Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Piyasa yapıcısı

**Piyasa yapıcı** veya **likidite sağlayıcı**, envanterde tutulan işlem gören bir varlık için hem alım hem de satım fiyatı teklif eden ve *alış-satış yayılımından* veya *turdan* kar elde etmeyi uman şirket veya bireydir. Şirketin faydası, bunu yaparak para kazanmasıdır; piyasanın faydası, işlem gören varlıklar için sınırlı bir işlem fiyatı aralığı belirleyerek fiyat değişimini (oynaklığı) sınırlamaya yardımcı olmasıdır.

Piyasa yapıcılar, finansal piyasalarda likiditenin sürekliliğini sağlamak amacıyla eş zamanlı olarak alış ve satış kotasyonları sunar. Bu faaliyet, fiyat keşfi sürecini hızlandırırken, yatırımcıların işlemlerini daha düşük maliyetle ve daha kısa sürede gerçekleştirmesine olanak tanır.

ABD piyasalarında, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu, "piyasa yapıcı"yı, halka açık bir fiyattan düzenli ve sürekli olarak hisse senedi alıp satmaya hazır duran bir şirket olarak tanımlar. Belirlenmiş Birincil Piyasa Yapıcı (DPM), belirli bir atanmış menkul kıymet, opsiyon veya opsiyon endeksinde pozisyon alacaklarını garanti etmek için bir borsa tarafından onaylanan uzmanlaşmış bir piyasa yapıcıdır.

## Döviz borsasında

Çoğu döviz ticareti firması, birçok banka gibi piyasa yapıcısıdır. Döviz piyasası yapıcısı, hem müşterilerden döviz satın alır hem de diğer müşterilere satar. Bu tür işlemlerdeki fiyat farklarından gelir elde ederler ve ayrıca likidite sağlama, işlem maliyetlerini düşürme ve ticareti kolaylaştırma hizmetinden de gelir elde ederler.

## Borsa’da

New York Borsası (NYSE) veya Londra Borsası (LSE) gibi bir borsada listelenen hisse senetlerini alıp satmaya hazır piyasa yapıcılarına "üçüncü piyasa yapıcıları" denir. Çoğu borsa "eşleşen pazarlık" veya "emir odaklı" bir temelde çalışır. Bir alıcının teklif fiyatı bir satıcının teklif fiyatıyla karşılaştığında veya tam tersi olduğunda, borsanın eşleştirme sistemi bir anlaşmanın gerçekleştirildiğine karar verir. Böyle bir sistemde, belirlenmiş veya resmi piyasa yapıcıları olmayabilir, ancak piyasa yapıcıları yine de mevcuttur.

Ekim 2008 itibarıyla Amerika Birleşik Devletleri'nde iki binden fazla piyasa yapıcı ve Kanada'da ise yüzlerce piyasa yapıcı vardı.

## Kaynakça
# Erotik

Fernande (1910–1917) Jean Agélou'nun Fransız kartpostalı
**Erotik**, geniş anlamda herhangi bir edebi veya sanatsal eserdir. Şehvetli, cinsel uyarıcı veya tahrik edicidir, ancak genellikle pornografik olarak kabul edilmez. Erotik sanat, resim, heykel, drama, erotik film veya müzik dahil olmak üzere erotik içeriği tasvir etmek için herhangi bir sanatsal formu kullanabilir. Erotik edebiyat ve erotik fotoğrafçılık popüler türler haline geldi.

Bu sözcük, Eski Yunanca "cinselliğe ilişkin" anlamına gelen "erotikós ἐρωτικός" sözcüğünden alıntıdır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Dokunaç erotizmi
* Erotik tasvirlerin tarihi
* Erotik fotoğrafçılık
* Erotik konuşma
* Fuhuş
* Druuna
* Erotizm
* Homoerotizm
* Estetik
* Estetizm
* Çıplaklık
# Newark, New Jersey

| Newark |
| --- |
| Şehir |
|  |
| Ülke |  Birleşik Devletler |
| Eyalet |  New Jersey |
| Nüfus (2010) |
|  • Toplam | 277.140 |

**Newark** (/ˈnjuːərk/ *NEW-ərk*), ABD'nin New Jersey eyaletinin en kalabalık şehri, Essex County'nin merkezi ve New York metropoliten alanının başlıca şehirlerinden biridir. 2020 nüfus sayımı itibarıyla şehrin nüfusu 311.549'dur.

1666 yılında New Haven Kolonisi'nden gelen Püritenler tarafından yerleşilen Newark, Amerika Birleşik Devletleri'nin en eski şehirlerinden biridir. Newark Körfezi'ne döküldüğü Passaic Nehri'nin ağzındaki konumu, kentin sahilini New York ve New Jersey Limanı'nın ayrılmaz bir parçası haline getirdi.

## Spor

### Profesyonel spor takımları

Prudential Center

| Kulüp
 | Spor
 | Kuruluş
 | Lig
 | Stadyum
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| New Jersey Devils
 | Buz hokeyi
 | 1974 (Newark'a 2007'de taşındı.) | NHL
 | Prudential Center
 |
| New Jersey Nets
 | Basketbol
 | 1967 (Newark'a 2010'da taşındı.) | NBA
 | Prudential Center
 |
| Red Bulls
 | Futbol
 | 1995 (Harrison'a 2010'da taşındı.) | MLS
 | Red Bull Arena
 |
| Newark Bears
 | Beyzbol
 | 1998
 | Can-Am League
 | Riverfront Stadium
 |
| New York Liberty
 | Basketbol
 | 1997 (2011-2013 arasında Newark'ta oynayacak.) | WNBA
 | Prudential Center
 |

## Kardeş şehirler

Newark'ın on iki kardeş şehri bulunmaktadır.

* **Freeport**, Bahamalar
* **Douala**, Kamerun
* **Xuzhou**, Çin
* **Aveiro**, Portekiz
* **Belo Horizonte**, Brezilya
* **Banjul**, Gambiya
* **Kumasi**, Gana
* **Porto Alegre**, Brezilya
* **Monrovia**, Liberya
* **Gence**, Azerbaycan
* **Rio de Janeiro**, Brezilya
* **Governador Valadares**, Brezilya

## Ayrıca bakınız

* Newark'taki en yüksek binalar listesi

## Kaynakça
# Hashtag

Örnek bir hashtag.
**Hashtag**, *(okunuşu: heşteg)* ya da **diyez etiketi**, pek çok mikroblog ve toplumsal ağlarda bir sözcük ya da sözün başına kare işareti (#) eklenerek oluşturulur. Mikroblog ve Facebook, Instagram, Twitter ve benzeri toplumsal ağ hizmetlerinde, "#" simgesinin sözcük ya da sözcük öbeğinin önüne eklenerek oluşturulan bağlantılar, anlık bilgileri kategorileştirmeye ve kitlelere ulaştırmaya yardımcı olur. Hashtag'ler yalnızca belirli bir ortama bağlıdır; resim ve video dosyalarının içerisinden bağlantı veremezler. Bir hashtag, tüm bir tümce ya da tümce içinde birkaç sözcüğü vurgulayabilir (Örneğin; "Türkiye'yi sarsan 19 günün saat saat dönüm noktaları #yaşarkenyazılantarih" tümcesi, içinde yer alan "#yaşarkenyazılantarih" hashtag'ine gönderilerek o etiket altında herkesin birbirinin paylaştığı mesajları görmesi sağlanmış olur. Birçok toplumsal paylaşım ağında istenilen her sözcük ya da sözü bu şekilde hashtag ile yazarak, o etiket altında kişiler bir araya gelebilir.

## Kaynakça
# Twitter (şirket)

Twitter, Inc.|  |
| Twitter'ın San Fransisco'daki merkezi |
| Tip | Özel |
| Endüstri | İletişim |
| Ardıl | X Corp. |
| Kuruluş | 21 Mart 2006) (2006-03-21) |
| Kurucu | Jack Dorsey  |
| Feshedilme | Nisan 2023 |
| Genel merkezi | San Francisco |
| Hizmet alanları | Dünya çapında |
| Önemli kişiler | Elon Musk (CEO) |
| Gelir |  US$5,1 milyar |
| Net gelir |  US$−221 milyon |
| Öz kaynak |  US$7,3 milyar |
| Sahibi | Elon Musk |
| Çalışan sayısı | 1.500 (Ağustos 2023) |
| Web sitesi |  |

**Twitter, Inc.**, merkezi Kaliforniya eyaletinin San Francisco kentinde bulunan bir Amerikan iletişim şirketiydi. Şirket, bir mikroblog ve sosyal ağ hizmeti olan Twitter'ın sahibi ve işletmecisiydi. Daha önce bir kısa video uygulaması olan Vine ve canlı yayın hizmeti sunan Periscope'u çalıştırıyordu.

Twitter uygulaması yeni adıyla X, Jack Dorsey, Noah Glass, Biz Stone ve Evan Williams tarafından Mart 2006'da kuruldu ve aynı yılın Temmuz ayında kullanıma açıldı. 2012 yılı istatistiklerine göre 100 milyondan fazla kullanıcı günde 340 milyon tane tweet atmış ve ortalama 1,6 milyar arama sorgusu gerçekleştirmiş. Şirket, Kasım 2013'te halka açıldı. Twitter'ın 2023 yılı itibarıyla aylık 368,4 milyondan fazla aktif kullanıcısı vardır.

Twitter yönetimi 25 Nisan 2022 tarihinde SpaceX ve Tesla'nın CEO'su Elon Musk tarafından verilen 44 milyar dolarlık satın alma teklifini kabul ederek bu süreci, halka açık bir şirketi özel hale dönüştüren en büyük anlaşmalardan biri haline getirdi. 8 Temmuz'da Musk, anlaşmayı feshetti ve bu da Twitter'ın hisselerinin değerinin düşmesine, ardından da 12 Temmuz'da şirket yönetiminin Delaware mahkemesinde Musk'a dava açmasına neden oldu. Musk, 4 Ekim'de anlaşmayı hisse başına 54,20 dolardan, yani 44 milyar dolarlık bir satın almaya eşdeğer bir fiyattan tamamlama niyetini açıkladı; anlaşma 27 Ekim'de tamamlandı ve Musk şirketin sahibi oldu. Twitter'ın hisseleri ertesi gün New York Borsası açılmadan önce işlemden kaldırıldı ve 8 Kasım 2022'de borsa kotundan çıkarılacak. 4 Nisan 2023 Tarihinde logosu Dogecoin olmuştur. Bu değişiklik siteye hastır, Mobil uygulamayı etkilememiştir. Kısa bir süre sonra logo eski haline getirilmiştir.

## Kaynakça
# Jack Dorsey

| Jack Dorsey |
| --- |
| 2014 yılında Dorsey. |
| Doğum | 19 Kasım 1976 St. Louis, Missouri, ABD |
| İkamet | San Francisco, Kaliforniya |
| Eğitim | Missouri University of Science and Technology (bıraktı) New York Üniversitesi (bıraktı) |
| Uğraş | Yazılım Mimarı, Girişimci |
| Özvarlık |  2.3 milyar $ (Ekim 2014) |
|  |

**Jack Patrick Dorsey** (d. 19 Kasım 1976), Amerikalı yazılım mimarı ve iş insanı. Birçok kişi tarafından Twitter ve bir mobil ödeme şirketi olan Square'un kurucusu kimliği ile tanınır. 2008'de MIT Technology Review tarafından "35 yaşın altındaki en yenilikçi 35 kişi"den biri seçildi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* X'te Jack Dorsey
* Jack Dorsey Hisselerinin 3/1’ini Çalışanlarına Dağıtacak

Wikimedia Commons'ta Jack Dorsey ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# X Corp.

X Corp.|  |
| Endüstri | * Teknoloji
	+ Sosyal medya
	+ İnternet
 |
| Tür | Alt şirket |
| Öncül | Twitter, Inc. |
| Kuruluş | 9 Mart 2023) (2023-03-09) |
| Kurucu | Elon Musk |
| Genel merkezi | San Francisco, California, ABD |
| Hizmet alanları | Dünya geneli |
| Önemli kişiler | * Elon Musk (Başkan & CTO)
* Linda Yaccarino (CEO)
 |
| Gelir |  2,7 milyar $ (2024) |
| Sahibi | Elon Musk (74%) |
| Çalışan sayısı | 1.500 (Ağustos 2023) |

**X Corp.**, Elon Musk tarafından 2023 yılında Twitter, Inc.'nin ardılı olarak kurulan bir Amerikan teknoloji şirketidir. Şirket, Musk'ın sahibi olduğu X Holdings Corp'un tamamına sahip olduğu bir yan kuruluş niteliğindedir. Sosyal ağ hizmeti Twitter'ın sahibi olan şirket, diğer ürünler için Twitter'ı bir üs olarak kullanmayı planladığını duyurdu.

## Kaynakça
# Noah Glass

| Noah Glass |
| --- |
|  |
| Milliyet | Amerikan |
| Uğraş | Girişimci |
| Tanınma nedeni | Twitter ve Odeo'nun kurucularından olması |
|  |

**Noah Glass**, Amerikalı teknoloji girişimcisidir. 2017'de kapanan podcasting şirketi Odeo'nun ve Twitter'ın kurucularındandır. Glass, ilk hâli "Twttr" olarak başlayan ve son adı "Twitter" olan adı icat ettiği için Twitter şirketinden pay alabilmiştir.

## Kariyer

Glass, Industrial Light and Magic'ten ayrıldıktan daha sonra Macromedia, Shockwave'in ve daha sonra Flash animasyon ve multimedya yazılımının doğduğu yer olan Macromind'in kurucusu Marc Canter ile birlikte çeşitli projelerde çalıştı.

Bundan sonra, herhangi bir kullanıcının uzak bir cep telefonu konumundan sesli blog sitesine girmesine izin veren bir uygulama geliştirdi. AudBlog olarak bilinen bu girişimi, sonunda Blogger'dan Evan Williams ile bir ortaklığa dönüştü. İkili daha sonra bir podcasting şirketi olan Odeo'yu kurdu.

Glass, 2006 yılında Odeo üzerinde çalıştığı sırada, Twitter olarak bilinecek programın tohum fikrinin yaratılmasına ve geliştirilmesine yardımcı oldu. Glass'ın Twitter üzerindeki en önemli etkisi "Twitter" adının ortaya çıkmasında sorumlu olmasıdır. Nick Bilton tarafından yazılan *Hatching Twitter* adlı kitapta Glass'a Twitter'ın kurucularından biri olduğu, fikrin gerçekleştirilmesine yardımcı olduğu ve temel özelliklerinden bazılarını tasarladığı yazıyor.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* X'te Noah Glass
# Biz Stone

| Biz Stone |
| --- |
|  |
| Doğum | Christopher Isaac Stone 10 Mart 1974 |
| Milliyet | Amerikalı |
| Vatandaşlık |  ABD |
| Eğitim | Northeastern Üniversitesi, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü |
| Uğraş | İş adamı, Yazılım mühendisi |
| Özvarlık |  200 milyon Amerikan doları |
| Evlilik | Livia Stone (e. 2007) |
| Resmî site |  |
|  |

**Christopher Isaac** "**Biz**" **Stone** (doğum 10 Mart 1974), Amerikalı iş insanı ve girişimci. Birçok ünlü internet girişiminin oluşmasında ve gelişmesinde rol almıştır. Twitter, Blogger, Medium bunlardan bazılarıdır.

## Öğrenim

Northeastern Üniversitesi, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde eğitim görmüştür fakat çoğu ünlü internet girişimcisi gibi mezun olmamıştır.

## Kaynakça
# Evan Williams (girişimci)

| Evan Williams |
| --- |
| Evan Williams Eylül 2013'te XOXO Festivalinde |
| Doğum | 31 Mart 1972 Clarks, Nebraska ABD |
| İkamet | ABD |
| Etnik köken | Amerikalı |
| Uğraş | Bilgiyasar Programcısı, Girişimci |
| Tanınma nedeni | Twitter ve Medium |
| Özvarlık |  US $1.71 billion (December 2015) |
| Evlilik | Sara M. Williams |
| Çocuk(lar) | 2 |
|  |

**Evan Clark Williams**, (d. 31 Mart 1972) Amerikalı bilgisayar programcısı ve internet girişimcisi. Birçok internet bazlı girişimin kuruculuğunu yapmıştır. Twitter'da başkanlık ve CEO görevinde bulunmuştur. Ayrıca çevrimiçi yayıncılık yapan Medium sitesinin kurucusudur.

## Kaynakça
# Linda Yaccarino

| Linda Yaccarino |
| --- |
| 2024'te Yaccarino |
| Doğum | 27 Kasım 1963 |
| Eğitim | Pennsylvania State University (BA) |
| Uğraş | X Corp. ve Twitter CEO'su (şu anda X olarak yeniden markalaşıyor) |
| Yerine geldiği | Elon Musk |
| Evlilik | Claude Madrazo |
| Çocuk(lar) | 2 |
|  |

**Linda Yaccarino** (27 Kasım 1963), Amerikalı bir medya yöneticisidir. NBCUniversal'da reklam satışları başkanıydı. 5 Haziran 2023'te, Twitter'ın da bir parçası olduğu X Corp.'un CEO'su olarak Elon Musk'ın yerini aldı. Temmuz 2025'te istifa etti. Musk'ın sahipliği ve Yaccarino'nun yöneticiliği sırasında Twitter, nefret söyleminde bir artış kaydetti ve aşırı sağcı olarak tanımlandı.

## Hayatının ilk yılları ve eğitimi

Yaccarino, New York, Deer Park'ta büyüdü. İtalyan asıllıdır. Pennsylvania Eyalet Üniversitesi'nin Donald P. Bellisario İletişim Koleji'nden 1985 yılında telekomünikasyon alanında lisans derecesi ile mezun oldu.

## Kariyeri

Yaccarino'nun Başkanlık Konseyi portresi, 2018
Yaccarino , Turner Entertainment'ta 20 yıla yakın bir süre çalıştı ve reklam ve pazarlama stratejilerinin geliştirilmesine yardımcı olduğu reklam satışlarından sorumlu başkan yardımcısı ve operasyon müdürü oldu. Yaccarino, Ekim 2011'de NBCUniversal'ın reklam satışlarının başkanı oldu. NBCUniversal'ın yöneticisi olarak, Peacock akış hizmetinin başlatılmasında önemli bir rol oynadı.

Yaccarino, Reklam Konseyi'ne 2014 yılında katıldı. 2018'de Başkan Donald Trump, onu Başkanlık Spor, Fitness ve Beslenme Konseyi'ne atadı. Yaccarino, Ocak 2021'den 30 Haziran 2022'ye kadar Reklam Konseyi'nin yönetim kurulu başkanlığını yaptı. Başkan olarak, Papa Francis'in yer aldığı bir koronavirüs aşı kampanyasını ɡerçekleştirmek için 2021'de Biden yönetimiyle ortaklık kurdu. Ayrıca Dünya Ekonomik Forumu'nun (WEF) İşin Geleceği görev gücüne başkanlık etti.

Yaccarino, 12 Mayıs 2023'te NBCUniversal'dan istifa etti ve aynı gün Elon Musk, Yaccarino'nun X Corp. ve Twitter'ın yeni CEO'su olacağını duyurdu. Yaccarino, Twitter'da bir dizi komplo teorisyeni ve aşırı sağcı hesabı takip eden, Trump tarafından atanan bir kişi olarak ɡörüldü.

## Özel hayatı

Yaccarino ve eşi Claude Madrazo'nun iki çocuğu var. Sea Cliff, New York'ta yaşamaktadırlar.

## Ayrıca bakınız

* Cam uçurum

## Kaynakça
# Programlama dili

Kod renklendirme yazılımcılara kaynak kodunun elemanlarını ayırt etmesi için sıklıkla kullanılır. Resimdeki kaynak kodu Python'a aittir.
**Programlama dili**, yazılımcının bir algoritmayı ifade etmek amacıyla, bir bilgisayara ne yapmasını istediğini anlatmasının tektipleştirilmiş yoludur. Programlama dilleri, yazılımcının bilgisayara hangi veri üzerinde işlem yapacağını, verinin nasıl depolanıp iletileceğini, hangi koşullarda hangi işlemlerin yapılacağını tam olarak anlatmasını sağlar.

Şu ana kadar 250'den fazla programlama dili geliştirilmiştir. Bunlardan bazıları Pascal, Basic, C, C#, C++, Java, JavaScript, Cobol, Perl, PHP, Python, Ada, Fortran, Delphi ve Swift'tir.

## Gerçeklenim

Donanım ve yazılımın bir veya daha fazla yapılandırması o programı çalıştırmak için bir tür yol sağlar. Programlama dili gerçekleniminde (implementasyon) iki temel yaklaşım vardır: Derleme ve yorumlama. Herhangi birini tekniği kullanarak bir programlama dili gerçeklemek mümkündür.

Genellikle donanım üzerinde çalışan programlama dilleri, yazılım ile yorumlananlardan daha hızlıdır. Yorumlanan programların performansını geliştirmek için anında derleme programları kullanılır. Derleyiciden gelen çıktı ya donanım tarafından ya da yorumlayıcı diye adlandırılan programlar tarafından çalıştırılır.

Cihaza komut göndermeyi sağlayan, verileri cihaza aktarma stilidir. Şu anda hemen hemen tüm yazılım dilleri İngilizcedir. Bazı uygulamaların dili ise İspanyolca olarak kullanılmaya başlanmıştır.

## Ayrıca bakınız

* Programlama dilleri listesi

## Kaynakça
# Scala (programlama dili)

Scala (programlama dili)|  |
| Paradigması | Çok paradigmalı; fonksiyonel, nesne yönelimli, emirsel (imperative) |
| İlk çıkışı | 20 Ocak 2004) (2004-01-20) |
| Tasarımcı | Martin Odersky |
| Geliştirici | İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü Lozan Programlama Yöntemleri Laboratuvarı |
| Kararlı sürüm | 3.8.4
 (5 Haziran 2026) |
| Etkilendikleri | Erlang, Haskell, Java, F#, Scheme |
| Etkiledikleri | F#, C#, Kotlin |
| Platformu | Java Sanal Makinesi (JVM)
JavaScript (Scala.js) |
| Lisans | Apache 2.0 |
| Olağan dosya uzantıları | .scala, .sc |
| Web sitesi | scala-lang.org |

**Scala,** hem nesne yönelimli programlamayı hem de fonksiyonel programlamayı destekleyen, statik olarak yazılmış güçlü bir genel amaçlı programlama dilidir. Kısa ve öz olacak şekilde tasarlanan Scala'nın tasarım kararlarının çoğu Java eleştirilerini ele almayı amaçlıyor.

Scala kaynak kodu Java bayt koduna derlenebilir ve bir Java sanal makinesinde (JVM) çalıştırılabilir. Scala ayrıca bir tarayıcıda veya doğrudan yerel bir yürütülebilir dosyada çalıştırılmak üzere JavaScript'e derlenebilir. JVM'de Scala, her iki dilde yazılmış kitaplıklara doğrudan Scala veya Java üzerinden ulaşılabilmesi için Java ile birlikte çalışabilirliği sağlar. Java gibi, Scala da nesne yönelimlidir ve C diline benzeyen küme ayracı olarak adlandırılan bir sözdizimi kullanır. Scala 3'ten beri, blokları yapılandırmak için girinti kullanma seçeneği de vardır ve kullanılması tavsiye edilir. Martin Odersky, bunun Scala 3'te sunulan en verimli değişiklik olduğunu söyledi.

Java'dan farklı olarak Scala, körleme, değişmezlik, tembel değerlendirme ve kalıp eşleştirme dahil olmak üzere fonksiyonel programlama dillerinin (Scheme, Standard ML ve Haskell gibi) birçok özelliğine sahiptir. Ayrıca cebirsel veri türlerini, kovaryans ve kontravaryansı, higher-order types (ancak higher-rank types değil), anonim türleri, operatör aşırı yüklemesini, isteğe bağlı parametreleri, adlandırılmış parametreleri, ham dizeleri ve yalnızca deneysel bir istisnayı destekleyen gelişmiş bir tür sistemine sahiptir.

**Scala** adı, ölçeklenebilirlik ve dilin bir portmanteau olup, kullanıcılarının talepleriyle büyümek üzere tasarlandığını ifade eder.

## Kaynakça

1. Scala'nın sitesi23 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Arayüz

**Arayüz** kelimesi genelde bir sistemi tasarlarken tasarımın, sistemin dışarıdan belli bakış açılarından nasıl görünüp nasıl işlediğini belirleyen kısımlarının genel adıdır. Bakış açılarına göre daha özel isimler verilebilir. Bu bağlamda arayüz aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* Kullanıcı arayüzü **UI Grafiksel kullanıcı arayüzü **GUI Arayüz tasarımı **Interface Design Uygulama programlama arayüzü **Application programming interface / API Arayüz (yazılım) **Protocol**, Sistemlerarası iletişim protokolü, Soyut veri türü olarak arayüz
# SMS

Bir Motorola marka telefonda yazılmış kısa mesaj
Kısa mesajları yazmaya yarayan alfabe
**SMS** (İngilizce: *Short Message Service*; Türkçe: Kısa Mesaj Hizmeti), cep telefonu aracılığı ile yazılan mesajın bir cep telefonundan diğer bir cep telefonuna gönderilmesi, mesajlaşma hizmetidir.

Kısa mesaj, 2G ile ortaya atılmış ve kullanıcıların aralarında 160 karaktere kadar yazılı mesajlar yollamalarına olanak tanıyan bir uygulamadır. 3G'de de desteklenen bu uygulama, yerini çok yavaş bir şekilde MMS'e bırakmaktadır. Çoğu SMS mesajı bir cep telefonundan diğerine gönderilse de, hizmete yönelik destek, CDMA ağları ve Dijital AMPS gibi diğer mobil teknolojileri de kapsayacak şekilde genişletildi.

Doğrudan pazarlama'nın bir türü olan mobil pazarlama'da SMS kullanılır. Küresel SMS mesajlaşma işinin 2013 yılında 240 milyar ABD dolarının üzerinde bir değere sahip olduğu tahmin ediliyor ve bu, mobil mesajlaşmadan elde edilen tüm gelirin neredeyse yarısını oluşturuyor.

RCS, Matrix, iMessage, Signal, Facebook Messenger/WhatsApp, Telegram, Viber, WeChat ve Line gibi internet bağlantılı akıllı telefonlarda kullanılabilen Internet Protocol tabanlı mesajlaşma hizmetleri SMS'e giderek daha fazla meydan okuyor.

SMS teknolojisi, çağrı cihazlarındaki radyotelgrafdan kaynaklanmıştır. Bunlar, 1986 yılında Küresel Mobil İletişim Sistemi (GSM) standartlar serisinin bir parçası olarak tanımlandı. İlk SMS mesajı 3 Aralık 1992'de Sema Grup'ta test mühendisi olan Neil Papworth'un meslektaşı Richard Jarvis'in Orbitel 901 telefonuna gönderdiği "Mutlu Noeller" mesajıydı.

## Gizlilik

Sessiz SMS'lerle kişiler takip edilebilir. Almanya'da 2010 senesinde 440.000 sessiz SMS, kişileri takip etmek için federal polis tarafından atılmıştır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Özel mesaj
* Subliminal mesaj
* Mesaj doğrulama kodu
* e-posta
* SMPP
# Sputnik (haber ajansı)

Sputnik|  |
| Kuruluş tarihi | 10 Kasım 2014 |
| Merkez | Rusya |
| Konuşlu yerler | Moskova |
| Hizmet alanı | Dünya çapında |
| Website | Global: sputnikglobe.com Türkiye: anlatilaninotesi.com.tr |
| Site türü | Haber ve Medya |
| Diller | Abhazca, Arapça, Ermenice, Azerice, Belarusca, Brezilya Portekizcesi, Çince, Çekçe, Danca, Dari, İngilizce, Estonyaca, Fince, Fransızca, Gürcüce, Almanca, Hintçe, İtalyanca, Japonca, Korece, Kürtçe, Kırgızca, Letonyaca, Moldovaca, Norveç, Osetya, Peştuca, Farsça, Lehçe, Rusça, Sırpça, İspanyolca, İsveççe, Tacikçe, Türkçe, Urduca, Özbekçe ve Vietnamca |
| Mevcut durumu | Aktif |

**Sputnik**, 10 Kasım 2014'te Rusya hükûmeti'nin sahip olduğu Rossiya Segodnya tarafından kurulan Moskova merkezli uluslararası medya kuruluşu. Dünyanın farklı bölgelerinde ofisleri bulunmaktadır. Sputnik, yayınlarını 34 ülkeyi kapsayan 130 şehirde, günde toplam 800 saatin üzerinde internet sitesinden ve radyo istasyonlarından yapar. Radyo yayınlarını FM, dijital DAB/DAB+ (Dijital Radyo Yayıncılığı), HD-Radyo gibi formatlarla yaparken, mobil platformlar ve internet üzerinden haber ve radyo yayıncılığı yapmaktadır.

## Sansür

14 Nisan 2016'da ‪Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı'nın aldığı 'idari tedbir' kararı doğrultusunda, ‪Sputnik‬ sitelerine ‪Türkiye‬'den erişim engellenmiştir. Sansür sonrası Rusya Dışişleri Bakanlığı, "Sputnik'in engellenmesi tamamen hukuk dışı bir eylem ve ifade özgürlüğü ile bilgiye erişme özgürlüğü gibi temel insan hakları ve özgürlüklerinin de bariz bir ihlali" açıklamasında bulundu.

8 Ağustos 2016'da, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Rusya'ya ziyaretinden bir gün önce erişim engellemesi kaldırılmıştır.

2022 yılında Türkiye'den Sputnik'in web sitesine erişmek isteyen bazı kullanıcılar sorunla karşılaştı. Bağlantı zaman aşımına uğruyor ve siteye erişilemiyordu. Konuyla ilgili yapılan araştırmalarda Türkiye taraflı herhangi bir erişim engelleme kararı olmamasına rağmen 2022 Rusya-Ukrayna Savaşı'nın yaptırımı olarak sitenin Avrupa'da engellenmesi ve Türkiye'nin Avrupa internet trafik değişim noktalarını kullanması nedeniyle bu engellemeden etkilendiği öne sürüldü.

Erişim sorunu yaşayan kullanıcılar DNS değişikliğinin (en azından Sputnik Türkiye web sitesi için) sorunu ortadan kaldırabileceğine işaret etti.

Sputnik alan adında değişikliğe giderek globalde *sputnikglobe.com*, Türkiye'de ise *anlatilaninotesi.com.tr'*ye taşındı.

## Saldırı ve gözaltılar

29 Şubat 2020 tarihinde Ankara'da bulunan Sputnik Türkiye ofisinin çalışanlarının evlerine saldırı düzenlendi. Saldırıyı şikayet etmek isteyen gazete çalışanları Sputnik İngilizce sürümünün yaptığı The ‘Stolen Province’: Why Turkey Was Given A Corner Of Syria By France 80 Years Ago (Türkçe: Çalıntı il: Hatay 80 yıl önce neden Fransa tarafından Türkiye'ye verildi) isimli haber sebebiyle 1 Mart 2020 günü gözaltına alındı. Aynı gün Sputnik Türkiye Genel Yayın Yönetmeni Mahir Boztepe de gözaltına alındı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* "Sputnik" haber ajansının resmi sitesi 8 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* "Sputnik" Türkçe servisi 10 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.