# 9 Kasım

|  |  |
| --- | --- |
|  | **9 Kasım** günü gerçekleşen en önemli olayları **Tarihte Bugün** sayfalarına ekleyebilir ve anasayfada görüntülenmelerini sağlayabilirsiniz.
 |

**9 Kasım**, Miladi takvime göre yılın 313. (artık yıllarda 314.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 52 gün vardır.

## Olaylar

* 1888 - Karındeşen Jack, beşinci kurbanı olan Mary Jane Kelly'yi öldürdü.
* 1912 - Yunanistan, Selanik'i işgal etti.
* 1918 - Almanya'da Weimar Cumhuriyeti ilan edildi.
* 1921 - Benito Mussolini, İtalya'da Ulusal Faşist Parti'yi kurdu.
* 1924 - Refet Paşa (Refet Bele), Rauf Bey (Rauf Orbay) ve Adnan Bey'in (Adnan Adıvar) aralarında bulunduğu bir grup milletvekili Halk Fırkası'ndan istifa etti.
* 1930 - Avusturya'da yapılan seçimleri sosyalistler kazandı. Naziler ve komünistler Parlamentoya giremedi.
* 1936 - Montreux Boğazlar Sözleşmesi yürürlüğe girdi.
* 1937 - Japonya, Şanghay'a girdi.
* 1938 - Kristal Gece: Yahudilere karşı toplu saldırılar başladı. Berlin'de 7 bin Yahudi dükkânı yağmalandı, yüzlerce sinagog ateşe verildi ve çok sayıda Yahudi öldürüldü.
* 1953 - Kamboçya, Fransa'dan bağımsızlığını ilan etti.
* 1968 - ABD'nin Illinois Eyaletinde, 5,4 büyüklüğünde deprem meydana geldi.
* 1977 - Başbakan Süleyman Demirel eleştirileri yanıtladı. *"70 sente muhtaç olduğumuz devirde hacılarımıza 70 milyon dolar bulduk"* dedi.
* 1982 - İki gün önce %91,37 "EVET" oyuyla kabul edilen 1982 Anayasası yürürlüğe girdi. Kenan Evren, Türkiye'nin 7. Cumhurbaşkanı olarak göreve başladı.
* 1985 - Cumhurbaşkanı Kenan Evren'in Necmettin Erbakan'a tepkisi: *"Yarın aynı zamanda Atatürk'ün ölümünün yıl dönümü. Erbakan böyle bir günde Ankara'da bulunur mu? Onun başkenti Konya. Elbette oraya gidecek."*
* 1985 - Satrançta Gary Kasparov, Anatoly Karpov'u yendi; Dünya satranç şampiyonu oldu.
* 1988 - Galatasaray Futbol Takımı, Şampiyon Kulüpler Kupası'nda çeyrek finale çıktı; Galatasaray İstanbul'da Neuchâtel Xamax takımını 5-0 yendi.
* 1988 - Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) Milletvekili Fikri Sağlar, 1980-1988 arasında işkenceden 149 kişinin öldüğünü açıkladı.
* 1989 - Kenan Evren'in Cumhurbaşkanlığı görevi bitti, Turgut Özal Cumhurbaşkanı seçildi.
* 1989 - Doğu Alman Hükûmetinin, iki Almanya arasında seyahati serbest bırakması üzerine, binlerce kişi Berlin Duvarı'nı aşarak Batıya geçmeye başladı. 13 Ağustos 1961'de inşa edilen Duvar'ın yıkılmasıyla Soğuk Savaş dönemi sona erdi.
* 1990 - Mary Robinson, İrlanda'nın ilk kadın Devlet Başkanı oldu.
* 1993 - Hırvat topçu bataryaları, Bosna'nın Mostar kentindeki Osmanlı Mostar Köprüsü'nü tahrip etti. Köprü 16. yüzyılda yapılmıştı.
* 1994 - Urfa tüneli'ne törenle su verildi. Tünel, Fırat'ın suyunu Harran'a kavuşturacak.
* 1994 - Aziz Nesin, "Uluslararası Basın Özgürlüğü Ödülü"nü aldı. Ödülü, merkezi New York'ta bulunan Gazetecileri Koruma Komitesi verdi.
* 1995 - Avrupa Parlamentosu, hapisteki DEP milletvekili Leyla Zana'ya Sakharov Düşünce Özgürlüğü Ödülü verdi.
* 2005 - Şemdinli'de patlayan bir bombanın ardından olaylar çıktı.
* 2011 - Van'da 5.6 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi.
* 2020 - Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki Dağlık Karabağ Savaşı'nı bitiren Ateşkes Antlaşması imzalandı.

## Doğumlar

İvan Turgenyev
* 1389 - Isabella, II. Richard'ın ikinci eşi olarak İngiltere Kraliçesi (ö. 1409)
* 1606 - Hermann Conring, Alman entelektüeli (ö. 1681)
* 1683 - II. George, 1727-1760 arasında Büyük Britanya kralı ve Hannover elektörü (ö. 1760)
* 1818 - İvan Sergeyeviç Turgenyev, Rus romancı ve oyun yazarı (ö. 1883)
* 1819 - Annibale de Gasparis, İtalyan astronom (ö. 1892)
* 1841 - VII. Edward, Büyük Britanya Kralı (ö. 1910)
* 1868 - Marie Dressler, Akademi Ödülü sahibi Kanadalı sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 1934)
* 1877 - Muhammed İkbal, Pakistanlı şair (ö. 1938)
* 1877 - Enrico De Nicola, İtalya Cumhuriyeti'nin 1. Cumhurbaşkanı. (ö. 1959)
* 1883 - Edna May Oliver, Amerikalı tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1942)
* 1885 - Theodor Kaluza, Alman matematikçi ve fizikçi (ö. 1954)
* 1885 - Hermann Weyl, Alman matematikçi (ö. 1955)
* 1891 - Louisa E. Rhine, Amerikalı botanik doktoru (ö. 1983)
* 1894 - Dietrich von Choltitz, II. Dünya Savaşı sırasında Alman general (ö. 1966)
* 1894 - Varvara Stepanova, Rus ressam ve desinatör (ö. 1958)
* 1897 - Ronald George Wreyford Norrish, İngiliz kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1978)
* 1904 - Viktor Brack, Nazi savaş suçlusu (ö. 1948)
* 1914 - Hedy Lamarr, Avusturyalı oyuncu ve mucit (ö. 2000)
* 1918 - Spiro Agnew, Amerikalı siyasetçi ve ABD'nin 39. Başkan Yardımcısı (ö. 1996)
* 1918 - Thomas Ferebee, Amerikalı pilot (Hiroşima'ya atom bombası'nı atan Enola Gay uçağının pilotu) (ö. 2000)
* 1919 - Eva Todor, Brezilyalı oyuncu (ö. 2017)
* 1921 - Viktor Çukarin, Sovyet jimnastikçi (ö. 1984)
* 1922 - Dorothy Dandridge, Amerikalı sinema oyuncusu ve şarkıcı (ö. 1965)
* 1922 - Imre Lakatos, Macar filozof (ö. 1974)
* 1923 - Elizabeth Hawley, Amerikalı gazeteci ve gezi yazarı (ö. 2018)
* 1925 - Alistair Horne, İngiliz gazeteci ve tarihçi (ö. 2017)
* 1925 - Lelio Lagorio, İtalyan siyasetçi ve bürokrat (ö. 2017)
* 1926 - Vicente Aranda, İspanyol film yönetmeni, yapımcısı ve senarist (ö. 2015)
* 1928 - Anne Sexton, Amerikalı şair ve yazar (ö. 1974)
* 1929 - Imre Kertész, Macar yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 2016)
* 1931 - Carmencita Reyes, Filipinli siyasetçi ve hukukçu (ö. 2019)
* 1933 - Hamdi Ahmed, Mısırlı aktör, gazeteci ve siyasetçi (ö. 2016)
* 1934 - Ingvar Carlsson, İki kez İsveç Başbakanı olarak görev yapan İsveçli siyasetçi
* 1934 - Ronald Harwood, İngiliz yazar, senarist ve En İyi Uyarlama Senaryo Akademi Ödülü sahibi (ö. 2020)
* 1934 - Carl Sagan, Amerikalı gök bilimci (ö. 1996)
* 1936 - Mikhail Tal, Sovyet Dünya satranç şampiyonu (ö. 1992)
* 1936 - Mary Travers, Amerikalı müzisyen ve şarkıcı (ö. 2009)
* 1944 - Phil May, İngiliz şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen (ö. 2020)
* 1945 - Charlie Robinson, Amerikalı oyuncu ve yönetmen (ö. 2021)
* 1946 - Marina Warner, İngiliz romancı, kısa öykü yazarı, tarihçi ve mitograf
* 1948 - Luiz Felipe Scolari, Brezilyalı futbol teknik direktörü
* 1950 - Parekura Horomia, Yeni Zelandalı siyasetçi (ö. 2013)
* 1951 - Lou Ferrigno, Amerikalı oyuncu ve vücut geliştirici
* 1952 - Nejat Alp, Türk müzisyen
* 1955 - Fernando Meirelles, Akademi Ödülü'ne aday olmuş film yönetmeni
* 1959 - Tony Slattery, İngiliz aktör ve komedyen (ö. 2025)
* 1960 - Andreas Brehme, Alman eski millî futbolcu ve teknik direktör (ö. 2024)
* 1961 - Jill Dando, İngiliz televizyon sunucusu ve gazeteci (ö. 1999)
* 1964 - Sonja Kirchberger, Avusturyalı oyuncu
* 1967 - Daphne Guinness, Büyük Britanyalı ve İrlandalı sanatçı
* 1967 - Nurettin Alkan, Türk asker ve tümgeneral
* 1968 - Erol Sander, Türk asıllı Alman aktör
* 1969 - Roxanne Shante, Amerikalı hip hop müzisyeni ve rapçi
* 1970 - Chris Jericho, Amerikalı güreşçi
* 1970 - Scarface, Amerikalı hip hop sanatçısı
* 1971 - Sabri Lamouchi, Fransız millî futbolcu ve teknik direktör
* 1972 - Eric Dane, Amerikalı oyuncu (ö. 2026)
* 1973 - Gabrielle Miller, Kanadalı aktris
* 1974 - Alessandro Del Piero, İtalyan futbolcu
* 1974 - Giovanna Mezzogiorno, İtalyan oyuncu
* 1978 - Birol Namoğlu, Türk müzisyen ve Gripin'in vokalisti
* 1979 - Caroline Flack, İngiliz oyuncu, televizyon ve radyo sunucusu (ö. 2020)
* 1980 - Vanessa Minnillo, Amerikalı televizyon kişiliği
* 1980 - Mandy Lynn, Amerikalı manken
* 1981 - Gökçe Bahadır, Türk oyuncu
* 1981 - Jobi McAnuff, Jamaikalı millî futbolcu
* 1982 - Boaz Myhill, ABD doğumlu, Galler vatandaşı futbolcu
* 1984 - Delta Goodrem, ARIA Ödülü sahibi Avustralyalı pop şarkıcısı, aktris ve piyanist
* 1984 - Seven, Güney Koreli şarkıcı
* 1987 - Şanışer, Türk müzik sanatçısı
* 1988 - Dakoda Brookes, Amerikalı pornografik film oyuncusu
* 1988 - Analeigh Tipton, Amerikalı artistik buz patenci, oyuncu ve manken
* 1989 - Gianluca Bezzina, Maltalı şarkıcı
* 1990 - Nosa Igiebor, Nijeryalı futbolcu
* 1993 - Halil Akbunar, Türk futbolcu
* 1993 - Peter Dunne, İngiliz profesyonel güreşçi
* 1995 - Daniel Naroditsky, Amerikalı satranç büyükustası, yazar ve yorumcu (ö. 2025)
* 1996 - Momo, Japon şarkıcı, rapçi ve dansçı

## Ölümler

* 959 - VII. Konstantinos, Makedon Hanedanının dördüncü imparatoru (d. 905)
* 1187 - Gaozong, Çin'in Song Hanedanı'nın 10. imparatoru (d. 1107)
* 1492 - Molla Câmî, İranlı İslam alimi ve şair (d. 1414)
* 1778 - Giovanni Battista Piranesi, İtalyan arkeolog, mimar ve bakır gravürcü (d. 1720)
* 1801 - Carl Stamitz, Alman besteci (d. 1745)
* 1856 - Étienne Cabet, Fransız felsefeci, ütopik sosyalist ve kuramcı (d. 1788)
* 1911 - Howard Pyle, Amerikalı yazar ve çizer (d. 1853)
* 1918 - Guillaume Apollinaire, Fransız şair (d. 1880)
* 1923 - Max Erwin von Scheubner-Richter, Alman siyasi aktivist (d. 1884)
* 1932 - Nadejda Alliluyeva, SSCB lideri Josef Stalin'in ikinci eşi (d. 1901)
* 1937 - Ramsay MacDonald, Britanyalı siyasetçi ve Birleşik Krallık Başbakanı (d. 1866)
* 1938 - Vasili Blyuher, Sovyetler Birliği Mareşali (d. 1889)
* 1939 - Ali Cemal Ben'im, Türk asker ve ressam (d. 1881)
* 1940 - Neville Chamberlain, İngiliz siyasetçi ve Birleşik Krallık Başbakanı (d. 1869)
* 1942 - Edna May Oliver, Amerikalı tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1883)
* 1952 - Chaim Weizmann, İsrail'in ilk Devlet Başkanı (d. 1874)
* 1953 - Dylan Marlais Thomas, İngiliz şair (d. 1914)
* 1953 - İbn Suud, Suudi Arabistan'ın kurucusu ve ilk kralı (d. 1875)
* 1961 - Ferdinand Bie, Norveçli atlet (d. 1888)
* 1970 - Charles de Gaulle, Fransız asker, siyasetçi ve Cumhurbaşkanı (d. 1890)
* 1972 - Namık Zeki Aral, Türk maliyeci (Rahşan Ecevit'in babası) (d. 1888)
* 1983 - Rüştü Erdelhun, Türk asker ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 10. Genelkurmay Başkanı (d. 1894)
* 1990 - Kerim Korcan, Türk yazar (d. 1918)
* 1991 - Yves Montand, İtalyan asıllı Fransız aktör ve şarkıcı (d. 1921)
* 1995 - Yılmaz Zafer, Türk sinema oyuncusu (d. 1956)
* 1997 - Helenio Herrera, Arjantin kökenli Fransız futbolcu ve teknik direktör (d. 1910)
* 1997 - Carl Gustav Hempel, Alman filozof (d. 1905)
* 2001 - Giovanni Leone, İtalyan siyasetçi (d. 1908)
* 2003 - Art Carney, Amerikalı oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1918)
* 2004 - Emlyn Hughes, İngiliz millî futbolcu (d. 1947)
* 2004 - Stieg Larsson, İsveçli yazar ve gazeteci (d. 1954)
* 2006 - Markus Wolf, Doğu Alman casus ve Stasi'nin Başkanı (d. 1923)
* 2008 - Miriam Makeba, Güney Afrikalı şarkıcı ve sivil haklar eylemcisi (d. 1932)
* 2010 - Enver Demirbağ, Türk halk müziği sanatçısı (d. 1935)
* 2012 - Milan Čič, Slovak siyasetçi (d. 1932)
* 2013 - Savaş Ay, Türk gazeteci ve muhabir (d. 1954)
* 2015 - Ernst Fuchs, Avusturyalı ressam, grafiker, heykeltıraş, mimar, sahne tasarımcısı, besteci, şair ve şarkıcı (d. 1930)
* 2016 - Greg Ballard, Amerikalı eski NBA oyuncusu (d. 1955)
* 2017 - Mehmet Baturalp, Türk eski millî basketbolcu ve antrenör (d. 1936)
* 2017 - Shyla Stylez, Kanadalı porno yıldızı (d. 1982)
* 2017 - Chuck Mosley, Amerikalı şarkıcı (d. 1959)
* 2018 - Albert Bitran, Fransız ressam ve heykeltıraş (d. 1931)
* 2019 - Džemma Lija Skulme, Letonyalı sanatçı ve modernist ressam (d. 1925)
* 2020 - Virginia Bonci, Rumen atlet (d. 1949)
* 2020 - Tom Heinsohn, profesyonel basketbolcu (d. 1934)
* 2020 - Israel Horovitz, Amerikalı yazar (d. 1939)
* 2020 - Marco Santagata, İtalyan akademisyen, yazar ve edebiyat eleştirmeni (d. 1947)
* 2020 - Amadou Toumani Touré, Mali eski devlet başkanı (d. 1948)
* 2021 - Jerry Douglas, Amerikalı aktör (d. 1932)
* 2022 - Gal Costa, Brezilyalı şarkıcı (d. 1945)
* 2022 - Mattis Hætta, Norveçli şarkıcı (d. 1947)
* 2022 - Garrick Roberts, İrlandalı müzisyen (d. 1950)
* 2024 - Yannis Butaris, Yunan politikacı (d. 1942)
* 2025 - Lenny Wilkens, Amerikalı basketbolcu ve koç (d. 1937)

## Tatiller ve özel günler

Wikimedia Commons'ta 9\_Kasım ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.