Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Deepfake

Deepfake tekniği kullanılarak oluşturulmuş yüzler
**Deepfake** veya **derin düzmece**; yapay zekâ tabanlı araçlar veya ses-video düzenleme yazılımları kullanılarak düzenlenmiş veya oluşturulmuş gerçeği taklit eden görüntüler, videolar veya seslerdir. Gerçek veya kurgusal kişileri tasvir edebilirler ve genellikle çeşitli medya öğelerini yeni bir medya eserine birleştirerek yapay zeka sistemleri tarafından oluşturulan medya türü olan yapay (sentetik) medyanın bir biçimi olarak kabul edilirler. Sıklıkla, otomatik kodlayıcılar ve üretken çekişmeli ağlar (GAN'lar) olarak bilinen makine öğrenme tekniklerini kullanarak mevcut medyanın kaynak medya üzerinde birleştirilmesi ve üst üste konması ile üretilirler.

Rusya devlet başkanı Vladimir Putin'in deepfake ile oluşturulmuş bir videosu. Videoda Amerikalıları seçim müdahalesi ve artan siyasi bölünme konusunda uyarıyor.
Kim Jong-un'un deepfake ile oluşturulmuş bir videosu
Deepfake, ünlülerin sahte pornografik videolarında, intikam pornosunda, siyasi liderlerin konuşmalarında, sahte haberlerde, aldatmacalarda ve finansal sahtekarlıklarda kullanıldığı için yaygın ilgi görmüştür. Bu tarz kullanımların tespit edilmesi ve sınırlandırılması için hem endüstri hem de hükûmetten tepkiler gelmiştir. Deepfake teknolojisinin kullanılmasına olanak sağlayan yazılımlardan birisi FaceApp'tir. FaceApp, gülümseme, daha genç görünme, daha yaşlı görünme veya cinsiyet değiştirmek gibi özelliklere sahiptir. Böylece kişinin yüz görüntüsünü değiştirebilir.

## Etimoloji

Deepfake, "deep learning" (derin öğrenme) ve "fake" (sahte) kelimelerden türetilmiş bir birleşik kelimedir. Kelime Türkçede "derin düzmece" şeklindeki anlamsal çevirisiyle de kullanılmaktadır. Ayrıca özellikle akademik kaynaklarda "derin sahte" sözcüğünün de tercih edildiği görülmektedir.

## Ayrıca bakınız

* AI slop
* Deepfake pornografi
* FaceApp

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Sasse, Ben (19 Ekim 2018). "This New Technology Could Send American Politics into a Tailspin". *The Washington Post*. 1 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2019.
# Sahtecilik

Sağda, Kunisada tarafından yapılmış bir tiyatro surimonosunun gerçek sayfası, solda ise sahte bir Hokkei imzası, yakl. 1825
**Sahtecilik** genellikle bir yasal belgenin belirli bir niyet ile dolandırıcılık veya hile yapmak için yanlış yapılmasına veya maddi olarak değiştirilmesine atıfta bulunan beyaz yakalı bir suçtur. Belirli bir yasal belgede değişiklik yapmak bazı yargı alanlarında yasalarca yasak olabilir ancak bu suç tahrif edilmiş yasal araç suç işlenirken başka bir kişiyi veya kurumu dolandırmak için fiilen kullanılmadıkça sahtecilik sayılmaz. Kopyalar, stüdyo kopyaları ve çoğaltmalar sahte sayılmaz ancak daha sonra bilerek ve isteyerek yanlış beyan edilip sahte olabilirler.

Sahte para veya para birimi işlemine daha çok sahte işlem denir. Ancak tüketici malları, etiket üzerinde belirtilen veya ticari marka simgesiyle işaretli belirtilmiş üretici tarafından üretilmedikleri takdirde "sahte" de olabilir. Sahte nesne, kayıt veya belge olduğunda genellikle sahte belge olarak adlandırılır.

Bu İngilizce “forging:türkçe: çakma” denilen "sahtecilik" ifadesinin kullanımı demircinin demirci ocağında dövülen metal işçiliğinden kaynaklanmaz ancak ona paralel bir geçmişi vardır. "Taklit" duygusu zaten İngiliz-Fransız fiilinde "sahtecilik" anlamına gelen "forger” kelimesinin kökeni Türkçe: “demir dövmeci, sahtekar" fiilinden gelir.
Sahtecilik esasen üretilmiş veya değiştirilmiş nesneyle ilgilidir.

Sahteciliğin temel kaygısı, nesnenin başkalarında ortaya çıkardığı tepkilerle ortaya çıkan zımni eleştiri ifadesine kıyasla nesnenin kendisine - değerinin ne olduğu veya "kanıtladığı" üzerine daha az odaklandığında o zaman daha büyük süreç aldatmacadır. Aldatmacada uydurma duruma yerleştirilen söylenti veya gerçek nesne sahte fiziksel nesnenin yerini alabilir.

Benzer dolandırıcılık suçu, sahtecilik yoluyla elde edilen nesnelerin kullanılması da dahil olmak üzere bir başkasını aldatma suçudur. Sahtecilik, kimlik hırsızlığı dahil olmak üzere dolandırıcılık tekniklerinden biridir. Sahtecilik güvenlik mühendisliği tarafından ele alınan tehditlerden biridir.
16. yüzyılda, Albrecht Dürer 'in baskıresim tarzının taklitçileri "AD" imza sahteciliği yaparak kendi baskıları için piyasayı geliştirdiler. 20. yüzyılda sanat piyasası sahteciliği oldukça karlı hale getirdi. Orijinal olarak Pablo Picasso, Paul Klee ve Henri Matisse tarafından yapılan çizimler gibi özellikle değerli sanatçıların yaygın sahteciliği vardır.

Çifte sahteciliğin özel bir örneği Vermeer 'in resimlerinin Han van Meegeren tarafından sahtesinin yapılması ve bunun karşılığında da Van Meegeren'in eserinin oğlu Jacques van Meegeren tarafından sahtesinin yapılmasıdır.

## Ayrıca bakınız

|  |  |
| --- | --- |
| * Sanat sahteciliği
* Doğrulama
* Sahtecilik
	+ madeni paralar
	+ para birimi
	+ ilaçlar
* Dijital imza sahteciliği
	+ saatler
	+ posta pulları
 | * antik yazıt bilimi
* Yanlış belge
* E-dolandırıcılık
* Sorgulanmış belge incelemesi
* Kopya
* İmza sahteciliği
* Amerika Birleşik Devletleri Gizli Servisi
* Beyaz-yakalı suç
 |

## Kaynakça
# Edebi sahtecilik

**Edebi sahtecilik**, tarihi veya uydurma bir yazara kasten yanlış atfedilen ya da yanlış veya hayali bilgi ve içeriklere sahip olduğu halde aldatıcı bir biçimde gerçekmiş gibi sunulan sözde bir anı veya diğer kurgusal olmadığı varsayılan yazı tarzlarından biri şekilde tasarlanan bir el yazması ya da edebi eser benzeri yazıdır.

## Kaynakça
# Foto manipülasyon

Bariz bir şekilde gerçeklikten uzak manipülasyon örneği
**Foto manipülasyon** veya dijital olarak yapıldığında aldığı ismi ile **fotoşop**, istenen görüntüyü oluşturmak için fotoğraf üzerinde değişiklikler yapma sürecidir. Bunun için günümüzde bilgisayar yazılımları kullanılmaktadır.

## Etimoloji

Fotoşop kelimesi, kökensel olarak Adobe Photoshop adlı uygulamadan türemiştir. Türkçe bir yayımda kullanımı ilk defa Milliyet'in 1998 yılından bir haberinde görülmüştür. **Fotoşoplamak** şekliyle bir fiil olarak kullanımı ise Hürriyet'in 2008'deki bir haberine tarihlenir.

## Dijital manipülasyon

Dijital manipülasyon, genellikle fotoğraf için kullanılır. Bir kompozisyon için özel olarak çekilen fotoğrafı Photoshop programlarıyla veya yapay zeka araçları ile yapay zeka içerik dedektörleri ile oran düzenlemesi yapılarak bambaşka bir hale getirmektir. Düzenleme yapılan fotoğrafın son haliyle ilk hali arasında büyük farklar olur. Fotoğrafın bu yeni hali bir nevi dijital resimdir. Bir fotoğrafın sadece kontrast, ışık ve renk değerlerini değiştirmek "manipülasyon" yapmak değildir. Bunlar sadece dijital düzenleme sayılır. Sayısal hale getirilip bilgisayar ortamına alınmış ya da tamamen -bilgisayar ortamında ya da değil- sayısal olarak üretilmiş görüntüleri değiştirerek izleyenleri yönlendirmek, gerçekliği olduğundan farklı göstermek ve bundan çıkar sağlamaktır. Günümüzde teknolojinin gelişmesi ile birlikte yapay zeka araçlarıda bunun için kullanılıp yapay zekâ içerik dedektörleride kullanılarak oran düzenlemesi yapılmaktadır. Böylelikle manipüle edilen fotoğrafı gerçeklikten ayırt etmek zor hatta imkansız bir hâl almaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta Foto manipülasyon ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
# Haber medyası

Kanada, Montreal'deki Radio-Canada/CBC haber odasındaki gazeteciler.
**Haber medyası veya haber endüstrisi**, kamuoyuna veya hedef kitleye haber aktarmaya odaklanan basın-yayın araçlarıdır. Bunlar matbaacılık ürünleri (gazeteler, haber dergisi, sarı gazetecilik), haber yayını (radyo ve televizyon) ve daha yakın zamanda İnternet'i (elektronik gazeteler, haber blogları, haber videoları, canlı haber akışı vb.) içerir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Türkiye'de medya
* Televizyon gazeteciliği
* Ana akım medya
* Medya
* Multimedya
# Medya etkinliği

**Medya etkinliği** medya tanıtımı amacıyla yürütülen bir olay veya etkinliktir. Ayrıca, kitle iletişim araçlarında yer alan veya büyük ölçüde basın-yayın'da göz önünde bulundurularak gerçekleştirilen herhangi bir olayı içerebilir. Medya etkinlikleri bir haber duyurusu, yıldönümü, bir basın toplantısı veya gösteri gibi planlanmış etkinliklere odaklanabilir.

## Kaynakça
# Bulvar gazeteleri

**Bulvar gazeteleri**, bulvar medyanın gazetecilik alanındaki yayımlanan gazetelerin listelendiği maddedir.

## Bulvar gazeteleri

### Almanca gazeteleri

#### Almanya

* Abendzeitung München (Nürnberg 2012 eingestellt) (Verlag Die Abendzeitung)
* Abendpost/Nachtausgabe Frankfurt (Frankfurter Societät), 1988 eingestellt
* Der Abend Berlin, 1981 eingestellt
* Berliner Kurier (Berliner Verlag, Teil von M. DuMont Schauberg)
* B.Z. Berlin (Axel Springer SE)
* Bild (Axel Springer SE)
* Bild am Sonntag (Axel Springer SE)
* Express (gazete, Almanya) Köln, Bonn, Düsseldorf (M. DuMont Schauberg)
* Hamburger Morgenpost (M. DuMont Schauberg)
* Morgenpost Sachsen Dresden, Chemnitz (DD+V Mediengruppe Dresden)
* Super! (Burda-Verlag), 1992 eingestellt
* tz München (Zeitungsverlag tz München)

#### Avusturya

* Heute (Viyana) kostenlos (AHW Verlags GmbH.)
* Kronen Zeitung
* Österreich

#### İsviçre

* Blick (Ringier AG)
* Blick am Abend
* 20 Minuten (Tamedia kostenlos)
* Le Matin

#### Lüksemburg

* Privat (Presse Nicolas)

### İngilizce gazeteleri

#### İngiltere

* News of the World, infolge des News-International-Skandal 2011 eingestellt
* The Sun
* Daily Mail
* Daily Express
* Daily Star
* Daily Mirror
* Sunday People

#### ABD

* New York Post
* San Francisco Examiner (seit 1865; seit 2004 Gratiszeitung)

#### Avustralya

* The Herald Sun
* The Daily Telegraph

### Fransa

* Paris Match
* France Dimanche
* Closer
* Voici

### Türkiye

* *Hürriyet*
* *Günaydın*
* *Bulvar*
* *Tan*
* *Sabah*
* *Bugün*
* *Meydan*
* *Damga*

### Diğer gazeteler

* Komsomolskaja Prawda (Rusya)
* Fakt (Polonya) (Axel Springer Polska)
* Blesk (Çekya)
* Aha! (Çekya)
* Nový Čas (Slovakya)
* Plus jeden deň (Slovakya)
* Aftonbladet (İsveç)
* Expressen (İsveç)
* Verdens Gang (Norveç)
* Bergensavisen (Norveç)
* Dagbladet (Norveç)
* De Telegraaf (Hollanda)
* Ekstra Bladet (Danimarka)
* Click! (Romanya)
* Kurir (Sırbistan)
* 24 sata (Hırvatistan)
* La Cuarta (Şili)
* El Extra (Ekvador)

## Ayrıca bakınız

* Bulvar (Medya)

## Kaynakça
# Kanvas

Kanvastan yapılmış denizci çantası
**Kanvas** (tekstilde **çadır bezi**, **yelken bezi**, **keten bezi**, **branda** olarak; güzel sanatlarda **tuval** olarak da bilinir) yelken, çadır, sırt çantası, barınak yapımında, yağlı boya resim için destek olarak ve sağlamlığın gerekli olduğu diğer öğelerin yanı sıra el çantaları, elektronik cihaz kılıfları ve ayakkabılar gibi moda nesnelerinde kullanılan son derece dayanıklı düz dokuma bir kumaştır. Ayrıca sanatçılar tarafından, tipik olarak ahşap bir çerçeveye gerilmiş bir resim yüzeyi olarak da popüler bir şekilde kullanılmaktadır.

Modern kanvas genellikle pamuk veya ketenden ya da bazen polivinil klorürden (PVC) yapılır, ancak tarihsel olarak kenevirden yapılmıştır. Dimi dokuma yerine düz dokuma olmasıyla denim gibi diğer ağır pamuklu kumaşlardan ayrılır. Kanvasın iki temel türü vardır: düz ve ördek. Ördek kanvasındaki iplikler daha sıkı dokunmuştur.

"Kanvas" kelimesi 13. yüzyıl Anglo-Normanca *canevaz* ve Eski Fransızca *canevas* kelimelerinden türetilmiştir. Her ikisi de Yunanca κάνναβις (kenevir) kökenli, "kenevirden yapılmış" anlamına gelen Halk Latince *cannapaceus'*un türevleri olabilir.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Kanvas ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Manifesto

**Manifesto** veya **bildiri**, toplumsal bir hareketin duyurulması ve savlarının belirtilmesi üzerine kurulan, bir akımın, bir hareketin oluşunu bildiren yazılardır.

## Sanat Manifestoları

* Soylu Yenilikçi Şiir Manifestosu *2003 Bâki Ayhan T.*
* Fecr-i Ati Encümen-i Edebisi Beyannamesi
* Parçalı Ham Manifesto
* Somut Şiir Manifestosu
* Yenibütün Şiir Manifestosu
* Fütürizm Bildirgesi *1909 Filippo Tommaso Marinetti*
* Kübizm Manifestosu *Pablo Picasso*
* Sürrealizm Manifestosu *1924 Andre Breton*
* Rus Fütürist Manifesto *1912 D.Burliuk, Aleksandr Krutçenykh, V.Mayakovski ve V.Hlebnikov*
* Doğuş Bildirisi *1964 Haluk Aker, Rahmi Akseki, Ataol Behramoğlu, Erhan Etiker, Eser Gürson, Abdullah Nefes, İsmet Özel ve Semih Tezcan*

## Diğer

* Komünist Manifesto *1848 Karl Marx ve Friedrich Engels*
* Radikal Dadacı Manifesto *Hans Arp, Hans Baumann, Viking Eggeling, Alberto Giacometti, Walter Helbig, Carl-Henning, Marcel Janco, Otto Morach, Hans Richter*
* Debian Manifesto
* Hacker Manifestosu *1986 The Mentor aka Loyd Blankenship*
* Yön bildirisi 1961 *Yön Dergisi*
* Atlantik Bildirisi *1941*
* Amasya Genelgesi *1919 Mustafa Kemal Atatürk, Hüseyin Rauf Orbay, Refet Bele ve Fuat Cebesoy*
* 12 Mart 1971 Muhtırası *1971*
* Dogma 95 Manifestosu *1995 Lars Von Trier ve Thomas Vinterberg*
* Russell-Einstein Manifestosu *1955 Bertrand Russell ve Albert Einstein*

## Ayrıca bakınız

* Art Manifesto 15 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Endoktrinasyon

Hitler Gençliği üyeleri, 1933 Berlin Lustgarten'daki bir mitingde Nazi selamını verirlerken.
**Endoktrinasyon** ya da **öğretilendirme** (Latince: *doctrina* çev. 'öğreti') katiyen eleştiri ve tartışma kabul etmeyen bir öğreti biçimidir. Bu öğretide insanlar manipüle edilerek, belirli seçimler yapmaya ve belirli ideolojik amaçları takip etmeye zorlanır. Endoktrinasyon, bireylerin mantıklı karar verme yeteneklerini yok edecek tarzda, onlara nasıl davranmaları gerektiğinin işaretini veren bir ideolojik yaklaşımdır.

Endoktrinasyon, devletlerce kendi belirledikleri ideolojileri halka aşılamak ve dayatmak için yapılmaktadır. Endoktrinasyon, okullardaki öğrencilerin aldığı eğitim sürecinde öğrencilere belirli fikirleri aşılama sürecinde kullanılmaktadır.

Kavram her ne kadar başta eğitime atıfta bulunsa da I. Dünya Savaşı'ndan sonra beyin yıkama ve propaganda anlamı kazandı. Bazı kişiler, öğretiyi eğitimden ayrı tutarlar çünkü öğretiye tabi tutulan kişinin öğrendiği öğretiyi sorgulaması veya eleştirel olarak incelemesi beklenmez. Bu nedenle terim; aşağılayıcı bir anlamda veya siyasi görüşler, teoloji, dinsel dogmalar veya din karşıtı inançlar bağlamında kullanılabilir. Endoktrinasyonun uygulandığı yerler arasında genellikle devlet, eğitim kurumları, dinler, sanat, kültür ve medya yer alır. Devletlerce "ideal tip" bir insan topluluğu yaratılmak istenir, bu telkinler hem demokratik hem de otoriter yönetim biçimlerinde mevcuttur.

## Ayrıca bakınız

* Davranış değiştirme
* İşe alım
* Kültürleşme
* Psikolojik manipülasyon
* Zihin kontrolü

## Kaynakça
# Soğuk arama

**Soğuk arama**, bir satış ve pazarlama yöntemidir. Bir ürün, hizmet, promosyon hakkında müşterilere telefonla bilgi verilir. Bu, satış ve pazarlama yapmağın, potensiyal müşteri kazanmağın etkili bir yoludur. Soğuk aramalarda önceki zamanlarda telefon ve cep telefonu gibi araçlar kullanılsa da, şimdiki durumlarda anlık mesajlaşma ve sosyal medya gibi teknolojiler de kullanılmakdadır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Kapıdan kapıya
* Tele pazarlama
* Çağrı merkezi
* Müşteri hizmetleri
# Tele pazarlama

**Telepazarlama**, bir satış ve doğrudan pazarlama yöntemidir. Bu, telefon aracılığıyla pazarlama ve satış faaliyetlerini iletmeyi amaçlar. Bir satış görevlisi, potansiyel müşterilerden telefonla veya webinar yoluyla ürün veya hizmet satın almalarını ister. İlk kez 1970'li yıllardan bu yöntem yaygınlaştı ve en çok kullanılan geleneksel pazarlama yöntemlerinden biri oldu.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Soğuk arama
* Pazarlama yönetimi
# Medya demokrasisi

'"Medya Demokrasisi - Hakikat Buluşması", Sebastian Bieniek'in tablosu (tuval üzerine yağlıboya), 1995
**Medya demokrasisi**, toplumun tüm üyelerini bilgilendiren, güçlendiren ve demokrasinin gelişimine katkı sunan bir kitle iletişim sistemi oluşturmak amacıyla kamu hizmeti yayıncılığını güçlendirmek ve alternatif medyaya ve yurttaş gazeteciliğine katılımı artırmak için kitle iletişim araçlarının reformunu savunan medya çalışmalarına demokratik bir yaklaşımdır.

Medya demokrasisi, bireysel vatandaşların güçlendirilmesine ve bilginin yayılması yoluyla demokratik ideallerin desteklenmesine odaklanır. Ek olarak, medya sisteminin kendisi, özel mülkiyetten veya yoğun düzenlemeden uzak, kendi yapısı içinde demokratik olmalıdır. Medya demokrasisi, medyanın demokrasiyi desteklemek için kullanılmasının yanı sıra medyanın kendisinin de demokratik olması gerektiği savunmakla birlikte medya sahipliği yoğunluğunun demokratik olmadığını ve demokrasiyi geliştirmeye hizmet edemeyeceğini ve bu nedenle eleştirel bir şekilde incelenmesi gerektiğini vurgular. Medya demokrasisi kavramı ve onu destekleyen sosyal hareketler, kitle iletişim araçlarının artan kurumsal egemenliğine ve ifade özgürlüğünün daralmasına tepki olarak büyümüştür.

## Kaynakça
# Medya etiği

**Medya etiği**, görüntülü medya, film, tiyatro, sanat, yazılı medya ve internet de dahil olmak üzere medyanın belirli etik ilkeleri ve standartları ile ilgilenen uygulamalı etiğin bir bölümüdür. Alan, savaş gazeteciliğinden reklam kampanyalarına kadar çok çeşitli ve oldukça tartışmalı konuları kapsamaktadır.

Medya etiği, evrensel yaşama saygı, hukukun üstünlüğü ve yasallık gibi değerleri teşvik eder ve savunur. Medya etiği, medyanın vatandaşlar tarafından sağlanan metinleri ve resimleri nasıl kullanması gerektiğine dair etik soruları tanımlar ve bunlarla ilgilenir.

## Kaynakça
# Medya holdingi

Bir **medya kuruluşu, medya grubu veya medya holdingi**, televizyon, radyo, yayıncılık, sinema filmleri, lunapark, eğlence parkları veya İnternet gibi kitle iletişim kuruluşlarında yer alan çok sayıda şirkete sahip olan bir şirkettir.

Bir konglomerat, genel olarak ilgisiz işlerle uğraşan birkaç küçük şirketten (alt şirket) oluşan büyük bir şirkettir.

Bazı medya grupları, kullanıcılar arasında haberler, video ve müzik gibi çeşitli içerik türlerini paylaşmak için birden çok alanda erişimlerini kullanır.

20. yüzyıllarda büyük gazete, dergi ve televizyon kanalı medya holdingi olarak yaygın idi. 21. yüzyılda televizyon kuruluşlardan başka sosyal medya, yeni medya, internet haberciliği, internet televizyonu, internet medya dünyada etkili olmuştur.

Forbes Global 2000 listesinde AT&T, Comcast, The Walt Disney Company ve ViacomCBS (hisseleri denetleme yoluyla National Amusements tarafından kontrol edilir) Amerika'nın gelir açısından en büyük medya holdingleriydi.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Medya patronu
* Medya emperyalizmi
* Çok uluslu şirket
# Medya patronu

Amerikan medya patronu William Randolph Hearst.
**Medya patronu**, başarılı bir girişimci veya iş insanı anlamına gelir. Herhangi bir medya ile ilgili şirket veya kuruluşta birçok kişi tarafından tüketilen medyayı kontrol eder. Basın-yayın'da magnat, baron veya Büyük işadamı olarak da adlandırılabilir. Sosyal medya yaratıcıları ve kurucuları da medya patronları olarak kabul edilebilir. 20. yüzyıllarda büyük gazete, dergi ve televizyon kanalı sahipleri medya patronu olarak yaygın idi. 21. yüzyılda yeni medya, internet haberciliği, internet televizyonu, internet medya sahipleri medya patronu olarak daha ön plana çıkarlar.

## Kaynakça
# Mossberg 500

| Mossberg 500 |
| --- |
| Mossberg 500

---

 |
| Çeşidi | Av tüfeği |
| Uyruğu |  ABD |
| Hizmet geçmişi |
| Hizmet | 1960-günümüze |
| Kullanıcılar | Bkz. *Kullanıcılar* |
| Kullanıldığı savaşlar | Lübnan İç Savaşı Körfez Savaşı Afganistan Savaşı Irak Savaşı |
| Üretim tarihi |
| Tasarlandığı tarih | 1960 |
| Üretici | O.F. Mossberg & Sons |
| Üretildiği tarih | 1960-günümüze |
| Özellikler |
| Ağırlık | 2,38-3,4 kg |
| Namlu uzunluğu | 36-76 mm |
| Mühimmat | 12 gauge 20 gauge .410 bore |
| Kalibre | .338 |
| Mermi çıkış hızı | 404-480 m/s |
| Etkili menzil | 40 m |
| Azami menzil | 50-300 m |
| Besleme sistemi | 8+1 |
| Nişangah | Gez ve arpacık |

**Mossberg 500**, O.F. Mossberg & Sons tarafından üretilen ABD yapımı bir av tüfeğidir. 500 serisi, tümü aynı temel alıcıyı ve hareketi paylaşan, ancak namlu çapı, namlu uzunluğu, şok seçenekleri, şarjör kapasitesi, dipçik ve önkol malzemeleri açısından farklılık gösteren, çok çeşitli kurmasız modelleri içermektedir. 500 serisine dahil edilen model numaraları 500, 505, 510, 535 ve 590'dır. Bunun dışında Revelation 310 ve New Haven 600, Mossberg tarafından farklı isimler altında üretilen 500 serisi modelleridir.

## Kullanıcılar

* Afganistan
* ABD
* Brezilya
* Filipinler
* Haiti
* Hollanda
* Irak
* İzlanda
* Japonya
* Kazakistan
* Lübnan
* Malezya
* Meksika
* Nikaragua
* Polonya
* Portekiz
* Sırbistan
* Solomon Adaları
* Yemen

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

Wikimedia Commons'ta Mossberg 500 ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Mossberg 27 Kasım 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. corporate website.
* Maverick Arms corporate website, a subsidiary of Mossberg.
* The Magnificent Mossberg, Guns & Ammo Magazine, April, 2007
* Letter from the ATF 9 Mart 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. A letter from the ATF concerning the legality of Mossberg's Shockwave firearm.
# Palet

**Palet** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* Palet (ambalaj), ürünlerin dış ambalajlarında kullanılan ve taşımada kolaylık sağlayan araç
* Palet (yüzme), hızlı yüzmek için kullanılan araç
* Palet (resim), ressamların boya karıştırmak için kullandıkları levha
* Palet (mekanik), aynı hizadaki birden fazla tekerleğin çevresine gerili lastik ya da eklemli metal bir kayış ile bazı araçları sürmeye yarayan düzenek
* Palet (optik), gözlüğün buruna temas eden küçük parçası
# Yakıt

RP-1, roket yakıtı olarak kullanılan ve jet yakıtına benzeyen oldukça rafine bir kerosen formdur.
**Yakıt**, fiziksel ve kimyasal yapısında bir değişim meydana geldiğinde ısı enerjisi açığa çıkaran her türlü maddenin genel adı.

Yakıtlar içerdikleri enerjiyi yakmak gibi kimyasal anlamda ya da nükleer füzyon gibi nükleer anlamda serbest bırakırlar. Yakıtların en önemli özelliklerinden biri enerji üretebilmeleri için depolanabilmeleri ve sadece gerektiğinde bir iş üretebilmek için gerekli olan enerjinin üretimi için kullanılabilmeleridir.

Yakıtların esas maddesini organik karbon teşkil eder. Isı, bu organik karbonun oksijen ile reaksiyonu sonucunda açığa çıkar. Bu reaksiyon ısısından sanayide büyük ölçüde faydalanılır.

## Türleri

Sanayide kullanılan yakıtlar üç büyük gruba ayrılabilir:

### Katı Yakıtlar

#### Doğal katı yakıtlar

Katı yakıtların en önemli olanları doğal katı yakıt olarak adlandırılan fosil kömürlerdir. Bu kömürler oluşum devirlerine göre; antrasit, taşkömürü, esmer kömür, linyit kömürü, turba sırasını takip eder. Bir de bunlardan farklı olan odun vardır. Sıvı ve gaz yakıtların giderek azalması sebebiyle biomass enerjisinin önemi giderek artmaktadır. Şeftali çekirdeği, Prina (Zeytinyağı posası), kayısı çekirdeği, badem kabukları, ceviz kabukları alternatif katı yakıt türlerindendir.

#### Suni katı yakıtlar

Doğal katı yakıtlardan elde edilen kok ve odun kömürüdür.

### Sıvı Yakıtlar (Akaryakıtlar)

Ham petrol ile fosil kömürü katranından elde edilen maddelerdir. Kömürden elde ediliş maliyeti ham petrolden elde ediliş maliyetinden çok daha fazladır.

#### Doğal akaryakıtlar

Ham [petrolün damıtma ürünleridir.

#### Suni akaryakıtlar

Bunlar da elde edildiği kaynağa göre üç tiptir:

* Taşkömürü, linyit, odun ve bitüm ile asfaltın destilasyonundan elde edilen ürünler
* Ağır petrol fraksiyonlarının krakingi ile elde edilen ürünler
* Sentez yolu ile yapılan sıvı yakıtlar.

### Gaz Yakıtlar

Fosil kömürlerinin destilasyon ürünü olan havagazı ve jeneratör gazı, petrol damıtma ürünü olan küçük moleküllü hidrokarbon karışımı yapısındaki gazlar, su gazı ve doğal yer gazlarıdır. Ayrıca hayvansal ve bitkisel kökenli atıklardan elde edilen biyogazdır.

## Ayrıca bakınız

* Biyoyakıt

## Kaynakça