Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Yanya Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Yanya Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu sancağı
 |
|

|  |
| --- |
| **1430–1913** |

 |
| Yanya Sancağı harita üzerinde |
| **Merkez** | Yanya
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1430
 |
|  - Kaldırılış
 | 1913
 |
| **Bugün parçası** |  Arnavutluk  Yunanistan |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Epir Despotluğu
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Arnavutluk Prensliği
 |  |
| Yunanistan Krallığı
 |  |

 |

 |

 |

**Yanya Sancağı**, Osmanlı İmparatorluğu'nun sancaklarından biriydi.

## Tarihçe

Yanya Sancağı 1430-1670 yılları arasında Rumeli eyaletinin, 1670-1787 yılları arasında da Yanya eyaletinin bir parçasıydı. 1867 yılında Berat, Ergiri, Preveze ve Kesriye sancakları ile birlikte Yanya Vilayeti'ne bağlandı. Balkan Savaşları ve 1913 yılında Londra Konferansı'nın ardından sancak lağvedildi ve Yunanistan'a verildi.

## Kazalar

Yanya Sancağı, Yanya, Koniçe, Maçova, Delvine, Filât ve Aydonat olmak üzere beş kazaya ayrılmaktaydı.

## Kaynakça
# Yeni Pazar Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Yeni Pazar Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu sancağı
 |
|

|  |
| --- |
| **1864–1913** |

 |
| Yeni Pazar Sancağı harita üzerinde |
| **Merkez** | Yeni Pazar
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1864
 |
|  - Kaldırılış
 | 1913
 |
| **Bugün parçası** |  Sırbistan  Karadağ  Kosova |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Bosna Vilayeti
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Karadağ Krallığı
 |  |
| Sırbistan Krallığı
 |  |

 |

 |

 |

**Yeni Pazar Sancağı** (Boşnakça: Novopazarski sandžak; Sırpça: Новопазарски санџак), Osmanlı İmparatorluğu'nun sancaklarından biriydi. Sancağın merkezi Yeni Pazar idi.

## Tarihçe

Yeni Pazar Sancağı 1865 yılında Teşkil-i Vilâyet Nizamnâmesi ile Bosna Eyaletinin lağvedilip Bosna Vilayeti'nin kurulması sonucu buraya bağlanan yedi sancaktan biriydi.

1878 Berlin Antlaşması ile Yenipazar Sancağı 1879 yılında Bosna Vilayetinden ayrılarak Kosova Vilayetine bağlandı. 1880 yılında Taşlıca Sancağı kurulmuş olup Taşlıca ve Prepol kazalarından oluşmaktaydı ve Priboy nahiyesinde Avusturya-Macaristan garnizonları bulunmaktaydı. Aynı yıl Seniçe, Kolaşin-i zîr, Yeni Varoş ve Akova kazalarından oluşan Seniçe Sancağı kuruldu (1902).

Osmanlı İmparatorluğu'nun 1912-1913 Birinci Balkan Savaşı'nda yenilmesinin ardından sancak 1913 yılında Londra Antlaşması ile Sırbistan ve Karadağ arasında paylaşıldı.

## Ayrıca bakınız

* Bosna Vilayeti

## Kaynakça

* Ağanoğlu, Yıldırım (2000). *Salnâme-i Vilâyet-i Kosova: Yedinci defa olarak vilâyet matbaasında tab olunmuştur: 1896 (hicri 1314) Kosova vilâyet-i salnâmesi (Üsküp, Priştine, Prizren, İpek, Yenipazar, Taşlıca)*. İstanbul: Rumeli Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği. 9 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2016.

### Dipnotlar

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Yeni Pazar Sancağı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Sancağın haritası 3 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Boğdan Prensliği

*Bu madde **Boğdan Prensliği** adlı Moldova ülkesi hakkındadır. **Boğdan** adlı bölge için  **Boğdan**, **Moldova** adlı ülke için Moldova maddelerine bakabilirsiniz.*

| Boğdan PrensliğiMoldova, Țara Moldovei (Rumence) |
| --- |
| 1346-1862 |
|
Bayrak

Arma

 |
|  |
| Başkent | Yaş, Baia, Siret, Suceava |
| Yaygın dil(ler) | * Rumence
* Kilise Slavcası
 |
| Hükûmet | Monarşi |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1346-1353  | Dragoş |
| • 1859-1862  | Alexandru Ioan Cuza |

 |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1346 |
| • Dağılışı  | 1862 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Macaristan Krallığı
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Romanya Prensliği
 |  |
| Rusya İmparatorluğu
 |  |
| Avusturya İmparatorluğu
 |  |

 |

 |

**Boğdan Prensliği** veya **Boğdan Beyliği** veya **MoldovaPrensliği** (Rumence: *Moldova* veya *Țara Moldovei*), Avrupa'da Doğu Karpatlar ve Dinyester nehri arasında kurulmuş tarihi prenslik. Önce bağımsız sonra özerk bir ülke olmuştur. Eflak Prensliği ile birleştiği zaman da modern Romanya'nın temelleri atılmıştır. Boğdan Prensliği çeşitli zamanlarda Bukovina'nın hepsi ile Besarabya ve Bucak'ı kapsamıştır.

## Kaynakça
# Bulgaristan Prensliği

| BulgaristanBulgarca: Княжество България *Knyajestvo Bılgariya* Bulgaristan Prensliği |
| --- |
| 1878-1908 |
|
Bayrak

Kraliyet Arması

 |
| Berlin Antlaşması (1878) ile ülkenin sınırları, Bulgaristan Prensliği (koyu turuncu), Doğu Rumeli (açık turuncu) |
| Başkent | Tırnova (1878-1879) Sofya (1879-1908) |
| Yaygın dil(ler) | Bulgarca |
| Hükûmet | Prenslik |
| Knez (*Prens*) |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1879-1886  | I. Aleksandr |
| • 1886-1908  | I. Ferdinand |

 |
| Bakanlar Konseyi Başkanı |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1879 (ilk)  | Todor Burmov |
| • 1908 (son)  | Aleksandar Malinov |

 |
| Yasama organı | Millet Meclisi |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1878 |
| • Ayastefanos (Yeşilköy) Antlaşması  | 3 Mart 1878 |
| • Berlin Antlaşması  | 13 Temmuz 1878 |
| • Anayasa'nın ilanı  | 28 Nisan 1879 |
| • Doğu Rumeli'nin ilhakı  | 1885 |
| • Bağımsızlık ilanı  | 5 Ekim 1908 |
| • Dağılışı  | 1908 |

 |
| Yüzölçümü  |
| • Toplam | 63752 km2 |
| Nüfus |
| • Sayılan | 2007919 |
| Para birimi | Bulgar levi |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ardıllar** |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Bulgaristan Krallığı
 |  |

 |

 |

**Bulgaristan Prensliği** (Bulgarca: Княжество България - Knyajestvo Bılgariya), Berlin Antlaşması'ndan (1878) sonra kurulan, Osmanlı Devleti'ne bağlı vasal devlet.

Bulgaristan Prensliği, Osmanlı Devleti'ne bağlı vasal bir devlet olmasına karşın kendi anayasası, bayrağı, marşı ve dış politikası vardı. 1885'te savaş olmaksızın Doğu Rumeli fiilen Bulgaristan tarafından ilhak edildi. Bulgar Prensi I. Ferdinand, 5 Ekim 1908 tarihinde tek taraflı olarak Bulgaristan Bağımsızlık Bildirgesi vasıtasıyla bağımsız Bulgaristan Krallığı'nı ilan etti ve çar unvanını aldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Prens Alexandre Battenberg’in İttihat Beyannamesi ve Doğu Rumeli’nin Bulgaristan’a İlhâkı
* Bulgaristan Tarihi
# Erdel Prensliği

*Bu madde **Erdel Prensliği** adlı tarihi ülke hakkındadır. **Erdel** adlı tarihsel bölge için  **Erdel** maddesine bakabilirsiniz.*

| Erdélyi Fejedelemség Principatul Ardealului Fürstentum Siebenbürgen Erdel Prensliği |
| --- |
| 1570-1711 |
|
Bayrak

Arma

 |
| Erdel Prensliği'nin sınırları.(1857) |
| Başkent | Kaloşvar Erdel Belgradı (Alba Iulia) Sibin (Sibiu) Fogaraş (Făgăraș) |
| Yaygın dil(ler) | Macarca, Almanca, Rumence, Latince |
| Hükûmet | Seçimli Prenslik |
| Hükümdarlar |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1570–1571 (ilk) | János Zsigmond Zápolya |
| • 1704–1711 (son) | II. Ferenc Rákóczi |

 |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1570 |
| • Dağılışı  | 1711 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Macaristan Krallığı
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Avusturya Arşidüklüğü
 |  |

 |

 |

**Erdel Prensliği** veya **Transilvanya Prensliği,** (Rumence: Principatul Ardealului veya Principatul Transilvaniei; Macarca: Erdély Fejedelemség; Almanca: Fürstentum Siebenbürgen) 1000'li yıllarda bugünkü Romanya ve Macaristan topraklarında kurulmuş tarihî ülke.

Türk ordusunun 1526 yılında Macarlara karşı kazandığı Mohaç Muharebesi'nden sonra Osmanlı Devleti'ne bağlanan prenslik, II. Viyana Kuşatması'nı takip eden savaşlar sırasında Avusturya ordusunun saldırılarına hedef oldu ve 1691 yılında fiilen Türk egemenliğinden çıktı. 1699 yılında imzalanan Karlofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti Erdel'i Avusturya'ya terk etti. Bu tarihten sonra Erdel, Macaristan ile beraber Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun denetimi altına girdi.

## Kaynakça
# Nakşa Dükalığı

| Nakşa Dükalığıİtalyanca: Ducato dell'arcipelago Nakşa Dükalığı |
| --- |
| 1207-1579 |
|
Arma
 |
| 1450 yılında Nakşa Dükalığı'nın toprakları. |
| Başkent | Nakşa |
| Yaygın dil(ler) | Venedikçe (resmî dil), çoğunlukla Yunanca |
| Hükûmet | Prenslik |
| Dük |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1207–27  | I. Marco Sanudo |
| • 1383–97  | I. Francesco Crispo |
| • 1564–66  | IV. Giacomo Crispo |
| • 1566–79  | Yasef Nassi |

 |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1207 |
| • IV. Haçlı Seferi  | 1201-03 |
| • Dükalığın kuruluşu  | 1207 |
| • Crispo'nun *askerî darbesi* | 1383 |
| • Osmanlı himayesi  | 1537 |
| • III. Murad tarafından ilhak edilmesi  | 1579 |
| • Dağılışı  | 1579 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Bizans İmparatorluğu
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Nakşa Berre Sancağı
 |  |

 |

 |

**Nakşa Dükalığı** ya da **Nakşa Düklüğü** (İtalyanca: Ducato di Nasso, Yunanca: Δουκάτο της Νάξου) ya da **Takımada Düklüğü** İtalyanca: Ducato dell'arcipelago, Yunanca: Δουκάτο του Αρχιπελάγους), IV. Haçlı Seferi'nin ardından Ege Denizi'nde Kiklad Adaları üzerinde kurulmuş Venedik çıkarlarını koruyan eski takımada devleti. Nakşa merkezli kurulmuş bu devlet, Mikonos ve Tinos haricindeki tüm Kiklad Adalarına egemendi. 1537'de Osmanlı Devleti tarafından haraca bağlanan dükalık, 1579'da Osmanlı tarafından ilhak edildi.
# Romanya Prensliği

| Principatele Unite ale Moldovei și Țării Românești Principatele Unite Române Eflak ve Boğdan Birleşik Prensliği Romanya Prensliği |
| --- |
| 1859-1881 |
|
Bayrak

Arma

 |
| **Slogan** Nihil Sine Deo |
|  |
| Başkent | Yaş ve Bükreş (1859-1862)
Bükreş (1862-1881) |
| Yaygın dil(ler) | Rumence |
| Hükûmet | Monarşi |
| Prens |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1859 - 1866  | Alexander John Cuza |
| • 1866 - 1881  | I. Carol |

 |
| Yasama organı | Parlamento |
| • Üst meclis | Romanya Senatösü |
| • Alt meclis | Milletvekilleri odası |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1859 |
| • Eflak ve Boğdan prenslikleri birleşti  | 10 Ocak 1859 |
| • İlk Ortak hükûmet  | 22 Ocak 1862 |
| • Osmanlı Devleti'nden bağımsızlık  | 9 Mayıs 1877 |
| • Krallık ilan edildi  | 14 Mart 1881 |
| • Dağılışı  | 1881 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Boğdan Prensliği
 |
|  | Eflak Prensliği
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tuna Prensliği
 |  |
| Romanya Krallığı
 |  |

 |

 |

**Eflak ve Boğdan Birleşik Prensliği** veya **Romanya Prensliği,** (Rumence: Principatele Unite ale Valahiei şi Moldovei, Principatele Unite Române) 1859'da Alexander John Cuza'nın Eflak ve Boğdan prensi olup bu iki prensliği birleştirmesi ile kurulmuş devlettir. 22 Ocak 1862'de Romanya parlomentosu kurulmuştur. Romanya'da 14 Mart (Eski takvimde 26 Mart) 1881'de krallığın kurulmasıyla sona ermiştir.

## Arka plan

Boğdan ve Eflak Prensliği birleşmeden önce de yine Eflak, Boğdan ve Transilvanya devletlerine "Rumen Prenslikleri" de deniyordu. Resmi adları 1859 ile 1862 arasında Birleşik Prenslikler, 1862 ile 1866 arasında Romanya Birleşik Prenslikleri ve 1866 ile 1881 yılına kadar Romanya olarak tanınmıştır.

## Tarih

1859 yılına kadar Boğdan ve Eflak Prensliği ayrı bir prenslikler idi. 1858 yılında Eflak ve Boğdan Prensliği birleşerek Romanya'yı oluşturmuştur. Mayıs 1862'de Romanya'da ilk başkan Barbu Catargiu oldu. Yine Barbu Catargu 2 ay sonra ölünce Nicolae Cretulescu (1812-1900) başkan seçilmiştir. 93 Harbi'de yararlanan Romanya 9 Mayıs 1877'de bağımsız olmuştur. Romanya Prensliğinin bağımsızlığı Ayastefanos tanınmıştır. Ayastefanos'tan 3 ay sonra Berlin Antlaşması imzalandı. Antlaşmayla Romanya'ya Kuzey Dobruca verilerek, Bucak (Güney Besarabya) ise Rusya'ya bırakılıyordu. 1881 yılında Romanya'da krallık ilan edilmiştir.

## Bağımsızlık

93 Harbi, 24 Nisan 1877'de Rusya'nın Osmanlıya savaş ilan etmesiyle başlamıştır.
93 Harbi'de yararlanan Romanya 9 Mayıs 1877'de bağımsız olmuştur. Ayastefanos Antlaşması ile bağımsızlığı tanınan Romanya daha sonra Berlin Antlaşması ile Güney Besarabya'yı Rusya'ya vermek zorunda kaldı. 22 Mayıs 1877'de Romanya hukümeti Osmanlı'ya verilecek vergiyi iptal etti. Bu parayı savaş için kullandı. 1881 yılında Romanya'da krallık ilan edilmiştir.

## Kaynakça
# Sırbistan Prensliği (1817-1882)

| SırbistanКнежевина Србија *Kneževina Srbija* Sırbistan Prensliği |
| --- |
| 1804b-1882 |
|
Bayrak

Arma

 |
| 1878 yılında Sırbistan Prensliği |
| Başkent | Kragujevac (1804–1838) Belgrad (1838–1882) |
| Yaygın dil(ler) | Sırpça |
| Hükûmet | Prenslik |
| Knez (*Prens*) |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1817–39  | Miloš Obrenović I (ilk) |
| • 1868–82  | Milan Obrenović (son) |

 |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1804b |
| • Sırbistan Prensliği resmen kuruldu.  | 1817 |
| • Devlet günü  | 15 Şubat 1835c |
| • Osmanlı Devletinden bağımsızlık  | 13 Temmuz 1878d |
| • Krallık ilan edildi.  | 1882 |
| • Dağılışı  | 1882 |

 |
| Yüzölçümü |
| • Toplam | 40000 km2 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Osmanlı İmparatorluğu
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Sırbistan Krallığı
 |  |

 |

 |
| Günümüzdeki durumu |  Sırbistan |
| a: 1838'de Belgrad'a taşındı.
b: 1830'da de jure olarak Hattı Şerifle kabul edildi.
c: Sırp devrimi oldu. Yeni anayasa kabul edildi.

d: De facto olarak 1867'de bağımsız. Berlin Antlaşması ile de jure bağımsız. |

**Sırbistan Prensliği** 1804 (de facto) - 1882 yılında huküm sürmüş Osmanlı Devletine bağlı özerk prenslik. Berlin Antlaşmasıyla bağımsız olmuştur. 1882 yılında Sırbistan Krallığı ilan edilmiştir. Kara Yorgi (1752-1817), 1804 yılında III. Selim'e isyan etse de bunu başaramadı. 1817'de Obrenoviç'in Osmanlılarla anlaşmasıyla özerk Sırp prensliği kurulmuştur.

## Tarih

1441 yılında Sırplar, Osmanlıların egemenliği altına girmiştir. Viyana Kuşatması başarısızlığından dolayı Avusturyalılar Belgrad'a kadar toprakları almıştırlar. 1690'da Temeşvar ve Belgrad Avusturyalılardan geri alınmış. Karlofça Antlaşması'yla Temeşvar ve Belgrad, Eflak ve Boğdan yine Osmanlılara verilmiştir. 1718'de Pasarofça Antlaşmasına göre Belgrad ve Batı Eflak Avusturya'ya verilmiştir. Belgrad Antlaşması ile Belgrad yeniden Osmanlı egemenliğine girmiştir. 1804 yılında Sırplar III. Selim'e isyan ettiler. 1817'de resmen kurulmuş oldu. 1829'de yeniden özerklik verilmiştir. 1878 yılında Osmanlı'dan bağımsızlık kazanan Sırplar,1882'de Bağımsız Sırp Krallığı kurdular.

## Prensler

1833-1878 yılları arasında Sırbistan prensliği
Prenslik, Obrenoviç hanedanına mensuptur. Burada Sırp prensleri verilmiştir.

Prensliğin prensleri listesi:

* I. Miloš Obrenović (1817–1839) ilk prens, ilk prens dönemi
* Milan Obrenović (1839) yalnızca 26 gün prens olmuştur.
* Mihailo Obrenović (1839–1842) ilk prenslik dönemi
* Aleksandar Karađorđević (1842–1858)
* Miloš Obrenović I (1858–1860) ikinci prenslik dönemi
* Mihailo Obrenović (1860–1868) ikinci prenslik dönemi
* Milan Obrenović (1868–1882)

*
*
# Sisam Emâreti

| Sisam EmaretiΗγεμονία της Σάμου Sisam Beyliği |
| --- |
| 1834-1912 |
|
Bayrak

Arma

 |
| Sisam Beyliğinin konumu |
| Yaygın dil(ler) | Yunanca |
| Hükûmet | Prenslik |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1834 |
| • Dağılışı  | 1912 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sisam Politikal Sistemi
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Yunanistan Krallığı
 |  |

 |

 |

**Sisam Beyliği** veya **Sisam Emâreti** (Yunanca: Ηγεμονία της Σάμου, *İgemonia tis Samu*), Osmanlı Devleti'ne bağlı beylik.

Yunan İsyanından ve Yunanistan'ın bağımsızlık kazanmasından sonra Sisam Adası'na 10 Aralık 1832'de Sisam Beyliği adıyla muhtariyet tanınmıştır. Sisam Beyi unvanını taşıyacak olan ada yöneticisi Rum ahaliden olup Bâb-ı Âli tarafından tayin ediliyordu. Sisam Beyliği her yıl Osmanlı hazinesine 400.000 kuruş vergi vermekle mükellefti. Osmanlı Devleti'nin Balkan Savaşı'nı kaybetmesini takiben 1913 yılında Sisam Adası Yunanistan'a ilhak edildi ve Sisam Beyliği sona erdi.

## Sisam Beyleri

| Ad
 | Resim
 | Doğum
 | Görev Süresi
 | Ölüm
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Başlangıç
 | Bitiş
 |
| İstefanaki Bey
 |  | 1774
 | Ocak 1833
 | 1850
 | 1869
 |
| Aleksandros Kalimaki Paşa
 |  |  | 1850
 | 1854
 |  |
| Yuan Gika
 |  | 1817
 | Nisan 1854
 | 1859
 | 1897
 |
| Miltiyadi Aristarki Bey
 |  | 1809
 | 1859
 | 1866
 | 1893
 |
| Pavlaki Musurus Bey
 |  | 1810
 | 1866
 | 1873
 | 1876
 |
| Yorgi Yorgiadis Efendi
 |  |  | 1873
 | 1873
 |  |
| Kostaki Adosidi Paşa
 |  | 1818
 | 1873
 | 1874
 | 1895
 |
| Fotyadi Bey
 |  | 1830
 | 1874
 | 1879
 |  |
| Kostaki Adosidi Paşa
 |  | 1818
 | 4 Mart 1879
 | 1885
 | 1895
 |
| Aleksandro Karatodori Paşa
 |  | 1833
 | 1885
 | 1895
 | 1906
 |
| Beroviç Paşa
 |  | 1845
 | 1895
 | 1896
 |  |
| İstefanaki Musurus Paşa
 |  | 1841
 | Temmuz 1896
 | 1899
 |  |
| Kostaki Vayanis Efendi
 |  | 1846
 | 7 Mart 1899
 | 1900
 | 1919
 |
| Mişel Gregoriyadis Bey
 |  | 1841
 | 16 Ağustos 1900
 | 1902
 |  |
| Aleksandros Mavroyeni Bey
 |  | 1845
 | 12 Mart 1902
 | 5 Mayıs 1904
 | 1929
 |
| Yanko Vitinos Bey
 |  | 1847
 | 5 Mayıs 1904
 | 1906
 | 1912
 |
| Kostaki Karatodori Bey
 |  | 1841
 | Temmuz 1906
 | Eylül 1907
 | 1922
 |
| Yorgi Yorgiadis Efendi
 |  |  | Ağustos 1907
 | Ocak
1908

 |  |
| İsfakyalı Kopasis Efendi
 |  | 1856
 | Ocak 1908
 | 22 Mart 1912
 | 1912
 |
| Ligoraki Vegleri Bey
 |  | 1862
 | Nisan 1912
 | Ağustos 1912
 | 1948
 |

## Kaynakça

* Yılmaz Öztuna: *Devletler ve Hanedanlar*
* Η Σάμος Αυτόνομη Ηγεμονία (1834-1912)(Yunanca)
# Soran Emirliği

| Soranمیریتیا سۆران Mîrîtiya Soran Soran Emirliği |
| --- |
| 1830-1835 |
|

Bayrak |
| 1835 yılında Kürt beylikleri |
| Başkent | Revandiz |
| Yaygın dil(ler) | Kürtçe (Soranca) |
| Hükûmet | Emirlik |
| Emir |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1814 - 1835  | Mir Muhammed |

 |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1830 |
| • Çaldıran Muharebesi  | 23 Ağustos 1514 |
| • Diğer Kürt beylikleriyle beraber Osmanlı'ya bağlandı  | 1514 |
| • Osmanlı'dan bağımsızlık  | 1830 |
| • Osmanlı Devleti tarafından yıkıldı  | 1835 |
| • Dağılışı  | 1835 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Osmanlı
 |
|  | Safeviler
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Osmanlılar
 |  |

 |

 |
| Günümüzdeki durumu |  Irak |

**Soran Emirliği**, 1830'da Osmanlı Devleti'nden bağımsızlığını ilan eden Kürt emirliği olup bugünkü Irak'ın kuzeyinde idi.

Soran Emirliği güneyden Baban Beyliğine, doğudan İrana, kuzeyden ve batıdan Bahdinan Beyliğine ve Erbile komşu idi.

Soran Emirliği 1514 senesinde Çaldıran Muharebesi'nden sonra Osmanlı'ya bağlılığını sunan Beyliklerden birisidir. 1835'te Osmanlı Devleti tarafından bertaraf edilinceye kadar, Irak Kürdistanı'nın kuzeydoğusuna, beş sene boyunca hükmetmiştir.

Emirliğin başkenti Revandiz idi. Bağımsızlıktan önce Şehrizor'da, Osmanlı Devleti'ne bağlı bir muhtariyetti.

## Hükümdarlar

Emirliğin toplamda 24 hükümdarı vardı ama bunlardan sadece bazıları bilinmektedir.

* Kelos
* İsa
* Şah Ali Bey
* Pir Budak bin Şah Ali Bey
* Mir Seyfeddin
* Mir Hüseyin
* Mir Seydi bin Şah Ali Bey
* Emir Seyfeddin bin Mir Hüseyin bin Pir Budak
* Kuli Bey bin Süleyman Bey Mir Seydi
* Budak Bey bin Kuli Bey bin Süleyman Bey
* Süleyman Bey bin Kuli Bey bin Süleyman Bey
* Ali Bey bin Süleyman Bey

...

* Şıkali Bey
* 177??-1816 Süleyman Bey
* 1816-1825 Hanzad (tek kadın hükümdar)

...

* 1825-1835 Mir Muhammed

## Ayrıca bakınız

* Mir Muhammed İsyanı

## Kaynakça
# Hayder

| Hayder |
| --- |
| Kırım Hanı |
| Hüküm süresi | 1456 |
| Önce gelen | I. Hacı Giray |
|  |
| Ölüm | 1487 |
| Defin | Zincirli Medrese, Bahçesaray |
| Hanedan | Giray Hanedanı |
| Babası | I. Hacı Giray |
| Dini | Sünni İslam |

 Kırım Hanlığı haritası
**Hayder** veya Haydar (Kırım Tatarcası: Ayder, **حيدر‎‎‎**), I. Hacı Giray'ın oğludur. 1456'da Kırım Hanlığı tahtına oturmuştur.

## Hayatı

Doğum tarihi tartışmalı olup, ölüm tarihi 1487 yılıdır. 1456 yılında babasına isyan ederek, kısa bir süre hanlığı eline geçirerek Kırım tahtını zaptetmiştir. Asi olarak kabul edildiği için diğer hanlardan farklı olarak Han veya Giray unvanı ile anılmaz. I. Mengli Giray iktidara geçince ağabeyi Hayder'i Cenevizlilere ait Sudak kalesine hapsetmiştir. Hanlığı bir yıldan kısa sürmüştür.

1475 yılında Osmanlı İmparatorluğunun Kırım'ı fethi üzerine Hayder Kiev'e ve Polonya'ya kaçmak durumunda kaldı. 1479'da Kırım tahtında bulunan kardeşi Nur Devlet Han'ın Polonya ve Litvanya üzerine sefer düzenlemesi ile birlikte Moskova'ya kaçarak Moskova Büyük Dükü III. İvan'a sığındı. III. İvan onu bilinmeyen bir nedenle Moskova'nın kuzeyine sürgüne gönderdi.

1487 yılında Rusya'nın Kuzey Bölgesinde bulunan Vologda Oblastı’da Kirillo-Belozersky'da sürgünde öldü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Ülküsal, Müstecip (1980) *Kırım Türk - Tatarları (Dünü - Bugünü - Yarını)*, İstanbul:Baha Matbaasi
* Howorth, Henry Hoyle (1880) *History of the Mongols, from the 9th to the 19th Century Patt 2 Division 1)*, Londra:Longman Green & co. History of the Mongols, from the 9th to the 19th century
* "Hansaray" websitesinde Giray Hanedanı Kırım Hanları (İngilizce)

| Resmî unvanlar
 |
| --- |
| Önce gelen: **I. Hacı Giray** |  **Kırım Hanı** 1456
 | Sonra gelen: **I. Hacı Giray** |
# I. İslâm Giray

| I. İslâm Giray |
| --- |
| 13. Kırım Hanı |
| Hüküm süresi | 1532 |
| Önce gelen | I. Saadet Giray |
| Sonra gelen | I. Sahib Giray |
|  |
| Doğum | Bilinmiyor |
| Ölüm | 1537 |
| Hanedan | Giray Hanedanı |
| Babası | I. Mehmed Giray |
| Dini | Sünni İslam |

**I. İslâm Giray** (d. ? - ö. 1537) 13. Kırım Hanı. Doğum tarihi belli değildir. I. Mehmed Giray'ın oğlu, I. Gazi Giray'ın kardeşidir. 1537 yılında öldü.

1532 yılında kardeşi I. Gazi Giray'ı idam ettirdikten sonra amcası I. Saadet Giray'ı tahttan indirerek han olmuştur. Ne var ki, I. Gazi Giray'ın tahta geçişinde yaşandığı üzere, I. Süleyman'ın desteğini alamamıştır. Çok kısa bir süre tahtta kalabilmiştir. Kendisi de bir diğer amcası, I. Selim'in kayın biraderi ve I. Süleyman'ın dayısı olan I. Sahib Giray tarafından 1532 yılında tahttan indirilmiştir.

| Resmî unvanlar
 |
| --- |
| Önce gelen: **I. Saadet Giray** |  **Kırım Hanı** 1532
 | Sonra gelen: **I. Sahib Giray** |

## Kaynakça