# Bahreyn Ayaklanması

| Bahreyn Ayaklanması |
| --- |
| Arap Baharı ve İran-Suudi Arabistan vekâlet savaşları |
|  22 Şubat 2011'de güvenlik güçleri tarafından öldürülen siyasi muhaliflerinin onuruna "şehitlere sadakat yürüyüşüne" 100.000'den fazla Bahreynli katıldı. |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tarih | 14 Şubat 2011 - 3 Mart 2014 |
| Bölge | Bahreyn, Orta Doğu |
| Sebep |
Ülkedeki Sünni monarşiye karşı Şiilerin ayaklanması |
| Sonuç |
Devam ediyor

* Ülkede Şii-Sünni gerilimi arttı.
* Kral yandaşları ile özgürlük, adalet ve demokrasi isteyen muhalifler çatışması.
* Körfez İşbirliği Konseyi, Bahreyn'e asker gönderdi.
* Din Alimi Şeyh Ali Salman'ın tutuklanmasının ardından halk ayaklanması yeniden başladı.
 |

 |
| Taraflar |
|  **Bahreyn muhalefet partileri Genel Bahreyn İşçi Sendikaları Federasyonu
* Bahreyn Merkezi insan hakları
 |  **Bahreyn Hükûmeti Bahreyn Savunma Kuvvetleri
* Bahreyn Kraliyet Ordusu
* Kraliyet Bahreyn Hava Kuvvetleri
* Kraliyet Bahreyn Deniz Kuvvetleri
* Bahreyn Kraliyet Muhafızları
* Bahreyn Royal Sağlık Hizmetleri
* Bahreyn Ulusal Muhafızları
* Bahreyn Polisi
* Hükûmet yanlıları

 Körfez İşbirliği Konseyi

* Yarımada Kalkan Gücü
 |
| Komutanlar ve liderler |
| Ali Salman Hasan Musema İbrahim Şerif Saed Şahabi  | Hamed bin İsa el-Halife Halife bin Selman el-Halife  Tümgeneral Mutlak Bin Salem el-Azima |
| Güçler |
|  Bahreyn muhalefeti 150.000-300.000 Protestocu

* İran
* Hizbullah
 |  Bahreyn hükûmeti 26.000-46.000 Şablon:Ülke veri Flag of the National Guard of Bahrain.svgBahreyn Ulusal Muhafızları Körfez İşbirliği Konseyi 1.500

* Pakistan
* Ürdün
* Yarımada Kalkan Gücü
 |
| Kayıplar |
|
93 sivil ölü, 2.900'den fazla yaralı |

**2011-2014 Bahreyn Ayaklanması**, Bahreyn'de 2011'den 2014'e kadar Şii ağırlıklı ve bazı Sünni azınlık Bahreyn muhalefeti tarafından yürütülen bir dizi hükûmet karşıtı protestodur. Protestolar, 2011 Arap Baharı ile Tunus ve Mısır'daki protestolardan etkilendi ve Bahreyn hükûmetinin Körfez İşbirliği Konseyi ve Yarımada Kalkanı Gücü'nün desteğiyle isyanı bastırmasının ardından günlük çatışmalara dönüştü. Bahreyn protestoları, Basra Körfezi ülkesi Bahreyn'de sürekli bir şiddet içermeyen sivil itaatsizlik ve bazı şiddet içeren direnişleri kapsayan bir dizi gösteriydi. Tunus'ta Muhammed Buazizi'nin kendini yakmasının ardından Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da yaşanan devrimci protesto dalgasının bir parçası olan Bahreyn protestoları, başlangıçta %70'i Şii olan nüfus için daha fazla siyasi özgürlük ve eşitlik sağlamayı amaçlıyordu.

## Olayların gelişimi

Bahreyn'in Birleşik Krallık'tan bağımsızlığını kazandıktan sonra hüküm süren Emir İsa bin Selman el-Halife (1933-1999), 1975'te Parlamentoyu feshetti ve anayasayı askıya aldı.
Başlangıçta ayaklanmanın amacı ülkede eşitlik, adalet ve özgürlük getirmekti. Ancak Bahreyn Yönetimi protestolara müsamaha göstermemiş ve şiddet yoluyla ayaklanmayı bastırmaya çalışmıştır. Körfez İşbirliği Konseyi de Bahreyn'e Yarımada Kalkan Gücü adlı güvenlik kuvvetinden destek göndermiştir.

Daha sonra eşitlik protestoları Şii-Sünni çatışmalarına dönüşmüştür. İran'ın Bahreyn'in iç işlerine karışması da isyanı ve çatışmaları alevlendirmiş, ülkedeki mezhep gerilimini arttırmıştır. Muhalif ve Şii gazeteciler tutuklanmıştır. Bunun üzerine yeni Şiiler hak talepleriyle isyanlarını güçlendirmişlerdir. Ülke mezhepsel çatışma ortamına sürüklenmiştir.

Bu ayaklanmanın diğer Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerindeki Arap Baharı ayaklanmalarından farkı, özgürlük ve demokrasiden ziyade halkın Şii hakları için mücadele etmesidir.

Bahreyn ayaklanması da İran ve Suudi Arabistan arasındaki vekâlet savaşlarının bir parçası olarak görülmektedir. İran'ın Batılı devletlerle yaptığı nükleer anlaşma sonrasında Şii yayılmacılığının daha da etkinleşmesi ve Suudi Arabistan'ın İran'a zıt bir politika izlemesi, Bahreyn'i de, diğer Şii-Sünni gerginlik olasılığı bulunan diğer Arap ülkelerinde (Suriye, Yemen, Lübnan ve Irak) yoğun bir nüfuz rekabeti alanı meydana getirmiştir. Bahreyn'de ise Şii nüfusunun ağırlığına rağmen, yönetiminin İran yerine Suudi Arabistan yanlısı olması, Bahreyn'deki Şii-Sünni sorununun kolay çözümlenemesine neden olmaktadır.

Muhalif isimlerden Bahreyn Barış Komitesi temsilcisi Yahya el-Muharrak'a göre bu ayaklanma münferit olmayıp 1950'lerden beri süren ve defalarca alevlenen bir muhalefet dalgasıdır. Dönemin Türkiye başbakanı Ahmet Davutoğlu ise Bahreyn'i, etnik ve mezhepsel barışa örnek göstermiştir.

### Devlet tarafından işe alınan halkla ilişkiler firmaları

Yukarıdan aşağıya:

 1954'teki Ulusal Birlik Komitesi ve 1973 Bahreyn parlamento seçimleri ile oluşan İslamcı blok.
Bahreyn hükûmeti, kanlı imajını iyileştirmek amacıyla, rejimin yakın diplomatik, askeri ve ticari bağlara sahip olduğu İngiltere ve ABD'deki PR şirketleriyle halkla ilişkiler alanında milyonlarca sterlin harcadı.

Ayaklanmanın başlangıcından bu yana Bahreyn hükûmeti tarafından kullanılan veya hükûmete bağlı şirketlerin veya kişilerin listesi şöyledir:

* Qorvis
* Bell Pottinger
* Potomac Square Group
* İngiliz generali Graeme Lamb
* Amerika Birleşik Devletleri Temsilciler Meclisi üyesi Eni Faleomavaega
* Amerikan Demokratik kampanya danışmanı Joe Trippi
* David Cracknell ve Big Tent Communications
* Clanwilliam Kontu Paddy Gillford ve Gardant Communications
* İyi Yönetişim Grubu (G3)
* Sorini, Samet ve Ortakları
* Sanitas International
* New Century Media
* Dragon Associates
* M&C Saatchi
* Barbour, Griffith ve Rogers (BGR Grubu)
* Policy Impact Communications
* Bahreyn Amerikan Konseyi

## Ayrıca bakınız

* Bahreyn: Karanlıkta Bağırmak, Al Jazeera'nin ayaklanma hakkında İngilizce belgeseli.
* Ortadoğu'daki modern çatışmaların listesi
* Şii-Sünni ilişkileri
* iRevolution: Arap Baharı'nın Çevrimiçi Savaşçıları
* Ali Hasan'ın tutuklanması, ayaklanma gerekçesiyle tutuklanan 11 yaşındaki Ali Hasan.
* 2011 Bahreyn ayaklanması sırasında Şii camilerinin yıkılması

## Kaynakça

## Konu hakkındaki eserler

* Karolak, Magdalena (2010). "Religion in a Political Context: The Case of the Kingdom of Bahrain". *Asia Journal of Global Studies*. **4** (1): 4-20. 24 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi17 Şubat 2011.
* Niethammer, Katja (2008). "Opposition Groups in Bahrain". Lust-Okar, Ellen; Zerhouni, Saloua (Ed.). *Political Participation in the Middle East*. Boulder: Lynne Rienner. ISBN 978-1-58826-626-2.
* Schmidmayr, Michael (2009). "Toothless Parliament, Powerless Courts, and Omnipotent Incumbents? The Case of Bahrain" (PDF). *RSCAS Working Papers*. **51**. 20 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)13 Mart 2021.
* Wright, Steven (2008). "Fixing the Kingdom: Political Evolution and Socio-Economic Challenges in Bahrain" (PDF). *CIRS Occasional Paper No. 3*. 5 Ocak 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Bahreyn Ayaklanması ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* "El Cezire'deki Bahreyn Ayaklanması ile ilgili toplu haberler" (İngilizce). Al Jazeera. 27 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
* "Bahreyn toplu haberleri" (İngilizce). Reuters. 18 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
* "Bahrain Protests 2011 collected coverage at" (İngilizce). Global Voices Online. 16 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
* "Bahreyn protestolarıyla ilgili toplu haberler" (İngilizce). Los Angeles Times. 24 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2021.
* Meringolo, Azzurra (2012). "The Regime Oppresses All Bahrainis". *Bahrain Centre for Human Rights başkanı Maryam al-Khawaja ile röportaj* (İngilizce). Qantara. 19 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2021.