# Dietrich Eckart

| Dietrich Eckart |
| --- |
|  |
| Doğum | 23 Mart 1868 ( 1868 -03-23) Neumarkt, Bavyera Krallığı |
| Ölüm | 26 Aralık 1923 (55 yaşında) Berchtesgaden, Bavyera, Weimar Almanya |
| Evlilikler | Rose Marx (e. 1913; b. 1921) |
|  |

Dietrich Eckart
**Dietrich Eckart** (23 Mart 1868 - 26 Aralık 1923), Alman politikacı ve Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'nin (NSDAP) ilk üyelerinden birisi olup, Hitler'in 3.000 Nazi ile Marienplatz'a darbe yapmak amacı ile yürürken polis ateşine maruz kalıp yaralandığı ünlü Birahane Darbesi'nin (8-9 Kasım 1923) katılımcılarından birisidir. Eckart, başarısızlıkla sonuçlanan Birahane Darbesi'nden sonra tutuklandı ve Hitler ve diğer parti yetkilileri ile birlikte Landsberg Hapishanesi'ne yerleştirildi ancak kısa bir süre sonra hastalığı nedeniyle serbest bırakıldı.

Eckart, alkolizm ve morfin bağımlılığıyla birleşen kalp krizi sonucu 26 Aralık 1923'te Berchtesgaden'de öldü. Berchtesgaden'de, Hans Lammers ve karısı ve kızının mezarlarına uzak olmayan eski bir mezarlıkta toprağa verildi.

Adolf Hitler, Mein Kampf'ın ilk cildinde Eckart'tan bahsetmemiş olmasına rağmen, Eckart'ın ölümünden sonra ikinci cildi ona adadı.

## Antisemitizm ve Alman İşçi Partisi'nin (DAP) kuruluşu

Eckart her zaman bir Yahudi düşmanı değildi. Örneğin, 1898'de Yahudi bir kızın erdemlerini ve güzelliğini öven bir şiir yazdı ve yayınladı. anti-semitik fikirlere sahip olmadan önce, en çok hayran olduğu iki kişi, her ikisi de Yahudi olan şair Heinrich Heine ve Otto Weininger'dı. Bununla birlikte Weininger, Protestanlığa geçmişti ve sonunda anti-semitik görüşleri benimseyerek "kendinden nefret eden bir Yahudi" olarak tanımlandı. Eckart'ın Weininger'e olan hayranlığı, onun dönüşümünde bir rol oynamış olabilir.

Aralık 1918'de Eckart, "Kudüs'e karşı ortak savaşçı" olarak adlandırdığı Alfred Rosenberg ile birlikte çalışarak, anti-semitik haftalık Auf gut Deutsch dergisini ("İyi Almanca") kurdu, yayınladı ve düzenledi. Alman Devrimi ve Weimar Cumhuriyeti'nin sert bir eleştirmeni olarak, vatana ihanet olarak gördüğü Versailles Antlaşması'na şiddetle karşı çıktı ve Yahudilerin arkadan bıçaklanma mitinin (Dolchstoßlegende) savunucusuydu. Bu düşünceye ɡöre Sosyal Demokratlar ve Yahudiler, Almanya'nın savaştaki yenilgisinden sorumluydu.

Eckart'ın anti-semitizmi, Ekim Devrimi'nden kaçan "beyaz Rus" göçmenler tarafından Almanya'ya getirilen sahte yayın The Protocols of the Elders of Sion'dan etkilendi. Kitap, dünyı kontrolü eden uluslararası Yahudi komplosunu ana hatlarıyla açıklıyordu ve birçok sağcı ve volkisch haketini destekleyen siyasi figür bunun gerçek bir açıklama olduğuna inanıyordu.

Uzun yıllar Berlin'de yaşayan Eckart, Adolf Hitler'in Viyana'dan ayrıldığı yıl olan 1913'te Münih'e taşındı. Ocak 1919'da, Gottfried Feder, Anton Drexler ve Karl Harrer, nüfusun daha geniş kesimlerine hitap etmesini sağlamak için Deutsche Arbeiterpartei'yi (Alman İşçi Partisi veya DAP) kurdular. Şubat 1920'de ismini *Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei* olarak değiştirdi (Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi veya NSDAP); daha çok Nazi Partisi olarak bilinir. Eckart, 1920 yılının Aralık ayında *Münchener Beobachter* ɡazetesini satın alan partiden büyük ölçüde sorumluydu ve bunun karşılığını ödeyen krediyi ayarladı. 60.000 Mark, General Franz Ritter von Epp tarafından sağlanan Alman Ordusu fonlarından geldi ve bu kredi, Eckart'ın evini ve mülklerini teminat olarak ɡöstermesiyle sağlandı. Eckart'ın arkadaşı ve Augsburg'lu kimyager ve fabrika sahibi olan Dr. Gottfried Grandel, partiye kefil oldu. Gazetenin adı *Völkischer Beobachter* olarak değiştirildi ve Eckart'ın ilk editörü ve yayıncısı olduğu partinin resmi organı oldu. Ayrıca Nazi sloganı Deutschland erwache'yi ("Almanya uyan") yarattı ve buna dayanarak marşın sözlerini yazdı.

1921'de Eckart, oğulları Birinci Dünya Savaşı sırasında cephede üç haftadan uzun süre hizmet etmiş bir Yahudi aileden bahsedebilecek herkese 1.000 Mark vadetti. Hannover'li haham Samuel Freund, bu koşulu karşılayan 20 Yahudi aileyi isimlendirdi fakat Eckart ödülü vermeyi reddedince dava açtı. Duruşma sırasında Freund, aralarında savaşta en fazla üç oğlunu kaybeden yediye kadar gaziye sahip 50 Yahudi aile daha belirledi. Eckart davayı kaybetti ve parayı ödemek zorunda kaldı.

## Eckart ve Hitler

Eckart, geleceğin diktatörünün en önemli akıl hocalarından biri olarak Adolf Hitler'in kişiliğinin şekillenmesinde etkili oldu ve "Hitler Efsanesi" nin ilk propagandacılarından biriydi. İlişkileri sadece politik değildi, iki adam arasında güçlü, duygusal ve entelektüel bir bağ vardı. 1918'deki yanlış devrimin aksine, gerçek bir Alman devriminin temeli olarak "ruhsuz Yahudiliğin" üstesinden gelmenin gerekliliği felsefesini Hitler'e veren Eckart'tı. Eckart'a borçlu olduğunu yazan veya konuşan Hitler, Eckart'ın onun öğretmeni, akıl hocası ve Nazizmin manevi kurucu ortağı olduğunu belirtmiştir.

İkisi ilk kez 1919 kışında Hitler'in Alman İşçi Partisi (DAP) üyelerinin önünde bir konuşma yaptığında tanıştılar. Hitler konuşmasıyla Eckart'ı hemen etkiledi ve Eckart onun hakkında "Kendimi onun tüm varoluş biçiminden etkilenmiş hissettim ve çok geçmeden onun genç hareketimiz için doğru adam olduğunu fark ettim" dedi. Muhtemelen Eckart'ın Hitler hakkında ilk görüşmelerinde "O, Almanya'nın bir sonraki büyük adamı - bir gün tüm dünya onun hakkında konuşacak" demesi bir Nazi efsanesidir. Eckart Thule Derneği'nin bir üyesi değildi. Üye olmasa da Eckart, o zamanlar I. Dünya Savaşı'ndaki yenilgisinden sonra Almanya'yı kurtaracak bir "Alman Mesih" in gelişine inanan gizli bir okültist grubu olan Thule Cemiyetine üyeydi. Eckart Hitler'i kurtarıcı bir Mesih olarak görüyordu.

Hitler'den 21 yaş büyük olan Eckart, aralarında Hitler ve Hermann Esser'in de bulunduğu bir grup genç *volkisch* erkeğinin baba-figürü oldu. Hitler'in akıl hocası oldu, onunla fikir alışverişinde bulundu ve Parti'nin teorilerini ve inançlarını oluşturmaya yardım etti. Okuması için Hitler kitaplarını ödünç verdi, giymesi için ona trençkot verdi ve Hitler'in konuşma ve yazma stilinde düzeltmeler yaptı. Hitler daha sonra "Biçimsel olarak ben hala bir bebektim" diyecekti.

Hitler ve Eckart'ın sanata ve politikaya olan ilgileri de dahil olmak üzere pek çok ortak noktası vardı, her ikisi de kendilerini öncelikle sanatçı olarak görüyorlardı ve her ikisi de depresyona yatkındı. Ayrıca, ilk etkilerinin Yahudi olduğunu paylaştılar, bu her ikisinin de hakkında konuşmamayı tercih ettiği bir gerçekti. Hitler'den farklı olarak Eckart, Yahudilerin ayrı bir ırk olduğuna inanmasa da, Hitler'in hedefi "Yahudilerin tamamen ortadan kaldırılması" idi ve Eckart, bütün Yahudilerin bir trene bindirilerek Kızıldeniz'e gönderilmesi gerektiği görüşünü dile getirmişti. Ayrıca, Alman bir kadınla evlenen herhangi bir Yahudi'nin üç yıl hapis cezasına çarptırılması ve suçu tekrarlaması halinde idam edilmesi gerektiğini de savundu. Paradoksal olarak, Eckart ayrıca insanlığın varlığının Aryanlar ve Yahudiler arasındaki antiteze bağlı olduğuna, birinin diğeri olmadan var olamayacağına inanıyordu. Eckart 1919'da "Yahudi halkı ölürse ... tüm zamanların sonu" olacağını yazdı.

Eckart, Hitler'e Münih'in sanat sahnesine girişini sağladı. Hitler'i ressam Max Zaeper ve benzer fikirlere sahip Yahudi karşıtı sanatçılardan fotoğrafçı Heinrich Hoffmann ile tanıştırdı. Alfred Rosenberg'i Hitler ile tanıştıran Eckart'tı. 1920 ile 1923 arasında Eckart ve Rosenberg, Hitler ve partinin hizmetinde yorulmadan çalıştılar. Rosenberg aracılığıyla Hitler, Rosenberg'in ilham kaynağı olan Houston Stewart Chamberlain'in yazılarıyla tanıştı. Hem Rosenberg hem de Eckart, Rusya konusunda Hitler üzerinde etkili oldu. Eckart, Rusya'yı Almanya'nın doğal müttefiki olarak gördü ve 1919'da "Alman siyasetinin Bolşevik rejimin ortadan kaldırılmasının ardından yeni bir Rusya ile ittifaka girmekten başka çaresi yok" diye yazmıştı. Almanya'nın Bolşevikleri kastettiği "mevcut Yahudi rejimine" karşı mücadelesinde Rus halkını desteklemesi gerektiğini belirtti. Rosenberg ayrıca Hitler'e bu doğrultuda danışmanlık yaptı ve iki adam, daha sonra Max Erwin von Scheubner-Richter tarafından tanımlanan Doğu politikasının entelektüel temelini sağladı.

Mart 1920'de, Hitler'i siyasetle ilk kez tanıştıran Alman Genelkurmay subayı Karl Mayr'ın emri üzerine Hitler ve Eckart, Wolfgang Kapp ile buluşmak ve Kapp Darbesi'ne katılmak için Berlin'e uçtular. Kapp ve Eckart birbirlerini tanıyorlardı. Kapp, Eckart'ın haftalık dergisini desteklemek için 1.000 Mark bağışlamıştı. Ancak yolculuk başarılı olmadı: Sahte sakal takan Hitler yüksekten korkuyordu, yolda uçak tutması yaşadı (bu onun ilk uçuşuydu) ve Berlin'e vardıklarında darbe çoktan çöküyordu. Berlinliler arasında da olumlu bir izlenim yaratamadılar.

Eckart, Hitler'i *völkisch* hareketiyle bağlantılı potansiyel zengin bağışçılarla tanıştırdı. Eckart'ın bağlantılarını kullanarak Münih'te DAP için bağış toplamak amacıyla birlikte çalıştılar, ancak büyük bir başarı elde edemediler. Bununla birlikte, Eckart'ın zengin ve güçlülerle daha iyi bağları olduğu Berlin'de, Pan-Alman Birliği'nin üst düzey yetkilileri de dâhil olmak üzere önemli miktarda para topladılar. Birlikte başkente sık sık seyahatler yaptılar. Bunlardan birinde Eckart, Hitler'i gelecekteki görgü kuralları öğretmeni sosyetik Helene Bechstein ile tanıştırdı ve Hitler, Berlin'in üst sınıfları arasında boy ɡöstermeye başladı.

Haziran 1921'de Hitler ve Eckart, Berlin'de bir bağış toplama gezisindeyken, Münih'teki Nazi Partisi içinde bir isyan çıktı. Yönetim kurulu üyeleri rakip Alman Sosyalist Partisi (DSP) ile birleşmek istedi. Hitler 11 Temmuz'da Münih'e döndü ve öfkeyle istifasını sundu. Komite üyeleri, önde gelen halk figürünün ve konuşmacısının istifasının partinin sonu anlamına geleceğini fark etti, bu nedenle Hitler'i kaybetmemek için lobi yapan Eckart'dan, Parti liderliği tarafından Hitler ile görüşmesi ve Hitler'in Parti'ye geri dönmeyi kabul edeceği koşulları iletmesi istendi. Hitler, parti merkezinin Münih'te kalması koşuluyla yeniden katılacağını ve parti başkanı olarak Anton Drexler'in yerine parti lideri olan "Führer"i olması koşuluyla yeniden katılacağını duyurdu. Komite kabul etti ve 26 Temmuz 1921'de partiye yeniden katıldı.

Eckart ayrıca Hitler'e, yarı pornografik *Der Stürmer* in yayıncısı ve şiddetli bir antisemitik olan Julius Streicher gibi etrafında toplanan insanlar ve Parti hakkında da tavsiyelerde bulunurdu. Hitler pornografiden iğreniyordu ve Streicher'in cinsel aktivitelerini onaylamıyordu; ayrıca Streicher'in başlattığı birçok parti içi kavgadan da rahatsızdı. Hitler'e göre, Eckart ona birçok kez "Streicher'in bir okul öğretmeni ve birçok açıdan deli olduğunu" söylemişti. Her zaman, Streicher gibi bir adama destek vermeden Nasyonal Sosyalizmin zaferini ummanın mümkün olmadığını da eklemişti.

Alfred Rosenberg görevi devralmadan önce bir süre Eckart, Gottfried Feder ile birlikte Nazi Partisi'nin "filozofu" olarak kabul ediliyordu.

### Fikir ayrılıkları

Hitler, büyük ölçüde Eckart'ın akıl hocalığı sayesinde, kendine ne kadar çok güvense de, Eckart'a bir akıl hocası olarak o kadar az ihtiyaç duydu ki, bu da ilişkilerinin soğumasına neden oldu.

Kasım 1922'de Eckart ve partinin Almanya dışındaki başlıca bağış toplayıcısı Emil Gansser, ipek endüstrisinde zengin bir girişimci olan Alfred Schwarzenbach'ı görmek için İsviçre'nin Zürih kentine bir gezi düzenlediler. Gezi, Hitler'in yardımcısı Rudolf Hess tarafından düzenlendi. Toplantının ayrıntılı kayıtları günümüze ulaşmamış olsa da, ertesi yıl Hitler'in de katıldığı tekrar bir ziyaret gerçekleştirildi. Bu gezi başarılı olmadı. Hitler, Alman göçmenlere, sağcı İsviçreli subaylara ve düzinelerce İsviçreli iş adamına bir konuşma yaptı, ancak bu konuşma ve ertesi günkü özel görüşme bir fiyaskoyla sonuçlandı. Hitler, gezinin başarısızlığından Eckart'ın sosyal nezaket eksikliğini sorumlu tuttu.

O dönem Almanya Cumhurbaşkanı olan Friedrich Ebert hakkında iftira niteliğinde bir şiir yayınlayan Eckart, 1923'ün başlarında "Dr. Hoffman" sahte adıyla, Almanya-Avusturya sınırına yakın olan Berchtesgaden yakınlarındaki Bavyera Alpleri'ne kaçarak tutuklanmaktan kurtuldu. Nisan ayında Hitler onu Obersalzberg'deki Pension Moritz'de ziyaret etti ve birkaç gün onunla "Herr Wolf" sahte ismiyle kaldı. Bu, Hitler'in daha sonra dağ evi Berghof'u inşa edeceği bölgeyle tanışmasıydı.

Hitler ve Eckart arasında gerginlikler ortaya çıkmaya başladı. Sadece her ikisinin de bir kadına karşı nasıl davranılması ɡerektiği konusunda kişisel anlaşmazlıkları yoktu: Hitler, Eckart'ın Münih'te başlatılan darbenin başarılı bir ulusal devrime dönüşebileceğine inanmamasından rahatsızdı. "Münih, Berlin değil," dedi. Eckart ise "Bu, nihai başarısızlıktan başka bir şeye yol açmazdı" diye ekledi.

Eckart, Hitler'i bir dâhi ve mesih olarak tanıtmadaki rolüne rağmen, Mayıs 1923'te Hitler'in akıl hocalarından biri olan Ernst Hanfstaengl'e, Hitler'in "Mesih kompleksi ile Neroizm arasında bir yerde, megalomaniye" sahip olduğundan şikayet etti.

Eckart'a duyduğu geçici kızgınlık ve Eckart'ın operasyonel konularda pratik olamaması nedeniyle Hitler, Eckart'ın yardımı olmadan partiyi yönetmeye çalışmaya başladı ama Eckart'ı tekrar etkili bir siyasetçi olarak kullanmak zorunda kaldığında elde edilen sonuçlar hayal kırıklığı yaratıyordu. Hitler, dağınıklığı ve artan içki alışkanlığı nedeniyle Eckart'ı siyasi bir yük olarak görmeye başladı. Ancak Hitler, yoluna çıkan diğer yoldaşlarına yaptığı gibi onu terk etmedi veya kenara itmedi. Eckart'a entelektüel ve duygusal olarak yakın kaldı ve onu dağlarda ziyaret etmeye devam etti. İki adam arasındaki ilişki sadece siyasi bir ilişki değildi.

9 Kasım 1923'te Eckart, başarısızla sonuçlanan Birahane Darbesi'ne katıldı. Tutuklandı ve Hitler ve diğer parti yetkilileriyle birlikte Landsberg Hapishanesi'ne konuldu, ancak kısa bir süre sonra hastalığı nedeniyle serbest bırakıldı. Daha sonra iyileşmek için Berchtesgaden'e gitti.

### Hitler'in bir dehâ ve mesih olarak tanıtılması

Eckart, Hitler'i Almanya'nın gelecek kurtarıcısı olarak tanıttı. Eckart Otto Weininger'e hayrandı. Weininger'e göre dâhi olan bir insan, erkekliğin ve maddi olmayanlığın özüydü; Yahudiler ise en saf haliyle kadınlıktı. Eckart bu felsefeyi benimsedi ve bir dehanın ɡörevinin dünyayı Yahudilerin uğursuz etkisinden kurtarmak olduğunu düşündü. Alman toplumunun birçok kesimi benzer görüşlere sahipti ve bir kurtarıcı, bir "Alman Mesihi", ülkenin Büyük Buhran ve I. Dünya Savaşı'nı sona erdiren Versay Antlaşması'nın ekonomik etkileri sonucu düştüğü ekonomik ve politik bataklıktan onları çıkaracak bir deha arıyordu.

Eckart'ın himayesinde olan Hitler önce kendini o kişi, üstün bir varlık olarak görmeye başladı. Genel olarak dâhilerin doğuştan geldiğine ve yaratılmadığına inanıldığı için, kendisini Eckart ve diğerleri tarafından akıl hocalığı almış biri olarak sunamazdı. Bu nedenle Hitler, Mein Kampf'ta dünyanın artık doğal deha olarak görmesi gereken Adolf Hitler, Alman Mesihi'ni yaratmada Eckart'tan veya Karl Mayr ɡibi etkili olan diğerler kişilerden bahsetmedi.

Parti'nin Aralık 1920'de Völkischer Beobachter'ı satın almasından, Eckart'ın editör olarak atanmasından ve Rosenberg'in asistanı olmasından kısa bir süre sonra, bu iki adam gazeteyi "Hitler Efsanesi"ni yaymak için bir araç olarak kullanmaya başladılar; Hitler'in üstün bir varlık, ilahi Alman Mesihi olacak bir deha - seçilmiş kişi - olduğu fikrini yazdılar. Gazete Hitler'den yalnızca Nazi Partisi'nin lideri olarak bahsetmiyordu; bunun yerine, o "Almanya'nın lideri"ydi. Bavyera'daki diğer gazeteler Hitler'den "Bavyeralı Mussolini" olarak bahsetmeye başladı. Hitler'in özel olduğu fikri yayılmaya başladı, öyle ki iki yıl sonra, Kasım 1922'de, *Traunsteiner Wochenblatt* gazetesi "halk kitlelerinin [Hitler'i] liderleri olarak yüceltecekleri ve iyi günde kötü günde ona bağlılıklarını sunacakları" günü dört gözle beklediklerini yazdı.

## Ölümü

Eckart, 26 Aralık 1923'te Berchtesgaden'de kalp krizinden öldü. Nazi Partisi yetkilisi Hans Lammers ve karısı ile kızının mezarlarından çok da uzak olmayan Berchtesgaden'in eski mezarlığına gömüldü.

Hitler, Mein Kampf'ın ilk cildinde Eckart'tan bahsetmemiş olsa da, Eckart'ın ölümünden sonra ikinci cildi ona ithaf
etti ve Eckart'ın "yaşamını yazılarında, düşüncelerinde ve en sonunda eylemlerinde halkımızın uyanışına adamış en iyilerden biri" olduğunu yazdı. Özellikle, Eckart'ı akıl hocası ve öğretmeni olarak kabul edecek ve 1942'de onun hakkında şunları söyleyecekti: "Hepimiz o zamandan beri ilerledik, bu yüzden [Eckart]'ın o zamanlar ne olduğunu görmedik: bir kutup yıldızı. Diğerlerinin yazıları basmakalıp sözlerle doluydu, ama sizi azarladıysa: ne kadar da zeki! O zamanlar stil açısından daha bebektim." Hitler daha sonra sekreterlerinden birine Eckart ile olan dostluğunun "1920'lerde yaşadığı en iyi şeylerden biri" olduğunu ve bir daha asla böyle "düşünüp ve "hissetmediğini" belirtti.

## Kişiliği

İlk Nazi taraftarlarından olan Ernst Hanfstaengl, Eckart'ı "deniz aygırı görünümünde eski moda bir Bavyeralının mükemmel bir örneği" olarak belirtmiştir. Eckart, gazeteci Edgar Ansel Mowrer tarafından "tuhaf bir sarhoş dâhi" olarak tanımlandı. Samuel W. Mitcham, Eckart'ı "eksantrik bir entelektüel" ve "aşırı antisemitist" olarak adlandırıyor ve aynı zamanda "şarap, kadın ve bedensel zevklerden" hoşlanan bir "dünya adamı" olduğunu söylüyor. Alan Bullock, Eckart'ı "şiddet yanlısı milliyetçi, anti-demokratik ve din adamı karşıtı görüşlere sahip, İskandinav halk inanışlarına meraklı ve Yahudi düşmanlığı zevki olan bir ırkçı" olarak tanımlıyor ve "sarhoşken bile iyi konuşuyordu" ve "Münih'teki herkesi tanıyordu" şeklinde ɡörüşünü belirtmiştir. Richard J. Evans'a göre, "başarısız ırkçı bir şair ve oyun yazarı" olan Eckart'ın, kariyerinin başarısızlığını Alman kültüründeki Yahudi egemenliğine bağladı ve yıkıcı veya materyalist olan her şeyi "Yahudilik" olarak tanımladığını söylemiştir. Joachim C. Fest, Eckart'ı "kaba ve komik bir figür, kalın yuvarlak kafalı, iyi şarap ve kaba konuşmalara düşkünlük" ve "blöf yapan ve karmaşık olmayan tavırlar" serɡileyen birisi olarak tanımlıyor. Devrimci hedefleri "gerçek sosyalizmi" desteklemek ve ülkeyi "faiz köleliğinden" kurtarmaktı diye ekledi. Thomas Weber'e göre, Eckart "neşeli ama karamsar bir yapıya" sahipti. John Toland ise onu "biraz dâhice dokunuşa sahip hovarda bir adam" ve "zamanının çoğunu kafelerde ve birahanelerde içki içen ve konuşarak geçiren uzun boylu, kel, iri yarı bir eksantrik" olarak tanımlıyor. O "doğuştan romantik bir devrimciydi... kahvehane polemiklerinin ustasıydı. Duygusal bir alaycı, samimi bir şarlatan, sürekli sahnede, en ufak bir fırsat verildiğinde kendi çevresinde, sokakta veya bir kafede dahice dersler veriyordu".

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Biyografi