# Metamfetamin

Metamfetamin|  |
|  |
| Klinik verisi |
| Uygulama yolu | Oral, intravenöz, intramüsküler, buğu şeklinde, rektal, |
| Farmakokinetik veri |
| Biyoyararlanım | Oral: %70 IV: %100 |
| Metabolizma | Hepatik |
| Eliminasyon yarı ömrü | 9–15 saat |
| Boşaltım | Renal |
| Tanımlayıcılar |
| Genişlet
IUPAC adı
* *N-methyl-1-phenyl-propan-2-amine*
 |
| CAS Numarası | * 537-46-2
 |
| PubChem CID | * 1206
 |
| DrugBank | * DB01577
 |
| CompTox Bilgi Paneli (EPA) | * DTXSID8037128
 |
| ECHA Bilgi Kartı | 100.007.882  |
| Kimyasal ve fiziksel veriler |
| Formül | C10H15N |
| Mol kütlesi | 149.233 |
| Erime noktası | 170 °C (338 °F) |
| Suda çözünürlük | sıvı çözeltilerle kuvvetlendirilir ancak çözünmez mg/mL (20 °C) |

Etken maddesi metamfetamin olan Desoxyn ilacı. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tedavisinde, aşırı uyku eğilimi gösteren narkolepsi hastalarında uyanıklığı artırmak amacıyla ve ayrıca obezite tedavisinde reçete edilmektedir.
**Metamfetamin** ya da ilaç piyasasındaki ismiyle **Desoxyn**, merkezî sinir sistemi (MSS) uyarıcısı olan sentetik bir amfetamin türevi bir maddedir. Metamfetamin halk arasında genellikle **Meth, Kristal, Ateş-Buz** gibi sokak isimleriyle bilinir. Metamfetamin çeşitli hastalıkların tedavisinde reçete edilebilir. Dikkati ve odağı arttırdığı için dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tedavisinde, aşırı uyku eğilimi gösteren narkolepsi hastalarında uyanıklığı artırmak amacıyla ve iştahı kapattığı için obezite gibi hastalıkların tedavisinde reçete edilir. **Desoxyn** ismiyle ilaç piyasasında ABD'de bulunur. Bunun haricinde uyarıcı etkileri sebebiyle yasadışı olarak kullanımı mevcuttur. Kristal ve hap formunda olabilen çeşitleri dünyada birçok ülkede yasa dışı olarak satılmaktadır. Birçok uyarıcı gibi, 6-12 saat süren güçlü bir öfori, dolayısıyla güçlü bir psikolojik bağımlılık yapabilme etkisine sahiptir. Yapısal olarak amfetamine yakın psikoaktif bir maddedir. Metamfetamin bunun dışında nadiren desoksiefedrin olarak da isimlendirilir.

Saf metamfetamin renksiz bir sıvıdır. IUPAC ismi **(S)-N-metil-1-fenilpropan-2-amin** olan metamfetamin suistimal edilmek üzere kaçak üretimi ile de tanınmıştır. Efedrin ya da psödoefedrin molekülü indirgenerek yani hidrojenize edilerek kolayca elde edilebildiğinden hemen her yerde üretilebilmektedir. "Methlab" de denilen bu yerler, üretimi sırasında çıkan fosfattan ötürü kırmızı bir renge boyanır ve kedi idrarı gibi kokar.

## Tarihçe

### Bulunuşu

1887 yılında metamfetamin sentezlenmesinden kısa bir süre sonra, 1893'te kimyager Nagai Nagayoshi tarafından efedrin maddesinden de sentezlendi. "Metamfetamin" terimi bu yeni karışımın kimyasal yapısından türedi: **met**il **a**lfa-**m**etil**f**en**et**il**amin**. 1919 yılında, kristalize metamfetamin farmakolog Akira Ogata tarafından efedrinin redoks yöntemiyle kırmızı fosfor ve iyot kullanılarak sentezlendi.

## Etkileri

Metamfetamin kullanıldığında aşırı mutluluk hali, aşırı özgüven, cesaret artışı, yoğun enerji, coşku, sosyalleşmede artış, birçok şeye heyecan duyma, aşırı konuşma isteği, kendini daha yaratıcı hissetme, odaklanmada artış, iştahsızlık, düşüncelerin hızlanması ve ani duygu durum değişimi gibi etkiler görülebilir. Metamfetamin, beyindeki dopamin hormonunu arttırarak etki eder.

Uyanıklık, motivasyon ve kısa dönem beyin aktivitesini artıran madde aşırı öforiye neden olmaktadır. Madde alındığında tansiyon ve vücut sıcaklığı yükselir, göz bebekleri büyür ve ishal, bulantı, kusma görülebilir.

Kötüye ve yanlış kullanımlarda beyin kimyasını bozup depresyona yol açtığı bilinmektedir. Bağımlılarında kalıcı anhedoni oluşmaktadır. Psikoz etkileri ortaya çıkartıp, görsel ve işitsel halüsinasyonlara neden olabilir. Kullanıcılarında güçlü bir psikolojik bağımlılık yan etkisi görülür.

Devamlı kullanıcılarında meth ağzı denen diş çürükleri oluşur. Bağışıklık sistemi baskılanan bu kişilerde stafilokok enfeksiyonlarına sıkça rastlanır. Kilo kaybı ve kısa dönem libido artışını takiben erektil disfonksiyon da bilinen kötü etkilerindendir.

Aşırı doz kullanımı durumunda kuvvetli sistemik reaksiyon ile ölüme yol açabilir.

## Kaynakça