# Ohlone mitolojisi

**Ohlone mitolojisi**, Kuzey Kaliforniya'daki Ohlone (Kostanoan) Yerli Amerikan halkının mitolojisi, yaratılış mitlerini ve onların manevi ve felsefi inanç sistemlerinin unsurlarını içeren diğer eski anlatıları ve dünya düzeni anlayışlarını içerir. Efsaneleri, doğaüstü antropomorfik varlıkları bölgesel kuşların ve hayvanların adlarıyla, özellikle kartal, insanlığın atası ve düzenbaz ruhu olan çakal ve bir sinek kuşuyla betimlemektedir.

## Yaratılış hikayeleri

### Rumsen (Çakal, Kartal, Sinek Kuşu)

Bir Ohlone yaradılış efsanesi bir önceki dünyanın ölümü ile başlar. Dünya imha edildiğinde, dünya ayrı tek zirveden tamamen suda kaplıydı, *Pico Blanco* üzerinde Coyote, Hummingbird ve Eagle durdu. "Su ayağa kalktığında" kartal hepsini "suyun düşmesini" ve dünyanın kurumasını bekledikleri Sierra de Gabilin'e taşıdı. Coyote araştırmak için gönderildi ve şimdi kuru olduğunu gördü.

Tufandan sonra kartal, Coyote'yu içinde veya nehirde bulunan güzel bir kıza götürdü ve ona "insanların yeniden yetiştirilmesi için senin karın olacak" talimatını verdi. Kartal, Coyote'a onu karnından nasıl hamile bırakacağını öğretti. Bu ilk eş, Coyote'un bitlerinden birini yiyerek hamile kaldı ama korktu ve koşmaya başladı. Coyote onu ikna edemedi ya da yavaşlatamadı, Coyote onu kovalayarak okyanusa koştu ve okyanusa atladı ve bir kum piresine veya karidese dönüştü.

Coyote ikinci bir eş ile evlendi ve bu kez Ohlone halkı olan çocukları oldu. Bu şekilde "İnsanlar yeniden büyüdü". Coyote insanlığa hayatta kalma sanatını öğretti.

### Rumsen (Kartal ve Şahin)

Başka bir yaratılış efsanesi, toprağın sular altında kalmasıyla başlar. Kartal, Şahin'e sel sularına dalmasını söyler ve biraz toprak bulur. Şahin dalar ancak ilk gün herhangi bir yeryüzü bulamaz. Ertesi sabah, bu kez Kartal'ın kafasının ortasından kopardığı bir tüyle tekrar dener. Tüy uzar ve Şahin'in sular altında bir yere ulaşmasına yardımcı olur ve Su sonunda çekilir.

### Chochenyo (Coyote ve torunu Kaknu)

Chochenyo mitleri "İlk İnsanlar" veya "İlk İnsanlar" ı doğaüstü antropomorfik varlıklar olarak bölgesel kuş ve hayvan isimleriyle tanımlar. Kaydedilen parçalanmış mitlerden en yüce varlık Coyote idi:

> *"Coyote, emir veren varlıktı..* *O bizim Tanrımızdı, tüm dünyanın Tanrısıydı. "*
>
>

Coyote, Chochenyo'nun efsanevi kahramanı Kaknu'nun büyükbabası, refakatçisi ve danışmanıydı. Kaknu gök doğanı ile temsil edilebilirdi.

## Dünyayı güvenli kılmak

### Chochenyo (Kaknu Taş Beden ile savaşır)

"Nihayet Kaknu artık kimseyle kavga etmek istemeyince, bir güvercine dönüştü ve dünyaya girdi". Kaknu kanatlarını katlayarak toprağa daldı ve Wiwe denilen "Taş Beden" ile yüzleşmeye gitti. Taş Beden, taş gövdeli bir adam olarak tanımlanan, yeryüzünün yeraltı efendisiydi. Arazisi kemiklerle doluydu. Taş Beden Kaknu'nun pek çok "insanını" esaret altında tuttu ve destansı bir savaşla Kaknu galip geldi. Kaknu, tüm oklarıyla Taş Beden'i boynundan ve göbeğinden vurduğunda, Taş Beden öldü ve parçalara ayrıldı ve dünyanın dört bir yanına dağılmış tüm kayalar oldu. Kaknu, bir zamanlar düşman olan bu yeraltında insanlarla barışır.

## Ölüm ve öbür dünya hikayeleri

### Chochenyo (Ölüler Ülkesi)

Chochenyo'ya göre ölüm, Coyote tarafından insanların yeterince yemesi için yaratıldı.

Chochenyo'ya göre, Ölüler Ülkesinin sadece bir yolu ve gelen ruhları alan bir adam vardı. Deniz gibi beyaz köpük vardı, ondan önce iki parça tütsülenmiş ve yanan odun ve biri suyla dolu, diğeri ise şekerli bir maddeyle dolu, ruhların köpüğe dalmadan önce içip yiyebilecekleri iki oyuk taş vardı. Yanan odun bir uyarıdır, detaylandırılmamış uyarı türüdür.

## Bağlam

Bu mitlere, dünyanın yaratılışına dair tamamlanmamış hikâye parçaları deniyor. Miwok mitolojisi gibi bazı unsurları Orta ve Kuzey Kaliforniya'daki komşu insanlarla paylaşıyorlar. Bay Miwok halkı, dünyanın bölgedeki en yüksek dağ olan Diablo Dağı'nı çevreleyen suyla başladığına da inanıyordu. Ohlone mitleri, Yokuts mitolojisine ve kozmogonisine çok sayıda benzerlik içerir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Sacred Texts Online 26 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. bkz. Alfred L. Kroeber'in *Rumisen Kostanoan* mitleri.