# Türkiye'deki uçak kaçırma eylemleri listesi

Bu maddede kuruluşundan beri Türkiye Cumhuriyeti topraklarında ya da hava sahasında ya da Türkiye bağlantılı uçuşlarda gerçekleşmiş uçak kaçırma eylemleri listelenmiştir.

### 1969 ve öncesi

* 1948, 30 Haziran - TABSO'ya ait Junkers Ju 52 tipi uçak Varna'dan Sofya'ya yolcu taşırken hava korsanları tarafından kaçırıldı. Uçağı İstanbul'a götürmeye çalışan korsanlar ile mürettebat arasında yaşanan arbede sonucunda mürettebattan iki kişi yaşamını yitirdi. Uçağı kaçıranların lideri konumundaki eski hava albayı pilot koltuğuna oturup uçağı İstanbul'a indirmeyi başardı. Bulgaristan tarafından eyleme karışan kişilerin iade talebi Türkiye tarafından kabul edilmedi.
* 1955, 3 Haziran - Bursa'dan İstanbul'a gitmekte olan Hürkuş Hava Yolları'na ait TC-HAD tescilli DH-89A Dragon Rapide model uçak pilotlar Fevzi Gökdeniz ve Sadık Sagun tarafından Bulgaristan'ın Varna kentine kaçırıldı. Uçak yaklaşık 2 ay sonra Türkiye'ye iade edilirken, Pilotlardan Gökdeniz 1960'ta Türkiye'ye dönüp teslim oldu, Sagun ise hayatını Bulgaristan'da sürdürmeye karar verdi.
* 1969, 16 Eylül - Türk Hava Yolları'nın Ankara-İstanbul seferini yapan *SEÇ* adlı yolcu uçağı 55 yolcu ve 6 mürettebat ile beraber Sadi Toker tarafından Bulgaristan’ın Sofya kentine kaçırıldı. Sadi Toker, Türkiye’ye iade edildi.

### 1970-1979

* 1970, 15 Ekim - Aeroflot'un 244 sefer sayılı uçuşu; Aeroflot'a ait Antonov An-24 tipi yolcu uçağı, Batum'dan Sohum'a uçarken iki yolcusu tarafından Trabzon'a kaçırıldı. İki eylemci ile kendilerini engellemeye çalışan personel arasında yaşanan arbedede kabin memuru Nadezhda Kurchenko yaşamını kaybederken, iki pilot yaralandı. Uçak ve yolcular SSCB'ye iade edilirken, iade edilmeyen baba oğul hava korsanları ise hapis cezasına çarptırıldı.
* 1972, 3 Mayıs - Ankara-İstanbul seferini yapan DC-9 tip "Boğaziçi" yolcu uçağı 61 yolcu ve 5 mürettebatı ile birlikte dört eylemci tarafından Sofya’ya kaçırıldı. Uçak yolcuları eylemcilerle yapılan pazarlık sonucunda serbest bırakıldı. Eylemciler ise Sofya’da kaldı.
* 1972, 22 Ekim - THY'nin İstanbul-Ankara seferini yapan "Truva" adlı uçağı, 4 eylemci tarafından Sofya'ya kaçırıldı. Tutuklu arkadaşlarının serbest bırakılmasını isteyen eylemciler Bulgaristan’ın siyasi sığınma hakkı vermesi üzerine yolcuları serbest bıraktılar. Uçakta 69 yolcu ve 9 mürettebat vardı.
* 1976, 1 Mayıs - Paris-İstanbul seferini yapan "İzmir" uçağı Zeki Ejder adlı Türk tarafından Marsilya’ya kaçırılmak istendi.
* 1977, 13 Şubat - *Trakya* yolcu uçağı 52 yolcu ve 5 mürettebatı ile İzmir’e giderken polis koleji öğrencisi Adnan Mintaş tarafından tabanca tehdidi ile Belgrad’a kaçırılmak istendi. Mintaş, yolcular ve mürettebat tarafından zararsız hale getirildi.
* 1977, 19 Mart - THY'nin Diyarbakır-Ankara seferini yapan yolcu uçağı İsmail Açan ve Hanefi Güzel adlı 17 yaşındaki iki öğrenci tarafından Beyrut’a kaçırıldı. Olayda pilot Ethem Durak hafif yaralandı. Hava korsanları Lübnan yetkililerine teslim oldular. 173 yolcu ve 7 mürettebat uçakla Türkiye’ye döndü.

### 1980-1989

* 1980, 13 Ekim - Münih-İstanbul-Ankara seferini yapan *Diyarbakır* uçağı Ankara’ya inmek üzere iken kendilerine akıncı diyen köktendinci 4 hava korsanı tarafından Diyarbakır’a kaçırıldı. Ertesi gün uçağa düzenlenen operasyonda korsanlardan birisi ölü, üçü yaralı ele geçirildi. Yanlış anlaşılmadan dolayı özel tim tarafından vurulan bir hostes ve iki yolcu yaralandı, Alman asıllı bir kişi ise hayatını kaybetti.
* 1981, 24 Mayıs - DC-9 tipi *Haliç* yolcu uçağı içinde 110 yolcu ve 5 mürettebat ve 3 yedek pilotla birlikte Yalova üzerinde iken aşırı sol militanlar tarafından Bulgaristan’ın Burgaz kentine kaçırıldı. Korsanlar yolcuların müdahalesiyle etkisiz hale getirildi.
* 1983, 15 Nisan - B727 tipi "Ankara" yolcu uçağı 7 kişilik mürettebatı ve biri bebek 107 yolcusu ile İstanbul–İzmir seferini yapmakta iken, kendisini Devrimci Sol militanı olarak tanıtan ve akıl hastası olduğu ileri sürülen Mehmet Kalkan adlı genç tarafından Atina’ya kaçırıldı. Yolcuları serbest bırakan korsan Mahmut Kalkan iade edildi.
* 1984, 5 Nisan - Saudia Havayolları'nın Cidde-Şam seferini gerçekleştiren Lockheed L-1011 Tristar tipi yolcu uçağı Hıdır Ahmet Mahleş adlı Suriye vatandaşı bir hava korsanı tarafından kaçırılarak İstanbul Yeşilköy Havaalanı'na indirildi. Stokholm'e devam etmek isteyen hava korsanının talebi uçağın kalkışının engellenmesi nedeniyle gerçekleşmedi. Pilotlar tarafından etkisiz hale getirilen Mahleş, güvenlik güçlerine teslim edildi.
* 1985, 28 Haziran - Frankfurt-İstanbul seferini yapan "Kars" uçağı Almanya'dan sınır dışı edilen Yusuf Örer adlı Türk tarafından Viyana’ya kaçırılmak istendi. Korsan, yolcuların da yardımıyla uçuş ekibi tarafından etkisiz hale getirildi.
* 1987, 26 Eylül - Romanya Hava Kuvvetleri Akademisi'nde öğrenci olan 21 yaşındaki Mihai Smighelschi kaçırdığı L-39ZA Albatros tipi eğitim uçağıyla Bulgaristan üzerinden Türkiye'ye giriş yaparak Kırklareli yakınlarında iniş yaptı. Smighelschi daha sonra ABD'den siyasi sığınma talep etti.
* 1989, 20 Mayıs - Sovyet Hava Kuvvetleri'nde görevli yüzbaşı Aleksandr Zuyev Senaki'deki üsten kaçırdığı Mikoyan MiG-29 model savaş uçağını Trabzon Havalimanı'na indirdi. Uçak SSCB'ye iade edilirken, Zuyev'in ABD'ye yaptığı iltica talebi kabul edildi.

### 1990-1999

* 1996, 8 Mart - Lefkoşa-İstanbul seferini yapan Kıbrıs Türk Hava Yolları’na ait Boeing 727 tipi uçak, Ramazan Aydın adlı hava korsanı tarafından Münih’e kaçırıldı. Korsan, uçaktaki yolcuları serbest bıraktıktan sonra Alman yetkililere teslim oldu.
* 1997, 9 Haziran - Air Malta’ya ait Valletta-İstanbul seferini yapan uçak, İsmail Beyazpınar ve Nusret Akmercan tarafından Köln’e kaçırıldı. Eylemciler Köln'de teslim oldular.
* 1998, 24 Şubat - Adana-Ankara seferini yapan THY’nin RJ 100 tipi "Gaziantep" uçağı Mehmet Dağ adlı hava korsanı tarafından Diyarbakır’a kaçırıldı. Uçakta 63 yolcu ve 5 mürettebat bulunuyordu. Elindeki oyuncak ayının içinde bomba olduğunu söyleyen Dağ, İran’a gitmek istiyordu. Hava korsanı yolcular tarafından etkisiz hale getirildi.
* 1998, 30 Mart - Lefkoşa-Ankara seferini yapan Kıbrıs Türk Hava Yolları’na ait yolcu uçağı, el bombası şeklindeki çakmakla Mehmet Ertürk tarafından kaçırıldı. Uçak Ankara’ya indirildi, Ertürk yakalandı.
* 1998, 14 Eylül - Ankara-İstanbul seferini yapan Airbus tipi yolcu uçağı kaçırıldı. Uçak Trabzon’a indirildi. Eylemci burada güvenlik güçlerine teslim oldu.
* 1998, 29 Ekim - Adana-İstanbul seferini yapan Boeing 737 tipi "Ayvalık" adlı yolcu uçağı PKK'lı Mürsel Peker tarafından Lozan'a kaçırılmak istendi. Uçağın pilotları "Sofya'dan yakıt almamız gerek" diyerek uçağı Ankara Esenboğa Havalimanı'na indirdi. Hava korsanı havalimanında güvenlik güçleri tarafından etkisiz hale getirildi.
* 1999, 19 Ekim - İstanbul–Kahire seferini yapan Mısır Hava Yolları'na ait MSR 838 sefer sayılı B-737/500 tipi uçak içerisinde 48 yolcu ve 6 mürettebat ile Mısırlı bir yolcu tarafından Hamburg’a kaçırıldı. Hamburg’da güvenlik güçlerinin operasyonu sonucunda etkisiz hale getirildi ve yolcular tahliye edildi.

### 2000-2009

* 2001, 15 Mart - Rus Vnukovo Havayolları'nın İstanbul-Moskova seferini yapan Tupolev-154 tipi uçak Çeçen eylemciler tarafından kaçırıldı. Medine'ye indirilen uçağa Suudi antiterör timlerince düzenlenen operasyonda, Türk yolcu Gürsel Kambal, Rus Hostes Yuria Fomina ve bir korsan öldü.
* 2003, 7 Şubat - THY'nin Malatya-Ankara-İstanbul seferini yapan A-310 tipi TK143 sefer sayılı uçağında İstanbul'a inişinden sonra üzerinde bomba olduğunu iddia eden bir eylemci iki hostesi rehin aldı. Güvenlik güçlerinin müdahalesi ile eylemci etkisiz hale getirildi.
* 2003, 28 Mart - Ankara-İstanbul seferini yapan, THY’nin "Ergene" adlı uçağı Özgür Gençaslan tarafından Atina'ya kaçırıldı. Hava korsanı daha sonra teslim oldu.
* 2006, 3 Ekim - THY'nin Tiran - İstanbul seferini yapan Boeing 737-400 tipi tarifeli uçağı Hakan Ekinci adlı hava korsanı tarafından 107 yolcu ve 6 mürettebatıyla kaçırıldı. Brindisi Havalimanı'na inen uçaktaki 4 saat süren kaçırma eylemi Ekinci'nin teslim olmasıyla kansız sona erdi.
* 2007, 10 Nisan - Pegasus Havayolları'nın Diyarbakır - İstanbul seferini yapan yolcu uçağı Mehmet Gökşingöl adlı hava korsanı tarafından kaçırıldı. Kaçırılan uçak pilotlar tarafından Ankara Esenboğa Uluslararası Havalimanı'na indirildi. Korsan Mehmet Gökşingöl inişten 40 dk. sonra güvenlik güçlerine teslim oldu.
* 2007, 18 Ağustos - Atlasjet'e ait Lefkoşa-İstanbul seferini yapan MD-83 tipi KK 1011 sefer numaralı yolcu uçağı 2 hava korsanı tarafından kaçırıldı. Pilotların inisiyatifiyle Antalya'ya indirilen uçaktaki korsanların önce yolcuları serbest bırakması ve daha sonra teslim olmalarıyla 6 saat süren eylem kansız sona erdi.
* 2009, 21 Ekim - Mısır Havayolları'nın İstanbul-Kahire seferini yapan Boeing 737 tipi uçağı 87 yolcusuyla havalandıktan bir süre sonra Sudanlı bir yolcu tarafından kaçırılmaya çalışıldı. Hava korsanı uçaktaki güvenlik görevlilerince etkisiz hale getirildi ve uçak Kahire'ye sorunsuz iniş yaptı.

### 2010 ve sonrası

* 2011, 5 Ocak - Türk Hava Yolları'nin Oslo-İstanbul seferini yapan TK 1754 sefer sayılı Boeing 737-800 tipi yolcu uçağı 60 yolcu ve 7 kişilik mürettebat ile birlikte Cuma Yaşar adlı biri tarafından üzerinden bomba olduğu tehdidi ile kaçırılmak istendi. Yolcular tarafından etksiz hale getirilen Yaşar, uçağın İstanbul Atatürk Havalimanı'na inişi sonrasında gözaltına alındı.
* 2014, 7 Şubat - Pegasus Havayolları'nın Harkiv-İstanbul seferini yapan 751 sefer sayılı Boeing 737-800 tipi uçak, 110 yolcu ve 6 mürettebatıyla havalandıktan kısa bir süre sonra Ukrayna vatandaşı bir yolcu tarafından Rusya'nın Soçi şehrine kaçırılmak istendi. Pilotlar Soçi'ye gidildiği izlenimi vererek Sabiha Gökçen Havaalanı'na iniş yaptı. Korsan güvenlik güçlerine teslim oldu.

## Notlar

## Dış bağlantılar

* NTVMSNBC