# Hacktivizm

**Hacktivizm**, "hack" ve "aktivizm" kelimelerinin birleşiminden türetilmiş bir terim olup, dijital araçlar ve bilgisayar korsanlığı yöntemleri kullanarak politik veya sosyal bir amacı desteklemek için gerçekleştirilen eylemlere denir. Hacktivistler, siber uzayı protesto, ifade özgürlüğü, bilgiye erişim ve sosyal adalet gibi konularda bir araç olarak kullanır.

#### Tarihçe

Hacktivizm'in kökenleri 1990'lı yıllara kadar uzanmaktadır. İlk hacktivist gruplar arasında "Cult of the Dead Cow" (cDc) ve "Electronic Disturbance Theater" (EDT) bulunmaktadır. Bu gruplar, internetin ve bilgisayarların yükselişi ile birlikte, dijital araçların sosyal ve politik değişim yaratma potansiyelini keşfettiler.

1990'ların sonları ve 2000'lerin başlarında, hacktivist eylemler daha yaygın hale geldi. Özellikle 1999'daki Seattle Dünya Ticaret Örgütü (WTO) protestoları sırasında, hacktivistler dikkat çekici eylemler gerçekleştirdiler. Bu dönemde, internet sitelerine saldırılar, sitelerin geçici olarak kapatılması ve dijital sivil itaatsizlik eylemleri sıkça görüldü.

**Hacktivist kimdir?**

Hacktivist, genellikle interneti ve bilgisayar sistemlerini kullanarak politik veya sosyal değişiklikleri teşvik etmek amacıyla dijital eylemler gerçekleştiren kişilere denir. Bu terim, "hacker" ve "aktivist" kelimelerinin birlikte kullanılmasından türetilmiştir. Hacktivistler, çeşitli teknik yeteneklere sahip olabilirler ve genellikle siber alanı, geleneksel protesto yöntemlerine alternatif veya bu yöntemleri destekleyici bir yol olarak görürler.

#### Hacktivizm'in Yol ve Yöntemleri

Hacktivistler, çeşitli yöntemler kullanarak dijital eylemler gerçekleştirirler. Bu yöntemler arasında şunlar bulunmaktadır:

1. **DDoS Saldırıları (Dağıtık Hizmet Durdurma Saldırıları) Hedef alınan sunuculara aşırı düzeyde yüklenerek hizmet dışı bırakmayı amaçlayan saldırılara denir.
	* Amaç, hedefin web sitesinin veya hizmetinin geçici veya uzun ömürlü olarak kapatılmasıdır.
2. **Defacement (Web Sitesi Tahribatı) Bir web sitesinin içeriğinin değiştirilmesi veya tahrip edilmesine denir.
	* Bu tür saldırılar, genellikle politik mesajlar veya protestolar içeren içerikler eklemek için kullanılır.
3. **Bilgi Sızdırma (Leaks) Hassas veya gizli bilgilerin izinsiz olarak ele geçirilmesi ve kamuoyuna basın veya farklı yollar ile açıklanmasıdır.
	* Amaç, kamuoyunun dikkatini çekmek ve hesap verebilirliği artırmaktır.
4. **Siber Oturma Eylemleri (Virtual Sit-Ins) Gerçek dünyadaki oturma eylemlerine benzer bir şekilde, belirli web sitelerini veya çevrimiçi hizmetleri kitlesel olarak ziyaret ederek hizmeti aksatmayı hedefler.
5. **Sosyal Mühendislik (Social Engineering) İnsanları manipüle ederek gizli bilgilere erişim sağlamayı amaçlayan yöntemlerdir.
	* E-posta kimlik avı (phishing) ve diğer kimlik avı teknikleri bu kategoride yer alır.

#### En Çok Bilinen Hacktivist Gruplar ve Eylemler

Hacktivism hareketinin önemli grupları ve eylemleri şunlardır:

1. **Anonymous Küresel bir hacktivist gruptur ve yüzleri maskeli olarak tanınırlar.
	* Önemli eylemleri arasında Scientology Kilisesi'ne karşı yapılan Operation Chanology, Arap Baharı sırasında destek eylemleri ve Wikileaks'i destekleme amaçlı eylemler bulunmaktadır.
2. **LulzSec 2011 yılında aktif olan bir hacktivist gruptur.
	* Sony, CIA ve PBS gibi büyük kuruluşlara yönelik saldırıları ile tanınırlar.
3. **WikiLeaks Julian Assange tarafından kurulan bir platformdur.
	* Gizli belgelerin kamuoyuna sızdırılması ve yayınlanması ile tanınır.
4. **RedHack 1997 yılında Türkiye'de kurulan Marksist-Leninist bir hacktivist gruptur.
	* RedHack, özellikle devlet kurumlarına yönelik saldırıları ve sızdırdığı belgeler ile dikkat çekmiştir.
	* Grup, eğitim, sağlık ve güvenlik gibi çeşitli devlet kurumlarının sistemlerine yönelik saldırılar düzenlemiş ve bu kurumların bilgilerini kamuoyuna sızdırmıştır.

#### Hacktivizm'in Etik ve Yasal Boyutları

Hacktivism, etik ve yasal açıdan karmaşık bir konudur. Destekçileri, hacktivism'in ifade özgürlüğü, bilgiye erişim ve sosyal adalet için önemli bir araç olduğunu savunur. Ancak, eleştirmenler hacktivist eylemlerin genellikle yasadışı olduğunu ve siber güvenlik tehditleri oluşturduğunu öne sürer.

* **Etik Boyutlar:**
	+ İfade Özgürlüğü: Hacktivistler, sansür ve baskıya karşı çıkmak için dijital araçları kullanır.
	+ Bilgiye Erişim: Bilgi özgürlüğü ve şeffaflık ilkelerini savunurlar.
	+ Sosyal Adalet: Adaletsizliklere dikkat çekmek ve sosyal değişim yaratmak için eylemler gerçekleştirirler.
* **Yasal Boyutlar:**
	+ Çoğu hacktivist eylem, mevcut yasalar çerçevesinde yasadışıdır.
	+ Yasal sonuçlar, hacktivistlerin karşılaştığı riskler arasında yer alır.
	+ Devletler ve kuruluşlar, hacktivistlere karşı siber güvenlik önlemlerini artırmaktadır.

#### Sonuç

Hacktivizm, dijital çağın bir ürünü olarak, politik ve sosyal değişim yaratma amacı güden bir aktivizm biçimidir. Dijital araçların ve bilgisayar korsanlığı yöntemlerinin kullanılmasıyla gerçekleştirilen bu eylemler, bilgiye erişim, ifade özgürlüğü ve sosyal adalet gibi konularda önemli etkiler yaratmıştır. Ancak, hacktivizm'in etik ve yasal boyutları tartışmalı olup, bu tür eylemler genellikle karmaşık ve çok yönlü sonuçlar doğurabilmektedir.

#### *Kaynakça*

* Coleman, G. (2014). *Hacker, Hoaxer, Whistleblower, Spy: The Many Faces of Anonymous*. Verso Books.
* Samuel, A. (2004). *Hacktivism and the Future of Political Participation*. Harvard University Press.
* Taylor, P. (1999). *Hackers: Crime in the Digital Sublime*. Routledge.
* Jordan, T., & Taylor, P. (2004). *Hacktivism and Cyberwars: Rebels with a Cause?* Routledge.