Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Gümülcine Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Sancak-i Gümülcine‎** |
| Osmanlı İmparatorluğu Sancak
 |
|

|  |
| --- |
| **1878–1912** |

 |
| Gümülcine Sancağı harita üzerindeEdirne Vilayeti'nin batısında
 |
| **Merkez** | Gümülcine
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1878
 |
|  - Birinci Balkan Savaşı
 | 1912
 |
| **Bugün parçası** |  Bulgaristan
 Yunanistan

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Gelibolu Sancağı
 |
|  | Filibe Sancağı
 |
|  | Drama Sancağı
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Bulgaristan Krallığı
 |  |

 |

 |

 |

**Gümülcine Sancağı**, Edirne Vilayeti'ne bağlı Osmanlı İmparatorluğu sancağı.

Gümülcine Sancağı; vilayetin batı nihayetinde ve Selanik vilayeti hududunda yer almış olup, kuzeyden Doğu Rumeli vilayeti, doğudan Dedeağaç sancağı, güneyden Akdeniz ile sınırlıdır.

## Kazaları

Kazaları ve nahiyeleri şu şekildedir:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| SANCAK ADI | KAZA ADI  | NAHİYELERİ |
| **Gümülcine**  |
Gümülcine

 |
Maronya, Şabhane, Yassı, Kurrayı Cedide (Yeniköy).

 |
|  |
Sultanyeri

 |
Ada, Taşlı, Koh, Tekke.

 |
|  |
Ahiçelebi

 |
İsmilan, Söğütçük, Tozburun, Boşovik, Çıtak.

 |
|  |
İskeçe

 |
Sakarkaya, Yassıören, Çeleblü, Yenice, Yeniköy.

 |
|  |
Eğridere

 |
Maşuklulu, Küçükviran, Hotaşlı, Büyükahitler.

 |
|  |
Daridere

 |
Şahin, Akpınar.

 |

## Nüfus

Toplam nüfusu 245.072 kişidir. Bunun 206.914'ü İslam, 15.241'i Rum, 20.671'i Bulgar, 360'ı Ermeni, 739'u Yahudi, 912'si Kıpti ve 235'i ecnebidir.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| *Kazası* | *Nüfusu*  | *Köy adedi* | *Nahiye Adedi* |
| **Gümülcine** |
67.218

 |
262

 |
7

 |
| **İskeçe** |
30.796

 |
93

 |
6

 |
| **Ahi Çelebi** |
28.162

 |
42

 |
-

 |
| **Sultanyeri** |
49.816

 |
146

 |
4

 |
| **Eğridere** |
32.485

 |
71

 |
5

 |
| **Ropçor**  |
13.996

 |
26

 |
3

 |
| **Daridere** |
20.599

 |
30

 |
2

 |
| **Toplam** | **245.072** | **670** | **41** |

## Kaynakça
# Halep Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Halep Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu Sancakı
 |
|

|  |
| --- |
| **1516–1918** |

 |
| **Merkez** | Halep
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1516
 |
|  - Kaldırılış
 | 25 Ekim 1919
 |
| **Bugün parçası** | Suriye
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Memlükler
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Fransız Suriye Mandası
 |  |

 |

 |

 |

**Halep Sancağı**, (1516-1918) 1517'de Yavuz Sultan Selim tarafından fethedilerek kurulan sancak kuruluşunda Şam Eyaletine dahil edilmiş. 1534'ten itibaren sancak bağımsız olmuş. I. Dünya Savaşı sırasında 21 Eylül 1918 Megiddo Muharebesiyle Suriye Cephesi çökmüş. İngilizler 1 Ekim 1918'de Şam'ı, 16 Ekim 1918'de Hama ve Humus'u sonunda da 25 Ekim 1918'de İngilizlerin Halep'i ele geçirmeleriyle sancak yıkılmıştır.
# Hama Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Hama Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu Sancakı
 |
|

|  |
| --- |
| **1517–1918** |

 |
| **Merkez** | Hama
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1517
 |
|  - Kaldırılış
 | 16 Ekim 1918
 |
| **Bugün parçası** | Suriye
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Memlükler
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Fransız Suriye Mandası
 |  |

 |

 |

 |

 Hama sancağı haritası
**Hama Sancağı** (1517-1522/1565-1918), 1517'de Mercidabık Muharebesiyle alınan 1918 yılına kadar varlığını sürdüren sancaktır. 1522'de Humus ile birleşerek Hama ve Humus Sancağı kurulmuştur. Hama ve Humus Sancakları 1550'lerde ayrılmıştır. 21 Eylül 1918 Megiddo Muharebesiyle Suriye Cephesi çökünce İngilizlerin 1 Ekim 1918'de Şam'ı, 16 Ekim 1918'de ise Hama ve Humus'un ele geçirilmesiyle sancak yıkılmıştır.

## Kaynakça
# Hama ve Humus Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Hama ve Humus Sancakları** |
| Osmanlı İmparatorluğu Sancakı
 |
|

|  |
| --- |
| **1522–1565** |

 |
| **Merkez** | Hama ve Humus
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1522
 |
|  - Kaldırılış
 | 1565
 |
| **Bugün parçası** | Suriye
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Hama Sancağı
 |
|  | Humus Sancağı
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Hama Sancağı
 |  |
| Humus Sancağı
 |  |

 |

 |

 |

**Hama ve Humus Sancağı** (1522-1565), 1522'de Hama ve Humus'un birleşmesiyle kurulmuştur. 1550'lerde Hama ve Humus'un birbirinden ayrılmasıyla yıkılmıştır.
# Hersek Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Hersek Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu Sancak
 |
|

|  |
| --- |
| **1470–1833 1851–1912** |

 |
| Hersek harita üzerindeMap of the Sanjak of Herzegovina
 |
| **Merkez** | Foça (şimdi Foča) (1470–1572) Taşlıca (şimdi Pljevlja) (1572–1833) |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1470
 |
|  - Bosna Eyaleti'in bir parçası
 | 1580
 |
|  - Hersek Eyaleti'in kuruluşu
 | 1833
 |
| **Bugün parçası** | * Bosna Hersek
* Hırvatistan
* Sırbistan
* Karadağ
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Duchy of Saint Sava
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Hersek Eyaleti
 |  |

 |

 |

 |

**HersekSancağı**, 1470 yılında kurulmuş bir Osmanlı idari birimidir. Merkez, 1572 yılında Taşlıca'ya taşınana kadar Foca'daydı. Sancak başlangıçta Rumeli Eyaleti'nin bir parçasıydı. ancak daha sonra Bosna Eyaleti'ne eklendi.

## Yöneticiler

* Ayas Paşa (1478-83)
* Hadım Sinan Paşa, sancakbeyi (1504–06)
* Kasım Bey
* Kara Osman Bey
* Sinan Paşa, sancakbeyi (1547–50)
* Mehmed Bey Obrinović, sancakbeyi (fl. 1550)
* Malkoçbey sancakbeyi (1561–63)
* Sinan Bey Boljanić, 1550'ler ve 1570'ler arasında sancakbeyi
* Bodur Hüseyin Paşa, sancakbeyi (1567-1569)
* Sultanzade Mehmed Bey (1586-1593)
* Ali Paşa Čengić (1654)
* Arnavut Mustafa Paşa (1664)
* Muharem Paşa (1664)
* Söhrab Mehmed Paşa (1665)
* Ćose Ali Paşa (1666)
* İbrahim Paşa Tešnjak (1667)
* Mustafa Bey (fl. 1702)
* Alija, sancakbeyi (fl. 1718–19)
* Ali Paşa Rıdvanbegović, Hersek Veziri (1833–51)

## Kaynakça
# Humus Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Humus Sancağı**
Sancak-ı Hıms |
| Osmanlı İmparatorluğu Sancağı
 |
|

|  |
| --- |
| **1517–1864** |

 |
| **Merkez** | Humus, Suriye
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1517
 |
|  - Kaldırılış
 | 1864
 |
| **Bugün parçası** | Suriye
 |

 |

**Humus Sancağı** veya **Hıms Sancağı** (Osmanlıca: سنجاق حمص Sancak-ı Hıms), ilk başta, 1516'daki, Mercidabık Muharebesi sonucu Suriye ve civarındaki toprakların Memlükler'den alınmasıyla beraber 1517'de kurulan Şam Eyaleti'nin bir sancağı olmuştur. Daha sonra, 1522'de, ayrı sancaklar olan, Hama ve Humus sancakları birbirine bağlanarak Hama ve Humus Sancağı kurulmuştur. 1550lere kadar böyle devam eden sistem, o yıllarda ayrılarak, Hama sancağı Şam Eyaleti'nde kalmış, Humus Sancağı ise, yeni kurulan, Halep Eyaleti'ne bağlanmıştır. 1565'te tekrar Şam Eyaleti'ne bağlanan Humus Sancağı, 14 yıl sonra, nihayet, yeni teşkil edilen Trablusşam Eyaleti'ne bağlanmış ve Osmanlı Eyalet Dönemi'nin sonuna kadar, Trablusşam Eyaleti'ne bağlı 5 sancaktan birisi olarak kalmıştır.

## Alt İdari Birimleri

Humus Sancağı'nın, Kanuni Dönemi'ndeki raporlara göre alt birimleri, 2 kaza, 3 nahiye ve bu nahiyeler içinde bulunan birçok karyeden oluşmuştur. Bu alt birimler, Kanuni Dönemi raporlarına ait olmasına rağmen, sancağın neredeyse tüm dönemlerinde aynen kaldığı sanılmaktadır.

### Kazaları

Humus Sancağı'nın, tüm dönemlerinde 2 kazadan (ilçeden) oluştuğu sanılmaktadır.

* Humus Kazası (Humus ve civarında yer alan nahiyelerden (*bucaklardan*) oluşmuştur.)
* Hısnü'l-Ekrâd Kazası (Krak des Chevaliers Kalesi ve civarında yer alan nahiyelerden (*bucaklardan*) oluşmuştur.)

### Nahiyeleri

Humus Sancağı'nın, tüm dönemlerinde 3 nahiyeden (bucaktan) oluştuğu sanılmaktadır.

* Humus Nahiyesi (Humus ve civarında yer alan karyelerden (*köylerden*) oluşmuştur.)
* Hısnü'l Ekrâd Nahiyesi (Krak des Chevaliers Kalesi ve civarında yer alan karyelerden (*köylerden*) oluşmuştur.)
* Menâsif Nahiyesi (Sancağın, Akdeniz'e yakın olan şehirlerinden ve karyelerinden (*köylerinden*) oluşmuştur.)

## Kaynakça
# İçel Sancağı

Karamanoğulları Beyliği'nin "İçel" veya "İçil" diye tabir ettiği, Osmanlıların "İçel Sancağı" olarak adlandırdıkları bölge, en dar şekliyle bugünkü Selinti (Gazipaşa), Anamur, Bozyazı, Gilindire (Aydıncık), Gülnar, Ermenek, Başyayla, Sarıveliler, Mut ve Silifke ilçelerini kapsayan, en geniş şekliyle, Manavgat Çayı ile Alata Çayı arasındaki bölgeyi içermekteydi.

1523 yılındaki Osmanlı kayıtlarda Karaman Eyaleti'nin sancaklarından biri olan İçel Sancağı'nın kazâları; Silifke, Ermenek, Gülnar (Gilindire), Karataş, Selendi (Gazipaşa) ve Mut idi. O dönemde bugünkü Anamur ile, bugünkü isimlerinin ne olduğu tespit edilemeyen Nasrüddin, Beriyye, Mihmadlar ve Sengi isimli yerler nahiye (bucak) idi. Sancağın merkezi Silifke idi. O dönemde Silifke kazasının doğu sınırları tam olarak bilinmemekle birlikte, Tarsus kazası sınırına kadar olduğu, döneme ilişkin haritalardan

 anlaşılmaktadır. Karataş adı verilen kaza, eski haritalarda, Silifke, Erdemli ve Karaman arasında Toros Dağları eteklerinde bir yer olarak gösterilmektedir.

İçel Sancağı, 1571'den 1868 yılına kadar, (Ermenek'in sancak merkezliği yaptığı kısa bir dönem hariç) Kıbrıs Eyaletine bağlı kalmıştır. 1868'de yapılan düzenleme ile, İçel Sancağı Adana Eyaleti'ne bağlanmıştır. 1924'te sancakların “mutasarrıflık-valilik” haline dönüştürülmesi çerçevesinde, İçel Sancağı, “İçel İli” haline getirilmiştir. 1933 yılında İçel İli ile Mersin İli, "İçel" ismi altında birleştirilmiş, 2002 yılında sekiz asırlık İçel ismi terkedilerek, “Mersin İli” ismi kullanılmaya başlanmıştır.

## Kaynakça
# İnebahtı Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **İnebahtı Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu sancağı
 |
|

|  |
| --- |
| **1499–1821/1829** |

 |
| İnebahtı Sancağı harita üzerinde |
| **Merkez** | İnebahtı
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1499
 |
|  - Kaldırılış
 | 1821/1829
 |
| **Bugün parçası** |  Yunanistan |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Venedik Cumhuriyeti
 |
|  | Tırhala Sancağı
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Birinci Yunanistan Cumhuriyeti
 |  |

 |

 |

 |

**İnebahtı Sancağı** veya **Aynabahtı Sancağı**, Osmanlı İmparatorluğu'nun n Cezâyir-i Bahr-i Sefîd (Kaptanpaşa) eyaletinin 11 sancağından biri. Sancağın merkezi İnebahtı idi.

## Tarihçe

İnebahtı Sancağı 1499'da kuruldu. Sancak önce Rumeli Eyaleti'ne bağlıyken daha sonra 1533 yılında Cezayir-i Bahr-i Sefid Eyaleti'ne bağlandı. 300 akçe has, 13 zeamet, 287 tımar olarak düzenlenen sancak, sefer mevsimlerinde Osmanlı donanmasına bir kadırga vermekle mükellefti.

7 Ekim 1571'de Osmanlı İmparatorluğu ile Kutsal İttifak arasında İnebahtı Deniz Muharebesi İnebahtı kıyılarında gerçekleşmiştir. Venedikliler Mora Savaşı sırasında 1687 yılında İnebahtı'yı geri alsalar da Karlofça Antlaşması'ndan sonra 1699 yılında Osmanlı'ya geri verdiler. 1821 yılında sancağın çoğu Yunan İsyanı'nın ardından bağımsızlığını ilan eden Yunanistan'a katıldı.

## Kaynakça
# İpek Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **İpek Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu sancağı
 |
|

|  |
| --- |
| **1455–1913** |

 |
| İpek Sancağı harita üzerinde |
| **Merkez** | İpek
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1455
 |
|  - Kaldırılış
 | 1913
 |
| **Bugün parçası** |  Kosova (de facto)  Karadağ  Arnavutluk |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sırp Despotluğu
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Karadağ Krallığı
 |  |
| Sırbistan Krallığı
 |  |
| Arnavutluk Prensliği
 |  |

 |

 |

 |

**İpek Sancağı** (Arnavutça: Sanxhaku i Dukagjinit; Sırpça: Пећки Санџак), Osmanlı İmparatorluğu'nun sancaklarından biriydi. Sancağın merkezi İpek idi.

## Tarihçe

İpek 1455 yılında Osmanlı İmparatorluğu tarafından alındı. 1877'de sancak Kosova Vilayeti'nin bir parçası haline geldi. I. Balkan Savaşı sırasında Sırbistan ve Karadağ tarafından işgal edildi ve 1913 Londra Konferansı ile birlikte Sırbistan'a ve bir kısmı da Karadağ ve 1914 yılında yeni kurulan Arnavutluk Prensliği'ne bırakıldı.

## İdari bölümler

İpek Sancağı Berane, Gusinye, İpek, Tergovişte ve Yakova olmak üzere 10 kazaya ayrılmaktaydı.

## Kaynakça

* Ağanoğlu, Yıldırım (2000). *Salnâme-i Vilâyet-i Kosova: Yedinci defa olarak vilâyet matbaasında tab olunmuştur: 1896 (hicri 1314) Kosova vilâyet-i salnâmesi (Üsküp, Priştine, Prizren, İpek, Yenipazar, Taşlıca)*. İstanbul: Rumeli Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği. 9 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2016.
* Ahmetaj, Seda Şahin; Özcan, Tahsin. (2012). *Kosova vilayeti : İpek Sancağı'nın idari ve sosyal yapısı (XIX. yüzyıl)*. İstanbul.
# İşkodra Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **İşkodra Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu sancağı
 |
|

|  |
| --- |
| **1479–1913** |

 |
| İşkodra Sancağı harita üzerinde |
| **Merkez** | İşkodra
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1479
 |
|  - Kaldırılış
 | 1913
 |
| **Bugün parçası** |  Arnavutluk  Karadağ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Venedik Cumhuriyeti
 |
|  | Zeta Prensliği
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Arnavutluk Prensliği
 |  |

 |

 |

 |

**İşkodra Sancağı** veya 1851 yılına kadar **İskenderiye Sancağı** (Arnavutça: Sanxhaku i Shkodrës; Sırpça: Скадарски санџак), Osmanlı İmparatorluğu'nun sancaklarından biriydi. Sancağın merkezi İşkodra'ydı.

## Tarihçe

İskenderiye Sancağı 1478 yılında İşkodra Kuşatması sonucunda İşkodra'nın Osmanlılar tarafından alınmasının ardından kurulmuştur. 1851 yılında sancağın adı İşkodra olarak değiştirildi. 1867 yılına kadar Rumeli Eyaleti'ne bağlı olup bu tarihte Üsküp Sancağı ile birlikte İşkodra Vilayeti'ne bağlandı. Balkan Savaşları sırasında Balkan Birliği tarafından işgal edildi ve 1913 Londra Konferansı ile birlikte yeni kurulan Arnavutluk Prensliği'ne verildi.

## İdari bölümler

İşkodra Sancağı beş kazaya ayrılmaktaydı.

| Kaza
 | Nahiyeler
 |
| --- | --- |
| İşkodra
 | İşkodra merkez, Depedöğen, Kranya, Boyana, Drin, Şenkin
 |
| Leş
 | Leş merkez, Zadrima, Leş Malisyası
 |
| Tuz
 | Kaza merkezi
 |
| Merdita
 | —
 |
| Puka
 | Kaza merkezi
 |

## Ayrıca bakınız

* Karadağ Sancağı

## Kaynakça
# İzmit Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **اذميد سنجاغي‎** |
| Osmanlı İmparatorluğu Sancak
 |
|

|  |
| --- |
| **1337–1922** |

 |
| İzmit Sancağı harita üzerinde |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1337
 |
|  - Kaldırılış
 | 1922
 |
| **Bugün parçası** |  Türkiye
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | İzmit Sancağı
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Türkiye
 |  |

 |

 |

 |

**İzmit Sancağı**, **Koca İli Sancağı** veya **İzmit Mutasarrıflığı** (Osmanlı Türkçesi: İzmit Sancağı Osmanlıca:  اذميد سنجاغي), İkinci Abdülhamid devrinde bağımsız sancak.

## Târihi

İzmit'in ilk mutasarrıfı Selim Sırrı Paşa olup kazâları Yalak Âbad, Kara Mürsel, Ada Pazar, Kandıra ve Geyve idi. Daha sonra İznik de İzmit Mutasarrıflığına bağlandı.

## Nüfus

|  |
| --- |
| **İzmit Sancağı 1914 nüfusu** |
| Kaza | Müslüman | % | Ortodoks Rum | % | Ermeni | % | Protestan | % | Bașka | % | Toplam
 |
| İzmit | 40.403 | 57 | 5,226 | 7 | 24,321 | 34 | 1.078 | 1,5 | 321 | 0,5 | 71,349
 |
| Adapazarı | 76.864 | 75 | 7.957 | 8 | 16,462 | 16 | 655 | 0,6 | 113 | 0,1 | 102,051
 |
| Karamürsel | 14.850 | 63 | 6,047 | 26 | 2.635 | 11 | - | - | 15 | - | 23,547
 |
| Kandıra | 40,495 | 94 | 1.804 | 4 | 641 | 2 | - | - | 4 | - | 42,944
 |
| Geyve | 32.508 | 67 | 7,108 | 15 | 8,363 | 17 | 204 | 0,4 | 4 | - | 48,187
 |
| Yalova | 7,954 | 37 | 10,274 | 48 | 3,304 | 15 | - |  | - | - | 21,532
 |
| İznik | 13,785 | 89 | 1,632 | 10 | 126 | 1 | - | - | - | - | 15,543
 |
| **Toplam** | **226,859**  | **70** | **40,048**  | **12** | **55,852** | **17** | **1.937**  | **0,6** | **457** | **0,4** | **325,153** |
| Ermeniler: 55,403 Gregoryen ve 449 Katolik. Toplam 428 Yahudi nüfusu var.
 |

## Ayrıca bakınız

## Kaynakça
# İzvornik Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Sancak-ı İzvornik** |
| Osmanlı İmparatorluğu sancağı
 |
|

|  |
| --- |
| **1462–1878** |

 |
| **Merkez** | Tuzla
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1462
 |
|  - Kaldırılış
 | 1878
 |
| **Bugün parçası** |  Bosna-Hersek
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Bosna Krallığı
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Bosna-Hersek Kondominiyumu
 |  |

 |

 |

 |

**İzvornik Sancağı** (Boşnakça: *Zvornički sandžak, Зворнички санџак*), günümüzde Bosna-Hersek'in sınırları içerisinde bulunan Zvornik şehrinde kurulmuş, Osmanlı İmparatorluğu'nun bir sancağıdır. 1462 yılında II. Mehmed tarafından, Zvornik'in fetih edilmesinin ardından kurulmuş ve Rumeli Eyaleti'ne bağlanmıştır. Ancak Budin Eyaleti'nin kurulmasına müteakip bu eyalete bağlı Semendire Sancağı'na bağlı bir sancak haline gelmiştir. Sancağın toprakları (Zvornik şehri) Drina'nın kuzeydoğu kıyısında bulunmaktadır. Sırbistan'a ait ve adı Mali Zvornik olan şehir ise bu nehrin batı kıyısındadır.

Şehir yüksek bir kaya üzerine oturtulan kale ve kalenin çevresindeki evlerden oluşmaktaydı.

## Nahiyeleri

* Maglay
* Gradçaniça
* Gradaçaç
* Breçka
* Bjelina
* İzvornik
* Birçe

## Kaynakça
# Karadağ Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Karadağ Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu sancağı
 |
|

|  |
| --- |
| **1514–1528** |

 |
| **Merkez** | Çetine
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1514
 |
|  - Kaldırılış
 | 1528
 |
| **Bugün parçası** |  Karadağ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Zeta Prensliği
 |
|  | İşkodra Sancağı
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Karadağ Vilayeti
 |  |
| İşkodra Sancağı
 |  |

 |

 |

 |

**Karadağ Sancağı** (Karadağca: Санџак Црне Горе, *Sandžak Crne Gore*), Osmanlı İmparatorluğu'nun sancaklarından biriydi. Sancağın merkezi Çetine idi.

## Tarihçe

Karadağ Sancağı, 1514 yılında Zeta Prensliği'nin Osmanlı İmparatorluğu'na katılmasıyla kurulmuştur. Sancakbeyi ise İskender Bey Crnojeviç olmuştur. 1528 yılında sancak İşkodra Sancağı'na bağlandı.
# Karlıeli Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Karlıeli Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu sancağı
 |
|

|  |
| --- |
| **1480–1821** |

 |
| Karlıeli Sancağı harita üzerinde |
| **Merkez** | Angelokastro, Agrinion
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1480
 |
|  - Kaldırılış
 | 1821
 |
| **Bugün parçası** |  Yunanistan |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Tocco Hanedanı
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Birinci Yunanistan Cumhuriyeti
 |  |

 |

 |

 |

**Karlıeli Sancağı**, Osmanlı İmparatorluğu'nun sancaklarından biriydi.

Karlıeli Sancağı 15. yüzyılın sonlarında kurulmuştur. Sancak önce Rumeli Eyaleti'ne bağlıyken daha sonra 1550 yılında Cezayir-i Bahr-i Sefid Eyaleti'ne bağlanmıştır. 1821 yılında Yunan İsyanı'nın ardından bağımsızlığını ilan eden Yunanistan'a katıldı.
# Kars Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Sancak-ı Kars** |
| Osmanlı İmparatorluğu Sancak
 |
|

|  |
| --- |
| **1548–1878** |

 |
| **Merkez** | Kars
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1548
 |
|  - Kaldırılış
 | 1878
 |
| **Bugün parçası** | Türkiye
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Safeviler
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Rusya İmparatorluğu
 |  |

 |

 |

 |

**Kars Sancağı** (1548-1878/1918-1920/1921-1923) 1548 yılında Kars'ın Safevilerden alınmasıyla kurulan Osmanlı sancağı. 1878 yılında Berlin Antlaşması ile Rusya'ya bırakıldı ve Kars Oblastı'na dönüştü. 1918'de Brest Litovsk Barış Antlaşması sonrası tekrar Osmanlı Devleti'ne verildi. 1923 yılında sancaklar kaldırılarak Türkiye'nin bir ili olmuştur.
# Kavala Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Kavala Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu sancağı
 |
|

|  |
| --- |
| **1588–1864** |

 |
| **Merkez** | Kavala
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1588
 |
|  - Kaldırılış
 | 1864
 |
| **Bugün parçası** |  Yunanistan |

 |

**Kavala Sancağı** (Yunanca: λιβάς/σαντζάκι Καβάλας), Osmanlı İmparatorluğu'nun sancaklarından biriydi. Sancağın merkezi Kavala idi.

## Tarihçe

Kavala 1383 yılında Serez'in alınmasından sonra Osmanlı İmparatorluğu hakimiyetine geçmiştir. 15. yüzyılda bölge gümüş madenleri ile tahıl ve ipek üretimi ile bilinmekteydi.

18. yüzyıl ve 19. yüzyılın ilk yarısında sancak Rumeli Eyaleti'ne bağlıydı. 1864 yılında kaza Selanik Vilayeti'ne bağlı Drama Sancağı'na bir kaza olarak bağlanmıştır.

## Kaynakça

* Birken, Andreas (1976). *Die Provinzen des Osmanischen Reiches*. Beihefte zum Tübinger Atlas des Vorderen Orients (Almanca). **13**. Reichert. s. 76. ISBN 9783920153568.
* Beldiceanu-Steinherr, I.; Giannopoulos, J. G. (1997). "Ḳawāla". *The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume IV: Ira–Kha*. Leiden ve New York: BRILL. ss. 776-777. ISBN 90-04-05745-5. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2016.