# Nadiye Murad

| Nadiye Murad |
| --- |
| 2018 yılında |
| Doğum | Nadia Murad Basee Taha 10 Mart 1993 Koço Köyü, Irak |
| Vatandaşlık | Irak |
| Önemli eser(ler) | * *Son Kız: Esaretimin Hikayesi ve IŞİD'le Mücadelem*
* Nadia'nın Girişimi
 |
| Ödüller | * Sakharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü (2016)
* 2018 Nobel Barış Ödülü (2018)
* Avrupa Konseyi Vaclav Havel Ödülü (2016)
* Clinton Küresel Vatandaşlık Ödülü (2016)
* Georgetown Kadın, Barış, Güvenlik Enstitüsü Hillary Roadham Clinton Ödülü (2018)
* Birleşmiş MilletLer İspanya Derneği Barış Ödülü (2017)
* Uluslararası DVF ÖDülü (2019)
* Bambi Ödülü (2019)
 |
|  |

**Nadiye Murad** (Arapça: نادیه مراد) (d. 1993, Koço), Iraklı Yezidi insan hakları savunucusu.

2014'te Kuzey Irak'ta Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) terör örgütünün gerçekleştirdiği Yezidi katliamından kurtulan ve yaşadıklarını anlatabilen az sayıda kişiden biridir. Cinsel şiddetin bir savaş silahı olarak kullanılmasına karşı mücadelesi nedeniyle birçok ödüle değer görüldü. Denis Mukwege ile beraber 2018'de Nobel Barış Ödülü'nün eş sahibidir.

## Yaşamı

1993 yılında Kuzey Irak'ta doğdu. Koço köyünde çobanlık ve çiftçilikle yaşamını sürdüren sıradan bir Ezidi ailesine mensuptu. 15 Ağustos 2014 günü köyünde yaşayan halkı IŞİD militanları tarafından katledildi. Nadiye'nin annesi ve altı ağabeyi de öldürülenler arasındaydı. Kendisi ise Musul'a götürülerek binlerce Ezidi kızı ile birlikte IŞİD'in köle pazarlarında satıldı; çeşitli cinsel ve fiziksel şiddete maruz kaldı. Üç ay esir tutulduktan sonra kaçmayı başardı; Sünni Arap bir ailenin yanına sığındı. Ailenin yardımıyla IŞİD'in elindeki bölgeden kaçıp Duhok kentinde, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'ndeki bir mülteci kampına sığındı.

2015'te Almanya'ya yerleşti; Baden-Württemberg eyaletinde ikamet hakkı aldı. Yezidi katliamının tanınması için mücadele vermeye başladı. Stuttgart'taki Baden-Württemberg eyalet parlamentosunda 2016'da bir konuşma yaparak, terör örgütünün kendi halkına yaşattığı katliamı anlattı.
Aynı yılın yazında politikacılar, BM yetkilileri ve gazetecilerle görüşmeler yapmak üzere Berlin, New York ve Kanada'ya seyahat etti. Bu seyahati ABD'li film yönetmeni Alexandria Bombach tarafından *Omuzlarında* (2018) adıyla belgesel yapılmıştır.

Eylül 2016'da Birleşmiş Milletler İyi Niyet Elçisi seçildi. Ekim 2016'da Avrupa Konseyi tarafından Václav Havel İnsan Hakları Ödülü'nü, Aralık 2016'da kendisi gibi IŞİD'in elinden kurtulan insan hakları savunucusu Lamiya Başar'la beraber Avrupa Parlamentosu eksenindeki Saharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü'nü aldı.

Koço köyü Mayıs 2017'de IŞID kontrolünden kurtuldu. Nadiye Murad, harap haldeki köyünü görmeye gitti ve Irak hükûmetinden IŞIDlilerin yargılanması özel bir mahkeme kurmasını talep etti.

IŞID tarafından tutsak tutulduğu dönemi ve tanıklık ettiklerini Kasım 2017'de yayımlanan *Son Kız: Esaretimin Hikayesi ve IŞİD'le Mücadelem* adlı kitabında anlattı. 2018'de Kongolu doktor Denis Mukwege ile birlikte Nobel Barış Ödülü'ne değer görülen iki kişiden biri oldu. Nobel Barış Ödülü kazanan ilk Iraklı ve bu ödülü alan Malala Yousafzai'den sonra ikinci en genç kişidir.

Hükûmetleri ve uluslararası kuruluşları, Yezidi topraklarını kalkınması için ikna etmek üzere 2018'de *Nadiye Girişimi* adlı girişime öncülük etti. Girişim, çalışmalarını Nadiye'nin Irak'taki köyünün yeniden inşasına odaklamıştır. Nadiye Murad, ayrıca BM İyi Niyet Elçisi olarak insan ticaretine maruz kalan kişilerin haklarını savunmak için çalışmalar yürütür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Nadia'nın Girişimi 29 Eylül 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* How I escaped from Islamic State 29 Eylül 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., BBC News, 29 Şubat 2026
* Omuzlaında (On Her Shoulders) belgeseli fragmanı 29 Eylül 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.,