Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ernst Barlach

| Ernst Barlach |
| --- |
| Ernst Barlach *Self-portrait* (1928) |
| Genel bilgiler |
| Doğum adı | Ernst Heinrich Barlach |
| Doğum | 2 Ocak 1870(1870-01-02) Wedel, Schleswig-Holstein, Prusya Krallığı |
| Ölüm | 24 Ekim 1938 (68 yaşında) Rostock, Mecklenburg, Nazi Almanyası |
| Alanı | heykeltıraş ve yazar |
| Sanat eğitimi | Académie Julian  |
| Katıldığı akımlar | Realizm, Dışavurumculuk |
|  |
| İmzası |
|  |

**Ernst Barlach** (d. 2 Ocak 1870, Wedel - ö. 24 Ekim 1938, Rostock), Alman dışavurumcu heykeltıraş ve yazar.

## Kariyeri

I. Dünya Savaşı'na giden yolda çatışma yanlısı görüşleriyle öne çıkan Barlach, savaş zamanı ve sonrasında ılımlı bir duruş sergilemiş ve savaş karşıtı yapıtlar vermiştir. Nazi Partisi'nin yükseliş dönemine denk gelen bu yapıtlar zamanın egemen siyasetçileri tarafından yozlaşmış sanat ürünleri olarak değerlendirilmiştir.

Genç Ernst Barlach
## Kaynakça
# F. W. Murnau

| F. W. Murnau |
| --- |
|  |
| Doğum | Friedrich Wilhelm Plumpe 28 Aralık 1888(1888-12-28) Bielefeld, Almanya |
| Ölüm | 11 Mart 1931 (42 yaşında) Santa Barbara, Kaliforniya, ABD |
| Milliyet | Alman |
| Uğraş | yönetmen |
| Etkin yıllar | 1919–1931 |
| Etkiledikleri | Sergio Toppi |
| İmza |
|  |

**Friedrich Wilhelm Murnau**, daha çok bilinen adıyla **F. W. Murnau** (Gerçek adı: **Friedrich Wilhelm Plumpe**, 28 Aralık 1888, Bielefeld - 11 Mart 1931, Santa Barbara, Kaliforniya), sessiz film alanında önemli etkileri olmuş bir Alman film yönetmenidir. Üniversitede sanat tarihi ve edebiyat okumuştur. I. Dünya Savaşı'nda doğu cephesinde bölük komutanı olarak görev yaptı. Bir çatışmada ağır yaralandı komaya girdi. Kendine gelince esir kampına gönderildi. Kamptayken tiyatro ve filmlere ilgi duydu. Savaştan sonra Conrad Veidt ile film stüdyosu kurdu.

F. W. Murnau, 1920'ler boyunca dışavurumculuk hareketinin Alman sineması'nda önemli bir temsilcisi olmuştur. Robert Louis Stevenson'ın Dr. Jekyll ile Bay Hyde hikâyesini sinemaya uyarlayan ilk kişi oldu. Murnau'nun sessiz film dönemindeki bazı filmleri yok olmuşken, bazıları yaşamlarını sürdürmeyi başarmıştır. 1922 yılında yönetmiş olduğu Nosferatu: Bir Dehşet Senfonisi adlı sessiz film, sinema tarihindeki ilk korku filmi olması açısından büyük bir önem taşımaktadır. Bu film, tüm dünyada büyük yankı uyandırmakla birlikte günümüzdeki etkisini hâlâ sürdürmektedir. Henri Matisse filmden çok etkilendiğini dile getirmiştir. 1926 yılında Goethe'nin Faust eserini de filmde uyarladı.

Friedrich Wilhelm Murnau, son filmi olan Tabu filminin gösteriminden bir hafta önce bir trafik kazasında ölmüştür. Cenazesine sadece 11 kişi katılmıştır. Bunlar arasında Robert Joseph Flaherty, Emil Jannings, Greta Garbo ve Fritz Lang gibi isimler de vardı. Yazar Lotte H. Eisner Murnau'nun eşcinsel olduğunu yazmıştır. Murnau'nun mezar taşı Temmuz 2015'te kırıldı ve tahrip edildi. Murnau'nun cesedi çıkartılıp başı kesildi. Olay yerinde bal mumu kalıntısının bulunduğu bildirildi, bu da gizli ya da törensel bir öneme sahip olduğu düşünülen bir satanist ayini olarak yorumlandı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta F. W. Murnau ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Friedrich Wilhelm Murnau Filmleri
* Friedrich-Wilhelm-Murnau-Fonu
* F. W. MURNAU internettrash.com
* IMDb'de F. W. Murnau
* F.W. Murnau filmportal.de
# Émile Bernard

| Émile Bernard |
| --- |
|  Émile Bernard |
| Genel bilgiler |
| Doğum adı | Émile Bernard |
| Doğum | 28 Nisan 1868(1868-04-28) Lille, Fransa |
| Ölüm | 16 Nisan 1941 (72 yaşında) Paris, Fransa |
| Uyruk | Fransız |
| Evlilik(ler)i | Andrée Fort |
| Alanı | Resim |
| Etkin yıllar | 1884-1941 |
| Katıldığı akımlar | Post-empresyonizm **·** cloisonnizm |
| Etkilendikleri | Fernand Cormon, Le Titien, Paul Cézanne |
| Ünlü yapıtları | Madeleine au Bois d'Amour (1888), Orsay Müzesi, Paris |
|  |
| Ödüller |
| Chevalier de la Légion d'honneur (1936) |
|  |

**Émile Bernard** (d. 28 Nisan 1868, Lille - ö. 16 Nisan 1941, Paris), Fransız art izlenimci ressam, yazar ve sanat eleştirmeni. Vincent van Gogh, Paul Gauguin ve Eugène Boch'un yakın arkadaşıdır. Aynı zamanda 1886-1888 yılları arasında Fransa'da oraya çıkmış bireşimci anlayışı temel alan Pont-Aven Ekolü'nun bir üyesidir.

## Yaşamı

Émile Bernard sanat hayatınında önemli bir yer tutan Gutmon atölyesinde (1884-1886) Henri de Toulouse-Lautrec ve d'Anguetin gibi ressamlarla beraber öğrenim gördü. İlk yıllarında yeniizlenimcilik anlayışına yöneldi. d'Anguetin'in "bölmeci" çalışma ve araştırmalarına katıldı. Ressam Paul Cézanne'den etkilendi. Fransa Pont-Aven'de 1886-1888 yılları arasında Paul Gauguin ile birlikte Pont-Aven Ekolü doğrultusunda bireşimci anlayışı temellendirdi. 1889 yılında açılan Dünya sergisinde Paul Gauguin ve onun çevresindeki ressamlarla Cafe Volpini'de bir sergi düzenledi. Simgeciler grubuna dahil ettiği Gauguin'in burada odaktaki isim olmasından sanatındaki yaratıcılığı olumsuz yönde etkilendi ve gizemciliğe yönelmesine neden oldu. 1893 yılından 1904 yılına kadar İtalya, Yakın Doğu ve Mısır gibi coğrafyaları gezdi. Ardından *La Rénovation Esthétique* adlı dergiyi çıkarmaya başladı. Bu dergide ilkel Rönesans üslubunu savundu ve bu doğrultuda eserler verdi (Deniz kıyısında şövalyelerin dövüşü). Bunun dışında makale ve şiirler (Le Voyage de l'Etre) kaleme aldı. *Réflexions d'un temoin de la décadence du Beau* adlı 1902 tarihli kitabında ise Gauguin, Paul Cézanne ve Vincent van Gogh ile olan yazışmalarını topladı.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Émile Bernard ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Edebî modernizm

**Edebi modernizm** ya da **modernist edebiyat** 19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın başında Avrupa ve Kuzey Amerika'da ortaya çıkmış, şiir ve düzyazıda kullanılan geleneksel yöntemlerden ayrılan bir tekniğin uygulandığı yazınsal akımdır. Ezra Pound'un "Make it new." adlı yapıtındaki yazınsal biçim ve ifade tarzı edebi modernizme örnek gösterilebilir. I. Dünya Savaşı'nın neden olduğu korku toplumsal varsayımların yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmış; edebi modernist yazarlar bu değişimin sonuçlarını yapıtlarına yansıtmıştır.

## Temsilcileri

|  |  |
| --- | --- |
| * Knut Hamsun (1859-1952)
* Italo Svevo (1861-1928)
* Ryūnosuke Akutagawa (1861-1928)
* Luigi Pirandello (1867-1936)
* André Gide (1869-1951)
* Rainer Maria Rilke (1875-1926)
* Guillaume Apollinaire (1880-1918)
* Andrei Bely (1880-1934)
 | * Grigol Robakidze (1880-1962)
* Wyndham Lewis (1882-1957)
* Franz Kafka (1883-1924)
* Georg Trakl (1887-1914)
* Hope Mirrlees (1887-1978)
* Karel Čapek (1890-1938)
* Konstantine Gamsakhurdia (1893-1975)
* Miroslav Krleža (1893-1981)
 |

## Kaynakça
# Henryk Górecki

Henryk Mikołaj Górecki
**Henryk Mikołaj Górecki** (**Henrik Mikoway Guretski** okunur) (6 Aralık 1933; Czernica, Polonya - 12 Kasım 2010; Katowice, Polonya), Polonyalı klasik müzik bestecisi. 1950'lerin ve 1960'ların sonlarına doğru düzensiz modern müzikten etkilenen besteci, 1970'lerde kompozisyonlarında saf *Kutsal Minimalizmi* işlemiştir.

Wikimedia Commons'ta Henryk Górecki ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Peter Cosgrove

Peter Cosgrove, 2014
General **Sir Peter John Cosgrove** (d. 28 Temmuz 1947 Sidney, New South Wales), emekli kıdemli Avustralya Ordusu subayı ve Avustralya'nın 2014- 2019 yılları arası görev yapan 26. Genel Valisi. Kraliyet Askeri Koleji'nden mezundur. Cosgrove, Vietnam Savaşı'nda savaşmış ve 1971 yılında Askerî nişan almıştır. 1983 ile 1984 yılları arası Avustralya Kraliyet Alayı'nda (1 RAR) 1. Tabur komutanıydı ve daha sonra 6. Tugay Komutanı ve 1. Tümen komutanı olarak görev yaptı. Doğu Timor barış misyonu sırasında Doğu Timor'un Uluslararası Kuvvetleri (INTERFET) komutanı olarak görev yaparak, 1999 yılında ön plana çıkmıştır. 2000'den 2002'ye kadar, Avustralya Ordusu ve sonra 2002-2005 yılları arası Savunma Gücü Komutanı oldu. Korgeneral ve daha sonra Orgeneral rütbesine yükseldi.

Ocak 2014 yılında Cosgrove, Avustralya Genel Valisi Quentin Bryce'ın yerine seçildi ve 28 Mart 2014 tarihinde göreve başladı. Cosgrove 1 Temmuz 2019'da genel vali olarak emekli oldu ve emekli General David Hurley yerine göreve başladı.

## Kaynakça
# Devlet tahvili

**Devlet tahvili**, devletin 1 yıldan uzun vadeli borçlanma ihtiyaçlarını karşılamak için çıkarılan borçlanma senetleridir. Türkiye'de Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılır. Bu finansal araç uygulamasında devlet belirtilen tarihte (vade) faiz getirisiyle beraber ödeme yapmayı garanti eder. Devlet tahvillerinden tüzel kişiler faydalanabildiği gibi, bankalar da tahvilleri bilançolarının aktif kaleminde yatırım aracı olarak bulundurabilirler. Devlet tahvilleri sabit faizli, değişken faizli olabildiği gibi dövize endeksli de olabilirler.
# Witwatersrand Altına Hücumu

| Witwatersrand Altına Hücumu |
| --- |
| Witwatersrand Havzası ve büyük altın yatakları |
|  |
| Tarih | 1886 |
| Konum | Witwatersrand Havzası, Johannesburg, Güney Afrika |
| Sonuç | İkinci Boer Savaşı'nda (1899-1902) Boer yenilgisi, Boer özerkliğinin kaybı ve Güney Afrika'da mutlak İngiliz hakimiyeti |

**Witwatersrand Altına Hücumu**, 1886'da başlayan ve Johannesburg'un kurulmasına yol açan bir altına hücumdu. Bu altına hücum, Mineral Devrimi'nin önemli bir parçasıydı.

## Kökeni

Günümüzde Mpumalanga ilinde yer alan Barberton ve Pilgrim's Rest alüvyal madenlerindeki altın madencileri ve yerel kabileler, altın yataklarının varlığından şüpheleniyordu. 1886'da, Witwatersrand bölgesinde altın keşfedildi. Bilimsel çalışmalar, Johannesburg'dan Welkom'a uzanan "Altın Yay" bölgesinin önceden devasa bir göl olduğunu, bölgeye yerleşen silt ve alüvyal altından oluşan altın yataklarının bu hücumu başlatan altını oluşturduğunu gösteriyor.

## Keşif

Bölgedeki ilk altın keşfi 1852'de, Gallerli bir minerolog olan John Henry Davis tarafından Transvaal Cumhuriyeti'nde yer alan Krugersdorp'taki Pardekraal çiftliğinde yapıldı. Davis, bulduğu altını başkan Marthinus Pretorius'a gösterdi, ancak bu keşif yayılırsa yeni kurulmuş olan cumhuriyete olacaklardan korkan Pretorius, Davis'e altı yüz sterlin değerindeki altını Transvaal Hazinesi'ne satmasını söyledi ve hemen ardından ülkeden ayrılması emredilen Davis, askerler tarafından sınıra kadar eşlik edilerek Cape Kolonisi'ne geri döndü.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Witwatersrand Altına Hücumu ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* South African Mines of Witwatersrand (Images) 28 Aralık 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* The Johannesburg Gold Fields 4 Mart 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., The Baldwin Project
* The Rand, West Gippsland Gazette, June 21, 1904

## Kaynakça
# Nome Altına Hücumu

Altın arayıcıları, Nome 1900
**Nome Altına Hücumu** (İngilizce *Nome Gold Rush*), Amerika Birleşik Devletleri'nin Alaska eyaletinde Nome Census Area sayım bölgesinin en gelişmiş şehri olan Nome kasabasında yaklaşık olarak 1899-1909 yılları arasında yaşanan altına hücum hareketidir. Klondike Altına Hücumumda umduğunu bulamayan altın arayıcıları Nome'de altının bulunduğu haberleri üzerine Kanada'dan Alaska'ya geçmişlerdir.

## Kaynakça
# Likit sermaye

**Likit sermaye** veya **sermaye akışkanlığı**, bir firmanın nakit olarak tuttuğu varlıklarının bir kısmıdır. Nakit bakiyelerini, banka mevduatlarını ve para piyasası yatırımlarını içerir.

## Ayrıca bakınız

* Sabit varlıklar
* Likidite

## Kaynakça
# Gey kurtuluş

**Gey kurtuluş**, 1960'ların sonlarından 1970'lerin ortalarında cinsel yönelimlerini topluma ifşa eden ve eşcinsel olduğunu gururla dile getiren kimliğini açık yaşayan lezbiyen ve gey hareketidir. Coming out ve onur yürüyüşü modern LGBT hareketinin önemli bir parçası olarak kaldı, lezbiyen ve gey topluluklarının görünürlüğünün artmasını sağladı. Hareket Kuzey Amerika, Batı Avrupa, Avustralya ve Yeni Zelanda toplumlarında lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender hareketidir.

## Orijinleri ve hareketin tarihçesi

Gey kurtuluş gösterisi, Washington, DC, 1970
New York'ta 1969 yılında Stonewall ayaklanmaları yeni bir hareketin ilk kıvılcımları olarak hatırlanmaktadır, fakat hareketin kökeni bu simgesel olayın daha öncesine dayanmaktadır. Polisin 1725 başlarında bar-baskınlarında yeni bir şey oluşmaya başladı, Londra'da bir moli evinde müşteri olan birisi polis baskını ile savaştı. Organize hareketler özellikle Batı Avrupa'da 19. yüzyıldan bu yana toplumsal reform için kampanyalar yapmıştır. II. Dünya Savaşı'nın sonlarından 1960'ların başlarına kadar bu hareket Homofil hareketi olarak bilinir. Homofil hareketi "politik muhafazakârlık" olarak tanımlandı. Eşcinsel aşk ve transseksüellik zamanın baskın kültürü tarafından marjinal olarak görüldü.
# Amerikan mutfağı

Elmalı turta
**Amerikan mutfağı**, Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) yaşayanlara özgü bir mutfaktır. ABD'de yaygın olan pişirme stilleri, diğer Batı ülkelerindekilerine benzer. Buğday, ABD'de kullanılan ana tahıl bitkisidir. Geleneksel Amerikan mutfağında hindi, ak kuyruklu geyik eti, patates, tatlı patates, mısır, kabak ve akçaağaç şurubu gibi malzemeler kullanılır; bunların hepsi Amerikan yerlileri ve ilk Avrupalı göçmenleri tarafından işlenirdi. Mangalda yavaşça pişirilen domuz ya da dana eti, crab cake, patates cipsi ve damla çikolatalı kurabiye, Amerikalılara özgün yemek stilleridir. *Soul food*, Afrikalı köleler tarafından geliştirilen bir mutfak ve özellikle ABD'nin güneyinde popülerdir, lakin ABD'nin diğer yerlerinde yaşayan Afrikalı Amerikalılar arasında da sıkça rastlanır. Louisiana kreol, Cajun ve Tex-Mex gibi senkretik mutfaklar, özgü oldukları bölgeleri için büyük önem taşırlar.

Elmalı turta, kızarmış tavuk, pizza, hamburger ve hot dog gibi karakteristik yemekler, çeşitli göçmen grupların getirdikleri tarifelerden kaynaklanır. Pomfrit; burrito ve taco gibi Meksika yemekleri ve İtalyan kaynaklarından özgürce uyarlanan makarna yemekleri bütün ülke çapında tüketilir. Amerikalılar genelde çay yerine kahveyi tercih ederler. Amerikan endüstrileri tarafından yapılan pazarlama, portakal suyu ile sütün yaygın kahvaltı içeceği olmasından çoğunlukla sorumludur. 1980'ler ve 1990'lar boyunca Amerikalıların kalori alımı %24'e yükseldi; sıkça fast food restoranlarında yemek, sağlık memurlarının Amerikan "obezite salgını" olarak nitelendirdikleri durum ile bağlantılı olmuştur. Yüksek oranda tatlılaştırılmış alkolsüz içecekler çok popüler; ortalama Amerikalının kalori alımının %9'u şekerli içeceklerden oluşur.

## Ayrıca bakınız

 Wikimedia Commons'ta Amerikan mutfağı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

## Kaynakça
# Meslek birliği

**Meslek birliği**, ticari faaliyette bulunan ve aynı zamanda bir kamu hizmetini yerine getiren, mesleki menfaatlerin arttırılması amacı taşıyan her türlü kamu kurumu niteliğindeki mesleki kuruluşlarca oluşturulan birliklerdir.

Bu birlikler siyaset bilimi açısından aynı zamanda birer baskı grubudurlar. Meslek Birlikleri çoğu zaman Meslek Odaları'nın çatı kuruluşu niteliğindedirlir.

Türk Tabipler Birliği, Türk Veteriner Hekimler Birliği, Türk Eczacıları Birliği, Türk Diş Hekimleri Birliği, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Barolar Birliği ve Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Briliği Türkiye'deki meslek birliklerinden bazılarıdır.

## Meslek Odaları

Türkiye'de Serbest Meslek Erbabı ilgili meslek odalarına kayıt olmak zorundadır. (Serbest meslek erbabı herhangi bir şirkete veya devlete bağımlı olmadan kendi işyerini çalıştıran kişilerdir.) Esnaflar işyeri açabilmek için Esnaf ve Sanatkarlar odasına kayıt olmalıdır. Kendi bürolarını açacak olan Mühendisler ise Mimarlar ve Mühendisler odasına kayıt olurlar. Serbest çalışan avukatların da Baro'ya kayıt olmaları gerekir. Meslek odaları çalışma koşullarını düzenleyebilir, fiyat belirleyebilir, çalışma gün ve saatlerini tespit edebilir, denetim yapabilir, ceza kesebilirler. Cezalar arasında dükkân kapatma ve meslekten men etme bile vardır. Meslek odaları Osmanlı'daki Ahi Teşkilatlarının, Roma'daki Loncaların çağdaş versiyonlarıdır. İhtiyaç halinde odalar alt birimlere ayrılabilir. Örneğin bir şehirde Ticaret ve Sanayi odası Ticaret odası ayrı Sanayi odası ayrı olacak şekilde bölünebilir. Aynı durum mesela Esnaf ve Sanatkarlar odası, Mimarlar ve Mühendisler odası için de geçerlidir. Hatta gerek görüldüğünde daha alt birimler de açılabilir. Berberler odası, manavlar odası, şoförler odası, makine mühendisleri odası, inşaat mühendisleri odası gibi... Odalar üyelerinden aidat alırlar.

Tacirler Ticaret odasına, Sanayiciler sanayi odası varsa bu odaya kayıt olmakla yükümlüdürler.

Meslek Odaları kesinlikle Sendika değildir. Sendika dayanışma birliğidir ve üyelik gönüllülük esasına dayalıdır. Sendikalar denetim yapamaz, ceza kesemez.

## Kaynakça

* Türkiye'de Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları İle İlgili Temel Tartışmalar, Aslan AVŞARBEY, Tuğba DİLEKCİ; Türk İdare Dergisi / Sayı 478 (Sayfa: 323 - 358)
* Türkiye'de Meslek Kuruluşları: Özgürlük mü Kısıtlama mı? Halit Hakan Ediğ, Liberal Düşünce, Yıl 16, Sayı 63, Yaz 2011 s. 223 - 233
* Meslek Kuruluşlarına Zorunlu Üyeliğin Üzerine Hukuki Bir Değerlendirme, Prof. Dr. Zehreddin ASLAN, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt: 15, Özel S., 2013, s.1229-1240 (Basım Yılı: 2014)

## Dış bağlantılar

* Meslek Odaları Nedir? Meslek Odaları Ne İşe Yarar? 9 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Odalar 10 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Türkiye’de Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları, Sivil Toplum ve Demokrasi 12 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Zorunlu izin

**Zorunlu izin**, bir işverenin veya bir şirketin geçici bir süreliğine şirketin ya da ekonomik sistemin doğuracağı zorunlu nedenlerden ötürü çalışanlarının tamamını ya da bir kısmını izine çıkarması durumudur. Bu istemsiz zorunlu izinler kısa veya uzun süreli olabilir.

## Türkiye'deki uygulama

Yıllık Ücretli izin yönetmeliğinin 10. maddesine göre, işveren belli dönemlerde çalışanları toplu ya da kısmi olarak izine çıkarabilir. Türkiye'deki ilgili yasada bu tip toplu ve zorunlu izinlerin ücretli ya da ücretsiz olarak iş verenin ya da çalışanın tek taraflı olarak karar verebileceğine dair bir hüküm yoktur. Çalışan ve işveren arasında yapılan iş sözleşmelerinde veya işyerlerinde yapılan toplu iş sözleşmelerinde ücretsiz izinle ilgili bir düzenleme yapılmış ise bu düzenlemeye uygun olarak ücretsiz izin hakkı kullanabileceklerdir. Eğer bu yönde bir karşılıklı anlaşma ile belirlenen düzenleme önceden yapılmamışsa, ücretsiz izin ancak işveren ve çalışanın karşılıklı olarak anlaşmasıyla uygulanabilir.

### Koronavirüs salgını 2020

İş Kanunu'nda salgın ya da bulaşıcı hastalıklara ilişkin özel ve net bir düzenleme olmamsına rağmen, işveren işçinin sağlığının tehlikeye atılacağını ve iş yerinin virüsten dolayı zarar göreceğini düşünüyorsa çalışanlarına ücretsiz izin verebilir. Kanunda salgına ilişkin ücretsiz izin açık bir şekilde düzenlenmese de İş Kanunu'nun 24. ve 25. maddelerinin (III) numaralı bendinde yer alan *zorlayıcı sebep* ibaresinden salgını, bulaşıcı hastalıkları, doğal afetleri kapsadığı anlaşılabilir. Nitekim zorlayıcı sebep, Yargıtayca mücbir sebep olarak tespit edilmiştir. Bu kapsamda Yargıtay Kararına bakıldığında işveren virüsü mücbir sebep sayarak çalışanına ücretsiz izin verebilecektir.

## Kaynakça
# Hastalık izni

İşçi ya da çalışanın geçirdiği kaza ya da yakalandığı hastalık nedeniyle işine gidemediği günler. Bazı durumlarda hastalık izni doktor tavsiyesi olarak hastalık iyileşene kadar devam edebilir. Devlet kurumları ya da özel şirketlerde çalışanlara kanunların verdiği sosyal hak.

## Kaynakça
# Ebeveyn izni

**Ebeveyn izni**, **doğum izni**, **analık izni** ya da **babalık izni**, neredeyse tüm ülkelerde mevcut olan bir çalışan hakkıdır. "Ebeveyn izni" terimi; doğum, babalık ve evlat edinme izinlerini kapsayabileceği gibi her iki ebeveyne de çocuklarına bakmaları için tanınan ayrı bir aile izni türünü tanımlamak amacıyla da kullanılabilir. Bazı ülkelerde ve hukuk sistemlerinde "aile izni", hasta bireyin aile üyelerine hastanın bakımı için verilen izinleri de kapsar. Asgari haklar ve izne uygunluk şartları yasalarla ya da şirketlerin içtihatlarıyla belirlenir.

Ücretsiz ebeveyn izninde çalışanın izinde olduğu süre boyunca çalışan kadroda yer almaya devam etse de bu süre boyunca ücret almaz ve sosyal güvenlik ödemeleri de yapılmaz. Ücretli ebeveyn izninde ise bir çocuğun veya bakıma muhtaç bir aile üyesinin bakımı amacıyla ücret ve sosyal güvenlik ödemeleri rutin şekilde yapılır.

Ebeveyn izni, uzun yıllardır şu ya da bu şekilde yasal bir hak veya hükûmet programı olarak uygulanmaktadır. Uluslararası Çalışma Örgütü, 2014 yılında 185 ülke ve bölgedeki ebeveyn izni politikalarını incelemiş ve Papua Yeni Gine dışındaki tüm ülkelerin ebeveyn iznini zorunlu kılan yasalara sahip olduğunu tespit etmiştir. Farklı bir çalışma, incelenen 186 ülkeden %96'sının annelere izin sırasında bir miktar ödeme yaptığını ancak bu ülkelerin yalnızca %44'ünün babalar için aynı imkânı sunduğunu ortaya koymuştur. Marshall Adaları, Mikronezya, Nauru, Palau, Papua Yeni Gine, Tonga ve Amerika Birleşik Devletleri; Birleşmiş Milletler üyesi olup işverenlerin yeni ebeveynlere ücretli izin vermesini zorunlu tutmayan yedi ülkedir. İşverenler bazen herhangi bir yasal zorunluluk olmaksızın kendi inisiyatifleriyle ücretsiz ve/veya ücretli ebeveyn izni hakkı vermektedir.

Araştırmalar, ücretli ebeveyn izninin hem çocukların hem de annelerin sağlığı üzerinde oldukça olumlu etkileri olduğunu göstermektedir.

## Kaynakça
# İşsizlik sigortası

**İşsizlik sigortası**, bir işyerinde çalışırken, kendi istek ve kusuru dışında işini yitirenlere, uğradıkları gelir kayıplarını kısmen de olsa karşılamayı amaçlayan, devlet tarafından kurulan zorunlu bir sigorta türüdür. Türkiye'de Mart 2002 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanmış işsizlik sigortasının yasal dayanağı 4447 sayılı kanundur.

## Yararlanma koşulları

İşsizlik sigortası açısından işsiz, çalışma gücü, istek ve yeteneği mevcut ve çalışmakta iken kendi istek ve iradesi dışında kastı ve kusuru olmaksızın işsiz kalan (askerlik görevi nedeniyle iş sözleşmesini feshetme bunun dışındadır) ve yasada belirlenmiş çalışma gruplarından birinde çalışan kimsedir.

İşsizlik sigortasından yararlanabilmek için gerekli olan koşullar şunlardır:

* Kişi iş sözleşmesinin sona ermesinden önceki son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olmalı, ayrıca işten ayrılmadan önceki son 120 gün kesintisiz prim ödemiş olmalıdır.
* Kişi kendi istek ve iradesi dışında kastı veya kusuru olmaksızın işsiz kalmış olmalıdır.
* Kişi hizmet akdinin sona ermesinden itibaren 30 gün içinde işten ayrılma belgesiyle Türkiye İş Kurumuna şahsen başvuruda bulunmalıdır. İşten ayrılma belgesi işten ayrılmadan itibaren 15 gün içinde işverenden alınmış olmalıdır.
* Kişi çalışmaya elverişli ve istekli olmalıdır.
* Kişi başka bir kurumdan gelir elde etmemelidir.

## Sağlanan hizmetler

Bu şartları haiz olan sigortalıya işsizlik ödeneği bağlanır. İşsizlik ödeneğinin verilme süresi prim ödeme gün sayısıyla orantılıdır. Son 3 yıl içinde 600 gün prim ödemiş olanlara 180 gün, 900 gün prim ödemiş olanlara 240 gün ve 1080 gün prim ödemiş olanlara 300 gün işsizlik ödeneği tahsis edilir. İşsizlik ödeneğinin yanında sigortalı işsizlere yardım olarak Genel sağlık sigortası ve analık sigortası primleri ödenir. İşsizlik ödeneği tutarı, sigortalının son 4 aylık kazanç ortalamasının % 50'sidir. Ancak bu miktar asgari ücretin net miktarını geçemez.

## Ayrıca bakınız

* Türkiye'de işsizlik

## Kaynakça