# Romantik müzik

Josef Danhauser'in piyano başında Franz Liszt'in 1840 tablosu (soldan sağa) Alexandre Dumas, Hector Berlioz, George Sand, Niccolò Paganini, Gioachino Rossini, Marie d'Agoult ile Anton Dietrich'in Ludwig van Beethoven büstü ile çevrili piyano
**Romantik müzik**, Batı Klasik müziğinde, genellikle Romantik dönem olarak adlandırılan 19. yüzyıl dönemiyle ilişkili stilistik bir harekettir. Yaklaşık 1800'den 1910'a kadar Avrupa'da öne çıkan entelektüel, sanatsal ve edebi hareket olan Romantizmin bir parçasıdır.

Romantik besteciler, bireysel, duygusal, dramatik ve sıklıkla Romantik edebiyat, şiir, sanat ve felsefe hareketleri içinde daha geniş eğilimleri yansıtan programatik müzik yaratmaya çalıştılar. Romantik müzik genellikle görünüşte doğa, edebiyat, şiir veya güzel sanatlar gibi müzikal olmayan uyaranlardan esinlenmiştir (ya da ilham aramışlardır).

Erken Romantik dönemin etkili bestecileri şunlardır; Adolphe Adam, Daniel Auber, Ludwig van Beethoven, Hector Berlioz, François-Adrien Boieldieu, Frédéric Chopin, Sophia Dussek, Ferdinand Hérold, Mikhail Glinka, Fanny Mendelssohn, Felix Mendelssohn, John Field, Ignaz Moscheles, Otto Nicolai, Gioachino Rossini, Ferdinand Ries, Vincenzo Bellini, Franz Berwald, Luigi Cherubini, Carl Czerny, Gaetano Donizetti, Johann Nepomuk Hummel, Carl Loewe, Niccolò Paganini, Giacomo Meyerbeer, Anton Reicha, Franz Schubert, Clara Schumann, Robert Schumann, Louis Spohr, Gaspare Spontini, Ambroise Thomas ve Carl Maria von Weber . Daha sonraki 19. yüzyıl bestecileri, genişletilmiş kromatik armoni ve genişletilmiş orkestrasyon kullanımı gibi belirli erken romantik fikirler ve müzik teknikleri üzerine inşa etmiş gibi görünmektedir. Bu şekilde sonra gelen bu romantik besteciler şunlardır Albeniz, Bruckner, Granados, Smetana, Brahms, Mac Dowell'la, Tchaikovsky, Parker, Mussorgsky, Dvořák, Borodin, DELIUS, Liszt, Wagner, Mahler, Goldmark, Richard Strauss, Verdi, Puccini, Bizet, Lalo, Rimsky Korsakov, Schoenberg, Sibelius, Stanford, Parry, Scriabin, Elgar, Grieg, Saint-Saëns, Fauré, Rachmaninoff, Glazunov, Chausson ve Franck.

## Arka plan

 Caspar David Friedrich tarafından yapılan "Wanderer Above the Sea of Fog" (Sis Denizinin Üstündeki Gezgin) Romantik resme bir örnektir.
Romantik hareket, Avrupa'da 18. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkan, Sanayi Devrimine tepki olarak güçlenen sanatsal, edebi ve entelektüel bir hareketti. Kısmen, Aydınlanma Çağı'nın sosyal ve politik normlarına ve de doğanın bilimsel rasyonelleştirilmesine karşı bir tepkiydi (Casey 2008). En çok görsel sanatlar, müzik ve edebiyatta somutlaşmış olsa da tarihçilikte (Levin 1959) ve eğitimde (Gutek 1995) büyük bir etkisi olmuştur ve de doğa tarihindeki gelişmelerden de etkilenmiştir Nichols 2005 .

Romantizm teriminin müzikteki ilk önemli uygulamalarından biri 1789'da Fransız André Grétry'nin *Mémoires'indeydi* ancak 1810'da çıkan Ludwig van Beethoven'ın Beşinci Senfonisi üzerine uzunca bir incelemeyi 1813'te makale olarak yayımlayan ve müzikal romantizmin ilkelerini gerçekten kuran ETA Hoffmann'dı. Bu denemelerin ilkinde Hoffmann, müzikal Romantizmin başlangıçlarını Haydn ve Mozart'ın sonraki eserlerine kadar dayandırmıştır. Müziği ve özellikle enstrümantal müziği Romantizmde duyguların ifadesine en uygun sanat olarak üstün bir konuma yükselten, Hoffmann'ın zaten "Romantik" terimiyle ilişkilendirilen, Klasik modellerin kısıtlama ve formalitesine karşı kullanılan fikirlerin kaynaşmasıydı. Alman müziğinin müzikal Romantizmin merkezine getirilmesi de Hoffmann ve diğer Alman yazarların yazıları aracılığıyla olmuştur (Samson 2001) .

## Özellikler

Genellikle Romantizme atfedilen özellikler:

* Doğa ile yeni bir meşguliyet ve Doğa'ya teslimiyet
* Geçmişe, özellikle Orta Çağ'a ve Orta Çağ şövalyeliği efsanelerine duyulan hayranlık
* Hem dini hem de sadece ürkütücü mistik ve doğaüstü olana bir dönüş
* Sonsuzluğa duyulan özlem
* Uzaklığın gizemli çağrışımları, olağandışı ve inanılmaz, tuhaf ve şaşırtıcı
* Geceye, hayalete, ürkütücü ve korkunç olana odaklanma
* Fantastik görüş ve ruhsal deneyimler;
* Ulusal kimliğe verilen yeni bir dikkat
* Öznelliğin üstünde aşırı durma
* Otobiyografiye ilgi
* Müzikal formüllere ve anlayışa karşı hoşnutsuzluk.

Bununla birlikte, zamanla çoğalan bu tür listeler bir "antitetik fenomenler kaosu" ile sonuçlandı. Yüzeysel olduğu için, esas anlamından uzak birçok anlam ifade eden şeyler olduğu için eleştirildi. Sıfatlara yüklediği anlamlar da çok belirsiz ve anlaşılmaz oldukları için eleştirildi. Örneğin, "hayalet ve doğaüstü" özellikleri, Mozart'ın *1787'deki Don Giovanni'sine* ve Stravinsky'nin 1951'deki *The Rake's Progress'ine* karşılık gelebilir. (Kravitt 1992, 93-95)

Müzikte, Beethoven'ın ölümünden sonra müzikal yapı ve formda nispeten net bir ayrım vardır. Beethoven "romantik" bir besteci olarak kabul edilsin veya edilmesin, eserinin kapsamı ve gücü, klasik sonat formunun, daha doğrusu, senfoni yapısının, sonatın ve yaylı çalgılar dörtlüsünün tükenmiş olduğu hissini doğurdu. Schumann, Schubert, Berlioz ve diğer erken Romantik besteciler alternatif yollar arama eğilimine girdi. Romantik müziğin bazı karakteristik özellikleri şunlardır:

* Geleneksel klasik türlerin yanında şarkı döngüsü, gece, konser etüdü, arabesk ve rapsodi gibi yeni veya daha önce çok yaygın olmayan müzik yapılarının kullanılması. Program müziği biraz daha yaygın hale geldi;
* Dizinin ilk derecesinden (Toni)) ana notanın üstündeki dördüncü notasına kadar (subdominant) veya alternatif şifreler yerine geleneksel dominantın harekete dayalı harmonik bir yapısı ve harmonik akor dizisinin daha ayrıntılı kullanımı (Wagner ve Liszt deneysel akor dizileriyle bilinir);
* Müzikal ilgiyi sürdürmek için melodide daha fazla vurgu. Klasik dönem genellikle kısa, hatta parça parça tematik materyal kullanırken, Romantik dönem daha detaylı tanımlanmış ve daha tatmin edici temalardan daha fazla yararlanma eğilimindeydi;
* Büyük bir orkestrasyonun desteklediği, daha geniş bir dinamik yelpazenin kullanımı; örneğin ppp den fff ye;
* Daha büyük bir ton aralığı (piyanonun en düşük ve en yüksek notalarını kullanarak).

## 19. yüzyılın trendleri

### Müzikal olmayan etkiler

Fikirler, insanların tutumları, tarihi olaylar, keşifler ve icatlar gibi toplumdaki değişimler ve olaylar genellikle müziği etkiler. Örneğin, Sanayi Devrimi 18. yüzyılın sonlarında ve 19. yüzyılın başlarında tamamen etkiliydi. Bu olayın müzik üzerinde derin bir etkisi oldu: Çoğu nefesli çalgıların ve üflemeli çalgıların bağlı olduğu mekanik valflerde ve anahtarlarda büyük gelişmeler oldu. Yeni ve yenilikçi enstrümanlar daha kolay çalınabiliyordu ve daha güvenilirlerdi (Schmidt-Jones and Jones 2004, 3).

Müziği etkileyen bir diğer gelişme de orta sınıfın yükselişidir. Bu dönemden önceki besteciler aristokrasinin himayesinde yaşamışlardı. Çoğu zaman seyircileri azdı ve çoğunlukla üst sınıftan, müzik hakkında bilgisi olan kişilerden oluşuyordu (Schmidt-Jones and Jones 2004, 3). Diğer yandan, Romantik besteciler genellikle, herhangi bir müzik dersi almamış müşterilerin ödeme yaptığı geniş katılımlı halka açık konserler ve festivaller için yazmışlardır. (Schmidt-Jones and Jones 2004, 3). Elgar gibi Romantik Dönem bestecileri, dünyaya "müzik zevkleri arasında ayrım olmaması" gerektiğini (Young 1967, 525) ve "amacın duyulacak bir müzik yazmak olduğunu" gösterdi.(Young 1967, 527).

### Milliyetçilik

Romantik dönemde, müzik genellikle çok daha milliyetçi bir amaç üstlendi. Örneğin, Jean Sibelius'un Finlandiya'sı, bir gün Rus kontrolünden bağımsızlığını kazanacak olan yükselen Finlandiya ulusunu temsil edecek şekilde yorumlanmıştır (Child, 2006). Frédéric Chopin, milliyetçi unsurları bestelerine dahil eden ilk bestecilerden biriydi. Joseph Machlis, Polonya'nın çarlık yönetimine karşı verdiği özgürlük mücadelesinin Polonya'da milli şairliği uyandırdığını belirtmiştir. Romantik dönemin eserlerinde çok sayıda müzikal milliyetçilik örnekleri bulunur. Chopin'in Mazurkalarında halk deyimi öne çıkar. (Machlis 1963, 149-50). Mazurkaları ve polonezleri, milliyetçi ritimler kullanmalarıyla özellikle dikkate değerdir. Ayrıca, "İkinci Dünya Savaşı sırasında Naziler, bu eserlerde bulunan güçlü sembolizm nedeniyle Chopin'in Polonezlerinin Varşova'da çalınmasını yasakladılar (Machlis 1963, 150). Bedřich Smetana gibi diğer besteciler, anavatanlarını müzikal olarak tanımlayan parçalar yazdılar; özellikle, Smetana'nın *Vltava'sı* günümüz Çekya'daki Moldau Nehri hakkında bir senfonik şiirdir ve *Ma Vlast* (Benim Vatanım) başlıklı altı milliyetçi senfonik şiirden oluşan bir döngünün ikincisidir (Grunfeld 1974, 112-113). Ayrıca Smetana hepsi repertuvarda kalan sekiz milliyetçi opera besteledi. Onu ilk Çek milliyetçisi besteci hem de 1860'larda öne çıkan kuşağın en önemli Çek opera bestecisi kabul ederler. (Ottlová, Tyrrell, and Pospíšil 2001).

## Ayrıca bakınız

* müzik tarihi
* Romantik dönem bestecilerinin listesi
* Neoromantizm (müzik)

## Kaynakça

Özel
Genel
* *Beard, David, and Kenneth Gloag. 2005.* Musicology: The Key Concepts*. Cornwall: Routledge.*
* Salonen on Sibelius". *Performance Today*. National Public Radio.
* Encyclopædia Britannica (n.d.). "Romanticism". *Britannica.com*. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2010.
* Summary of Western Classical Music History". Linked from John Ito, Music Humanities, section 16. New York: Columbia University (accessed 11 April 2016).
* Grétry, André-Ernest-Modeste. 1789. *Mémoires, ou Essai sur la musique*. 3 vols. Paris: Chez l’auteur, de L'Imprimerie de la république, 1789. Second, enlarged edition, Paris: Imprimerie de la république, pluviôse, 1797. Republished, 3 vols., Paris: Verdiere, 1812; Brussels: Whalen, 1829. Facsimile of the 1797 edition, Da Capo Press Music Reprint Series. New York: Da Capo Press, 1971. Facsimile reprint in 1 volume of the 1829 Brussels edition, Bibliotheca musica Bononiensis, Sezione III no. 43. Bologna: Forni Editore, 1978.
* Grunfeld, Frederic V. 1974. *Music*. New York: Newsweek Books. 0-88225-101-5 (cloth); 0882251023 (de luxe).
* Gutek, Gerald Lee. 1995. *A History of the Western Educational Experience*, second edition. Prospect Heights, Ill.: Waveland Press. 0881338184.
* reference=Hoffmann, Ernst Theodor Amadeus. 1810. "Recension: Sinfonie pour 2 Violons, 2 Violes, Violoncelle e Contre-Violon, 2 Flûtes, petite Flûte, 2 Hautbois, 2 Clarinettes, 2 Bassons, Contrabasson, 2 Cors, 2 Trompettes, Timbales et 3 Trompes, composée et dediée etc. par Louis van Beethoven. à Leipsic, chez Breitkopf et Härtel, Oeuvre 67. No. 5. des Sinfonies. (Pr. 4 Rthlr. 12 Gr.)". *Allgemeine musikalische Zeitung* 12, no. 40 (4 July), cols. 630–42 [Der Beschluss folgt.]; 12, no. 41 (11 July), cols. 652–59.
* Kravitt, Edward F. 1992. "Romanticism Today". *The Musical Quarterly* 76, no. 1 (Spring): 93–109. (abonelik gereklidir)
* Levin, David. 1959. *History as Romantic Art: Bancroft, Prescott, and Parkman*. Stanford Studies in Language and Literature 20, Stanford: Stanford University Press. Reprinted as a Harbinger Book, New York: Harcourt, Brace & World Inc., 1963. Reprinted, New York: AMS Press, 1967.
* Machlis, Joseph. 1963.Şablon:Full citation needed
* Nichols, Ashton. 2005. "Roaring Alligators and Burning Tygers: Poetry and Science from William Bartram to Charles Darwin". *Proceedings of the American Philosophical Society* 149, no. 3:304–15.
* Ottlová, Marta, John Tyrrell, and Milan Pospíšil. 2001. "Smetana, Bedřich [Friedrich]". *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, second edition, edited by Stanley Sadie and John Tyrrell. London: Macmillan Publishers.
* Philips, Abbey. 2011. "Spacebomb: Truth Lies Somewhere in Between". RVA News: Joaquin in Memphis. (accessed 5 October 2015)
* Samson, Jim. 2001. "Romanticism". *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, second edition, edited by Stanley Sadie and John Tyrrell. London: Macmillan Publishers.
* Schmidt-Jones, Catherine, and Russell Jones. 2004. *Introduction to Music Theory*. [Houston, TX]: Connexions Project. 1-4116-5030-1.
* Young, Percy Marshall. 1967. *A History of British Music*. London: Benn.

## Dış bağlantılar

* Romantik Çağın Müziği
* Romantik Dönem
* Çevrimiçi dönem