# Uluslararası Göksel Referans Sistemi

**Uluslararası Göksel Referans Sistemi** (İngilizce: **International Celestial Reference System**, kısaca **ICRS**), Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) tarafından kabul edilen temel göksel referans sistemidir. Orijini, Güneş Sistemi'nin kütleler merkezinde ve uzaya sabitlenmiş (kinematik olarak dönmeyen) eksen yönlerine sahiptir. Bu sabit referans sistemi, önceki başvuru sistemlerinden farklıdır. Önceki sistemler, yıldızların pozisyonlarını doğrudan "ekvator koordinatları, sağ açıklık ve dik açıklık (deklinasyon) gözlemleri" temel alınarak yayımlanmış Temel Yıldız Kataloglarına dayanmaktaydı ve belirli bir tarih ve saatte "ayrıcalıklı eksenler olarak... ortalama ekvator ve dinamik ekinoks"u benimsemişti.

**Uluslararası Göksel Referans Çerçevesi** (**ICRF**), radyo dalga boylarında gözlemlenen ve referans göksel kaynakları kullanarak oluşturulan Uluslararası Göksel Referans Sistemi'nin gerçekleştirim şeklidir. ICRS bağlamında bir referans "çerçevesi" (RF), bir referans sisteminin fiziksel olarak gerçekleştirimidir; yani referans çerçevesi, ICRS tarafından açıklanan prosedürlere göre türetilen referans kaynaklarının sayısal koordinatlar kümesidir.

Daha spesifik olarak ICRF, çok uzun baz interferometresi ile gözlemlenen ekstragalaktik kaynakların (genellikle kuazarlar) ölçülen pozisyonları tarafından belirlenen eylemsiz bir ağırlık merkezli referans çerçevesidir. Öte yandan *Gaia*-CRF, *Gaia* uydusu tarafından optik dalga boylarında ölçülen ekstragalaktik kaynakların pozisyonlarına dayalıdır ve eksenleri ICRF'ye uyması için döndürülmüştür. Genel görelilik, çekim etkisi yaratan cisimler etrafında gerçek eylemsiz çerçevelerin var olmadığını ima etse de bu referans çerçeveleri önemlidir, çünkü ICRF ve *Gaia*-CRF'yi tanımlamak için kullanılan ekstragalaktik kaynaklar o kadar uzaktır ki ölçülebilir herhangi bir açısal dönme göstermezler. Günümüzde ICRF ve *Gaia*-CRF, astronomik nesnelerin pozisyonlarını tanımlamak için kullanılan standart referans çerçeveleridir.

## Kaynakça

## İlave okuma

* Adnan Ökten (2018), Uluslararası Göksel Referans Sistemi (ICRS) 29 Ağustos 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Kovalevsky, Jean; Mueller, Ivan Istvan; Kołaczek, Barbara (1989) *Reference Frames in Astronomy and Geophysics*, *Astrophysics and Space Science Library*, Volume 154 Kluwer Academic Publishers 9780792301820
* Jean Souchay; Martine Feissel-Vernier, (Ed.) (2006). *IERS Technical Notes - The International Celestial Reference System and Frame*. Frankfurt am Main: International Earth Rotation and Reference Systems Service (IERS) and Verlag des Bundesamts für Kartographie und Geodäsie. ISBN 3-89888-802-9. IERS Technical Note 34.

## Dış bağlantılar

* USNO'dan International Celestial Reference System (ICRS) 18 Nisan 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* ICRS ve ICRF'ye Genel Bakış 1 Eylül 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* IERS Sözleşmeleri 2003 19 Nisan 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (ICRS'yi ve diğer ilgili standartları tanımlar)
* International Earth Rotation Service, ICRF sayfası 4 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* IERS'den ICRS hakkında genel bilgi 13 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.