Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# II. Dünya Savaşı'nda Japon savaş esirleri

Avustralya'da bir grup Japon savaş esiri, 1945
İkinci Dünya Savaşı sırasında, Japon İmparatorluk Silahlı Kuvvetlerinin 35.000 ila 50.000 üyesinin, Ağustos 1945'te Asya'da İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden önce Müttefik askerlere teslim olduğu tahmin ediliyordu. Ayrıca Sovyet birlikleri, Çin'de ve diğer yerlerde yarım milyondan fazla Japon askerini ve sivili yakalayıp hapse attı. Teslim olan Japon askerlerinin, denizcilerinin ve havacılarının sayısı, Japon ordusunun personeline ölümüne savaşmayı telkin etmesi, Müttefik savaş personelinin çoğu zaman esir almaya isteksiz olması ve birçok Japon askerinin teslim olanların kendilerini esir edenler tarafından öldürüleceklerini düşünmeleri nedeniyle teslim olma sayıları sınırlıydı.

Batılı Müttefik hükûmetler ve üst düzey askeri komutanlar, Japon savaş esirlerine ilgili uluslararası sözleşmelere uygun olarak davranılması talimatını verdi. Ancak pratikte pek çok Müttefik askeri, Japonların işlediği zulümler nedeniyle Japon birliklerinin teslim olmasını kabul etmekte isteksizdi. 1944'te esir almayı teşvik etmek amacıyla başlatılan kampanya kısmen başarılı oldu ve savaşın son yılında alınan esirlerin sayısı önemli ölçüde arttı.

Japon savaş esirleri genellikle teslim olmakla Japonya ile tüm bağlarını kopardıklarına inanıyorlardı ve birçoğu Müttefiklere askeri istihbarat sağlıyordu. Batılı Müttefikler tarafından alınan esirler, Avustralya, Yeni Zelanda, Hindistan ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kamplarda genel olarak iyi koşullarda tutuldu. Sovyetler Birliği tarafından alınanlar Sibirya'daki çalışma kamplarında sert muameleye maruz kaldı. Savaşın ardından mahkûmlar Japonya'ya geri gönderildi, ancak Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere sırasıyla 1946 ve 1947'ye kadar binlerce kişiyi alıkoydu ve Sovyetler Birliği 1950'lerin başına kadar yüz binlerce Japon savaş esirini alıkoymaya devam etti. Sovyetler Birliği, önümüzdeki birkaç on yıl boyunca yavaş yavaş bazı savaş esirlerini serbest bıraktı, ancak bazıları 1990'larda Sovyetler Birliği'nin çöküşüne kadar geri dönmedi, Sovyetler Birliği'ne yerleşip aile kuran diğerleri ise kalmayı tercih etti.

## Kaynakça
# Barbarossa Kararnamesi

Kararnamenin ilk sayfası.
**Barbarossa Kararnamesi**, tam adıyla **Savaş Yasasının Yargılama Kararı ve Birliklerin Özel Tedbirleri Hakkında Kararname** veya resmi ismiyle **C-50**, 30 Mart 1941 tarihinde gerçekleşen üst düzey askeri toplantıda Adolf Hitler tarafından ortaya atılan, Sovyetler Birliği'ne karşı gerçekleştirilecek savaşın topyekûn bir imha savaşı olacağı, Nazi zaferini uzun süreli sağlamak için Nazi kuvvetleri tarafından siyasi yetkili ve entelektüel olan herkesin öldürüleceğini öngören karardır. Hitler, infazların askeri mahkemeler yoluyla değil, ordunun örgütlü eylemleri yoluyla toplu infazlar şeklinde olacağını vurguladı. Wilheim Keitel'in Barbarossa Operasyonu'ndan birkaç hafta önce çıkardığı kararnamede, düşman olarak sayılan Sovyet sivillerin askeri adalet yetki alanlarına girmesi göz ardı edildi. Şüpheliler yalnızca vurulacaklarına karar verecek olan bir subay önüne çıkarılacaktı. Wehrmacht tarafından sivillere karşı kovuşturma yapılmaması, disiplinin sürdürülmesi için gerekli olmadıkça herhangi bir yargılama yapılmaması gerektiği ilan edildi. Kararname savaş boyunca yapılan yargısız infazların önünü açtı ve Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar kapsamında çok sayıda kişi bu kararname nedeniyle infaz edildi.

## Kararname

Barbarossa Kararnamesi, 13 Mayıs 1941 tarihinde Nazi Oberkommando der Wehrmacht Şefi Wilhelm Keitel tarafından imzalanan bir belgedir. Nazi Almanyası'nın Sovyetler Birliği'ne karşı gerçekleştirdiği Barbarossa Harekatı'nın hazırlığı niteliğindedir. Belge, Nazi ordusunun Sovyet sivilleri ve Sovyet partizanlarıyla ilgili davranışlarını içerir. Kararname Nazi askerlerine "kendilerini düşman sivil nüfusun merhametsiz tehdidine karşı savunma" talimatı verdi. Kararname ayrıca, "bütün sivil saldırganların Wehrmacht üyelerine karşı düşman sivillere karşı Sovyetler yıkılana kadar en aşırı şekilde tedbir alınmasını öngörmüştür.

27 Temmuz 1941'de Keitel kararnamenin tüm kopyalarının kararname hükümlerinin geçerliliği devam etmek suretiyle imha edilmesini emretti.

## Ayrıca bakınız

* Açlık Planı
* Komiser Emri

## Kaynakça
# Nazi İmparatorluğu

Nazi İmparatorluğu |  |
| ISBN | 0-671-72868-7 |
| OCLC | 22888118 |

Nazi İmparatorluğu, gazeteci William L. Shirer tarafından yazılan, Adolf Hitler'in 1889'da doğumundan 1945'te, Avrupa'da İkinci Dünya Savaşı'nın bitimine kadar Nazi Almanya'sının yükselişinin ve çöküşünün anlatıldığı kitaptır. Kitap ilk olarak 1960'ta Simon & Schuster tarafından Amerika Birleşik Devletlerinde yayımlanmıştı. Amerika ve Avrupa'da en çok satanlar listesine girdi ve Almanya'nın dışında kritik bir başarı yakaladı; Almanya'da ise kitabın eleştirilere maruz kalması satışları tetikledi. Kitap, Kurgu Dışı Ulusal Kitap Ödülü'nü kazanmasından da anlaşılacağı üzere gazeteciler tarafından övgüyle karşılanmıştı ancak akademik tarihçilerin tepkisi karışıktı.

Kitap, yakalanan Nazi belgelerine, propaganda bakanı Joseph Goebbels'in, General Franz Halder'in ve İtalya Dışişleri Bakanı Galeazzo Ciano'nun mevcut günlüklerine, Nürnberg duruşmalarından kanıtlara ve tanıklıkların ifadelerine, İngiliz Dışişleri Bakanlığı raporlarına ve yazarın Nazi Almanyası'ndaki olayları United Press International ve CBS Radyo adlı gazetelere bildiren bir gazeteci olarak Almanya'daki altı yılını (1934'ten 1940'a kadar) içeren hatıralarına dayanıyor. Kitap ilk olarak dört kısımda yazılmış ve yayımlanmıştı ancak daha büyük tek ciltlik bir baskısı daha yaygın hale geldi.
# Chicago Tribune

Chicago Tribune| Broadsheet formatındaki gazetenin ön sayfası |
| Tür | Günlük gazete |
| Format | Broadsheet |
| Sahibi | Tribune Company |
| Editör | Gerould W. Kern |
| Kuruluş tarihi | 1847 |
| Dil | İngilizce |
| Tiraj | 425.370 (günlük) 781.128 (pazar günü) |
| ISSN | 1085-6706 |
| Resmî site | chicagotribune.com |

Chicago Tribune, Amerika Birleşik Devletleri'nde günlük yayımlanan ABD'nin 8. en büyük okuyucu sirkülasyonuna sahip gazetesi. *Chicago Tribune*; James Kelly, John E. Wheeler ve Joseph K.C. Forrest tarafından kuruldu ve ilk basımı 10 Haziran 1847 tarihinde gerçekleştirildi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* *Chicago Tribune*23 Şubat 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* *Tribune Company*11 Ekim 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* *Tribune Group Overview*
* Chicago Tribune's Frontpage (Updated)
# Reichsparteitag

Reichsparteitag 1934, Luitpoldarena
**Reichsparteitag** (Resmî: ; "Reich parti kongresi" anlamına gelmektedir) veya **Nürnberg Mitingleri**, Weimar Cumhuriyeti'nde ve Nazi Almanyası'nda 1923'ten 1938 yılına kadar Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'nin (NSDAP) düzenlediği yıllık mitingi idi.

NSDAP tarafından ilk toplanmalar Münih'te 1923'te ve Weimar'da 1926'da gerçekleştirildi. 1927'den sonra sadece Nürnberg'de yapıldı. Nürnberg pragmatik nedenlerle seçildi. Bu kent iyi bir mekân olarak uygundu.

Nürnberg polisi bu mitinglere sempati duyuyordu. Parti, ordu ve devletin her kesimden ulaşan katılımcılar ve de yarım milyonun üzerinde katılımcının her yıl büyüyen sayısı ile doruğa ulaşırdı. Bu toplantılarda yapılan güç gösterisi sadece miting alanıyla sınırlı değildi; coşkulu kalabalıklar tarafından kent merkezine yürüyüş de yapılırdı.

Parti kongreleri Alman insanı ve Nazi Partisi arasındaki dayanışmayı simgelemek için yapılırdı. Nürnberg toplanmalarının ilk hedefi, Adolf Hitler'in aşırı yüceltilmesini kuvvetlendirmekti. Hitler'in Almanya'nın kurtarıcısı olacağı tasvir edilirdi. Toplanan kitleler Führer'in konuşmalarını dinler, ona sadakat yemini ederlerdi.
# Peabody Ödülü

Peabody Ödülleri (2003)
**George Foster Peabody Ödülleri** (**Peabody Ödülleri**), radyo ve televizyon yayınında mükemmellik için kurulmuş yıllık uluslararası bir ödül törenidir. İlk kez 1941'de verildi, elektronik medyanın en eski ödüllerinden biridir. Atlanta, Georgia'daki WSB radyosunun halk hizmeti yönetmeni Lambdin Kay tarafından kuruldu ve iş insanı ve hayırsever George Foster Peabody'nin adı verildi. Ödüller, University of Georgia (UGA)'daki Henry W. Grady College of Journalism and Mass Communication tarafından yönetilmektedir.

Peabody Ödülleri başlangıçta yalnızca radyo içindi, ancak 1948'de televizyon ödülleri de eklendi. 1990'ların sonlarında Dünya Çapında Ağ için de kategoriler eklendi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmî site
# Otobiyografi

Alice Thornton'un otobiyografisinin başlık sayfası (1875)
**Otobiyografi** ya da **öz yaşam öyküsü**, yazarın kendi yaşam öyküsünü anlattığı edebiyat türüdür. Kaynak olarak kişi kendini ve aile büyüklerinden aldığı bilgileri kullanır. Yazarın kendinden söz ederken nesnel olması zor olduğundan otobiyografi yazmak güçtür. Otobiyografilerde yazar kendine ait sanat eserleri, düşünceleri ve yaptığı ya da katkısının olduğu önemli işleri okuyucuya aktarır. Bu yazılı anlatım türü aynı zamanda iyi bir belgeseldir. Bu alanda çalışacaklara ve yazarın yaşadığı dönemin özelliklerine kaynaklık eder.

### Otobiyografinin belirleyici özellikleri

* Otobiyografi düşünsel planla yazılır.
* Yazar daha çok kendisini öne çıkartabilir.
* Biyografilerde objektif olunmalıdır.
* Otobiyografi kişinin şahsını kendi diliyle anlatmasıdır.
* Gerçekler göz ardı edilmemelidir.
* Gerçekler olduğu gibi aktarılmalı, kurmacaya gidilmemelidir.

## Tarihçe

Plutarkhos'un Romalıları anlattığı *Hayatlar* kitabı ilk biyografi kabul edilir. Ancak Batı da bu türün yaygınlaşması 16. yüzyıldan sonradır.

## Etimoloji

*Oto* sözcüğü Eski Yunanca *autós* (αυτός, “kendi”) sözcüğünden alıntıdır. *Biyografi* sözcüğü *biyo* ve *grafi* sözcüklerinin birleştirilmesi ile oluşturulmuştur. *Bio* (βίος) Eski Yunanca "hayat" anlamına gelir, *graf* ise "yazı, çizgi" anlamındaki Eski Yunanca *graphḗ* (γραφή) kelimesine dayanır.

## Ayrıca bakınız

* Biyografi
* Öğretici metinler

## Kaynakça
# Sam Waterston

| Sam Waterston |
| --- |
| Waterston, *The Newsroom* için PaleyFest 2013 panelinde |
| Doğum | Samuel Atkinson Waterston 15 Kasım 1940 Cambridge, Massachusetts, U.S. |
| Milliyet | Amerikalı |
| Uğraş | Aktör |
| Etkin yıllar | 1962–ɡünümüz |
| Evlilik | * Barbara Rutledge Johns (e. 1964; b. 1975)

- Lynn Louisa Woodruff (e. 1976)
 |
| Çocuk(lar) | 4, James ve Katherine dahil |
|  |

**Samuel Atkinson Waterston** (d. 15 Kasım 1940), Amerikalı aktördür. Waterston tiyatro, televizyon ve sinemadaki çalışmalarıyla tanınmaktadır. Aralarında Primetime Emmy Ödülü, Altın Küre Ödülü ve Screen Actors Guild Ödülü'nün de bulunduğu çok sayıda ödülün yanı sıra Akademi Ödülü, Tony Ödülü ve BAFTA Ödülü'ne aday gösterildi. Oyunculuk kariyeri elli yıldan fazla bir süreyi kapsamaktadır. Waterston, 2010 yılında Hollywood Bulvarı'nda bir yıldız aldı ve 2012 yılında Amerikan Tiyatrosu Şöhretler Müzesi'ne dahil edildi.

## Özel hayatı

Waterston, ilk karısı olan Barbara Johns ile evlendi. Çiftin 1975'te boşanmadan önce James Waterston adında bir oğlu vardı. 1976'da Waterston, ikinci eşi eski model Lynn Louisa Woodruff ile evlendi. Üç çocukları oldu. Aynı zamanda oyuncu olan kızları Katherine Waterston ve Elisabeth Waterston; ve oğlu Graham.

Waterston, 2012'de yeniden seçilen Demokrat Başkan Barack Obama'yı destekledi. Waterston, 2016 itibarıyla Demokrat parti üyesidir.

18 Ekim 2019'da Waterston, *Grace ve Frankie'nin* rol arkadaşları Jane Fonda ile birlikte Trump yönetiminin iklim değişikliğine ilişkin politikalarını Washington DC'deki ABD Kongre Binası dışında protesto ettiği için tutuklandı.

## Kaynakça
# Margraf

**Margraf** ya da **markgraf**, Kutsal Roma İmparatorluğu'nda sınır bölgelerinden birinin veya bir krallığın topraklarını korumak için görevlendirilmiş askeri komutanlara verilen Orta Çağ ünvanıydı. Bu ünvan, İmparatorluk'taki bazı feodal ailelerde devamlı olarak kullanılmaya başlandı ve 1806'da İmparatorluğun son bulmasına kadar bazı İmparatorluğa bağlı kontlukların yöneticileri tarafından kullanıldı. Selçuklu dönemi Uçbeyi ünvanı ile benzerlik gösterir.

## Tarihçe

Etimolojik olarak, "Margraf" kelimesi (Latince: *marchio*, y. 1551) Alman kraliyet terimi margrafın "marş" veya "işaret" anlamına gelen graf ünvanının başına eklenmiş İngilizce ve Fransızca biçimdir. Ünvan, Türkçe "uçbeyi" olarak çevrilebilir ayrıca İspanyolca ve Lehçe gibi Avrupa dilleri arasında da yaygın olarak kullanılmıştır.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Margraf ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Radyo yayını bozma

**Radyo yayını bozma** (İngilizce: radio jamming), sahte sinyaller gönderilerek radyo yayınının bozulmasıdır. Bu şekilde, gürültü oranı, radyo yayınının sinyalini azaltarak iletişimi bozabilir. Özellikle totaliter rejimlerde komşu ülke yayınlarının ülkeye ulaşmasını engellemek için sıklıkla uygulanır.

## "Radyo yayını bozma" ile "enterferans" arasındaki fark

Enterferans; genellikle sinyallerin *kasıtsız* olarak çakışması şeklinde kullanılırken "radyo yayını bozma" ise alıcıya *kasıtlı* olarak sahte sinyaller gönderilmesi ve asıl yayının baskılanarak dinlenemez hâle getirilmesi anlamına gelmektedir.

## Tarih

### Soğuk Savaş döneminde

1930-40 yıllarda kısa dalga yayınların sınırları aşma özelliği, ülkeleri istenmeyen yayınlara karşı bazı teknolojik tedbirler almaya ittirmiştir. 1940 yıllarda Uluslararası Telekomünikasyon Birliği bünyesinde oluşturulan Dünya İdari Radyo Konferansı ile radyo yayını işleminde gelişmiş ülkeler lehine bazı ilkeler getirilmiş ve bir sürü standardı yaratılmıştır. Bu yayınları bozma üzere geliştirilen "jamming" uygulaması özellikle Soğuk Savaş yıllarında yaygınlaştı. "Jamming", aynı frekastan gürültü yayınlayarak istenmeyen yayını bozmak demektir.

### Soğuk Savaş sonrası (1989 - günümüz)

#### Çin Halk Cumhuriyeti'nde

Çin'de bu tür faaliyetler sık sık tartışmalı insan hakları sorunudur. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere gibi ülkelere karşı Çin böyle bir sansür uyguluyor. 1996 yılında yayına başladığından bu yana, Çinli yetkililer sürekli Radio Free Asia yayınlarını bozuyorlar.

#### İran İslam Cumhuriyeti'nde

#### Diğer ülkeler

Fransız Deniz Kuvvetleri'ne bağlı bir elektronik harp gemisi üzerindeki geniş antenler savaşlarda radyo yayını bozmak için kullanıla biliyor.
Dünyada özellikle sorun yaşanan bölgelerde radyo yayını bozma daha fazla yaygındır. Totaliter ülkelerde bu daha yaygındır. Aralarındakı sorunlar yüzünden Kuzey Kore ve Güney Kore birbirlerine karşı uzun zamandır bu sansürü uyguluyorlar.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Elektronik savaş

## Dış bağlantılar

* extensive site on radio jamming 17 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Article on recent jammers with audio samples 21 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Audio sample of jamming (c1982) at start of BBC World service (Russian) programme includes jamming station morse ID
* Ethopia jams VOA (2010)
* Ultra Fast Folloow Jammer Description (2007) 8 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* R. Pleikys, D. Vildžiūnas. Empire of Noise (film). 31 Ocak 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Düşünce özgürlüğü

"Düşünce özgürlüğü olmadan bilgelik diye bir düşünce olamaz ve ifade özgürlüğü olmadan halk özgürlüğü diye bir şey olamaz." (Benjamin Franklin)
**Düşünce özgürlüğü**, başka bir deyişle ifade özgürlüğü veya **vicdan özgürlüğü** demokrasinin temel ilkesidir. İnsan haklarına ilişkin bütün belgelerde ilk sırada vurgulanmıştır. Kimsenin müdahalesi olmadan her fert istediğini düşünme hakkına sahiptir ve bu hakkın korunması gerektiğine, düşünce özgürlüğünün kimseye duyurulmadan sadece beyinde kalan bir soyut işlem değil, açıklama, ifade, tartışma, yayınlama özgürlüğünü de beraberinde getirdiğine dair açık toplumlarda bir temel uzlaşma ilkesi olmuştur.

Her çeşit bilgi ve fikir, ülke sınırlarına bağlı olmaksızın, sözle veya yazıyla iletmeyi içererek, her kategoride, fikirde ve sanatta, araştırma ve elde etmede özgürdür.

Hukuk metinleri, devlet biçimlerinin kısıtlamaları, baştaki bu temel ilkeleri kabul ettikten sonra, ancak diye başlayan metinler içermektedir. Ancak, diye başlayan metinlerde, düşünce özgürlüğünün kısıtlanması ve sınırlandırılması, yasaklar, ihlaller, suç ve cezalar yer almaktadır. Bunlar genellikle Batı toplumlarında kaldırılmıştır. Konuşma, örgütlenme ve basın özgürlüğü başlıkları altında Batı'da kısıtlamalar yoktur.

Kimi toplumsal olaylar, terörizmin yıkıcı sonuçları, Batı'da ve Doğu'da düşünce özgürlüğünün yasallık ve meşruluk sınırlarını yeniden düşünmeye itmiştir. Toplumların hepsi aynı sisteme sahip değildir. Toplumlararası ve kültürlerarasında düşünce özgürlüğü ayrılıkları bulunmaktadır. Batı'da genel olarak sistemi devirmeyi amaçlamış örneğin proletarya diktatörlüğü görüşlerinin düşünce özgürlüğü içinde mütalaa edilmesine karşın, Doğu toplumlarında çoğulculuk sınırlı özgürlükler içinde savunulmaktadır.

## Kaynakça
# Kitap yakımı

**Kitap yakımı**, törenle bir veya birkaç kitabın ya da başka yazılı belgenin yakılmasıdır. Yakın tarihte başka medyalar da alenen tahrip edilmiştir. Alenen yapılması hâlinde tahrip edilen içeriğe karşı töresel, dinî veya politik sakınca görüldüğüne işarettir.

## Ayrıca bakınız

* Yasaklı kitaplar listesi
* Sansür
# Soğutma etkisi (hukuk)

**Soğutma etkisi**, ifade özgürlüğünün bir kişi ya da öbeğin çıkarı uyarınca kısıtlanmasını ifade eden bir hukuk ve iletişim terimidir. Otosansürü tetiklemektedir.

## Kullanım

*Soğutma etkisi*, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada hukukunda belirsiz ve geniş kapsamlı yasaların ifade özgürlüğü üzerindeki boğucu etkisi olarak tanımlanmaktadır. Siyasi hakaret gibi durumlara yol açan yasal boşlukların fark edilmesi ve bu tür yasalar üzerinde gerekli değişikliklere gidilmesi ifade özgürlüğünün önündeki engelleri kaldırırken sansürü de törpülemektedir.

## Geçmiş

*Soğutma etkisi* Birleşik Devletler'de 1950 yılından bu yana kullanılmaktadır. Terimin hukuk diline girmesi ise, ABD Yüksek Mahkemesi yargıçlarından William J. Brennan'ın *Lamont - Postmaster General* davasındaki karar metniyle gerçekleşmiştir.

Öte yandan; *Lamont* davasında alınan karar, ifade özgürlüğünü kısıtlayan bir yasaya karşı alınmamıştır. Soğutma etkisinin o zamanki yorumu ifade özgürlüğünün bir yasayla kısıtlanmasa bile söz konusu olabileceği biçimindeydi. Terimin bugünkü kullanımı ise meşru ifade hakkının açıkça engellendiği durumlarla sınırlıdır.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği(OHCHR), Ömer Faruk Gergerlioğlu'ya açılan davalar ve milletvekilliğinin düşürülmesini "soğutma etkisi" olarak tanımlamıştır.

## Ayrıca bakınız

* Korku kültürü

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Chilling Effects Clearinghouse 11 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* Cato Policy Analysis No. 270 9 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* Libel Reform Campaign 2 Mart 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
# İçerik filtreleme programı

Sansürlenmiş bir web sitesine girilmeye çalışıldığında ekrana çıkmış olan uyarı.
**İçerik filtreleme programı**, e-posta içeriğini filtrelemek veya sınıflandırmak için kullanılan programdır . Gelen istenmeyen veya bilinmeyen postaları sınıflandırır. Çok kullanıcılı ağlarda kullanılır ve bu ağların olmazsa olmazı haline gelmiştir. Bayesian gibi yöntemlere ayrılır. Kişisel olarak da sınıflandırması değiştirilebilir. Yoğunlukla işlevsiz ve önemli olmayan e-postaları çok olan kişiler için tarafından kullanılmaktadır.
# Örtmece

**Örtmece**, **hüsnütabir** veya **öfemizm**; kaba, çirkin ve sakıncalı nesneleri veya kavramları, başka sözcüklerle daha uygun bir biçimde ifade etme sanatıdır. Edebiyatta ve özellikle hitabet sanatında bu söz sanatına sıklıkla başvurulur. Türkçede edebi kelâm, örtmece olarak da geçer. Batı edebiyatındaki karşılığı ise "öfemizm"dir.

Örneğin;

* Ölmek yerine *hayata gözlerini yummak*
* Vasat yerine *fena değil*

## Ayrıca bakınız

* Siyaseten doğruluk
* Konotasyon

## Kaynakça
# Temizleme (sansür)

**Temizleme** veya **arındırma** (İngilizce: Expurgation), bir eserin uygun görülmeyen kısımlarının çıkarılarak sansür uygulanmasıdır.

Özellikle kitaplar için kullanılan bir terimdir. William Shakespeare'in çalışmalarını düzenleyerek 1818'de yeniden yayınlayan Thomas Bowdler'ın kitaplarına kadın ve çocuklara daha uygun olması için temizleme uygulanmıştır. Bu nedenle yazarın soy adıyla oluşan *bowdlerization* terimi de kullanılır. Buna benzer olarak temizleme için Edward Gibbon'ın Roma İmparatorluğu'nun Gerileyiş ve Çöküş Tarihi adlı kitabı örnek gösterilebilir.

Temizlemeye tabi tutulmuş çalışmaya *İncir yaprağı* (İngilizce: fig-leaf edition) da denir. Bu benzetme eski nü resimlerde vücudun kasık bölgesinin ve göğüslerin incir yaprağıyla örtülmesine atıfta bulunarak yapılmıştır.

## Kaynakça
# Gazete hırsızlığı

Gazete hırsızlığı; okunmayı engelleme niyetiyle, bir gazetenin veya başka bir yayının basım sürecinde büyük miktarda çalınması ya da yok edilmesini içeren sansür biçimidir. Bu uygulamalar bireyler, organize gruplar veya hükûmet birimleri tarafından yürütülebilir.

## Genel bakış

Gazete hırsızlığı için motivasyon genellikle, bir birey veya grup tarafından, uygun olmayan, saldırgan ya da rahatsız edici olarak görülen bir hikâye, gazete haberi veya reklam sirkülasyonunun önlenmesidir. Bazı durumlarda, eylem genellenmiş düşmanlık eğilimli bir yayının editoryal tutumu tarafından motive edilir. Gazete hırsızlıklarına çeşitli aktörler katılır; siyasetçiler veya polis ya da başka hükûmet görevlileri gibi yayınların kopyalarının yok edilmesini emredebilecek kamu görevlilerinin dahil olmasının yanı sıra siyasi gruplar ve öğrenci birliktelikleri de dahil olabilirler.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Newspaper Theft Checklist
* Newspaper Theft Forum
# Sözlü saldırı

**Sözlü saldırı** ya da **sözlü taciz**, birçok ülkede ifade özgürlüğünü kısıtlayan bir suçtur. Bozgunculuk ve küfrü içerir. Sözlü saldırıları cezalandıran yasalar genellikle devletin toplum üzerindeki baskısını meşru kılan araçlar olarak değerlendirilmektedir.

Komünist devletlerin yasal sistemlerinde ve şeriat hukukunda kendine yer bulan "sözlü saldırıyla" birçok Avrupa ülkesinde de karşılaşılmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Siyaseten doğruluk
# Sansür bandı

**Sansür bandı**, **sansür çubuğu** ya da **sansür şeridi**, "hassas" bilgi veya görüntülerin siyah, gri veya hatta beyaz dikdörtgen kutular tarafından kapatıldığı metin, fotoğraf ve video sansürünün temel bir şeklidir. Bu çubuklar, görüntülerin çeşitli bölümlerini sansürlemek için kullanılmaktadır. Pikselleştirme ve bulanıklaştırma gibi daha az rahatsız edici etkiler uygulayan dijital düzenleme yazılımının oluşturulmasından bu yana, sansür çubukları genellikle hiciv için kullanılmaktadır.

## Kullanım örnekleri

* 1965'te bir FBI gözetim fotoğrafı
* Amerikan Civil Liberties Birliği v. Ashcroft davasından aşırı derecede değiştirilmiş sayfa
* Google tarafından SOPA ve PIPA çevrimiçi protestolarında kullanılan sansür çubuğu
* Bir akademi resmine uygulanan sansür bandı
* Fotoğrafa uygulanan sansür bandı
* İnsan yüzünün kimlik maskelemesi
* Türkçe Vikipedi'nin 2017'deki engellemeye tepki olarak sitenin ana logosu üzerine siyah bant yerleştirerek kararı protesto etmesi

## Kaynakça
# İdeolojik baskı

**İdeolojik baskı,** rakip ideolojilere ve felsefelere karşı zorlayıcı faaliyetleri ifade eder.

Alan Wolfe, ideolojik baskıyı "insanların bilincini manipüle etme girişimi olarak tanımlar; böylece hâkim ideolojiyi kabul eder, rekabet eden ideolojilere güvensizlik duyar ve onları etkilenmemek için reddeder" şeklinde açıklar.

Sovyetler Birliği'nin kuruluşunda ve diğer ülkelerde, ideolojik baskı durumu, rakip ideolojilerin sempatizanlarını siyasi baskıyla bastırdı.

İdeolojik baskının araçları propaganda ve sansürdür. Sovyetler Birliği'nde "Marksizm-Leninizm" ideolojisinde bu özel düşünce okulunun öğrencilerine, Marksist düşünceyi (en üstün ve en bilimsel olduğunu iddia eden) teşvik eden ders kitapları verilirdi.

Sovyetler Birliği, ideolojik baskı ve yurtdışı çıkış bilgilerinin kontrolü yoluyla toplumsal devrimleri uzak tutmaya çalışıyordu.

## Ayrıca bakınız

* Politik doğruculuk

## Kaynakça