 Asyalı, %0,6'sının ise de diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.

### 2000 Sayımı

1 Nisan 2000 tarihinde yapılan nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 57.537 kişi, 23.685 ev ve 17.708 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehirdeki nüfus dağılımının ise de %64,0 Beyaz, %33,0 Afrikan Amerikan, %0,1 Yerli Amerikan, %1,2 Asyalı, %0,6'sının ise de diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Scotch Plains, New Jersey ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Nostalji

**Nostalji**, **gündedün** ya da **geçmişseverlik** geçmişteki mutlu bir ana duyulan özlemdir. *Grekçe: νόστος* (eve dönüş) ve *Grekçe: ἄλγος* (acı) sözcüklerinin birleşmesinden meydana gelmektedir. Kavram Erken Çağdaş Dönemde melankolinin türevi olarak düşünülmüş ve romantik yazında sıkça kullanılmıştır.
# New York Filarmoni Orkestrası

| New York Filarmoni Orkestrası |
| --- |
| New York Philharmonic |
|  |
| Kuruluş tarihi | 1842 |
| Orkestra şefi | Jaap van Zweden |
| Konum | New York, ABD |
| Konser salonu | David Geffen Hall |
| Resmî site | nyphil.org |

**New York Filarmoni Orkestrası** (İngilizce: *New York Philharmonic*), ABD'nin New York kenti merkezli senfoni orkestrası. 1842'de kurulmuştur ve "*Big Five*" olarak adlandırılan ABD'nin önde gelen orkestralarından birisidir. Lincoln Center içerisindeki David Geffen Hall'da sahne almaktadır.

## Dış bağlantılar

 Wikimedia Commons'ta New York Filarmoni Orkestrası ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

* Resmî site (İngilizce)
# Citigroup

Citigroup Inc.|  |
| Endüstri | Bankacılık |
| Kuruluş | 1812 |
| Kurucu | Sanford I. Weill  |
| Genel merkezi | New York, Amerika Birleşik Devletleri |
| Önemli kişiler | Charles Prince, Robert Rubin, Sallie Krawcheck, Lee Kuan Yew, |
| Gelir | $120,318 milyar USD (2005) |
| Net gelir | $24,589 milyar USD (2005) |
| Çalışan sayısı | 299.000 (2006) |
| Web sitesi | www.citigroup.com |

**Citigroup Birleşik Bankalar A.Ş.**, Forbes Global 2000'e göre *dünyanın en büyük şirketi*. Mal varlığı *1,9 Trilyon ABD doları* bulan şirketin *120,318 Milyar ABD* Doları cirosu bulunmaktadır. Ünlü Rockefeller ailesinin bir kuruluşudur. Rothschildlerin yardımı ile kurulmuştur.

Citigroup'un Manhattan'daki genel merkezi binası
Mart 2014'te ABD Federal Mevduat Sigorta Kurumu (FDIC), Citygroup'un da aralarında bulunduğu 16 bankaya Libor faizlerinin belirlenmesinde manipülasyon yaptıkları gerekçesiyle dava açtı.

## Ayrıca bakınız

* JPMorgan Chase
* Bank of America
* Wells Fargo

## Kaynakça
# Amerikan Müzik Ödülleri

| Amerikan Müzik Ödülleri |
| --- |
|  |
| Açıklama | İlgi çeken müzik başarılarına verilir. |
| Ülke |  ABD |
| Resmî sitesi |  |

**Amerikan Müzik Ödülleri**, Amerikan müzik endüstrisinde Grammy Ödülleri'nden sonra en bilinen ödüllerdir. Ödüller ilk defa Dick Clark tarafından 1973'te verilmeye başladı.

## Ödüller hakkında

İlk ödül töreninde Michael Jackson, Donny Osmond, Rodney Allen Rippy ve Ricky Segall gösterilere katıldı. Ödüller zamanla ilgi gördü, Billboard Müzik Ödülleri ve Grammy Ödülleri'nin yanında bir diğer yol gösterici ödüllendirme sistemi oldu. Ödüller her yıl düzenli olarak verilmektedir. Aynı şekilde seçimlerde televizyon ve radyolardaki ilgiye bakılmaktadır. Ödül kategorileri Grammy ile hemen hemen aynıdır. Ancak 1996'da bu müzik ödüllerine ek olarak "Yılın Gözde Sanatçısı" kategorisi eklendi. Bu kategorideki ilk ödülü Garth Brooks aldı ve hiçbir şey yapmadığı bir yılda bu ödüle layık görüldüğü için gurur duyduğunu beyan etti. Bu yıldan sonra aynı kategoride ödül verilmedi.

1973'ten 2003 yılına kadar ödüller daima Ocak ayının ortalarında verildi. Ancak 2003'ten itibaren ödüller kasım ayına taşındı. Ödüllerin tarihi boyunca aynı yıl içinde bir sanatçıya en çok ödül verildiği yıl 1983 (Michael Jackson) ve 1992 (Whitney Houston) oldu. Aynı yıllarda her iki sanatçı da liyakat ödülü kazandı. 2020 itibarıyla en fazla Amerikan Müzik Ödülü kazanan sanatçı unvanına 40 ödülle Taylor Swift sahiptir. En fazla Amerikan Müzik Ödülü kazanan erkek sanatçı unvanına 26 ödülle Michael Jackson sahiptir. En fazla Amerikan Müzik Ödülü kazanan grup unvanına 23 ödülle Alabama sahiptir.
# Amerika Birleşik Devletleri'nde cinsiyet eşitsizliği

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki cinsiyet eşitsizliği, tarih boyunca azalmaktadır ve çoğunlukla 1900'lerin başından itibaren eşitliğe yönelik önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Bununla birlikte, bu ilerlemeye rağmen, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki cinsiyet eşitsizliği, kadınların siyasi temsili ve katılımındaki eşitsizlik, mesleki ayrım ve ev emeğinin eşitsiz dağılımı gibi birçok biçimde varlığını sürdürmeye devam etmektedir. Cinsiyet eşitsizliğinin azaltılması, 1920'den beri birçok önemli mevzuatın hedefi olmuştur ve günümüze kadar devam etmektedir. 2021 itibarıyla, Dünya Ekonomik Forumu, Amerika Birleşik Devletleri'ni 149 ülke arasında cinsiyet eşitliği açısından 30. sırada yer alıyor.

## Kadınlar için mevcut sorunlar

### Sosyal Tutumlar

2012'de yapılan daha yeni araştırmalar, toplumsal cinsiyete ve toplumsal rollere yönelik tutumların 1990'ların ortalarından bu yana çok az değiştiğini ve tutumların yaklaşık yüzde altmış ila yetmiş arasında eşitlikçi olduğunu buldu. Bu çalışma, bu dönemde popüler kültürde "eşitlikçi ama geleneksel" bir toplumsal cinsiyet çerçevesinin ortaya çıktığını, her bir cinsiyetin cinsiyetçi veya ayrımcı görünmeden geleneksel rollerini üstlenmesini destekleyen ve bu tepkiden sorumlu olduğunu teorize etti.

Kadınları korunması gereken bir şey olarak gören ve bazen şövalyelik olarak anılan hayırsever cinsiyetçiliğin de psikolojik etkileri vardır. Bu görüşlere sahip kadınların daha az iddialı kariyer hedeflerine sahip olma olasılığı daha yüksektir ve bu görüşlere sahip erkekler, hem çok olumlu hem de çok olumsuz özelliklerden oluşan kutuplaşmış ve basmakalıp bir kadın görüşüne sahip olma eğilimindedir. Bu gibi durumlarda, kadınlara yönelik kalıplaşmış görüş, "içerik olarak olumlu, ancak [onların] sonuçları açısından önyargılıdır" ve yardımsever veya babacan olarak sunulan ayrımcı davranışları gerekçelendirmeye çalışır.

## Kaynakça
# Metodizm

**John WesleyMetodizm**, John Wesley'in yaşamından ve öğretilerinden inançlarını alan, Hristiyanlığın Protestanlık mezhebine bağlı bir manevi düşünce sistemidir. 18. yüzyıl İngiltere Kilisesi içinde bir canlanma akımı olarak ortaya çıktı ve Wesley'in ölümünden sonra ayrı bir mezhep haline geldi. George Whitefield ve John'un kardeşi Charles Wesley de akımın önemli liderleriydi. Akım, bugün dünya çapında yaklaşık 80 milyon yandaş olduğunu iddia eden güçlü misyoner çalışmaları nedeniyle İngiliz İmparatorluğu, Amerika Birleşik Devletleri ve ötesine yayıldı.

Metodist Kiliseleri tarafından desteklenen Wesleyan teolojisi, kutsallığın ve inancın bir Hristiyan'ın karakteri üzerindeki etkisine odaklanır. Metodist doktrinlerde yeni doğum, güvence, dürüstlük doğruluğu, kutsallaştırma, dindarlık eserleri ve İncil'in önceliği yer alır. Çoğu Metodist Tanrı'nın Oğlu İsa Mesih'in tüm insanlık için öldüğünü ve kurtuluşun herkes için geçerli olduğunu öğretir; teolojide bu görüş Arminizm olarak bilinir. Bu öğreti, Tanrı'nın seçkin bir grup insanın kurtuluşu için önceden hazırladığı Kalvinist konumunu reddeder. Bununla birlikte, Whitefield ve akımın diğer bazı ilk önde gelenleri, Kalvinist Metodistler olarak kabul edildi ve Kalvinist pozisyonunda tutuldu. Evanjelizme ek olarak Metodizm, hastalara, fakirlere ve mağdur olanlara hayır işleri aracılığıyla yardım ve desteği vurguluyor. Toplumcu İncil olarak bilinen bu amaçlar, Mesih'in iyi haberi yayma ve tüm insanlara hizmet etme emrini yerine getirmek için hastaneler, yetimhaneler, çorba mutfakları ve okulların kurulmasıyla uygulamaya konulur.

Akımın, ayin için kullanımda yüksek kiliseden alçak kiliseye kadar çok çeşitli ibadet biçimleri vardır. İngiliz Metodist geleneğinden gelen mezhepler genellikle daha az ritüelistiktir, Amerikan Metodizminde ise özellikle Birleşik Metodist Kilisesi'nde daha fazladır. Metodizm zengin müzik geleneği ile bilinir ve Charles Wesley, Metodist Kilisesi'nin ilahisinin çoğunu yazarken etkili oldu.

İlk Metodistler aristokrasi de dahil olmak üzere toplumun her seviyesinden seçildi ancak Metodist vaizler, mesajı o zaman dinin dışında bırakılma eğiliminde olan emekçilere ve suçlulara götürdüler. İngiltere'de Metodist Kilisesi, gelişmekte olan işçi sınıfının (1760-1820) ilk on yıllarında büyük bir etkiye sahipti.

## Ayrıca bakınız

* Evanjelizm

## Kaynakça
# İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Köktendinci Kilisesi

| İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Köktendinci Kilisesi |
| --- |
| İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Köktendinci Kilisesi |
| Kuruluş | 1929 |
| Kurucu | Lorin C. Woolley |
| Şimdiki lideri | Warren Jeffs |
| Merkezi | Hildale, Utah, Amerika Birleşik Devletleri |
| Alan | Kuzey Amerika |
| İnananı | 6,000–10,000 |

**İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Köktendinci Kilisesi (FLDS)**, en büyük Mormon köktendinci mezheplerinden ve üyeleri çok eşlilik uygulayan Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en büyük örgütlerden biridir. FLDS Kilisesi, 20. yüzyılın başlarında, kurucu üyelerinin İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi 'nden (LDS) ayrılmasıyla ortaya çıktı. Bölünme, büyük ölçüde LDS Kilisesi'nin çok eşlilik uygulamasını askıya alması ve uygulamaya devam edecek olan üyelerini aforoz etme kararı nedeniyle geldi.

## Kaynakça
# Yerli Amerikan Kilisesi

Yerli Amerikan Kilisesi'nin sembolü
**Yerli Amerikan Kilisesi** (**NAC**) (**Peyotizm** ve **Peyote Dini** olarak da bilinir), geleneksel Kızılderili inançlarını ve özellikle On Emir'in bazılarıyla ilgili Hristiyanlık unsurlarını, entojen peyotenin kutsal kullanımıyla birleştiren senkretik bir Yerli Amerikan dinidir. Din, peyotenin Meksika'dan güney Büyük Ovalar'a getirilmesinden sonra, on dokuzuncu yüzyılın sonlarında Oklahoma Bölgesi'nde (1890-1907) ortaya çıkmıştır. Günümüzde, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki (Alaska Yerlileri ve Hawaii Yerlileri hariç), Kanada'daki (özellikle Saskatchewan ve Alberta'daki Kızılderililer) ve Meksika'daki Yerli Amerikalılar arasında en yaygın yerli dindir ve tahmini 300.000 takipçisi bulunmaktadır.

## Kaynakça

## İleri okumalar

* Aberle, David F. (1991) [1982]. *The Peyote Religion among the Navajo*. 2nd. With Harvey C. Moore and Denis F. Johnston. Norman, Ok; London: University of Oklahoma Press. ISBN 0-8061-2382-6.
* Hayward, Robert (2011). *The Thirteenth Step: Ancient Solutions to the Contemporary Problems of Alcoholism and Addiction using the Timeless Wisdom of The Native American Church Ceremony*. Native Son Publishers Inc. ISBN 978-0983638407.
* Slotkin, J.S (1952). *Menomini peyotism : a study of individual variation in primary group with a homogeneous culture*. Philadelphia : American Philosophical Society.
* Stewart, Omer C. (1987). *Peyote Religion: A History*. Norman, Ok; London: University of Oklahoma Press. ISBN 978-0-8061-2068-3.

## Dış bağlantılar

* Listing of Native American Churches
* American Ethnography – The use of Peyote by the Carrizo and Lipan Apache tribes
* "Native American Church, Encyclopedia of the Great Plains
* Swan, Daniel C. (2009). "Native American Church". *Encyclopedia of Oklahoma History and Culture*. Oklahoma Historical Society. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
* Cowger, Thomas W. (2009). "Pan-Indian Movements". *Encyclopedia of Oklahoma History and Culture*. Oklahoma Historical Society. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
* "Peyote Law". *Native American Church*. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
# Seminoleler

Seminoleler|  |
|  |
|  |
| Önemli nüfusa sahip bölgeler |
| Diller |
| Krikçe, Mikasukice, İngilizce |
| Din |
| Hristiyanlık (Protestan, Katolik), Yeşil Mısır Töreni |

**Seminoleler** (kendilerince *???* ; İngilizce *Seminole*, İspanyolca *Anishnaabe, Anishnabek, Anishnabeg*), Amerika Birleşik Devletleri'nin Florida eyaletinde yaşarlarken sonradan Kızılderili Tehciri sırasında Oklahoma'ya yerleştirilen, Güneydoğu Kızılderilileri kültür grubundan Maskoke halklarının Krikler ile Mikasukiler kabileleri tarafından oluşturulan birleşik bir Kızılderili halkı. Maskoke dilleri ailesine giren Krikçe ile Mikasukice konuşurlar ve en yakın akrabaları Alabamalar, Koasatiler, Çoktavlar ve Çikasovlar gibi Kızılderililerdir. Diğer ABD Kızılderilileri gibi Seminoleler de yasal olarak Kızılderili rezervasyonu adı verilen kamp benzeri toplama yerleşimlerde yaşamak zorundadırlar.

## Adlandırma

**Seminole** adı İspanyolca *cimarrón* («runaway» ya da «wild one») kelimesinden gelir.

## Ayrıca bakınız

* Halpata Tastanaki
* Kızılderili Tehciri

## Kaynakça

## Bibliyografya

* Adams, Mikaëla M., “Savage Foes, Noble Warriors, and Frail Remnants: Florida Seminoles in the White Imagination, 1865–1934,” *Florida Historical Quarterly,* 87 (Winter 2009), 404–35.
* Cattelino, Jessica R. *High Stakes: Florida Seminole Gaming and Sovereignty.* Durham: Duke University Press, 2008. ISBN 978-0-8223-4227-4
* Clark, C. Blue. "Native Christianity Since 1800." Sturtevant, William C., general editor and Raymond D. Fogelson, volume editor. *Handbook of North American Indians: Southeast. Volume 14.* Washington DC: Smithsonian Institution, 2004. ISBN 0-16-072300-0.
* Hawkins, Philip Colin. *Creek Schism: Seminole Genesis Revisited.* M.A. thesis, Department of History, University of South Florida, Tampa, 2009. LINK TO PDF
* Hawkins, Philip Colin. "The Textual Archaeology of Seminole Colonization." *Florida Anthropologist* 64 (June 2011), 107-113.
* Mahon, John K.; Brent R. Weisman (1996). "Florida's Seminole and Miccosukee Peoples". In Gannon, Michael (Ed.). *The New History of Florida*, pp. 183–206. University Press of Florida. ISBN 0-8130-1415-8.
# Tohono Oʼodhamlar

Jose Lewis, Tohono Oʼodham, 1907 veya daha öncesi, Smithsonian Enstitüsü
**Tohono O'odham** (/təˈhoʊnoʊ ˈɔːtəm, - ˈoʊtəm/ *tə-HOH-noh AW-təm, -⁠ OH-təm*), ağırlıklı olarak ABD'nin Arizona eyaletindeki Sonora Çölü'nde ve Meksika'nın kuzeyindeki Sonora eyaletinde ikamet eden bir Amerika yerli halkıdır. Amerika Birleşik Devletleri tarafından federal olarak tanınan kabile, Tohono Oʼodham Ulusudur. Ak-Chin Kızılderili Topluluğu'nda da Tohono Oʼodham vatandaşları bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta Tohono Oʼodhamlar ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
* Resmî site
* Tohono O’odham / ITCA (Inter Tribal Council of Arizona)
* Tohono O’odham Community Action (TOCA)
* TOCA's Desert Rain Cafe
* How To Speak Tohono Oʼodham – Video
* Tohono Oʼodham utilities
* O’odham Solidarity Project
* Online Tohono O’odham bibliography
* Tohono O’odham, Papago in Sonora, Mexico
# Çinuklar

Çinuklar| [[Dosya:Kane Caw Wacham.jpg |frameless]]Çinuklar kafatası deformesini çocukluktan itibaren uygulardı üstte). Yarı yarıya gömme Çinuk kütük evi |
|  |
|  |
| Önemli nüfusa sahip bölgeler |
| Diller |
| Çinuk dilleri |
| Din |
| Hristiyanlık, yerel inançlar |

**Çinuklar** ya da **Şinuklar** (İngilizce: Chinook people, Chinookan peoples, Chinookan tribes, ok. /ʃɪˈnʊk/), Amerika Birleşik Devletleri'nin Washington ile Oregon eyaletlerinde Kolumbiya Nehri Vadisinde yaşayan, Pasifik Kuzeybatısı Kızılderilileri kültür grubundan bir Kızılderili halkı. Çinuk dilleri ailesine giren üç dili konuşurlar. Diğer ABD Kızılderilileri gibi Çinuklar da yasal olarak Kızılderili rezervasyonu adı verilen kamp benzeri toplama yerleşimlerde yaşamak zorundadırlar. Geçmişte deniz kürk ticaretinde aktif olan halklardan biriydi.

## Federal tanınma

Çinuk halklarından bazıları ABD hükûmetince federal olarak tanınmak için çaba harcamaktadırlar. İlk kez 2001 yılında ABD İçişleri Bakanlığı tarafından "tribe" nitelemesiyle federal olarak tanınmışlar, fakat 2002 yılında bu karar iptal edilmiştir

## Kaynakça

## Bibliyografya

* {{Kitap kaynağı |soyadı=Judson |ad=Katharine Berry |başlık=Myths and legends of the Pacific Northwest, especially of Washington and Oregon |yayıncı=McClurg |yıl=1912 |oclc=10363767 |url= |biçim=DJVU |diğerleri=Washington State Library's Classics in Washington History collection |basım=2.2 Oral traditions from the Chinook, Nez Perce, Klickitat and other tribes of the Pacific Northwest.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Çinuklar ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Chinook Nation, official website
* Chinook Indian website
# Porto Rikolular

Porto Rikolular
*Puertorriqueño / Boricua*|  |
|  |
| Önemli nüfusa sahip bölgeler |
|  Amerika Birleşik Devletleri | 4.885.294 |
|  Porto Riko | 3.554.642 |
|  Amerika Birleşik Devletleri Virjin Adaları | 10.981 |
|  Dominik Cumhuriyeti | 4.416 |
|  Kanada | 2.020 |
|  Meksika | 1.970 |
| Diller |
| İspanyolca, İngilizce |
| Din |
| Hristiyanlık (Katolik, Protestan) |

**Porto Rikolular** (İspanyolca: Puertorriqueño, Tainoca: *Boricua*), Porto Riko'da doğmuş veya aile kökeni bu ülkeye dayanan insanlardır.

Porto Riko'nun yerli sakinleri adada Borikén adıyla anılan bir Kızılderili halkı olan Tainolardır. Ancak, Amerika kıtasının diğer bölgelerinde olduğu gibi, yerlilerin sayısı Avrupalı yerleşimcilerin gelmesiyle azalmaya başlamıştır. Bunda Eski Dünya'dan gelen yerleşimcilerin beraberlerinde getirdikleri kızamık, suçiçeği, kabakulak, grip ve hatta soğuk algınlığı da dahil olmak üzere hastalıkların etkisi büyüktür. Hastalıklara karşı vücut direnci gelişmemiş olan Tainoların nüfusu hızla azalmıştır. Hayatta kalanlar ise İspanyol sömürgecilerin zorla çalıştırmalarına dayanamayarak hızla ölmeye başlamış ve sayıca daha da azalmışlardır.

Sömürgecilik döneminde Porto Riko'da kölecilerin elinden kaçan veya özgür bırakılan Afrikalı köleler de yaşamaktaydı. 16. yüzyılda Britanyalı, Hollandalı, Fransız ve Portekizli sömürgeciler tarafından getirilen Afrikalılar ile bölgedeki kültürde önemli bir değişim yaşandı. 18. ve 19. yüzyıllarda ise Kanarya Adaları'ndan göç eden binlerce İspanyol göçmen, adada birçok köy ve kasaba kurarak daha sonra nüfusun çoğunluğunu oluşturur duruma geldi.

## Kaynakça
# Amerika Birleşik Devletleri'nde ırk ve etnisite

Kurucu unsuru olan İngilizler başta olmak üzere, Almanlar, Afro-Amerikalılar, İrlandalılar, Hispanikler, İtalyanlar, İskoçlar, Fransızlar ve Polonyalılar gibi birçok milletten ve ulustan oluşan ABD'de, ırklararası çatışmalar ve sorunlar sebebiyle, ABD'deki ırk ve etnisite yapısı ve buna dayalı olgular, birçok enstitü tarafından incelenen önemli bir alandır.

### ABD'deki etnik grupların nüfusu

| Etnisite
 | Nüfusu
 |
| --- | --- |
| Hispanik (Latin+Yerli Amerikalı)
 | 57.470.287
 |
| Almanlar
(Cermen)

 | 44,754,050
 |
| Afrikalı Amerikalılar
(Afro-Amerikalılar)

 | 40,695,277
 |
| İrlandalılar
(Kelt)

 | 33,348,049
 |
| İskoçlar
(Kelt)

 | 25,000,000
 |
| İngilizler
(Cermen)

 | 25,926,451
 |
| İtalyanlar
(Latin)

 | 17,222,412
 |
| Fransızlar
(Latin)

 | 10,329,465
 |
| Polonyalılar
(Slav)

 | 9,500,000
 |
| Yahudiler
(Aşkenazi Yahudileri)

 | 7,160,000
 |
| Kızılderililer
(Yerli Amerikalılar)

 | 2,932,248
 |
| Çinliler
(Sinitik)

 | 4,888,040
 |
| Norveçliler
(Cermen)

 | 3,700,000
 |
| Hollandalılar
(Cermen)

 | 4,000,00
 |
| İsveçliler
(Cermen)

 | 3,600,000
 |
| Ruslar
(Slav)

 | 2,600,000
 |
| Araplar
(Semitik)

 | 3,700,000
 |
| Vietnamlılar
(Avustrosya)

 | 2,067,527
 |
| Japonlar
(Altay)

 | 1,467,637
 |
| Koreliler
(Altay)

 | 1,822,213
 |
| Hintler
(İndic)

 | 4,121,944
 |

### Ayrıca bakınız

* Amerika Birleşik Devletleri demografisi

## Kaynakça
# Tutku

Frederick Goodall'un *Passionate Encounter (Tutkulu Karşılama)* adlı tablosu
**Tutku** (Yunanca *πάσχω (pasho)* "acı çekmek, harekete geçmek" ve Geç Latince (çoğunlukla Hristiyan) *passio* "tutku; acı çekmek" (Latince *pati* "acı çekmek"; sıfat-fiil: *passus*)), belirli bir kişi veya şeyle ilgili olarak güçlü ve inatçı veya zar zor kontrol edilebilen duygu veya eğilimi belirtmek için kullanılan bir terimdir.

Tutku, kelime anlamı olarak; bir fikre, teklife veya amaca duyulan hevesli ilgiden veya hayranlıktan; bir ilgi veya faaliyetten coşkuyla zevk almaktan; bir kişiye karşı güçlü çekim, heyecan veya duyguya kadar değişebilir. Çoğunlukla aşk duygusuna eşlik etse de, tek başına da güçlü bir duygu olabilir. Çoğu zaman kişinin bilinçli kontrolü dışında oluşmuş derin bir duygu ve düşünce bağlılığının varlığı söz konusudur. Nitekim TDK Sözlük'te "İrade ve yargıları aşan güçlü bir coşku, ihtiras" olarak tanımlanmıştır.

## Tanımlar

Denis Diderot tutkuları şöyle tanımlar:

> Kan ve hayvan ruhlarının bazı düzensiz hareketlerinin neden olduğu veya bunlara eşlik ettiği belirsiz bir zevk veya acı hissi ile birleşen, belirli bir yoğunluğa taşınan düşkünlükler, eğilimler, arzular ve isteksizlikler tutku olarak adlandırdığımız şeydir. Ruhun bir anlamda tutku adının geçtiği yerde pasif hale getirildiği bir durum olan tüm kişisel özgürlük uygulamalarını engelleyecek kadar güçlü olabilirler. Ruhun bu eğilimi ya da sözde eğilimi, kendi içinde tutku uyandıran bir nesnede büyük bir iyilik ya da büyük bir kötülüğün bulunduğuna dair sahip olduğumuz düşünceden doğar.
>
> — Denis Diderot

Diderot, ayrıca tutkunun yol gösterici ilkeleri olarak gördüğü haz ve acıyı dört ana kategoriye ayırır:

I-Duyuların zevkleri ve acıları

II-Zihnin veya hayal gücünün zevkleri

III-Kusursuzluğumuz; veya erdemlerin veya kusurların kusurluluğu

IV-Başkalarının mutluluğu veya talihsizliğindeki zevkler ve acılar.

İsmet Emre de tutkuyu şöyle anlatmaktadır:

> Tutku; bilincin eğilim gösterdiği şeye yürümesi değil, kendini onun kollarına bırakmasıdır. Yapmaktan keyif aldığı eylemle önce kısa süreliğine göz göze gelmesi, ardından tükenene değin onun peşinden ‘sürüklenmesi’dir. Tutku bir etkilenme değil, bir çarpılmadır; bir uyuşukluk değil, bir sarsılmadır; bir ulaşma değil, bir yolculuktur.
>
> — İsmet Emre

Modern pop-psikolojiler ve istihdam sağlayan kurumlar, "tutku" ifadesini destekleme ve hatta teşvik etme eğilimindedir; önceki nesiller bazen daha da incelikli bakış açıları ifade etmişlerdir. Örneğin Schroeder (Temmuz 1917)

## Kaynakça