Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Emily Greene Balch

Emily Greene Balch
**Emily Greene Balch** (d. 8 Ocak 1867 - ö. 9 Ocak 1961), Amerikalı ekonomist ve yazar.

Pasifist bir muhalif olan Balch, I. Dünya Savaşı sırasında savaş karşıtı görüşleri yüzünden Wellesley Koleji'ndeki profesörlük görevinden atıldı. Daha sonra bir Quaker oldu ve 1946 yılında John Mott ile birlikte Nobel Barış Ödülüne layık görüldü. Özellikle Women's International League for Peace and Freedom adındaki barış ve özgürlük için mücadele veren kadınlar partisindeki faaliyetleriyle dikkat çekti.

## Dış bağlantılar

* Nobel ödülü sitesinde yaşam öyküsü 21 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Wikimedia Commons'ta Emily Greene Balch ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# John Mott

| John Raleigh Mott |
| --- |
|  |
| Doğum | 25 Mayıs 1865(1865-05-25) Livingston Manor, Sullivan County, New York, U.S. |
| Ölüm | 31 Ocak 1955 (89 yaşında) Orlando, Florida, U.S. |
| Mezun olduğu okul(lar) | Cornell University (B.A.) |
| Uğraş | Aktivist |
| Evlilik | Leila Ada White (m. 1891) |
| Ödüller | Nobel Barış Ödülü (1946) |
|  |

**John Raleigh Mott** (d. 25 Mayıs 1865, New York – 31 Ocak 1955, Florida), Amerikalı bir metodisttir. *Genç Hristiyan Erkekler Birliği* (YMCA) ve Dünya Hristiyan Öğrenci Federasyonu (WSCF) adlı kuruluşların uzun dönem liderliğini yapmış olan barış gönüllüsü. Barış için çalışan uluslararası Protestan öğrenci örgütlerinin kurulması ve güçlendirimesi konusunda yaptığı çalışmalar dolayısıyla 1946 yılında Nobel Barış Ödülüne layık görüldü.

Mott, 1895'ten 1920'ye kadar WSCF'in Genel Sekreterliğini yürüttü. 1910 yılında Birleşik Metodist Kilisesinin üyesi Amerikalı bir Metodist olarak 1910 Dünya Misyonerlik Konferansı'na başkanlık etti. Bu konferans modern misyonerlik hareketi açısından önemli bir köşetaşı oldu, hatta bazılarına göre ilk modern ekümen harekettir. 1920 ile 1928 arasında WSCF'in başkanlığını yaptı. Hem misyonerlik hem ekümenlik faaliyetleri hem de barış çalışmaları dolayısıyla o kadar çok yere gitti ki, bazı tarihçiler "kendi zamanının en çok seyahat eden ve en çok güvenilen Hristiyan lideri" olarak tanımladılar. 1948'de Dünya Kiliseler Konseyi'nin ('*World Council of Churches*, WCC) kuruluşuna katıldı ve konsey kendisini ömürboyu onursal başkan seçti. En çok bilinen kitabı *The Evangelization of the World in this Generation* 20. yüzyılın başlarında misyonerliğin sloganı haline geldi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Nobel ödülü sitesinde yaşam öyküsü 26 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Wikimedia Commons'ta John Mott ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Quaker Peace and Social Witness

Sichuan'daki İngiliz Quaker misyonerleri.
**Quaker Peace and Social Witness** (QPSW) Quakerler'in'in Büyük Britanya'daki örgütlenmelerinden biridir. 1927 yılında *Friends Foreign Mission Association*(1868–1927) ve *Council for International Service*(1919–1927) adlı iki kuruluşun birleşmesiyle oluşturuldu. 1979'dan sonra *Quaker Peace and Service* adın alan kuruluş, 2001'den bu yana şimdiki adıyla anılmaktadır.

Kuruluş uluslararası barış çalışmaları ve sosyal faaliyetleri koordine etmeye çalışır. Buna ilaveten *Britain Yearly Meeting*in merkez komitesidir. 1947'de barış için verdiği hizmetlerden dolayı Amerikan Dostluk Hizmet Komitesi ile birlikte Nobel barış ödülüne layık görüldü.

## Ayrıca bakınız

* Amerikan Dostluk Hizmet Komitesi
* Religious Society of Friends
# Amerikan Dostluk Hizmet Komitesi

AFSC'in logosu
**Amerikan Dostluk Hizmet Komitesi** (*İngilizcesi American Friends Service Committee* (AFSC)) Quakerler'in'in tüm dünyada ve ABD'de barış ve sosyal adalet için çalışan örgütlenmelerinden biridir. AFSC I. Dünya Savaşı'nın kurbanlarına yardım amacıyla ABD'deki Quakerler'in ortak çalışmasıyla 1917'de kuruldu. Kuruluşun üyeleri inançları dolayısıyla askerlik hizmeti yapmayı reddederler ve zafer kazanan ile kaybeden arasında bir ayrım yapmazlar. AFSC bu yüzden ilaç temini, yiyecek ve elbise dağıtımı gibi konular üzerinde çalışmalar yapar.

Kuruluş 1947 yılında İngiltere'deki Quaker kuruluşu olan Quaker Peace and Social Witness ile birlikte Nobel Barış ödülüne layık görüldü.

## Ayrıca bakınız

* Religious Society of Friends
* Quaker Peace and Social Witness

## Dış bağlantılar

* AFSC resmi web sitesi4 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# John Boyd Orr

| John Boyd Orr |
| --- |
|  |
| Doğum | 23 Eylül 1880 Kilmaurs, Doğu Ayrshire, İskoçya |
| Ölüm | 25 Haziran 1971 (90 yaşında) Edzell, Angus, İskoçya |
| Milliyet | İskoç |
| Vatandaşlık | Birleşik Krallık |
| Mezun olduğu okul(lar) | Glasgow Üniversitesi |
| Ödüller |  Nobel Barış Ödülü (1949)  |
|  |
| Kariyeri |
| Dalı | Biyoloji, Tıp, Beslenme |
|  |
|  |

**John Boyd Orr** (23 Eylül 1880 - 25 Haziran 1971), İskoç öğretmen, biyolog ve siyasetçi. Beslenme üzerine yaptığı araştırmalardan dolayı Nobel Barış Ödülü'nü aldı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün ilk genel direktörlüğünü yaptı. Ayrıca Bilim-Sanat Dünya Akademisi'nin eş kurucusudur ve ilk başkanıdır.

## Kaynakça
# Léon Jouhaux

Léon Jouhaux
**Léon Jouhaux** (d. 1 Temmuz 1879, Paris - ö. 28 Nisan 1954, Paris, Fransa), Fransız sosyalist sendika önderi.Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) kurucularındandır.

## Biyografi

On altı yaşındayken bir kibrit fabrikasında işçi olarak çalışmaya başladı. Kısa süre içinde devrimci sendikacılığın önde gelen propagandacılarından biri oldu. 1906'da ulusal kibrit işçileri sendikasının sekreterliğine, 1909'da Fransız Genel İş Konfederasyonu'nun (CGT) genel sekreterliğine getirildi. I. Dünya Savaşı öncesinde Alman işçi önderleriyle bir araya gelerek savaş karşıtı bir hareket örgütlemeye çalıştı, ama daha sonra Fransa'nın savaş çabalarını destekledi. 1919'da Paris Barış Konferansı'na katıldı. Konferasta kurulan Uluslararası İş Yasaları Komisyonu'nun en etkin üyelerinden biri olarak Ekonomik Konsey'in (1925) kurulması için uğraştı.Sendikaların ekonominin yönlendirilmesindeki rolünü vurgulamasına karşın, sendikal eylemin siyasal eylemden bağımsız olması gerektiğini savunuyordu.1936'da Léon Blum hükûmetinde yer almayı reddetti, ama aynı yıl, 1921'de CGT'den ayrımış olan komünistlerin örgüte dönmelerini onayladı.

II. Dünya Savaşı sırasında CGT'yi kapatan Vichy hükûmeti, Jouhaux'yu tutuklayarak Almanlara teslim etti.Savaşın sonuna değin toplama kampında kalan Jouhaux, Fransa'ya dönünce yeniden kurulan CGT'nin genel sekreterliğine seçildi. 1947 de, CGT'de çoğunluğu ele geçirmiş bulunan komünistlerden ayrılarak, komünist ve Katolik işçi örgüleri arasında bir çizgide yer alan Fransız Genel İşçi Federasyonu -İşçi Gücü'nü (CGT-FO) kurdu (1948).1949'da da Uluslararası Hür İşçi Sendikaları Konfederasyonu'nun (ICF-TU) kurulmasına katkıda bulundu.5 Kasım 1951'de Nobel Barış Ödülü'nü aldı.

## Kaynakça

* *Encyclopaedia Britannica - Fifteenth Edition*
# Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği
 United Nations High Commissioner for Refugees (İngilizce)|  |
|  |
| Kısaltması | UNHCR |
| Kuruluşu | 14 Aralık 1950 |
| Türü | Program |
| Yasal durumu | Etkin |
| Merkezi |  Cenevre, İsviçre |
| Başkanı |  Filippo Grandi |
| Websitesi |  |

**Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği** Bürosu(İngilizce: *United Nations High Commissioner for Refugees*), 14 Aralık 1950'de Birleşmiş Milletler Genel Meclisi tarafından kurulmuştur. Kuruluşu bu mecliste kabul edilen iç tüzüğüne dayanmaktadır ve görevleri Mültecilerin Hukuki Statüsüne ilişkin 1951 Cenevre Sözleşmesi ve sözleşmenin mültecilik tanımını genişleten 1967 protokolünde belirlenmiştir.

BMMYK, mültecileri korumak amacıyla yapılan uluslararası hareketleri düzenlemek, onlara liderlik etmek ve dünya çapındaki mülteci sorunlarını çözmekle yetkilendirilmiştir. Asıl amacı, mültecilerin haklarını ve refahını savunmaktır.

Herkesin sığınma talebi ve diğer bir devlette gönüllü geri dönüş, yerel bütünleşme ve üçüncü ülkeye yerleştirilme seçenekleri ile güvenli bir şekilde barınma haklarını garantilemek için mücadele eder. BMMYK, yaklaşık elli yıllık bir sürede, 50 milyon kadar insanın hayatlarına yeniden başlamasına yardım etmiştir.

BMMYK, insan haklarının korunmasında ve tartışmaların barışçıl bir şekilde çözülmesinde etken olan koşulların yaratılması için devletler ve diğer kurumları destekleyerek zorla yerinden edilme vakalarını azaltmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda BMMYK, kendi ülkelerine dönmekte olan mültecilerin yeniden kaynaşmalarını güçlendirmek arayışında olup mülteci yaratan olayların tekrarlanmasını önlemektedir.

BMMYK, ırk, din, politik düşünce ve cinsiyet ayrımı yapmaksızın ve tarafsız bir şekilde mültecilere ve diğer insanlara ihtiyaçları doğrultusunda koruma ve yardım sağlamaktadır. BMMYK, bütün faaliyetleri arasında en çok çocukların ihtiyaçlarını karşılama ve kadın haklarını yükseltme çabası içindedir.

## Türkiye Operasyonu

Birleşmiş Milletler Türkiye Ofisi, 1 Eylül 1960 yılında, dönemin Başbakan Vekili Alparslan Türkeş'in kararına dayanarak kurulmuş, 1 Eylül 2016'da Türkiye Cumhuriyeti ile imzalanan ev sahibi ülke anlaşması ile tam resmiyete kavuşmuştur. Ankara'da yer alan merkez ofisi ve türkiyenin tüm illerine dört farklı bölgede hizmet sağlayan dört saha ofisleri ile operasyonlarına devam etmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) Türkiye Resmi Sitesi 25 Ekim 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Philip Noel-Baker

**(Baron) Philip John Noel-Baker** (d. 1 Kasım 1889 - ö. 8 Ekim 1982), 1959 Nobel Barış Ödülünü alan İngiliz devlet adamıdır.

Quaker mezhebine bağlı Kanada asıllı bir aileden geliyordu. 1926'da soyadının önüne karısının soyadı Noel'i ekledi. Pennsylvania'da Haverford College'da, Cambridge'de King's College'da, Münih ve Paris üniversitelerinde öğrenim gördü. 1912 ve 1920 Olimpiyat Oyunları'nda koşucu olarak başarıyla yarıştı. Quaker inancı gereğince I. Dünya Savaşı'nda askere yazılmadı, ama cephede bir gezici sağlık biriminde çalıştı. Londra Üniversitesi'nin Uluslararası İlişkiler Bölümü'nde ders verdi.

## Siyasi kariyeri

1919 Paris Barış Konferansı'nda İngiliz heyetinde yer alan Baker daha sonra Milletler Cemiyeti sekreterliğinde çalıştı. 1922 Nobel Barış Ödülü'nü alan Norveçli kâşif ve hümanist Fridtjof Nansen'in çalışmalarına katkıda bulundu. 1923-24 Milletler Cemiyeti toplantısında, cemiyetin kurucusu ve 1937 Nobel Barış Ödülü sahibi Lord Robert Cecil'in yardımcısı olarak görev yaptı. 1932-33 yıllarında Cenevre'deki silahsızlanma konferansında başkanlık görevini üstlenen Arthur Henderson'un başyardımcısıydı.

Noel-Baker 1929-31 arasında ve 1936'dan 1970'e değin Avam Kamarası'nda İşçi Partisi üyesi olarak bulundu. Sırasıyla devlet bakanı, havacılık ve Uluslar Topluluğu ilişkilerinden sorumlu dışişleri bakanı, enerji ve petrol bakanı olarak çalıştı (1945-61). Birleşmiş Milletler Antlaşması'nın taslak çalışmalarına katıldı. 1960-82 arasında UNESCO'nun Uluslararası Spor ve Beden Eğitimi Konseyi'ne başkanlık etti. 1977'de soyluluk unvanı aldı.
# Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu

Logosu
**Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu** (başlarda *Uluslararası Kızılhaç Ligi* olarak anılıyordu) 1919'da Cenevre, İsviçre'de kurulmuş bir insani yardım kuruluşudur. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi içinde bulunan 188 Kızılhaç ve Kızılay Derneği'nin koordinasyonunu sağlamakla görevli birliktir. Hükûmetler dışı bağımsız bir kuruluş olan federasyon, 1963 yılında ICRC ile birlikte Nobel Barış Ödülü almıştır. 100 milyon gönüllü üye tarafından desteklenir. Çalışmaları yedi temel ilke tarafından yönlendirilir. Daha çok barış zamanında faaliyet gösterir

## Kaynakça
# René Cassin

| René Cassin |
| --- |
|  |
| Anayasa Konseyi üyesi
 |
| **Görevde** |
| **Makama geliş** 11 Temmuz 1960 - 2 Mart 1971
 |
| AİHM yargıcı
 |
| **Görevde** |
| **Makama geliş** 1959-1976
 |
| AİHM Başkanı
 |
| **Görevde** |
| **Makama geliş** 20 Mayıs 1965 - 15 Haziran 1968
 |
| Kişisel bilgiler
 |
| Doğum
 | Samuel René Cassin 05 Ekim 1887(1887-10-05) Bayonne, Fransa
 |
| Ölüm
 | 20 Şubat 1976 Paris
 |
| Defin yeri
 | Panthéon
 |
| Bitirdiği okul
 | Paris Üniversitesi
 |
| Mesleği
 | Hukukçu
 |
| İmzası
 |  |

**René Samuel Cassin** (5 Ekim 1887, Bayonne – 20 Şubat 1976, Paris), Fransız mahkemesi jüri üyesi ve hukuk adamıdır. 1968 yılında insan haklarını savunmadaki katkılarından dolayı Nobel Barış Ödülü'ne layık görülmüştür.

## Hayatı

Fransa'nın güneyindeki Bayonne'da doğan Cassin, bir hukukçu olmuş, ama kendini I. Dünya Savaşı'nda savaşırken bulmuştur. Savaştan sonra Aix-en-Provence Üniversitesi'nde profesörlük yapmaya başlamıştır. Daha sonra Lille'e taşınmış (Université Lille Nord de France), Paris Üniversitesi'nde çalışmaya başlamıştır.

### Görevleri

* 1944-1960 Danıştay Başkanvekili
* 1959-1976 AİHM yargıçlığı
* 1959-1965 AİHM Başkan yardımcılığı
* 11 Temmuz 1960 - 2 Mart 1971 Anayasa Konseyi üyeliği
* 20 Mayıs 1965 - 15 Haziran 1968 AİHM Başkanlığı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Nobel Committee Information for Cassin3 Ağustos 2004 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* CCJO.RenéCassin Human Rights Group18 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Norman Borlaug

Norman Ernest Borlaug
**Norman Ernest Borlaug** (d. 25 Mart 1914 - ö. 12 Eylül 2009), Amerikalı tarımbilimci, bitki patolojisti ve yardımseverdir. Gelişmiş tarım teknolojisiyle dünyadaki açlık sorununu yenmeyi amaçlayan Yeşil Devrim'in öncülerinden, 1970 Nobel Barış Ödülü sahibidir.

## Hayatı

Minnesota Üniversitesi'nde bitki biyolojisi ve ormancılık öğrenimi gören Borlaug, 1941'de aynı üniversitede bitki patolojisi dalında doktora derecesini aldı. 1944-1960 arasında Rockefeller Vakfı'nın Meksika'da uyguladığı Meksika Tarım Programı'nda araştırmacı olarak çalıştı. Campo Atizapan'daki bir araştırma istasyonunda tahıl bitkilerinin ıslahıyla uğraştı ve ürün verimi yüksek olan yeni ırklar geliştirdi. Borlaug'un Meksika hükûmetiyle çalıştığı süre içinde, Meksika'nın buğday üretimi üç katına çıktı; 1960'ların ortalarında ithal edilen *cüce* buğday, Pakistan ve Hindistan'ın buğday üretiminde yüzde 60'lık bir artışa yol açtı. Borlaug ayrıca, *triticale* adıyla bilinen bir buğday-çavdar melezi geliştirdi.

1960-1963 arasında Amerika Kıtası Gıda Bitkileri Programı'nın, 1964-1979 arasında Meksika'daki Uluslararası Mısır ve Buğday Geliştirme Merkezinin yöneticiliğini yapan Borlaug, tarım, nüfus kontrolü ve besin kaynakları konusundaki birçok oturum ve komiteye de danışman olarak katılmıştı. 1986'da Dünya Gıda Ödülü'nü başlattı. Asya ve Afrika'daki tarım üretiminin artışı için çalışmış olan Borlaug, dünyadaki açlık sorununun biyoteknoloji ile ortadan kalkacağını savunmaktaydı. 1970'te, "Uluslararası Mısır ve Buğday Geliştirme Merkezi", "özellikle Asya ve Latin Amerika'daki gıda üretimine etkisi olan Yeşil Devrim'e yaptığı katkılarından dolayı" Nobel Barış Ödülü'nün sahibi oldu.

## Kaynakça
# Lê Đức Thọ

Lê Đức Thọ (1973)
**Lê Ðức Thọ** (Vietnamca telaffuz: [lē ɗɨ̌k tʰɔ̂ˀ]  ( dinle); 14 Ekim 1911 - 13 Ekim 1990), Vietnamlı devrimci, general, diplomat ve siyasetçidir.

Vietnam'ın Nam Ha bölgesine ait Phan Dinh Khai'de doğmuştur. 1930 yılında Hindiçini Komünist Partisi'nin kurulmasında görev almıştır. Fransız kolonisi onu faaliyetlerinden dolayı 1930-1936 ve 1939-1944 yılları arasında esir tutmuştur. 1945 yılında serbest kaldıktan sonra Fransızlara karşı özgürlüğü savunan Viet Minh'e yardım etmiştir.

Daha sonra 1955 yılında Vietnam İşçi Partisi'nin politbürosunda görev almıştır.

Amerika Birleşik Devletlerinin aktif olarak Vietnam Savaşı'na katıldığı süreçte 1968-1973 yılları arasında Paris Barış görüşmeleri yapılmıştır. Son aşamada kendisi ve Henry Kissinger tarafından yürütülen bu görüşmeler ABD'nin Vietnam'dan çekilmesi ile sonuçlanmıştır. Ekim 1973'te Kissinger'le birlikte kendisine de verilen Nobel Barış Ödülü'nü reddetmiştir. 1969'da toplanan parti Kongresinde Politbüro üyeliğini bırakmıştır.

1990 yılında kanserden ölmüştür.

## Kaynakça
# Seán MacBride

| Seán MacBride |
| --- |
|  |
| Ocak 1984 yılında Amsterdam'dayken MacBride.
 |
| İrlanda Dışişleri Bakanı
 |
| **Görev süresi** 18 Şubat 1948 - 13 Haziran 1951
 |
| Yerine geldiği | Éamon de Valera
 |
| Yerine gelen | Frank Aiken
 |
| Teachta Dála
 |
| **Görev süresi** Ocak 1947 - Mart 1957
 |
| Seçim bölgesi | Dublin
 |
| Kişisel bilgiler
 |
| Doğum
 | 26 Ocak 1904(1904-01-26) Paris, Üçüncü Fransa Cumhuriyeti
 |
| Ölüm
 | 15 Ocak 1988 (83 yaşında) Dublin, İrlanda
 |
| Partisi
 | Clann na Poblachta
 |
| Evlilik(ler)
 | Catalina ("Kid") Bulfin
 |
| Bitirdiği okul
 | University College Dublin
 |
| Dini
 | Katolik Hristiyanlık
 |
| Ödülleri
 |  Nobel Barış Ödülü (1974)
 |

Seán MacBride
**Seán MacBride** (26 Ocak 1904-15 Ocak 1988), İrlandalı politikacı.

Politik kariyerine İrlanda'da başlamış, daha sonra uluslararası çeşitli kuruluşlarda görevler almıştır. Bunlardan bazıları Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi ve Uluslararası Af Örgütü'dür. Yaptığı çalışmalarla 1974 yılında Nobel Barış Ödülüne layık görülmüştür.

MacBride Paris doğumludur ve Başkan John MacBride'ın oğludur. Hukuk okumuş ve IRA aktivitelerine katılmıştır.

Politik kariyeri sonrası *International Committee of Jurists* in 1963 ve 1971 arası Genel Skreterliğini yapmıştır ve *International Peace Bureau* kurumuna başkan olarak seçilmiştir. Organisation for European Economic Co-operation (OEEC, later OECD) kurumunda başkan yardımcılığı Avrupa Konseyinde Bakanlar konseyi başkanlığı görevlerinde bulunmuştur.
# Eisaku Satō

| Eisaku Satō |
| --- |
|  |
| Japonya Başbakanı
 |
| **Görev süresi** 9 Kasım 1964 - 7 Temmuz 1972
 |
| Hükümdar
 | Shōwa
 |
| Yerine geldiği | Hayato Ikeda
 |
| Yerine gelen | Kakuei Tanaka
 |
| Kişisel bilgiler
 |
| Doğum
 | 27 Mart 1901(1901-03-27) Tabuse, Yamaguchi ili, Japonya
 |
| Ölüm
 | 3 Haziran 1975 (74 yaşında) Tokyo, Japonya
 |
| Partisi
 | Liberal Demokrat Parti
 |
| Ödülleri
 |  Nobel Barış Ödülü (1974)
 |

**Eisaku Satō** (佐藤 栄作, *Satō Eisaku*) (27 Mart 1901 – 3 Haziran 1975), Japonya'nın 61, 62 ve 63. başbakanı olan Japon siyasetçidir. İlk kez 9 Kasım 1964 tarihinde başbakan seçilmiştir. 17 Şubat 1967 ve 14 Ocak 1970 tarihlerinde yeniden seçilmiş ve 7 Temmuz 1972 tarihine kadar görevde kalmıştır. Japon tarihinde Şinzo Abe'den sonra en uzun süreyle başbakanlık görevi yapmış olan siyasetçidir.

## Yaşamı

27 Mart 1901 tarihinde *Tabuse, Yamaguchi Prefecture* 'da doğmuştur. Tokyo Üniversitesi'nde hukuk eğitimi almış ve Demiryolları Bakanlığı'nda kamu görevlisi olarak çalışmıştır. 1948 yılında Ulaştırma Bakan yardımcısı şeklinde adlandırılmaktaydı.

1949 yılında Liberal Parti'den Japon Ulusal Diyeti'ne (parlamento) girdi. Shigeru Yoshida'nın ve 1952 yılında da İnşaat Bakanının baş kabine sekreteri olarak, Japon siyasetinde kademeli olarak yükseldi. Liberal Parti, Demokratik Parti ile birleşerek Liberal Demokratik Parti adını aldıktan sonra, Sato Nobusuke Kishi ve Hayato İkeda'nın hükûmetlerinde Maliye Bakanı olarak görev yaptı. İkeda, sağlığının bozulması nedeniyle istifa edince, Sato başbakan olarak göreve başladı. Sato'nun hükûmeti, önceki hükûmetlerin birçoğundan daha uzun ömürlü oldu ve 1960'ların sonunda Sato'nun tüm Japon hükûmeti üzerinde tam bir denetime sahip olduğu görülüyordu. Büyüyen ekonomi, Amerika Birleşik Devletleri ve Çin'in çıkarlarını dengeleyen bir dış politika yürütmesi Sato'yu sevilen bir başbakan yapmıştı.

Üç dönem başbakanlık yaptıktan sonra, Sato dördüncü dönem için aday olmamaya karar verdi. İzleyen Diet seçimlerinde Sato'nun halefi, Takeo Fukuda, Sato grubunun desteğini aldığı halde; daha popüler olan Uluslararası Ticaret ve Sanayi Bakanı, Kakuei Tanaka, Sato grubunun hakimiyetine son vererek, seçimleri kazandı.

## Nobel Barış Ödülü

Sato, 1974 yılında Nobel Barış Ödülü'nü Sean MacBride ile paylaştı. Ödül, Japonya'nın Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması'nı (NPT) imzalaması ve barışçıl bir dünya gücü olarak ortaya çıkması nedeniyle verilmişti. Sato ertesi yıl Tokyo'da öldü.

## Dış bağlantılar

* 1974 Barış Ödülü üzerine Nobel Komitesi'nin verdiği bilgi3 Ağustos 2004 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Britannica'da "Sato, Eisaku" maddesi

## Kaynakça
# Andrey Saharov

|  |
| --- |
| **Antimadde** |
|  |
| **İmha** |
| **Cihazlar + Parçacık hızlandırıcı
	+ Penning tuzağı
	+ Bulut odası
 |
| **Antiparçacıklar + Pozitron
	+ Antiproton
	+ Antinötron
 |
| **Kullanımı + Pozitron emisyon tomografisi
	+ Yakıt
 |
| **Kurumlar + ALPHA Collaboration
	+ ATHENA
	+ ATRAP
	+ CERN
	+ RHIC
 |
| **Kişiler + Paul Dirac
	+ Carl David Anderson
	+ Andrey Saharov
 |
| * g
* t
* d
 |

**Andrey Dmitriyeviç Saharov** (Rusça; *Андре́й Дми́триевич Са́харов*; d. 21 Mayıs 1921 - ö. 14 Aralık 1989), önde gelen insan hakları savunucularından SSCB'li nükleer fizikçi. SSCB'de reformların yapılmasını ve komünist olmayan ülkelerle iyi ilişkiler kurulmasını desteklemiş, 1975'te Nobel Barış Ödülü'nü kazanmış, ama yönetimin baskısıyla karşılaşarak 1986'ya değin ülke içinde sürgünde yaşamıştır.

## Yaşamı

Babası gibi fizik öğrenimi gören Saharov, doktora çalışmasını 1947'de tamamladı ve 32 yaşında SSCB Bilimler Akademisi tam üyeliğine seçildi. Bu dönemde İgor Tamm ile birlikte SSCB'nin ilk hidrojen bombasının yapım çalışmalarını gerçekleştirdi ve denetimli çekirdek kaynaşmasının (füzyon) kuramsal temellerini attı.

Saharov, 1961'de Komünist Partisi Genel Sekreteri Nikita Kruşçev'in 100 megatonluk bir hidrojen bombasının atmosferde denenmesi yolundaki planına, deney sonucu oluşacak radyoaktif serpintinin yaygın hastalıklara yol açabileceği kaygısıyla karşı çıktı. Üç yıl sonra, Stalin dönemi biyologlarından Trofim Lisenko'nun egemen öğretilerine karşı bir muhalefet grubu oluşturmayı başardı. 1968'de batı ülkelerinde yayımlanan *İlerleme, Birlikte Yaşama ve Düşünce Özgürlüğü* adlı yapıtında nükleer silahların azaltılması gerektiğini savundu ve komünist ve kapitalist sistemlerin sonunda demokratik sosyalizm temelinde birleşeceğini öne sürdü. 1971'de insan hakları savunucusu Yelena Bonner ile evlendi.

Saharov'un etkinlikleri ve daha sonraki yazıları, Sovyet yönetiminin tepkisini çekti. Yönetimi, ülke içinde çeşitli baskılar uygulamak, ülke dışında da düşmanca bir politika izlemekle suçlaması üzerine resmi sansürün hedefi haline geldi. 1979 yılında SSCB'nin Afganistan'a girmesi halinde bu müdahalenin Sovyetler'in sonu olacağını söylemesiyle tepki çekti. 1980'de kapalı şehir Gorki'ye (bugünkü Nijni Novgorod) sürüldü. 1984'te Sovyet aleyhtarı etkinliklerde bulunmakla suçlanan karısı da aynı şehre sürüldü. Sovyet yönetiminin kendisine verdiği nişanları geri almasına karşın Saharov, Bilimler Akademisi üyesi olarak kaldı.

1986'da Mihail Gorbaçov'un sürgün cezasını kaldırması üzerine Moskova'ya döndü. Nisan 1989'da Halk Temsilcileri Meclisine seçilen ve itibarı iade edilen Saharov, yıllarca uğruna mücadele ettiği pek çok amacın Gorbaçov döneminde gerçekleştiğine ve resmi politika haline geldiğine tanık oldu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Karşı değerlendirme.26 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.