Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Havan (anlam ayrımı)

**Havan** birden fazla anlamda kullanılır:

* İçinde bir şey dövüp ufalamaya yarayan, tahta, taş, maden veya plastikten yapılan kap.
* Havan, 45 derece üstü açılarla ateş eden kısa namlulu top.
* Havan (coğrafya), korunaklı bir su kütləsi.
# Aydınlatma

Classical Spectacular sıradan sahne ışıklandırmasının yanı sıra özel lazer efektleri kullanmış.
Eyfel Kulesi
**Aydınlatma** veya **ışıklandırma**; tiyatro, dans, opera gibi sahne sanatlarında kullanılan aydınlatma yöntemi. Sahne ışıklandırması amaçlı da kullanılan yöntem son yıllarda bina, tarihî eser ya da dikkat çekilmesi istenen bölgenin görsel olarak zenginleştirilip, dikkat çekici bir şekilde aydınlatılması amacıyla da kullanılmaktadır.

Farklı ışıklandırma amaç ve prensipleri için sahne ışıklandırma araçlarının birçok farklı türü kullanılmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* High-key ışıklandırması
* Low-key ışıklandırması
* Sahne ışıklandırması

## Dış bağlantılar

* Stagelink Işıklandırma Tasarımcıları Yönetmeliği
* Birleşik Krallık Ses ve Işıklandırma Topluluğu 18 Şubat 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Blue-Room Teknik Forumları 12 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Humbaracı Ocağı

Humbaracı Sancağı
Humbaracılar
**Tımarlı** /**Ulufeli** /**Tımarlı SubayıHumbaracı Ocağı**, Osmanlı Devleti'nin askeri teşkilatı'nda humbara imal eden ve bunu kullanan sınıfın bağlı olduğu ocak. Kumbaracı ocağı da denilmektedir. Dünyanın ilk havan topu sınıfıdır.

Humbara, demir veya tunçtan dökülmüş el bombasıdır.

Humbaracılık, Osmanlı Devleti'nde 16. yüzyılda Mustafa ismindeki bir topçu bölükbaşısının ilk tunç humbara dökümhanesini kurmasıyla ortaya çıkmıştır. 1729'da Osmanlı'ya ilticâ eden ve Müslüman olduktan sonra Kont Bonneval nam-ı diğer Humbaracı Ahmed Paşa tarafından geliştirilip düzenlendi. 1783'te Sadrazam Halil Hamid Paşa humbaracılar için yeni düzenlemeler getirdi ve 1792'de çıkarılan bir nizamnameyle humbaracıların yetkileri arttırıldı. Humbaracılar, Ahmed Paşa'nın çabalarıyla ordunun en disiplinli ve düzenli sınıfı durumuna gelmişti.

Humbaracı Ocağı'nın ıslahı ilk olarak 18. yüzyılda, Humbaracı Ahmed Paşa ve Sadrazam Osman Paşa'nın isteği üzerine gündeme gelmiştir. 1731'de ıslah projesi hazırlandı ve iki yıl sonra da Üsküdar'da Humbaracı Ocağı kuruldu. Böylece Bosna'dan 300 ulufeli humbaracı adayı ile çeşitli kalelerden seçilen 300 tımarlı humbaracı eğitime başlayarak humbara imalathanesi kurulması yolunda adımlar atıldı. Bir yasa ile tımarlılar 25'er kişilik gruplar halinde İstanbul'a giderek eğitim almaları sağlandı.

Kapıkulu Ocağı'ndaki bozukluklar ve düzensizlik zamanla Humbaracı Ocağı'nı da etkilemeye başladı. 1826 yılında Vaka-i Hayriye sırasında Humbaracılar, devletin tarafında olarak topçu ve cebecilere destek olmuştur. Humbaracı Ocağı, Sultan II. Mahmud zamanında Asakir-i Mansure-i Muhammediyye'nin kurulmasıyla kaldırılmış fakat varlığını Sultan II. Abdülhamid dönemine kadar sürdürmüştür.
# Baron

**Baron**, Avrupa terminolojisinde asaletin şövalyelikten sonra gelen 2. basamağı, vikontluktan küçük soyluluk payesidir. İngiliz literatüründe baronlara "Lord" denilmektedir. Baron eşine **barones** denir. **Baronet** (küçük baron) payesi yalnız İngiliz literatüründe vardır ve 1611'de oluşturulmuştur.

*Kızıl Baron* olarak anılan Manfred von Richthofen
## Etimoloji

Fransızca *baron* "bir soyluluk ünvanı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince *barō* "1. orduda asker yamağı, 2. kralın şahsi hizmetinde bulunan ve sofrasından yiyen kimse, 3. feodal hukukta doğrudan krala bağlı mülk sahibi" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Germence bir sözcükten alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

## Kaynakça

* Sanders, I. J. *English Baronies: A Study of their Origin and Descent, 1086–1327*. Clarendon Press, 1960.
# Tuaregler

Tuaregler("Tevarikler")| [[Dosya:Tuareg - In Rissani Morocco ca. 2008.JPG Bir Tuareg, Ocak 2008, Fas|frameless]] |
|  |
|  |
| Önemli nüfusa sahip bölgeler |
|  Nijer | 720,000 (1998) |
|  Cezayir | 130,000 (2008) |
| Libya | 17,000 (1993) |
| Burkina Faso | 60,000 (1991) |
| Mali | 440,000 (1991) |
| Diller |
| Tuareg dil (ler) (Tamaşek, Tamajeq, Tamahaq) |
| Din |
| İslam, Animizm |

**Tuaregler(ⴾⵍⵜⵎⴰⵣⵗⵜ)**; Burkina Faso, Cezayir, Libya, Mali ve Nijer arasında geniş bir alanda yaşayan ve Berberi dillerinden birini konuşan halk. Sayıları yaklaşık 1,2 milyona ulaşan Tuaregler bağımsız bir siyasi örgütlenmeye de sahiptirler.

Kuzey Tuaregleri çoğunlukla çölde, Güney Tuaregleri ise daha çok step ve savanlarda yaşar. Kuzeydeki başlıca Tuareg konfederasyonları Ahaggar ve Azcer, güneyde ise Asben, İfora, İtesan, Avellimiden ve Kel Tademaket'tir. Güney Tuaregler Zebu ve deve yetiştirir ve bunların bir bölümünü Kuzey Tuareglerine satarlar. 1970'lerde ve 1980'lerde Moritanya'nın güneyi, Senegal, Nijer, Burkina Faso ve Çad'ı etkisi altına alan kuraklık güneydeki Tuareglerin sayısının azalmasına ve hayvancılığa dayalı geleneksel yaşam biçimlerinde önemli değişikliklere yol açmıştır. Güney bölgelerde yaşayan Tuaregler kısmen melezleşmiştir.

Geleneksel Tuareg toplumu soylular, din adamları, vasallar, zanaatçılar ve eskiden köle emekçilerinden oluşan katmanlara bölünmüştür. Tuaregler geleneksel olarak, kırmızıya boyanmış deri çadırlarda yaşarlar. Günümüzde deri yerine naylon çadırlar da kullanılmaktadır. Güneyde ise beşik tonozlu keçe çadırlar yaygındır. Yetişkin erkekler kadınların, yabancıların ve evlilik yoluyla akraba oldukları kişilerin yanında mavi bir peçe takarlar; ama bu gelenekler kentleşmeyle birlikte kaybolmaya başlamıştır. Tuaregler arasında eski Libyalıların kullandıklarına benzer bir el yazısı olan Tifinag *varlığını korumaktadır.*

Tuareg toplumunda kadın baskı altında değildir ve kısıtlanmamıştır. Tek eşlilik yaygındır. Kadınlardan çok erkeklerde örtünmeye önem verilir.

## Notlar

Tuareglerin kuzey Afrikada yoğun olarak yaşadıkları alan
 Wikimedia Commons'ta Tevarikler ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
# Wespe

| Wespe |
| --- |
| -------- |
| Çeşidi | Kundağı Motorlu Obüs |
| Uyruğu |  Nazi Almanyası |
| Hizmet geçmişi |
| Kullanıldığı savaşlar | II. Dünya Savaşı |
| Özellikler |
| Ağırlık | 11 ton |
| Uzunluk | 4,81 m |
| Genişlik | 2,30 m |
| Yükseklik | 2,20 m |
| Mürettebat | 5 (komutan, sürücü, 3 topçu) |
| Zırhı | 5-30 mm |
| Ana silahı | 1× 105 mm leFH 18M L/28 (32 mermi) |
| Motor | Maybach HL62TR benzinli motor 6 silindirli 140 hp (beygir gücü) (105 kW (kilowatt)) |
| Süspansiyon donanımı | yaprak yay |
| Harekat menzili | 220 km |
| Azami hız | 40 km/h |

**Wespe** (Yaban arısı), resmi adıyla **Leichte Feldhaubitze 18 auf Fahrgestell Panzerkampfwagen II**, II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan Alman kundağı motorlu obüs türüdür. Panzer II tankı şasesi üzerine yapılmıştır. Mühimmat envanter tanımı **Sd.Kfz. 124**'tür (özel amaçlı taşıt 124).

1940 yılındaki Fransa Seferi sırasında Alman ordusu tarafından kullanılan Panzer II tankı doğrudan cephe savaşları için pek de elverişli değildi. Bunun en önemli nedeni tank hem silah hem de zırh mekaniği bakımında pek de sağlam değildi. Kundağı motorlu toplara olan ihtiyacın ortaya çıkması ile beraber Panzer II tankları bu araçlarla yer değiştirilerek cephe ömürleri uzatıldı.

Wespe modeli Alkett firması tarafından Panzer II Ausf. F şasesi üzerine dizayn edildi. Bu araçların üretimi ise Polonya'da yapıldı. Aslında dizaynı çok basitti. Panzer II taretinin yerine 10.5 cm leFH 18 obüs monte edildi.

Wespe ilk olarak 1943 yılında ön doğu cephesinde kullanıldı. O kadar başarılı oldu Adolf Hitler bütün Panzer II'lerin Wespe modeline dönüştürülmesini ve Marder II modelinin üretiminin iptalini emretti.

Wespe Şubat 1943'ten 1944 ortalarına kadar üretildi, ta ki Kızıl Ordu Polonya'da bulunan Alman fabrikasını ele geçirene kadar. Bu süre zarfında toplam 662 tane top ve 158 tanede silahsız mühimmat taşıyıcı imal edildi.

İmha edilmiş bir **Wespe** Haziran 1944
## Dış bağlantılar

* Renkli çizimi
* Achtung Panzer! 25 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* AFV Database
* OnWar
* War Gamer
* Sağlam kalan Panzer II tankları 14 Aralık 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

## Ayrıca bakınız

* II. Dünya Savaşı Zırhlı Araç Listesi

Wikimedia Commons'ta Wespe ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# 15 cm sIG 33 (Sf) auf Panzerkampfwagen I Ausf B

| 15 cm sIG 33 (Sf) auf Panzerkampfwagen I Ausf B |
| --- |
| Çeşidi | Kendinden itişli silah |
| Uyruğu | Nazi Almanya'sı |
| Hizmet geçmişi |
| Hizmet | 1940 - 1943 |
| Kullanıcılar | Nazi Almanyası |
| Kullanıldığı savaşlar | 2. Dünya Savaşı |
| Üretim tarihi |
| Tasarlandığı tarih | 1939 - 1940 |
| Üretici | Alkett |
| Üretim adedi | 38 dönüştürülmüş |
| Özellikler |
| Mürettebat | 4 kişi |
| Zırhı | 13 mm - 5 mm |
| Azami hız | 140 Km/S |

**15 cm sIG33 (Sf) auf Panzerkampfwagen I Ausf B,** bazen (gayri resmi olarak) *Sturmpanzer I* *Bizon* olarak anılır, 2. Dünya Savaşı sırasında kullanılan bir Alman kundağı motorlu silahıydı.

150mm sIG 33 auf panzerkampfwagen
## Geliştirilmesi ve Tarihçesi

Almanlar'ın Polonya Seferi, motorlu piyade alaylarına piyade silah şirketlerince tahsis edilen çekili *sIG 33* toplarının muharebeler ve çatışmalar sırasında tanklara ayak uydurmakta zorluk çektiğini ve yetersiz kaldığını göstermişti. En kolay çözüm, yedek bir tank şasisini savaşa taşıyacak şekilde değiştirmekti. *Panzer I Ausf*'un şasisine bir *sIG 33* monte edildi*,* taret ve üst yapı yerine araba ve tekerleklerle tamamlandı. 13 milimetre (0,51 inç) kalınlığındaki levhalar, gövdenin ön kısmında uzun, üstü açık bir dövüş bölmesi oluşturmak için kullanıldı. Bu silahı ve nişancının kendisini küçük silah ateşinden ve mermi parçalarından daha iyi sakınılmasına sebep oldu, yükleyiciler tamamen açıkta kaldı. Zırhın en arka kısmı, yeniden yüklemeyi kolaylaştırmak için menteşeliydi.

Mühimmat koyacak yer yoktu, bu yüzden ayrı bir araçla taşınması gerekiyordu. Monte edildiğinde, *sIG 33*'ün toplam mümkün hareketi 25°'dir ve -4°'den +75°'ye yükselebilir. Silah bir *Rblf36* teleskopu(Zırhların dışına çıkmadan nişan alınabilmesi için etrafı gözetlemek amacıyla üretildi.) kullandı. Şasi aşırı yüklendi ve arızalar çıktı. Aracın aşırı yüksekliği ve yerleşik mühimmat eksikliği, ciddi taktiksel dezavantajdır.

Otuz sekiz tanesi Şubat 1940'ta Alman zırhlılarının üretici firmalarından biri olan Alkett tarafından dönüştürüldü.

## Muharebe Tarihi

Otuz altı araç, bağımsız *schwere Infanteriegeschütz-Kompanie* (*mot.S.*) ("kendinden tahrikli ağır piyade silahı şirketleri") numarası 701-706'da organize edildi ve Fransa Savaşı'nda

Panzer tümenlerine atandı:

* 701. Bölüğü, 9. Panzer Tümeni'ne
* 702. Bölüğü, 1. Panzer Tümeni'ne
* 703. Bölüğü, 2. Panzer Tümeni'ne
* 704. Bölüğü, 5. Panzer Tümeni'ne
* 705. Bölüğü, 7. Panzer Tümeni'ne
* 706. Bölüğü, 10. Panzer Tümeni'ne

Alman 14. Motorlu Kolordusu'na atanan 5. Panzer Tümeni'nin bir parçası olarak 704. bölük, Balkanlar'ın işgali olan Marita Harekatı'na katıldı.

Daha sonra 1941 yılında aynı görevi, Sovyetler Birliği'nin işgal planı olan Barbarossa Harekatı için de sürdürüldü. 7. ve 10. Panzer Tümenleri'ne ait 705. ve 706. Bölükler bu sırada imha edildi. Geriye kalan şirketlerden sadece 701'incisi, 1942'de sonraki Case Blue'nun açılış aşamalarına katıldı, ancak o ve ana 9. Panzer Tümeni 1942 yazının sonunda Ordu Grup Merkezine transfer edildi.

Bu araçların son referansı 1943'ün ortalarında 5. Panzer Tümeni'nin 704. Bölüğü'ne aittir.

## Kaynakça
# VK 4502 (P)

| VK 45.02 (P) |
| --- |
| Uyruğu | Nazi Almanyası |
| Üretim tarihi |
| Üretici | Porsche |
| Üretim adedi | Hinten'in 3 modeli |
| Özellikler |
| Ağırlık | 57 ton (63 küçük ton; 56 emperyal ton) |
| Uzunluk | 1.071 m (3.513 ft 9 in) |
| Genişlik | 332 m (1.089 ft 3 in) |
| Yükseklik | 295 m (967 ft 10 in) |
| Mürettebat | 5 |
| Zırhı | 70-120 milimetre (2,8-4,7 in) |
| Ana silahı | 8,8 cm KwK 43 L/71 |
| Diğer silahları | 2 x 7.92 mm MG 34 |
| Motor | 2 Porsche tipi 101/3 670 hp |
| Süspansiyon donanımı | Yaylı bar |
| Harekat menzili | Unknown |
| Azami hız | 38 km/sa (24 mph) |

**VK 45.02 (P)** 2. Dünya Savaşı sırasında Porsche tarafından Nazi Almanyasında üretilen başarısız bir ağır tank projesinin resmi bir tasarımıdır.

Bu aracın tasarımı Nisan 1942'de başladı.Krupp taretleri üretme emri almıştı.Ancak, prototip tankın şasesi asla üretime geçmedi.Üretilen taretler ise ilk Tiger II tanklarına monte edildi.**VK 45.01 (P)** in kontratı kazanamamasından sonra, Dr. Porsche gelecek bir versiyon için tasarımı geliştirme yollarına koyuldu.Son müttefik tank modellerine göre, **VK 45.01 (P)** in zırhını artırmanın her halükarda onu rekabetçi kılmaya yeterli olmayacağı açıktı.Daha ağır ve daha iyi manevra yapıyor olması gerekmekte idi. Tip 180 adı altında tek araç olarak başlayan proje, 2 farklı şase yapılandırılması gerektiren 5 farklı araçtan oluşan bir seriye dönüşmüştür: Hinten, tareti gövdenin arkasında olan (yukarıda fotoğrafta) ve Vorne, tareti gövdenin önünde olan versiyon.İkisinde de elektrik ve hidrolik sürüş sistemi ile beraber 4 farklı motoru vardı. Bütün proje *VK 45.02 (P)* olarak bilinir.
# Reichsmark

| Reichsmark
 |
| --- |
| Reichsmark (Almanca) |
|

|  |
| --- |
|  |
| 1 ℛℳ
 |

 |
| ISO 4217 Kodu
 | `DRM` |
| Kullanıcı(lar)
 |  Weimar Cumhuriyeti (1924-1933)  Nazi Almanyası  Müttefik Tetkik Yönetimi
 |
| Altbirim
 |  |
| 1/100
 | Reichspfennig
 |
| Sembol
 | ℛℳ
 |
| Madenî paralar |  |
| Sıkça kullanılan
 | 50 rpf, 1 ℛℳ, 2 ℛℳ, 5 ℛℳ
 |
| Nadiren kullanılan
 | 1 rpf, 2 rpf. 5 rpf, 10 rpf
 |
| Banknotlar |  |
| Sıkça kullanılan
 | 5 ℛℳ, 10 ℛℳ, 20 ℛℳ, 50 ℛℳ
 |
| Nadiren kullanılan
 | 100 ℛℳ, 1000 ℛℳ
 |
| Merkez bankası | Reichsbank
 |

**Reichsmark** (Türkçe: *İmparatorluk Markı*, ℛℳ), 1924 ve 20 Haziran 1948 arası dönemde Almanya'da kullanılan para birimi. Bir Reichsmark, 100 *Reichspfennig* değerinde idi.

Reichsmark, 1920 Alman Enflasyonu'nun 1923 yılında zirveye ulaşması ile mecburi bir şekilde 1924 yılında Papiermark'ın yerine piyasa sürülmüştür. Papiermark ve Reichsmark arasındaki kur değeri 1 ℛℳ = 1012 farkı buluyordu. Ekonomik istikrarı en az kayıpla kapamak istenen Almanya Reichsmark'ı doğrudan Papiermark ile değiştirmemişti. Kademeli olarak ekonomik istikrar payına göre eski para biriminin yerini yenisi alıyordu. Bununla birlikte Deutsche Rentenbank tarafından desteklenen Rentenmark da geçici olarak piyasaya sürülmüştü.

II. Dünya Savaşı sırasında Almanya, Adolf Hitler'in politikası gereğince para birimini işgal ettiği ülkelerin ve müttefiklerinin para birimleri arasında sabit döviz kuru kurmuştur. Dönemin oranları şöyledir:

| Döviz | Zaman | ℛℳ değeri
 |
| --- | --- | --- |
| Belçika frangı | Mayıs 1940 | 0.1
 |
| Temmuz 1940 | 0.08
 |
| Bohemya ve Moravya korunası | 1939 | 0.1
 |
| Bulgar levi | 1940 | 0.03
 |
| Danimarka kronu | 1940 | 1
 |
| Fransız frangı | Mayıs 1940 | 0.05
 |
| İtalyan lirası | 1943 | 0.1
 |
| Lüksemburg frangı | Mayıs 1940 | 0.25
 |
| Temmuz 1940 | 0.1
 |
| Hollanda guldeni | Mayıs 10, 1940 | 1.5
 |
| Temmuz 17, 1940 | 1.327
 |
| Norveç kronu | 1940 | 0.6
 |
| ? | 0.57
 |
| Polonya zlotisi | 1939 | 0.5
 |
| İngiliz sterlini (Kanal Adaları) | 1940 | 5 (başlangıçta) |
| Hırvatistan kunası | Nisan 1941 | 0.05
 |
| Slovak korunası | 1939 | 0.1
 |
| Ekim 1, 1940 | 0.086
 |
| Ukrayna grivnası | 1942 | 0.1
 |

II. Dünya Savaşı'ndan sonra ABD ve SSCB'nin bastığı Reichsmarklar bir süre daha tedavülde kaldı. Almanya'nın bölünmesinden sonra yani 1948 yılında Reichsmark piyasadan çekilmiş ve yerini Batı Almanya'da Deutsche Mark, Doğu Almanya'da ise Doğu Alman Markı almıştır. Doğu Alman Markı 1968 yılında *Mark der DDR* ismini almıştır, halk arasında ise bu para birimine *Ostmark* denmekteydi.

## Banknot görüntüleri

* 20 RM, 1924
* 50 Rpf, 1938–1945
* 1 RM, 1938–1945
* 2 RM, 1938–1945
* 5 RM, 1938–1945
* 20 RM, 1938–1945
* 50 RM, 1938–1945

## Dış bağlantılar

* Nazi paraları hakkında bilgiler (İngilizce)
* IIDS dönemi Alman paraları (İngilizce)
* III. Reich para koleksiyonu30 Ekim 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* Weimar paraları (Rusça)
* III. Reich paraları (Rusça)
* III. Reich paraları 1933-1935 (Rusça)
* III. Reich paraları 1936-1945 (Rusça)
# Araç zırhı

ABD Ordusu 'ın M1 Abrams MBT TUSK yükseltmesi kompozit, reaktif ve etek zırh kullanmaktadır.
**Araç zırhı**, tanklar, uçaklar ve gemiler gibi zırhlı savaş araçlarında araç mürettebatını şarapnel, mermi, füze veya top mermisi gibi düşman atışlarından korumak için kullanılan zırh türüdür.

Sivil araçlar da zırhlı olabilir. Bu araçlar arasında devlet yöneticileri (örneğin başkanlık limuzinleri), muhabirler ve çatışma bölgelerinde veya şiddet içeren suçların yaygın olduğu yerlerde siviller tarafından kullanılan zırhlı otomobiller bulunmaktadır. Sivil zırhlı arabalar ayrıca güvenlik firmaları tarafından soygun veya yükün kaçırılması riskini azaltmak için para veya değerli eşya taşımakta kullanılır.

Zırh, araçları kasıtlı saldırı dışındaki tehditlerden korunmak için de kullanılabilir. Bazı uzay araçları, mikrometeoroidlerden veya uzay çöplerinden gelecek darbelere karşı korunmak üzere özel bir zırh ile donatılmıştır. Jet motoru ile çalışan modern uçaklarda, kompresör veya fanın hasar görmesi durumunda uçak gövdesine gelecek hasarı önlemek için gaz türbin motorlarının etrafında fan muhafazası veya enkaz muhafaza duvarı olarak adlandırılan, aramid kompozit kevlardan bir tür zırh takılır.

Aracın tasarımı ve amacı, taşınan zırh miktarını belirler. Zırh kaplamaları genellikle çok ağırdır ve aşırı miktarda zırh aracın hareket kabiliyetini kısıtlar. Bu sorunu azaltmak için buckypaper ve alüminyum köpük zırh plakalarını içeren bazı yeni malzemeler (nanomalzemeler) ve malzeme bileşimleri araştırılmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Elektrik yüklü zırh
* Modern zırhlı araçlar17 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Beygir gücü

Beygir gücü*BG kısaltması başka anlamlara da gelmektedir, diğer anlamları için BG maddesine bakınız.*
**Beygir gücü**, genellikle otomobil ve elektrik motorlarının güçlerinin belirlenmesi için kullanılan güç birimi. Birimin kısaltması hp'tir. Terim, buhar makinelerinin üretilmeye başlandığı yıllarda, bu makinelerin güçlerinin olası alıcılar tarafından kolayca anlaşılabilmesi için James Watt tarafından kullanılmıştır.

## Tanım

İskoçyalı mühendis ve fizikçi James Watt, ürettiği buhar makinelerinin iş yapabilme yeteneklerini müşterilerinin kolayca mevcut sistemlerle karşılaştırabilmeleri amacı ile 1782 yılında "Beygir Gücü" kavramını kullanmıştır.

Watt, bir atın bir 12 fit yarıçaplı bir değirmen çarkını saatte 144 kez veya dakikada 2,4 kez çevirebildiği ve çarka uyguladığı kuvvetin 180 libre-kuvvet olduğunu öngörerek aşağıdaki hesabı yapmıştır.

Buradaki birimlerin SI karşılıkları:

* 1 ft (fit) = 0,3048 m
* 1 libre = 0,45359237 kg
* 1 lbf (libre-kuvvet) = *g* × 1 libre = 9,80665 m/s2 × 1 lb × 0,45359237 kg/lb = 4,44822 kg·m/s2 = 4,44822 N
* 180 lbf (libre-kuvvet) = 180 × 4,44822 N = 800,6796 N

**İş = Kuvvet x Yol; Güç = İş / Zaman; Güç = (Kuvvet x Yol) / Zaman**

(ya da P =τ.ω ; τ=r×F ; τ=r.F.sinθ ; **P = r.F.sinθr.F.sinθ.ω**) (τ:tork, kuvvet momenti, birimi tork, tork=N.m=kg.m2/s2) (ω = açısal hız (rad/s))

ifadelerinden,

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
ve buradan çıkan 32.572 sonucunu 33.000'e yuvarlatan Watt bu rakamı 1 Beygir gücü olarak tanımlamıştır.

Günümüzde James Watt'ın adı ile anılan SI güç birimi Watt olarak, 1 AG:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 veya WIKINIUM\_MATH\_PH\_4
olur.

Horse Power kelimelerinin ilk harflerinden türeyen HP ifadesi Türkçeye Beygir Gücü olarak çevrilmiş ve BG olarak sembolleştirilmiştir. Otomobillerin motor gücü beygir gücü kavramında bazı nüansları bulunan kW, PS gibi birimlerle de ifade edilmektedir.

1 metrik AG veya PS: 735,49875 W'a eşittir.

### İndike beygir gücü

İndike (belirtilen) beygir gücü, pistonlu motorun içinde genleşen gazın enerjisinin (piston basıncı × motor hacmi) sürtünme hariç tutularak hesaplandığı bir ölçümdür. İndike gücün ölçümü indikatör cihazlarıyla yapılır. Bu cihazlar silindir içi basıncı mekanik, optik veya elektrikli olarak ölçer ve p-V diyagramında göstererek gücün hesaplanmasını sağlar. İndike beygir gücü, buhar basıncını da hesaba kattığı için nominal beygir gücünden daha doğru bir ölçümdür. Daha sonraları geliştirilen şaft beygir gücü (shp) ve fren beygir gücü (bhp) gibi ölçümlerin aksine makinelerin iç sürtünmesinden kaynaklanan kayıpları hesaba katmaz.

## Kaynakça
# Kilometre bölü saat

Otomobil hız göstergelerinde, iç halkada yazan **kilometre bölü saat**, dış halkada yazan ise mil bölü saati ifade eder.
Dünya genelindeki trafik işaretlerindeki hız sınırı birimleri:   **Kilometre bölü saat** (km/sa)   Mil bölü saat (mph)   İkisi birden   Hız sınırı olmayan yerler
**Kilometre bölü saat** (km/sa şeklinde de gösterilir), hız veya sürat birimi. Bir cismin 1 saat boyunca aldığı yolu ifade eder. Kısaltma olarak **km/sa** ya da **km·sa−1** kullanılır. Birçok ülkede hız birimi kilometre bölü saattir.

## Diğer birimlere çevrimi

* 3.6 km/sa ≡ 1 m/s, (Uluslararası Birimler Sistemine göre hız birimi, metre bölü saniye)
* 1 km/sa ≈ 0.277 78 m/s
* 1 km/sa ≈ 0.621 37 mph ≈ 0.911 34 ft/s
* 1 knot ≡ 1.852 km/sa (tam olarak)
* 1 mph ≡ 1.609344 km/sa (~1.61 km/sa)

## Ayrıca bakınız

* İvme
* Işık yılı
* Hız
* Mil bölü saat

## Dış bağlantılar

* km/sa - mph dönüştürücü 2 Ocak 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Online dönüştürülen hız birimleri: km/sa, mph
* mph - km/sa dönüştürücü 13 Temmuz 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Online dönüştürülen hız birimleri: mph, km/sa, m/s, ft/s, knot
# Sonderkraftfahrzeug

**Sonderkraftfahrzeug** (kısaltılmışı Sd.Kfz.) Almanca özel maksatlar aracı anlamına geliyordu. (ya da Özel Ordanat Aracı). Bu araçlar sadece Nazi Almanyası ordusu Wehrmacht tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanıldı. Genel olarak zırhlı savaş aracı kategorisine girerdi. Örneğin Panzer I den üretilen Sd.Kfz.101 aracı.
# Hanomag

Hannoversche Maschinenbau AG| Hanomag logosu |
| Hanomag'ın Hannover'deki genel merkezi. |
| Tip | Aktiengesellschaft |
| Endüstri | Otomotiv |
| Kuruluş | 1871 |
| Genel merkezi | Hannover, Almanya |
| Sahibi | Komatsu |

**Hannoversche Maschinenbau AG**, Almanya merkezli bir taşıt üreticisiydi. Şirket, 1871 yılında kurulmuş olup buharlı lokomotifler, traktörler, kamyonlar ve askeri araçlar üretmekteydi. Şirketin merkezi Hannover kentinde yer almaktaydı.

Hanomag, 1989 yılında Komatsu Limited tarafından satın alındı ve 2002 yılında Komatsu Hanomag GmbH adını aldı.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Hanomag ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# MG 34

MG 34

**MG 34** (*Maschinengewehr 34*), ilk kez 1934 yılında üretilip 1935 yılında servise girmiş Alman yapımı hava soğutmalı, 7.92 mm Mauser cephane kullanan hafif/orta Makineli tüfek.

I. Dünya Savaşı'ndan sonra klasik, hantal ve ağır Maxim mitralyözlerine alternatif olarak Alman mühendisler hafif yüksek ateş gücüne sahip MG 42 ve MG 34'ün ilk modeli MG 15'i yaptılar. MG 15'in geliştirilmesiyle 1935 yılında beklenen ağır makinalı MG 34 kullanıma girdi. MG-34 kolayca taşınabiliyor ve düşmanı psikolojik olarak yıpratıyordu. 1942'ye kadar piyade ve tanklarda kullanılan MG 34, 1942'den kullanımı sadece tanklarla sınırlandırıldı ve üretimi durduruldu. 1942 yılından itibaren MG 42 üretilmeye ve kullanılmaya başlandı.

## Dış bağlantılar

* Youtube'dan MG34 videosu12 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.