Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bağdat Vilayeti

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **ولايت بغداد‎ *Vilâyet-i Bagdad |
| Osmanlı İmparatorluğu Vilayeti
 |
|

|  |
| --- |
| **1864–1918** |

 |
| Baghdad Vilayeti harita üzerindeBaghdad Vilayet (1900)
 |
| **Merkez** | Bağdat
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1864
 |
|  - Mondros Ateşkes Antlaşması
 | 1918
 |
| **Yüzölçümü** |
|  - 1885
 | 141.160 km2 (54.502 sq mi) |
| **Nüfus** |
|  - 1885
 | 850.000
 |
|      Yoğunluk
 | 6 /km2  (15,6 /sq mi)
 |
| **Bugün parçası** |  Irak
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Bağdat Eyaleti
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Birleşik Krallık Mezopotamya Mandası
 |  |

 |

 |

 |

**Bağdat Vilayeti**, 1864 yılında çıkarılan **Teşkil-i Vilâyet Nizamnâmesi** ile ortadan kaldırılan eyalet sistemi nedeniyle, aynı topraklardaki Bağdat Eyaleti yerine kurulan Osmanlı Devleti vilayetidir. Vilayetin merkezi Bağdat'tır.

## Tarihi

1864'te kurulan vilayet, yaklaşık 55 sene Osmanlı vilayeti olduktan sonra I. Dünya Savaşı'nda İngilizlerin eline geçmiştir. 1914'te kısmen, 1917'de fiilen, 1918 içinde Mondros Ateşkes Antlaşması ile resmen Osmanlı'nın elinden çıktı.

## Nüfus

| Nüfus
 |
| --- |
| Bağdat
 |
| **Yıl** | **Nüfus** | **+/-** |
| 1874 | 2.000.000 | -
 |
| 1884 | 275.000 | -627,28%
 |
| 1890 | 850.000 | 209,09%
 |
| 1891 | 850.000 | 0%
 |
| 1900 | 614.000 | -38,44%
 |
| 1910 | 455.700 | -34,74%
 |
| 1920 | 975.300 | 114,02%
 |
| **Y & G**  |

|  |
| --- |
| **Bağdat Vilayeti 1906/1907 nüfusu** |
| Sancak | Müslüman | Ermeni | Protestan | Latin | Süryani | Yahudi | Toplam
 |
| Bağdat | 111,541 | 1,094 | 40 | 57 | 327 | 13,003 | 126.062
 |
| Divaniye | 30,496 | 2 | - | - | - | 555 | 31,053
 |
| Kerbela | 20,906 | - | - | - | - | 157 | 21,063
 |
| **Bağdat Vilayeti** | **162,943** | **1,096**  | **40** | **57** | **327** | **13,715** | **161.748** |
| Not: Kadınlar eksik sayılmıştır, gerçek nüfus, büyük ihtimal iki kat fazladır. Toplam müslüman nüfus: 159,129 erkek ve 3,814 kadın. Yahudiler: 13,621 erkek ve 94 kadın. Diğer gruplarda sadece erkekler sayılmıştır. Ermeniler: 723 Katolik ve 373 Gregoryen.
 |

## Resimler

* Vilayet merkezi Bağdat, 1918
* Eyaletin fiilen girdiği İngiliz koloni dönemine ait bir pul, 1917.
* Governor Al-shakir Effendi's Family in Baghdad, 1901
* Osmanlı alfabesiyle yazılmış Bağdat Vilayetin 1907 haritası

## Kaynakça
# Basra Vilayeti

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **ولايت بصره‎ *Vilâyet-i Basra |
| Osmanlı İmparatorluğu Vilayeti
 |
|

|  |
| --- |
| **1875-1880 1884-1918** |

 |
| Basra Vilayeti harita üzerindeBasra Vilayeti (1900)
 |
| **Merkez** | Basra
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1884
 |
|  - Mondros Ateşkes Antlaşması
 | 1918
 |
| **Yüzölçümü** |
|  - 1885
 | 42.690 km2 (16.483 sq mi) |
| **Nüfus** |
|  - 1885
 | 200.000
 |
|      Yoğunluk
 | 4,7 /km2  (12,1 /sq mi)
 |
| **Bugün parçası** |  Irak,  Kuveyt,  Suudi Arabistan,  Katar |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Bağdat Vilayeti
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Birleşik Krallık Mezopotamya Mandası
 |  |
| Kuveyt
 |  |
| Suudi Arabistan
 |  |
| Katar
 |  |

 |

 |

 |

**Basra Vilayeti** 1884 yılında kurulan Osmanlı Devleti vilayeti. Vilayetin merkezi Basra'ydı.

## Tarihi

1884 yılında Bağdat Vilayeti'ne bağlı bir sancak iken Basra Vilayeti müstakil bir vilayet olmuştur. 34 sene Osmanlı Vilayeti olarak kaldıktan sonra I. Dünya Savaşı'nda İngilizlerin eline geçmesi üzerine vilayet Osmanlıların elinden çıktı. 1914'te kısmen, 1917'de fiilen ve 1918 yılında Mondros Ateşkes Antlaşması ile Osmanlının elinden çıkmış oldu.

## Nüfus

| Nüfus
 |
| --- |
| Basra
 |
| **Yıl** | **Nüfus** |
| 1884 | 200.000
 |
| 1890 | 200.000
 |
| 1891 | 200.000
 |
| 1900 | 433.000
 |
| 1910 | 1.150.000
 |
| 1918 | 558.900
 |
| **Y & G**  |

## Resimler

* Bir Osmanlı atlasında Basra Vilayeti (1884 ile 1899 arası)
* Osmanlı alfabesiyle yazılmış Basra Vilayetin 1907 haritası

## Kaynakça
# Beyrut Vilayeti

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Beyrut Vilayeti** |
| Osmanlı İmparatorluğu Vilayeti
 |
|

|  |
| --- |
| **1888–1917** |

 |
| Beyrut Vilayeti harita üzerindeBeyrut Vilayeti (1900)
 |
| **Merkez** | Beyrut
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1888
 |
|  - Kaldırılış
 | 1917
 |
| **Yüzölçümü** |
|  - 1885
 | 30.490 km2 (11.772 sq mi) |
| **Nüfus** |
|  - 1885
 | 533.500
 |
|      Yoğunluk
 | 17,5 /km2  (45,3 /sq mi)
 |
| **Bugün parçası** | Lübnan, Suriye, İsrail, Filistin Devleti
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Suriye Vilayeti
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| İşgal Edilmiş Düşman Toprakları Yönetimi
 |  |

 |

 |

 |

**Beyrut Vilayeti**, 1888 yılında Suriye Vilayeti'nden ayrılarak kurulmuş Osmanlı Devleti vilayetiydi. Vilayet merkezi Beyrut'tu.

## Sancakları

Vilayet'e bağlı sancaklar şunlardı:

* Beyrut Sancağı
* Akka Sancağı
* Lazkiye Sancağı
* Nablus Sancağı
* Trablus Sancağı

## Valiler

* Zülüflü Ali Paşa Aralık 1887-Mart 1889
* Şerif Mehmed Rauf Paşa Nisan-Temmuz 1889
* Ahmed Aziz Paşa Temmuz 1889-Aralık 1891
* Avlonyalı İsmail Kemal Bey Aralık 1891-Temmuz 1892
* Babanzade Halil Halid Bey Temmuz 1892-Ağustos 1894
* Abdülhâlik Nasuhi Bey Ağustos 1894-Mart 1897
* Hüseyin Nâzım Paşa Mart-Temmuz 1897
* Reşid Mümtaz Paşa Temmuz 1897-Eylül 1903
* İbrahim Halil Paşa Eylül 1903-Aralık 1908
* İbrahim Ethem Bey (Dirvana) Aralık 1908-Mayıs 1910
* Mehmed Nureddin Bey Mayıs 1910-Eylül 1911
* Ebubekir Hâzım Bey (Tepeyran) Eylül 1911-Ağustos 1912
* İbrahim Ethem Bey (Dirvana) Ağustos 1912-Ocak 1913
* Ebubekir Hâzım Bey (Tepeyran) Ocak-Haziran 1913
* Ali Münif Bey (Yeğenağa) Haziran-Eylül 1913
* Bekir Sami Bey (Kunduh) Eylül 1913-Haziran 1915
* Mustafa Azmi Bey (Akalın) Haziran 1915-Haziran 1918
* Müftüzade İsmail Hakkı Bey Haziran-Eylül 1918

## Kaynakça
# Musul Vilayeti

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **موصل ولايتی‎ *Musul Vilâyeti |
| Osmanlı İmparatorluğu Vilayeti
 |
|

|  |
| --- |
| **1878–1918** |

 |
| Musul Vilayeti harita üzerindeMusul Vilayeti (1900)
 |
| **Merkez** | Musul
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1878
 |
|  - Mondros Ateşkes Antlaşması
 | 1918
 |
| **Bugün parçası** |  Irak |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Bağdat Vilayeti
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Birleşik Krallık Mezopotamya Mandası
 |  |
| Kürdistan Krallığı
 |  |

 |

 |

 |

**Musul Vilayeti** Osmanlı Devleti vilayetidir.

## Tarihi

Bağdat Vilayeti'ne bağlı bir sancak olan Musul, 1878 yılında müstakil bir vilayet olmuştur. 3 Kasım 1918 tarihinde Musul Vilayeti, Birleşik Krallık tarafından ele geçirilmiş ve yürürlükten kaldırılmıştır. 1919 yılında Musul, Milletler Cemiyeti tarafından Birleşik Krallık'a verilmiş ve Birleşik Krallık Mezopotamya Mandası'nın bir parçası olmuştur. 5 Haziran 1926 tarihli Ankara Antlaşması ile Birleşik Krallık Mezopotamya Mandası'nın bir parçası olduğu kesinleşmiştir.

## Sancakları

* Musul Sancağı, Musul Vilayeti'ne bağlı merkez sancak. Sancağa bağlı kazalar Musul, İmadiye, Zaho, Duhuk, Akra, Sincar, Zibar, Kerkük, Revanduz, Köysancak, Raniye, Erbil ve Salahiye kazalarıdır.
* Süleymaniye Sancağı, Musul Vilayeti'ne bağlı sancak. Sancağa bağlı kazalar Süleymaniye, Gülanber, Mamuretülhamidiye, Baziyan ve Şehirpazar kazalarıdır.

## Nüfus

| Nüfus
 |
| --- |
| Musul
 |
| **Yıl** | **Nüfus** |
| 1884 | 235.000
 |
| 1890 | 300.300
 |
| 1891 | 302.500
 |
| 1900 | 351.200
 |
| 1910 | 236.100
 |
| 1920 | 496.500
 |
| **Y & G**  |

|  |
| --- |
| **Musul Vilayeti 1906/1907 nüfusu** |
| Sancak | Müslüman | Ermeni | Keldani | Yakubi | Yahudi | Yezidi | Başka | Toplam
 |
| Musul | 43.775 | 3,927 | 719 | 1,024 | 2,071 | 2,830 | 75 | 54.421
 |
| Kerkük | 67.458 | 788 | - | - | 1,758 | - | 2 | 70.006
 |
| Süleymaniye | 36.929 | 56 | - | - | 336 | - | - | 37,321
 |
| **Musul Vilayeti** | **148.162** | **4,771**  | **719** | **1,024** | **4,165** | **2,830** | **77** | **161.748** |
| Not: Sadece erkekler sayılmıştır, gerçek nüfus, büyük ihtimal iki kat fazladır. Ermeniler: 4,726 Katolik ve 45 Gregoryen (Musul kazası). Başka: 74 Protestan ve 3 Rum.
 |

## Resimler

* Osmanlı alfabesiyle yazılmış Musul Vilayeti'nin 1907 haritası

## Kaynakça
# Hicaz Vilayeti

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Hicaz Vilayeti**
ولايت حجاز (Osmanlı Türkçesi)
ولاية الحجاز (Arapça) |
| Osmanlı İmparatorluğu Vilayeti
 |
|

|  |
| --- |
| **1872–1916** |

 |
| Hicaz Vilayeti harita üzerindeHicaz Vilayeti (1900)
 |
| **Merkez** | Mekke
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1872
 |
|  - Kaldırılış
 | 1916
 |
| **Nüfus** |
|  - 1914
 | 300,000
 |
| **Bugün parçası** |  Suudi Arabistan |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Cidde Eyaleti
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Hicaz Krallığı
 |  |

 |

 |

 |

**Hicaz Vilayeti**, Osmanlı İmparatorluğu'nda 1872 yılında kurulan bugün Hicaz bölgesini kapsayan bir vilayettir. 1899 yılında vilayetin yüzölçümü 250,000 kilometrekaredir. Hicaz Vilayeti'nin kuzeyinde Şam Vilayeti, güneyinde ise Yemen Vilayeti bulunmaktaydı.

## Tarih

1517 yılında Yavuz Sultan Selim, Memlük Sultanlığı'nı yenerek Mekke ve Medine bölgesini ele geçirdi. Ve Mekke ve Medine bölgeleri yeni kurulan Hicaz Vilayeti'ne bağlandı.

### Vehhabi işgali

1750'li yıllarda bölgeye Vehhabiler hakim olmaya başlamıştır. 1800'lü yılların başında bölge Mısır Hidivliği'nin eline geçti ve Kavalalı Mehmet Ali Paşa tarafından yönetilmeye başlandı. 1811 yılında bölge Vehhabilerin eline geçse de Kavalalı Mehmet Ali Paşa tarafından bölge geri alındı.

### Sonrası

I. Dünya Savaşı sırasında 1916'nın haziran ayında bölge Araplar tarafından ele geçirilerek vilayet de ortadan kalkmış oldu.

## Bağlı sancaklar

Hicaz Vilayetine bağlı sancaklar:

* Mekke-i Mükerreme sancağı (Mekke), Sancağa bağlı kaza merkez Mekke-i Mükerreme kazası, nahiye ise Taif nahiyesidir.
* Medine-i Münevvere sancağı (Medine) Sancağa bağlı kazalar merkez Medine-i Münevvere, Yenbe'u'l Bahr, El Vech ve Sevarikih kazaları ve nahiyeler ise Hayber, Emlac, Ala ve Akabe nahiyeleridir.
* Cidde sancağı; Sancağa bağlı kazalar merkez Cidde kazası ve Mamuretulhamid kazası ve nahiye ise Rabiğ nahiyeleridir.

## Ayrıca bakınız

* Osmanlı Arabistanı
# Yemen Vilayeti

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Vilâyet-i Yemen** |
| Osmanlı İmparatorluğu Vilayeti
 |
|

|  |
| --- |
| **1872–1918** |

 |
| Yemen Vilayeti harita üzerindeYemen Vilayeti
 |
| **Merkez** | Sana'a
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1872
 |
|  - Kaldırılış
 | 1918
 |
| **Bugün parçası** |  Yemen |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Yemen Eyaleti
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Yemen Mütevekkilî Krallığı
 |  |

 |

 |

 |

**Yemen Vilayeti** (Osmanlı Türkçesi: ولايت یمن Vilâyet-i Yemen), Osmanlı Devleti'nde 1872 yılında kurulan bir vilayettir. 1885 yılı nüfusüna göre 2,500,000'dür.

## Tarih

1517 yılında Yavuz Sultan Selim Yemen bölgesini fethederek Yemen Eyaleti kurulmuştur. 1864'ten sonra vilayet kanunuyla Yemen Vilayeti kurulmuştur.

## Ayrıca bakınız

* Osmanlı Arabistanı

## Kaynakça
# Suriye Vilayeti

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| Vilâyet-i Suriye |
| Osmanlı İmparatorluğu Vilayeti
 |
|

|  |
| --- |
| **1864–1918** |

 |
| Şam Vilayeti harita üzerinde |
| **Merkez** | Şam
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1864
 |
|  - Kaldırılış
 | 1918
 |
| **Bugün parçası** |  Suriye  Ürdün |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Şam Eyaleti
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| İşgal Edilmiş Düşman Toprakları Yönetimi
 |  |

 |

 |

 |

**Şam Vilayeti** ya da **Suriye Vilayeti** 1864-1918 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'nun Orta Doğu'daki idari birimlerinden biriydi. Ondan önce bir Eyalet idi. Bugünkü batı Suriye ile batı Ürdün'de bulunmaktaydı. 21 Eylül 1918'de Megiddo Muharebesi'yle Türk Kuvvetleri'nin bölgeden çekilmesiyle birlikte yıkıldı.

## Yönetim bölümleri

Şam Vilayeti Sancakları:

* Şam Sancağı
* Hama Sancağı
* Havran Sancağı
* Karak Sancağı

## Kaynakça
# Akka Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Akka Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu sancağı
 |
|

|  |
| --- |
| **19. yüzyıl–1918** |

 |
| Akka Sancağı harita üzerinde |
| **Merkez** | Akka
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 19. yüzyıl
 |
|  - Mondros Ateşkes Antlaşması
 | 1918
 |
| **Bugün parçası** |  İsrail |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ardıllar** |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Filistin Mandası
 |  |

 |

 |

 |

**Akka Sancağı**, Osmanlı İmparatorluğu'nun sancaklarından biriydi.

## Tarihçe

Akka Sancağı 19. yüzyılın başında Sayda Eyaleti'ne bağlıydı. Tanzimat Fermanı ile 1864 yılında yeni kurulan Şam Vilayeti'ne bağlandı. 1888 yılında ise Lazkiye, Trablusşam, Beyrut ve Nablus sancakları ile birlikte Beyrut Vilayeti'ne bağlandı.

## Kazalar

Akka Sancağı, Akka, Hayfa, Safed, Nasıra ve Taberiye olmak üzere beş kazaya ayrılmaktaydı.

## Kaynakça
# Alacahisar Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Alacahisar Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu sancağı
 |
|

|  |
| --- |
| **1455–1830** |

 |
| **Merkez** | Alacahisar
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1455
 |
|  - Kaldırılış
 | 1830
 |
| **Bugün parçası** |  Sırbistan |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sırp Despotluğu
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Bulgaristan Prensliği
 |  |

 |

 |

 |

**Alacahisar Sancağı** (Sırpça: Крушевачки санџак), Osmanlı İmparatorluğu'nun sancaklarından biriydi. Sancağın merkezi Alacahisar idi.

## Tarihçe

Alacahisar 1455 yılında Osmanlı İmparatorluğu'na katıldı. Alacahisar Sancağı 1455-1541 yılları arasında Rumeli Eyaleti'nin parçasıydı. 1541 yılında Budin Eyaleti'nin kurulmasıyla Semendire, Pojega, Vulçitrin ve İzvornik sancakları ile bu eyalete bağlandı. 17. yüzyılda sancak Rumeli Eyaleti'ne bağlandı.

1455 yılı itibarı ile sancakta 170 tımar olup 27'si Hristiyanların elinde bulunuyordu.

Sancak, 1830 yılında özerk Sırbistan Prensliği'ne verildi.

## Kaynakça
# Ankara Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Ankara Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu sancağı
 |
|

|  |
| --- |
| **1354–1922** |

 |
| **Merkez** | Ankara
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1354
 |
|  - Kaldırılış
 | 1922
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ahiler
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Türkiye
 |  |

 |

 |

 |

**Ankara Sancağı**, Osmanlı İmparatorluğu'nun sancaklarından biriydi. Sancağın merkezi Ankara idi.

## Tarihçe

Ankara Sancağı 1354 yılında Ahiler'in Osmanlı Devleti'nin egemenliği altına girmesinin ardından kurulmuştur. Ankara Sancağı Anadolu Eyaleti'nin ilk merkez sancağı olup 1841 yılında kurulan Ankara Eyaleti'nin ve 1867 yılında da Ankara Vilayeti'nin merkez sancağı haline geldi.

## İdari bölümler

Ankara Sancağı 1912 yılı itibarıyla 10 kazaya ayrılmaktaydı.

| Kaza
 | Nahiyeler
 |
| --- | --- |
| Ankara
 | İstanos, Emirler
 |
| Ayaş
 | Güdül
 |
| Bâlâhisar (merkez: Karaali)
 | Tabanlı, Çimyanlı
 |
| Beypazarı
 | Semizözü, Adaveren, Karaşar
 |
| Haymana (merkez: Yaban)
 | Şeyh Bezenli, Toyaklı
 |
| Kalecik (merkez: Keskin Kalecik)
 | iki nahiye
 |
| Mihalıççık (merkez: Kuyucak)
 | Koyunağılı, Denek, Çukurviran
 |
| Nallıhan
 | üç çiftlik
 |
| Sivrihisar
 | Gökyüzü
 |
| Yabanabad (merkez: Kızılcahamam)
 | Şorba
 |

## Kaynakça

## Notlar

* Birken, Andreas (1976). *Die Provinzen des Osmanischen Reiches*. Beihefte zum Tübinger Atlas des Vorderen Orients (Almanca). **13**. Reichert. ISBN 9783920153568.
# Arvanid Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Arvanid Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu sancağı
 |
|

|  |
| --- |
| **1385–1466** |

 |
| Arvanid Sancağı harita üzerinde |
| **Merkez** | Ergiri
 |
| **Tarih** |  |
|  - Savra Muharebesi
 | 1385
 |
|  - İlbasan Kalesi'nin inşası
 | 1466
 |
| **Bugün parçası** |  Arnavutluk |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ergiri Prensliği
 |
|  | Zeta bölgesi
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Avlonya Sancağı
 |  |
| İlbasan Sancağı
 |  |

 |

 |

 |

**Arvanid Sancağı** (Osmanlıca: sancak-ı Arvanid), Osmanlı İmparatorluğu'nun sancaklarından biriydi. Sancak 1385 yılında Savra Muharebesi sonucu kurulmuş olup 1466 yılında Elbasan Kalesi'nin inşa edilmesinden sonra Avlonya ve Elbasan olmak üzere iki sancağa ayrılmıştır.

## İdari bölümler

Arvanid Sancağı, dokuz vilayete ayrılmaktaydı.

* Ergiri
* Klisura
* Kanina
* Belgrad-i Arnavud
* Timorince
* İskarapar
* Pavlo-Kurtik
* Kartalos
* Akçahisar

## Kaynakça
# Avlonya Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Avlonya Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu sancağı
 |
|

|  |
| --- |
| **1466–1913** |

 |
| Avlonya Sancağı harita üzerinde |
| **Merkez** | Avlonya, daha sonra Berat
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1466
 |
|  - Kaldırılış
 | 1913
 |
| **Bugün parçası** |  Arnavutluk |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Arvanid Sancağı
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Arnavutluk Prensliği
 |  |

 |

 |

 |

**Avlonya Sancağı** veya **Berat Sancağı** (Arnavutça: Sanxhaku i Vlorës), Osmanlı İmparatorluğu'nun sancaklarından biriydi. Sancak 1466 yılında Elbasan Kalesi'nin inşa edilmesinden sonra kurulmuştur.

Avlonya Sancağı Berat ve Avlonya olmak üzere iki kazaya ayrılmaktaydı.

## Kaynakça
# Biga Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **بيغا سنجاغي‎** |
| Osmanlı İmparatorluğu Sancak
 |
|

|  |
| --- |
| **1867–1922** |

 |
| Biga Sancağı harita üzerindeHaritanın alt kısmında, Edirne Vilayetinin güneyinde.
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1867
 |
|  - Kaldırılış
 | 1922
 |
| **Bugün parçası** |  Türkiye
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Biga Sancağı
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Türkiye
 |  |

 |

 |

 |

**Biga Sancağı** veya **Kale-i Sultaniye** (Osmanlı Türkçesi: Osmanlıca:  بيغا سنجاغي ), Osmanlı İmparatorluğu Sancağı. 1888 yılında Karesi Vilayetinden ayrılarak bağımsız Biga Sancağı adıyla İstanbul'a bağlanmıştır. Kazâları, Kale-i Sultaniye, Ezine, Ayvacık, Bayramiç, Biga, Lapseki idi. Şimdiki Çanakkale ilinin Anadolu'da olan topraklarını kapsıyordu.

## Tarihi

Biga, ondördüncü yüzyılda Osmanlı devletine katıldı, Kanuni Sultan Süleyman dönemine kadar kaza olarak yönetildi, o döneminde Biga Sancağı adıyla merkezi Gelibolu’da olan Cezayir-i Bahr’i Sefid (Akdeniz Adaları) eyaletine bağlanmıştır. O dönemde Biga Sancağı bugünkü Çanakkale ilinin Anadolu’da olan topraklarını kapsıyordu, hatta Balıkesir ili topraklarını da içine alıyordu.

Biga Sancak’ının Cezayir-i Bahr-i Sefid eyaletine bağlılığı 19. yüzyıl ortalarına kadar sürmüştür. 1867’de Çanakkale (Kale-i Sultaniye) Cezayir-i Bahr-i Sefid vilayetinin merkezi yapılınca Biga kazaya dönüşmüştür. 1877 yılında Cezayir-i Bahr-i Sefid vilayetinin merkezi Rodos’a taşınmış, şimdiki Çanakkale ilinin Anadolu yakasındaki toprakları Biga Sancağı adıyla hükûmet merkezi olan İstanbul’a bağlanmıştır. 1881’de Biga Sancağı ile Karesi Sancağı birleştirilmiş ve Karesi Vilayeti adıyla yeni bir vilayet kurulmuştur. 1888 yılında, Biga yeniden bağımsız sancak olmuştur.

## Nüfus

|  |
| --- |
| **Biga Sancağı 1914 nüfusu** |
| Kaza | Müslüman | Ortodoks Rum | Ermeni | Yahudi | Bașka | Toplam
 |
| Kale-i Sultaniye | 13,596 | 4,358 | 1.269 | 2,961 | 68 | 22,252
 |
| Ezine | 15,801 | 486 | 700 | 256 | 82 | 17,325
 |
| Ayvacık | 17,089 | - | 5 | 1 | - | 17,095
 |
| Bayramiç | 20,614 | 290 | 48 | 269 | 9 | 21,230
 |
| Biga | 65,242 | 2,243 | 409 | 103 |  | 67,997
 |
| Lapseki | 17,561 | 1,164 | 43 | 52 | 1,096 | 19,916
 |
| **Toplam** | **149,903**  | **8,541** | **2,474**  | **3,642** | **1,255** | **165,815** |
| Bașka: 9 Katolik Rum, 67 Protestan, 1,097 Ortodoks Bulgar ve 82 Ulah.
 |

## Ayrıca bakınız

## Kaynakça
# Bihaç Sancağı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Bihaç Sancağı** |
| Osmanlı İmparatorluğu sancağı
 |
|

|  |
| --- |
| **1592–1878** |

 |
| Bihaç Sancağı harita üzerinde |
| **Merkez** | Bihaç
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1592
 |
|  - Kaldırılış
 | 1878
 |
| **Bugün parçası** |  Bosna-Hersek  Hırvatistan |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Bosna Eyaleti
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Bosna-Hersek Dairesi
 |  |

 |

 |

 |

**Bihaç Sancağı** (Boşnakça: *Bihaćki sandžak, Бихаћки санџак*), Osmanlı İmparatorluğu'nun sancaklarından biriydi. Sancağın merkezi Bihaç idi.

## Tarihçe

Bihaç Sancağı 1592 yılında kuruldu. 1620 yılında Bosna Eyaleti'ne bağlandı. 1850 yılında kaza haline getirildiysede 1865 yılında tekrar Bosna Vilayeti'ne bağlı bir sancak haline getirildi. 93 Harbi'nin ardından 13 Temmuz 1878 tarihinde düzenlenen Berlin Kongresi ile sancak tüm Bosna ile birlikte Avusturya-Macaristan İmparatorluğu himayesi altına girdi.

## Ayrıca bakınız

* Bosna Eyaleti

## Kaynakça