Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Japonya'nın balon ekonomisi

**Japonya'nın balon ekonomisi** (Japonca: バブル景気 *baburu keiki*), Japonya'da 1986-1991 yılları arasında Japonya'da emlak ve borsa fiyatlarının büyük ölçüde şişirildiği bir ekonomik balondu. 1992'nin başlarında, bu fiyat balonu patladı ve Japonya ekonomisi durgunlaştı. Balon, varlık fiyatlarının hızlı bir şekilde artması ve aşırı ısınan ekonomik faaliyetin yanı sıra kontrolsüz para arzı ve kredi genişlemesi ile karakterize edildi. Daha spesifik olarak, varlık ve hisse senedi fiyatlarına ilişkin aşırı güven ve spekülasyon, o sırada aşırı parasal genişleme politikasıyla yakından ilişkiliydi.

Ağustos 1990'da Nikkei hisse senedi endeksi, Japonya Bankası'nın (BOJ) beşinci parasal sıkılaştırması sırasında zirvenin yarısına düştü. 1991'in sonlarında, diğer varlık fiyatları düşmeye başladı. Varlık fiyatları 1992 başlarında gözle görülür bir şekilde çökmüş olsa da, ekonomideki düşüş on yıldan fazla bir süredir devam etti. Bu düşüş, birçok finans kurumu için zorluklara neden olan büyük bir tahsili gecikmiş varlık kredisi (NPL) birikimine neden oldu. Japon varlık fiyatı balonunun çökmesi, birçok kişinin Kayıp Onyıl olarak adlandırdığı şeye katkıda bulundu. Japonya'nın ülke çapında ortalama yıllık arazi fiyatları, varlık balonunun çökmesinden bu yana nihayet yükseldi, %0,1'de çok hafif olmasına rağmen istatistiksel olarak ortaya çıkması 26 yılı aldı.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* Saxonhouse, Gary and Stern, Robert (Eds) (2004) *Japan's Lost Decade: Origins, Consequences and Prospects for Recovery (World Economy Special Issues)*, Wiley-Blackwell, 978-1-4051-1917-7
* Wood, Christopher (2005) *The Bubble Economy: Japan's Extraordinary Speculative Boom of the '80s and the Dramatic Bust of the '90s*, Solstice Publishing, 978-979-3780-12-2
* Daniell, Thomas (2008) *After the Crash: Architecture in Post-Bubble Japan*, Princeton Architectural Press, 978-1-56898-776-7
* Klarman, Seth A. (1991) *Margin of Safety: Risk-Averse Value Investing Strategies for the Thoughtful Investor*, HarperCollins, 978-0-88730-510-8

## Dış bağlantılar

* Core Economics 13 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. animated Real Estate Rollercoaster Ride
* Shigenori Shiratsuka: "Asset Price Bubble in Japan in the 1980s: Lessons for Financial and Macroeconomic Stability" (PDF). 11 Şubat 2006 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.  (263 KB) Bank of Japan Whitepaper (2003)
* Allan I. MENDELOWITZ: After the Bubble: Is Japan's Recent Past America's Future? 14 Eylül 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. RIETI speech summary, June 12, 2003
* Japan Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism Land Price Data 30 Mayıs 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Deloitte Report see page 10
* Status Ireland: Japan: Property crash example (Japan Urban Land Index 1964 - 2007)
# Kayıp Onyıl (Japonya)

**Kayıp Onyıl** (Japonca: 失われた十年 *Ushinawareta Jūnen*), Japonya'daki varlık fiyat balonunun çöküşünden sonraki dönemdir. Bu terim ilk olarak 1991'den 2000'e kadar olan yıllar için kullanılmaktaydı, ancak 2001'den 2010'a kadar olan on yıl da sıklıkla dahil edilerek Kayıp Yirmi Yıl (失われた二十年, *Ushinawareta Nijūnen*) olarak da anılır. 1995-2007 yılları arasında ülkenin GSYİH'i nominal olarak 5.33 trilyondan 4.36 trilyon dolara geriledi, maaşlar %5 civarında düştü ve durgun fiyat seviyesine girdi. Kayıp Onyıl'ın etkisi günümüzde de devam etmekte olup Japonya'nın gerilemelerinin kapsamı ve ölçümü hakkında bazı tartışmalar olsa da Kayıp Onyıl'ın ekonomik etkisi iyi belirlenmiş ve Japon politikacılar sonuçlarını çözmeye devam etmektedirler.

## Kaynakça
# Reiwa Dönemi

Baş Kabine Sekreteri Yoshihide Suga Reiwa dönemini açıklarken.
**Reiwa dönemi** (Japonca: 令和時代 *Reiwa jidai*), Japonya tarihinde günümüzde devam eden dönemdir. Dönem, 1 Mayıs 2019 tarihinde İmparator Akihito'nun tahtından feragat ettikten bir gün sonra oğlu Naruhito'nın tahta geçmesiyle başlamaktadır.

İmparator Akihito'nun Heisei döneminin sonunu işaret eden 30 Nisan 2019'da Krizantem Tahtı'nı bıraktı. 2019 yılı, 30 Nisan'a kadar Heisei 31 iken 1 Mayıs'tan itibaren Reiwa 1 (令和元年, *Reiwa gannen*, "Reiwa’nın ilk yılı") olarak adlandırılmaktadır.

Dönem adı hükûmet tarafından düzenlenen bir basın toplantısında açıkladı. Reiwa'nın kanji karakterleri antik şiir antolojisi Man'yōshū'dan, özellikle Japonya'nın kutsal ume çiçeklerinden armoniden almaktadır.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Reiwa Dönemi ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Önce gelen: **Heisei** | **Japon dönemi** 2019-günümüze
 | Sonra gelen: '
 |
# Yeni Asur İmparatorluğu

| Yeni Asur İmparatorluğumāt Aššur |
| --- |
| MÖ 911-MÖ 609 |
| III. Şalmanezer (koyu yeşil) ve Esarhaddon (açık yeşil) kontrolündeki Yeni Asur İmparatorluğu haritası |
| Başkent | Asur (MÖ 911-879) Nimrud (MÖ 879-706) Dur-Şarrukin (MÖ 706-705) Ninova (MÖ 705-612) Harran (MÖ 612-609) |
| Resmî dil(ler) | Akadca Aramice |
| Resmî din  | Antik Mezopotamya dini |
| Hükûmet | Monarşi |
| Kral |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • MÖ 911-891  | II. Adad-nirari (ilk) |
| • MÖ 883-859  | II. Aşurnasirpal |
| • MÖ 859-824  | III. Şalmanezer |
| • MÖ 745-727  | III. Tiglat-Pileser |
| • MÖ 722-705  | II. Sargon |
| • MÖ 705-681  | Sanherib |
| • MÖ 681-669  | Esarhaddon |
| • MÖ 669-631  | Asurbanipal |
| • MÖ 612-609  | II. Ashur-uballit (son) |

 |
| Tarihî dönem | Demir Çağı |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • II. Adad-nirari'nin tahta çıkması  | MÖ 911 |
| • Nimrud başkent oldu  | MÖ 879 |
| • Babil'in Fethi  | MÖ 729 |
| • Ninova başkent oldu  | MÖ 705 |
| • Asur'un Mısır'ı İşgali  | MÖ 671 |
| • Ninova Savaşı (MÖ 612)  | MÖ 612 |
| • Harran'ın Düşüşü  | MÖ 609 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ardıllar** |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Yeni Babil İmparatorluğu
 |  |
| Medler
 |  |

 |

 |

**Yeni Asur İmparatorluğu** Asur tarihinin son dört yüz yıllık evresidir (MÖ 1000-612). Bu dönemde Orta Asur'da başlayan kralların yıllık yazmaları devam ettiğinden siyasal olaylar hakkında bilgi sahibi olunabilmektedir. Bu dönemde devlet tüm Mezopotamya'yı kapsar hale gelmişti ve en geniş sınırlarına ulaşmıştı. Batı İran, Suriye ve Güney Doğu Anadolu da devletin egemenlik sahasıydı. En çok savaşılan devletler arasında Anadolu'da Urartular vardı. Med-İskit akınlarıyla Asur devleti son bulacaktı.

Asurlular bu dönemde Akdeniz ticaretine hâkim olmak istedi. Özellikle MÖ 8. Yüzyılının sonunda Hititler ve Mitanni'nin yıkılması Asur'un alan bulmasına imkân veriyordu ancak Orta Asya'nın süper gücü olabilmesi için güçlü bir maliye gerekiyordu. Asur devleti bunun için Anadolu'nun maden kaynakları üzerinde egemen olma amacı güttü. Güçlenen Asur'a karşı Nairi ve Uriatri birleşik bir krallık kurma yoluna gidecekti.

## Kaynakça
# Birinci Babil İmparatorluğu

1. Babil Hanedanlığın kurulmasından yıkımına kadar olan genişlemesini gösteren harita
**Birinci Babil Hanedanlığı**, yaklaşık olarak MÖ 1894-MÖ 1595 arasına uzanmaktadır. Üçüncü Ur Hanedanı ile İsin Hanedanı'nın yıkılmasından sonra kurulmuştur. Babil Kral Listesi A (BKLa, BM 33332) ve Babil Kral Listesi B (BKLb, BM 38122) olduğu için ilk Babil hanedanının kronolojisi tartışılmaktadır. Bu kronolojide, Liste A'nın hükümdarlık yılları geniş kullanımları nedeniyle kullanılırken Liste B'deki hükümdarlıklar genel olarak daha uzundur.

## Hükümdarlar

| Kral
 | Akadca
 | Başlangıç
 | Bitiş
 | Veraset
 | Kaynak
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Sumu-abum** |  Šumu-abum | y. MÖ 1894 | y. MÖ 1881 | BKLa and BKLb'de Babil'in ilk kralı
 |  |
| **Sumu-la-El** |  Šumu-la-El | y. MÖ 1880 | y. MÖ 1845 | Belirsiz veraset
 |  |
| **Sabium** |  Sabūm | y. MÖ 1844 | y. MÖ 1831 | Sumu-la-El'in oğlu
 |  |
| **Apil-Sin** |  Apil-Sîn | y. MÖ 1830 | y. MÖ 1813 | Sabium'un oğlu
 |  |
| **Sin-Muballit** |  Sîn-Muballit | y. MÖ 1812 | y. MÖ 1793 | Apil-Sin'in oğlu
 |  |
| **Hammurabi** |  Ḫammu-rāpi | y. MÖ 1792 | y. MÖ 1750 | Sin-Muballit'in oğlu
 |  |
| **Samsu-iluna** |  Šamšu-iluna | y. MÖ 1749 | y. MÖ 1712 | Hammurabi'nin oğlu
 |  |
| **Abi-Esuh** |  Abī-Ešuḫ | y. MÖ 1711 | y. MÖ 1684 | Samsu-iluna'nın oğlu
 |  |
| **Ammi-Ditana** |  Ammi-ditāna | y. MÖ 1683 | y. MÖ 1647 | Abi-Eshuh'ın oğlu
 |  |
| **Ammi-Şaduqa** |  Ammi-Saduqa | y. MÖ 1646 | y. MÖ 1626 | Ammi-Ditana'nın oğlu
 |  |
| **Samsu-Ditana** |  Šamšu-ditāna | y. MÖ 1625 | y. MÖ 1595 | Ammi-Saduqa'nın oğlu
 |  |

## Notlar

## Kaynakça

Özel

Genel
* Chen, Fei (2020). *Study on the Synchronistic King List from Ashur*. Leiden: BRILL. ISBN 978-9004430914.
* Beaulieu, Paul-Alain (2018). *A History of Babylon, 2200 BC - AD 75*. Pondicherry: Wiley. ISBN 978-1405188999.
# Yeni Babil İmparatorluğu

**Yeni Babilli** veya **Keldani** terimi ile özellikle II. Buhtunnasır'ın hükümranlık dönemini de içine alan, MÖ 626'da Nabopolassar'ın isyanından başlayarak MÖ 539'da I. Darius'un fethine kadar süren 11. ("Keldani") hanedanlığı yönetimindeki **Babil** kast edilir.

## Tarihçe

MÖ 600 Ortadoğu, Keldani devletinin sınırlarını gösteren harita
### Asur Yönetiminden Kurtuluş

Yüzyıllar boyu süren Asur yönetimi süresince, Babil öne çıkan bir konumun üstünlüğünü yaşadı ve bunun aksi her durumda isyan etti. Ancak, Asurlular her zaman Babil'in bağlılığı, bazen ayrıcalıklarını artırarak bazen de askeri yöntemlerle, sağladılar. Bu durum son en güçlü Asur kralı Asurbanipal'in MÖ 627'de ölümüyle kesin olarak değişti ve Babil ertesi yıl Keldani Nabopolassar'ın önderliğinde isyan etti. Medlerin yardımıyla Ninova MÖ 612'de yağmalandı ve kralın tahtı tekrar Babil'e götürüldü.
# Üç İmparatorluk

Üç İmparatorluk (262)
**Üç İmparatorluk** dönemi (basit: 三国, geleneksel: 三國, pinyin: Sānguó, 220 - 280 ya da 184 - 280), 220'de derbeylerden Cao Cao, Cao Pi'nin Batı Han Hanedanı'nın son imparatoru Xian di'den tahtını teslim alarak Kuzey Çin'de Vey hanedanını kurmasıyla başlayarak derbeylerden Liu Bei’nin bugünkü Sichuan’da kurduğu Şu ile yine derbeylerden Sun Jian’nun oğlu ve Sun Ce'nin küçük kardeşi olan Sun Quan Güney Çin'de kurduğu Vu olmak üzere üç ülkenin güç mücadelesi yaşadındığı dönem.

Vey Hanedanı’nın yönetimini benimseyen vazirlerinden Sima Yi'nin torunu Sima Yan (236 - 290, taht: 265 - 290) Vey Hanedanının yerini kurulan Batı Jin Hanedanı'nın Vu Hanedanı'nı yıkmasıyla bitmiştir.

184'te günümüz Taoizm'inin kaynaklarından olduğu düşünülen ve Zhang Jiao (張角 Zhāng Jiǎo)’nun başlattığı Taipin dao'ya dayanarak meydana gelen Sarı Türbanlılar isyanı'ı bu dönemin başlangıcı olarak sayan görüşler de yaygındır.

## Kaynakça

* Chen Shou, *"Üç İmparatorluk" Tarihi* 陳壽, "三國志"6 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

## İlgili roman

Luo Guanzhong, Üç İmparatorluk Romanı 羅貫中, "三國演義"

* Ebook (İngilizce)22 Ekim 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* The Three Kingdom History28 Şubat 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

## İlgili anime

Mitsuteru Yokoyama, 'Sangoku shi' *(İngilizce: Romance of the Three Kingdoms)* 1. bölüm11 Mart 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Güney-Kuzey Hanedanları

Kuzeyden güneye:
 Rouran, Bei Wei ve Song
**Güney-Kuzey Hanedanları** dönemi (Çince: 南北朝 pinyin: nán běi cháo, 420 - 589 ya da 439 - 589), Çin tarihinde 420'de Çin'in güneyinde Liu Song (劉宋 liú sòng; 420-479) hanedanının Doğu Jin Hanedanı (東晉 dōng jìn; 317 - 420)'nın yerini almasıyla başlayarak 589'de Siyenpilerin (Sien-pi) Puliuru boyuna (普六茹 pǔliùrú) mensup olan Yang Jian (楊堅 yáng jiān)'nın Sui'yi kurmasına kadarki bir dönem. Güney ve kuzey kesimlerinde ayrı hanedanların bulunduğu için bu ad verilmiştir.

439'de Sien-pi (Çince: 鮮卑 Xiānbēi) Tuoba (Çince: 拓跋部 Tuàbá bù) boyunun Bei Wei (北魏, běi wèi; Kuzey Wei; 386-534)'nin kuruluşunu bu dönemin başlangıcı olarak sayan tezler de yaygındır.

## Güney hanedanları

Güney Çin'de Liu Song (劉宋 liú sòng; 420-479), Nan Qi (南齊 nán qí; 479-502), Nan Liang (南梁 nán liáng; 502-557) ve Nan Chen (南陳 nán chén; 557-589) başta olmak üzere dört hanedanı kurulup yıkılmıştır.

Üç Krallık döneminde güney Çin'de kurulmuş Wu (孫吳 sūn wú, 東吳 dōng wú; 222 - 280) ile Doğu Jin Hanedanı (東晉 dōng jìn; 317 - 420) ile birlikte Altı Hanedanı (六朝 Liù Cháo) olarak adlandırılmıştı.

## Kuzey hanedanları

Kuzey Çin'de Sien-pi'lerin Tuoba boyunun kurduğu Bei Wei (北魏, běi wèi; Kuzey Wei; 386-534), Beş Barbar Onaltı Krallık dönemine son vermişti. 534'te Dong Wei (東魏 dōng wèi: Doğu Wei; 534 - 550) ile Xi Wei (西魏 xī wèi: Batı Wei; 535 - 556), 550'de Bei Qi (北齊 běi qí: Kuzey Qi; 550 - 577), Doğu Wei'nin, 557'de Bei Zhou (北周 běi zhōu: Kuzey Zhou; 557 - 581) Batı Wei'nin yerlerini almıştır. 577'de Bei Zhou, Bei Qi'yi yıkarak Kuzey Çin'i birleştir. 581'de Yang Jian (楊堅 yáng jiān) Bei Qi'den imparatorluk tahtasını emanet edilerek Sui'yi kurmuş ve güneydeki Nan Chen'i yıkarak bütün Çin'i birleştirmişti.
# Nanda İmparatorluğu

M.Ö. 323 dolaylarında Nanda İmparatorluğu
**Nanda İmparatorluğu**, kökeni M.Ö. 5. ve 4. yüzyıllarda antik Hindistan'nın Magadha bölgesine dayanan imparatorluktur. Nanda İmparatorluğu en yüksek döneminde doğuda Bengal'den batıda Pencap'a ve güneyde Vindhya Sıradağları'na kadar yayılmıştır. Nanda İmparatorluğu daha sonra Maurya İmparatorluğu'nu kuran Chandragupta Maurya tarafından fethedildi.

## Nanda hükûmdarları

* Mahapadma Nanda (M.Ö. 424 dolaylarında – ?)
* Pandhuka
* Panghupati
* Bhutapala
* Rashtrapala
* Govishanaka
* Dashasidkhaka
* Kaivarta
* Mahendra
* Dhana Nanda (Argames) (? – M.Ö. 321 dolaylarında)
# Kuş Krallığı

| Kuş Krallığı*Qes*  (Meroitik dil) |
| --- |
| y. MÖ 780-y. MS 350 |
| MÖ 700 dolaylarında 25. hanedanın Kuşit kalpgahı ve Kuşit İmparatorluğu |
| Başkent | Kerma Napata Meroe |
| Yaygın dil(ler) | Meroitik dil Mısırca Nubi dilleri |
| Hükûmet | Monarşi |
| Hükümdar |  |
| Tarihî dönem | Tunç Çağı'ndan Geç Antik Çağ'a |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | y. MÖ 780 |
| • Meroe başkent oldu  | MÖ 591 |
| • Dağılışı  | y. MS 350 |

 |
| Nüfus |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Meroit fazı  | 1.150.000 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Yeni Krallık
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Mukurra
 |  |
| Aksum Krallığı
 |  |

 |

 |
| Günümüzdeki durumu | Sudan Mısır |

 **Kuşitler** veya **KuşKrallığı**, Sudan ve Güney Mısır'ın Nil Vadisi'nde yer alan Nübye'de kurulmuş eski bir krallıktır.

Nübye'deki Kuşit egemenliği, Geç Tunç Çağı çöküşünden ve Mısır Yeni Krallığının dağılmasından sonra kuruldu. Kuş, erken döneminde Napata'da (modern Karima, Sudan) merkezlenmiştir. Daha sonra, MÖ 8. yüzyılda, Kuşitlerin Mısır'ı işgali ile Kuşit hükümdarlar aynı zamanda Mısır'ın yirmi beşinci hanedanı olarak firavun sıfatına sahip olmuşlardır. Ancak bir yüzyıl sonra Kuşitler, Esarhaddon egemenliği altındaki Yeni Asur İmparatorluğu tarafından Mısır'dan kovulmuşlardır.

Klasik antik dönemde, Kuşitlerin imparatorluk başkenti Meroe'de bulunuyordu. Erken Yunan coğrafyasında, Meroitik krallık "Aethiopia" olarak biliniyordu. Kuş Krallığı MS 4. yüzyılda iç ayaklanmalar nedeniyle zayıflayıp dağılana kadar varlığını korudu. Meroe ise Aksum Krallığı tarafından ele geçirilip yakıldı. Yenilginin ardından Nubiler, daha sonra hristiyanlaşacak Nobatya, Mukurra ve Alodya krallıklarını kurdular.

## Dil

Meroitik dil, Meroitik dönemde Meroë ve Sudan'da konuşulmuştur (M.Ö. 300'de tasdik edilmiştir). MS 400 civarında nesli tükenmiş dil, Meroitik alfabenin iki biçiminde yazılmıştır. Meroitik yazıdaki en eski yazıt M.Ö. 180–170 yılları arasında üretilmiştir. Bu hiyeroglif, Kraliçe Shanakdakhete tapınağının üzerine oyulmuştur.

Dilin hangi dil ailesine ait olduğu kesinliğe ulaşmamış bir konudur. Kimi çevrelerde dilin Nil-Sahra dilleri ile akrabalığı savunulurken, bazı kaynaklarda dilin Mısırca gibi bir Afro-Asyatik dil olduğu vurgulanmaktadır.

## Galeri

* Meroe piramitleri bir UNESCO Dünya Mirası'dır.
* Kuşit firavun Aspelta'nın heykeli
* Meroitik alfabe ile yazılmış bir ostrakon

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Kerma 26 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - İsviçre'nin Sudan'da yürüttüğü arkeolojik çalışmanın resmi internet sitesi
* Ancient Gold Center Discovered on the Nile 7 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - Dan Morrison, National Geographic News
* "Civilizations in Africa: Kush"1 Mayıs 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - Washington Devlet Üniversitesi
# Orta Krallık

**Orta Krallık** (Güney ve Kuzey Mısır'ın birleşme dönemi olarak da bilinir.) MÖ 2050 - MÖ 1650 yıllarında Mısır'da hüküm sürmüş firavun hanedanlarının dönemine verilen isim.
# Yeni Krallık

**Yeni Krallık**; Antik Mısır'da MÖ 1550 yılından MÖ 1070 yılına kadar olan süre içerisinde 18. hanedan, 19. hanedan ve 20. hanedan olmak üzere üç hanedana ev sahipliği yapmış tarihsel dönemdir.

## Ayrıca bakınız

* Krallar Vadisi
	+ Horemheb'in mezarı
	+ Tutankhamun'un mezarı
* Ötedünya kitapları
	+ Güneş litanisi
	+ Kapılar Kitabı
# Benin İmparatorluğu

| Benin İmparatorluğu*Arriọba Ẹ̀dó* |
| --- |
| 1180-1897 |
| 1625'teki haliyle Benin İmparatorluğu'nun yer belirleme haritası. |
| Başkent | Benin City |
| Yaygın dil(ler) | Edo dili |
| Hükûmet | Monarşi |
| Hükümdar |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1180-1246  | I. Eweka (ilk) |
| • 1888-1897  | Ovonramwen |

 |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1180 |
| • Birleşik Krallık tarafından ilhak edildi  | 1897 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ardıllar** |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Güney Nijerya Protektorası
 |  |

 |

 |
| Günümüzdeki durumu | Nijerya |

**Benin Krallığı**, günümüzde Nijerya topraklarında bulunan bölgede kurulan bir krallık.

Milattan sonra 600 yıllarında Ogiso hanedanlığı tarafından oluşturulan krallık, hakimiyetini ve bağımsızlığını 1897

yılına kadar sürdürmüştür.

Benin Krallığı tarihsel açıdan sömürgecilik dönemi öncesi Batı Afrika bölgesinin günümüzde en fazla belgelenmiş ülkelerden biri konumundadır.

Bugünkü Benin Cumhuriyeti'nin krallık ile herhangi bir tarihsel bağlantısı bulunmamasına rağmen Benin ismini kullanmaktadır.

*National Maritime Museum* arşivinde bulunan ve İngilizler tarafından o dönem elde edilen bayrağın görüntüsü
## Kaynakça

* Thorsten Spahr: *Benin um 1700*, Pro-Literatur Yayınevi (Almanca - İngilizce)
* Thorsten Spahr: *Benin Bibliograhie*, Pro-Literatu Yayınevi (Almanca - İngilizce)

## Dış bağlantılar

* National Maritime Müzesi - Benin Krallığı bayrağı 19 Şubat 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Brunei İmparatorluğu

Eski Brunei bayrağı.
**Brunei İmparatorluğu**, 7. yüzyılın başlarında Güneydoğu Asya'daki Borneo adasında kurulmuş bir imparatorluk. Pagan ve Hindu imparatorlar tarafından yönetilmiştir. Daha sonradan ülke, bölgeye gelen tüccarların etkisiyle İslam dinine geçmişlerdir.

İmparatorluk döneminde başkent olarak Bandar Seri Begavan şehri kullanılmıştır.
# İkinci Bulgar İmparatorluğu

| İkinci Bulgar İmparatorluğuц︢рьство блъгарское българско царство |
| --- |
| 1185-1396 |
|
Üst: Angelino Dalorto haritasına göre işaretle (yaklaşık 1325) Alt: Guillem Soler'in Portolan grafiğine göre bayrak (1380'li yıllar)

Arma

 |
| II. İvan Asen döneminde imparatorluk sınırları |
| Başkent | Tırnovo (1185-1393) Niğbolu (1393–1395) Vidin (1356/1371–1396) |
| Yaygın dil(ler) | Bulgarca Orta Çağ Yunancası Kumanca |
| Resmî din  | Bulgar Ortodoks Kilisesi |
| Demonim | Bulgar |
| Hükûmet | Monarşi |
| Hükümdar |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1185-1190  | II. Petır (ilk) |
| • 1397-1422  | II. Konstantin (son) |

 |
| Tarihî dönem | Orta Çağ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Ulah-Bulgar Ayaklanması  | 1185 |
| • Dağılışı  | 1396 |

 |
| Yüzölçümü |
| 1230 | 293.000 km2 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Birinci Bulgar İmparatorluğu
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Osmanlı İmparatorluğu
 |  |
| Vidin Çarlığı
 |  |
| Dobruca Despotluğu
 |  |

 |

 |

**İkinci Bulgar İmparatorluğu** (Bulgarca: Второ българско царство, romanize: Vtorо Balgarskо Tsarstvo), 1185 ile 1396 yılları arasında var olmuş Bulgar devletidir.

Birinci Bulgar İmparatorluğu'nun ortadan kalkmasının ardından yaşanan 167 yıllık Bizans egemenliği sonrası, 1180 yılında İmparator I. Manuil ölünce Ulahların ve Bulgarların ayaklanması sonucu, 1185'te İkinci Bulgar İmparatorluğu kuruldu ve I. İvan Asen çar unvanını aldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta İkinci Bulgar İmparatorluğu ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Cawley, Charles. "Medieval Lands — Bulgaria". Hosted on the website of the Foundation for Medieval Genealogy. 8 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2012.
* Mladjov, Ian. "Detailed List of Bulgarian Rulers" (PDF). 16 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 26 Şubat 2012.
* Стоименов, Димитър. "Средновековна България (VІІ–ХІV в.) (Medieval Bulgaria VII–XIV centuries)" (Bulgarca). Държавна агенция "Архиви" (State Agency "Archives". 17 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2012.
* "Грамота на цар Иван Асен ІІ, даваща свободен достъп на търговците от Дубровник във всички области на българското царство (1230 г.) (Charter of emperor Ivan Asen II giving free access to the merchants of Dubrovnik to all provinces of the Bulgarian Empire, 1230)" (Bulgarca). Държавна агенция "Архиви" (State Agency "Archives". 10 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2012.
* "История на Българската православна църква (History of the Bulgarian Orthodox Church)". *Официален сайт на Българската патриарпия (Official Site of the Bulgarian Patriarchate)* (Bulgarca). 6 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2014.
# Calakmul

Calakmul'daki Antik Maya Şehri ve Korunan Tropik Ormanları, Campeche| UNESCO Dünya Mirası |
| --- |
| Tapınak I, Calakmul Biyosferi |
| Konum |  Meksika |
| Kriter | Karma: i, ii, iii, iv, vi, ix, x |
| Referans | 1061 |
| Tescil | 2002 (26. oturum) |
| Uzatma | 2014 |
| Bölge | Latin Amerika ve Karayipler |

**Calakmul** (ayrıca **Kalakmul** olarak da bilinir), Meksika'nın Campeche Eyaleti'nde bulunan büyük Petén Havzası ormanlarının derinliklerinde yer alan bir Maya arkeolojik alanıdır. Guatemala sınırından 35 kilometre (22 mil) uzaklıkta yer alır. Calakmul, Maya ovalarında yer alan saklı şehirlerin en büyüklerinden birisidir. Günümüzde bölgede arkeolojik çalışmalar devam ederken Calakmul UNESCO Dünya Mirası Listesinde yer almaktadır.

Calakmul, güney Meksika'daki Yucatan Yarımadası'nın kuzeyindeki Petén Havzası bölgesindeki büyük bir Maya gücü idi. Calakmul, Yılan Krallığı olarak adlandırılan bölgenin makamıydı. Yılan Krallığı, Mezoamerika'nın Klasik döneminin çoğunda egemen oldu. Calakmul'un 50.000 kişilik bir nüfusu olduğu tahmin ediliyordu ve bazen 150 kilometre uzaktaki yerleri de yönetmekteydi. Calakmul'da tespit edilmiş 6.750 antik yapı bulunmaktadır; bunlardan en büyüğü sitedeki büyük piramittir. Yapı 2, Maya piramitlerinin en yükseklerinden biridir ve yüksekliği 45 metreyi aşmaktadır. Piramit içerisinde dört mezar yer almaktadır. Mezoamerika'daki birçok tapınak ya da piramit gibi, Calakmul'daki piramit de şimdiki boyutuna ulaşmak için mevcut tapınağın üzerine inşa edilerek büyüdü. Bölgenin merkezindeki ana yapının boyutları yaklaşık 2 kilometrekaredir ve sitenin tamamı 20 kilometrekare alana yayılmış olan çoğunlukla yoğun konut yapılarıdır.

Klasik Dönem boyunca, Calakmul güneydeki büyük Tikal şehri ile yoğun bir rekabet sürdürdü ve bu iki şehrin politik hareketleri iki Maya süper gücü arasında büyük bir mücadeleyi göstermekteydi.

29 Aralık 1931'de biyolog Cyrus L. Lundell tarafından havadan keşfedilen antik topluluk Mart 1932'de Chichen Itza'daki Carnegie Enstitüsü'nden Sylvanus G. Morley tarafından kayıtlara geçirildi.

## Kaynakça