# Darfur Savaşı

| Darfur Savaşı |
| --- |
| Sudan İç Savaşları'nın bir parçası |
|  6 Haziran 2016'da Sudan'daki askeri durum. (Darfur en solda)   Sudan hükümeti ve müttefiklerinin kontrolünde
  Sudan Devrimci Cephesi ve müttefiklerinin kontrolünde
  Devrim Uyanış Konseyi'nin kontrolünde |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Durum |
Devam ediyor |

 |
| Taraflar |
|  SRF (2020'ye kadar)

* JEM
* SLA
* LJM (2010'dan beri)

SARC (2014'ten beri)
SLFA (2017'den beri)

* SLA-Unity
* SLMJ
* JEM (Jali)

**Supported by:**
 Güney Sudan
 Çad (2005–2010)
 Eritre (2008'e kadar)
 Libya (2011'e kadar)

 Uganda (2015'e kadar)  |  Sudan* Sudan Silahlı Kuvvetleri
* Cancavid

 Çadlı asi gruplar
 Kaddafi karşıtı kuvvetler (2011)
**Destekleyenler:**
 Libya (2011'den beri)  Çin  İran (2016'ya kadar)  Rusya  Belarus |  UNAMID (2007'den beri) |
| Komutanlar ve liderler |
|  Ahmed Diraige
 Khalil Ibrahim (ölü)
 Gibril Ibrahim
 Abdul Wahid al Nur (SLA-AW)
 Minni Minnawi (SLA-MM)

Musa Hilal (esir) (SARC) |  Abdel Fattah al-Burhan  Omar al-Bashir (Nisan 2019'a kadar)
 Musa Hilal (2017'ye kadar)
 Hamid Dawai
 Ali Kushayb
 Ahmed Haroun (Nisan 2019'a kadar)
 Mohamed Hamdan Dagalo

 Mohammed Nour Abdelkerim |  Martin Ihoeghian Uhomoibhi

 Frank Mushyo Kamanzi |
| Güçler |
| **SRF:** 60,000

* **JEM:** 35,000
 | **SAF:** 109,300

* **RSF:** 17,500

**Janjaweed:** <25,000 | **UNAMID:** 15,845 asker ve 3,403 polis memuru |
| Kayıplar |
|
Bilinmiyor |
Bilinmiyor |
235 ölüKaynak hatası: `<ref>` etiketi için `</ref>` kapanışı eksik (Bkz: Kaynak gösterme) |
| a 2011'kadar Ulusal Kurtuluş Cephesi olarak biliniyordu.
b 2011'de Doha Darfur Barış Sözlşmesi'ni imzaladı.
c Sayı Darfur'da görevlendirilmiş tüm askerler yerine ordunun ytamamını kapsar.

---

**Toplam mülteci:**

2,850,000–3,000,000 (BM tahmini) 450,000 (Sudan hükümeti tahmini) |

**Darfur Savaşı**, Sudan'ın Darfur bölgesinde Şubat 2003'te Sudan Kurtuluş Hareketi (SLM) ve Adalet ve Eşitlik Hareketi (JEM) adlı grupların, Darfur'un Arap olmayan nüfusunu ezmekle suçladıkları Sudan hükûmeti ile savaşmaları sonucunda başladı. Hükûmet, saldırılara Darfur'un Arap olmayan etnik gruplarına karşı etnik temizlik kampanyası yürüterek karşılık verdi. Bu, yüz binlerce sivilin ölümüne yol açtı ve Sudan Devlet Başkanı Ömer el Beşir'in Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan ithamı ile sonuçlandı.

Çatışmanın bir tarafında Sudan ordusu ve polisi ile, Cancavid adı verilen, Araplaştırılmış yerli Afrikalılar ve Rizeigat kabilesinden az sayıda Bedevi'den oluşan Sudanlı milis kuvvetleri yer almaktadır. Bölgedeki diğer Arap gruplarının çoğu çatışmalara katılmamaktadır. Diğer tarafta ise, özellikle Arap olmayan Müslüman Fur, Zaghawa ve Masalit etnik gruplarının üyelerinin oluşturduğu SLM/A ve JEM yer alır. Afrika Birliği ve Birleşmiş Milletler'in de bölgede UNAMID adında ortak bir barışı koruma misyonu vardır. Sudan hükûmeti, Cancavidleri desteklediğini açıkça reddetse de, kanıtlar, sivillere karşı mali yardım ve silahlar sağladığına ve ortak saldırıları koordine ettiğine dair iddiaları desteklemektedir. İnsan zayiatlarının sayısı, savaş ya da açlık ve hastalıktan birkaç yüz bin ölüye kadar değişmektedir. Savaş sonucunda, milyonlarca kişi mülteci kamplarına veya sınır ötesine göç etmeye zorlandı ve bu bir insani bir kriz yarattı. Eski ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell durumu bir soykırım veya soykırım eylemi olarak nitelendirdi.

Sudan hükûmeti ve JEM, barışı sağlamak için geçici bir anlaşma ile Şubat 2010'da bir ateşkes anlaşması imzaladı. Ancak görüşmeler, Sudan ordusunun Tolu Anlaşması'na aykırı olarak bir köye yönelik baskınlar ve hava saldırıları düzenlediği suçlamalarıyla aksadı. Darfur'daki en büyük hükûmet karşıtı grup olan JEM, müzakereleri boykot edeceğini açıkladı.

Sudan Devrimi sırasında askeri ve sivil temsilciler tarafından imzalanan Ağustos 2019 Anayasa Deklarasyonu Taslağı, 39 aylık demokratik sivil yönetime geçiş döneminin ilk altı ayında Darfur'da ve Sudan'daki diğer silahlı çatışma bölgelerinde barış anlaşmasına yol açan bir barış sürecinin yapılmasını gerektirmektedir.

Silahlı çatışmaları sona erdirmek için 31 Ağustos 2020'de Sudanlı yetkililer ve bazı isyancı gruplar arasında kapsamlı bir barış anlaşması imzalandı.

## Kaynakça