Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Portekiz Silahlı Kuvvetleri

| Portekiz Silahlı Kuvvetleri |
| --- |
| *Forças Armadas Portuguesas* |
| Portekiz Silahlı Kuvvetleri bayrağı |
| Kuruluş | 12. yüzyıl |
| Şimdiki hal | 1950 |
| Birimler | * Portekiz Kara Kuvvetleri
* Portekiz Deniz Kuvvetleri
* Portekiz Hava Kuvvetleri
 |
| Karargâh | Estado-Maior-General das Forças Armadas |
| Komuta |
| Başkomutan | Cumhurbaşkanı Marcelo Rebelo de Sousa |
| Ulusal Savunma Bakanı | Azeredo Lopes |
| Genelkurmay Başkanı | Artur Pina Monteiro |
| Genel Bilgiler |
| Askerlik yaşı | 18 |
| Zorunlu askerlik | Gönüllü |
| Askere alınması mümkün olan vatandaş sayısı | 2,566,264 erkek, yaş 18-35 (2005), 2,458,297 kadın, yaş 18-35 (2005) |
| Askere alınmaya uygun olan vatandaş sayısı | 2,103,080 erkek, yaş 18-35 (2005), 2,018,004 kadın, yaş 18-35 (2005) |
| Her sene askerlik yaşına gelen vatandaş sayısı | 62,208 erkek (2005), 54,786 kadın (2005) |
| Etkin personel sayısı | 32,992 (88% erkek, 12% kadın) (2016) (74) |
| Dış personel sayısı | 600 |
| Maliye |
| Harcamalar | €2.1 milyar (2014) |
| GSYİH paydası | 1.1% (2014) |
| Sanayi |
| Yerli yardımlar | OGMA INDEP ENVC |
| Dış yardımlar |  ABD  Almanya  Avusturya  Belçika  Birleşik Krallık  Finlandiya  Fransa  Güney Afrika  Hollanda  İsrail  İtalya  İsveç   İsviçre  Japonya  Kanada |

**Portekiz Silahlı Kuvvetleri** (Portekizce: Forças Armadas Portuguesas), Portekiz'i dışarıdan gelebilecek askeri tehditlere karşı korumakla görevli silahlı kuvvetlerdir. Portekiz Cumhurbaşkanı Silahlı Kuvvetleri'nin resmi Başkomutanıdır ama pratikte bu Ulusal Savunma Bakanı aracılığıyla Portekiz Hükûmeti tarafından yürütülmektedir. Portekiz Silahlı Kuvvetleri, Portekiz egemenliğini, çıkarlarını korumak ve uluslararası barışı koruma çabalarına destek ile görevlidir. NATO'nun kurucu ülkelerinden biri olan Portekiz, 1955 yılından bu yana askeri kanadın etkin bir üyesi olmuştur.

## Yapısı

Portekiz Silahlı Kuvvetleri'nin yapısında ulusal savunma ile alakalı devlet organları da bulunmaktadır.

Silahlı Kuvvetler'den sorumlu Devlet organları:

1. Portekiz Cumhurbaşkanı (Silahlı Kuvvetler Başkomutanı);
2. Cumhuriyet Meclisi, Hükümet, Ulusal Savunma ve Yüksek Askeri Konseyi;
3. Ulusal Savunma Bakanı (Silahlı Kuvvetler'in siyasi sorumlusudur);
4. Silahlı Kuvvetler Genelkurmay Başkanı, Deniz Kuvvetleri Kurmay Başkanı, Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanı ve Hava Kuvvetleri Kurmay Başkanı (Askeri komuta organları);
5. Kurmay Başkanları Konseyi (Askeri tavsiye organı).

Silahlı Kuvvetler'in kendi birimleri:

1. Portekiz Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı (Silahlı Kuvvetler karargahı);
2. Portekiz Deniz Kuvvetleri, Portekiz Kara Kuvvetleri ve Portekiz Hava Kuvvetleri (Silahlı kuvvetler birimleri).

Diğer birimler:

1. Askeri Yükseköğrenim Enstitüsü ve Silahlı Kuvvetler Hastanesi (Silahlı Kuvvetlerin müşterek organları);
2. Azorlar Harekât Komutanlığı ve Madeira Harekât Komutanlığı (Ortak silahlı kuvvetler komutanlıkları);
3. Ulusal Cumhuriyet Muhafızları (Silahlı Kuvvetleri Genelkurmayı komutası altında özel kolordu);.

## Kaynakça
# Romanya Silahlı Kuvvetleri

| Romanya Silahlı Kuvvetleri |
| --- |
| *Forţele Armate Române* |
|  |
| Kuruluş | 1860 |
| Şimdiki hal | 11 Nisan 2000 |
| Birimler | * Kara Kuvvetleri
* Deniz Kuvvetleri
* Hava Kuvvetleri
 |
| Karargâh | Bükreş |
| Komuta |
| Başkomutan | Cumhurbaşkanı Klaus Iohannis |
| Ulusal Savunma Bakanı | Gabriel-Beniamin Leş |
| Genelkurmay Başkanı | General Nicolae Ionel Ciucă |
| Genel Bilgiler |
| Askerlik yaşı | 18 |
| Askere alınması mümkün olan vatandaş sayısı | 5.601.234 erkek, yaş 15-49 (2010 tah.), 5.428.939 kadın, yaş 15-49 (2010 tah.) |
| Askere alınmaya uygun olan vatandaş sayısı | 4.550.409 erkek, yaş 15-49 (2010 tah.), 4.507.880 kadın, yaş 15-49 (2010 tah.) |
| Her sene askerlik yaşına gelen vatandaş sayısı | 117.798 erkek (2010 tah.), 111.607 kadın (2010 tah.) |
| Etkin personel sayısı | 84.480 (49) |
| Rezerve personel sayısı | 84.145 |
| Dış personel sayısı | 2.187 (toplam)  Afganistan - 1.821 |
| Maliye |
| Harcamalar | 1,78 milyar € |
| GSYİH paydası | %1,33 |
| Sanayi |
| Yerli yardımlar | ROMARM Romtehnica Industria Aeronautică Română |
| Dış yardımlar | *Mevcut:*  ABD  Birleşik Krallık  Almanya  İspanya  Fransa  İtalya  İsrail  Avusturya   İsviçre  Rusya  Çin *Eski:*  Sovyetler Birliği  Çekoslovakya  Kuzey Kore |
| Yıllık ihracat | 177.000.000 € (2014) |

**Romanya Silahlı Kuvvetleri** (Rumence: Forţele Armate Române, Armata Română), Romanya'yı dışarıdan gelebilecek askerî tehditlere karşı korumakla görevli silahlı kuvvetlerdir. Kara, hava ve deniz kuvvetlerinden oluşmaktadır. 75 bin askerî personel ve 15 bin sivil personel olmak üzere toplam 90 bin kişiden oluşmaktadır. 2010 yılı itibarıyla kara kuvvetleri 43 bin, hava kuvvetleri 9 bin 700, deniz kuvvetleri 7 bin 150 ve müşterek kuvvetler 13 bin 500 oluşmaktadır. 2011-2014 yılları arasında silahlı kuvvetlerin mevcudu kademeli olarak 65 bine düşürülecektir.

## Dış bağlantılar

* (İngilizce) Romanya Savunma Bakanlığı (MoD)15 Mart 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* (İngilizce) Romanya Genlkurmay Başkanlığı22 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* (İngilizce) Romanya Kara Kuvvetleri
* (İngilizce) Romanya Hava Kuvvetleri
* (İngilizce) Romanya Deniz Kuvvetleri

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Romanya Silahlı Kuvvetleri ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Slovakya Silahlı Kuvvetleri

| Slovak Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri |
| --- |
| *Ozbrojené Sily Slovenskej Republiky* |
|  |
| Kuruluş | 1 Ocak 1993 |
| Birimler | * Slovakya Kara Kuvvetleri
* Slovakya Hava Kuvvetleri
 |
| Karargâh | Bratislava |
| Komuta |
| Başkomutan | Cumhurbaşkanı Zuzana Čaputová |
| Savunma Bakanı | Peter Gajdoš |
| Genelkurmay Başkanı | General Daniel Zmeko |
| Genel Bilgiler |
| Askerlik yaşı | 17 |
| Zorunlu askerlik | 2006'da kaldırıldı. |
| Askere alınması mümkün olan vatandaş sayısı | 1,413,079, yaş 2008 tah. |
| Askere alınmaya uygun olan vatandaş sayısı | 1,162,282, yaş 2008 tah. |
| Her sene askerlik yaşına gelen vatandaş sayısı | 40,000 |
| Etkin personel sayısı | 14,000 |
| Maliye |
| Harcamalar | $1.35 milyar (2009) |
| GSYİH paydası | 1.5% (2009) |
| Sanayi |
| Dış yardımlar |  ABD  İsrail  İtalya  Almanya  Çekya  Rusya  Japonya |

**Slovak Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri** (Slovakça: Ozbrojené Sily Slovenskej Republiky), Slovakya'yı dışarıdan gelebilecek askeri tehditlere karşı korumakla görevli silahlı kuvvetlerdir. Kara ve Hava kuvvetlerinden oluşmaktadır. Ülkenin denize kıyısı olmadığından deniz kuvvetleri bulunmamaktadır. Silahlı kuvvetlerin toplam 14,000 personeli bulunmaktadır. Slovakya Mart 2004'te NATO'ya üye oldu. 2006 yılından itibaren tamamen profesyonel askerlerden oluşmaktadır.

Slovakya Silahlı Kuvvetleri'nin yapısı
## Kaynakça
# Slovenya Silahlı Kuvvetleri

| Slovenya Savunma Kuvvetleri |
| --- |
| *Slovenska vojska* |
| Silahlı kuvvetler forsu |
| Silahlı kuvvetler bayrağı |
| Birimler | * Slovenya Deniz Kuvvetleri
* Slovenya Kara Kuvvetleri
* Slovenya Hava ve Hava Savunma Kuvvetleri
 |
| Karargâh | Ljubljana |
| Komuta |
| Başkomutan | Cumhurbaşkanı Borut Pahor |
| Savunma Bakanı | Andreja Katič |
| Genelkurmay Başkanı | Tümgeneral Andrej Osterman |
| Genel Bilgiler |
| Askerlik yaşı | 18 |
| Zorunlu askerlik | 2003'te kaldırıldı; Gönüllü |
| Askere alınması mümkün olan vatandaş sayısı | 496,929, yaş 15-49 |
| Askere alınmaya uygun olan vatandaş sayısı | 405,593, yaş 15-49 |
| Etkin personel sayısı | 7,600 (profesyonel askerler) (123) |
| Rezerve personel sayısı | 1,700 (sözleşmeli yedek askerler) |
| Maliye |
| Harcamalar | €378,575,978 (2013) |
| GSYİH paydası | 1.02% (2013) |

**Slovenya Savunma Kuvvetleri** (Slovence: Slovenska vojska; **SAF**/**SV**), Slovenya'yı dışarıdan gelebilecek askeri tehditlere karşı korumakla görevli silahlı kuvvetlerdir. Kara, Deniz, Hava ve Hava Savunma kuvvetlerinden oluşmaktadır. 2003 yılında zorunlu askerliğin kaldırılmasından beri Silahlı kuvvetler tamamen profesyonel askerlerden oluşmaktadır.

Slovenya Silahlı Kuvvetleri'nin yapısı
Sloven Şeref Kıt'ası 2007 Bastille Günü Askeri Geçidi.
### Galeri

* Sloven MAN Ordu Kamyonu
* Sloven Zırhlı Araçlar
* Kosova'da KFOR Misyonu Sloven Konvoyu
* Sloven Hava Kuvvetleri'ne ait bir AL 532 Cougar AS
* *Triglav* 10412 sınıfı devriye botu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Slovenya Silahlı Kuvvetleri ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Resmi site28 Mart 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* Slovenya Savunma Bakanlığı Resmi site (İngilizce)
* Sloven Hava Kuvvetleri
* Sloven Silahlı Kuvvetleri20 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Avrupa Komşuluk Politikası

Avrupa Komşuluk Politikas (ENP):      AB üyesi ülkeler      AB genişleme bölgesi      Doğu Ortaklığı ENP ülkeleri      Diğer Avrupa Komşuluk Politikası ülkeleri
**Avrupa Komşuluk Politikası- ENP** (İngilizce: *The European Neighbourhood Policy*), Avrupa Birliği'nin (AB) dış politika programı olarakAvrupa Komisyonu tarafından 12 Mayıs 2004'te strateji belgesinde takdim edilmiştir. Bu programın stratejik hedefi Avrupa'nın sınırlarında olan ülkelerle dostluk ilişkileri kurmak ve bu ülkelerde istikrarın oluşturulmasına destek vermektir.

Avrupa komşuluk politikasının devamı olarak 2008 yılında Akdeniz İçin Birlik ve 2009'da, Doğu Ortaklığı kuruldu.

## Avrupa Komşuluk Politikasının kurulması

Avrupa Komisyonu ve komşu ülkeler tarafından hazırlanan eylem planları ve ilerleme raporları ENP'nin temel araçlarıdır. ENP'nin temel unsurları AB ile AB üyeliğine aday olmayan ülkeler arasında ekonomik, politik ve kültürel iş birliğidir. Bu şekilde, AB üyeliğine aday olmayan ülkeler, AB ile daha güçlü bir bağlantı kurarak, politikalarını, ekonomilerini ve toplumlarını modernleştirmek için AB'den destek alırlar.

Ağustos 2002'de Avrupa Komisyonu tarafından "Büyük Avrupa - Komşuluk: Doğu ve Güney Komşu ülkeleri ile AB ilişkileri için yeni bir çerçeve" başlıklı bir bildiri hazırlandı. Bununla Avrupa Komşuluk Politikasının temeli atıldı.

## Avrupa Komşuluk Politikası ülkeleri

Avrupa Komşuluk ülkeleri sırasına Doğu Avrupa'da Ukrayna, Belarus, Moldova, Güney Kafkasya'da Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan ve Akdeniz bölgesinden Fas, Cezayir, Tunus, Libya, Mısır, İsrail, Filistin Toprakları, Ürdün, Lübnan ve Suriye yer almaktadır.

Rusya'nın AB'ye komşu ülke olmasına rağmen, bu ülkeyle ilişkiler Avrupa Komşuluk politikasına dahil edilmeden, ayrılıkda *„European Union-Russia Common Spaces“* çerçevesinde kurulmuştur.

## Avrupa Komşuluk Politikasının hedefleri

Avrupa Komşuluk Politikasının hedefi üyelik perspektifi olmayan komşu ülkelerle ekonomik, politik ve kültürel iş birliği kurarak, bu ülkelerle AB arasında güçlü bir bağlantı yaratmak ve gelecekte yaşana bilecek mümkün kopmaları önlemektir. Avrupa Komşuluk Politikasında ülkelere AB üyeliği perspektifi sunulmamıştır.

AB tarafından Avrupa Komşuluk Politikasıyla ilgili çalışmalar Avusturyalı politikacı Johannes Hahnın sorumluluğunu yürüttüğü Avrupa Komşuluk Politikası ve Genişleme Müzakereleri Komisyonu tarafından yürütülmektedir.

## Kaynakça
# Avrupa Birliği-Gürcistan ilişkileri

Avrupa Birliği-Gürcistan ilişkileri|  |
|  |
|  |  |
|  Avrupa Birliği |  Gürcistan |
|  |

**Avrupa Birliği ve Gürcistan**, INOGATE çerçevesinde 1996 yılından beri ilişkileri sürdürmektedir ve 2006 yılında Avrupa Komşuluk Politikası bağlamında beş yıllık bir yakınlaşma "Eylem Planı" uygulanmıştır. 1 Temmuz 2016'da daha kapsamlı bir Ortaklık Anlaşması yürürlüğe girdi. 2008 Güney Osetya Savaşı'nın ardından Gürcistan'a bir Avrupa Birliği İzleme Misyonu gönderildi.

Gürcistan'ın, Avrupa Birliği'nin gelecekteki genişlemesi için resmi bir adayı olarak herhangi bir resmi statüsü bulunmamakla birlikte, 2011'de Gürcü Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili ülkesinin AB üyesi olma arzusunu dile getirdi. Bu görüş, Rusya'nın etki alanından uzaklaşmak amacıyla ABD, AB ve NATO ile bağlar güçlendirildiği için pek çok kez açıkça ifade edilmiştir. Ocak 2021 itibarıyla Gürcistan, 2024'te AB üyeliğine resmen başvurmaya hazırlanıyordu. Ancak Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından Gürcistan, 3 Mart 2022'de üyelik başvurusunu planlanandan önce yaptı. Aralık 2023'te AB Gürcistan'a resmi olarak aday statüsü verdi.

Nisan 2023'te, Uluslararası Cumhuriyet Enstitüsü tarafından ülke çapında yapılan bir anket, Gürcülerin yüzde 89'unun AB'ye katılmayı desteklediğini ortaya çıkardı; bu, yıllardır kaydedilen en yüksek rakamdır.

## Ortaklık Anlaşması (2013-günümüz)

Avrupa Konseyi önünde Gürcü bayrağı.
İlişkilerini geliştirmek için, AB ve Gürcistan bir Ortaklık Anlaşması (OA) ve Derin ve Kapsamlı Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerine başladı. Kasım 2012'de AB'nin Genişleme ve Avrupa Komşuluk Politikası Komiseri Stefan Fule, Ortaklık Anlaşması müzakerelerinin Kasım 2013'e kadar tamamlanabileceğini belirtti. Şubat 2013'te Gürcistan'ın Avrupa ve Avrupa-Atlantik Entegrasyonundan Sorumlu Devlet Bakanı Yardımcısı Tamar Beruçaçvili, Fule'nin Ukrayna'nın girmesinin sakıncalı olduğunu belirttiği, Belarus, Kazakistan ve Rusya Gümrük Birliği'ne katılma planlarının olmadığını ifade etti. 29 Kasım 2013 tarihinde Doğu Ortaklığı zirvesinde Gürcistan Dışişleri Bakanı Maia Panjikidze ve AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton tarafından OA'nın başlatılmasına ilişkin bir tören düzenlendi. 27 Haziran 2014'te resmi olarak imzalandı ve AB, Euratom, üye devletleri ve Gürcistan tarafından onaylanması gerekiyordu. Ülkenin AB kriz yönetimi operasyonlarına katılımını düzenleyen ikinci bir anlaşma da imzalandı.

Çoğu Eylül ayında geçici olarak yürürlüğe giren Ortaklık Anlaşması, Gürcistan ve tüm AB üye ülkeleri tarafından tamamen onaylandı. 18 Aralık 2014'te Avrupa Parlamentosu Ortaklık Anlaşmasını onayladı. Üyeler anlaşmayı 57 çekimserle 76 aleyhte 490 lehte oyla desteklediler. Anlaşma 1 Temmuz 2016'da yürürlüğe girdi.

## Kaynakça
# Doğu Ortaklığı

Doğu Ortaklığı
**Doğu Ortaklığı**, Avrupa Birliği'nin Azerbaycan, Belarus, Ermenistan, Gürcistan, Moldova ve Ukrayna ile akdettiği bir ortaklık anlaşmasıdır. Ortaklık, Polonya Dış İşleri Bakanı Radoslaw Sikorski'nin önerisi ve İsveç desteğiyle 26 Mayıs 2008 tarihinde Brüksel'deki Genel İşler ve Dış İlişkiler Konseyi'nde akdedilmiştir. Kuruluşun zirvesi 7 Mayıs 2009 tarihinde Prag'da yapılmıştır.

## Arka plan

Doğu Avrupa'nın dahil edilmesi 2009 Çek konsey başkanlığının bir ağırlık noktasıydı. Doğu
Ortaklığı çerçevesinde Avrupa Komşuluk Politikası için fonların iki katına çıkarılması beklenmektedir. Hedef, altı eski Sovyet devletini politik ve ekonomik reformlarda desteklemektir. Bu ülkeler için gümrüksüz ticaret ve vizesiz seyahat öngörülmektedir. İş birliğini derinleştirmek için dış işleri bakanlarının yıllık toplantılarda bir araya gelmeleri ve her iki yılda bir zirve toplantısının yapılması planlanmıştır.

Doğu Ortaklığı çerçevesinde dış işleri bakanlarının ilk buluşması, 8 Aralık 2009 tarihinde Brüksel'de gerçekleştirilmiştir. Bu toplantıda, Belarus hariç, muhtemelen tüm üye ülkelerle 2010 yılında ortaklık anlaşmaları hakkında müzakerelerin yapılacağı bildirilmiştir.

## Üye ülkeler

Doğu Ortaklığı, aşağıdaki 27 AB üye devleti ve altı Doğu Avrupa eski Sovyet devletinden oluşmaktadır:

### AB üyesi ülkeler

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| * Avusturya
* Belçika
* Bulgaristan
* Hırvatistan
* Kıbrıs
 | * Çekya
* Danimarka
* Estonya
* Finlandiya
* Fransa
 | * Almanya
* Yunanistan
* Macaristan
* İrlanda
* İtalya
 | * Letonya
* Litvanya
* Lüksemburg
* Malta
* Hollanda
 | * Polonya
* Portekiz
* Romanya
* Slovakya
* Slovenya
 | * İspanya
* İsveç
 |

### AB üyesi olmayan ülkeler

|  |  |
| --- | --- |
| * Azerbaycan
* Belarus (Askıya alındı)
* Ermenistan
* Gürcistan
* Moldova
 | * Ukrayna
 |

## Dış bağlantılar

* AB-Doğu ortaklığı zirvesi, *BBCTurkish.com*, 7 Mayıs, 2009.
* Rusya Doğu Ortaklığı Girişimi’nden rahatsız, *Sol*, 23 Mayıs, 2009.
# Avrupa Birliği-Ermenistan ilişkileri

Ermenistan-Avrupa Birliği ilişkileri ilişkileri|  |
| --- |
|  Avrupa Birliği |  Ermenistan |
|  |
| Diplomatik Misyon |
| Avrupa Birliği Delegasyonu, Yerevan | Ermenistan'ın Brüksel Temsilciliği |
| Temsilcilik |
| Büyükelçi Vassilis Maragos | Büyükelçi Tigran Balayan |

Ermenistan ve Avrupa Birliği yıllar boyunca olumlu ilişkiler sürdürdü. İki taraf da 2017 yılında imzalanan Kapsamlı ve Geliştirilmiş Ortaklık Anlaşması (CEPA) ile birbirine bağlıdır. Eski Ermenistan Dışişleri Bakanı Eduard Nalbandyan, yeni ortaklık anlaşmasının AB-Ermenistan ilişkilerinde "yeni bir sayfa açacağına" olan güvenini dile getirdi. Bu arada, eski AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, Haziran 2019'da Ermenistan-AB ilişkilerinin "mükemmel" düzeyde olduğunu belirtti.

12 Mart 2024'te Avrupa Parlamentosu, Ermenistan'ın Kopenhag kriterlerini karşılaması halinde üyelik başvurusunda bulunabileceğini belirten bir karar aldı. Eylül 2024'te, Ermenistan'ın AB üyeliğine başvurup başvurmaması konusunda referandum yapılması çağrısında bulunan bir imza kampanyası oluşturuldu ve bu kampanya Ulusal Meclis'te oylamaya sunulabilmesi için gereken 50.000 imzaya ulaştı. Paşinyan bu girişimi destekledi ve 26 Mart 2025'te Ermenistan Parlamentosu, Ermenistan'ın AB üyeliğini resmen onaylayan AB Entegrasyon Yasası'nı 64 milletvekilinin çoğunluğunun onayıyla kabul etti. Yasa, Ermenistan hükûmetini AB'ye katılma sürecini başlatmaya çağırmaktadır ve Ermenistan'ın Avrupa entegrasyonunu resmî olarak Ermenistan mevzuatının bir parçası haline getirmektedir. Başbakan Nikol Paşinyan, Rusya'dan gelen uyarılara rağmen ülkenin AB'ye katılma planlarına devam edeceğini doğruladı.

## Ayrıca bakınız

* Azerbaycan-AB ilişkileri
* AB'nin dış ilişkileri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* InsideEurope.org
* AEPLAC: Ermeni-Avrupa Politika ve Hukuk Danışma Merkezi
* Avrupa Komisyonu'nun Ermenistan Delegasyonu
* Ermenistan'ın Brüksel'deki Diplomatik Temsilcilikleri
* Avrupa Birliği'nin Ermenistan Delegasyonu Haber Bülteni
* AB Komşuluk Bilgi Merkezi
# Avrupa Birliği-Rusya ilişkileri

**Avrupa Birliği-Rusya ilişkileri** Avrupa Birliği ile birliğin doğudaki komşusu Rusya ile olan uluslararası ilişkiler. Rusya, Avrupa Birliği'nin sınır uzunluğu bakımından en büyük komşusu olmakla birlikte, üçüncü büyük ticari ortağı konumundadır. Yakın zamanlarda patlak veren Ukrayna krizi ile Kırım krizi, ilişkileri ciddi oranda etkilemektedir.

## Kaynakça
# Avrupa Birliği Gümrük Birliği

| Avrupa Birliği Gümrük Birliği |
| --- |
|  |
| Kuruluş | 1958 |
| Tür | Gümrük birliği |
| Üyelik | Genişlet
32 ülke
* + Avusturya
	+ Andorra
	+ Belçika
	+ Bulgaristan
	+ Hırvatistan
	+ Kıbrıs
	+ Çekya
	+ Danimarka
	+ Estonya
	+ Finlandiya
	+ Fransa
	+ Almanya
	+ Yunanistan
	+ Macaristan
	+ İrlanda
	+ İtalya
	+ Letonya
	+ Litvanya
	+ Lüxemburg
	+ Malta
	+ Monako
	+ Hollanda
	+ Polonya
	+ Portekiz
	+ Romanya
	+ San Marino
	+ Slovakya
	+ Slovenya
	+ İspanya
	+ İsveç
	+ Türkiye
	+ Birleşik Krallık
 |

**Avrupa Birliği Gümrük Birliği**, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin ve bazı komşu ülkelerin (Andorra, Birleşik Krallık, Monako, San Marino, Türkiye) oluşturduğu bir gümrük birliğidir.

## AB haricindeki üyeler

| Ülke
 | Anlaşma
 | Tarih
 | Notlar
 |
| --- | --- | --- | --- |
|  Andorra | AET ve Andorra
 | 1991
 | Tarım ürünleri hariç
 |
|  Monako | Fransa–Monako Anlaşması
 | 1958
 |  |
|  San Marino | İşbirliği ve Gümrük Birliği anlaşması
 | 1991
 |  |
|  Türkiye | Avrupa Birliği-Türkiye Gümrük Birliği
 | 1995
 | Tarım ürünleri hariç
 |
# Avrupa Birliği-Kazakistan ilişkileri

Kazakistan-Avrupa Birliği ilişkileri|  |
|  |
|  |  |
|  Avrupa Birliği |  Kazakistan |
|  |

**Avrupa Birliği-Kazakistan ilişkileri** - Kazakistan Cumhuriyeti ve Avrupa Birliği arasındaki mevcut ikili ilişkiler.

## Ortaklık ve işbirliği için yapılan anlaşma

İkili taraflı ortaklık ve işbirliği için yapılan anlaşma 1994 yılında imzalanmıştır. Kazakistan ile Avrupa Birliği üyesi olan ülkelerle imzalanan bu anlaşma Mart 2016'da parlamento tarafından onaylanmıştır. Kazakistan, Avrupa Birliği'nin Orta Asya bölgesinde uyguladığı yeni işbirliği stratejisinin bir parçasıdır.

## İşbirliği konusunda yapılan istişareler

İstişareler, her yıl Kazakistan ile Avrupa Birliği arasındaki iki taraflı ortaklık ve işbirliği anlaşmasının uygulanmasını organize etmek için yapılmaktadır. Kazakistan temsilcileri birçok konuda istişarelerde bulunmaktadır. Bu istişarelerin temel amaçları siyasi, ekonomik, yargı reformların yapılması, hukukun üstünlüğünün sağlanması, ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi ve bölgede sürdürülebilirlik ile istikrarın sağlanmasıdır.

4 Ekim 2016'da gerçekleştirilen istişarede ikili ortaklık ve işbirliğinin gelişimi onaylamıştır.

## Ticaret

2002'den itibaren Avrupa Birliği, Kazakistan'ın ana ticaret ortaklarından biri haline gelmiştir. Kısa sürede ihracatın %40'ı Avrupa Birliğine bağlı hale gelmiştir. 2007 yılında Kazakistan'ın petrol ve gazının %80'i Avrupa Birliği ülkelerine ihraç edilmektedir. Kazakistan ile Avrupa Birliği arasındaki yıllık ticaret cirosu 13,35 milyar avroyken, hizmetler ise 1,52 milyar avrodur. Avrupa Birliği'nin Kazakistan'a mal ihracatı 6,04 milyar avro olarak gerçekleşmiştir. 2006 yılında Kazakistan'a yapılan 7,3 milyar dolarlık yatırımın yarısı Avrupa Birliği ülkelerinden gelmiştir.

Avrupa Birliği Kazakistan'nın en büyük ticaret ortaklarından biridir 2013 yılında ikili ticaret cirosu 53.4 milyar dolar iken, 2014'ün ilk çeyreğindeki ticaret cirosu 28,4 milyar dolar olmuştur. Kazakistan'a gelen yatırımların 100 milyar avrosu Avrupa Birliği ülkelerine aittir.

Kazakistan Avrupa Birliği'ne ağırlıklı olarak enerji ihraç ederken, Avrupa Birliği daha çok makine, ulaşım ekipmanı ve kimyasal ürünler ihraç etmektedir.

## İşbirliği

Kazakistan ile imzalanan ortaklık ve işbirliği anlaşması 1999 yılında yürürlüğe girmiştir. Bu belge, Avrupa Birliği ile Kazakistan arasındaki ikili ilişkilerin yasal temelini oluşturmaktadır. Kasım 2006'da Avrupa Birliği ve Kazakistan, enerji işbirliği konusunda bir Mutabakat Zaptı imzaladı. Bu belge işbirliğinin genişletilmesi için temel oluşturmuştur.

## Kaynakça
# Avrupa Birliği'nden ayrılma

**Avrupa Birliği'nden ayrılma**, Avrupa Birliği üyesi ülkelere Avrupa Birliği Antlaşması'nın 50. maddesi ile tanınan bir hak.

Danimarka Krallığı'na bağlı bir bölge olan Grönland, Avrupa Birliği'nin önceli olan Avrupa Ekonomik Topluluğu'ndan 1985'te ayrıldı. Fransa'nın bir parçası iken 1962'de bağımsızlığına kavuşan Cezayir, aynı zamanda Avrupa Birliği'nden de ayrılmış oldu. Birleşik Krallık, 2016'da yapılan referandumla Avrupa Birliği'nden ayrılma kararı aldı.

## Kaynakça
# III. İslâm Giray

| III. İslâm Giray |
| --- |
| *31. Kırım Hanlığı Hanı* |
| Kırım Hanı |
| Hüküm süresi | 1644-1654 |
| Önce gelen | IV. Mehmed Giray |
| Sonra gelen | IV. Mehmed Giray |
|  |
| Doğum | 1604 |
| Ölüm | 10 Temmuz 1654 (49-50 yaşlarında) |
| Hanedan | Giray Hanedanı |
| Babası | I. Selâmet Giray |
| Dini | Sünni İslam |

**III. İslâm Giray** (1604 – 10 Temmuz 1654) 1644-1654 yılları arasında hüküm süren Kırım hanı.

III. İslâm, I. Selâmet Giray'ın oğludur. 1644 yılında Osmanlı Sultanı, Sultan İbrahim tarafından ağabeyi IV. Mehmet Giray'ın yerine han ilan edilmiştir. 1648 yılından itibaren Zaporojye Kazakları'nın Atamanı Bogdan Hmelnitski ile Lehistan-Litvanya Birliği'ne karşı ittifaka gitmiştir. Bu ittifak Kırım Hanlığı'nı güçlendirmiştir. Birlikte 1649 yılında Zbaraż Muharebesi ve 1651 yılında Beresteczko muharebelerine katılmışlardır. 1654 yılında Pereyaslav Antlaşması'yla Polonya ile sulh yaparak Rusya Çarlığı'na karşı birlik oluşturmuştur.

IV. Mehmed Giray Han döneminde Evliya Çelebi Kırım'ı ziyaret ederek, hanlık dönemindeki Kırım'daki hayatı, başşehir Bahçesaray'daki yaşamı ve han üzerine bilgilerin günümüze ulaşmasını sağlamıştır.

III. İslâm Giray Han, Kazaklar tarafından öldürülmüştür. Daha sonra ağabeyi IV. Mehmed Giray yeniden han olmuştur.

## Popüler kültürdeki yeri

* III. İslâm Giray, Henryk Sienkiewicz tarafından yazılmış *Ateş ve Kılıç* isimli kitapta yer almıştır.
* 2011 yapımı *Mount & Blade: Ateş ve Kılıç* adlı video oyununda yer almaktadır.
* 1999 yapımı özgün adı *Ogniem i Mieczem* olan sinema filminde de yer almaktadır.

## Kaynakça

| Resmî unvanlar
 |
| --- |
| Önce gelen: **IV. Mehmed Giray** |  **Kırım Hanı** 1644-1654
 | Sonra gelen: **IV. Mehmed Giray** |