# Keelhaul Operasyonu

| Keelhaul Operasyonu |
| --- |
|  |
| Tarih | 14 Ağustos 1946 - 9 Mayıs 1947 |
| Neden | * Yalta Konferansı koşullarının yerine getirilmesi
* Tüm Sovyet ve eski Rus mültecilerin Sovyetler Birliği'ne geri gönderilmesi
* Yugoslav ve Macar mültecilerin ülkelerine geri gönderilmesi
 |

**Keelhaul Operasyonu,** II. Dünya Savaşı'ndan sonra Sovyet vatandaşlarının ve Batı'daki Sovyet Ordusu üyelerinin Sovyetler Birliği'ne zorla geri gönderilmesiydi. Zorunlu geri dönüş, Almanya'daki Sovyet Silahlı Kuvvetleri savaş esirlerine ve Rusya Kurtuluş Ordusu üyelerine odaklanmış olsa da, Müttefiklerin kontrolü altındaki diğer birçok kişiyi de içeriyordu. Zulüm tehlikesi altındaki kişilerin zorla ülkelerine geri gönderilmesi anlamına gelen geri gönderme, bir insan hakları ihlali ve uluslararası hukukun ihlalidir. Bu nedenle, Keelhaul Operasyonu, modern uluslararası insancıl hukuka göre, özellikle de çoğu hiçbir zaman Sovyet vatandaşı olmayan ve Rus İç Savaşı'nın bitiminden önce Rusya'dan kaçan, Sovyet çalışma kamplarına zorlanan çok sayıda sivil göz önüne alındığında, bir savaş suçu olarak adlandırılabilirdi.

Operasyon, 14 Ağustos 1946 ile 9 Mayıs 1947 tarihleri arasında İngiliz ve Amerikan kuvvetleri tarafından Kuzey İtalya ve Almanya'da gerçekleştirildi Jasenovac toplama kampını yöneten faşist Ustaše rejiminin üyeleri de dahil olmak üzere anti-komünist Yugoslavlar ve Macarlar da kendi hükûmetlerine geri gönderildi. "Yerinden Edilmiş Sovyet Vatandaşlarının Zorla Ülkelerine Geri Gönderilmesi-Keelhaul Operasyonu" başlıklı üç ciltlik kayıt, 18 Eylül 1948'de ABD Ordusu tarafından Çok Gizli olarak sınıflandırıldı ve 383.7-14.1 gizli dosya numarasını taşıyor.

Yalta Konferansı'nın vardığı sonuçlardan biri, Batılı Müttefiklerin kendi bölgelerinde bulunan tüm Sovyet vatandaşlarını Sovyetler Birliği'ne geri gönderecekleriydi. Bu durum, serbest bırakılan Sovyet savaş esirlerini hemen etkiledi ama aynı zamanda onların isteklerine bakılmaksızın tüm Sovyet vatandaşlarını da kapsıyordu. Buna karşılık Sovyet hükûmeti, Alman savaş esiri kamplarından kurtardığı binlerce Batılı Müttefik savaş esirini teslim etmeyi kabul etti.

Avrupa'nın Sovyet işgali altındaki bölgelerinden kaçan mülteci grupları arasında anti-komünistler, siviller ve Doğu Avrupa ülkelerinden Nazi işbirlikçileri vardı. Zaten Batı Avrupa'da bulunan ve büyük çoğunluğu Sovyet savaş esirleri ve zorunlu işçi olan Sovyetler Birliği'nden gelen yerinden edilmiş kişiler kitlesine eklendiler. Alman Ordusu *Ostlegionen* ve/veya *Waffen SS* birimleri için gönüllü olan Sovyet tebaası zorla ülkelerine geri gönderildi. Bunlar arasında, Müttefik işgali altındaki Avusturya'nın Batı işgal bölgelerinden Avusturya ve Müttefik işgali altındaki Almanya'nın Sovyet işgal bölgelerine nakledilen akrabalarıyla birlikte XV. SS Kazak Süvari Kolordusu'nun Rus Kazakları da vardı. Teslim edilenler arasında hiçbir zaman Sovyet vatandaşı olmayan Beyaz göçmen Ruslar da vardı. General Andrei Shkuro ve Don Kazak Pyotr Krasnov'un *Ataman'ı* da dahil olmak üzere bazıları savaş sırasında Sovyetlere karşı Nazi Almanyası için savaşmıştı. Bu, Yalta Konferansı sonrasında İngiliz Dışişleri Bakanlığı'nın, yalnızca 1 Eylül 1939'dan sonra böyle olan Sovyet vatandaşlarının Sovyetler Birliği'ne dönmeye zorlanacağı veya başka yerlerdeki Sovyet yetkililerine teslim edileceği yönündeki resmi açıklamasına rağmen yapıldı.

Diğer taraftan, Sovyet liderliği, Stalin'in taleplerine rağmen, İngiliz istihbaratının, Sovyet karşıtı operasyonları yeniden canlandırmak amacıyla Churchill'in emriyle bir dizi anti-komünist mahkumu alıkoyduğunu öğrendi. Galiçya'daki Ukraynalılardan toplanan 14. Waffen Grenadier Tümeni, görünüşte Galiçya'nın Eylül 1939'dan önce Polonya'ya ait olması nedeniyle, gerçekte MI6'nın mahkûmları gelecekteki operasyonlarda kullanmak istemesi nedeniyle ülkelerine geri gönderilmedi. 14. Bölüm'ün savaş suçlularını taramasından sorumlu subay Fitzroy Maclean, 1989'daki bir röportajda "aralarında savaş suçlularının da bulunması ihtimalinin oldukça açık" olduğunu itiraf etti, ancak şu bağlamda şunu savundu: Soğuk Savaş'ta Sovyetler Birliği'ne karşı savaşmak için bu tür adamlara ihtiyaç vardı. 23 Mart 1947'de Birleşik Krallık, adamları daha sonra Birleşik Krallık, Kanada ve Avustralya'ya yerleştirilen 14. Tümenin tamamına sığınma hakkı verdi. Sovyet hükûmeti, bölümdeki adamların çoğunun daha önce Galiçya'daki Alman polis birimlerinde görev yaptığını ve savaş suçları işlemeye derinden karıştıklarını belirterek, ancak bölümdeki bir subay olan Pavlo Shandruk tarafından yazılan bir brifingden yararlanarak bu kararı protesto etti. Buna dayanarak Dışişleri Bakanlığı, 14. tümenin savaş suçlarına karıştığını reddeden bir bildiri yayınladı.

## Kaynakça