Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Manama

| Manama Arapça: المنامة El Manama |
| --- |
| Şehir |
|  |
| ManamaManama'nın Bahreyn'deki konumu. |
| Ülke |  Bahreyn |
| Valilik | Başkent |
| Yüzölçümü |
|  • Şehir | 200 km² |
| Nüfus |
|  • Yoğunluk | 5304/km² |
|  • Kent | 162,000 |
|  • Metropol | 345,000 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 |
| **Resmî site**  |

**Manama** (Arapça: المنامة, *el-Manāmah*), Bahreyn'in başkenti ve yaklaşık 155.000 kişilik nüfusu ile ülkenin en büyük şehridir.

1300'lerde yazılan İslamî vakayinamelerinde ilk kez Manama'dan bahsedilmiştir. 1521'de Portekizliler, sonra 1602'de Persler tarafından fethedilmiştir. 1783'ten sonra El-Halife ailesinin yönetimi altına alınmıştır. 1971'de bağımsız Bahreyn'in başkenti oldu.

Günümüz Manama, hem Bahreyn'in iktisadî merkezî hem de dünyanın önemli iktisadî merkezlerindendir. Bahreyn Dünya Ticaret Merkezi, Manama'dadır. Manama'nın ekonomisi en çok satış promosyonu ve bankacılığa dayanarak son yıllarda ham petrole bağlılığını kaybetmiştir.

Manama eğitim bakımından da önemlidir ve burada birçok üniversite bulunmaktadır.

Manama'da yaşayanların neredeyse üçte biri yabancıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Manama ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Resmî sitesi27 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Arapça)
# Bilişimsel RAM

**Bilişimsel RAM**, aynı çip üzerinde tümleşik işlemci birimlerine barındıran rastgele erişimli bellektir. Bu durum bilişimsel belleğin bir SIMD bilgisayarı olarak kullanılmasını olanak verir. Ayrıca bellek yongası içindeki bellek bant genişliğini daha verimli kullanmak için de kullanılabilir. Bellekte hesaplamalar yapmanın genel tekniği Bellekte İşleme (İngilizce: Processing-in-Memory ya da kısaca **PIM**) olarak adlandırılır.

Yeniden Yapılandırılabilir Mimari DRAM (RADram), aynı çip üzerinde tümleşik yeniden yapılandırılabilir bilgi işlem FPGA mantık öğelerine sahip DRAM'dir . SimpleScalar simülasyonları, RADram'ın (geleneksel bir işlemciye sahip bir sistemde) bazı problemlerde geleneksel DRAM'den (aynı işlemciye sahip bir sistemde) çok daha iyi performans sağlayabildiğini göstermektedir.

## Kaynakça
# Mistral (L9013)

|  |
| --- |
|  Mistral, 24 Haziran 2020
 |
| Tarihçe |
| Fransa |
| **Adının geldiği yer/kişi** |
Rüzgar Mistrali |
| **İnşa eden** |
Arsenal de Brest, Chantiers de Saint-Nazaire |
| **Kızağa konuluşu** | * 10 Temmuz 2003 (Brest'te kıç kısım)
* 13 Ekim 2003 (Saint-Nazaire'de baş kısmı)
 |
| **Denize indirilişi** |
6 Ekim 2004, Brest'te |
| **Görevlendirme** |
Şubat 2006 |
| **Limanı** |
Toulon |
| **Kimlik** | * Flama numarası: L 9013
* Güverte Kodu: MI
 |
| **Statü** |
Görevde |
| Genel karakteristik
 |
| **Deplasman** | * 16,500 t (boş)
* 21,300 t (tam yük)
* 32,300 t (balastlı)
 |
| **Uzunluk** |
199 m |
| **Genişlik** |
32 m |
| **Çekiş** |
6,3 m |
| **İtme gücü** | * Motorizasyon : 2 Mermaïd electrik motor (2 × 7 MW)
* 2 adet 5 kanatlı pervane
* Elektrik tesisi: 4 Wärtsilä dizel-alternatör 16 V32 (6,2 MW) + 1 Wärtsilä Vaasa yardımcı dizel-alternatör 18V200 (3 MW)
 |
| **Hız** |
188 kn (348 km/sa; 216 mph) |
| **Menzil** | * 10,800 km (6,711 mi) at 18 kn (33 km/sa; 21 mph)
* 19,800 km (12,303 mi) at 15 kn (28 km/sa; 17 mph)
 |
| **Kapasite** |
2 mavna, bir Leclerc taburu, 70 araç |
| **Kişi kapasitesi** |
20 subay, 80 astsubay, 60 levazım, 450 yolcu (kısa bir yolculuk için 900), 150 adam operasyonel karargah |
| **Silah donanımı** | * 2 Simbad sistemleri
* 2 30 mm Breda-Mauser
* 4 12,7 mm M2-HB Browning makineli tüfek
 |
| **Uçak mevcudu** |
16 ağır veya 35 hafif helikopter |

Mistral (L9013), Fransız Deniz Kuvvetleri'nde bulunan amfibi hücum gemisi ve helikopter gemisidir. Mistral sınıfı amfibi hücum gemilerinin öncü gemisidir ve bu sınıfta inşa edilmiş dördüncü gemidir.

## Tarihi

Gemi, denemelerine Ocak 2005'te başladı ve resmi olarak Şubat 2006'da görevlendirildi. Gemi ilk uzun mesafeli yolculuğu için Toulon'dan ayrılarak, Mart ayında Akdeniz, Süveyş ve Kızıldeniz'den Cibuti ve Hindistan'a yelken açtı.

Temmuz ayında, 2006 Lübnan Savaşı'nda Avrupa vatandaşlarının güvenliğini sağlamak için Fransa, Baliste Operasyonu'u başlattı. Mistral, Jean Bart, Jean de Vienne ve Siroco'nun eşliğinde Lübnan açıklarındaki filo biriminin amiral gemisiydi.

16 Mayıs 2008'de Myanmar BM büyükelçisi, Fransa'yı Mistral'ı Myanmar kıyılarına askeri amaçlarla göndermekle suçladı. Fransız BM büyükelçisi, 1.500 ton yardım malzemesi taşıdığını belirterek iddiaları yalanladı.

Mart 2011'de, NATO'nun Libya'daki şiddetten kaçan on binlerce Mısırlı mülteciyi ülkelerine geri göndermeye yönelik ortak çabalarına yardımcı olmak için Libya sularına konuşlandırıldı.

Ocak 2013 yılında Chevalier Paul eşliğinde Mistral, Denis Allex'i kurtarmak için başlatılan operasyon'da görev aldı.

## Kaynakça
# 1995 Azerbaycan darbe girişimi

| 1995 Azerbaycan darbe girişimi |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tarih | 13-17 Mart 1995 |
| Bölge | Azerbaycan geneli |
| Sonuç |
Başarısız |

 |
| Taraflar |
|
Özel Amaçlı Polis Birimi **Destek: Ülkü Ocakları
 |  Azerbaycan Cumhurbaşkanı  Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri **Destek:**  Türkiye  Rusya |
| Komutanlar ve liderler |
|
Rövşen Cevadov (ölü) Mahir Cavadov |  Haydar Aliyev  Sefer Abiyev  Ramil Usubov

 Süleyman Demirel  Boris Yeltsin |
| Kayıplar |
|
11 Güvenlik Teşkilatı mensubu öldürüldü.

710 kişi tutuklandı. |
22 asker 7 sivil 1 polis |
|
Cuntacıların püskürtülmesi sırasında 22 asker, 7 sivil, 1 polis ve 8 cuntacı öldü. 105 kişi yaralandı. Çatışmalar sırasında Ruşen Cevadov öldürüldü. |

**1995 Azerbaycan Darbe Girişimi**, 13-17 Mart tarihleri arasında Özel Amaçlı Polis Birimi Komutanı Albay Rövşen Cevadov yönetiminde ordu içindeki bir grup Azerbaycan askeri tarafından yapılan darbe girişimidir. Amaç, Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'den ülke hâkimiyetini almak ve önceki Cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey'i iktidara getirmektir. Ancak Türkiye Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, darbe girişiminden önce Türkiye'de darbeyi destekleyen unsurları haberdar etmek için Aliyev'i telefonla arayarak bilgilendirmiştir. 17 Mart 1995 tarihinde Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri cuntacıların askerî kampını kuşatmış, çıkan çatışmada Cevadov ölü olarak ele geçirilmiştir.

## Arka plan

1996'daki Susurluk kazasından sonra Türkiye'de ortaya çıkan bilgilere göre Türkiye'deki bazı unsurların darbeyi desteklediği ortaya çıkmıştır. Millî İstihbarat Teşkilatının Susurluk kazası raporuna göre Haydar Aliyev'e yönelik darbeyi, Tansu Çiller'in onayı ile dönemin Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Toplulukları ile Koordinasyondan Sorumlu Devlet Bakanı Ayvaz Gökdemir, Emniyet Genel Müdürü Mehmet Ağar, İbrahim Şahin ve Korkut Eken planlamış ancak MİT'in olayı Süleyman Demirel'e bildirmesi ve cumhurbaşkanının da Aliyev'i haberdar etmesi ile darbe girişimi başarısızlığa uğramıştır. Dönemin Türkiye Hükûmeti iddiaları reddetti.

## Ayrıca bakınız

* Susurluk kazası
* Gazi Mahallesi olayları

## Kaynakça

## Bibliyografya

* de Waal, Thomas (2003). *Black Garden: Armenia and Azerbaijan Through Peace and War*. New York: New York University Press. ISBN 978-0-8147-1945-9.
# 2024 Bolivya darbe girişimi

Protestocular Murillo Meydanı'nın dışında askerlerle karşı karşıya geldi
26 Haziran 2024'te Bolivya ordusunun komutanı General Juan José Zúñiga darbe girişiminde bulundu. Ülkenin idari başkenti La Paz'daki Plaza Murillo'yu almak ve başkanlık sarayı Casa Grande del Pueblo'ya saldırmak için birlikler gönderdi. Önceki gün Başkan Luis Arce, eski Başkan Evo Morales'i tehdit ettiği iddiasıyla onun görevden alınmasını emretti.

Arce, yaklaşan bir darbeyle ilgili endişelerini kamuoyuna duyurdu ve Bolivya'nın siyasi yelpazesinden benzer kınamalar geldi. Darbe karşıtları sokaklara çıktı ve ülkenin en büyük sendika federasyonu olan Bolivya İşçi Merkezi genel grev çağrısında bulundu.

Darbe girişimi, Arce'nin başkanlık sarayında Zúñiga ile şahsen yüzleşmesinin ardından sona erdi. Zúñiga ile hava kuvvetleri ve donanma komutanları daha sonra derhal görevden alındı ve yeni ordu komutanı José Wilson Sánchez, birliklere kışlalarına dönme emri verdi. Darbe girişimi uluslararası alanda geniş çapta kınandı.

## Arka plan

25 Haziran darbesinden bir gün önce, Ordu Komutanı General Juan José Zúñiga, Senato Başkanı Andrónico Rodríguez ve Senatör Leonardo Loza'nın yanı sıra eski başkan Evo Morales hakkında yaptığı açıklamalar ve tehditler nedeniyle görevinden alındı.

## Kaynakça
# Cemmu ve Keşmir isyanı

| Cemmu ve Keşmir isyanı |
| --- |
| Keşmir çatışması |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tarih | 13 Temmuz 1989 - günümüz |
| Bölge | Cemmu ve Keşmir |
| Sonuç |
devam ediyor |

 |
| Taraflar |
| **Hindistan Hindistan Silahlı Kuvvetleri
	+ Hindistan Kara Kuvvetleri
* Cemmu ve Keşmir Polisi
 | - Cemmu ve Keşmir Kurtuluş Cephesi
- Keşmir İslam Cemaati
- Birleşik Cihat Konseyi
- İslami Cihat Hareketi
- Leşker-i Tayyibe
- Ceyş-i Muhammed
- Mücahitler Hareketi
- Diğer ayrılıkçı gruplar
**Destekleyenler :**
 Pakistan

---

 El Kaide

* Hint Altkıtası el-Kaidesi
 |  Irak ve Şam İslam Devleti |
| Komutanlar ve liderler |
|  Draupadi Murmu

 Narendra Modi |  İlyas Keşmiri |
Davud Ahmet Sofi |
| Güçler |
|
343.000-700.000 |
bilinmiyor |
bilinmiyor |
| Kayıplar |
|
6.000-7.000 ölü |
20.000+ ölü |
bilinmiyor |

**Cemmu ve Keşmir isyanı**, ayrıca **Keşmir isyanı** olarak da bilinir, Hindistan'a bağlı olmakla beraber 1947 yılından beri statüsü tartışılan ve Pakistan ile Hindistan arasında birçok savaşa neden olan Cemmu ve Keşmir bölgesinde devam eden silahlı isyandır. Çatışmalar 1989 yılında Pakistan'ın desteğiyle bölgedeki Müslümanların ayaklanmasıyla başlamıştır. İsyanın ana nedeni Hint hükûmetinin Müslümanlara yönelik baskıları ve yönetime koyduğu reformların etkisiz kalmasıdır. Bölgede günümüzde de çatışmalar sürmekte, faaliyet gösteren bazı isyancı gruplar Keşmir'in tamamen Pakistan'a bağlanmasını bazıları ise Keşmir'in bağımsızlığını hedeflemektedir.

## Kaynakça
# Hartum

| Hartum ‏الخرطوم al-Kharṭūm Khartoum |
| --- |
|  |
| Ülke |  Sudan |
| Bölge | Hartum Eyaleti |
| İdare |
|  • Vali | Abdul Rahman Alkheder |
| Nüfus2010 |
|  • Toplam | 9 500 000 |
|  • Kent | 2 701 015 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 |
|  • Yaz (YSU) | UTC+03.00 (Not Observed) |

**Hartum**, Sudan'ın başkenti ve en büyük ikinci şehridir. Şehir, Beyaz Nil ile Mavi Nil'in birleştiği yerde kuruludur.

## Tarihçe

Hartum şehrinin güneydoğusunda, Mavi Nil'in kıyısında Alve Devleti'nin başşehri Sûbâ bulunmaktaydı. Günümüz şehri 1821 yılında Kavalalı İbrahim Paşa tarafından kuruldu. 1824 idare merkezi haline getirildi. İlk zamanlarda Mısır ordusu için bir karakol görev yapan yerleşim zamanla bölgesel ticaret merkezi haline geldi. Nil üzerinde kurulu limanı, köle ve ticaret kervanları güzergahında konaklama merkezi olması nedeniyle gelişimini sürdürdü. Mısır Hidivliği döneminde yerleşim yabancı idareciler tarafından yönetilmeye başladı. Sudan eyaletinde 1881 yılında Mehdi'nin başlattığı isyan büyümüş ve Sudan eyaletinin İngiliz genel valisi Charles George Gordon'un bulunduğu Hartum şehri 13 Mart 1884 yılında kuşatılmıştır. uzun bir kuşatmadan sonra 26 Ocak 1885'te Mehdi tarafından ele geçirilmiştir. Bir süre Mehdi'nin denetiminde kalan yerleşim 1898 yılında İngiliz güçlerinde ele geçirildi. Bundan sonra İngiliz sömürgesi olarak eyaletin merkezi şehri olma özelliği koruyan yerleşim, 1 Ocak 1956'da Sudan'ın bağımsızlığını ilan etmesiyle yeni kurulan bu devletin başkenti oldu.

İsmi Nil Nehri'nin **fil hortumu**nu andıran şeklinden Arapça Al-kartoūm(الخرطوم)'dan gelmektedir.

## Kardeş Şehirler

* **İstanbul** Türkiye
* **Sankt-Peterburg** Rusya
* **Vuhan** Çin
* **Kahire** Mısır
* **Ankara** Türkiye
* **Amman** Ürdün
* **Asmara** Eritre

## Resimler

Hartum ve Mavi Nil (24.12.2007)

* Hartum
* Hartum'da bir cadde, arkada hepsi farklı mimaride olan camilerden bir tanesi ve ulaşım araçlarından Rekşe
* Sudan'ın başkenti Hartum'da bulunan Etiyopya Ortodoks Kilisesi

## Kaynakça
# Sudan Devrimi

| Sudan Devrimi |
| --- |
| Arap Baharı |
| Sudan gösterileri

---

 |
| Tarih | 19 Aralık 2018-17 Ağustos 2019 (7 ay, 4 hafta ve 1 gün) |
| Yer |  Sudan |
| Sebep | * Ekonomik kriz
* Hayat pahalılığı
* Yolsuzluk
* Otoriter yönetim
* İnsan hakları ihlalleri
 |
| Sonuç | Askerî darbe sonucu Ömer el-Beşir yönetimi sona erdi |
| Taraflar |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Sudan muhalefeti |  Sudan hükûmeti |

 |

**Sudan Devrimi**, Sudan'da ekonomik kriz ve otoriter yönetime karşı gerçekleştirilen protesto gösterileridir. Gösteriler, 19 Aralık 2018'de sokak protestolarıyla başladı ve yaklaşık sekiz ay boyunca devam eden sivil itaatsizlikle devam etti. 11 Nisan 2019 tarihinde gerçekleşen askerî darbe sonucunda, 4 Mart 2009 tarihinde Uluslararası Ceza Mahkemesi'nce Darfur'daki çatışmaların sorumlusu olarak resmen soykırımla suçlanmış olan Cumhurbaşkanı Ömer el-Beşir'in 30 yıllık iktidarı sona erdi.

Temmuz ve Ağustos 2019'da Geçici Askerî Konsey ile Özgürlük ve Değişim Güçleri ittifakı (FFC), Sudan'ı sivil bir demokrasiye geri döndürmek için devlet kurumları ve prosedürleri arasında 39 aylık bir geçiş süreci tanımlayan bir Siyasi Anlaşma ve Taslak Anayasa Deklarasyonu imzaladı. Ağustos ve Eylül 2019'da Geçici Askerî Konsey yürütme yetkisini resmi olarak karışık bir askeri-sivil kolektif cumhurbaşkanına, Sudan Egemenlik Konseyi'ne ve bir sivil başbakan olan Abdullah Hamduk'a ve çoğunluğu sivil bir kabineye devretti.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Sudan Devrimi ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Libya Ulusal Ordusu

| Libya Ulusal Ordusu veya Hafter Silahlı Kuvvetleri الجيش الوطني الليبي |
| --- |
| Etkin | 2011-günümüz |
| Ülke |  Libya |
| Bağlılık | Temsilciler Meclisi |
| Büyüklük | 7000 düzenli ordu subayı 18000 paralı asker veya militan |
| Karargâh | Tobruk |
| Renkleri | Kırmızı, siyah ve yeşil |
| Savaşları | İkinci Libya İç Savaşı |
| Komutanlar |
| Komutan | Halife Hafter |

Tobruk hükümeti ve onun Mareşal Halife Hafter tarafından kullanılan Libya arması.
**Libya Ulusal Ordusu (LUO)**, Kasım 2019 itibarıyla **Hafter Silahlı Kuvvetleri (HSK)** olarak bilinen İkinci Libya İç Savaşı'nda rol oynayan askerî güçtür. Halife Hafter tarafından yönetilir ve bağlılığı Tobruk'ta bulunan Temsilciler Meclisinedir.

Libya Ulusal Ordusu, Libya'da 2011 yılında yaşanan iç savaş sırasında Libya Silahlı Kuvvetlerinin NATO tarafından ağır şekilde yenilmesi sonrası yeni Libya hükûmeti tarafından kuruldu. 2014 yılında İkinci Libya İç Savaşı'nın çıkmasıyla birlikte ordu Halife Hafter'e bağlı terörle mücadele birimi ve Abdul Ati al-Obeidi'ye bağlı yasal birim olarak ayrıldı. Kısa süre sonra aynı yılda Temsilciler Meclisi, ordunun başına Halife Hafter'i getirdi ve orduyu yeniden tek çatı altında topladı. Hafter, Temsilciler Meclisi komutası altında Genel Ulusal Kongreye karşı "Onur Operasyonu" adını verdiği bir operasyon başlattı. İkinci Libya İç Savaşı sürerken 2016 yılında uluslararası alanda kabul gören Trablus merkezli Ulusal Mutabakat Hükümeti kuruldu. Halife Hafter'e bağlı Libya Ulusal Ordusu, bu hükûmeti sonlandırmak için 4 Nisan 2019 itibarıyla Trablus'a taarruz başlamıştır.

Libya Ulusal Ordusu büyük ölçüde paralı askerlerden veya militanlardan oluşur. Selefi örgütler, Sudan, Çad ve Rusya'dan gelen paralı askerler bu yapıda bulunurlar. Kara güçlerinin yanında Libya Ulusal Ordusu'na bağlı hava kuvvetleri de bulunmaktadır ama deniz kuvvetleri açısından pek güçlü değillerdir.

Libya Ulusal Ordusu, Libya'da sık sık seçilmiş insanlara karşı müdahalede bulunmuştur. Bu müdahaleler sonucunda seçilmiş insanların yerine Libya Ulusal Ordusu'na bağlı askerler gelmiştir.

İlk kurulduğu zamanlar komutanlık görevine yerine getiren Süleyman Mahmud, Coronavirüs nedeniyle hayatını kaybetmiştir.

## Kaynakça
# Sudan Silahlı Kuvvetleri

| Sudan Silahlı Kuvvetleri |
| --- |
| *القوات المسلحة السودانية‎* |
|  |
| Kuruluş | 1925 |
| Birimler | Sudan Kara Kuvvetleri  Sudan Deniz Kuvvetleri  Sudan Hava Kuvvetleri Halk Savunma Kuvvetleri Cumhuriyet Muhafızları |
| Karargâh | Hartum, Sudan |
| Komuta |
| Başkomutan | Abdülfettah el-Burhan |
| Savunma Bakanı | Yassin Ibrahim |
| Genelkurmay Başkanı | General Muhammad Othman al-Hussein |
| Genel Bilgiler |
| Askerlik yaşı | 18 |
| Etkin personel sayısı | 109,300 |
| Maliye |
| Harcamalar | $4 milyar (2001) |
| GSYİH paydası | %3.0 (2005) |
| İlgili maddeler |
| Rütbeler | Sudan'ın askerî rütbeleri |

**Sudan Silahlı Kuvvetleri** (Arapça: القوات المسلحة السودانية, *el-Kuvvet el-Musallahat es-Sudaniya*), Sudan Cumhuriyeti'nin silahlı kuvvetleridir. Silahlı kuvvetler, Kara, Deniz, Hava ve Halk Savunma kuvvetleri ile Cumhuriyet Muhafızları'ndan oluşmaktadır.

Sudan, günümüzde askerî teçhizatının çoğunu Rusya ve Çin'den karşılamakta olup ek olarak Military Industry Corporation şirketi silah üretimi yapmaktadır. Sudan, savaşta sertleşmiş bir askeri gücü ile bilinmektedir.

## Kaynakça
# Kurdufan

Kurdufan Haritası Sudan.
**Kurdofan** (Arapça: كردفان *Kurdufān*), *Kordofan* olarak da bilinen, Sudan'ın orta kısmında yer alan eski bir bölge. 1994'te üç yeni federal eyalete: Kuzey Kordofan, Güney Kordufan ve Batı Kordufan. Ağustos 2005'te Batı Kordufan Eyaleti feshedildi ve Sudan ile Sudan Halk Kurtuluş Ordusu arasındaki antlaşmaya dayanılarak toprakları Kuzey ve Güney Kordofan arasında bölündü.

## Kaynakça
# Omdurman

**Omdurman** (Arapça: أم درمان - Umm Durman), Sudan'ın Hartum Eyaleti'nde şehir.

Nil nehrinin batısında ve başkent Hartum'un karşı kıyısındadır. Nüfusu 2010'da 3 milyon olarak belirlenmiştir, ekonominin ülkedeki merkezidir ve Sudan'ın en büyük şehridir.

1884 yılında; kendini Mehdi ilan eden Muhammed Ahmed, askeri merkezi olarak burayı kullanmış; 1885 yılında İngiltere ordusu tarafından Hartum'da öldürüldükten sonra yerine kendini Halife ilan eden Abdullah bin Muhammed yerine geçip Omdurman'ı başkent yapmıştır.

1898'de meydana gelen Omdurman Savaşı'nda İngiltere ordusu galip gelip Sudan İngiltere'nin bir sömürgesi olmuştur. 1956 yılında da bağımsızlığını kazanan Sudan'ın en büyük şehri haline gelmiştir.
# Etnik nefret

**Etnik nefret**, **etnik gruplar arası nefret** veya **etnik gerilim**, bir etnik gruba karşı çeşitli derecede önyargı, düşmanlık duygularına ve eylemlerine atıfta bulunur. Etnik nefret, bazı siyasi liderler tarafından, ortak bir düşmana (gerçek veya hayali) karşı birleşik bir mücadele çağrısı yaparak ulusu konsolide etme veya seçmen kazanma gündemlerine hizmet etmek için sıklıkla istismar edilmiş ve körüklenmiştir.

Etnik nefretin bir örneği, Avrupa'daki Roman halkının nefretidir. Çingeneler olarak da bilinen Romanlar, Avrupa'da marjinalize edilmiş ve zulüm görmüş etnik gruplardır.

## Medyanın rolü

Medyanın ikna edilmesi etnik nefretin yayılmasında rol oynar. Medyanın insanlar üzerindeki etkileri farklı platformlarda çeşitlilik göstermekte olup kitle iletişim araçlarının halka yönelik etkisini güçlendirmektedir.

1930'larda Nazi Almanya'sında, propagandanın nefret açısından ifşa edilmesinde medyanın varlığı, Joseph Goebbels tarafından etkin bir şekilde organize edildi.

İki tür ikna vardır: doğrudan ve dolaylı. Doğrudan ikna, etnik grupların şiddetine yol açan nefreti katlanarak genişletiyor. Dolaylı ikna, nefreti ihraç eder ve davranışları şiddet uygulamaya yönlendirir.

İkna yöntemlerinin etnik grupların olumsuz imajını yaymak için bir aygıt olarak sürekli kullanımı, tarihin çeşitli dönemlerinde görülür. Dünya çapında ilgiyi artıran medya nefret söylemlerinin çoğu Ruanda ve Yugoslavya'da yaşanıyor. Bugün, sosyal medya Kenya'daki etnik çatışmalarda oldukça çok rol alır.

## Ayrıca bakınız

* Etnik temizlik
* Kültürel soykırım
* Soykırım
* Nefret suçu
* Irkçılık

## Kaynakça
# Cancavid

At üstünde bir Cancavid militanı
**Cancavid** (Arapça: جنجويد), Darfur'da (batı Sudan) ve doğu Çad'da çoğu silahlı, hükûmetin isyanı bastırmak için devreye koyduğu askeri çeteler. Cancavid'in kelime olarak anlamı *silahlı süvari*dir. Birleşmiş Milletler tanımlaması ile; Cancavidler; göçebe Arapça konuşan, Abbalalardan (deve çobanları) ve Baggaralardan (sığır çobanları) müteşekkil Afrikalı kabilelerdir. Hükûmet yanlısıdırlar ve hükûmetin güçlerinin müdahale edemediği yerlere saldırabildikleri için bazı bölgelerde Cancavidler gönderilmiş fakat isyanı bastırmak yerine ülkedeki savaşı daha da körüklemiştir. Cancavidler ile savaş yeni bir boyut kazanmıştır. Çünkü Cancavidlerden önce çatışmalar isyancılar ve hükûmet arasındaydı. Cancavidler geldikten sonra ise Cancavidler hem isyancılarla hem de yerel halk ile savaştılar. Cancavidler isyanı bastırmaya çalışırken köyleri yaktılar ve kadınlara tecavüz ettiler. Ayrıca hükûmetten bağımsız hareket ettikleri için çıkarları doğrultusunda Afrika kabilelerine saldırdılar. Bu saldırılarda etnik durumun yanında kuraklık, susuzluk ve hayvanları otlatacak arazi sorunu gibi nedenler var. Ancak etnik nedenlerden sonra en çok karışıklığa sebep olan şeyin kuraklık ve susuzluk olduğu bilinse de bunun yanında bölgenin petrol zengini olduğunun öğrenilmesinin de payı var.
# 2006 Tayland darbesi

Eylül 2006 Tayland darbesi
**Eylül 2006 Tayland darbesi** Tayland Kraliyet Ordusu tarafından başbakan Thaksin Shinawatra hükûmetine karşı yapılmıştır. Darbe Tayland'daki uzun bir politik krizin arkasından gelmektedir.

19 Eylül 2006'da Bangkok devlet binasının çevresinde 14 tankın pozisyon aldığı ve ortalama 50 askerin binaya giriş yaptığı rapor edilmiştir. Olay sırasında başbakan Thaksin New York'taki Birleşmiş Milletler binasindan Korgeneral Sonthi Boonyaratglin işten çıkarmış ve Bangkokta olağanüstü hâl ilan etmiş, Genelkurmay başkanı Ruangroj Mahasaranond'ın olağanüstü emirleri yerine getirmesini emretiği rapor edilmiş. Tayland'ın anayasası askıya alınmıştır.

Tayland milli televizyonu askeri kuvvetlerin Bangokun kontrolünü "kanun ve düzeni sağlamak" için aldığını beyan etmiş ve sonrasında vatansever müzik eşliğinde Kral Bhumibol Adulyadej'ın görüntülerini yayımlamıştır. BBC World, CNN, CNBC ve Bloomberg Television gibi yabancı haber kanalarının yerel yayını durdurulmuş fakat uluslararası yayına devam etmeleri engellenmemiştir. Televizyon görüntüleri Amerikan yapım M113 Zırhlı personel taşıyıcıları be M998 HMMWV araçlarını şehrin sokaklarında gösteriyordu. Yerel bütün televizyonlar döngü halinde her şeyin çabucak halledileceğinine dair ordunun konuşmasını yayımlıyorlar.

Tayland ordu televizyonun yayınına göre "Politik Reform Konseyi" yönetimi ele geçirmiştir ve aşağıdakini belirtmiştir:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| “
 | Ordu ve ulusal polis komutanları başarılı bir şekilde Bangok ve çevresindeki alanın kontrolünü barış ve düzeni korumak için ele geçirmiştir. Mücâdele olmamıştır. Halkın işbirliğini ister ve rahatsızlık için özür dileriz.
 | „
 |
|  |

Associated Presse göre, Tayland ordusu Korgeneral Sondhi Boonyaratkalinin yönetimi ele geçirdiğini ve geçici başbakan Chitchai Wannasathit ile Savunma bakanı Thammarak Isaragura na Ayuthayanın tutuklandığını doğruladı.

Darbe aylardır süren Tayland'a kargaşa olduğu ve ordunun darbe planlarının olduğu yönündeki söylentilerinden sonra gelmiştir. Temmuz 2006'daki Thaksin taraftarı olduğuna inanılan yaklaşık yüz orta rütbeli subayın tayini ordu içinde görüş ayrılıklarının olduğu yönündeki körüklüyordu. Darbe Tayland'ın demokrasiye 1992'deki daha önceki darbeden sonra gelmektedir.

BBC Newsun raporuna göre darbenin liderleri Kral ile bu akşam görüşüp kurmak istedikleri geçici hükûmeti tartışacaklar. Birleşmiş Milletler Tayland başbakanının birkaç saat içinde konuşma yapmasına olanak sağlamak için programı değiştirdiklerini beyan etmiştir.

## Kaynakça