# Piyasa değeri

Wall Street üzerindeki New York Menkul Kıymetler Borsası, borsaya kote şirketlerinin toplam piyasa değeri açısından dünyanın en büyük borsa‘sısıdır
**Piyasa değeri**, bazen **market cap'** denilir, hissedarların sahip olduğu halka açık şirketin mevcut hisse senetlerinin toplam değeridir.

Piyasa değeri, adi hisse başına piyasa fiyatı ile tedavüldeki adi hisselerin sayısının çarpımına eşittir. Olağanüstü hisse senedi halka açık pazarlarda alınıp satıldığı için, sermaye miktarı bir şirketin net değeri hakkındaki kamuoyu görüşünün göstergesi olarak kullanılabilir ve bazı hisse senedi değerleme biçimlerinde belirleyici bir faktördür.

Piyasa değeri, bir şirketin dolaşımdaki hisse sayısının bir hissenin son takaslanan fiyatıyla çarpımına eşittir. Bu sebepten ötürü, özellikle düşük likiditeye sahip pazarlarda zayıf bir belirteçtir.

## Açıklama

Piyasa kapitalizasyonu bazen şirketlerin büyüklüğünü sıralamak için kullanılır. Yalnızca bir şirketin sermaye yapısının özkaynak bileşenini ölçer ve firmayı finanse etmek için ne kadar borç (veya kaldıraç) kullanıldığına ilişkin yönetimin kararını yansıtmaz. Bir firmanın büyüklüğünün daha kapsamlı bir ölçüsü, ödenmemiş borç, imtiyazlı hisse senedi ve diğer faktörleri etkileyen işletme değeri (İD)'dir. Sigorta firmaları için gömülü değer (GD) denilen bir değer kullanılır.

Ayrıca, her bir borsada işlem gören tüm şirketlerin piyasa değerleri toplamının ölçüsü olan borsaların göreli büyüklüğünü sıralamada kullanılır. Borsaların veya ekonomik bölgelerin toplam piyasa değeri örneğin Buffett göstergesi vb diğer ekonomik gösterge’lerle karşılaştırılabilir. 2020'de halka açık tüm şirketlerin toplam piyasa değeri yaklaşık 93 trilyon ABD dolarıydı.

### Dünya piyasa değerinin tarihsel tahminleri

1975'ten 2020'ye kadar dünyadaki tüm halka açık şirketlerin toplam piyasa değeri.

| Yıl
 | Dünya piyasa değeri (**mil.** US$ cinsinden)
 | Dünya piyasa değeri (GSYİH %'si)
 | Listelenen şirketlerin sayısı
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1975
 | 1,149,245
 | 27.2
 | 14,577
 |
| 1980
 | 2,525,736
 | 29.6
 | 17,273
 |
| 1985
 | 4,684,978
 | 47.0
 | 20,555
 |
| 1990
 | 9,519,107
 | 50.8
 | 23,732
 |
| 1991
 | 11,340,785
 | 56.8
 | 24,666
 |
| 1992
 | 10,819,256
 | 50.2
 | 24,947
 |
| 1993
 | 13,897,390
 | 61.7
 | 28,300
 |
| 1994
 | 14,639,924
 | 60.9
 | 30,290
 |
| 1995
 | 17,263,728
 | 64.0
 | 33,379
 |
| 1996
 | 19,806,691
 | 72.3
 | 35,617
 |
| 1997
 | 22,029,761
 | 80.7
 | 36,946
 |
| 1998
 | 24,555,201
 | 89.6
 | 37,928
 |
| 1999
 | 33,181,159
 | 115.1
 | 38,414
 |
| 2000
 | 30,925,434
 | 101.1
 | 39,892
 |
| 2001
 | 26,792,162
 | 88.4
 | 40,157
 |
| 2002
 | 22,802,792
 | 72.7
 | 38,894
 |
| 2003
 | 31,107,425
 | 84.9
 | 41,051
 |
| 2004
 | 36,540,980
 | 89.2
 | 38,724
 |
| 2005
 | 40,512,446
 | 92.6
 | 39,096
 |
| 2006
 | 50,074,966
 | 106.1
 | 43,104
 |
| 2007
 | 60,456,082
 | 114.0
 | 44,034
 |
| 2008
 | 32,418,516
 | 56.2
 | 43,949
 |
| 2009
 | 47,471,293
 | 83.8
 | 42,669
 |
| 2010
 | 54,259,518
 | 87.3
 | 43,427
 |
| 2011
 | 47,521,341
 | 68.8
 | 44,323
 |
| 2012
 | 54,503,237
 | 78.4
 | 43,772
 |
| 2013
 | 64,367,842
 | 89.0
 | 44,853
 |
| 2014
 | 67,177,254
 | 90.3
 | 45,743
 |
| 2015
 | 62,268,184
 | 94.5
 | 43,983
 |
| 2016
 | 65,117,714
 | 97.1
 | 43,806
 |
| 2017
 | 79,501,948
 | 111.1
 | 43,440
 |
| 2018
 | 68,893,044
 | 91.9
 | 43,554
 |
| 2019
 | 78,825,583
 | 108.4
 | 43,248
 |
| 2020
 | 93,686,226
 | 134.7
 |  |

## Hesaplama

Piyasa değeri WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 , formülüyle verilir; burada *MC* piyasa değeridir, *N* tedavüldeki adi hisse sayısı ve *P* adi hisse başına piyasa fiyatıdır.

Örneğin, bir şirketin tedavülde 4 milyon adi hissesi varsa ve hisse başına kapanış fiyatı 20$ ise, o şirketin piyasa değeri 80 milyon$'dır. Hisse başına kapanış fiyatı 21$'a yükselirse, piyasa değeri 84 milyon$ olur. Hisse başına 19 dolara düşerse, piyasa değeri 76 milyon dolara düşer. Bu, işlem maliyetleri nedeniyle satın alma fiyatının, ortalama fiyatın ve satış fiyatının değişebileceği ticari fiyatlandırmanın tersidir.

Ödenmemiş hisselerin tümü açık piyasada işlem görmez. Açık piyasada işlem gören hisse sayısı, değişken (ing: float) olarak adlandırılır. *N*ye eşit veya küçüktür çünkü *N* alım satımı yasaklanmış hisseleri içerir. Serbest dolaşımlı piyasa değeri hesaplamada yalnızca değişken hisse sayısını kullanır ve genellikle daha küçük bir sayıyla sonuçlanır.

Yüksek piyasa değeri genelde bir şirketin benimsenmiş, kaliteli olduğuna ve kâğıtlarının sıklıkla ticaretinin yapıldığına işarettir. Her ne kadar bu rakam şirket değerinin bir göstergesi olsa da, değişen piyasa şartlarına bağlı olarak geçici bir niteliğe sahiptir.

piyasa değeri her zaman bir şirketin gerçek değerini göstermeyebilir. 1990 sonlarında yaşanan .com patlaması sırasında bunun örnekleri görülebilir. Değersiz ve neredeyse iş yapmayan şirketlerin piyasa değerleri, o dönemde bir anda astronomik değerlere fırlamıştır. Aynı şekilde bir şirketin işleri iyi olabilir, fakat kitlelerin dikkatini çekememesi sebebiyle piyasa değeri beklenenin çok altında gözükebilir.

## Piyasa değeri terimleri

Geleneksel olarak, şirketler **büyük sermayeli**, **orta sermayeli** ve **küçük sermayeli** olarak ayrılırdı. **Mega-cap** ve **micro-cap** terimleri de o zamandan beri ortak kullanıma girmiştir, ve **nano-cap** bazen duyulur.
Farklı indeksler tarafından farklı sayılar kullanılır; kesin kesme değerleri hakkında resmi bir tanım veya tam bir fikir birliği yoktur.

Kesintiler, nominal dolar yerine yüzdelik dilimler olarak tanımlanabilir. Nominal dolar cinsinden ifade edilen tanımların, enflasyon, nüfus değişikliği ve genel piyasa değeri (örneğin, 1950'de 1 milyar dolar büyük bir piyasa değeriydi, ancak şimdi çok büyük değildir) nedeniyle onlarca yıl içinde ayarlanması gerekir ve piyasa değerleri büyük olasılıkla ülkeden ülkeye farklı olabilir.

Piyasa değerlerine göre şirketler şöyle sınıflandırılabilir:

* Küçük-cap: 300 milyon - 2 milyar $ arası
* Orta-cap: 2 – 10 milyar $ arası
* Büyük-cap: 10 milyar $ üstü

Küçük-cap'ten daha küçük ölçekteki şirketler kendi içinde şöyle sınıflandırılabilir:

* Micro-cap: 50 - 300 milyon $ arası
* Nano-cap: 50 milyon $ altı

## Kripto para birimleri

Piyasa değeri terimi, son yıllarda kripto para birimleri için de uygulanmıştır. Bir fiat para biriminin para arzı'ndan farklı olarak, bir kripto para piyasa değeri başka bir para birimi cinsinden ifade edilir.

## Ayrıca bakınız

* Piyasa fiyatı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Vikisözlük'te market capitalization ile ilgili tanım bulabilirsiniz.

* How to Value Assets 3 Ekim 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – from the Washington State (U.S.) government web site
* Year-end market capitalization by country 26 Şubat 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – World Bank, 1988–2018