# 15 Eylül

|  |  |
| --- | --- |
|  | **15 Eylül** günü gerçekleşen en önemli olayları **Tarihte Bugün** sayfalarına ekleyebilir ve anasayfada görüntülenmelerini sağlayabilirsiniz.
 |

**15 Eylül**, Miladi takvime göre yılın 258. (artık yıllarda 259.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 107 gün vardır.

## Olaylar

Osmanlı Sosyalist Fırkası ve Türkiye Sosyalist Fırkası kurucusu İştirakçi Hüseyin Hilmi Bey
* 994 - Orontes Muharebesinde Fatimiler Bizans İmparatorluğunu mağlup etti.
* 1656 - Köprülü Mehmed Paşa, Sadrazamlığı kabul etti.
* 1795 - İngiltere, Flemenk Cape Kolonisini Batavya Cumhuriyetinin kullanmaması için işgal etti.
* 1812 - Napolyon'un Rusya seferi: Napolyon komutasındaki Grande Armée Moskova Kremlinine ulaşır.
* 1821

Guatemala, İspanyol İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etti.

* + Kosta Rika, İspanya'dan ayrıldı.
* 1873 - Fransa-Prusya Savaşı: Son Alman Birlikleri Fransa'yı tazminat ödemesinin tamamlanması üzerine terk etti.
* 1910 - Osmanlı Sosyalist Fırkası kuruldu.
* 1916 - Somme Muharebesi: Savaşta ilk tank, İngiliz birlikleri tarafından, I. Dünya Savaşı sırasında, Fransa'nın Somme yöresinde kullanıldı.
* 1917 - Geçici Hükûmet'in Başbakanı Aleksandr Kerenski, Rus Cumhuriyeti'ni ilan etti.
* 1918 - Nuri Paşa ve Mürsel Bakü komutasındaki Osmanlı, Azeri ve Dağıstan birliklerinden oluşan Kafkas İslam Ordusu, Bakü Muharebesi sonucunda Bakü'yü, Rus ve Ermeni işgalinden kurtararak şehirde Osmanlı bayrağını dalgalandırdı.
* 1923 - Türkiye'de ilk yüzme yarışı, Galatasaray Kulübünce İstanbul-Büyükada'da düzenlendi.
* 1924 - Mustafa Kemal Atatürk, ilk defa Trabzon'a ayak bastı; bugünü Trabzonlular ''Atatürk Günü'' olarak kabul etti.
* 1927 - Eskişehir Bankası kuruldu.
* 1928 - İskoç bakteriyolog Alexander Fleming, pek çok zararlı bakteriyi yok edebilen "küf"ü bularak, "penicillium notatum" adını verdi.
* 1929 - Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği'nin ilk sergisi Ankara'da açıldı.
* 1944 - II. Dünya Savaşı sırasında, Büyük Britanya savaşının en önemli gününde Kraliyet Hava Kuvvetleri uçakları, Luftwaffe'ye ait 185 Alman uçağını düşürdü.
* 1945 - Homestead Kasırgası, Güney Florida ve Bahamaları vurdu. Richmond Deniz Hava Üssündeki 366 uçak ve 25 zeplin kullanılamaz hale geldi.
* 1949 - Seçimleri kazanan Konrad Adenauer, Batı Almanya'nın ilk Şansölyesi oldu.
* 1955 - Türk Parasının Kıymetini Koruma hakkındaki kararname yürürlüğe girdi.
* 1961 - Yassıada Mahkemesi, kapatılan DP'nin 15 üyesi hakkında ölüm, 32 üyesi hakkında ise müebbet hapis cezası verildiğini açıkladı.
* 1962 - Maltepe Ortaokulu açıldı.
* 1963 - Ahmed Bin Bella, Cezayir'in ilk Devlet Başkanı oldu.
* 1966 - Saraybosna'da düzenlenen Balkan Oyunları'nda, maraton dalında İsmail Akçay Balkan Şampiyonu, Hüseyin Aktaş ise ikinci oldu.
* 1975
	+ Beyrut'ta Hristiyan ve Müslümanlar arasında iç savaş başladı.
	+ Pink Floyd'un "Wish You Were Here" albümü piyasaya çıktı.
* 1980
	+ 12 Eylül Askeri Darbesi'ni izleyen günlerde, grev ve lokavtlar kaldırıldı; işçiler işbaşı yaptı, belediye başkanları görevlerinden alınmaya başlandı ve yerlerine çoğunlukla subaylar atandı. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), Milliyetçi İşçi Sendikaları Konfederasyonu (MİSK) ve Hak-İş'in bankalardaki paraları bloke edildi, sendika yöneticileri ile iş yeri temsilcileri teslim olmaya başladı.
	+ 12 Eylül Askerî Darbesi'nden sonraki ilk iş günü: Komutanların endişelerinin aksine bankalara yatırılan mevduat, çekilenden daha fazla oldu.
* 1982 - İsrail, Beyrut'u işgal etti.
* 2002 - Manisa Etnografya ve Arkeoloji Müzesi soyuldu. Soygunda, Helenistik döneme ait *Marsyas* ve Roma dönemine ait *Eros* heykelleri çalındı.

## Doğumlar

* 601 - Ali bin Ebu Talib, İslam Devleti'nin 656-661 yılları arasındaki 4. İslam Halifesi (ö. 661)
* 767 - Saichō, Budizmin Tendai mezhebinin kurucusu olan Japon Budist keşiş (ö. 822)
* 1254 - Marco Polo, İtalyan seyyah (ö. 1324)
* 1587 - Muhammed Bakır Mirza, Safevi Şehzadesi (ö. 1615)
* 1613 - François de La Rochefoucauld, Fransız yazar (ö. 1680)
* 1666 - Celleli Sophia Dorothea, İngiltere kralı ve Hannover elektörü I. George'un (1660-1727) kuzeni ve eşi (ö. 1726)
* 1789 - James Fenimore Cooper, Amerikalı yazar (ö. 1851)
* 1813 - Adolphe Joanne, Fransız coğrafyacı ve yazar (ö. 1881)
* 1829 - Manuel Tamayo y Baus, İspanyol oyun yazarı (ö. 1898)
* 1830 - Porfirio Díaz, Meksika asker ve Devlet Başkanı (ö. 1915)
* 1857 - William Howard Taft, Amerikalı siyasetçi ve ABD'nin 27. Başkanı (ö. 1930)
* 1870 - Mary Bidwell Breed, Amerikalı kimyager (ö. 1949)
* 1881 - Ettore Bugatti, İtalyan otomobil üreticisi (ö. 1947)
* 1890 - Agatha Christie, İngiliz yazar (ö. 1976)
* 1894 - Jean Renoir, Fransız film yönetmeni (ö. 1979)
* 1901 - Kemalettin Kamu, Türk şair ve siyasetçi (ö. 1948)
* 1903 - Yisrael Kristal, İsrailli işletmeci (ö. 2017)
* 1904 - II. Umberto, Son İtalya kralı (ö. 1983)
* 1906 - Jacques Becker, Fransız film yönetmeni (ö. 1960)
* 1907 - Fay Wray, Kanadalı-Amerikalı oyuncu (ö. 2004)
* 1909 - Jean Batten, Yeni Zelandalı pilot (ö. 1982)
* 1913 - Johannes Steinhoff, II. Dünya Savaşı sırasında Alman Hava Kuvvetleri as pilotu (ö. 1994)
* 1914
	+ Adolfo Bioy Casares, Arjantinli öykü yazarı (ö. 1999)
	+ Orhan Kemal, Türk yazar (ö. 1970)
	+ Marius Katiliškis, Litvanyalı yazar (ö. 1980)
* 1915 - Helmut Schön, Alman futbolcu ve teknik direktör (ö. 1996)
* 1918 - Margot Loyola, Şilili halk şarkıcısı, müzisyen ve müzik bilimci (ö. 2015)
* 1919 - Fausto Coppi, İtalyan eski profesyonel yol bisikleti ve pist bisikleti yarışçısı (ö. 1960)
* 1924 - György Lázár, Macar mühendis ve siyasetçi (ö. 2014)
* 1925 - Forrest Compton, Amerikalı aktör (ö. 2020)
* 1926
	+ Antonio Carrizo, Arjantinli radyo, Tv sunucusu ve aktör (ö. 2016)
	+ Jean-Pierre Serre, Fransız matematikçi
* 1927
	+ Margaret Keane, Amerikalı ressam (ö. 2022)
	+ Shohei Imamura, Japon yönetmen, senarist ve yapımcı (ö. 2006)
* 1928 - Cannonball Adderley, Amerikalı caz alto saksafoncusu (ö. 1975)
* 1929
	+ Murray Gell-Mann, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2019)
	+ John Julius Norwich, İngiliz kökenli tarihçi, seyahat yazarı ve televizyoncu (ö. 2018)
	+ Mümtaz Soysal, Türk hukukçu, akademisyen ve siyaset adamı (ö. 2019)
	+ Nejat Saydam, Türk sinema yönetmeni, senarist ve oyuncu (ö. 2000)
* 1932 - Neil Bartlett, İngiliz kimyacı (ö. 2008)
* 1936 - Ashley Cooper, Avustralyalı tenisçi (ö. 2020)
* 1937
	+ Robert Lucas, Jr., Amerikalı ekonomist ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi (ö. 2023)
	+ Fernando de la Rúa, Arjantinli siyasetçi (Arjantin cumhurbaşkanı 1999-2001) (ö. 2019)
* 1939 - Ersin Faralyalı, Türk sanayici ve siyasetçi (ö. 2008)
* 1941
	+ Flórián Albert, Macar eski futbolcu (ö. 2011)
	+ Signe Toly Anderson, Amerikalı şarkıcı (ö. 2016)
	+ Yuriy Norşteyn, Rus canlandırma sanatçısı
	+ Viktor Zubkov, Rus siyasetçi ve iş insanı
* 1942 - Ksenia Milicevic, Fransız ressam
* 1944 - Graham Taylor, İngiliz eski futbolcu ve teknik direktör (ö. 2017)
* 1945
	+ Carmen Maura, İspanyol aktris
	+ Jessye Norman, Amerikalı opera sanatçısı (ö. 2019)
	+ Hans-Gert Pöttering, Alman politikacı ve eski Avrupa Parlamentosu başkanı
* 1946
	+ Mesut Mertcan, Türk sunucu ve haber spikeri (ö. 2017)
	+ Tommy Lee Jones, Amerikalı film yönetmeni ve sinema oyuncusu
	+ William Oliver Stone, Amerikalı yönetmen, senarist, yapımcı ve Oscar Ödülü sahibi
* 1947 - Theodore Long, Amerikalı güreşçi
* 1948
	+ Atef Muntaser, Mısırlı müzik yapımcısı
* 1950 - Angela Francese, İtalyan siyasetçi ve sendikacı (ö. 2025)
* 1951 - Johan Neeskens, Hollandalı eski futbolcu ve teknik direktör (ö. 2024)
* 1954 - Hrant Dink, Türkiye Ermenisi gazeteci ve *Agos* gazetesi Genel Yayın Yönetmeni (ö. 2007)
* 1955
	+ Zeljka Antunoviç, Hırvat merkez sol politikacı
	+ Abdul Kadir, Pakistanlı profesyonel Uluslararası kriket oyuncusu (ö. 2019)
* 1956 - George Howard, Amerikalı müzisyen (ö. 1998)
* 1956 - Nihat Genç, Türk yazar ve gazeteci (ö. 2025)
* 1957 - Rıza Akın, Türk oyuncu (ö. 2022)
* 1958 - Joel Quenneville, Kanadalı buz hokeyi oyuncusu ve koç
* 1959 - Hurşit Lutfali kızı Abdullayeva, Azeri piyanist
* 1959 - Numan Kurtulmuş, Türk siyasetçi
* 1960 - Lisa Vanderpump, Britanyalı lokantacı, yazar, oyuncu ve televizyon kişiliği
* 1964 - Robert Fico, Slovak politikacı
* 1966 - Dejan Savićević, Karadağlı eski futbolcu
* 1967
	+ Çetin Akdeniz, Türk bağlama virtüözü
	+ Majid Musisi, Kampalalalı eski futbolcu (ö. 2005)
* 1968 - Masanori Suzuki, Japon eski futbolcu
* 1969 - Kurthan Yılmaz, Türk futbolcu
* 1971 - Josh Charles, Amerikalı oyuncu
* 1972 - Letizia Ortiz, İspanya Kralı VI. Felipe'nin eşi ve İspanya kraliçesi
* 1973
	+ Daniel, İsveç kraliyet ailesinin üyesi
	+ Songül Karlı, Türk oyuncu, sunucu ve şarkıcı
* 1974 - Murat Yakın, Türk asıllı İsviçreli eski millî futbolcu ve teknik direktör
* 1977
	+ Chimamanda Ngozi Adichie, Nijeryalı yazar
	+ Valentin Slyusar, Ukraynalı milli futbolcu
	+ Jason Terry, Amerikalı profesyonel eski basketbolcu
* 1978 - Eidur Gudjohnsen, İzlandalı futbolcu
* 1979
	+ Dava Annable, Amerikalı oyuncu
	+ Carlos Ruiz, Guetamalalı millî futbolcu
* 1980 - Mike Dunleavy, Jr., Amerikalı profesyonel basketbolcu
* 1981
	+ Dave Mantel, Hollandalı oyuncu (ö. 2018)
	+ Hayato Hashimoto, Japon eski futbolcu
* 1982
	+ Edmilson dos Santos Silva, Brezilyalı futbolcu
	+ Ahmed Rauf, Mısırlı millî futbolcu
* 1983 - Georges Akieremy, Gabonlu milli futbolcu
* 1984 - Harry, Galler Prensi Charles ile Galler Prensesi Diana'ın oğlu, Britanya tahtının altıncı sıradaki vârisi
* 1985
	+ Cyhi the Prynce, Amerikalı rapçi ve söz yazarı
	+ Tomáš Sivok, Çek futbolcu
* 1986 - George Watsky, Amerikalı rap sanatçısı ve şair
* 1987 - Aly Cissokho, Senegal asıllı Fransız futbolcu
* 1988 - Chelsea Staub, Amerikalı aktris ve şarkıcı
* 1989 - Nihat Şahin, Türk futbolcu
* 1990 - Aaron Mooy, Avustralyalı eski millî futbolcu
* 1993
	+ J. P. Tokoto, Amerikalı profesyonel basketbolcu
	+ Dennis Schröder, Alman millî basketbolcu
* 1994
	+ Luis Mago, Venezuelalı futbolcu
	+ Björn Engels, Belçikalı futbolcu
	+ Ricardo Horta, Portekizli millî futbolcu
	+ Wout van Aert, Belçikalı bisiklet yarışçısı
* 1995
	+ Gökdeniz Varol, Türk futbolcu
	+ Awer Mabil, Avustralyalı milli futbolcu
	+ David Raya, İspanyol millî futbolcu
* 1997 - Mustafa Taş, Türk başpehlivan
* 1999 - Daigo Furukawa, Japon futbolcu
* 2000 - Lee Felix, Avusturalyalı rapçi, şarkıcı, söz yazarı ve dansçı
* 2004 - Luke Salisbury, Samoalı futbolcu

## Ölümler

* 668 - II. Konstans ("Sakallı Konstantin"), Roma Konsülü unvanını taşıyan son Bizans İmparatoru (d. 630)
* 921 - Ludmila, Çek Hristiyan azizi ve iman şehidi (d. 860)
* 1326 - Dmitri, Moskova Büyük Prensi (d. 1299)
* 1510 - Cenovalı Katerina, İtalyan mistik (d. 1447)
* 1559 - Izabela Jagiellonka, Doğu Macaristan Kralı I. János'un eşi (d. 1519)
* 1700 - André Le Nôtre, Kral Louis XIV'in peyzaj ve bahçe mimarı (d. 1613)
* 1794 - Abraham Clark, Amerikalı politikacı (d. 1725)
* 1842 - Francisco Morazán, Orta Amerikalı siyasetçi (d. 1792)
* 1859 - Isambard Kingdom Brunel, İngiliz makine ve inşaat mühendisi (d. 1806)
* 1864 - John Hanning Speke, İngiliz kâşif (d. 1827)
* 1883 - Joseph Plateau, Belçikalı fizikçi (d. 1801)
* 1885 - Jumbo, Barnum Sirki'nin Afrika kökenli ünlü fili (tren kazasında) (d. 1860)
* 1891 - İvan Gonçarov, Rus yazar (d. 1812)
* 1913 - Arminius Vambery, Macar oryantalist (d. 1832)
* 1921 - Roman Ungern von Sternberg, Baltık-Alman-Rus kaptan ve Moğolistan'ı Mart-Ağustos 1921 tarihleri arasında yöneten korgeneral (d. 1886)
* 1926 - Rudolf Christoph Eucken, Alman felsefeci (d. 1846)
* 1929 - Fehime Sultan, Osmanlı Sultanı V. Murad'ın kızı (d. 1875)
* 1945 - André Tardieu, Üç kez Fransa Başbakanı (3 Kasım 1929 - 17 Şubat 1930, 2 Mart - 4 Aralık 1930, 20 Şubat - 10 Mayıs 1932) (d. 1876)
* 1945 - Anton Webern, Avusturyalı besteci (d. 1883)
* 1956 - Abdurrahman Vefik Sayın, Osmanlı devlet adamı, iktisatçı, eğitimci ve yazar (d. 1857)
* 1964 - Alfred Blalock, Amerikalı bilim insanı ve hekim (d. 1899)
* 1972 - Ásgeir Ásgeirsson, İzlanda'nın 2. Cumhurbaşkanı (d. 1894)
* 1972 - Baki Süha Ediboğlu, Türk şair ve yazar (d. 1915)
* 1972 - Geoffrey Fisher, İngiliz piskopos (d. 1887)
* 1972 - Ulvi Cemal Erkin, Türk besteci (d. 1906)
* 1973 - VI. Gustaf Adolf, İsveç Kralı (d. 1882)
* 1978 - Willy Messerschmitt, Alman uçak tasarımcısı (d. 1898)
* 1980 - Bill Evans, Amerikalı caz piyanisti ve bestecisi (d. 1929)
* 1985 - Wolfgang Abendroth, Alman hukukçu ve sosyal siyaset tarihçisi (d. 1906)
* 1985 - Cootie Williams, Amerikalı Caz, Jump Blues ve Rhythm and blues Trompetçisi (d. 1911)
* 1989 - Robert Penn Warren, Amerikalı şair, kurgu yazarı ve Pulitzer Ödülü sahibi (d. 1905)
* 1995 - Gunnar Nordahl, İsveçli futbolcu (d. 1921)
* 2002 - Şükran Güngör, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1926)
* 2006 - Oriana Fallaci, İtalyan gazeteci ve yazar (d. 1929)
* 2007 - Colin McRae, İskoç Dünya şampiyonu WRC pilotu (d. 1968)
* 2008 - Rick Wright, İngiliz müzisyen (d. 1943)
* 2017 - Izidoro Kosinski, Roma Katolik Brezilyalı piskopos (d. 1932)
* 2017 - Albert Speer, Alman mimar ve kentsel plancı (d. 1934)
* 2017 - Harry Dean Stanton, Amerikalı oyuncu ve müzisyen (d. 1926)
* 2018 - Warwick Estevam Kerr, Brezilyalı genetik mühendisi, entomolog ve profesör (d. 1922)
* 2018 - José Manuel de la Sota, Arjantinli siyasetçi (d. 1949)
* 2018 - Dudley Sutton, İngiliz oyuncu (d. 1933)
* 2019 - Leah Bracknell, İngiliz oyuncu (d. 1964)
* 2019 - Şazliye Saide Ferhat, Eski Tunus first lady'si (d. 1936)
* 2019 - David Hurst, Alman oyuncu ve tiyatro yapımcısı (d. 1926)
* 2019 - Phyllis Newman, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1933)
* 2019 - Ric Ocasek, Amerikalı rock müziği sanatçısı, albüm yapımcısı ve ressam (d. 1944)
* 2019 - Andrés Sardá Sacristán, İspanyol tekstil mühendisi ve moda tasarımcısı (d. 1929)
* 2019 - Mike Stefanik, Eski Amerikalı profesyonel otomobil yarışçısı (d. 1958)
* 2020 - Faith Alupo, Ugandalı siyasetçi (d. 1983)
* 2020 - Suna Kıraç, Türk iş insanı ve Koç Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili (d. 1941)
* 2020 - Momčilo Krajišnik, Bosnalı eski Sırp siyasetçi (d. 1945)
* 2020 - Moussa Traoré, Malili asker ve siyasetçi (d. 1936)
* 2021 - Philippe Adrien, Fransız tiyatro yönetmeni, aktör ve oyun yazarı (d. 1939)
* 2021 - Robert Fyfe, İskoç aktör (d. 1930)
* 2021 - Marthe Mercadier, Fransız aktris (d. 1928)
* 2022 - Eddie Butler, Galli ragbi birliği oyuncusu, gazeteci ve spor yorumcusu (d. 1957)
* 2022 - Axel Jodorowsky, Meksikalı-Fransız aktör, yazar, ressam, oyun yazarı, eğitmen ve tarot falcısı (d. 1965)
* 2022 - Saul Kripke**,** Amerikalı filozof ve mantıkçı (d. 1940)
* 2022 - Diana Maggi, İtalyan-Arjantinli aktris (d. 1925)
* 2022 - Maanu Paul, Yeni Zelandalı Māori kökenli siyasetçi, eğitimci, aktivist ve botanikçi (d. 1939)
* 2022 - Radko Polič, Sloven tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (d. 1942)
* 2022 - Esad Rauf, Pakistanlı kriket oyuncusu ve hakemi (d. 1956)
* 2022 - Jeanne Renaud, Kanadalı dansçı, koreograf ve sanat yönetmeni (d. 1928)
* 2023 - Fernando Botero, Kolombiyalı ressam ve heykeltıraş (d. 1932)

## Tatiller ve özel günler

Wikimedia Commons'ta 15\_Eylül ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Özgür Para Günü
* Dünya Demokrasi Günü
* El Salvador Bağımsızlık Günü
* Honduras Bağımsızlık Günü
* Guatemala Bağımsızlık Günü
* Kosta Rika Bağımsızlık Günü
* Nikaragua Bağımsızlık Günü
* Slovakya Koruyucu Azize Günü
* Dünya Temizlik Günü

## Kaynakça