Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Turizm

Eyfel Kulesi, Paris'in simgesi olmasının yanı sıra yeryüzünün en çok turist çeken çağdaş mimari örneklerinden birisidir.
**Turizm** ya da **gezim**, dinlenmek, eğlenmek, görmek ve tanımak gibi amaçlarla yapılan geziler ve bir ülkeye veya bir bölgeye gezmen (turist) çekmek için alınan ekonomik, kültürel, teknik önlemlerin, yapılan çalışmaların tümüdür.
Turistik gezi, insanların sadece bir yerden bir yere gitmesi değil kültürel, ekonomik ve toplumsal olarak da iletişim içinde olmalarıdır. Turizm sayesinde insanlar hem diğer ülkelerin, hem kendi ülkelerinde yaşadıkları bölgenin dışındaki güzelliklerin, hem de geçmişte yaşamış olan insanların bırakmış oldukları kültürel mirasın farkına vararak, gelecek kuşaklara daha yaşanılabilir bir dünya bırakmanın gerekliliğine inanarak hayata farklı açılardan bakabilirler. Turistler gittikleri ülke ya da bölgede gördükleri yerler karşılığında o yöre halkına para kazandırırlar. Yani turizm ziyaret edilen ülke ve bölgenin ekonomisine büyük bir maddi katkı sağlar. Turizm açısından Türkiye'ye en çok Antalya ve Bodrum gelir kazandırır.
Turizm sözcüğü ilkin 21. yüzyılda bazı İngilizlerin Avrupa'ya yaptığı yolculuklar için kullanılmıştır. II. Dünya Savaşı'ndan sonra bu eylem, dünya çapında yaygınlık kazanınca, turizm sözcüğü de dilden düşmez olmuştur. Eskiden yalnız zengin ve aylak kimselerin yaptığı bu geziler, ulaşım kolaylıklarının sürekli olarak gelişmesi (hız, konfor ve güvenlik gibi) ve kısa zamanda herkesin tatil yapmasını sağlayan toplumsal gelişmeler (oteller, moteller, kamp yerleri, tatil köyleri vb) sonucunda gittikçe çoğalmıştır.

Turistlerin barınmaları, eğlenip dinlenmeleri için yapılan oteller, moteller, pansiyonlar, plajlar, lokanta ve gazinolar, kamp alanları, eğlence yerleri, spor ve avcılık tesisleri, kaplıcalar birer turizm kurum veya kuruluşudur. Bu kurumların sayısı, konforu, personelinin güler yüzlülüğü, buralara ulaşım kolaylığı turist akımını artırır. Turizmi arttıran bir başka bir etmen de tarihi anıtların bolluğudur. Eski kent harabeleri, ünlü anıtlar (camiler, kiliseler, açık hava tiyatroları, müzeler vb...) her zaman insanların ilgisini çekmiştir. Bunların yanı sıra doğa güzellikleri de önemli bir ilgi kaynağıdır. Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) turizm gelirlerinin her yıl %4 oranında artış gösterdiğini belirtmiştir.

## Turizm türleri

* Eğitim turizmi
* Sağlık turizmi
* Gastronomi turizmi
* Tarihi turizm
* Spor turizmi
* Dini turizm
* Kültür turizmi
* Deniz turizmi
* Seks turizmi

## Notlar

## Ayrıca bakınız

* Turizm türleri listesi
* Turizm coğrafyası
* Dünya Turizm Sıralaması
* Rehber
# Gadus

| *Gadus* |
| --- |
| *Gadus morhua* |
| Korunma durumu |
| *Değerlendirilmedi* (IUCN 3.1) |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Animalia
 |
| Şube: | Chordata
 |
| Sınıf: | Teleostei
 |
| Takım: | Gadiformes
 |
| Familya: | Gadidae
 |
| Alt familya: | Gadinae
 |
| Cins: | Gadus Linnaeus, 1758  |

 |

Gadus, Gadinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta **Gadus** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Gadus ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
# Tersane

Stralsund'daki Volkswerft
**Tersane** veya **gemilik,** gemilerin inşa ve tamir edildiği tesise verilen addır. Tersane kelimesinin kökeni İtalyancada tersanà kelimesinden gelmektedir. Ürünleri yatlar, ticaret gemileri, endüstriyel gemiler ve savaş gemileri olabilir. Verdiği hizmette kolaylık sağlaması açısından tersane yapılarının bir kısmı deniz veya nehir içinde ve kıyısında bulunur.

Tersanelerin iç alanlarında malzemeler için istif depoları, vinçler, kızaklar, havuz, kesim / CNC, ön imalat, montaj, boru ve boya atölyeleri bulunur. Bu tarz tesislerin iç yapılarını etkileyen en önemli unsur inşa ettiği geminin cinsidir. İçindeki iş akışına göre bu yapıların içerikleri ve yerleri, üretim kolaylığı açısından önem kazanır.

## Kaynakça
# Havaalanı

Atatürk Havalimanı dış hatlar terminali
Tipik bir havaalanının örnek planı. Büyük havaalanları genellikle daha fazla pist ve terminal içerir.
**Havaalanı**, **hava meydanı** veya **havalimanı**; hava araçlarının kalkması ve inmesi için özel olarak hazırlanmış, hava araçlarının bakım ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına, yolcu ve yük alınmasına ve verilmesine ilişkin tesisleri bünyesinde bulunduran yerlerdir.

Havaalanında hava araçlarının inip kalkması için en az bir yüzey (uçaklar için pist, helikopterler için heliped veya deniz uçakları için bir su kıyısı) bulunur, ayrıca genelde hava trafik kontrol kulesi, hangar, terminal binası gibi binalar da vardır.

Uçakların inip kalkmasına uygun, ancak normalde havaalanlarının sunduğu hizmetlerin pek azının bulunduğu arazi parçasına *kontrolsüz hava alanı* veya *uçuş pisti* denir. Büyük havaalanlarında kontrol kulesi, yolcu tesisleri (lokanta, bekleme alanları vb.), bakım tesisleri, hangarlar, kargo depoları, gümrük tesisleri, itfaiye ve acil müdahale bölümleri gibi birçok bölüm ve altyapı teşkilatını kapsayabilir. Askeri havaalanına *hava üssü* denir. Sırf helikopterler için olan havaalanlarına heliport denir.

Çoğu dilde uçakların destinasyonuna iniş yapması, gemilerin limana yanaşmasına benzetilerek iniş kalkış yapılan yere "hava limanı" denir (örneğin *airport*, *aéroport*, *flughafen*, vs.). Bir havaalanının *havalimanı* teriminin kullanılabilmesi yerel sivil havacılık kurumunun tesciline bağlıdır (örneğin ABD'de Federal Havacılık İdaresi FAA veya Türkiye'de Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ)). Türkiye'de bir havaalanının DHMİ tarafından havalimanı olarak tescil edilebilmesi için birden fazla pisti ve uçak yanaşma yeri bulunması, gece uçuşlarına açık, gerekli teknik donanım ve malzemeye sahip, hava trafiği yoğun olması gerekmektedir.

2008 yılı havaalanı dağılımı
## Terminoloji

Türkçede havaalanları için *hava meydanı*, *uçak alanı*, *havalimanı* terimleri de kullanılabilir, bunların en yaygın olanı *havaalanı*dır ('uçak alanı' Kuzey Kıbrıs'ta kullanılanılır). Tarihsel nedenlerden dolayı havaalanları ile ilgili resmî kuruluşların adlarında "hava meydanı" geçer (Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na bağlı *Demiryollar, Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü* ve *Devlet Hava Meydanları İşletmesi*) ve pek çok kanun ve yönetmelikte havaalanlarından "hava meydanı" terimi kullanılır. Türkiye'deki hava meydanlarının işletmesinden sorumlu olan DHMİ, bunları *hava limanı* ve *havaalanı* olarak ikiye ayırır. Ancak, bu terminoloji resmi belgelerde geçmişte tutarlı olarak kullanılmamıştır: örneğin "Hava Alanı: DHMİ tarafından işletilen hava limanları ve meydanları" olarak tanımlanır ve yöneticilerin adlandırılmasında havalimanlarının bir hava limanı baş müdürü tarafından, hava meydanlarının ise meydan müdürü tarafından yönetildiği belirtilir.

## Ayrıca bakınız

* Havaalanı terimleri
* Türkiye'deki havaalanları listesi
* Havaalanı olmayan ülkeler
* Havaalanı güvenliği
* Havaalanı terminali
* Havaalanı transferi
* Havaalanı otobüsü
* Havaalanı pisti

## Kaynakça
# Avrupa İstatistik Ofisi

Avrupa İstatistik Ofisi|  |
|  |
|  Avrupa İstatistik Ofisi binası |
| Genel bilgiler |
| Kuruluş tarihi | 1953 |
| Bağlılığı | Avrupa Komisyonu |
| Adres | Lüksemburg, Lüksemburg |
| Yönetici(ler) | * Mariana Kotzeva
 |
| Web sitesi | ec.europa.eu/eurostat |

**Avrupa İstatistik Ofisi** ya da kısaca **Eurostat**, Avrupa Komisyonu'nun bünyesinde yer alan ve merkezi Lüksemburg'da bulunan bir genel müdürlüktür. Kurumun temel amacı Avrupa çapında yürüttüğü anket çalışmalarıyla Avrupa Birliği'ne istatistikî bilgiler sağlamaktır. Kurum, Avrobarometre aracılığıyla Avrupa Birliği üyesi ülkeler, birliğe aday ülkeler ve Avrupa Serbest Ticaret Birliği üyesi ülkelerde elde ettiği istatistikî verileri, Avrupa Birliği kurumlarına, ulusal yönetimlere ve kamuoyuna iletir. Kurumun bilgilerine basın yayın organları üzerinden ya da resmî genel ağ sayfasından ulaşılabilir.

## Genel müdürler

| Ad
 | Milliyet
 | Görev süresi
 |
| --- | --- | --- |
| Rolf Wagenführ
 |  Batı Almanya | 1952–1966
 |
| Raymond Dumas
 |  Fransa | 1966–1973
 |
| Jacques Mayer
 |  Fransa | 1973–1977
 |
| Aage la Cour
 |  Danimarka | 1977–1982
 |
| Pieter de Geus
 |  Hollanda | 1982–1984
 |
| Silvio Ronchetti
 |  İtalya | 1984–1987
 |
| Yves Franchet
 |  Fransa | 1987–2003
 |
| Michel Vanden Abeele
 |  Belçika | 2003–2004
 |
| Günther Hanreich
 |  Avusturya | 2004–2006
 |
| Hervé Carré
 |  Fransa | 2006–2008
 |
| Walter Radermacher
 |  Almanya | 2008–2016
 |
| Mariana Kotzeva
 |  Bulgaristan | 2017– günümüz
 |

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Avrupa İstatistik Ofisi ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Eurostat resmî genel ağ sayfası24 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Danimarka Krallığı

| *Kongeriget Danmark* (Danca) *Kongsríki Danmarkar* (Faroece) *Danmarkip Naalagaaffia* (Grönlandca) |
| --- |
|
Bayrak

Arma

 |
| Danimarka Krallığı'nın kapsadığı topraklar |
| Başkent | Kopenhag |
|  |

**Danimarka Krallığı** (Danca: Kongeriget Danmark) Kuzey Avrupa'da ve Kuzey Atlantik Okyanusu'ndaki toprağı bulunan bir egemen devlet ve anayasal monarşi. Grönland, Faroe Adaları ve Danimarka olmak üzere üç ülkeden oluşmaktadır. Ancak uygulamada, krallığın işlerinin çoğunu nüfusunun %98'ini oluşturan Danimarka yönetmektedir. Bu nedenle diğer iki ülke, bir dereceye kadar kendi parlamentoları aracılığıyla özerk olsa da dış siyaset ve savunma konularında Danimarka'ya bağımlıdır.

## Nüfus ve alanı

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Ülke/bölge** | **Nüfus** | **Alan** (km²) | **Yoğunluk** (km² başına nüfus)
 |
|  Danimarka | 5.430.590 | 43.094 | 126
 |
|  Faroe Adaları | 47.017 | 1.399 | 34
 |
|  Grönland | 56.916 | 2.175.600 | 0,026
 |
# NATO'nun genişlemesi

NATO'nun Avrupa kanadındaki ülkelerin üyelik süreçlerinin kronolojik olarak gösterimi
**NATO'nun genişlemesi**, NATO'ya yeni üyeler dahil etme sürecidir. NATO, Avrupa ve Kuzey Amerika ülkelerinin oluşturduğu ve kolektif savunma temeline dayanan bir askerî ittifaktır. İttifaka katılma süreci Kuzey Atlantik Antlaşması'nın 10. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre bir ülkenin ittifaka katılması veya ittifaka davet edilmesi için mevcut bütün üye ülkelerin onayı gerekmektedir.

1949 yılında kurulduktan sonra NATO, 1952'de Türkiye ve Yunanistan'ın, 1955'te Batı Almanya'nın, 1982'de ise İspanya'nın ittifaka katılmasıyla genişledi. Soğuk Savaş'tan sonra 1990'da Almanya birleşti. 1999'da Polonya, Macaristan ve Çek Cumhuriyeti örgüte dahil oldu. 2004'te yedi ülke, 2009 yılında Arnavutluk ve Hırvatistan, 2017 yılında Karadağ, son olarak da 27 Mart 2020 tarihinde Kuzey Makedonya NATO'ya üye oldu ve örgütteki üye devlet sayısı 30'a yükseldi.

Gelecekteki genişleme günümüzde ittifak dışındaki birçok ülkede bir tartışma konusudur ve İsveç ve Sırbistan gibi ülkeler üyelik konusunda açık siyasi tartışmalar yürütmektedirler. Ukrayna gibi ülkelerde ise üyeliğe destek ve muhalefet etnik ve milliyetçi ideolojilere bağlıdır. Eskiden Doğu Bloku ve Sovyetler Birliği'nin parçası olan ülkelerin birleşmesi, NATO ülkeleri ile Rusya arasında artan gerilimin bir nedeni olmuştur.

Bosna-Hersek, Gürcistan ve Ukrayna 2019 itibarıyla NATO tarafından resmi aday olarak tanınmaktadır. Şubat 2022 yılında başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından bölgedeki gerilimlerden dolayı Finlandiya ve İsveç NATO'ya üyelik başvurusu yapmış ancak bu iki ülkenin başvurusu Türkiye ve Macaristan tarafından veto edildi. Ülkeler arasında gerçekleştirilen müzakereler sonucunda Finlandiya'nın NATO üyeliği Türkiye ve Macaristan tarafından onaylanmış ve bu gelişmenin ardından 4 Nisan 2023'te Finlandiya ittifakın 31. üyesi oldu. 7 Mart 2024'te ise Macaristan'ın son onayının ardından İsveç, İkinci Dünya Savaşı sonrası onlarca yıllık tarafsızlık politikasına son vererek NATO'nun 32. üyesi oldu.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Tarih
 | Round
 | Ülke
 |  |
| 18 Şubat 1952
 |  | Birinci
 |  Türkiye |
|  Yunanistan |
| 9 Mayıs 1955
 |  | İkinci
 |  Batı Almanya |
| 30 Mayıs 1982
 |  | Üçüncü
 |  İspanya |
| 3 Ekim 1990
 |  | —
 |  Almanya'nın birleşmesi
 |
| 12 Mart 1999
 |  | Dördüncü
 |  Çekya |
|  Macaristan |
|  Polonya |
| 29 Mart 2004
 |  | Beşinci
 |  Bulgaristan |
|  Estonya |
|  Letonya |
|  Litvanya |
|  Romanya |
|  Slovakya |
|  Slovenya |
| 1 Nisan 2009
 |  | Altıncı
 |  Arnavutluk |
|  Hırvatistan |
| 5 Haziran 2017
 |  | Yedinci
 |  Karadağ |
| 27 Mart 2020
 |  | Sekizinci
 |  Kuzey Makedonya |
| 4 Nisan 2023
 |  | Dokuzuncu
 |  Finlandiya |
| 7 Mart 2024
 |  | Onuncu
 |  İsveç |

## Ayrıca bakınız

* NATO üyesi ülkeler
* Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmî NATO genişleme sayfası
# NATO harekâtları

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), Soğuk Savaş boyunca Varşova Paktı ile birbirine düşman konumda yer almasına rağmen, hiçbir askeri operasyon yapılmadı. Tüm askeri NATO operasyonları, Soğuk Savaş sonrası dönemde yapılmıştır.

## Bosna

NATO, 1990'ların başında Bosna Savaşında Deniz İzleme Operasyonu ile Boşnak ordusu tarafında yerini aldı. Bazı operasyonların artmasıyla birlikte rolü giderek büyüdü.

 USS  *Theodore Roosevelt*  (CVN-71) Deniz Muhafız Harekatı'na katıldı

| Tarih
 | Operasyon
 | Konum
 | Tip
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 16 Temmuz 1992 –
22 Kasım 1992

 | Deniz İzleme Operasyonu
 | Sırbistan açıklarında uluslararası sular
 | Abluka
 |
| 16 Ekim 1992 –
12 Nisan 1993

 | Sky Monitor Operasyonu
 | Bosna hava sahası
 | Uçuşa yasak bölge
 |
| 22 Kasım 1992 – 1993
 | Deniz Muhafız Harekatı
 | Adriyatik Denizi'ndeki uluslararası sular
 | Abluka
 |
| 13 Nisan 1993 –
20 Aralık 1995

 | Uçuşu Engelleme Operasyonu
 | Bosna hava sahası
 | Uçuşa yasak bölge
 |
| 15 Haziran 1993 –
2 Ekim 1996

 | Keskin Muhafız Operasyonu
 | Yugoslavya
 | Abluka
 |
| 30 Ağustos 1995 –
20 Eylül 1995

 | Kasıtlı Kuvvet Operasyonu
 | Bosna Hersek
 | Hava Kampanyası
 |
| 20 Aralık 1995 -
20 Aralık 1996

 | Ortak Çalışma Harekeatı
 | Bosna Hersek
 | Barış gücü
 |
| 21 Aralık 1996 -
19 Haziran 1998

 | Müşterek Muhafız Harekatı
 | Bosna Hersek
 | Barış gücü
 |
| 20 Haziran 1998 -
2 Aralık 2004

 | Ortak Forge Operasyonu
 | Bosna Hersek
 | Barış gücü
 |

## Kaynakça
# Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Karargâhı

| Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Karargâhı Supreme Headquarters Allied Powers Europe |
| --- |
|  |
| Etkin | 1951-günümüz |
| Bağlılık |  NATO |
| Karargâh | Paris, Fransa (1951-1967) Mons, Belçika (1967-) |
| Slogan | *Vigilia Pretium Libertatis* (Latince) "Özgürlüğün bedeli uyanık olmaktır". |
| Komutanlar |
| Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı | General Alexus Grynkewich, ABD Hava Kuvvetleri |
| Avrupa Müttefik Yüksek Komutan Yardımcısı | General Sir James Everard, Birleşik Krallık Kara Kuvvetleri |
| Kurmay Başkanı | General Markus Kneip, Alman Kara Kuvvetleri |

**SHAPE** (**Supreme Headquarters Allied Powers Europe**), Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nün Müttefik Harekât Komutanlığı'nın (ACO) karargahıdır. 1967'den beri Belçika'nın Mons şehrinin kuzeyindeki Casteau'da bulunmaktadır. Ancak daha önce 1953'ten Fransa'nın Versay kentinin yanındaki Rocquencourt'ta bulunuyordu. 1951'den 2003'e kadar SHAPE, Müttefik Avrupa Komutanlığı'nın (ACE) merkeziydi. 2003 yılından bu yana Müttefik Harekât Harekâtları'nın merkezidir ve dünya çapındaki tüm NATO operasyonlarını kontrol etmektedir.

Ana binanın 1979 yılındaki cephesi.
SHAPE, faaliyetlerinin coğrafi kapsamı 2003 yılında genişletilmesine rağmen, yasal nedenlerle Avrupa'ya atıfta bulunarak geleneksel adını korumuştur. O tarihte NATO'nun tarihsel olarak Atlantik Müttefik Komutanlığı'nın bir parçası olan Lizbon'daki ACO komutası yeniden bağlandı. Müttefik Harekât Harekâtları komutanı ayrıca "Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı" (SACEUR) unvanını korudu ve aynı zamanda ABD Avrupa Komutanı Komutanı olarak da görev yapan ABD dört yıldızlı bir genel subay ya da bayrak subayı olmaya devam ediyor.

## Dış bağlantılar

*  Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

## Kaynakça
# Müttefik Kara Komutanlığı

| Müttefik Kara Komutanlığı |
| --- |
|  |
| Etkin | 1 Aralık 2012-günümüz |
| Bağlılık |  NATO |
| Konum | Orgeneral Vecihi Akın Kışlası, Buca, İzmir, Türkiye |
| Website | lc.nato.int |
| Komutanlar |
| Komutan | Orgeneral Chris Donahue (general) |
| Komutan Yardımcısı | Korgeneral Jez Bennent |
| Kurmay Başkanı | Korgeneral Muammer Alper |

**Müttefik Kara Komutanlığı** (**LANDCOM**), eski adıyla **Müttefik Kara Kuvvetleri Güneydoğu Avrupa Komutanlığı** (**LANDSOUTHEAST**), NATO Kara Kuvvetlerinin daimi karargâhıdır. LANDCOM komutanı ittifakın birincil kara savaşı danışmanıdır. Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Komutanı tarafından talimat verildiğinde kara harekâtlarının yürütülmesinden sorumlu olan karargâhın çekirdeğini oluşturur. 2012'de oluşturulan komutanlığın merkezi, İzmir'in Buca ilçesinde 1994'te inşa edilen Orgeneral Vecihi Akın Kışlası'dır.

## NATO'daki rolü

LANDCOM, NATO kara kuvvetlerinin birlikte çalışabilirliğini sağlamak için Kuzey Atlantik Konseyi aracılığıyla kuruldu ve doğrudan Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı'nın altına yerleştirildi ve İttifak içindeki kara meselelerinde önde gelen ses oldu. Ortak bir operasyon için konuşlandırılabilir bir kara komutu sağlamaktan sorumludur. LANDCOM ayrıca bu tür kara operasyonlarının planlanmasını, yürütülmesini ve yönlendirilmesini de gerçekleştirecektir. Bunun anlamı, eğer tek kolordu kara harekâtı yapılıyorsa, bu kolordu muhtemelen ya JFC Brunssum'a ya da JFC Napoli'ye rapor verecek. Birden fazla kolordu yönetiliyorsa, LANDCOM onları JFC Brunssum veya Napoli'ye yönlendirecektir.

Romanya, 2015-16'da Romanya'nın Bükreş kentinde kurulacak olan Çok Uluslu Güneydoğu Birimi oluşturma sürecine öncülük ediyor. Bükreş'teki tümen, yine burada kurulacak olan NATO Kuvvet Entegrasyon Birimi'ne bağlı olacak. Bölüm, 2016'da kısmi/ilk operasyonel kapasiteye ve 2018'de Tam operasyonel kapasiteye (FOC) ulaşacaktır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmî site
# Müttefik Dönüşüm Komutanlığı

| Müttefik Dönüşüm Komutanlığı İngilizce: Allied Command Transformation Fransızca: Commandement allié Transformation |
| --- |
|  |
| Etkin | 19 Haziran 2003 - |
| Ülke |  NATO |
| Karargâh | Norfolk, Virginia |
| Komutanlar |
| Komutan | General Philippe Lavigne, Fransa Hava ve Uzay Kuvvetleri |

**Müttefik Dönüşüm Komutanlığı** (İngilizce: *Allied Command Transformation (ACT)*, Fransızca: *Commandement allié Transformation*), 2003'te kurulan bir NATO askerî komutası. İttifakın yeniden yapılandırma çalışmaları nedeniyle oluşturuldu. NATO Mukabele Kuvveti gibi yeni oluşumları ve yeni doktrinleri kullanarak müttefik kuvvetlerinin askerî dönüşümünü gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Fransa NATO'nun Komuta Yapısı'na 2009'da tekrar katıldıktan sonra SACT'nin başına bir Fransız subay geçti.

## Dış bağlantılar

* NATO A to Z Centre of Excellence2 Şubat 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* ACT NATO Centres Of Excellence\* ACT resmî sitesi21 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Distributed Networked Battle Labs
# NATO Askerî Komitesi başkanı

Başkanlık arması
**NATO Askerî Komite Başkanı**, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nun siyasi otoritelerine NATO bölgesinin ortak savunması için gerekli görülen önlemleri önermekle sorumlu olan Askerî Komite'nin başındaki subaydır. 17 Ocak 2025 tarihinden itibaren bu görevi İtalyan Amiral Giuseppe Cavo Dragone üstlenmektedir.

## NATO Askerî Komite Başkanları listesi

NATO'nun kuruluşundan beri Askerî Komite Başkanlığı yapanlar şu kişilerdir:

1. General Omar N. Bradley (1949-1951)
2. Korgeneral Etienne Baele (1951-1952)
3. Korgeneral Charles Foulkes (1952-1953)
4. Amiral E.J.C. Quistgaard (1953-1954)
5. General Augustin Guillaume (1954-1955)
6. Korgeneral Stiliyanos Pallis (1955-1956)
7. General Giuseppe Mancinelli (1956-1957)
8. General B.R.P.F. Hasselman (1957-1958)
9. Korgeneral Bjarne Øen (1958-1959)
10. General J.A. Beleza Ferras (1959-1960)
11. Orgeneral Rüştü Erdelhun (1960)
12. Filo Amirali Louis Mountbatten (1960-1961)
13. General Lyman L. Lemnitzer (1961-1962)
14. Korgeneral C.P. de Cumont (1962-1963)
15. General Adolf Heusinger (1963-1964)
16. Korgeneral C.P. de Cumont (1964-1968)
17. Amiral Sir Nigel Henderson (1968-1971)
18. General Johannes Steinhoff (1971-1974)
19. Filo Amirali Sir Peter Hill-Norton (1974-1977)
20. General Herman F. Zeiner-Gundersen (1977-1980)
21. Amiral Robert H. Falls (1980-1983)
22. General Cornelis De Jager (1983-1986)
23. General Wolfgang Altenburg (1986-1989)
24. General Vigleik Eide (1989-1993)
25. Mareşal Sir Richard Vincent (1993-1996)
26. General Klaus Naumann (1996-1999)
27. Amiral Guido Venturoni (1999-2002)
28. General Harald Kujat (2002-2005)
29. General Raymond Henault (2005-2008)
30. Amiral Giampaolo Di Paola (2008-2011)
31. General Knud Bartels (2012-2015)
32. General Petr Pavel (2015-2018)
33. Mareşal Sir Stuart Peach (2018-2021)
34. Amiral Rob Bauer (2021-2025)

## Kaynakça
# Arnavutluk Silahlı Kuvvetleri

| Arnavutluk Silahlı Kuvvetleri |
| --- |
| *Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë* |
| Arnavutluk Silahlı Kuvvetleri arması |
| Arnavutluk Silahlı Kuvvetleri brövesi |
| Kuruluş | 1912 |
| Şimdiki hal | 1992 |
| Birimler | * Arnavutluk Kara Kuvvetleri
* Arnavutluk Hava Kuvvetleri
* Arnavutluk Deniz Kuvvetleri
 |
| Karargâh | Tiran |
| Komuta |
| Devlet Başkanı | Ilir Meta |
| Savunma Bakanı | Olta Xhacka |
| Genelkurmay Başkanı | Tuğgeneral Bardhyl Kollçaku |
| Genel Bilgiler |
| Askerlik yaşı | 16-49 |
| Zorunlu askerlik | 2010 |
| Askere alınması mümkün olan vatandaş sayısı | 1.707.870 erkek, yaş 15-49, 1.103.144 kadın, yaş 15-49 |
| Askere alınmaya uygun olan vatandaş sayısı | 1.533.094 erkek, yaş 15-49, 845.322 kadın, yaş 15-49 |
| Her sene askerlik yaşına gelen vatandaş sayısı | 67.104 erkek, 54.342 kadın |
| Etkin personel sayısı | 8.500 |
| Rezerve personel sayısı | ~14.000 |
| Dış personel sayısı |  Afganistan  Bosna-Hersek  Çad  Fildişi Sahili  Liberya  Kosova eskiden:  Gürcistan  Irak |
| Maliye |
| Harcamalar | $138.410.000 (2017) |
| GSYİH paydası | %1,47 (2020) |
| Sanayi |
| Yerli yardımlar | MEICO |
| Dış yardımlar |  Çin  Türkiye  Almanya  İtalya eskiden:  Sovyetler Birliği |
| İlgili maddeler |
| Tarih | Arnavutluk Kraliyet Ordusu (1928-1939) Arnavutluk Halk Ordusu (1945-1991) |

**Arnavutluk Silahlı Kuvvetleri** (ASK) (Arnavutça: Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë (FARSH)), Arnavutluk'u dışarıdan gelebilecek askeri tehditlere karşı korumakla görevli silahlı kuvvetlerdir. 1912 yılında Arnavutluk'un Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etmesinden hemen sonra kuruldu. Silahlı kuvvetler, Kara, Hava ve Deniz Kuvvetleri'nden oluşur.

Arnavutluk Silahlı Kuvvetleri, çoğunlukla ABD olmak üzere, Almanya, Hollanda, İtalya, İngiltere, Yunanistan, Türkiye, İsviçre, Danimarka ve Belçika tarafından askeri anlamda desteklenmektedir.

Silahlı kuvvetler, 2001 yılında başlayan birçok büyük teçhizat yenileme programları sonrasında, 2011 yılında teknolojik olarak gelişmiş ve tam profesyonel olmak için 10 yıllık bir reform programı başlattı. Yeniden düzenlenen silahlı kuvvetler, NATO standartlarında 2,000 eğitimli sivil olmak üzere, yaklaşık 14.500 kişilik bir askeri güce sahiptir.

## Misyonu ve görevleri

Arnavutluk Anayasası'na göre, Arnavutluk Silahlı Kuvvetleri:

* Ülkenin toprak bütünlüğünü korumak
* Her zaman olabilecek tehditlere karşı hazır olmak.
* Doğal ve endüstriyel afetler durumunda askeri ve askeri olmayan unsurları doğanın tehlikeleri ile uyarmak.
* Bu yasa ile belirlenmiş şekilde anayasal düzeni korumak.
* Çok uluslu güçler bileşimi olan uluslararası operasyonlara katılmakla görevlidir

## Kaynakça