# Köpek düdüğü (siyaset)

Siyasette **köpek düdüğü**, muhalefeti kışkırtmadan belirli bir gruptan destek toplamak için siyasi mesajlarda kodlanmış veya imalı bir dil kullanılmasıdır. Kavram adını, köpekler tarafından duyulabilen ancak insanlar tarafından duyulamayan ultrasonik köpek düdüklerinden almaktadır. Köpek düdükleri, çoğunluk için normal görünen ancak hedef kitlelere belirli şeyleri iletmek için kullanıldığı tahmin edilen bir dil kullanır. Genellikle olumsuz, dikkat çekmeden tartışma yaratması muhtemel konularda mesaj iletmek için kullanılırlar.

## Kökeni ve anlamı

William Safire'e göre, siyasete atıfta bulunan "köpek düdüğü" terimi, kamuoyu yoklaması alanındaki kullanımından türetilmiş olabilir. Safire, *The Washington Post*'un kamuoyu yoklama direktörü Richard Morin'in 1988'de yazdıklarını aktarıyor:

> soru ifadelerindeki küçük değişiklikler bazen dikkate değer ölçüde farklı sonuçlar doğurur... araştırmacılar buna "Köpek Düdüğü Etkisi" adını vermektedir: Katılımcılar soruda araştırmacıların duymadığı bir şey duyuyorlar.
>
>

Kampanya çalışanlarının bu ifadeyi siyasi anketçilerden uyarladığını tahmin ediyor.

2006 tarihli *Voting for Jesus: Christianity and Politics in Australia* adlı kitabında akademisyen Amanda Lohrey, köpek düdüğünün amacının mümkün olan en az sayıda seçmeni yabancılaştırırken mümkün olan en fazla sayıda seçmene hitap etmek olduğunu savunmaktadır. Politikacıların Hristiyanlar için ekstra bir yankı uyandıran "aile değerleri" gibi genel olarak çekici kelimeleri seçerken, Hristiyan olmayan seçmenler için kapatıcı olabilecek açık Hristiyan ahlakından kaçınmalarını örnek olarak veriyor.

Avustralyalı siyaset teorisyeni Robert E. Goodin, köpek düdüğünün demokrasiyi baltaladığını, çünkü seçmenlerin bir kampanya sırasında neyi desteklediklerine dair farklı anlayışları varsa aynı şeyi destekliyor gibi görünmelerinin "demokratik olarak anlamsız" olduğunu ve köpek düdüğü kullanana bir politika yetkisi vermediğini savunuyor.

## Tarih ve kullanım

### Avustralya

Bu terim ilk olarak 1990'ların ortalarında Avustralya siyasetinde kullanılmaya başlanmış ve John Howard'ın siyasi kampanyalarına sıklıkla uygulanmıştır. Howard, Avustralya başbakanı olarak görev yaptığı 11 yıl boyunca ve özellikle dördüncü döneminde, "Avustralyalı olmayan", "ana akım" ve "yasa dışılar" gibi kod kelimeler kullanarak endişeli Avustralyalı seçmenlere hitap eden mesajlar iletmekle suçlandı.

Kayda değer örneklerden biri Howard hükûmetinin mülteci gelişlerine ilişkin mesajıydı. Hükûmetin göçmenlik konusundaki sert tutumu seçmenler arasında popülerdi, ancak bu konuyu ayrıca ırkçı eğilimleri olan seçmenlere örtülü destek mesajları göndermek için kullanmakla suçlanırken, açıkça ırkçı bir dil kullanmaktan kaçınarak makul bir inkarcılık sürdürdü. Bir başka örnek de 2007 yılında Avustralya vatandaşlık sınavının kamuoyuna duyurulmasıdır. Testin görünürde makul göründüğü, ancak aslında belirli coğrafi bölgelerden gelen göçe karşı çıkanlara hitap etmeyi amaçladığı iddia edilmiştir.

### Kanada

2015 Kanada federal seçimleri sırasında, görevdeki Başbakan Stephen Harper liderliğindeki Muhafazakâr Parti, partisinin taban destekçilerine hitap etmek için bir tartışmada "şifreli" kelimeler kullanmakla suçlandı. Seçim kampanyasının ortalarında Muhafazakar Parti, anketlerde Liberal Parti ve Yeni Demokrat Partinin arkasında üçüncü sıraya düşünce Avustralyalı siyasi stratejist Lynton Crosby'yi siyasi danışman olarak işe aldı. Televizyonda yayınlanan bir seçim tartışması sırasında Stephen Harper, hükûmetin bazı göçmenlerin ve mültecilerin Kanada'nın sağlık sistemine erişimini kaldırma yönündeki tartışmalı kararını tartışırken, hükûmetin tutumunu destekledikleri için "Eski Stok Kanadalılar"a atıfta bulundu. Aralarında eski Quebec Liberal Milletvekili Marlene Jennings'in de bulunduğu muhalefet liderleri, bu sözlerin beyaz olmayan Kanadalıları dışlamak için kullanıldığı gerekçesiyle ırkçı ve bölücü olarak nitelendirdi.

### Birleşik Krallık

Daha önce Avustralya'da John Howard'ın dört seçim kampanyasını yönetmiş olan Lynton Crosby, 2005 Birleşik Krallık genel seçimleri sırasında Muhafazakar Parti danışmanı olarak çalışmış ve terim İngiliz siyasi tartışmalarına bu dönemde girmiştir. Goodin'in "klasik köpek düdüğü vakası" olarak adlandırdığı olayda Crosby, Muhafazakârlar için "Bizim düşündüğümüzü mü düşünüyorsunuz?" sloganıyla bir kampanya hazırladı: "Göçmenliğe sınırlama getirmek ırkçı değildir" ve "Erken tahliye edilen bir adam kızınıza saldırsa ne hissederdiniz?" gibi mesajlar içeren bir dizi poster, reklam panosu, TV reklamı ve doğrudan posta ile sağlıksız hastaneler, gecekonducuların arazi gaspları ve polis davranışlarına getirilen kısıtlamalar gibi tartışmalı konulara odaklandı.

İşçi Partili milletvekili Diane Abbott, İngiltere İçişleri Bakanlığının 2013 yılında yürüttüğü "Go Home" (Evine Dön) minibüs reklam kampanyasını, köpek düdüğü politikasının bir örneği olarak nitelendirdi.

Nisan 2016'da Londra Belediye Başkanı ve Muhafazakâr Milletvekili Boris Johnson, Obama'nın Birleşik Krallık'ın AB üyeliği referandumu öncesinde Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nde kalması yönünde oy kullanmasını desteklediğini ifade etmesinin ardından, Johnson'ın ABD Başkanı Barack Obama'nın "yarı-Kenyalı" mirasının bir sonucu olarak "atalarının Britanya İmparatorluğu'ndan hoşlanmaması" nedeniyle Birleşik Krallık'a karşı kin beslediğini öne sürmesi üzerine Gölge Maliye Bakanı ve İşçi Partisi Milletvekili John McDonnell tarafından "köpek düdüğü ırkçılığı" yapmakla suçlandı.

2016 Londra Belediye Başkanlığı seçimlerinde Muhafazakâr aday Zac Goldsmith, İşçi Partili Sadiq Khan'a karşı, Khan'ın Hindu ve Sihleri "mücevher vergisi" ile hedef alacağını öne sürerek ve onu aşırılık yanlıları ile ilişkilendirmeye çalışarak Khan'ın Müslüman inancı üzerine oynamak suretiyle bir köpek düdüğü kampanyası yürütmekle suçlandı.

Theresa May, Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden ayrılma sürecinde, AB vatandaşlarının "kaynak yaptığını" iddia ettikten sonra köpek düdüğü politikasıyla suçlandı.

Jeremy Corbyn liderliğindeki İşçi Partisi, Corbyn'in parti liderliği döneminde parti içinde antisemitizme "köpek düdüğü" ile göz yummakla suçlandı. National Trust'ı "Kültürel Marksizm" ile suçlayan bir mektubu imzalayan 28 Muhafazakâr milletvekili de antisemitizmi köğek düdüğünü kullanarak gizlemekle suçlandı, zira bu terim Nazi döneminden kalma ve aşırı sağcılar tarafından sıklıkla kullanılan "Kültürel Bolşevizm" teriminin yeniden canlandırılmış halidir.

### Amerika Birleşik Devletleri

#### 20. yüzyıl

Kelime anlamıyla Amerika Birleşik Devletleri'ndeki eyalet hükûmetlerinin yetkilerine atıfta bulunan "eyalet hakları" ifadesi, 2007 yılında gazeteci David Greenberg tarafından *Slate*'te kurumsallaşmış ayrımcılık ve ırkçılığın "şifreli sözcükleri" olarak tanımlanmıştır. Eyalet hakları, Eyalet Egemenliği ve Bireysel Özgürlüklerin Savunucuları gibi grupların 1955 yılında okulların birleştirilmesine karşı çıktıkları bir bayraktı. 1981 yılında Cumhuriyetçi Parti eski stratejisti Lee Atwater, eski başkan Richard Nixon'ın Güney stratejisini tartışan isimsiz bir röportaj verirken, "eyalet hakları" gibi terimlerin köpek düdüğü için kullanıldığını tahmin etmiştir:

> 1954'te "Nigger, nigger, nigger" diyerek başlıyorsunuz. 1968'e gelindiğinde, "nigger" diyemezsiniz - bu sizi incitir. Geri teper. Bu yüzden zorunlu otobüs uygulaması, eyalet hakları gibi şeyler söylüyorsunuz. Artık o kadar soyutlaştınız ki vergileri düşürmekten bahsediyorsunuz. Bahsettiğiniz tüm bu şeyler tamamen ekonomik şeyler ve bunların bir yan ürünü de siyahların beyazlardan daha fazla zarar görmesi. Belki de bilinçaltında bu da var. Ben bunu söylemiyorum. Ama diyorum ki, eğer bu kadar soyutlaşıyor ve kodlanıyorsa, ırksal sorunu öyle ya da böyle ortadan kaldırıyoruz demektir. Beni anlıyorsunuz - çünkü açıkçası oturup "Bunu kesmek istiyoruz" demek, otobüs olayından bile çok daha soyut ve "nigger, nigger"dan çok daha soyut.
>
>

Atwater bu durumu, dönemin Başkanı Ronald Reagan'ın "her türlü ırkçılıktan, her türlü göndermeden yoksun" olduğunu düşündüğü kampanyasıyla karşılaştırıyordu. Ancak Amerikalı hukuk profesörü ve 2014 tarihli *Dog Whistle Politics* kitabının yazarı Ian Haney López, Reagan'ın başkanlık kampanyası sırasında "Cadillac kullanan 'refah kraliçeleri' ve gıda kuponlarıyla T-bone biftek satın alan 'genç delikanlılar'" hakkında hikâyeler anlatmasını "köpek düdüğü çalmak" olarak nitelendirmiştir. López, bu tür söylemlerin orta sınıf beyaz Amerikalıları, kendileri pahasına çok fazla kamu yardımı aldıklarına inandıkları "hak etmeyen azınlıkları" cezalandırmak için ekonomik çıkarlarına aykırı oy kullanmaya ittiğini savunuyor. López'e göre, güçlü ekonomik çıkarlar tarafından azınlıkların düşman olduğuna ikna edilen muhafazakar orta sınıf beyazlar, yasadışı göçü engelleme ve suçu azaltma sözü veren politikacıları desteklemiş, ancak istemeden de olsa, en üst gelir dilimleri için vergilerin düşürülmesi, şirketlere sanayi ve finans piyasaları üzerinde daha fazla düzenleyici kontrol verilmesi, sendikaların kapatılması, gelecekteki kamu çalışanlarının emeklilik maaşlarının kesilmesi, devlet okullarına ayrılan fonların azaltılması ve sosyal refah devletinin küçültülmesi gibi aşırı zenginlerin lehine olan politikalara oy vermişlerdir. Aynı seçmenlerin, 1980'lerden bu yana nüfusun en üst yüzde 1'lik kesimine muazzam bir servet transferi ile sonuçlanan ve hayatlarını etkileyen artan eşitsizlik ile destekledikleri politika gündemleri arasında bağlantı kuramadıklarını savunuyor.

ABD'de "uluslararası bankacılar" ifadesi Yahudiler için iyi bilinen bir köpek düdüğü kodudur. Bu şekilde kullanımı, *Siyon Liderlerinin Protokolleri* adlı antisemitik uydurmadan türetilmiştir. Faşist destekçisi radyo programcısı Charles Coughlin tarafından ulusal programında sıklıkla kullanılmıştır. Bu terimi tekrar tekrar kullanması, dağıtımcı CBS'in sözleşmesini yenilememeyi tercih etmesinde bir etken olmuştur. "Küreselciler" kelimesi de benzer şekilde yaygın olarak Yahudi karşıtı bir köpek düdüğü olarak kabul edilmektedir.

#### 21. yüzyıl

Gazeteci Craig Unger, Başkan George W. Bush ve Karl Rove'un siyasi kampanyalarda şifreli "köpek düdüğü" dili kullandıklarını, seçmenlerin geneline bir mesaj verirken aynı zamanda hedeflenen Evanjelik Hristiyan siyasi tabana oldukça farklı bir mesaj verdiklerini yazdı. William Safire, *Safire's Political Dictionary* adlı kitabında Bush'un 2004 başkanlık kampanyası sırasında ABD Yüksek Mahkemesinin 1857 tarihli *Dred Scott* kararını eleştirerek herhangi bir Afroamerikalının ABD vatandaşlığını reddetmesini örnek göstermiştir. Safire, çoğu dinleyiciye bu eleştirinin zararsız göründüğünü, ancak "keskin kulaklı gözlemcilerin" bu sözün Yüksek Mahkeme kararlarının tersine çevrilebileceğine dair sivri bir hatırlatma ve yeniden seçilmesi halinde Bush'un Yüksek Mahkemeye *Roe v. Wade*'i bozacak bir yargıç aday gösterebileceğine dair bir işaret olduğunu anladığını yazdı. Bu görüş 2004 yılında *Los Angeles Times*'da Peter Wallsten tarafından kaleme alınan bir makalede de yinelenmiştir.

Obama'nın kampanyası ve başkanlığı sırasında, bazı sol kanat yorumcular Obama hakkındaki çeşitli ifadeleri ırkçı köpek düdüğü olarak nitelendirdi. 2008 Demokrat Parti önseçimleri sırasında yazar Enid Lynette Logan, Hillary Clinton'ın kampanyasının Barack Obama'nın ırkını sorunlu göstermek için tasarlanmış gibi görünen şifreli sözcüklere ve imalara bel bağlamasını eleştirerek, Obama'nın Clinton kampanyası ve önde gelen destekçileri tarafından Rahip Jeremiah Wright ile olan ilişkisi nedeniyle beyaz karşıtı, sadece siyah oyları çekebilecek, vatanseverlik karşıtı, uyuşturucu kullanıcısı, muhtemelen uyuşturucu satıcısı ve öfkeli, nankör bir siyah kadınla evli olarak nitelendirildiğini söyledi. 2008 yılında *The Wall Street Journal*'da Amy Chozick tarafından kaleme alınan neşeli bir makalede, Amerikalıların ortalama kilosu göz önüne alındığında Obama'nın başkan seçilemeyecek kadar zayıf olup olmadığı sorgulanmış; yorumcu Timothy Noah bunun ırkçı bir köpek düdüğü olduğunu, çünkü "beyazların Obama'nın fiziksel görünümü hakkında düşünmeye davet edildiklerinde, üzerinde duracakları başlıca özelliğin koyu teni olacağını" yazmıştır. Sarah Palin 2010 yılında yaptığı bir konuşmada Obama'yı eleştirerek "bizim bir başkomutana ihtiyacımız var, kürsüde duran bir hukuk profesörüne değil" demişti. Harvard profesörü (ve Obama'nın müttefiki) Charles Ogletree bu saldırıyı ırkçı olarak nitelendirdi, çünkü asıl iletilmek istenen fikir "onun bizden biri olmadığı" idi. MSNBC yorumcusu Lawrence O'Donnell, Mitch McConnell'ın Obama'yı çok fazla golf oynamakla eleştirdiği 2012 tarihli bir konuşmasını ırkçı bir köpek düdüğü olarak nitelendirdi çünkü O'Donnell bunun dinleyicilere o sırada bir aldatma skandalı yaşayan siyahi golfçü Tiger Woods'u hatırlatmak için yapıldığını düşündü.

2012 yılında Obama'nın kampanyası Ohio'da Mitt Romney'nin "bizden biri olmadığını" söyleyen bir reklam yayınladı. *Washington Post* muhabiri Karen Tumulty şöyle yazdı: "ironik bir şekilde, en azından son yarım yüzyıldır ırkçı bir kod olarak kullanılan bir sloganı yansıtıyor".

Donald Trump 2016 başkanlık seçim kampanyası sırasında ve başkanlığı süresince birçok kez siyasetçiler ve önemli haber kuruluşları tarafından ırkçı ve antisemitik "köpek düdüğü" teknikleri kullanmakla suçlandı. *New York Times* köşe yazarı Ross Douthat, Trump kampanyasının "'*Make America Great Again*' sloganının daha beyaz ve daha Anglosakson bir geçmişe yönelik bir köpek düdüğü olarak okunabileceğini" belirtmiştir.

Eski *Fox News* sunucusu Tucker Carlson'ın, eski yorum programı *Tucker Carlson Tonight*'ta köpek düdüğü taktiklerini kullandığı bildirildi.

Florida'daki 2018 valilik yarışı sırasında Ron DeSantis, ırkçı olduğu iddia edilen yorumları nedeniyle eleştirilere maruz kalmıştı: "Yapmamız gereken son şey, büyük vergi artışlarıyla sosyalist bir gündemi kucaklamaya çalışarak ve devleti iflas ettirerek bu işi maymun etmektir. Bu işe yaramayacaktır. Bu Florida için iyi olmayacak." DeSantis "maymun" fiilini ırkçı bir köpek düdüğü olarak kullanmakla suçlandı; rakibi Andrew Gillum Afroamerikalı idi. DeSantis yorumunun ırkçı bir anlam taşıdığını reddetti.

### İtalya

*The Guardian*'dan Roberto Saviano, İtalyan sağcı siyasetçi Giorgia Meloni'nin Mussolini döneminden kalma "Tanrı, vatan, aile" sloganını göçmen karşıtı duruşunu göstermek için bir köpek düdüğü olarak kullandığını ve 2019'da bir mitingde kimliğini köpek düdüğü olarak kullandığını iddia etti: "Ben Giorgia, ben bir kadınım, ben bir anneyim, ben İtalyanım, ben bir Hristiyanım." *Washington Post* köşe yazarı Philip Bump, Meloni'nin "finansal spekülatörler" terimini antisemitizmi gizlemek için bir köpek düdüğü olarak kullandığını iddia etti.

## Eleştiri

Bazıları sözde köpek düdüklerinin aslında köpek düdüğü olup olmadığını anlamanın zor olduğunu savunmaktadır. Robert Henderson ve Elin McCready, makul inkar edilebilirliğin köpek düdüklerinin temel bir özelliği olduğunu savunmaktadır. Mark Liberman, konuşma ve yazılarda dinleyicilerin sadece bir kısmı tarafından algılanabilecek mesajların iletilmesinin yaygın olduğunu, ancak bunun genellikle konuşmacının kasıtlı olarak çifte mesaj ilettiği anlamına gelmediğini savunmuştur. Steven Pinker, köpek düdüğü kavramının insanların "herhangi birinin herhangi bir şey söylediğini iddia etmelerine olanak sağladığını, çünkü kişinin söylediklerinin gerçek içeriğinde olmayan sözde köpek düdüklerini kolayca duyabileceğinizi" savunmuştur.

## Ayrıca bakınız

* Klasik koşullanma ('Pavlovyen tepki')
* Örtmece
* Makul inkâr edilebilirlik
* Dolduruşa getirme safsatası
* Politik doğruculuk
* Subliminal mesaj

## Kaynakça

### Özel

### Genel

* Albertson, Bethany L. (2015). "Dog-Whistle Politics: Multivocal Communication and Religious Appeals". *Political Behavior*. **37** (1): 3-26. doi:10.1007/s11109-013-9265-x. ISSN 0190-9320.
* Stephens-Dougan, LaFleur. 2020. *Race to the Bottom: How Racial Appeals Work in American Politics*. University of Chicago Press.
* Goodin, Robert E.; Saward, Michael (2005). "Dog Whistles and Democratic Mandates". *The Political Quarterly*. **76** (4): 471-476. doi:10.1111/j.1467-923X.2005.00708.x. ISSN 1467-923X.
* Henderson, Robert; McCready, Elin (2018). "How Dogwhistles Work". *New Frontiers in Artificial Intelligence*. Lecture Notes in Computer Science. 10838: 231-240. doi:10.1007/978-3-319-93794-6\_16. ISBN 978-3-319-93793-9. 16 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi19 Temmuz 2023.
* López, Ian Haney (2015). *Dog Whistle Politics: How Coded Racial Appeals Have Reinvented Racism and Wrecked the Middle Class*. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-022925-2.

## Konuyla ilgili yayınlar

* Stephens-Dougan, LaFleur (2021). "The Persistence of Racial Cues and Appeals in American Elections". *Annual Review of Political Science* **24**(1).
* Welsh, Ian (25 Eylül 2006). "Just a Comma". *The Agonist*. 26 Eylül 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi.
* Baker, Peter (5 Ekim 2006). "'Just a Comma' Becomes Part of Iraq Debate". *The Washington Post*. s. A19. 2 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2023.
* Barrett, Grant (12 Nisan 2005). "dog whistle politics". *The Double-Tongued Dictionary*. 11 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2023.