# Volgograd

| Volgograd Волгоград |
| --- |
|  |
|  Bayrak Arma
 |
|  |
| VolgogradVolgograd'ın Rusya'daki konumu |
| Ülke |  Rusya |
| Federal Bölge | Güney Federal Bölgesi |
| Oblast | Volgograd Oblast |
| İdare |
|  • Belediye Başkanı | Roman Grebennikov |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 565 km² |
| En yüksek nokta | 102 m (334 ft) |
| En alçak nokta | 0 m (0 ft) |
| Nüfus |
|  • Toplam | 1.011,417 |
|  • Yoğunluk | oto/km² |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (MSK) |
| Posta kodu | 400001—400138 |
| **Resmî site**  |

**Volgograd** (Rusça: Волгогра́д), eski isimleriyle **Çariçin** veya **Zarizyn** (Цари́цын / Tsaritsyn, Tsaritsin: Tatarca "Sarı Su" ile olan ses benzerliğinden dolayı kentin ortasından geçerek İdil Nehrine akan çaya verilen ad Tsaritsa'dan gelmektedir) ve **Stalingrad** (Сталингра́д), Rusya'nın Volgograd Oblastı'nın en büyük şehri ve idari merkezidir. Şehir, Volga'nın batı kıyısında yer almakta olup 859,4 kilometrekarelik (331,8 mil kare) bir alanı kaplamakta ve bir milyondan biraz fazla nüfusa sahiptir. Volgograd, Rusya'da nüfus büyüklüğü bakımından 16. büyük şehir, Güney Federal Bölgesi'nin üçüncü büyük şehri ve Volga üzerindeki dördüncü büyük şehirdir.

Şehir, 1589 yılında *Tsaritsyn* kalesi olarak kurulmuştur. 19. yüzyıla gelindiğinde, Tsaritsyn önemli bir nehir limanı ve ticaret merkezi haline gelmiş ve bu da hızlı nüfus artışına yol açmıştır. Kasım 1917'de, Rus İç Savaşı'nın başlangıcında, Tsaritsyn Bolşevik kontrolüne geçmiştir. 1919 yılının ortalarında kısa bir süreliğine Beyaz Ordu'nun eline geçti, ancak Ocak 1920'de Bolşeviklerin kontrolüne geri döndü. 1925'te, o zamanlar ülkeyi yöneten Beyaz Ordu'ya karşı şehri savunmada yer alan Josef Stalin'in onuruna şehre *Stalingrad* adı verildi. II. Dünya Savaşı sırasında Mihver kuvvetleri şehre saldırdı ve II. Dünya Savaşı'nın en büyük ve en kanlı savaşı olan Stalingrad Muharebesi'ne yol açtı ve bu savaştan sonra "Kahraman Şehir" unvanını aldı. Stalingrad'daki Sovyet zaferi, II. Dünya Savaşı'nın dönüm noktası olarak kabul edilir. 1961'de Nikita Kruşçev yönetimi, Stalin'den arındırma sürecinin bir parçası olarak şehre *Volgograd* adını verdi.

Bugün Volgograd, Stalingrad Muharebesi kahramanlarına adanmış 85 metre (279 ft) yüksekliğindeki "Anavatan Çağırıyor" heykelinin bulunduğu yerdir; bu heykel Avrupa'nın en yüksek heykeli ve aynı zamanda dünyanın en yüksek ikinci kadın heykeli olma özelliğini taşımaktadır. Şehirde müzeler, kumlu plajlar ve kendi kendine hareket eden yüzen bir kilise gibi birçok turistik yer bulunmaktadır. Volgograd, 2018 FIFA Dünya Kupası'na ev sahipliği yapan şehirlerden biriydi.

## Tarih

### Rusya İmparatorluğu

Volgograd 1589 yılında kale olarak kurulmuştur. 1670'te Kazak atamanı Stepan Razin (Степа́н Тимофе́евич Ра́зин ya da Stenka Razin / Сте́нька Разин) Çariçin'i işgal etmiştir. Pugaçev İsyanı denilen ayaklanmayı başlatan Don Kazaklarından Yemelyan Pugaçev (Емелья́н Ива́нович Пугачёв)'in ordusu 1774'te Çariçin yakınlarında meydana gelen muharebede Rusya İmparatorluğu tarafından yenilmiştir.

1875'te bir Fransız demir fabrikası kurulduktan sonra kentin sanayileşmesi başladı ve Güney Rusya'nın sanayi merkezi haline gelmiştir.

### Rusya İç Savaşı

Rusya İç Savaşı sırasında Ağustos 1918'de Pyotr Krasnov (Пётр Никола́евич Красно́в) komutasındaki Beyaz Ordu'nun saldırısına uğradığında Bolşevik'in Güney Rusya'nın gıda tedarik sorumlusu Josef Stalin liderliğindeki Kızıl Ordu kenti savunmaya başarmıştır. Fakat 30 Haziran 1919'da Anton Denikin (Анто́н Ива́нович Дени́кин) komutasındaki Beyaz Ordu kenti işgal etmiştir. Daha sonra Denikin Ordusunun çekilmesiyle 3 Ocak 1920'da Kızıl Ordu kente girmiştir. 10 Nisan 1925'te kentin adı Stalingrad olarak değiştirilmiştir.

### SSCB

Volgograd'da bulunan Barmaley Çeşmesi. Bir timsah etrafında çember şeklinde horovod dansı eden altı çocuk heykeli, 1942, Emmanuil Evzerikhin tarafından resmi çekilmiştir.
1928'den başlatılan Beş Yıllık Plan ile kentin ağır sanayii gelişti. 17 Temmuz 1930'da "Dzerjinski Traktör Fabrikası" açılmış ve ardından Kızıl Ekim Metal Fabrikası, Kızıl Barikat Makina Fabrikası ve Lazur Kimya Fabrikası başta olmak üzere çok sayıda fabrika kurulmuşlardır.

Nazi Almanyası ordusu Wehrmacht tarafından 152 gün kuşatılan Stalingrad'da, II. Dünya Savaşı'nın dönüm noktalarından birini teşkil eden Stalingrad Muharebesi yaşanmıştır. Friedrich Paulus komutasındaki Almanya'nın 6. Ordu'su burada çevrelenmiş ve büyük çoğunluğu yok edilmiştir. Savaşta iki taraf da ağır kayıplar vermişlerdir.

Stalin'in ölümünden üç yıl sonra Şubat 1956'da düzenlenen Sovyetler Birliği Komünist Partisi 20. Kongresinde Nikita Kruşçev'in Stalin'i eleştirmesinden sonra 10 Kasım 1956'da kentin adı Volgograd olarak değiştirilmiştir.

### Sovyet dönemi sonrası

Volgograd şehir meclisi, 31 Ocak 2013'te, 2 Şubat (Stalingrad Muharebesi'nin bitişinin yıl dönümü), 9 Mayıs (Zafer Günü), 22 Haziran (Nazi Almanyası'nın SSCB'yi istilasının yıl dönümü), 23 Ağustos (Luftwaffe'nin ilk hava saldırısının kurbanları anma günü), 2 Eylül (II. Dünya Savaşı'nın bitişinin yıl dönümü), 19 Kasım (Uranüs Harekâtı'nın başlamasının yıl dönümü) olmak üzere yılda altı günlüğüne şehrin adının Stalingrad olarak kullanılmasına karar verdi.

29-30 Aralık 2013 tarihlerinde kentin troleybüs ve demiryolu istasyonlarında gerçekleşen intihar saldırıları sonucunda 32 kişi öldü ve 85 kişi yaralandı.

Bölgesi içinde en büyük sanayileşme oranına sahiptir. Etrafındaki şehirlerin tarım ürünlerinin işlenmesi bu şehirde sağlanır. Volga ve Don'un birbirine en yaklaştığı yerde kurulmuştur, günümüzde Volga-Don Kanalı'nın kontrolü de bu şehirden sağlanır.

## Kardeş şehirler

2008'de 20 kardeş şehri mevcuttur.

1. **Coventry** Birleşik Krallık 1943
2. **Ostrava** Çekya 1948
3. **Kemi** Finlandiya 1953
4. **Liège** Belçika 1959
5. **Dijon** Fransa 1959
6. **Torino** İtalya 1961
7. **Port Said** Mısır 1962
8. **Chennai** Hindistan 1966
9. **Hiroşima** Japonya 1972
10. **Köln** Almanya 1988
11. **Chemnitz** Almanya 1988
12. **Cleveland** Amerika Birleşik Devletleri 1990
13. **Toronto** Kanada 1991
14. **Jilin** Çin 1992
15. **Erivan** Ermenistan 1998
16. **Çengdu** Çin 1998
17. **Krusevac** Sırbistan 1999
18. **Rusçuk** Bulgaristan 2001
19. **Huntingdon** Amerika Birleşik Devletleri 2003
20. **İzmir** Türkiye 2006
21. **Orlando** Amerika Birleşik Devletleri 2008

## Galeri

Mamay Kurganı (tepe)ndan çekilen resim
İdil Nehri tarafından çekilen resim
## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Volgograd ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Volgograd resmî web sitesi 13 Şubat 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) / Volgograd resmî web sitesi17 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Rusça)
* Volgograd resimleri 14 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.