# Sengoku Dönemi

Kawanakajima Muharebeleri (1561)
**Sengoku dönemi** (Japonca: 戦国時代 *Sengoku jidai*; "İç Savaş Dönemi"), Muromachi döneminde 1467-1603 yıllarını kapsayan dönemdir. Sengoku dönemi toplumsal ayaklanmalar, siyasal entrikalar ve askerî çatışmalar ile geçmiştir.

Sengoku dönemi 1467–1477 Ōnin Savaşı ile başladı. Dönem boyunca iktidar Ashikaga şogunluğunun elinde olup savaş boyunca merkezi hükûmetin otoritesi zayıfladı ve daimyolar giderek daha fazla güçlendiler. Dönemin en bilinen daimyoları Oda Nobunaga, Toyotomi Hideyoshi ve Tokugawa Ieyasu'dur. Sengoku dönemi Sekigahara Muharebesi'nin ardından tüm siyasi gücün Tokugawa şogunluğu altında birleştirilmesi ile sona erdi.

Bu dönemde, derebeyi ile vasalları arasındaki geleneksel efendi–kul ilişkisinde çözülme görüldü. Birçok vasal efendisine karşı ayaklandı; soylu aileler içinde lordluklar uğruna çıkan hanedan içi çatışmalarda vasallar taraf seçti; ayrıca soylu ailelerin yan kolları, kukla lordlar atayarak iktidarı ele geçirmeye çalıştı. Samuray kültürünün gevşemesi de dönemin bir diğer özelliğiydi; farklı toplumsal sınıflarda doğan bazı kişiler savaşçı olarak ün kazanarak samuray statüsüne yükselebildi. Benzer şekilde, bazı sıradan samuraylar koşulların etkisiyle *sengoku daimyō* statüsüne kadar yükseldi. Bu durumun ilk örneği dönemin en güçlü kişilerinden birisi olan Hōjō Sōun’dur; bir diğer örnek ise başlangıçta bir *Shugodai* (守護代, “vali [*Shugo*] yardımcısı”) olan ve efendisini zayıflatma yoluyla yerine geçerek iktidarı ele alan Uesugi Kenshin'dir. *Sengoku* dönemindeki yükselişlerin en dikkat çekici örneği olarak Toyotomi Hideyoshi kabul edilir. Köylü bir kökenden gelen Hideyoshi, sırasıyla samuray, *sengoku daimyō* ve ardından *kampaku* (imparator naibi) unvanına kadar yükselmeyi başarmıştır.

## Arka plan

Bu dönemde Japonya İmparatoru resmî olarak devletin hükümdarıydı ve her derebeyi ona bağlılık yemini ediyordu. Ancak imparator büyük ölçüde törensel ve dini bir figür olarak kenarda kalmıştı; yetkilerini fiilen, kabaca askerî diktatöre denk bir soylu olan şōguna devretmişti.

1346’dan 1358’e kadar süren Nanboku-chō Döneminde, Aşikaga şogunluğu, Kamakura şogunluğu tarafından kurulmuş yerel askerî ve polis görevlileri olan *shugo*ların yetkilerini giderek genişletti. *Shugo*lara *gokenin*ler arasındaki toprak anlaşmazlıklarını çözme yetkisi verildi ve kontrol ettikleri bölgelerden toplanan vergilerin yarısını alma hakkı tanındı. *Shugo*lar elde ettikleri bu zenginliği yerel samuraylarla paylaşarak aralarında hiyerarşik bir bağ kurulmasını sağladılar ve böylece *shugo daimyō* (守護大名) olarak bilinen ilk erken dönem *daimyo* sınıfı ortaya çıktı.

## Sengoku Döneminin başlangıcı

Sengoku Döneminin başlangıcı olarak Kyōtoku Olayı, Ōnin Savaşı veya Meiō Olayı kabul edilir.

Kyōtoku Olayı, 1454'ten 1482'ye kadar süren ve Kantō bölgesini sarsan büyük bir savaştı. Çatışma, Ashikaga şogunluğunun bölgedeki temsilcisi olan *kantō kubō**su (関東公方) Ashikaga Shigeuji'nin, yardımcısı konumundakiKantō kanrei**si (関東管領) Uesugi Noritada'yı öldürmesiyle başladı. Bunun üzerine Kantō'daki güçler Kubō ve Kanrei tarafları arasında bölündü; Ashikaga şogunluğu ise Kanrei'nin tarafını destekledi.

## Zaman çizelgesi

Onin Savaşı'nı tasvir eden bir resim
### Başlangıç ve bitiş yılı

Sengoku döneminin başlangıcı için genellikle üç farklı olay öne çıkar: 1454'teki Kyōtoku Olayı, 1467'de ortaya çıkan Ōnin Savaşı ya da 1493'teki Meiō Olayı. Dönemin sonu için de farklı tarihler ileri sürülür: Oda Nobunaga'nın Kyoto'ya girişi (1568), Muromachi şogunluğu'nun yıkılması(1573), Nobunaga'nın Azuchi Kalesi'ne yerleşmesi (1576), Hideyoshi'nin savaşları yasaklayan *Sōbujirei* (惣無事令) yasasını ilan etmesi (1587), Odawara Kuşatması (1590), Sekigahara Muharebesi (1600), Tokugawa şogunluğu'nun kuruluşu (1603), Osaka Kuşatması (1615) veya Shimabara Ayaklanması'nın bastırılması (1638). Geleneksel ve en çok bilinen görüş ise şudur: Sengoku dönemi, 1467'deki Ōnin Savaşı ile başlamış, 1568'de Oda Nobunaga'nın Ashikaga Yoshiaki'yi desteklemek için Kyoto'ya girmesiyle sona ermiştir.

### Kansai bölgesi ve Kyoto

#### Hosokawa klanının Ashikaga şogunluğunu kuklalaştırması

Ōnin Savaşı sırasında dokuzuncu şogun olan Ashikaga Yoshihisa, 25 yaşında hayatını kaybetti. Yerine geçen Ashikaga Yoshitane, onuncu şogun oldu. Ancak 1493'te, şogun Yoshitane Kyoto dışında bulunduğu sırada, Hosokawa Masamoto ordu topladı ve fiilî bir darbe niteliğindeki Meiō Olayı (明応の政変) sonucunda on birinci şogun olarak Ashikaga Yoshizumi'yi tahta çıkardı. Masamoto, Ashikaga şogunluğunda şogundan sonra en güçlü konum olan *Kanrei* (管領) makamını elinde bulunduruyordu; bu görev, Kamakura şogunluğundaki *Shikken* (執権) ile eşdeğerdi. Bu gelişmeyle birlikte şogun, fiilen Hosokawa klanının kuklası hâline geldi. Günümüzde bazı tarihçiler, bu olayın Sengoku döneminin başlangıcı olarak kabul edilmesi gerektiğini öne sürmektedir.

Hosokawa Masamoto hayatı boyunca hiç evlenmedi ve üç çocuğu evlatlık edinerek onları veliaht ilan etti. Fakat vasallarının tavsiyesiyle, ilk evlatlığı olan Hosokawa Sumiyuki yerine Hosokawa Sumimoto'yu halefi olarak seçti. Bunun üzerine Masamoto, 1507'de Sumiyuki tarafından öldürüldü. Bu olay, *Eishō no sakuran* (永正の錯乱, Eishō kargaşası) adıyla bilinir. Cinayet, Hosokawa klanı içinde taht mücadelesini tetikledi ve klan Hosokawa Sumimoto tarafları ile Hosokawa Takakuni yanlıları olmak üzere ikiye bölündü. Bu çatışma, Ryō Hosokawa Savaşı (両細川の乱) olarak bilinen iç savaşa yol açtı; savaşın galibi Hosokawa Takakuni oldu.

Sekigahara Muharebesi'ni (1600) tasvir eden bir görsel
Japonya'nın üç birleştiricisi: soldan sağa olmak üzere: Oda Nobunaga, Toyotomi Hideyoshi and Tokugawa Ieyasu
#### Miyoshi klanının yükselişi

Miyoshi Motonaga'nın oğlu Miyoshi Nagayoshi, başlangıçta Hosokawa Harumoto'ya karşı savaşsa da daha sonra ona bağlılığını kabul etti. Harumoto'nun müttefiki olarak Nagayoshi, *Kanrei* görevini üstlenen Hatakeyama klanının en güçlü üyesi Kizawa Nagamasa'yı mağlup etti. 1547'de ise 12. şogun Ashikaga Yoshiharu ve Hosokawa Takakuni'nin oğlu Hosokawa Ujitsuna'yı Shari-ji Muharebesi'nde (舎利寺の戦い) yenilgiye uğrattı. Bu zafer, Ashikaga şogunluğunun gücünü daha da zayıf bir konuma getirdi. Daha sonra Hosokawa ailesine mensup bir vassal, Nagayoshi'ye babasının ölümünde Miyoshi Masanaga'nın karanlık bir rol oynadığını söyledi. Bunun üzerine Nagayoshi, efendisi Harumoto'ya Masanaga'nın devrilmesi amacıyla bir dilekçe verdi ancak bu talebi kabul edilmedi. Bilakis Nagayoshi, Harumoto tarafından neredeyse ortadan kaldırılıyordu. Buna karşılık Nagayoshi harekete geçerek Masanaga'yı mağlup etti; ardından Hosokawa Harumoto'yu, 12. şogun Yoshiharu'yu ve oğlu Ashikaga Yoshiteru'yu Kyoto'dan kovarak 1549 yılında bölge üzerinde hâkimiyet kurdu. Bunun ardından Nagayoshi, 13. şogun olan Yoshiteru ile Kyoto'nun kontrolü için birçok kez çatıştı. Ancak zamanla Nagayoshi'nin oğulları birer birer savaşlarda ya da hastalık sebebiyle öldüler ve bu durum Miyoshi klanının hızla çöküşe geçmesine yol açtı.

Geç 16. yüzyılda Japonya
### Fitilli tüfeklerin gelişiyle toplumsal değişimler

Portekizliler 1543'te Japonya'ya fitilli tüfeği getirdiler ve bu silah kısa sürede Japonya'da kitlesel olarak üretime geçti ve *tanegashima* adı verilen bir tüfek savaşlarda kullanılmaya başlandı. Silahların yaygınlaşmasıyla birlikte, savaşı kazanabilmek için *ashigaru* (足軽, yaya asker) adı verilen düzenli orduların varlığı zorunlu hâle geldi. Bu durum, küçük yerel beylerin bağımsız kalmasını imkânsız kıldı; topraklar geniş arazilere hükmeden *sengoku* *daimyo*larının elinde birleşti ve bu da sengoku daimyoları arasındaki savaşların çok daha şiddetli hâle gelmesine yol açtı.

### Oda Nobunaga

Japonya'nın en önemli siyasi bölgesi olan Kinai ve çevresinde, Oda Nobunaga gücünü artırmak amacıyla Tokugawa Ieyasu ile ittifak kurdu. Nobunaga, 1560'ta Okehazama Muharebesi'nde Imagawa Yoshimoto'yu mağlup etti ve 1568'de 15. şogun Ashikaga Yoshiaki'yi desteklemek üzere Kyoto'ya girdi. 1569'da Miyoshi Yoshitsugu'yu yendi, 1571'de Hiei Dağı'na kuşatma düzenledi, 1573'te Ichijōdani Kalesi Kuşatması'nda Asakura Yoshikage'yi ve aynı yıl Odani Kalesi Kuşatması'nda Azai Nagamasa'yı mağlup etti; ardından Ashikaga Yoshiaki'yi Kyoto'dan sürerek Ashikaga şogunluğunu sona erdirdi. 1574'te *Nagashima ikko ikki'*yi bastırdı, 1575'te Nagashino Muharebesi'nde Takeda Katsuyori'yi yendi ve 1580'de Ishiyama Hongan-ji Savaşı'nda Ishiyama Hongan-ji'yi mağlup etti. Ancak, 1582'de sadık vassalı Akechi Mitsuhide tarafından ihanete uğrayarak Honnō-ji Olayı'nda intihara sürüklendi.

### Toyotomi (Hashiba) Hideyoshi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Sengoku Dönemi ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Samurai Archives Japanese History page 25 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Sengoku Expo: Japanese Design, Culture in the Age of Civil Wars1 Mayıs 2001 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi (Japonca)
* Sengoku Daimyoları listesi 13 Kasım 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Japonca)