Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Askerî politika

Pentagon ABD Savunma Bakanlığı binası
**Askerî politika** (savunma politikası olarak da adlandırılır), çok uluslu güvenlik ve orduyla ilgilenen bir kamu politikasıdır. Ulusal silahlı kuvvetlerin ne zaman ve nasıl görevlendirileceği gibi hükûmetlerin aldığı veya almadığı önlemleri ve girişimleri kapsar.

Askerî politika, dış politika ile beraber uluslararası ilişkilerde bağımsızlığın korunmasını sağlamak ve düşman ve saldırgan dış aktörlerin dayattığı zorlukların hafifletilmesi için kullanılır. Savunma Bakanlığı (veya eşanlamlı bir kuruluş), ulusal asker politika için birincil karar vericidir.

Askerî politika, istihbarat analizine dayalı olarak düşmanlık ve saldırı tehditlerini tanımlar. Ayrıca millî güvenlik askerî kapsamını, savunma ittifaklarını, savaşa hazır olmayı, ulusal kuvvetlerin askerî örgüt ve askerî teknoloji kullanımlarını tanımlar.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Askerî ataşe
* Askerî teori
* Askerî tarih
* Askerî-endüstriyel kompleks
* Askerî doktrin
* Dinî savaş
* Savaş felsefesi
* Askerî teknoloji
* Komuta ve kontrol
# Askerî sosyoloji

**Askerî sosyoloji**, askerî bir kurum içindeki bireyi ve askerlik mesleğini inceleyen akademik alanı tanımlamak için kullanılan terimdir. Savaş, askerlik ve silahlı kuvvetler ile toplum arasındaki karşılıklı ilişkileri ve etkileşimleri mercek altına alıp sistemli bir biçimde inceler. Askerî sosyoloji, ordu kavramını bir kurum ve yapı olarak ele alır.

Askerî sosyoloji, silahlı kuvvetlerin iç hallerini, uygulamalarını ve ayrıca ordunun diğer sosyal kurumlarla arasındaki ilişkilerini analiz etmek için sosyolojik kavramları, teorileri ve yöntemleri kullanan disiplinler arası bir sosyoloji alt dalıdır.

Savaş dönemlerinde doğmuştur. Politikacıların ve savaş tekelinde bulunanların aydınlatıcısı olmuş ve günümüzdeki haline gelmiştir. Askerî sosyoloji kavramı direkt olarak ordu içerisinde, savaş meseleleri çerçevesinde ortaya çıkmıştır. 2. Dünya Savaşı sonrası Amerikan Ordusu bünyesinde ortaya çıkan psikolojik çalışmalarla başlamaktadır.

Askerî sosyoloji günümüzde Avrupa ve Amerika orduları içerisinde sosyolojik yöntemler kullanılan uygulamalı bir alan olmasıyla birlikte, ordunun toplumsal boyutunu inceler.

Askerî sosyolojinin tarihsel kaynaklarına katkıda bulunan diğer unsur ise sosyoloji disiplinin bizzat kendisidir.

Askerî sosyolojiye katkısı olan sosyologlar vardır. Bu sosyologlar:

* Auguste Comte
* Alexis de Tocqueville
* Herbert Spencer
* Gaetano Mosca
* Max Weber

Türkçe literatürde askerî sosyoloji adına yapılmış çalışmalar yok denecek kadar azdır.

## Kaynakça
# Askerî doktrin

**Askeri doktrin**, askeri kuvvetlerin askerî kampanyalar, askeri harekât, savaş ve çatışmalara nasıl katkıda bulunduğunun ifadesidir.

Doktrin, ordu genelinde ortak bir referans çerçevesi sağlar. Askeri görevleri yerine getirmenin ortak yollarını oluşturarak ve hazırlığı kolaylaştırarak operasyonları standartlaştırmaya yardımcı olur.

Doktrin teori, tarih, deney ve pratiği birbirine bağlar. Amacı, inisiyatif ve yaratıcı düşünceyi teşvik etmektir. Doktrin, orduya askeri kuvvetlerin operasyonları nasıl yürüttüğü konusunda yetkili bir beyan grubu sağlar ve askerî planlamacılar ve liderler tarafından kullanılmak üzere ortak bir sözlük sağlar.

## Ayrıca bakınız

* Askerî politika
* Askerî tarih
* Askerî teknoloji
* Askerî teori
* Askerî bilim
* Askerî öğretim ve eğitim
* Askerî örgüt

## Kaynakça
# Askerî istihbarat

Okinawa Muharebesi sırasındaki savunma pozisyonlarının askeri istihbarat şeması, 1945
**Askerî istihbarat**, istihbarat ve analiz yaklaşımları kullanılan bir askerî disiplindir. Askerî istihbarat, komutanların görev gereksinimlerine yönelik veya bir takım harekât planlamada sorulara yanıt veren bir dizi kaynaktan gelen verilerin değerlendirilmesini sağlayarak sağlanır.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Askerî istihbarat ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Office of the Director of National Intelligence 13 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Intelligence Resource Program of the Federation of American Scientists21 Ocak 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Reference
* Joint Publication 2-0
* S2 Creating Intelligence 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# İstihkâm sınıfı

Yabancı Lejyon'a bağlı istihkâm sınıfı askerler
**İstihkâm** veya **askerî mühendislik**, savaşan birliklerin saldırısını kolaylaştıran, savunma gücünü artıran, yapı işleriyle uğraşan teknik askerî sınıftır. Günümüzün ve geleceğin muharebeleri her seviyede ve sürekli bir biçimde manevra yapmayı, üstün hareket kabiliyetine sahip kuvvetlerin bir bütün hâlinde eğitilmesini, başarılı bir şekilde bütünleştirilerek kullanılmasını ve karşılaşılan her türlü engelden süratle geçilmesini gerektirmektedir. İlgi ve etki alanları genişleyen muharebe sahasının bir görevi olan “Geçit Açma Harekâtı'nın başarılı bir şekilde uygulanması harekâtın sonucunu belirlemektedir.

İstihkâmcılar, harekât alanının tamamında istihkâm faaliyetlerini yönetmek suretiyle, karma sınıf ve silah timinin ayrılmaz bir parçası olarak görevi yürütürler. İstihkâmcılar, muharebede dost birliklerin hareket kabiliyetini artırma, düşmanın hareket kabiliyetini engelleme, beka görevleri icra etme ve muharebe destek kuvvetlerine istihkâm desteği sağlama gibi türlü görevleri yerine getirirler. Saldırı harekâtında istihkâmcılar manevrayı desteklemek için, gayretlerini aşağıda belirtilen faaliyetler üzerinde yoğunlaştırırlar.

Ayrıca istihkâmcılar, savaş anında cepheye ilk giden ve en son dönen birliklerdir.

1. Engellerden gedik ve geçitler açarlar veya bunları kaldırırlar.
2. Tahkimli mevzilere taarruzda yardım ederler.
3. Taarruz eden dost kuvvetlerin yanlarını korumak için engeller tesis ederler.
4. Düşmanın hareket kabiliyetini engellemek maksadıyla, mayın (anti personel mayın ihtiva etmeyecek şekilde) harekâtı ile engelleme ve esirgeme harekâtı icra eder.

Bazı ülkelerde, İstihkâmcılar, sel kontrolü ve nehir yön bulma işleri gibi barış zamanında askerî olmayan inşaat görevlerini de yerine getirebilirler, ancak bu tür faaliyetler askerî mühendislik kapsamına girmez.

Genel istihkâmcılık kapsamında; ana ikmal yollarının inşa bakım ve onarımı, arazi etüdü ve istihkâm keşfi, lojistik destek tesisleri inşa bakım ve onarımı, bölge hasar kontrolü, yangınla mücadele, hava alanları ve helikopter iniş yerlerinin inşa, bakım ve onarımı, inşaat emlak işleri, mayın ve engellerin kaldırılması, çevre koruma faaliyetleri, afet ve acil durum harekâtı, köprülerin inşa bakım ve onarımı ile üs bölgesi istihkâmcılığı faaliyetlerini yürütür.

İstihkâmcı genel bir ifadeyle muharebe alanı mühendisidir. Engeller tasarlama, taktiksel noktalarda siperler kazma vb. bütün işleri üstlenir. Orta Çağ'da mancınık ve koçbaşlarını tasarlar ve kullanım inceliklerini belirlerlerdi. 3 boyutlu çizim (teknik resim) geliştirilmesiyle birlikte istihkâm kuramında önemli atılımlar yaşanmıştır. Fransız matematikçi Gaspard Monge tasarı geometri ve teknik resmi geliştirmesiyle birlikte kendini istihkâm kuramına adamıştır.

## Ayrıca bakınız

* Topçu birlik
* Süvari birlik
* Komando
* Deniz piyadesi
* Piyade
* Hava indirme birliği
* Motorize Piyade
* Özel Kuvvetler

## Kaynakça
# Komuta ve kontrol

**Komuta ve kontrol**, askerî bir örgütte görevlerin yerine getirilmesi için görevlendirilen kuvvetlerin bir komutan tarafından emir ve talimatların verilmesidir.

## Kaynakça
# Askerî personel

İkinci Felluce Savaşı sırasında Irak'ın Felluce kentine ateş eden ABD Deniz Piyadelerine ait bir fotoğraf.
**Askerî personel**, silahlı kuvvetler mensubu tarafından kullanılan kimliklerdir. Genellikle personel, belirli koşullar tarafından tanımlanan askerî branşlara ayrılır. Askerî personel, subaylar, astsubaylar ile er ve erbaşlar olmak üzere üçe ayrılır.

Wikimedia Commons'ta Askerî personel ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Askerî işe alma

Amerika Birleşik Devletleri askeri işe alım istasyonu(New York)
**Askerî işe alım** askerlik hizmeti için belirli bir süre asker toplayarak orduyu yönetme sistemidir. Subay olmak için askerî lise ve harp akademisi okumak gerekir. Başlangıçta askerler yalnızca askerî harekât ve savaş süresinde askere alındı. Daimi orduların yetiştirilmesi için askere alma kullanımı, 15. yüzyılda Fransa'da başladı.

Tipik olarak, askerî istihdam için adaylar çevrimiçi veya işe alım merkezinde geçerlidir. Birçok uygunluk kriterleri, normal olarak, uyruk, yükseklik ve ağırlık (vücut kitle indeksi), tıbbi geçmiş, psikiyatrik geçmiş, ilaç kullanımı, ceza kağıdı, akademik sonuçlar, kimlik belgesi uygulanabilir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Askerî satın alma
* Askerlik Şubesi
* Askerî psikoloji
* Kadınlar ve askerlik
* Çocukların askerî kullanımı
* Kadınlar ve savaş
* Askerî gönüllü
* İşe alma eğitimi
* Eğitim kampı
* Temel eğitim programı
# Askerî meslek

**Askerî meslek**, özel kuvvetler ve silahlı kuvvetlerde seçilmiş veya atanmış ticaret veya kariyer uzmanlıklarıdır. Genel olarak askerî meslekler, farklı ortamlarda, farklı işlevler kullanar. Farklı operasyonel sistemler içinde çalışması gereksinimleri nedeniyle silahlı kuvvetlerin Silah, Hizmet veya Şubesine özgüdür.

Bir silahlı kuvvetlerin kara bileşenindeki servis personeline atıf terimi, asker, deniz unsurunda denizci, deniz piyadesi, hava bileşeninde havacı (pilot, seyrüseferci, uçuş teknisyeni, silah sistem subayı) meslekleridir

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Uzman (askeriye)
* Askerî tıp
* Askerî sosyoloji
* Sayaç işe alım
* Zorunlu askerlik
# Temel eğitim

Daha yaygın olarak **temel eğitim** veya düzenli olarak **eğitim kampı** olarak bilinen **işe alma eğitimi**, ordu ve istihbarat teşkilatı'nda hizmet için yeni askerî personelin ilk talimatlarını ifade eder. Askerlik eğitimi fiziksel ve psikolojik olarak yoğun bir süreçtir ve askerî istihdamın talepleri için konularını yeniden toplumsallaştırır. Personele her zaman askerî öğretim ve eğitim verilir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Asker künyesi
* Askerî işe alma
* Askerlik Şubesi
* Askerî psikoloji
* Askerî teknoloji
* Bedelli askerlik
* Askerlik hizmeti
* Askerî bilim
* Askerî gönüllü
* Eğitim kampı
# Zorunlu askerlik

Askerlik yok   Zorunlu askerlik yok   Zorunlu askerlik var ama bütün yaş grubunun %20'den azı askere alınıyor   Zorunlu askerlik var   Bilgi yok
**Zorunlu askerlik**, bazı ülkelerde, ülke kanunlarına göre belli bir yaşa gelen erkek ve bazen kadınların yükümlü oldukları, süresi kanunlarla belirlenen devlet hizmeti. Zorunlu askerlik eski çağlardan beri uygulanmakla birlikte, bir ülkedeki genç erkek nüfusun çoğunluğunu kapsayacak şekildeki modern hâli Fransız Devrimi'ne ortaya çıkmış *levée en masse* sistemine dayanmaktadır. Çoğu Avrupa ülkesi daha sonra bu sistemi barış zamanında kendi ülkelerine uyarlamıştır.

Zorunlu askerlik pek çok gerekçe gösterilerek eleştirilmekte olup tartışmalı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir. Bu gerekçeler arasında dini veya felsefi görüşlere dayanarak vicdani ret yapmak, zorunlu askeri hizmetin yapılacağı ülkedeki hükûmeti veya savaşı desteklememek, askeri hizmetin cinsiyetçi olması, sistemin bireysel hakları çiğnediğine olan inanç ve sistemin ekonomik açıdan zararlı olması yer alır. Askere alınacak bireyler, bazen ülkeyi terk ederek ve başka bir ülkeye sığınma talebinde bulunabilirler.

2023 yılı itibarıyla zorunlu askerlik dünyadaki devletlerin büyük bir kısmında uygulanmamaktadır. Buna ek olarak zorunlu askerlik uygulaması olan Finlandiya, Avusturya ve İsviçre gibi ülkelerde askeri hizmet yerine zorunlu toplum hizmeti yapmak mümkündür. Savaşan devletler ile otokratik devletlerin zorunlu askerlik uygulama olasılığı diğer devletlere göre daha yüksektir.

## Dünyada zorunlu askerlik

### Avrupa

Avrupa'nın iki önemli ülkesi Fransa ve Birleşik Krallık'ta zorunlu askerlik kaldırılmıştır. Bu ülkelerde askerlik profesyonel olarak uygulanmaktadır, kişilere aylık para ödenir. Belçika ve Hollanda'da zorunlu askerlik kalkmıştır.

Almanya'da zorunlu askerlik uygulaması 2011 yılında kalkmıştır. Almanya'da kalkmadan önce zorunlu askerlik 3 ay idi, askere gelen kişiler evlerinin bulunduğu şehirdeki askerî birlikte görev yapıp cumartesi ve pazar günlerini kendi evlerinde geçirirlerdi.

Yunanistan'da zorunlu askerliğin kalkması düşünülmektedir.

### İsrail

İsrail'de zorunlu askerlik vardır. 18 yaşını doldurmuş ya da 12. sınıfı bitirmiş erkek ya da kadın askerliğe çağrılır. İsrailli Araplar, hamile ve evli kadınlar için askerlik zorunlu değildir. Askerlik hizmeti kadınlar için iki, erkekler için üç yıldır.

### Türkiye

Türkiye'de zorunlu askerlik mevcuttur.

Sadece Türkiye Cumhuriyeti doğumlu olan ve 20 yaşına gelmiş Erkek vatandaşlara zorunlu kılınan bir hizmettir. Günümüzde askerlik süresi 6 aydır. 26 Haziran 2019 tarihinde yürürlüğe giren yeni askerlik kanunu ile bedelli askerlik kalıcı hâle getirilmiştir.
Buna göre bu ücreti ödemeyenler için zorunlu askerlik 6 aydır. Askerlik bedelini ödeyenler, bir aylık temel askerlik eğitimini tamamlamaları hâlinde askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar.

## Ayrıca bakınız

* Vicdanî ret
* Bedelli askerlik
* Türkiye'de zorunlu askerlik

## Kaynakça
# Hırdavat

**Hırdavat**, genel olarak üretimde kullanılan her türlü alet, taşınabilir makine, sarf malzemelerine verilen isimdir. Sözlük anlamıyla "kilit, tel, çivi, vb. metal eşya" anlamına gelir.

## Etimoloji

Farsça “yemek artığı, kırıntı, döküntü” anlamına gelen χōrde خورده sözcüğüne Arapça +āt çoğul ekiyle yapılmıştır. Yazılı ilk kaynak olarak, 15. yüzyıl öncesi Şer'iye Sicillerinde “kırıntı, edevat” anlamında geçer: "...dükkân χurdevātı 150, susak 7, hereni 30".

## Kaynakça
# Savunma sanayii

2007 Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı'nda (IDEF) bir Unimog kamyon.
**Savunma sanayii** veya **silah endüstrisi**, silah ve askerî teknolojinin üretim ve satışından sorumlu bir sanayidir. Savunma sanayi, askerî malzeme, teçhizat ve tesislerin araştırma ve geliştirme, mühendislik, üretim ve servis hizmetlerinde yer alan ticari bir endüstriden oluşur. Bir devletin silahlı kuvvetleri ve güvenlik güçleri veya siviller için silah üreten şirketler, silah satıcısı veya savunma müteahhitleri olarak da adlandırılır. Hükûmet kurumları da silah, mühimmat ve diğer askerî araç ve gereçleri alıp satarak silah endüstrisinde faaliyet göstermektedir.

Savunma sanayi ürünleri, silahlar, toplar, mühimmat, füzeler, askerî uçak, askerî araçlar, gemi, elektronik sistemler, gece görüş cihazları, holografik silah nişangahları, lazer mesafe ölçerler, lazer nişangahlar, el bombaları, kara mayınları ve daha fazlasını içermektedir. Silah endüstrisi ayrıca diğer lojistik ve operasyonel destekleri de sağlamaktadır.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'ne (SIPRI) göre, 2012 yılı askerî harcamalarının yaklaşık 1.8 trilyon dolara ulaştığını tahmin edilmektedir.

## Ayrıca bakınız

* Askerî-endüstriyel kompleks
* Savunma harcamalarına göre ülkeler listesi
* Silah ihracatına göre ülkeler listesi
* Silah ithalatına göre ülkeler listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Savunma sanayii ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Amnesty International: Arms Trade7 Mayıs 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* FAS's Arms Sales Monitoring Project6 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* The Guardian's arms trade report
* SIPRI arms industry reports and database\*24 Mayıs 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* SPADE Defense Index (NYSE: DXS)31 Temmuz 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Defense sector market index
* World Map and Chart of Arms exports per country28 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. by Lebanese-economy-forum, World Bank data
* World Security Institute's Center for Defense Information
* Z. Yihdego, Arms Trade and International Law, Hart: OXford, 200727 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Askerî tedarik zinciri yönetimi

**Askerî tedarik zinciri yönetimi**, askeriyede tedarik zinciri yönetimidir. Bu, askerî malzeme uygulamaları için ürün ve hizmetlerin tedarik edilmesi, imalat ve sunulmasına yönelik çapraz fonksiyonlu bir yaklaşımdır. Geniş yönetim kapsamı alt tedarikçileri, tedarikçileri, dahili bilgileri fonlamanı içerir. Askerî lojistik de, silahlı kuvvetlerin hareketini ve bakımını planlama ve yürütme bilimidir.

Sağlama, tedariklerin türü ve miktarının belirlenmesi, tedariklerin depolanması ve kurtarılması, tedariki, dağıtımı, bakımıdır. Bir askerî tedarik aşaması, tedarik programlarının belirlenmesinden bitmiş malzemelerin askerlik hizmeti tarafından kabul edilmesine kadar uzanır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Ulaştırma (askeriye)
* Cephane deposu
* Askerî-endüstriyel kompleks
* Savunma sanayisi
# Savaş hukuku

Silahlı kuvvetlere mensup hasta ve yaralıların koşullarını iyileştirmek amacıyla 1864 yılında imzalanan Birinci Cenevre Sözleşmesinin metni
**Savaş hukuku**, savaşa girişmek için kabul edilebilir gerekçeleri (*jus ad bellum*) ve savaş sırasında sergilenen davranışların sınırlarını (*jus in bello* veya uluslararası insancıl hukuk) belirleyen hukuk dalıdır. Uluslararası kamu hukukunun (milletler hukuku) bir parçası olarak kabul edilir.

Günümüzde savaş hukukunun ele aldığı konular arasında savaş ilanları, teslimiyetin kabulü ve savaş esirlerine muamele, ayrım ve orantılılık ile birlikte askerî gereklilik ve gereksiz yere acı çekilmesine neden olabilen bazı silahların yasaklanması bulunmaktadır.
# Askerî mahkeme

Temmuz 1944'te askerî bir Fin mahkemesi
**Askerî mahkemeler** ya da **dîvân-ı harbler**, askerî hukuk hükmü altında olan askerî personel için ceza belirler. Genellikle askeriyede disiplin ihlalini önlemek için çoğu ülkelerin askeriyelerinde yer alırlar. Ayrıca, savaş tutsaklarını yargılamak amacıyla kullanılır ve Cenevre Sözleşmeleri, savaş suçları nedeniyle yargılanan savaş mahkûmlarının askeriyenin kendi mensuplarına uyguladıkları prosedürlere tabi tutulmalarını belirtir.

## Ayrıca bakınız

* Askerî mahkemeler (Türkiye)
# Askerî teori

**Askerî teori**, savaştaki olayları basitçe tanımlamanın ötesinde, askerî işler ve askerî tarihindeki normatif davranış ve eğilimlerin analizidir.

Savaş teorileri ve kavramları, insanlık tarihi boyunca farklı yerlerde çeşitlilik göstermiştir. Çinli Sun Tzu, bilim adamları tarafından en eski askerî teorisyenlerden biri olarak kabul edilmektedir. Artık ikonik olan Savaş Sanatı eseri, askerî operasyon planı, askerî taktikler, askerî strateji ve ulaştırma için temelleri attı.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Askerî politika
* Askerî teknoloji
* Askerî doktrin
* Askerî bilim
* Askerî istihbarat
* Askerî teknoloji
* Komuta ve kontrol
# Asimetrik savaş

**Asimetrik savaş**, güçsüz olan askerî birliklerin daha güçlü olan askerî birliklere karşı yürüttüğü gayrinizami harp unsurlarını da barındıran savaş yöntemidir.

Asimetrik savaş özellikle 11 Eylül sonrasında ortaya çıkan bir kavramdır.

Genelde

* Taraflardan biri diğerinden daha zayıfsa
* Taraflardan birinin yeri belli değilse
* Taraflardan birine zayiat verdirilebilecek zayıf noktaları var ise ortaya çıkması mümkündür.

## Ayrıca bakınız

* Beşinci Kol
* Gerilla harbi
* Dördüncü nesil savaş

## Kaynakça
# Askerî harekât

**Askerî harekât** veya **askeri operasyon**, gelişmekte olan bir duruma tepki olarak bir devlet veya devlet dışı bir aktör tarafında gerçekleştirilen koordine edilmiş askerî bir eylemdir. Bu eylemler, durumu harekâtı gerçekleştiren taraf veya devletin lehine çözmek için askerî bir plan olarak tasarlanmıştır. Harekâtlar, muharebe veya savaş dışı nitelikte olabilir ve ulusal güvenlik amacıyla bir kod adı ile belirtilir. Askerî harekâtlar genelde, operasyonel hedeflerinden ziyade genel olarak kabul görmüş yaygın kullanım adlarıyla bilinir.

## Kaynakça

* Armstrong, Richard N. *Red Army Tank Commanders: The Armored Guards*. Atglen, Penn.: Schiffer Military History, 1994. 0-88740-581-9.
* Glantz, David M. *Soviet Military Operational Art: In Pursuit of Deep Battle*. London: Frank Cass, 1991. 0-7146-3362-3, 0-7146-4077-8.

## Ayrıca bakınız

* Askerî operasyon planı
# Askersizleştirme

1918, Batı cephesinde Alman demobilizasyonu
**Askersizleştirme** veya **demilitarizasyon**, bir ülkenin ordusunun, silahlarının ve askerî araçlarının belli bir asgari seviyeye düşürmesidir. Süreç genellikle savaşın sona ermesindeki barış antlaşmasının veya büyük bir çatışmanın sonucudur.

Bir askerî ya da paramiliter kuvvetin sivilleştirilmesi de askersizleştirme olarak adlandırılır.

## Ayrıca bakınız

* Terhis
* Askerden arındırılmış bölge
* Silahlı kuvvetleri olmayan ülkeler listesi
# Nükleer caydırıcılık

Atomik Etkiler-Hiroşima
**Nükleer caydırıcılık**, Soğuk Savaş döneminde nükleer silahların kullanımı ile ilgili bir askerî stratejidir. Nükleer silahların yüksek yıkıcı gücünden dolayı bu nükleer silaha sahip bir güç sürpriz bir saldırıyla yok olmasına karşı korunması koşuluyla daha güçlü bir düşmanı caydırabilmektedir.

## Dış bağlantılar

* Nuclear Deterrence Theory and Nuclear Deterrence Myth, streaming video of a lecture by Professor John Vasquez, Program in Arms Control, Disarmament, and International Security (ACDIS), University of Illinois, September 17, 2009.
* Deterrence Today – Roles, Challenges, and Responses, analysis by Lewis A. Dunn, IFRI Proliferation Papers n° 19, 2007
# Güvenlik ikilemi

**Güvenlik ikilemi** (*security dilemma*), uluslararası ilişkilerde terminolojisine John H. Herz'in yazdığı *Politik Realizm ve Politik İdealizm* kitabıyla girmiştir. Ayrıca yine aynı döneme ait Hurbert Butterfield'ın *Tarih ve insan ilişkileri* adlı kitabında da aynı durumdan farklı bir şekilde söz edilmektedir.

En temel tanımıyla güvenlik ikilemi, bir devletin başka bir devletten tehdit algılayıp silahlanması durumunda buna tehdit algılanan devletin de aynı şekilde cevap vermesini ifade etmektedir. Buna göre A devletinden tehdit algılayan B devleti A devletine karşı silahlanır ve/veya ittifaklara katılır, fakat B devletinin silahlanması bu kez A devletinin güvenlik kaygılarını ön plana çıkarır ve bu durum A devletinin de silahlanmasına yol açar.

Bu durumda her iki devlet de birbirine karşı silahlanmış, bu sonuç her iki devlet için de hem ekonomik hem de askerî bakımdan büyük bir külfet yaratmıştır. Üstelik silahlanma, algılanan tehdidi yok etmemiş, aksine tehdit algılanan devletin de silahlanmasına yol açmıştır. Bu durumun yarattığı ikilem uluslararası ilişkiler terminolojisinde güvenlik ikilemi olarak anılır.

## Kaynakça