# Irak İslam Ordusu

| Irak İslam Ordusu |
| --- |
| Arapça: الجيش الإسلامي في العراق |
| Irak'taki İsyanın doruk noktasında yayınlanan bazı propaganda videolarında tasvir edildiği şekliyle Irak İslam Ordusu bayrağı |
| Kuruluş | 2003 yazının sonlarında (Tahmin) |
| Tarih(ler) | 2003-2014 |
| Bağlılık | Irak Direnişi Siyasî Konseyi Cihad ve Reform Cephesi |
| Lider(ler) | İsmail Cuburi Muhammed Abid Luhaibi Ahmed ed-Dabaş |
| Etkin bölgeler | Sünni Üçgeni Bağdat Kemerleri |
| İdeoloji | Sünni İslamcılık Irak milliyetçiliği Antiemperyalizm Antisiyonizm |
| Büyüklük | 10.400 (2007) |
| Müttefikler |  Arap Sosyalist Baas Partisi - Irak Bölgesi  Nakşibendi Ordusu  Özgür Irak Ordusu  Irak Haması  1920 Devrim Tugayları  Mücahitler Ordusu  Cemaat Ensar el-Sünne  Irak el-Kaidesi (2005)  Irak İslamî Direniş Ordusu |
| Rakip(ler) |  Irak  Amerika Birleşik Devletleri  İran - Irak'ta desteklenen milisler  Irak İslam Devleti  Irak el-Kaidesi (2007)  İsrail |
| Çatışma(lar) | Irak Savaşı Irak Direnişi Irak İç Savaşı (2006-2008) İslam Ordusu-El-Kaide çatışması Irak İsyanı (2011-2013) Irak İç Savaşı (2013-2017) |
| **Ardıl** Sünni Halk Hareketi |

**Irak İslam Ordusu** (Arapça: الجيش الإسلامي في العراق, romanize: *el-Ceyşü'l-İslâmî fi'l-'Irâk*, abbr.) Irak'ın 2003 yılında ABD öncülüğündeki Koalisyon güçleri tarafından işgal edilmesinin ardından Irak'ta kurulan yeraltı İslamcı militan bir örgüttü ve ardından Saddam Hüseyin liderliğindeki Baas rejiminin çöküşünü takiben Irak'ta kurulan yeraltı İslamcı militan bir örgüttü. Irak İslam Ordusu, Koalisyon güçlerine karşı asimetrik bir askerî isyana öncülük eden Irak'taki en büyük, sofistike ve en etkili Sünni direniş gruplardan biri olarak kabul edildi. Grup, ABD ve Irak askerlerine yönelik kaçırma ve saldırılarla ilgili tüyler ürpertici videolarıyla tanındı.

İslamî bir isim taşımasına rağmen Sünni İslamcılığı Irak milliyetçiliği ile birleştiren grup, Irak'ın Sünni Cumhurbaşkanı Yardımcısı Tarık el-Haşimi (2012'de idama mahkûm edildi) tarafından, el-Haşimi'nin ABD hükûmeti ile yakın ilişkilerine rağmen "direniş" olarak nitelendirildi.

Amerikan güçlerinin 2011 sonlarında Irak'tan çekilmesinin ardından Irak İslam Ordusu büyük ölçüde terhis oldu ve Sünni Halk Hareketi'ni kurarak siyasi aktivizme yöneldi. Grubun silahlı muhalefetten aktivizme yönelmesi, Irak İslam Ordusu'nun daha önce ittifak yaptığı Mücahitler Ordusu gibi gruplar da dâhil olmak üzere diğer militan gruplar tarafından eleştirildi.

Ancak grup 2014 yılının başında silahlı militanlığa geri dönmüş ve Irak İç Savaşının (2013-17) ilk aşamalarında Enbar ve Kuzey Irak'ta hükûmet karşıtı şiddet eylemlerinde bulunmuştur. Grup esas olarak Diyala ve Selahaddin vilayetlerinde aktifti. Savaşçılarının çoğu Irak devletine karşı savaşmaktan vazgeçmiş olsa da bazıları Irak ve Şam İslam Devleti'ne (IŞİD) katıldı. Irak İslam Ordusu 2014'ün sonlarından bu yana herhangi bir saldırı üstlenmedi.

Grup 9 Nisan 2024 tarihinde "Cihada Gel" (حي على الجهاد) başlıklı bir video yayınlamıştır. Bir saat uzunluğundaki bu video, grubun dâhil olduğu faaliyetlerin geçmişini gösteriyor ve grubun geri döneceğine tanıklık ediyor. Ayrıca grup, İran hükûmetine ve Irak ve Şam İslam Devleti'ne (IŞİD) karşı olduklarını yeniden duyuruyor. Ayrıca Sünni Iraklıları da gruba katılmaya çağırmaktadırlar.

## Kökenleri ve ideolojileri

Irak İslam Ordusu'nun ortaya çıkışıyla ilgili kesin detaylar net olmamakla birlikte, genellikle grubun 2003 yazının sonlarında Koalisyon güçleriyle savaşmak ve onları Irak'tan çıkarmak için kurulduğu varsayılmaktadır. Ramadi, Felluce, Tikrit ve Bakuba gibi Sünni kalelerinden Saddam Hüseyin'in ordusunun eski subayları, dağıtılan Özel Cumhuriyet Muhafızları, Saddam'ın Fedaileri ve Genel İstihbarat Servisi'nden yetenekli eski askerler Irak İslam Ordusu'nu kurdu ve ona katıldı.

Irak İslam Ordusu ilk kurulduğunda hedeflerine ulaşmak için adam kaçırmayı bir araç olarak kullanmıştır. Grup ayrıca Ocak 2005 seçimlerini hedef alma tehdidinde bulunmuş, ancak böyle bir saldırı gerçekleştirmemiştir. Günümüzdeki çoğu örgütün aksine Irak İslam Ordusu'nun Selefi eğilimleri yoktur, ana odak noktası ve hedefi yabancı askerlerin Irak'tan çıkarılmasıdır. Kasım 2004'te *The Washington Post*'un grubun lideri İsmail Cuburi ile yaptığı röportajda Irak İslam Ordusu'nun ağırlıklı olarak yabancı askerleri Irak'tan çıkarmaya çalışan Iraklılardan (Sünniler, Şiiler, Kürtler ve Araplar) oluştuğunu belirtmiştir. Jamestown Vakfı tarafından yayınlanan Terörizm Monitörü Cuburi'nin iddialarının bir kısmını doğrulamaktadır. Mart 2005 tarihli bir makalede monitör, grubun küçük bir Şii cemaatiyle birlikte ağırlıklı olarak Sünnilerden oluştuğunu ve genel olarak "Irak milliyetçisi eğilimleri olan kapsayıcı bir İslamî örgüt" olduğunu belirtmiştir.

Kasım 2006'da El Cezire'ye verdiği bir mülakatta sözcü İbrahim eş-Şami, Irak İslam Ordusu'nun yabancı birlikleri kimler olarak gördüğünü şöyle açıklıyordu: "Irak'ta iki işgal var. Bir tarafta kontrol ettikleri milisler aracılığıyla ve ulusal muhafızlar ile istihbarat servislerine doğrudan müdahil olarak Sünnilerin öldürülmesine ve yok edilmesine neden olan İran... Bir de Irak halkını yok eden Amerikan işgali var."

Grup, İhvan kökenli olduğu bilinen İslamî Direniş Hareketi ve Irak Direnişi için İslamî Cephe gibi diğer gruplarla birçok ortak bildiri yayınlamıştır. Bu ortak açıklamalardan birinde altı grup (Irak İslam Ordusu da dâhil) Iraklılara Ekim 2005 anayasası referandumuna katılmaları ve anayasaya karşı oy kullanmaları çağrısında bulundu. (Bu, karşı oy kullanılsa bile sadece oylamaya katılmanın İslam'ın temellerinden ödün vermek anlamına geldiğini söyleyen Irak el-Kaidesi'nin aksine dikkat çekiciydi).

Irak'ta Mescid-i Aksa'nın yıkılacağı söylentileri yayılınca, Nisan 2005'te Irak İslam Ordusu "El-Aksa Destek Birimi"nin kurulduğunu duyurdu. Bu grup İsrail'e karşı silahlı mücadelede Filistin'i destekleyecekti. El-Aksa Destek Bölümü'nün şu anki durumu bilinmiyor ve bu da insanların bu açıklamanın sadece bir retorik olduğuna inanmasına yol açıyor.

Grup Özgür Suriye Ordusu'na (ÖSO) ve onun Suriye hükûmetine ve Hizbullah gibi müttefik Şii paramiliter gruplara karşı mücadelesine destek vermiştir. Haziran 2013'te Irak İslam Ordusu, ÖSO'ye savaş yöntemleri konusunda tavsiyelerde bulunan bir bildiri yayınladı.

## Yabancı rehineleri

Grup, zarar görmeden serbest bırakılan aşağıdaki kişilerin kaçırılmasından sorumluydu:

* Feridun Cihani; İran Konsolosu.
* Georges Malbrunot (41) ve Christian Chesnot (37); Fransız gazeteciler.
* Mervan İbrahim el-Kassar ve Muhammed Cevdet Hüseyin; Lübnanlı elektrik işçileri.
* Angelo dela Cruz; Filipinli kamyon şoförü.
* Rosidah Anom ve Rafikan Binti Amin; Endonezya vatandaşı kadınlar.

Irak İslam Ordusu'nun ayrıca aşağıdaki yabancıların infazından da sorumlu olduğu düşünülmektedir:

* Enzo Baldoni; 26 Ağustos 2004 tarihinde ya da bu tarih civarında öldürülen İtalyan gazeteci.
* Mühendis Raja Azad (49) ve şoförü Seyyad Naim (29); Kuveyt merkezli bir firma için Irak'ta çalışan Pakistan vatandaşları, 28 Temmuz 2004 tarihinde ya da yaklaşık olarak öldürüldüler.
* Dalibor Lazarevski, Dragan Marković ve Zoran Naskovski; Makedonya Cumhuriyeti vatandaşı, Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Soufan Engineering için ABD Ordusu ve özel müteahhitleri için sözleşme ve taşeronluk işlerinde çalışıyorlardı. Üç kişi Ağustos 2004'te ele geçirildi ve Makedon hükûmeti 21 Ekim 2004'te infaz edildiklerini doğruladı; 17 Ekim 2004'te El Cezire televizyonunda iki kafa kesme olayını gösteren videoların alındığı duyuruldu ancak yayınlanmadı.
* Ronald Schulz; Amerikalı sözleşmeli elektrikçi, 8 Aralık 2005 civarında öldürüldü.

## Diğer faaliyetleri

22 Kasım 2003'te Irak İslam Ordusu, Bağdat Uluslararası Havalimanından kalkan DHL'e ait bir Airbus A300 uçağına omuzdan ateşlenen karadan havaya füze saldırısı düzenledi ve bunu videoya kaydetti.

Irak İslam Ordusu 1 Eylül 2004'te Irak Ulusal Kongresi lideri Iraklı siyasetçi Ahmed Çelebi'ye karşı düzenlenen ve Çelebi'nin iki korumasının öldürüldüğü, ikisinin yaralandığı ve ikisinin de kaybolduğu (Irak İslam Ordusu Çelebi'nin korumalarından birini yakaladığını ve diğerini infaz ettiğini kabul etmiştir) suikast girişiminin sorumluluğunu üstlenmiş, Çelebi ise yara almadan kurtulmuştur.

24 Mart 2005'te Irak İslam Ordusu, Ramadi'de bir şehir giriş kontrol noktasında patlatılan araçla taşınan el yapımı patlayıcının (VBIED) sorumluluğunu üstlendi. Saldırıda 2 ABD Deniz Piyadesi, 11 Irak polis komandosu öldü ve 3 Iraklı sivil yaralandı.

22 Nisan 2005'te Irak İslam Ordusu, helikopterinin düşmesinden sonra hayatta kalan Bulgar sivil müteahhit Lyubomir Kostov'u infaz eden üyelerinin bir videosunu yayınladı. Videoda Kostov'un ayağa kalkmasına yardım ediliyor ve ardından 27 mermi ile vuruluyor. Grup ayrıca Irak'ta ticari bir yolcu uçağını düşürdüğünü iddia etse de yetkililer kazanın sisten kaynaklandığını savunmaktadır. Kazada 34 kişi ölmüştür.

2006 yılında keskin nişancılarının Koalisyon güçlerini öldürdüğü videolar yayınlandı. Irak İslam Ordusu keskin nişancısının adının "Juba" olduğu iddia edilmektedir. Bu keskin nişancı videoları bir propaganda, eleman kazanma kampanyası ve Koalisyon güçlerine karşı psikolojik savaş yürütme aracı olarak CD'ler hâlinde Irak vatandaşlarına ücretsiz olarak dağıtıldı. Irak İslam Ordusu'nun ABD öncülüğündeki Koalisyon güçlerine yönelik saldırı videoları şu anda Irak'ta yasaklı olan Ez-Zavra TV kanalında yayınlandı.

Grup ayrıca 2006 civarında Mahmudiye tecavüz ve cinayetlerinin intikamı için Koalisyon güçlerine birçok bombalı saldırı ve füze saldırısı düzenlemiştir.

2011 itibarıyla grubun içeriği Cihad Medya Taburu (İngilizce altyazılı) ve Irak İslam Ordusu Medya Bölümü (Arapça altyazılı) tarafından internet üzerinden dağıtıldı. Bu gruplar el-Kaide ve bağlantılı gruplar olan Es-Sahab, Ensar ül-Mücahid ve el-Fida İslamî Ağı'ndan ve ayrıca Küresel İslamî Medya Cephesi, İslamî Medya Merkezi ve İslamî Cihat Ordusu'nun medya merkezinden farklı olarak değerlendirilmiştir.

Ancak grup 2014'ün başında Enbar ve Kuzey Irak'taki hükûmet karşıtı şiddet olaylarında ve Irak İç Savaşı'nın (2013-2017) patlak vermesinden sonra aktif olmuştur. Bazıları Irak ve Şam İslam Devleti'ne katılmış olsa da savaşçılarının çoğu Irak devletine karşı savaşmaktan vazgeçmiştir. Irak İslam Ordusu 2014 sonlarından bu yana herhangi bir saldırı üstlenmemiştir.

## Irak el-Kaidesi ile savaşı

*Ana madde: İslam Ordusu-El-Kaide çatışması*

2007 yılının başlarında Irak İslam Ordusu, Irak el-Kaidesi'ne karşı silahlı bir çatışmaya girdi. Haziran ayında bu çatışma iki rakip grup arasında ateşkesle sonuçlandı. Irak İslam Ordusu'nun "En önemli şey Amerikalılarla savaşmanın ortak görevimiz olduğudur" dediği aktarıldı; ancak gruplar hiçbir zaman el- Kaide'nin felsefesini benimsemedi ve el-Kaide liderliğindeki Irak İslam Devleti'ne katılmayı reddetti.

Iraklı kaynaklara göre Irak İslam Ordusu savaşçıları Ekim ve Kasım 2007'de en az iki kez Samarra civarında el-Kaide militanlarıyla çatıştı; bu da bu yılın başlarında sağlanan ateşkesin çöktüğünün muhtemel bir göstergesiydi (ancak koalisyon yetkilileri daha sonra bir açıklama yaparak son operasyonu Irak İslam Ordusu savaşçılarının değil Irak polisi ve koalisyon birliklerinin gerçekleştirdiğini iddia etti). Ayrıca, Irak İslam Ordusu ABD ordusuyla güçlerini birleştirdiğini reddetse de, bazı haber kaynakları Bağdat ve çevresindeki birçok Irak İslam Ordusu komutanının Irak el-Kaidesi'ne karşı ABD liderliğindeki koalisyonla birlikte çalıştığını bildirdi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Direniş grupları hakkında Arapça makale (El Cezire tarafından)
* Irak İslam Ordusu'nun mevcut lideri İsmail Cuburi ile röportaj
* Irak İslam Ordusu'nun Web Sitesi (Arapça)