# Manş Denizi

| Manş Denizi |
| --- |
|  |
| Havza |
| Ülke(ler) | Büyük Britanya, Fransa |
| Konum | Kuzeybatı Avrupa |
| Koordinatlar | ﻿ / ﻿ |
| Genel bilgiler |
| Aktığı yer | Atlas Okyanusu |
| Tür | Deniz |
| Akarsu (gelen) | Kuzey Denizi, Sen Nehri |
| Uzunluk | 560 km |
| Genişlik | 240 km |
| Ortalama derinlik | 63 m |
| En derin noktası | 174 m |
| Yüzölçümü | 75.000 km2 |
| Tuzluluk | 3,5 % |
| Sıcaklık | 20 °C (maksimum) 5 °C (minimum) |
| Wikimedia Commons |
|  |

**Manş Denizi** (İngilizce: *English Channel*; Fransızca *La Manche*), Büyük Britanya'yı Fransa'dan ayırıp Atlas Okyanusu ile Kuzey Denizi'ni birleştiren denizdir. Uzunluğu 563 km, en geniş yeri ise 240 km'dir. Deniz çok sığdır. Ortalama derinlik 63 metre kadardır.

Dover Boğazı (İngilizce: *Strait of Dover*; Fransızca: *Pas de Calais*) Manş Denizi'nin en dar kısmıdır. Dover'den *Cap Griz Nez*e sadece 34 km'dir. Manş Denizi'nin doğu ucunda yer alır ve Kuzey Denizi'yle karşılaşır. Antik Roma egemenliği döneminde kanal Latince *Oceanus Britannicus* (*Britanya Okyanusu*) olarak biliniyordu. Daha sonra *British Sea* (*İngiliz Denizi*) olarak adlandırıldı. Victoria döneminde Manş Denizi ayrıca (*Silver Line*) *Gümüş Hat*  olarak da biliniyordu. William Camden, *Britannica'da (1586)* *İngiliz Denizi* olarak isimlendirildiğini fakat ayrıca İngiliz denizciler tarafından *canal* (*kanal*) olarak adlandırıldığını söyler. Yaklaşık 1450'deki haritada Manş Denizi, Latince *Canalites Anglie* (*İngiliz Kanalı*) olarak adlandırılır.

Manş Denizi'nin uydu görüntüsü
Manş Denizi'nin derinliği Dover ve Calais arasında 45 metredir. Buradan doğu tarafına doğru deniz sığlaşmaya devam eder.  *Broad Fourteens* de yaklaşık 26 metredir. Manş Denizi'nin, Fransa'ya yakın olan kısımda adalar yer alır. Scilly Adaları, Birleşik Krallık ve Ushant Fransa'da Manş Denizi'nin sonunun batı ucunda yer alır.

## Geçmiş

Louis Blériot (1872-1936) ve uçağı Blériot XI, 25 Temmuz 1909'da İngiltere'nin Dover kentindeki iniş sahasında uçakla ilk Manş Denizi geçişinden sonra.
Manş Denizi, Büyük Britanya adası için doğal bir savunma açkısı, anahtarıdır. Savaşlarda dikkate değer en önemli olaylar; Napolyon'a karşı *Napolyon Savaşları* süresinde ve Nazi Almanyası'na karşı II. Dünya Savaşı'nda. Buna rağmen Manş Denizi'nin birçok istilaya sahne olmuş ve istila akınları denenmiştir. Büyük Britanya'nın Romalılarca fethi, Normanlarca fethi 1066'da, İspanyol Armada'sı 1588, Normandiya Çıkarması 1944'te olaylar yaşamıştır. Manş Denizi pek çok deniz savaşına da sahne olmuştur. *Goodwin Sands muharebesi* (1652), Portland Muharebesi (1653), La Hougue muharebesi (1692). Bu zamanda Manş Denizi kültür ve politik yapı bağlantısına ortaklık etti. Ön-Roma Kelt toplumu, Roma kültürü ve *Brittanie* (Fransa'da bağımsız krallık ve düklük) den *Norman* devletine kadar.

## Kıyılarındaki en büyük şehirler

Aşağıdaki liste Manş Denizi boyunca yer alan şehir ve kasabalarda yaşayan 20.000 den daha fazla nüfuslu yerlerin azalan bir şekilde sırasını vermektedir.
(Fransa nüfus sayımı 1999 yılını, İngiliz nüfus sayımı 2001 verilerini içerir)
İngiliz tarafı:

* Brighton-Worthing-Littlehampton: 461.181 (ikamet eden kimse)
* Portsmouth: 442.252
* Bournemouth: 383.713
* Southampton: 304.400
* Plymouth: 243.795
* Torquay: 129.702
* Dover: 39.076
* Seaford: 21.851

Fransız tarafı:

* Le Havre: 248.547 (ikamet eden kimse)
* Calais: 104.852
* Saint Brieuc: 85.849
* Dieppe: 42.202
* Morlaix: 35.996
* Dinard: 25.006

Kanal adaları:

* Saint Helier: 48.997 (ikamet eden kimse)

## Tünel

Şimdiye kadar pek çok seyahat eden kimse Manş denizini Manş Tüneli'ni kullanarak geçmektedir. Tünel, ilk defa 19. yüzyılda önerildi ve neticede 1994 yılında gerçekleşti. İngiltere ve Fransa'yı demir yolu ile birbirine bağlar. Şimdi Paris,Brüksel ve Londra arasında düzenli bir şekilde *Eurostar* treniyle seyahat gerçekleşmektedir.

## Görüntüler

* Cape Gris (Keyp Giris)
* Yarımada
* Cape Gris Nez'de güneşin batışı

## Denize kıyısı olan ülkeler

Kuzeyde:

* Birleşik Krallık

Güneyde:

* Fransa

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Manş Denizi ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.