# Hüdâvendigâr Vilayeti

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **خداوندکار ولایتی‎ *Hüdâvendigâr Vilâyeti |
| Osmanlı İmparatorluğu Vilayeti
 |
|

|  |
| --- |
| **1867–1922** |

 |
| Hüdavendigâr Vilayeti harita üzerindeHüdavendigâr Vilayeti (1900)
 |
| **Merkez** | Bursa
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1867
 |
|  - Kaldırılış
 | 1922
 |
| **Nüfus** |
|  - Müslüman, 1914
 | 474.114
 |
|  - Rum, 1914
 | 74.927
 |
|  - Ermeni, 1914
 | 60.119
 |
|  - Yahudi, 1914
 | -
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Hüdavendigâr Eyaleti
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Türkiye
 |  |

 |

 |

 |

**Hüdâvendigâr Vilâyeti** (خداوندکار ولایتی) ya da **Bursa Vilayeti** (بروسه ولایتی), 1867 yılında kurulan Osmanlı vilâyeti.

İlk kurulduğunda; Kütahya, Bursa, Karesi, Karahisar-ı Sâhib, Kocaili sancaklarından oluşmaktaydı. 1922'de "Hüdavendigâr Vilayeti", Bursa, Çanakkale, Afyon, Kütahya, Balıkesir, Sakarya ve Bilecik olarak 7 şehre ayrılmıştı.

## Sancakları

1. Hüdavendigâr Sancağı (خداوندکار سنجاغی)
2. Ertuğrul (Bilecik) Sancağı (ارطغرل (بیله‌جك) سنجاغی)
3. Kütahya Sancağı (كوتاهیه سنجاغی)
4. Karahisar-i Sahib Sancağı (قره‌حصار صاحب سنجاغی)
5. Karesi (Balıkesir) Sancağı (قره‌سی (بالیكسر) سنجاغی)
6. Sultanönü Sancağı (سلطان‌اوكی سنجاغی)

## Nüfus

Osmanlı alfabesiyle yazılmış Hüdâvendigâr Vilayetin 1907 haritası

| Nüfus
 |
| --- |
| Hüdavendigâr Vilayeti
 |
| **Yıl** | **Nüfus** |
| 1893 | 1.335.884
 |
| 1894 | 1,336,884
 |
| 1895 | 1,367.012
 |
| 1896 | 1,367,012
 |
| 1897 | 1,454.294
 |
| 1906 | 1,691,277
 |
| 1914 | 2,010.452
 |
| .  |

| Hüdavendigâr Vilayeti 1914 Nüfusu
 |
| --- |
| **Kaza** | **Müslüman** | **Rum** | **Ermeni** | **Yahudi** | **Katolik Ermeni** | **Diğer** | **Toplam** |
| Bursa | 111,301 | 24,048 | 6,433 |  |  |  | 147,777
 |
| Gemlik | 16,373 | 8,568 | 3,348 |  |  |  | 28,289
 |
| Orhangazi | 11,884 | - | 22.726 |  |  |  | 34,767
 |
| Karacabey | 25,763 | 9,921 | 987 |  |  |  | 37,294
 |
| Mudanya | 7,677 | 17,389 | 100 |  |  |  | 25.239
 |
| Kirmasti | 56,599 | 1,381 | 1,016 |  |  |  | 59.180
 |
| Orhaneli | 47.140 | 44 | 6 |  |  |  | 47,190
 |
| **Hüdavendigâr Sancağı** | **276.737** | **61.351** | **34.616** |  |  |  | **379.736** |
| Bilecik | 59,508 | 9,877 | 7.774 |  |  |  | 77,873
 |
| Söğüt | 55,223 | 1,982 | 7,770 |  |  |  | 65,163
 |
| İnegöl | 56,238 | 34 | 7.101 |  |  |  | 63.704
 |
| Yenişehir | 26,408 | 1,683 | 1,660 |  |  |  | 29,751
 |
| **Ertuğrul Sancağı** | **197.377** | **13.576** | **24.305** |  |  |  | **236.491** |
| Eskişehir Sancağı | 140,578 | 2,613 | 8.276 | 728 | 316 | 215 | 152.726
 |
| Germiyan/Kütahya Sancağı | 303,348 | 8,755 | 3,910 | - | 638 | 243 | 316.894
 |
| Karahisar-i Sahib Sancağı | 277,659 | 632 | 7,437 | 7 | 2 | 83 | 285,820
 |
| Balıkesir | 156,092 | 2.655 | 2.963 |  |  |  | 161,744
 |
| Edremit | 30,846 | 9,699 | 41 |  |  |  | 40,626
 |
| Erdek | 15,232 | 31,035 | 1,094 |  |  |  | 47,666
 |
| Ayvalık | 454 | 31,440 | - |  |  |  | 31,894
 |
| Balya | 33,680 | 3,266 | 298 |  |  |  | 40.894
 |
| Bandırma | 41,146 | 11,507 | 4.032 |  |  |  | 59.425
 |
| Burhaniye | 20,280 | 4,514 | 43 |  |  |  | 24,851
 |
| Sındırgı | 27,095 | 1,130 | 20 |  |  |  | 28,247
 |
| Gönen | 34,979 | 2,251 | 53 |  |  |  | 37,623
 |
| **Karesi Sancağı** | **359,804** | **97,497** | **8,544** | **362** | **109** | **6.654** | **472,970** |
| **Toplam** | **1.555.503** | **184.424** | **87.088** | **5.223** | **2.343** | **10.056** | **1.844.637**  |
| Not: Sancak nüfusu toplam 1.844.637 eder, fakat sayfa 190 toplam nüfusu açıklamadan 2,010.452 olarak verir.
 |

## Kaynakça