Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Fuad Mebazaa

| Fuad Mebazaa فؤاد المبزع |
| --- |
|  |
| Tunus Devlet Başkanı Geçici |
| **Görev süresi** 15 Ocak 2011 - 13 Aralık 2011
 |
| Yerine geldiği | Muhammed Gannuşi (geçici) |
| Yerine gelen | Munsif Merzuki
 |
| Tunus Temsilciler Meclisi Başkanı
 |
| **Görev süresi** 14 Ekim 1997 - 15 Ocak 2011
 |
| Başkan | Zeynel Abidin Bin Ali
 |
| Yerine geldiği | Habib Bulares
 |
| Yerine gelen | Sahbi Karoui (geçici) |
| Kişisel bilgiler
 |
| Doğum
 | 15 Haziran 1933(1933-06-15) Tunis, Tunus
 |
| Ölüm
 | 23 Nisan 2025 (91 yaşında)
 |
| Dini
 | Sünni İslam
 |

**Fuad Mebazaa** (15 Haziran 1933, 23 Nisan 2025), 15 Ocak 2011 - 13 Aralık 2011 tarihleri arasında Tunus Devlet Başkanı vekili olan bir Tunuslu politikacı. Gençlik ve Spor Bakanı, Sağlık Bakanı ve Kültür ve Enformasyon Bakanı olarak görev yaptı ve 1997 yılında Tunus Temsilciler Meclisi Başkanı oldu.

1947 yılında "anayasal gençlik" üyesi oldu ve Tunus'un Fransa'dan bağımsızlığını kazanmasında önemli bir rol oynayan Neo Destour siyasi partinin Aix-Marseille birimi üyesi seçildi. 1980'lerde Cenevre ve Fas'ta bir büyükelçi idi. Mebazaa 1988 yılından bu yana Anayasal Demokratik Rallisi'nin Merkez Komitesi üyesidir. 1995 ile 1998 yılları arası Kartaca Belediye Başkanı oldu. 1997 yılında iller Odası Başkanı seçildi ve 2004 yılında tekrar seçildi.

18 Aralık 2010'da başlayan Yasemin Devriminde devam eden protestolar sonucunda Suudi Arabistan'a sürgüne giden Devlet Başkanı Zeynel Abidin Bin Ali'den sonra Anayasa Konseyi tarafından geçici başkan olarak atandı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Fouad Mebazaa'nın biyografisi (Fransızca)
# Hammadi Cibali

| Hammadi Cibali حمادي الجبالي |
| --- |
|  |
| Tunus Başbakanı
 |
| **Görev süresi** 24 Aralık 2011 - 14 Mart 2013
 |
| Başkan | Munsif Merzuki
 |
| Yerine geldiği | El-Beci Kaid es-Sibsi
 |
| Yerine gelen | Ali el-Ureyd
 |
| Nahda Hareketi Genel Sekreteri
 |
| **Görev süresi** 6 Haziran 1981 - 22 Şubat 2013
 |
| Lider
 | Raşid Gannuşi
 |
| Yerine geldiği | Yeni makam
 |
| Yerine gelen | Ali el-Ureyd
 |
| Kişisel bilgiler
 |
| Doğum
 | 12 Ocak 1949 Susa, Tunus
 |
| Partisi
 | Nahda Hareketi (2014'e kadar) |
| Bitirdiği okul
 | Tunus Üniversitesi Paris Üniversitesi Conservatoire national des arts et métiers
 |

**Hammadi Cibali** (d. 12 Ocak 1949, Susa, Tunus), Tunuslu mühendis, İslamcı politikacı, gazeteci ve Tunus eski başbakanı. Ilımlı İslamcı bir parti olan Nahda Hareketi'nin Genel Sekreteridir.

## Eğitimi ve mesleki yaşamı

Hamadi Cibali mühendislik okudu. Tunus Üniversitesi makine mühendisliği dalında lisans derecesi aldı ve Paris'te Fotovoltaik mühendisliğini yüksek lisans programına eklendi. Güneş enerjisi ve rüzgâr enerjisi için bir uzman olarak, kendi kurumsal projesini doğduğu yer olan Susa'da kurdu.

## Siyasi ve gazetecilik faaliyeti

1981 yılında İslami Eğilim Hareketi olarak adlandırılan, daha sonra Tunus'ta İslamcı hareketine dahil oldu. Al-Fajr'in (Şafak), İslamcı Ennahda Partisi'nin haftalık gazete yönetmeni ve baş editörü oldu. Ayrıca partinin yönetim kurulunun uzun süredir üyesi olarak görev yaptı ve Ennahda'nın genel sekreteri olarak kaldı.

## Tunus devriminden sonra

Ocak 2011 yılında Tunus devriminin ardından, Ennahda partisi yasallaştı. O günden bu yana partinin genel sekreteri ve sözcüsü olmuştur. Mayıs 2011 yılında, İslam ve Demokrasi Çalışmaları Merkezi'nin daveti üzerine Washington, DC'ye gitti. Aynı zamanda ABD Senatörü John McCain ve Joe Lieberman ile bir araya geldi.

23 Ekim 2011 tarihinde Kurucu Meclis seçimlerinde Ennahda'nın başarısını takip eden parti, başbakan adayı olarak onu aday gösterdi. Cibali'nin partisi reformcu kanat savunucusu olarak kabul edilir.

13 Kasım 2011'de Cibali, Filistinli Hamas partisinin bir milletvekili ile birlikte bir mitingde Susa kentinde görüştü.

## Kaynakça
# Muhammed Buazizi

| Muhammed Buazizi محمد البوعزيزي |
| --- |
|  |
| Doğum | Tarık el-Tayyib Muhammed Buazizi 29 Mart 1984 Sidi Bu Zeyd, Tunus |
| Ölüm | 4 Ocak 2011 (26 yaşında) Ben Arus, Tunus |
| Ölüm sebebi | Kendini yakarak intihar |
| Milliyet | Arap |
| Uğraş | Sokak satıcılığı |
| Tanınma nedeni | Kendini yakarak Arap Baharı'nı başlatması |
|  |

**Tarık el-Tayyib Muhammed Buazizi** (Arapça: طارق الطيب محمد البوعزيزي‎) (29 Mart 1984 - 4 Ocak 2011), Tunuslu seyyar satıcı. 17 Aralık 2010'da kendisini yakarak intihar girişiminde bulundu. Bu olayın tesiri ile Tunus halkının ayaklanması üzerine 23 yıldır ülkeyi yöneten Zeynel Abidin Bin Ali ülkeden kaçmıştır. Bu olay aynı zamanda diğer Arap ülkelerindeki ayaklanmaları teşvik etmiştir. Ölümünden sonra Tunus'ta Yasemin Devrimi başlamıştır. 17 Ocak 2011'de başkent Tunus'un en ünlü caddesi olan 7 Kasım Caddesi'nin ismi (Zeynel Abidin Bin Ali iktidarı ele geçirdiği günün tarihinin sembolüdür) Muhammed Buazizi Caddesi olarak değiştirilmiştir. Paris belediye başkanı Bertrand Delanoë Paris'te de Muhammed Buazizi ismini bir caddeye vermek istediklerini söyledi, "onun direniş hareketi, demokrasi, adalet ve özgürlük için Tunusluların mücadelesinin sembolüdür.".

Öldüğü hastane olan "Ben Arus Travma ve Ağır Yanıklar Merkezi"nin isminin "Muhammed Buazizi Hastanesi" olarak değiştirilmesine karar verilmiştir.

## Ayrıca bakınız

* Hamza Ali el Hatip

## Kaynakça
# Şükrü Beleyid

| Şükrü Beleyid |
| --- |
|  |
| Doğum | 26 Kasım 1964 Cendube, Tunus |
| Ölüm | 6 Şubat 2013 (48 yaşında) El Menzah, Tunus |
|  |

**Şükrü Beleyid** (Arapça: شكري بلعيد‎; 26 Kasım 1964 - 6 Şubat 2013), Tunuslu avukat ve siyasetçi. Demokrat Yurtseverler Partisi ile Tunus'ta laik ve solcu muhalefetin lideri olan Beleyid, 2011 Yasemin Devriminin öncesinde Bin Ali rejimine ve mevcut İslamcı Tunus hükûmetine yönelik muhalif tutumunu korudu. 6 Şubat 2013'te evinin önünde uğradığı silahlı saldırıda öldü. Tunus Başbakanı Hammadi Cibali, suikastın ardından mevcut ulusal hükûmeti dağıtacağını ve geçici bir "ulusal birlik" hükûmeti kuracağını açıkladı.

## Kaynakça
# Maruf el-Bahit

| Maruf el-Bahit معروف البخيت |
| --- |
|  |
| Ürdün Başbakanı
 |
| **Görev süresi** 9 Şubat 2011 - 24 Ekim 2011
 |
| Hükümdar
 | II. Abdullah
 |
| Yerine geldiği | Samir Rifai
 |
| Yerine gelen | Avn Şevket el-Hasavne
 |
| **Görev süresi** 27 Kasım 2005 - 25 Kasım 2007
 |
| Hükümdar
 | II. Abdullah
 |
| Yerine geldiği | Adnan Bedran
 |
| Yerine gelen | Nadir al-Dehabi
 |
| Kişisel bilgiler
 |
| Doğum
 | 18 Mayıs 1947(1947-05-18) |
| Ölüm
 | 7 Ekim 2023 (76 yaşında)
 |
| Partisi
 | Bağımsız
 |
| Bitirdiği okul
 | Ürdün Üniversitesi Güney California Üniversitesi King's College, Londra
 |
| Askerî hizmeti
 |
| Bağlılığı
 |  Ürdün |
| Branşı
 | Ürdün Silahlı Kuvvetleri
 |
| Hizmet yılları
 | 1964-1999
 |
| Rütbesi
 | Tümgeneral
 |

**Maruf Süleyman el-Bahit** (Arapça: معروف البخيت‎,) (18 Mart 1947 - 7 Ekim 2023), Ürdünlü siyasetçi. 27 Kasım 2005'ten 25 Kasım 2007 tarihine kadar Ürdün başbakanıydı. Daha önce Ürdün'ün İsrail ve Türkiye büyükelçiliği ve ulusal güvenlik şefliği de yaptı. 2005'teki Amman bombalamaların ardından Kral II. Abdullah tarafından başbakan olarak atanan Bahit, ana önceliklerinin Ürdün'ün güvenlik ve istikrarını korumak olduğunu belirtmişti. 1 Şubat 2011 tarihinde Kral II. Abdullah tarafından başbakan olarak tekrar görevlendirildi.

## Eğitimi

Ürdün Üniversitesi'nden genel yönetim ve siyaset bilimi dalında lisans derecesi ile mezun oldu. Ayrıca Güney Kaliforniya Üniversitesi işletme yüksek lisans derecesi aldı. 1990 yılında Londra'da King's College London'da Savaş Çalışmaları doktorası yaptı.

## Askeri kariyeri

1964 yılında Ürdün Silahlı Kuvvetleri'ne katıldı ve Asteğmen olarak 1966 yılında Kraliyet Askeri Koleji'nden mezun oldu. Tümgeneral olarak 1999 yılında Silahlı Kuvvetler'den emekli oldu.

## Başbakanlığı

Maruf el-Bahit 27 Kasım 2005'ten 25 Kasım 2007 tarihine kadar başbakanlık yaptı. 1 Şubat 2011'den itibaren ikinci kez Başbakan oldu. İlk başbakan seçildiğinde Şaibeli bir seçimin ardından parlamento yoluyla reformları düzenlemeye çalışırken iki yıl sonra istifa etti ve yerine Nadir El Dahabi getirildi. 24 Ekim 2011'de başbakanlık görevi sona ermiştir.

## Diğer bilgiler

* İsrail-Ürdün barış antlaşması için Ürdün Delegasyonu Üyesi idi.
* Mutah Üniversitesi (1997-1999) Siyaset Bilimi Öğretim Üyesi idi.

## Kaynakça
# II. Abdullah

| II. Abdullah |
| --- |
| 2025'te Abdullah II |
| Ürdün Kralı |
| Hüküm süresi | 7 Şubat 1999 - günümüz |
| Taç giymesi | 9 Haziran 1999 |
| Önce gelen | Hüseyin |
| Başbakanlar | *Liste** Fayiz et-Taravine
* Maruf el-Bahit
* Fayiz et-Taravine
* Abdullah Ensur
* Hani el-Mulki
* Ömer Rezzaz
* Bişer el-Hasavneh
* Cafer Hasan
 |
| Veliaht(lar) | Hüseyin bin Abdullah |
|  |
| Doğum | 30 Ocak 1962 Amman, Ürdün |
| Eş(ler)i | Raniya el-Abdullah (e. 1993) |
| Çocuk(lar)ı | * Hüseyin bin Abdullah
* Prenses İman
* Prenses Selma
* Prens Haşim
 |
|

| Tam adı |
| --- |
| Abdullah bin Hüseyin bin Talal bin Abdullah |

 |
| Hanedan | Hâşimî Hanedanı |
| Babası | Hüseyin |
| Annesi | Muna el-Hüseyin |
| Dini | Sünni İslam |
| İmza |  |

**II. Abdullah bin el-Hüseyin** (Arapça: **عبد الله الثاني بن الحسين**; d. 30 Ocak 1962, Amman), 1999'dan beri Ürdün kralı.

## Eğitimi ve askeri kariyeri

Ürdün Kralı II. Abdullah, 5 Nisan 2001'de Savunma Bakanı Donald H. Rumsfeld ile Pentagon'da görüşürken.
Kral Hüseyin'in en büyük oğludur. İngiltere ve ABD'de eğitimini sürdüren Abdullah, özellikle Londra yakınındaki Sandhurst Askeri Akademisi'nde ve Oxford'da uluslararası politika alanında birer yıl eğitim gördü, daha sonra 1984 yılında ülkesine döndü ve 40. zırhlı tugayda görevlendirildi.

1985 yılında ABD'deki Fort Knox'ta komutanlık eğitimi ve ardından Washington'daki Georgetown Üniversitesi'nde uluslararası politika alanında eğitimi gördü. Abdullah, 1993'te Ürdün Özel güçleri'ne katıldı ve 1996 yılına kadar özel güçlerin komutanlığını yürüttü, Ürdün ordusunun terörle mücadelede seçkin birliklerine tümgeneral rütbesiyle komutanlık yaptı.

Babası Kral Hüseyin, veliaht prens olan kardeşi Hasan'ı gözden çıkararak, 25 Ocak 1999'da Abdullah'ı veliaht prens ilan etti.

1993'te Filistin asıllı Raniya el-Abdullah ile evlendi. Bu evlilikten 4 çocuk babasıdır.

## Krallığı

7 Şubat 1999'da babasının ölümünden hemen sonra görevine başlayan Abdullah döneminde Ürdün, Orta Doğu'daki kilit pozisyonunu korumayı sürdürdü. Filistin Sorunu konusunda Filistin, İsrail ve ABD arasında pek çok kez arabuluculuk girişiminde bulunuldu. Babası döneminde sürdürülen ABD ve Batı'ya yakın politikaları devam ettirmesi Arap Dünyası ve Ürdün içinden ağır eleştiriler almasına neden oldu.

## Türkiye ziyareti

5 Mart 2013 tarihinde Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün resmi davetlisi olarak Türkiye'yi ziyaret etmiştir.

## Ayrıca bakınız

* Dünya Dinler Arası Uyum Haftası

## Kaynakça
# İşgal hareketi

Dünya genelindeki protestolar
**İşgal hareketi** veya **Küresel işgal hareketi**, dünya genelinde 2008-2012 Küresel Ekonomik Kriz nedeniyle başlayan toplumsal ve küresel protesto hareketi.

Dünya genelinde birçok ülke ve bölgeye yayılmıştır. Protestolar ilk başlarda, ABD'de başlamış, önce Avrupa'ya sonra tüm dünyaya yayılmıştır. Kapitalizm, büyük şirketler ve hükûmetler protestoların odağıdır. İşsizlik, adaletsiz yaşam, savaş ve post-modern sömürgecilik neden gösterilmiştir. Öğrenciler, emekliler ve toplumun her köşesinden gruplarında desteklediği bu hareket örgütsüz, tamamen tesadüf gelişmeler sonucu olmuştur. "*Dünyayı değiştrmek, yeni bir hayat kurmak*" göstericilerin yoğun söylemlerinden biridir. Hareket sürmektedir.

## Eylemler

* Oturma eylemi
* Açlık grevi
* Pankart açma
* Yürüyüş

## Protestocuların sözleri

* "*Yeni, özgür ve adil bir dünya istiyoruz!*"
* "*Kapitalizme ve sömürgeciliğe hayır!*"
* "*Savaşa değil, halka harcayın!*"

## Protestoların yapıldığı ülkeler

* ABD
* İngiltere
* Yunanistan
* Almanya
* Rusya
* Çin
* Fransa
* İspanya
* Portekiz
* İtalya
* Güney Afrika
* Avustralya
* Hindistan
* Brezilya
* Türkiye

## Ayrıca bakınız

* Wall Street'i İşgal Et
* Occupy/İşgal Hareketi için Alternatif Banka oluşumu

## Resim Galerisi

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Kaynakça
# 2011 Azerbaycan protestoları

| 2011 Azerbaycan protestoları |
| --- |
| Arap Baharı'nın etkileri |
| Tarih | 11 Mart 2011 – 10 Aralık 2011 |
| Yer |  Azerbaycan |
| Sebep | Yolsuzluk, işsizlik, düşük ücretler, siyasi farklılıklar, siyasi baskılar |
| Hedef | Demokratik reformlar, siyasi tutukluların serbest bırakılması, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Başbakan Artur Rasizade'nin istifası |
| Yöntem | Sivil direniş, yürüyüşler, açlık grevleri, online aktivizm |

**2011 Azerbaycan protestoları**, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev hükûmetini protesto etmek için düzenlenen gösteriler. Çoğunluğu Müsavat Partisi ile Azerbaycan Halk Cephesi Partisi'ne atfedilen ve göstericiler tarafından benimsenen temalar arasında 2008 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçiminin meşruluğu ile ilgili şüpheler, siyasi tutukluların serbest bırakılması, demokratik reform çağrıları ve Aliyev ile hükûmetinin istifası yer aldı. Azerbaycanlı yetkililer gösterilere müdahale etti.

Avrupa Birliği, ABD Dışişleri Bakanlığı, Uluslararası Af Örgütü ve diğer kuruluşlar, hükûmete siyasi tutukluları bırakması yönünde çağrıda bulundu.

## Kaynakça
# Suriye İç Savaşı kronolojisi

Suriye İç Savaşı'nın önemli olaylarının genel bir zaman çizelgesidir.

* Suriye İç Savaşı kronolojisi (15 Mart-28 Temmuz 2011)
* Suriye İç Savaşı kronolojisi (29 Temmuz 2011-20 Nisan 2012)
* Suriye İç Savaşı kronolojisi (21 Nisan 2012-2 Ocak 2014)
* Suriye İç Savaşı kronolojisi (3 Ocak 2014-22 Aralık 2016)
* Suriye İç Savaşı kronolojisi (23 Aralık 2016-6 Mart 2020)
* Suriye İç Savaşı kronolojisi (7 Mart 2020-26 Kasım 2024)
* Suriye İç Savaşı kronolojisi (27 Kasım 2024-günümüz)
# Kabahat

**Kabahat** veya **hafif suç**, toplum düzenini rahatsız eden davranışlardır. Suça göre daha hafif etkileri vardır. Düzeni tam olarak bozdukları söylenemez ama rahatsız ederler.

## Dış bağlantılar

* Vikisözlük'te **Kabahat** ile ilgili tanım bulabilirsiniz.
# Teşebbüs

**Teşebbüs**, ceza hukukunda, bir failin suç işlemek üzere harekete kalkışması ancak elinde olmayan nedenlerle sonucu elde edememiş olması halini ifade eder.

Kısacası, ceza hukuku anlamında teşebbüs, öznel anlamda tamamlanmış, ancak nesnel anlamda tamamlanmamış bir fiildir.
Teşebbüste, fail gönüllü vazgeçmeden farklı olarak neticenin gerçekleşmesi için elinden gelen çaba gösterilir, lakin iradesi dışında bir sebeple suç tamamlanamaz. Kanun koyucu her ne kadar ortada tamamlanmış bir suç olmasa da failin suç işlemeye yönelik bu kastını, Türk Ceza Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca yine de cezalandırmakta fakat tamamlanmış bir suça göre daha az ceza vermektedir.

## Şartları

1. Fail doğrudan kast ile hareket etmelidir.
2. Fail suçun icra hareketlerine doğrudan ve elverişli araçlarla başlamış olmalıdır.
3. Netice, failin elinde olmayan bir sebep dolayısıyla alınamamış olmalıdır.

## Gönüllü vazgeçme

Eğer fail suç işlemeye yönelik icra hareketlerini elinde olmayan nedenlerden değil de, gönüllü olarak yarıda bırakır veya neticenin gerçekleşmesini ya da suçun tamamlanmasını kendi çabalarıyla engellerse (gönüllü vazgeçme), Türk Ceza Kanunu'nun 36. maddesi gereğince teşebbüsten cezalandırılmaz.

## Kaynakça
# Kast (hukuk)

**Kast**, ceza hukukunda failin gerçekleştirdiği hareketi ve bunun sonuçlarını bilmesi ve istemesidir.

## Kastın öğeleri

Kast, bilme ve isteme olmak üzere iki ana öğeden oluşur. Bilme ifadesinden anlaşılan, suç tipinde tanımlanan unsurların fail tarafından fiilin işlendiği sırada biliniyor olmasıdır. Mesela, hırsızlık suçunda kastın mevcut olması için failin alıp götürdüğü malın başkasına ait olduğunu bilmesi gerekir. Eğer fail kendisine ait olduğunu zannettiği bir malı alıp götürmüşse, hırsızlık kastı ile hareket etmediğinden bu suç tipiyle cezalandırılamaz.

İsteme öğesinin mevcut olması için suç tipinde yer alan unsurların istenmiş olması gerekmektedir. Bu öğe de kendi içinde, amaç, doğrudan kast ve olası kast olmak üzere üç gruba ayrılmaktadır. İsteme, cezalandırılmayan veya daha az ceza verilen taksirli hareketin kasten hareketten ayrılması için önem taşımaktadır.

### Olası kast

Olası kast, failin, kanunda suç olarak tanımlanan sonucun gerçekleşmesini öngörmesi fakat bu öngördüğü sonucun gerçekleşip gerçekleşmemesini umursamaması durumunda gerçekleşmektedir. Örneğin iki gündür uyumamış bir kamyon şoförünün, bir yerleşim yerindeki caddeye 180 km hızla girmesi durumunda ilgili yerleşim yerinde bir kaza gerçekleşir ve ölenler veya yaralananlar olursa, şoförün bu ölme ve yaralanma sonucunun gerçekleşeceğini öngörmüş fakat bunu umursamamış olduğu kabul edilir. Bu durumda olası kast (ya da muhtemel kast) vardır. Olası kastta fail sonucun gerçekleşmemesi isteğini taşımamaktadır, dolayısıyla sonucun gerçekleşmesine rıza göstermektedir. Başka bir örnekte, fail Ankara'nın merkezi yerlerinden Kızılay'da bir bomba yerleştirip, bu bombayla tedirginlik yaratma kastında olması fakat "Bombadan insanların ölmesi amacını taşımıyorum ama ölürlerse ölsünler" niyetini taşıması durumunda, fail olası kast sahibidir.

### Bilinçli taksir

Kişi bir neticenin meydana gelmesini öngörmüş fakat, bunun gerçekleşmesini istememişse burada bilinçli taksir söz konusudur. Olası kasttan farkı, kişide neticenin gerçekleşmemesi isteğinin olmasıdır. Olası kastta ise neticenin gerçekleşmemesi isteği yoktur.
# Hukuka aykırılık

**Hukuka aykırılık**, hukuk düzeninin emirlerine ve yükümlülüklerine uyulmaması durumunu belirten haksız fiilin unsurlarından biridir.

Fiil ve hukuk düzeni çatışırsa hukuka aykırılık söz konusu olur. Hukuka uygunluk sebebinin bulunup bulunmadığı sadece ceza hukuku bakımından değil, bütün hukuk düzeni bakımından araştırılır. Hukuka aykırılığın bir derecelendirmeye tabi tutulması kabil olmadığından, örneğin basit bir yaralama fiilinin ağır bir yaralamaya nazaran "daha az" hukuka aykırı olduğu söylenemez. Haksızlık içeriği konusunda ise derecelendirme söz konusudur.

Hukuka uygunluk nedeni çerçevesinde işlenen bir fiil, tipik olmasına karşın eğer toplum düzeni bakımından korunması gereken bir değere zarar vermediyse herhangi bir davranış normunu ihlal etmediği kabul edilir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu madde 24/1 veya İtalyan Ceza Kanunu madde 51/1'e göre kanunun hükmünü yerine getiren birinin cezai sorumluluğu olmaması bir hukuka uygunluk nedenidir. Aynı şekilde meşru savunma, var olan hakkın kullanılması ve rıza da hukuka uygunluk nedenleridir ve bunların varlığında suç oluşmaz. Zorunluluk hali ise Türk Ceza Kanunu'nda hukuka uygunluk nedeni değildir. Somut olayda rızasının olmadığını bilinmiyorsa kanundaki hata hükümleri uygulanabilir.

Hukuka uygunluk nedenleri kanunda belirtildiği kadarıyla sınırlı değildir.

### Ortak hukuk

İngiliz hukuku, on üçüncü yüzyılda medeni hukuk tarafından düzenlenen normlara karşı aykırılıklar ve ceza hukuku tarafından tanımlanan suçlar arasındaki ayrımın geliştirilmesinden önce genel bir "aykırılık" (İngilizce: wrong) kavramına haizdi.

## Notlar

## Kaynakça
# Haksız tahrik

**Haksız tahrik**, kişinin haksız bir fiilin kendisinde meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi halinde ceza sorumluluğunu azaltan bir ceza indirimi nedenidir.

Haksız tahrik etkisi altında suç işleyen kişinin kusur yeteneğinde bir azalma söz konusudur. Kusur yeteneğinde azalma meydana gelen fail, haksız tahrik altında suç işlediğinden ceza indiriminden yararlanabilir.

## Kaynakça
# Zorunluluk hali

**Zorunluluk hali**, **ıztırar hali** veya **zaruret hali**, bir kişinin, kendi ya da başkasının bir hakkını veya daha üstün bir yararı korumak amacıyla, istemeyerek hukuka aykırı bir fiilde bulunmak zorunda kaldığı durumdur. Bu durum, bireyin karşılaştığı tehlikenin gerçek, yakın ve kaçınılmaz olması durumunda ortaya çıkar; kişi, bu tehlikeyi bertaraf etmek için başka bir çare bulamadığında, içinde bulunduğu şartların baskısıyla hareket eder. Zorunluluk halinde yapılan eylemler, normal şartlarda hukuka aykırı olsa da, kişinin niyeti zarardan kaçınmak ve daha büyük bir hakkı korumak olduğu için, hukuk düzeni bu fiilleri cezalandırılabilirlikten uzak tutar.
# İhmali suç

**İhmali suç**, davranış normlarının kişiye belli bir davranışta bulunma yükümlülüğünü yüklediği durumlarda kişinin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi sonucu oluşur. Saf ihmali ve garantörsel ihmali suçlar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

## Kaynakça
# Doğrudan fail

**Doğrudan fail** veya **müstakil fail**, ceza hukukunda bir suçtan başlıca sorumlu olan herhangi bir kişidir. Bu tür bir fail hukuka aykırı ve doğrudan doğruya gerçekleştirerek kanunda tanımı yapılan suçu kasten ve harekete hâkim bir şekilde işler. Tek başına olmasıyla kanunun iştirak kurumundan ayrılır.

## Kaynakça
# Suça iştirak

**Suça iştirak** veya **suç ortaklığı**, bir suçun birden fazla kişi tarafından işlenmesini tanımlayan hukuki kavramdır. Ceza hukukunda suçu işleyen failin yanı sıra azmettiren, yardım eden veya müşterek fail olarak suça katkıda bulunanlar da belirli koşullar altında sorumlu tutulur.

Bir kişi eğer ki suçun tamamlanmasını amaçlıyorsa ve bu doğrultuda diğer kişiyi suçu işlemeye teşvik ediyor veya cesaretlendiriyorsa, suçun planlanmasına veya işlenmesine yardım ediyor ya da yardım etmeye teşebbüs ediyorsa, suçu önlemekle ilgili yasal bir yükümlülüğe sahip olmasına rağmen bunu gereği gibi yerine getirmiyorsa, bu kişi asıl failin suç ortağı sayılır.

Suça iştirakin türleri ve yaptırımları hukuk sistemlerine göre değişiklik gösterir.

## Kaynakça
# Cinayet

Robert Coombes'un annesi Emily Coombes'u öldürmesi
**Cinayet**, bir kimsenin başka bir kimseyi bilerek öldürmesi eylemidir. Çoğu ülkede müebbet hapis ya da idam cezasıyla sonuçlanmaktadır. **Hukuken öldürme** veya **kasten öldürme** olarak nitelenir. Öldüren kişiye katil denir.

Çoğu toplum, cinayeti son derece ciddi bir suç olarak görmekte ve dolayısıyla cinayetten hüküm giymiş bir kişinin intikam, caydırıcılık, rehabilitasyon hale getirme amacıyla sert cezalar alması gerektiğine inanmaktadır.

## Ülkelerde cinayet

### Türkiye

5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Kişilere Karşı İşlenen Suçlar" başlığının altında 2. kısmında düzenlenmiş suç tipidir.

Eski TCK'de (765 Sayılı Türk Ceza Kanunu) adam öldürmek cürümleri başlığı altında 448'den 455'nci maddelere kadar toplam 8 maddede öldürme suçları düzenlenmişti. Yeni TCK'de ise hayata karşı suçlar başlığı altında 81'den 85'nci maddelere kadar, toplam 5 madde altında öldürme suçları düzenlenmiştir.

5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 81. maddesine göre kasten adam öldüren kişi müebbet hapis cezası ile cezalandırılır. Aynı kanunun 82. maddesinde sıralanan nitelikli hallerden birinin varlığı halinde ise kişi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.

## Ayrıca bakınız

* Cinayet oranlarına göre ülkeler listesi
* Töre ve namus suçları
* Hamile kadın cinayetleri
* Ölüm tehdidi
* Cinayet-intihar
* Şehvet cinayeti
* Anatomi cinayeti
* Çeyiz cinayeti
* Kadın cinayeti
* Öldürmeme
* Suikast
* Meşru müdafaa

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Cinayet8 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Yaralama

**Yaralama** veya yaygın olarak **adam yaralama**, Türk Ceza Kanunu'nun 86, 87, 88 ve 89. maddelerinde değinilen suçtur. Kasten yaralama ve taksirle yaralama olarak ikiye ayrılır.

1. **Kasten yaralama**, başkasının vücuduna acı vermek veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olmak olarak tanımlanmaktadır.
2. **Taksirle yaralama**; yaralama eyleminin, dikkatsiz ve özensiz davranışlar dolayısıyla istenmeden gerçekleşmesidir.

## Kaynakça