# Roberto Saviano

| Roberto Saviano |
| --- |
|  |
| Doğum | Roberto Saviano 22 Eylül 1979 Napoli, İtalya |
| Milliyet |  İtalya |
| Vatandaşlık |  İtalya |
| Tür | Gazeteci, Yazar |
| Önemli ödülleri | tam liste |
|  |

**Roberto Saviano** (22 Eylül 1979, Napoli), İtalyan yazar, gazeteci ve senaristtir.

Roberto Saviano, *Gomorra* adlı çok satan kitabı ve çeşitli makaleleri de dâhil olmak üzere yazılarında, İtalya'daki örgütlü suçun -*özellikle Camorra suç örgütünün*- ekonomik gerçekliğini ve faaliyetlerini, daha genel anlamda ise organize suç dünyasını edebiyat ve araştırmacı gazetecilik yoluyla anlatır.

Roberto Saviano, çok sayıda uluslararası basın kuruluşuyla çalışmaktadır; bunlar arasında İtalya'da Corriere della Sera, L'Espresso, La Repubblica, Il Post ve The Post Internazionale; Amerika Birleşik Devletleri'nde The Washington Post, The New York Times, Newsweek ve Time; İspanya'da El País; Almanya'da Die Zeit ve Der Spiegel; İsveç'te Expressen; Birleşik Krallık'ta ise The Guardian ve The Times yer almaktadır.

## Hayatı

### Gençliği ve ilk çalışmaları

Roberto Saviano, Napoli'nin Chiaia semtinde doğdu. Babası, Napoli bölgesindeki Frattamaggiore kökenli bir doktor olan Luigi Saviano; annesi ise, kökenleri Ligurya'ya dayanan ve Sefarad Yahudisi asıllı ebeveynlerden, Trento'da doğmuş Maria Rosaria Ghiara'dır.

Saviano'nun gençliği Caserta'da geçti. Caserta'daki Armando Diaz Fen Lisesi'nde bilim ağırlıklı lise eğitimini tamamladı ve ardından Napoli Federico II Üniversitesi'nde Felsefe bölümünden mezun oldu; burada Güney İtalya tarihçisi Francesco Barbagallo'nun öğrencisi oldu.

1997 yılında, 17 yaşındayken İtalyan Marksist-Leninist Partisi (Partito Marxista-Leninista Italiano) ile yakınlaşır; Roberto Ercolino takma adıyla *Il Bolscevico* haftalık dergisinde yazılar yayımlar. Saviano partiye üye olmadı ve 2001 yılında bu oluşumla olan tüm ilişkilerini kesti.

Gazetecilik kariyerine 2002 yılında *Pulp*, *Diario*, *Sud*, Il Manifesto gibi gazete ve dergilerin yanı sıra; *Nazione Indiana* internet sitesi ile Corriere del Mezzogiorno'nun Camorra gözlem birimi için yazarak başladı. İki yıl sonra, 2004'te, kentteki suç olgularını daha yakından gözlemleyebilmek için Napoli'ye taşınır. Camorra klanı üzerine kaleme aldığı yazılar, yargı makamlarının 2005'in ilk aylarında onu örgütlü suçla ilgili bir "bilirkişi" olarak dinlemesine yol açtı.

### Gomorra

Roberto Saviano, Mart 2006'da, Güney İtalya'daki gerçek olaylardan esinlenen ve kendisini dünya çapında büyük üne kavuşturan *Gomorra* adlı romanını yayımladı. Roman, yalnızca İtalya'da 2.250.000'den fazla, dünya genelinde ise 10 milyon kopya sattı ve 52 dile çevrildi.

Saviano'nun ilk romanı olan ve bir non-fiction novel (kurmaca olmayan roman) olarak tanımlanan *Gomorra*, Camorra klanının iş dünyasına ve suç evrenine, yazarın doğduğu ve yaşadığı yerlere yapılan bir yolculuktur. Kitap; Hollywood'daki malikânelerin kopyası olarak inşa edilmiş mafya babalarına ait gösterişli villaları, Avrupa'nın yasadışı biçimde bertaraf edilen zehirli atıklarla dolu kırsal alanları, yalnızca bu örgütlü suç yapısıyla işbirliği yapan değil, aynı zamanda onu koruyan ve faaliyetlerini onaylayan bir halkı anlatmaktadır. Aynı yıl kitap, en iyi ilk eser dalında prestijli Viareggio Ödülü'nü kazandı.

*Gomorra* romanından, Mario Gelardi tarafından yazılan ve Saviano'ya 2008 Olimpici del Teatro ödüllerinde "En İyi Yeni İtalyan Yazar" ödülünü kazandıran bir tiyatro oyunu ile, Matteo Garrone'nin yönettiği ve yine 2008 yılında Cannes Film Festivali'nde Jüri Büyük Ödülü'nü kazanan aynı adlı film uyarlanmıştır. Film, 2009 yılında Bari şehrinde düzenlenen Bari Uluslararası Film Festivali'nde en iyi konu dalında Tonino Guerra Ödülü'nü aldı.

### Tehditler ve koruma altında yaşam

*Gomorra'*nın elde ettiği başarının ardından Saviano, tehdit mektupları ve sessiz telefon aramaları almaya başladı.

23 Eylül 2006'da Casal di Principe'de düzenlenen "suç ve cezada kanunilik" yanlısı bir gösteri sırasında yazar, Casalesi klanının liderleri Francesco Bidognetti, Francesco Schiavone ile suç örgütünü fiilen yöneten Antonio Iovine ve Michele Zagaria'nın (hepsi hâlen cezaevindedir) kirli işlerini meydanda açıkça teşhir etti. Onlara sert bir dille seslenerek *"Siz bu topraklardan değilsiniz! Bu topraklardan olmaktan vazgeçin!"* sözleriyle İtalya halkını tepki göstermeye davet etti. Roberto Saviano'nun maruz kaldığı tehdit ve yıldırmalar nedeniyle İçişleri Bakanı Giuliano Amato, 13 Ekim 2006'dan itibaren güvenlik gerekçesiyle kendisine koruma tahsis edilmesine karar verdi.

14 Ekim 2008'de Milano'da, antimafya görevlisi bir polis müfettişi, itirafçı Carmine Schiavone'den (patron Francesco Schiavone'nin kuzeni) edindiği bilgilere dayanarak, Roberto Saviano ve koruma ekibindeki görevlilerin Noel'den önce Roma-Napoli otoyolunda, ünlü savcı Giovanni Falcone'ye yönelik suikasttaki gibi "gösterişli" bir saldırıyla öldürülmesine yönelik, artık uygulama aşamasına gelmiş bir plan bulunduğunu Bölge Antimafya Savcılığı'na bildirdi.

Carmine Schiavone, savcılar tarafından sorgulandığında, Casalesi klanının Saviano'yu öldürmeye yönelik bir planından haberdar olduğunu reddetti; saldırıdan bilgisi olmadığını söyledi fakat Saviano'nun Casalesi klanı tarafından ölüm cezasına çarptırıldığını doğruladı. Bunun üzerine Saviano derhâl şu yanıtı verdi: *"Bunu söylemesi çok doğal; eğer aksini söyleseydi, dolaylı olarak hâlâ organize suçla ilişkileri olduğunu kabul etmek zorunda kalırdı."* Sonuç olarak, soruşturmayı yürüten savcı takipsizlik gerekçesiyle dosyanın kapatılmasını talep etti ve bu talep kabul edildi.

Ekim 2008'de Roberto Saviano, Casalesi klanının kendisine yönelik tehditleri ve onu öldürme planı nedeniyle bir süreliğine İtalya'dan ayrılmaya karar verdi.

### Nobel Ödülü sahiplerinin çağrısı

20 Ekim 2008'de, altı Nobel Ödülü sahibi (Dario Fo, Mihail Gorbaçov, Günter Grass, Rita Levi-Montalcini, Orhan Pamuk ve Desmond Tutu) İtalyan devletinin Roberto Saviano'yu korumak ve Camorra'yı yenilgiye uğratmak için her türlü çabayı göstermesini talep ederek harekete geçti. Çağrıda, örgütlü suçun yalnızca yazarı ilgilendiren bir polisiye sorun değil, tüm özgür yurttaşları ilgilendiren bir demokrasi sorunu olduğu vurgulandı.

Çağrı; Jonathan Franzen, Javier Marías, Jonathan Safran Foer, Jonathan Lethem, Martin Amis, Chuck Palahniuk, Nathan Englander, Ian McEwan, Hans Magnus Enzensberger, José Saramago, Elfriede Jelinek, Wisława Szymborska, Betty Williams, Lech Wałęsa, Paul Auster, Siri Hustvedt, Peter Schneider, Colum McCann, Patrick McGrath, Cathleen Shine, Junot Díaz, Tahar Ben Jelloun, Teslime Nesrin, Caro Llewelyn, Íngrid Betancourt, Adam Michnik ve Claudio Magris gibi dünyaca ünlü yazar, aktivist ve siyasetçiler tarafından da imzalandı.

### Televizyon programları

Roberto Saviano, 8-29 Kasım 2010 tarihleri arasında Fabio Fazio ile birlikte RAI 3 kanalında yayımlanan *Vieni Via con Me* adlı kültürel analiz programını sundu. Program büyük bir izlenme başarısı elde etti: Üçüncü bölümünde 9.671.000 izleyiciye ve %31,60 izlenme oranına ulaştı. Programda ele alınan başlıca konular şunlardı: Organize suç dünyası (sadece Camorra değil), göçmenlik ve kadının özgürleşmesi, siyaset ve İtalya'nın ciddi toplumsal sorunları.

4 Mayıs 2012 tarihinde Saviano, Fabio Fazio ile işbirliğini sürdürerek LA7 kanalında ve eşzamanlı olarak YouTube platformunda yayımlanan *Quello Che (Non) Ho* programını sunmaya başladı. Yapım, kanalın yayın tarihindeki önemli izlenme rekorlarına imza attı. İlk bölümünde %12,66 izlenme payı ve 3.036.388 izleyici kaydederek LA7 tarihinin o döneme kadarki en yüksek izlenme oranına ulaştı ve akşamın en çok izlenen üçüncü programı oldu. Bu başarı, iki gün sonra yayımlanan üçüncü ve son bölümde %13,06'lık izlenme oranıyla daha da büyüdü.

## Türkçe'de Roberto Saviano

* Gomorra - Kan ve Suç İmparatorluğu, Yurt Kitap (2007)
* Zero Zero Zero, Pegasus Yayınları (2016)

## Ödülleri

* 2006: Premio Viareggio, En İyi İlk Eser Ödülü *(Gomorra için)*
* 2006: Premio Siani, *(Gomorra için)*
* 2006: Premio Lo Straniero, En İyi İlk Eser Ödülü *(Gomorra için)*
* 2007: Premio Tropea, *(Gomorra için)*
* 2008: Olimpici del Teatro ödülü, En İyi Yeni İtalyan Yazar Ödülü
* 2009: Leipziger Medienpreis, *(Organize suç ile savaşından ötürü)*
* 2009: Premio Tonino Guerra, Bari Uluslararası Film Festivali, En İyi Konu Ödülü
* 2009: Ciak d'Oro, En İyi Senaryo Ödülü *(Gomorra için)*
* 2011: Olof Palme Ödülü
* 2011: Pen Pinter Prize, Pinter International Writer of Courage Ödülü

## Kaynakça