# 25 Aralık

|  |  |
| --- | --- |
|  | **25 Aralık** günü gerçekleşen en önemli olayları **Tarihte Bugün** sayfalarına ekleyebilir ve anasayfada görüntülenmelerini sağlayabilirsiniz.
 |

**25 Aralık**, Miladi takvime göre yılın 359. (artık yıllarda 360.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 6 gün vardır.

## Olaylar

* 336 - İlk Noel kutlaması, Roma'da yapıldı.
* 1522 - Rodos, Osmanlı egemenliğine girdi.
* 1638 - Osmanlı Ordusu, Bağdat'a girdi.
* 1683 - II. Viyana Kuşatmasının başarısızlıkla sonuçlanması üzerine, Sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşa, boğularak idam edildi.
* 1809 - Amerikalı doktor Ephraim McDowell, kliniğine hamileyim diyerek gelen Jane Todd Crawford'un, yumurtalığından 10 kiloluk tümor aldı. Bu, ilk başarılı alt karın ameliyatı olarak tarihe geçti. Crawford, 21 yıl daha yaşadı.
* 1921 - Gaziantep'in Fransız işgalinden kurtuluşu
* 1922 - TBMM'nin gizli oturumunda, Başbakan H. Rauf Orbay'ın Lozan Konferansı hakkındaki açıklamaları ve görüşmeleri yapıldı.
* 1926 - Japon İmparatoru Taişo'nun ölümü üzerine, oğlu Hirohito İmparator oldu.
* 1932 - Çin'in Guangzhou bölgesinde 7,6 şiddetinde deprem: 70.000 kişi öldü.
* 1952 - Said-i Nursi'nin yargılanmasına başlandı.
* 1963 - Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı kuruldu.
* 1963 - Kıbrıs'ta Kıbrıs Mücadelesi Ulusal Örgütü EOKA, Ada'nın her yanında Türklere karşı saldırılar düzenledi. Çok sayıda Kıbrıslı Türk öldü. Türkiye savaş uçakları, Kıbrıs üzerinde uçuşlar yaptı.
* 1972 - Nikaragua'daki depremde 10 bin kişi öldü.
* 1976 - Hac'dan dönerken gemilerinin batması sonucu 100 kişi öldü.
* 1989 - Romanya Devlet Başkanı Nikolay Çavuşesku ve eşi Elena Çavuşesku idam edildi. Çavuşesku çifti olağanüstü bir mahkemede yargılanmışlardı.
* 1990 - Tim Berners-Lee; HTML ve World Wide Web'in temellerini attı. İlk defa iki bilgisayar arasında hypertext teknolojisi kullanılarak sunucu bağlantısı gerçekleştirildi.
* 1991 - Mihail Gorbaçov, Sovyetler Birliği başkanlığı görevinden istifa etti. Ülke ertesi gün resmen dağıldı.
* 1991 - PKK militanları, İstanbul Bakırköy'de Çetinkaya Mağazalarına molotofkokteyli attı. Çıkan yangında 11 kişi öldü.
* 2000 - Rusya Başkanı Vladimir Putin, Sovyetler Birliği Marşı'nın üzerine Aleksandr Aleksandrov tarafından yeni yazılan sözlerle hazırlanan yeni Rusya Ulusal Marşı'nın kabulü üzerine yasayı imzaladı.
* 2021 - James Webb Uzay Teleskopu, Ariane 5 roketiyle kalkış yaptı.
* 2024 - Azerbaycan Havayolları'nın 8243 sefer sayılı uçağı, Kazakistan'ın Aktau şehrinde düştü, 38 kişi öldü.

## Doğumlar

* 1250 - IV. İoannis, İznik İmparatoru (ö. 1305)
* 1617 - Jean de Coligny-Saligny, Fransız soylu ve ordu komutanı (ö. 1686)
* 1717 - VI. Pius, Papa (ö. 1799)
* 1720 - Anna Maria Pertl Mozart, Wolfgang Amadeus Mozart'ın ve Maria Anna Mozart'ın annesi (ö. 1778)
* 1724 - John Michell, İngiliz doğa filozofu ve papaz (ö. 1793)
* 1730 - Noël Martin Joseph de Necker, Belçikalı doktor ve botanikçi (ö. 1793)
* 1763 - Claude Chappe, Fransız bilim insanı (ö. 1805)
* 1787 - Akif Paşa, Osmanlı devlet adamı, şair ve yazar (ö. 1845)
* 1837 - Cosima Wagner, Alman piyanist ve besteci (ö. 1930)
* 1849 - Nogi Maresuke, Japon İmparatorluk Ordusunda general (ö. 1912)
* 1852 - Lionel Royer, Fransız ressam (ö. 1926)
* 1859 - Colin H. Campbell, Kanadalı politikacı (ö. 1914)
* 1869 - Emir Şekib Arslan, Lübnanlı yazar, politikacı ve fikir adamı (ö. 1946)
* 1870 - Helena Rubinstein, Polonyalı-Yahudi asıllı Amerikalı iş insanı (ö. 1965)
* 1876 - Muhammed Ali Cinnah, Pakistanlı hukukçu, politikacı ve devlet adamı (Pakistan'ın kurucusu) (ö. 1948)
* 1876 - Adolf Windaus, Alman kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1959)
* 1878 - Louis Chevrolet, İsviçreli Amerikan yarış arabası sürücüsü ve İş insanı (ö. 1941)
* 1878 - Joseph M. Schenck, Rus asıllı Amerikalı film stüdyosu yöneticisi (ö. 1961)
* 1883 - Hugo Bergmann, İsrailli filozof (ö. 1975)
* 1885 - James Ewing, Amerikalı patolog (ö. 1943)
* 1886 - Kid Ory, Amerikalı Caz Tromboncusu ve grup lideri (ö. 1973)
* 1887 - Conrad Hilton, Amerikalı iş insanı (ö. 1979)
* 1890 - Mustafa Çokay, Türkistan Alaş Orda hükûmetinin üyesi, gazeteci ve yazar (ö. 1941)
* 1893 - Harry Stenqvist, İsveçli bisikletçi (ö. 1968)
* 1896 - Hermann Jónasson, İzlanda Başbakanı (ö. 1976)
* 1899 - Humphrey Bogart, Amerikalı oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 1957)
* 1901 - Hans Rehberg, Amerikalı milyarder iş insanı, yatırımcı, sivil lider ve hayırsever (ö. 1963)
* 1904 - Gerhard Herzberg, Alman asıllı Kanadalı fizikçi ve fiziksel kimyager (ö. 1999)
* 1904 - Étienne Mattler, Fransız eski millî futbolcu (ö. 1986)
* 1905 - Selahattin Batu, Türk veteriner hekim, akademisyen, siyasetçi ve edebiyatçı (ö. 1973)
* 1905 - Muzaffer Kuşakçıoğlu, Türk siyasetçi (ö. 1978)
* 1906 - Ernst Ruska, Alman fizikçi (ö. 1988)
* 1908 - Quentin Crisp, Britanyalı yazar, hikâyeci ve aktör (ö. 1999)
* 1908 - Yaşar Nabi Nayır, Türk yazar (ö. 1981)
* 1910 - Elevter Andronikaşvili, Gürcü fizikçi (ö. 1989)
* 1911 - Louise Bourgeois, Fransız heykeltıraş (ö. 2010)
* 1911 - Emil Konopinski, Amerikalı çekirdek bilimci (ö. 1990)
* 1913 - Tony Martin, Amerikalı şarkıcı ve sinema oyuncusu (ö. 2012)
* 1913 - George Koval, Amerikalı casus, bilim insanı, kandidat (ö. 2006)
* 1916 - Ahmed Bin Bella, Cezayir'in ilk Devlet Başkanı (ö. 2012)
* 1917 - Nermin Erdentuğ, Türk antropolog (ö. 2000)
* 1918 - Enver Sedat, Mısır Cumhurbaşkanı ve Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1981)
* 1918 - Henry Hillman, Amerikalı milyarder iş insanı, yatırımcı, sivil lider ve hayırsever (ö. 2017)
* 1919 - Fikret Kırcan, Türk eski futbolcu ve yönetici (ö. 2014)
* 1923 - Yusuf Nalkesen, Türk bestekâr (ö. 2003)
* 1925 - Carlos Castaneda, Peru doğumlu Amerikalı yazar (ö. 1998)
* 1925 - Pembe Marmara, Kıbrıs Türkü şair (ö. 1984)
* 1927 - Ram Narayan, Hint müzisyen (ö. 2024)
* 1927 - Nijat Özön, Türk dilci, sinema tarihçisi ve çevirmen (ö. 2010)
* 1932 - Mustafa Sağyaşar, Türk sanat müziği sanatçısı ve koro şefi
* 1933 - Joachim Meisner, Alman kardinal Roma Katolik Kilisesi'ne bağlı piskopos (ö. 2017)
* 1938 - Emil Brumaru, Rumen şair ve yazar (ö. 2019)
* 1943 - Hanna Schygulla, Alman oyuncu
* 1949 - Mustafa Cengiz, Türk iş insanı, spor yöneticisi, eski bürokrat ve 37. Galatasaray Başkanı (ö. 2021)
* 1950 - Alaattin Yüksel, Türk girişimci ve siyasetçi
* 1951 - Aleksandr Şohin, Rus iş insanı
* 1952 - Desirelessi Fransız şarkıcı ve müzisyen
* 1954 - Annie Lennox, İskoç şarkıcı
* 1955 - Murat Bardakçı, Türk gazeteci, yazar ve televizyon programcısı
* 1958 - Alannah Myles, Kanadalı şarkıcı
* 1959 - Michael P. Anderson, ABD Hava Kuvvetleri memuru ve NASA astronotu (ö. 2003)
* 1960 - Ebubekir Sifil, Türk akademisyen, ilahiyatçı ve yazar
* 1961 - Ales Debeljak, Sloven yazar (ö. 2016)
* 1971 - Dido, Britanyalı pop şarkıcısı
* 1971 - Justin Trudeau, Kanadalı siyasetçi ve Kanada'nın 23. Başbakanı
* 1974 - Rober Hatemo, Türk şarkıcı
* 1976 - Armin van Buuren, Hollandalı DJ
* 1976 - Tuomas Holopainen, Finlandiyalı müzisyen
* 1977 - Ayşegül Baklacı, Türk atlet
* 1977 - Ali Tandoğan, Türk eski milli futbolcu ve teknik direktör
* 1977 - Priya Rai, Hint kökenli Amerikalı pornografik film oyuncusu
* 1978 - Jeremy Strong, Amerikalı aktör
* 1979 - Ferman Akgül, Türk söz yazarı, besteci, müzisyen ve rock grubu maNga'nın solisti
* 1979 - Sinan Kaynakçı, Türk şarkıcı, besteci ve söz yazarı
* 1987 - Ceyhun Gülselam, Türk millî futbolcu
* 1988 - Marco Mengoni, İtalyan şarkıcı
* 1993 - Hamide Kurt, kısa mesafe koşucusu Türk paralimpik atlet
* 1994 - Orlando Mosquera, Panamalı milli futbolcu
* 1996 - Emiliano Buendía, Arjantinli futbolcu

## Ölümler

* 795 - I. Hadrianus, 1 Şubat 772'den 25 Aralık 795 tarihindeki ölümüne dek papalık yaptı (d. 772)
* 1554 - Pedro de Valdivia, İspanyol konkistador ve Şili'nin ilk valisi (d. 1500)
* 1605 - Marino Grimani, Venedik Cumhuriyetinin 89'uncu dükası (d. 1532)
* 1652 - Alonso de Sandoval, Kolombiya'da bir İspanyol Cizvit rahip ve misyonerdi (d. 1576)
* 1683 - Merzifonlu Kara Mustafa Paşa, Osmanlı Sadrazamı (idam edildi) (d. 1634/1635)
* 1824 - Barbara von Krüdener, Rus okültisti (d. 1764)
* 1853 - Joseph von Radowitz, Prusyalı muhafazakâr devlet adamı, diplomat ve general (d. 1797)
* 1878 - Anna Claypoole Peale, Amerikalı ressam (d. 1791)
* 1909 - Richard Bowdler Sharpe, İngiliz zoolog ve ornitolog (d. 1847)
* 1921 - Vladimir Korolenko, Rus ve Ukraynalı kısa öykü yazarı, gazeteci, insan hakları savunucusu (d. 1853)
* 1926 - Taişo, Japon imparatoru (d. 1879)
* 1933 - Refet Topçuoğlu, Türk siyasetçi (d. 1872)
* 1933 - Ahmet Hamdi Altıok, Türk siyasetçi (d. 1878)
* 1938 - Karel Čapek, Çekoslovak yazar (d. 1890)
* 1942 - Adolf Mayer, Alman ziraat kimyageri (d. 1843)
* 1948 - Pompeu Fabra, İspanyol mühendis ve gramerçi (d. 1868)
* 1949 - Leon Schlesinger, Amerikalı film yapımcısı (d. 1884)
* 1950 - İsmail Şükrü Çelikalay, Türk din adamı ve siyasetçi (d. 1876)
* 1956 - Robert Walser, Alman asıllı İsviçreli yazar (d. 1878)
* 1961 - Otto Loewi, Almanya doğumlu farmakolog (d. 1873)
* 1963 - Tristan Tzara, Rumen asıllı Fransız şair ve yazar (d. 1896)
* 1973 - İsmet İnönü, Türkiye'nin 2. Cumhurbaşkanı (d. 1884)
* 1977 - Charlie Chaplin (Şarlo), İngiliz sinema yönetmeni, oyuncu, yazar ve komedyen (d. 1889)
* 1979 - Joan Blondell, Amerikalı oyuncu (d. 1906)
* 1983 - Joan Miró, Katalan ressam (d. 1893)
* 1988 - Shōhei Ōoka, Japon romancı, edebiyat eleştirmeni ve Fransız Edebiyatı çevirmeni (d. 1909)
* 1989 - Nikolay Çavuşesku, Romanya Devlet Başkanı (idam edildi) (d. 1918)
* 1989 - Elena Çavuşesku, Romanya Başbakan Yardımcısı (idam edildi) (d. 1916)
* 1995 - Emmanuel Levinas, Litvanya kökenli Fransız filozof (d. 1906)
* 1995 - Dean Martin, Amerikalı şarkıcı ve sinema oyuncusu (d. 1917)
* 1997 - Denver Pyle, Amerikalı aktör, iş insanı ve yönetmen (d. 1920)
* 2000 - Willard Van Orman Quine, Amerikalı filozof ve mantıkçı (d. 1908)
* 2005 - Birgit Nilsson, İsveçli dramatik soprano (d. 1918)
* 2006 - James Brown, Amerikalı şarkıcı (d. 1933)
* 2008 - Eartha Kitt, Amerikalı şarkıcı ve oyuncu (d. 1927)
* 2010 - Carlos Andres Perez, Venezuelalı siyasetçi (d. 1922)
* 2012 - Şerafettin Elçi, Türk siyasetçi (d. 1938)
* 2013 - Adnan Şenses, Türk besteci, söz yazarı oyuncu ve Türk Sanat Müziği şarkıcısı (d. 1935)
* 2014 - Alberta Adams, Amerikalı caz ve blues şarkıcısı (d. 1917)
* 2015 - Zehran Alluş, Suriyeli muhalif asker ve siyasetçi (d. 1971)
* 2015 - Karen Friesicke, Alman oyuncu ve komedyen (d. 1962)
* 2016 - Yelizaveta Glinka, Rus doktor ve insan hakları aktivisti (d. 1962)
* 2016 - Anton Gubankov, Rus gazeteci, sivil hakları savunucusu ve TV programcısı (d. 1965)
* 2016 - Valeri Halilov, Rus askeri orkestra şefi ve bestecisi (d. 1952)
* 2016 - George Michael, İngiliz şarkıcı ve söz yazarı (d. 1963)
* 2016 - Vera Rubin, Amerikalı astronom (d. 1928)
* 2017 - Larry Libertore, Eski Amerikan futbolcusu ve siyasetçi (d. 1939)
* 2017 - Carlos Stohr, Çek Cumhuriyeti doğumlu Venezuelalı ressam (d. 1931)
* 2018 - Álex Figueroa, Şilili siyasetçi ve fizikçi (d. 1961)
* 2018 - Nancy Roman, Amerikalı astronom ve bilim insanı (d. 1925)
* 2018 - Sigi Schmid, Alman-Amerikalı antrenör ve teknik direktör (d. 1953)
* 2019 - Ari Behn, Danimarka doğumlu Norveçli yazar (d. 1972)
* 2019 - Táňa Fischerová, Çek oyuncu, yazar, televizyon sunucusu, siyasetçi ve insan hakları aktivisti (d. 1947)
* 2019 - Mahmut Gareyev, Sovyet-Rus Ordusu askeri generali, tarihçi ve bilim insanı (d. 1923)
* 2020 - İvan Bogdan, Sovyet-Ukraynalı güreşçi (d. 1928)
* 2020 - Soumaïla Cissé, Malili siyasetçi (d. 1949)
* 2020 - Anil Nedumangad, Hint oyuncu ve televizyon sunucusu (d. 1972)
* 2020 - Engin Nurşani, Türk Halk Müziği şarkıcısı (d. 1984)
* 2020 - Barbara Ellen Rose, Amerikalı sanat tarihçisi, eleştirmen, akademisyen ve film yapımcısı (d. 1936)
* 2020 - Maksim Tsıhalka, Beyaz Rus millî futbolcu (d. 1983)
* 2021 - Jean-Marc Vallée, Kanadalı film yönetmeni, senarist ve yapımcı (d. 1963)
* 2025 - Peter Sattmann, Alman oyuncu ve müzisyen (d. 1947)

## Tatiller ve özel günler

* Noel (Doğuş Bayramı)

Wikimedia Commons'ta 25\_Aralık ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

## Kaynakça