Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sosyal statü

Sosyal statü
**Sosyal statü** veya **toplumsal konum**, bir bireyin belirli bir toplum ve kültür içindeki konumu. Bireyin sosyal çevre ve sosyal organizasyon içindeki yerini belirler. Bu konum prestije dayanır ve beraberinde yaşam tarzı, haklar ve sorumluluklar getirir. Kamusal figür, politikacı, internet ünlüsü gibi ünlü kişiler etkili sosyal statülere örnektir.

Sosyal statü genel olarak kazanılmış statü ve verilmiş statü olarak ikiye ayrılır. Kazanılmış statü, birey tarafından çaba sarf edilerek rekabet gerektiren bir süreçle edinilir. Verilmiş statüyse doğuştan gelir; kişinin yetilerine bakılmaksızın cinsiyet, aile, ırk gibi kavramlara dayanarak belirlenir.

## Ayrıca bakınız

* Toplumsal sınıf

## Kaynakça
# Gelenek

**Gelenek** veya **tradisyon**; bir toplumda, bir toplulukta çok eskilerden kalmış olmaları dolayısıyla saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen, yaptırım gücü olan kültürel kalıntılar, alışkanlıklar, bilgi, töre ve davranışlar.

Gelenek kavramına sosyal bilimlerin farklı alt disiplinlerinin yaklaşımları ile geleneksel toplumların yükledikleri anlamlar arasında hem benzerlikler hem de farklılıklar bulunur. Sosyal bilimler geleneğe toplumların yaşadıkları coğrafya, iklim gibi dışsal koşullara uyum sağlamak amacıyla türetilmiş, beşeri kaynaklı "**inşa**"lar, "**icat**"lar olarak bakarken geleneksel toplumlar kendi geleneklerinin kaynağını *mit*sel atalar, kahramanlar ve *tanrı* gibi kutsal da görürler. Sosyal bilimlerde daha fenomenolojik bir yaklaşımla gelenekleri salt işlevsel özellikleri yönüyle görüp kökenlerini bu işleve bağlayan açıklamaların yanı sıra, gelenekleri belirli bir anlam bütünlüğünü yansıtan fenomenler olarak değerlendiren yazarlar da vardır. Her ne kadar bu yazarlar da geleneğin kaynağını kutsalda görmemekteyseler de onun sadece işlevsel boyutuna indirgenemeyeceğini iddia etmişlerdir. (bkz. Claude Levi Strauss)Özellikle Avrupa'da aydınlanma çağı sonunda gelişen Tarih anlayışı ve Tarihselcilik perspektifi geçmişe ilişkin (ve günümüzdeki de) her düşünce, anlayış (konsept) ve tavrın kaynağını dönemin diğer olgularının bütünselliği içinde aramak yönünde bir eğilimin gelişmesine yol açmıştır. Aydınlanmanın kaynağı evrimci görüşe kadar giden ilerlemeci tarih perspektifini de geçerli kılan bu perspektif sosyal bilimlerde hakim görüş olarak varlığını sürdürmektedir.

Gelenek üç bağlamda ele alınabilir. ilki geçmiş yaşam biçimlerinin içinde yaşanılan ana taşıdıkları maddi ve manevi değerler bütünüdür. bu sosyolojik anlamda en fazla rağbet gören izahtır. Beşeri düzlemde toplumu tüm dinamikleri ile inşa eden güçtür.

ikincisi ise geleneğin özünü teşkil ettiği ifade edilen kutsalla olan ilişkiden dolayı geleneğin zengin ve kutsal değerler içeren köklü yanıdır ki, bu anlamda gelenek ilkinden farklı olarak hem fenomenolojik hem de ilahi bir yön taşır. bu sosyolojik ve beşeri anlamından çok daha farklıdır.

üçüncüsü ise geleneğin postmodernist yaklaşımlarla ele alınmasından kaynaklanan aletsel, işlevsel yani kullanıma açık madde yönüdür. Bu anlamıyla gelenek bir anlamlar birikimidir (deposodur). Kendisinden her bakımdan yararlanmaya açık bir hinterlandtır. bahsettiğimiz yönü geleneğin dışsal-formel yönüdür ki sanat ve edebiyata tesir eden bir başka yön de budur.

## Ezoterizmde gelenek

Ezoterizmde gelenek, "*geçmişte insanlığa çeşitli yollar ve irtibatlarla verilmiş, dinsel, ezoterik, okült, mitolojik ve folklorik (masal, dans vs.) biçimlere bürünerek, sözlü ve yazılı halde, günümüze dek aktarılagelmiş hakiki (hakikatlere ait) bilgiler bütünü*" olarak tanımlanır. Dolayısıyla, bu kapsamlı anlamıyla gelenek, ezoterizmde örf, adet, anane ile veya mitoloji ile eş anlamlı sayılmamakta, fakat bunlarda bulunan derin bilgileri de içermektedir.

Terimi bu anlamda kullanan yazarlardan en tanınmışı ezoterizm üzerine birçok yapıtı bulunan René Guénon'dur. Gelenekçiliğin öncülerinden biri olarak kabul edilir.
# İş bölümü

**İş bölümü** bir organizmada, bir toplumda veya bir üretim düzeni içinde değişik hizmet ve görevlerin değişik organlar, kişiler vb. arasında bölünmesidir.

## Toplumsal iş bölümü

Toplumsal iş bölümünden ilk olarak bahseden Adam Smith olmasa da, iktisat teorisinde en çok öne çıkaran Adam Smith olmuştur. Adam Smith'e göre iş bölümü uygarlaşmanın ve ilerlemenin bir simgesidir, zanaatçı işlemler bir dizi parçaya ayrılır ve iş bölümü aynı zamanda bir iş birliği ile birlikte gerçekleşir. Böylece Smith'e göre "Toplumun henüz gelimediği bir durumda tek kişi tarafından yapılan bir iş, toplumun daha ilerlemiş bir durumunda birkaç kimsenin işi olmaktadır."

## Kaynakça
# Paul Lafargue

|  |
| --- |
|  |
| Doğum | 15 Ocak 1842(1842-01-15) Santiago de Cuba, Küba |
| Ölüm | 25 Kasım 1911 (69 yaşında) Draveil, Fransa |
| Milliyet | Fransız |
| Önemli eser | "Le Droit à la Paresse"(Tembellik Hakkı) |
|  |

**Paul Lafargue** (15 Ocak 1842-26 Kasım 1911); Fransız uyruklu düşünür ve eylem adamı. Küba'nın Santiago kentinde doğdu. Dokuz yaşındayken ailesiyle birlikte göçtüğü Fransa'da Tıp Akademisi'ne yazıldı. Üniversitede, kralcı hükûmete karşı giderek genişleyen gençlik devinimine katıldı. Yine aynı dönemde yoğun bir okuma uğraşına daldı. Hegel'den Feuerbach'a, Fourier'den Comte'a kadar pek çok düşünürün yapıtlarını okumasına karşın, özellikle Proudhon'dan etkilendi.

1865'te Marx'la tanışmasının, üzerindeki Proudhon etkisinin kırılmasında büyük rolü oldu. Marx "yakışıklı, zeki, enerjik ve sportif" bulduğu bu gencin, kızı Laura'yla evlenerek aileye katılmasına da izin verdi.

Siyasal etkinlikleri nedeniyle Akademi'den uzaklaştırılınca, öğrenimini Londra'da tamamladı ve karısı Laura'yla birlikte yeniden Paris'e döndü. Art arda üç çocuğunu da yitirmesi üzerine tıptan soğudu; kendini tümüyle sosyalist düşünce ve eyleme adamaya karar verdi. Fransız Sosyalist Partisi'nin kurucuları arasında yer aldı, işçi devinimlerinin örgütlenmesine yazılarıyla katkıda bulundu.

1911 yılında karısıyla birlikte kendini öldürdü. Yaşlılığın, beden ve zihin güçlerini azar azar kemirdiğini görmek istemeyen Lafargue, yetmiş yaşını aşmamak üzere kendine verdiği sözü tutmuş oluyordu.

## Kitapları

* *Le matérialisme économique de Karl Marx*, (1883)
* *Cours d'économie sociale*, (1884)
* *Le droit à la paresse*, (1880, sonraki revize 1883)
* *The Evolution of Property from Savagery to Civilization*, (1891), (yeni basım, 1905)
* *Le socialisme utopique*, (1892)
* *Le communisme et l'évolution économique*, (1892)
* *Le socialisme et la conquête des pouvoirs publics*, (1899)
* *La question de la femme* Paris, 1904
* *Le déterminisme économique de Karl Marx*, (1909)
* *The Right to Be Lazy*, 1883 (1883 Versiyonunun İngilizce çevirisi *Le droit à la paresse*) (İnternet 5 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.) (**Türkçesi**: Paul Lafargue (1991). **Tembellik Hakkı** (Çev. Vedat Günyol). İstanbul: Telos. ISBN 975-545-003-3)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Paul Lafargue Internet Archive 17 Temmuz 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Libertarian Communist Library Paul LaFargue Archive 12 Ekim 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Tembellik Hakkı Tam Metin (Tam Metin İngilizce) 7 Ocak 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Vikisöz'de Paul Lafargue ile ilgili sözleri bulabilirsiniz.
# Sosyal bilimler

Nanyang Teknoloji Üniversitesi (NTU), Singapur’un en prestijli üniversitelerinden biridir ve teknoloji, mühendislik ve fen bilimleri alanlarında dünya çapında tanınmasına rağmen, sosyal bilimlerde de güçlü bir programa sahiptir. NTU'nun Sosyal Bilimler Fakültesi, ekonomi, sosyoloji, psikoloji, kamu politikaları gibi alanlarda çeşitli programlar sunar ve disiplinler arası araştırmaları teşvik eder.
**Sosyal bilimler**, **toplumsal bilimler** veya **toplum bilimleri**; insanın muhatabı olan her şey ile ilişkisini araştıran, olayları incelerken merkeze insanı ve insanların oluşturduğu toplumu koyan akademik disiplinler bütünüdür. İnsan ile yazı bulunduktan sonraki zamanın ilişkisini araştıran tarih, insan ile bulunduğu çevrenin ilişkisini araştıran coğrafya, insanların oluşturduğu toplumu araştıran sosyoloji gibi bilim dalları sosyal bilimlere örnek olarak gösterilebilir. Türkiye'de zaman zaman *sözel bilimler* olarak da anılırlar. Sosyal bilimlerin sanat ve beşeri bilimlerden temel farkı, insanlığı incelerken nitel ve nicel bilimsel yöntemlerin kullanımını içermesidir. Bu terim, 19. yüzyılda, "toplumun özgün bilimi" sosyolojiyi ifade etmek için kullanılmaktaydı. Ancak günümüzde antropoloji, arkeoloji, iktisat, ilahiyat ve din bilimleri, beşeri coğrafya, dil bilimi, işletme, müzik bilimi, siyaset bilimi, psikoloji, hemşirelik ve sosyal tarihi içeren birçok akademik branşı ifade eder.

Disiplinler arası dalların çoğalmasıyla ve sosyal bilimler ile sosyal bilimler dışındaki bilimler arasındaki sınırlar büyük oranda muğlaklaşmıştır; *nöropsikoloji* dalı buna örnek teşkil edebilir.

## Sosyal Bilim Dalları

Sosyal bilimler başlığı altında genellikle aşağıda listelenen bilim dalları incelenir. Bununla birlikte bu dalların bir kısmı diğer akademik disiplin gruplarının da altında yer alabilir.

* Tarih Bilimleri
	+ Tarih
	+ Sanat tarihi
	+ Bilim tarihi
	+ Arkeoloji
	+ Nümismatik
	+ Paleografi
	+ Jeneoloji
	+ Kronoloji
	+ Filoloji
	+ Etnoğrafya
* İktisadî ve İdarî Bilimler
	+ Uluslararası ilişkiler
	+ Siyaset bilimi
	+ İşletme
	+ Ekonomi
	+ Çalışma ekonomisi ve Endüstri ilişkileri
* Coğrafya (beşeri, ekonomik, sosyal, siyasi, kültürel)
	+ Demografi
* Dilbilim
	+ Sentaks (sözdizim)
	+ Fonetik (ses bilgisi)
	+ Fonoloji (sesbilim)
	+ morfoloji (biçimbilim)
	+ pragmatik (edimbilim)
* Hukuk
* Psikoloji
* Sosyoloji
* Antropoloji (sosyal ve kültürel)
* Teoloji
* İletişim bilimleri
* Eğitim bilimleri
* Sosyal politika
* Sosyal hizmet
* Müzikoloji
* Kriminoloji (Suç bilimi)
* Etnoloji

## Kaynakça
# Tembellik Hakkı

Tembellik Hakkı | Le Droit à la paresse |
|  |
| Yazar | Paul Lafargue |
| Ülke | Fransa |
| Dil | Fransızca |
| Yayım | 1883 |

Tembellik Hakkı (Fransızca: *Le Droit à la paresse*), Paul Lafargue tarafından yazılan, ilk baskısı 1883'te yapılan bir kitaptır.

Kitapta Lafargue, işçilerin ücretli emeği ortadan kaldırmak yerine, daha çok iş imkanı adına genişletmeye çalışmasını eleştirmektedir. Lafargue'a göre, ücretli emek kölelikle eşdeğerdir ve bir işçi hareketi olarak köleliğin yayılması için savaşmak akıl almazdır. Lafargue kitabında, bir burjuva hakkı olarak gördüğü çalışma hakkının aksine tembellik hakkını savunmuştur.

## Kaynakça
# Meslek

Doktoru, papazı ve avukatına danışan bir çiftçinin 19. yüzyıl gravürü
**Meslek**, insan yaşamını sürdürebilmek için yaptığı ve genellikle yoğun bir eğitim, çalışmayı gerektiren sürecin sonunda kişilerin kazandığı unvanın adıdır.

Genellikle her meslek o mesleğin değerlerini, gelişimini, lisanslanmasını ve diğer insanlar açısından tanınmasını sağlayan kuruluşlara sahiptir.

Her bir meslek için tanım, görev alanları, genel olarak kullandığı araç ve gereçler, mesleğin gerektirdiği özellikler, çalışma ortamı ve koşulları, çalışma alanı ve iş bulma olanakları, mesleki eğitiminin verildiği yerler, mesleki eğitime giriş koşulları, eğitimin süresi ve içeriği, meslekte ilerleyebilme ve yeni meslekleri seçebilme olanakları, destekleyici meslek birlikleri, farklı özellikler gösterir.

Bir uğraşın meslek olarak adlandırılması için aşağıdaki koşullar aranır:

1. Bir meslek toplumun kaçınılmaz olan bir gereksinimini karşılar: Örneğin, sağlık, güvenlik, eğitim gibi toplumsal gereksinimler her toplumda bu hizmetleri sunacak meslekleri gerekli kılmaktadır.
2. Meslek kişinin salt kendi doyumu için değil aynı zamanda başkalarının yararı için de yaptığı bir uğraştır: Örneğin bir doktor mesleğini sadece hizmetinin karşılığında aldığı para için değil, insanlara sağlıklarını kazandırmak için de yapar. Bir öğretmen okuma yazma öğrettiği öğrencilerin kazandıkları yaşamlarını yönetme becerilerinden mutluluk duyar.
3. Meslek sistemli bir eğitimle kazanılmış özel bilgi ve becerilere dayalıdır: Bir mesleğin meslek olabilmesi için mesleğe girmeden önce kişilerin bu mesleği icra edebilmeyi sağlayan bilgi, beceri ve tutumlar kazanmış olmaları gereklidir. Burada meslek elemanı toplum tarafından bir “uzman” olarak görülmekte ve o hizmette kişiye tam bir güven duymaktadır.
4. Meslekler araştırma ve deneylerle geliştirilerek zamanla kendine özgü tekniklere sahip olur: Meslekler de insanlar gibi araştırma ve deneyler sonucu bir bilgi ve kültür birikimine sahip olur. Eğitim yolu ile kuşaktan kuşağa aktarılan bu bilgi birikimi zaman içinde mesleğe özgü tekniklerin gelişmesine ya da süreç içinde yeni tekniklerin keşfedilmesine yol açar.
5. Meslekler kazanç elde etmek için yapılan uğraşlardır: Meslek elemanları yaşamlarını mesleklerinden elde ettikleri yasal gelir ile sürdürürler.
6. Mesleklerin toplumca kabul edilmiş mesleki etik değerleri ve ilkeleri vardır: Meslek olarak kabul edilecek bütün uğraş alanlarının kendine özgü değer ve etik ilkeleri vardır ve bu mesleğin üyeleri bu değer ve ilkeler doğrultusunda davranırlar.

## Ayrıca bakınız

* Meslekler listesi

## Kaynakça
# Hobi

**Hobi** veya **uğraşı**, yapılması gerekli veya zorunlu olmayan kişinin kendi mesleği dahilinde veya farklı meslek türüne giren genellikle boşta kalan zamanları değerlendirme amacıyla yapılan yetenek beceri geliştirici oyalayıcı iş fiil faaliyetlerinin bütününe verilen genel adlandırma. Yenilenen ilgi alanları ve gelişen moda ile değişen hobiler listesi her an yenileniyor. Hobi uğraşısı konusunda en büyük katılım gösteren kitle yeni emekli olmuş kişilerin içinde bulundukları emeklilik sendromu nedeniyle genelde kendilerini hala işe yarar biri olarak gösterme çabasında ekonomik açıdan mesleğini yapması gerekmediği halde yapabilmektedirler. Bu şekilde çalışma alışkanlıklarıyla kendilerini meşgul (değerli ve önemli) hissetmelerine sebep olur.

## Ayrıca bakınız

* Avokasyon
* Eğlence
* İlgi topluluğu
* Kişisel yaşam
* Oyun etkinliği

## Resimler

* Kart oyunu, 1895
* Amatör bir sihirbaz gösteri yaparken.
* 1:220 boyutunda bir maket demiryolunun gece görünüşü.
* Bahçe işleri ile uğraşan amatör bir bahçıvan.
# Paramedik

Paramedik|  |
| İsimleri | Ambulans ve acil bakım teknikeri |
| Meslek türü | Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri |
| Etkin sektörler | Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri |
| Gerekli eğitimler | Üniversitelerin ön lisans düzeyi, ilk ve acil yardım bölümünden mezun olmak |
| Çalışma alanları | Hastane, ambulans, 112 acil istasyonları |
| İlgili meslekler | Acil tıp teknisyenliği |

**Paramedik** (resmî adıyla **ambulans ve acil bakım teknikeri**) acil tıp hizmetlerinde, yaşam zincirinin anahtarı olarak tanımlanan ve hastane öncesi acil bakımın en önemli parçasını oluşturan; genellikle kritik durumdaki hastaya veya yaralıya ilk anda müdahale eden sağlık profesyonelidir.

Dünyada ambulanslarda paramediklerin yanı sıra ATT (acil tıp teknisyeni), doktorlar ve diğer personel görev yapmaktadır.

## Görev, Yetki ve Sorumluluklar

Paramedikler, olay yerine ambulans ile gelen ilk kişilerdir.

* Paramediklerin görevi, hasta veya yaralının durumunu değerlendirmek,

* Hasta veya yaralının durumuna göre olay yerinde uygun tedaviye başlamak (oksijen tedavisi, pansuman, entübasyon, CPR, intravenöz, intreosseoz uygulamalar vb.),

* Komuta kontrol merkezi ile irtibata geçip hasta veya yaralının durumuna göre uygun hastaneleri değerlendirdikten sonra yine seyir hâlinde tedaviye devam ederek hastayı, hastanenin acil servis ekibine yapılan uygulamalar ile teslim etmek.

Paramedikler, doktorlar dışında, her ülkede farklı olmak üzere çeşitli narkotik ve sedatif ilaçları kullanmak yetkisine sahip tek onaylı kişilerdir. Dünyada kullanılan iki tür acil tıp modeli vardır. Bunlar Anglo-Amerikan ve Franko-German modelidir. Anglo-Amerikan modelinde, paramedikler karar verenlerdir. Franko-German modelinde ambulans bakımı doktorlar tarafından yürütülmektedir. Almanya gibi bazı ülkelerde paramedikler sahada doktorları desteklemek ve yardımcı olmak için çalışmaktadırlar.

## Ayrıca bakınız

* Feldşer

## Kaynakça
# Kat hizmetleri

**Kat hizmetleri** bölümü, konaklama işletmelerindeki kat hizmetleri (İngilizce: *housekeeping*) departmanına kaliteli dil bilir eleman yetiştiren bir bölümdür. Kat hizmetleri, otelin departmanlarından biridir. Otelin ve odalarının temizliği, düzeni ve dekorasyonu kat hizmetlerinin çalışma alanıdır.

Temizleme, yemek pişirme, rutin bakım, alışveriş, fatura ödeme, ev, gemi, hastane veya fabrikada da bulunuyor. Bu, yalnızca temizlik yönüne odaklanan bir temizlikçiden daha geniş bir roldür. Terim ayrıca bu tür bir kullanım için tahsis edilen parayı ifade etmek için de kullanılır. Ek olarak, bilgisayar depolama sistemlerinin bakımının yanı sıra ofis veya kuruluşa da atıfta bulunabilir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Ev hanımlığı
* Ev ekonomisi
* Zemin temizliği
* Good Housekeeping
* Oda Servisi
* Ev işçisi
# Sağduyu

"Sağduyu" kavramını ele aldığı bilinen ilk kişi Aristo'dur.
**Sağduyu**, insanın kişisel günlük yaşantısından edindiği görüş, duyuş, davranış ve düşünüş biçimlerininin tümü.

Bir yanıyla maddecilikle uyuşan sağduyu, diğer yanıyla metafizik bir özellik taşır. Çünkü, doğrudan gündelik pratikte sınırlandığından, nesnelerin ve süreçlerin özüne inmez. Böylece de, bir bakıma, bilimsel düşünceye aykırı düşer. Bertrand Russell, Batı Felsefesi Tarihi adlı yapıtında, Aristoteles'in öğretisini, bir ölçüde bir sağduyu öğretisi olarak değerlendirdi; “Aristoteles'in yargıları, çoğunlukla sudan ayrıntılar üzerinde bile özenle duran ve öğretici bir hava içinde öne sürülen sağduyu önyargılarıdır.” Einstein ise, “sağduyunun on sekiz yaşından önce zihinde yerleşen önyargılardan başka bir şey olmadığını” ileri sürdü. Lincoln Barnett, Einstein'in başarısını, tartışmasız benimseyen sağduyu önyargılarına karşı çıkışında bulur.

Sağduyu Felsefesi'ni (Philosophy of Common Sense) öne süren İskoçya Okulu'nun öncüsü Thomas Reid, sağduyuyu, “doğuştan gelen ve herkesçe aynı biçimde duyulanı dile getiren ortakduyuş (Common Sense)” diye tanımladı. Thomas Ferguson (1723-1796) izleyen Adam Ferguson (1723-1816) ve Dugald Stewart (1753-1828) gibi düşünürler de, Hume, Berkeley, Descartes ve Locke'a bağlanabilecek metafizik bir sağduyu anlayışı geliştirdiler. Ancak sağduyu yalnızca bu yanıyla ele alma, kimi düşünürlere göre, doğru değildir. Çünkü sağduyu, doğru ve bilimsel muhakeme yapma yeteneğini de içerir. Bu açıdan, bilimsel bilgiye yaklaşan sağduyu ile bilimsel düşünüş arasındaki karşıtlık görelidir.

Zorunlu olarak günlük pratiğin bilgileriyle sınırlı olan sağduyu, yine ve ancak günlük pratiğin bilimselleşmesiyle serpilip gelişebilir. Bilim ile üretim arasındaki bağlar sıkılaşıp bilimsel görüşler yaygınlaştıkça, kişinin günlük pratiğinin niteliği de değişikliğe uğrar. Bu nedenle sağduyuyu bir süreç içinde ele almak gerektiğini ileri süren bu düşünürler şu tanımı yapmaktadır: “İnsanın günlük yaşamı içinde bulunan görüşlerin, alışkanlıkların ve düşünme biçimlerinin toplamı sağduyudur.”

## Ayrıca bakınız

* Retorik
* Epistemoloji
* Kuşkuculuk
* Etik

## Kaynakça
# Tom Sawyer'ın Maceraları

Tom Sawyer'ın Maceraları | The Adventures of Tom Sawyer |
| Kitabın 1876 tarihli orijinal baskısından bir illüstrasyon, çizeri bilinmemekle birlikte True Williams olduğu düşünülmektedir. |
| Yazar | Mark Twain |
| Ülke | ABD  |
| Dil | İngilizce |
| Yayımcı | American Publishing Company |
| Sayfa | 275 |
| Seri |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Tom Sawyer'ın Maceraları | *Adventures of Huckleberry Finn (Huckleberry Finn'in Maceraları)* |

 |

Tom Sawyer'ın Maceraları, Mark Twain'in 1876 yılında yayınlanan eseri. Kitapta Tom Sawyer ile arkadaşı Huckleberry Finn'in Mississippi'de birbirinden heyecanlı maceralarına tanık oluyoruz. Yazarın bu eseri pek çok kez sinemaya da uyarlandı. İlk uyarlaması 1907 yapımı aynı adlı Tom Sawyer (film) isimli filmdi.

Tom Sawyer daha sonra üç Mark Twain romanında göründü:

1. *Huckleberry Finn'in Maceraları* (1884)
2. *Tom Sawyer Abroad* (1894)
3. *Tom Sawyer, Detective* (1896)

## Film uyarlamaları

* *Tom Sawyer*, 1907 sessiz film Kalem Stüdyoları.
* *Tom Sawyer*, 1917 sessiz film Paramount Stüdyoları.
* *Tom Sawyer*, 1930 Jackie Coogan; Tom rolünde.
* *The Adventures of Tom Sawyer*, 1938 Mark Twain uyarlayan ilk Technicolor filmi
* *Tom Sawyer*, 1973 müzikal film Jodie Foster'da rol alıyor.
* *Tom Sawyer*, 1973 Buddy Ebsen'de rol alıyor.
* *Tom and Huck*, 1995 Jonathan Taylor Thomas ve Brad Renfro rol alıyor.
* *Tom Sawyer*, 2000 animasyon film

## Dış bağlantılar

* *The Adventures of Tom Sawyer* with embedded audio 15 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF available)
* Free audio book at LibriVox 10 Ekim 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Both Chinese and English - Free eBook in HTML format.
# Garson

Garson| . |
| Meslek türü | Yiyecek |

Bir garson Ystad, Skåne'deki bir restoranda, 2012
**Garson**, lokanta, pastane, kahvehane vb. yerlerde müşterilere hizmet eden kimsedir. Mutfak ile müşteriler arasındaki ilişkiyi sağlar. Şef garson, şarap garsonu, bira garsonu gibi türleri vardır. Üçüncül sektörün bir parçasıdır. Lokanta ve kafe gibi işletmelerde müşterilerin verdiği siparişleri getiren garsonlara *alakart garson* denir. Lüks işletmelerde çalışan ve müşterileri karşılayan garsonlara *şef garson* denir. Hem mutfak hem de servis departmanında çalışan personele ise *runner garson* adı verilir. Özellikle birinci sınıf restoranlarda garsonların genellikle duygusal emek harcamaları gerekir.

Garson salonu hazırlar, masaları düzenler, yemek takımlarını dağıtır; şef garson olmadığı zaman müşteriyi ağırlar, listeyi takdim eder, emirlerini alır ve sipariş edilen yemekleri getirir. Gerekiyorsa balıkların, etlerin, kümes hayvanlarının etlerinin kesimini yapar, pişmesi için onları hazırlar ve masaların arasında dolaşır. Garsonlar şef garsonun emri altındadır. Uzun zaman aldıkları bahşiş ve çok düşük maaş ile geçinmek zorunda kalan garsonlar sabit bir ücret almaya başlamışlardır. Ekstra olarak bahşiş alabilmektedirler. Tam zamanlı, kısmı ve dönemsel iş biçimlerinde bulunur. Birçok üniversite öğrencisi ek iş olarak veya tatil zamanlarında bu mesleği icra etmektedir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Garsoniyer
* Misafirperverlik
* Barista
* Kurye
* Hostes
# Hammadde

Kömür pek çok alanda kullanılan yaygın bir hammaddedir.
**Hammadde**, endüstride bir ürün ya da yapının elde edilmesinde kullanılan gerekli bileşenlerin işlenip elde edilmesinden önceki durumudur. Bu terim çoğu zaman doğadan elde edilen ve henüz işlenmemiş ya da çok az işlem görmüş maddeleri belirtmek için kullanılır. Demir cevheri, kereste, ham petrol hammaddeye örnek olabilecek materyallerdir.

Hammaddeler sonsuz değildir ve kendilerini yenileyip yenileyememelerine göre iki başlık altında toplanırlar. Kendilerini yenileme yetisi olmayan hammaddeler genelde doğadan elde edilenlerdir. Uranyum, fosfatlar, demir, bakır, altın gibi madenler ve kömür, petrol, doğalgaz gibi fosil yakıtlar bu gruba girerler. Bunlar, belirli bir zaman dilimi içinde yeryüzünün kendi içinde oluşmuşlardır ve tükendiklerinde tekrar oluşmaları yine uzun zaman alacaktır.

Pamuk, keten, hindistan cevizi ve deri gibi çok çeşitli kendini yenileyebilen hammaddelerin ise devamlılığının sağlanması için temiz bir çevre gereklidir. Bir ülkenin ekonomisinde hammadde kaynaklarına sahip olmak ya da bu kaynaklara yakın bir noktada olmak en önemli özelliklerdendir. Petrol yatakları üzerinde kurulan ülkeler ve çok çeşitli bitki örtülerinin bulunduğu ekvatoral kuşak ülkeleri bu hammaddeleri pazarlayarak ekonomilerini canlı tutmaktadır.