Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Askerî araç

Askerî araç
Askerî tank
**Askerî araç**, bir taşıt türüdür. Tüm kara muharebe ve nakliye araçlarını içerir. Askerî kuvvetler için tasarlanmıştır ve askerî birlikler tarafından önemli ölçüde kullanılmaktadır. Birçok askerî aracın, araç zırhı veya off-road yetenekleri vardır. Cenevre Sözleşmeleri uyarınca saha ambulansları ve mobil ilk yardım istasyonları gibi savaş dışı tüm askerî araçlar, uygun ve açık bir şekilde işaretlenmelidir.

## Türleri

* Askerî kamyon
* Askerî otobüs
* Zırhlı personel taşıyıcı (APC, BTR)
* Piyade savaş aracı (IFV, BMP)
* Zırhlı savaş aracı
* Zırhlı kurtarma aracı
* Askerî polis aracı
* Savaş aracı
* Piyade hareketlilik aracı
* Kara hareketlilik aracı
* Askerî keşif aracı
* Askerî hafif ticari araç
* Askeri mühendislik aracı
* Kundağı motorlu uçaksavar
* Elektronik savaş araçları
* Zırhlı tren
* Tank
* Technical
* Silah kamyonu
* İzci arabası
* Tankette
* Havan aracı
* Topçu traktörü
* İç güvenlik aracı
* SWAT aracı
* Tank imha edici
* Zırhlı tren
* Amfibiyen araç

## Ayrıca bakınız

* Askerî araçlar listesi
* Askerî kamyonlar listesi
* Askerî tedarik zinciri yönetimi
* Zırhlı savaş
* Bombardıman uçağı
* Askerî uçak
* Askerî lojistik
* Savaş gemisi

## Kaynakça
# Savaş aracı

**Savaş aracı** veya **muharibe aracı**, kendinden tahrikli, silahlı askerî araç'dır. Zırhlı savaş ve muharebe operasyonları için kullanılır. Savaş araçları tekerlekli veya paletli olabilir. Savaş araçlarına mürettebat tarafından hizmet verilmektedir. Tank komutanı aynı zamanda mürettebat komutanıdır. BMP, zırhlı personel taşıyıcı, BRM ve BMD mürettebatı, araç komutanı tarafından yönetiliyor. Kendinden tahrikli topçu tesislerinde benzer bir pozisyona silah komutanı denir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Silah kamyonu
* Zırhlı savaş aracı
* Zırhlı personel taşıyıcı
* Zırhlı kurtarma aracı
* Askerî polis aracı
* Piyade hareketlilik aracı
* Kara hareketlilik aracı
* Askerî keşif aracı
* Askerî hafif ticari araç
* Askeri mühendislik aracı
* Kundağı motorlu uçaksavar
# Zırhlı araba

Sovyet BA-10M zırhlı araba
**Zırhlı araba**, tarihsel keşif, iç güvenlik, silahlı eskort ve diğer alt savaş görevler için istihdam edilen hafif tekerlekli zırhlı savaş aracıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* WWI armored cars 15 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Modern armored vehicles 17 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# İzci arabası

**İzci arabası**, pasif keşif için kullanılan askerî araç ve zırhlı arabadır. Keşif arabaları ya silahsızdır ya da kendini savunma için hafif silahlıdır. Büyük kalibreli silah sistemleri taşımaz. Bu onları daha ağır silahlar taşıyan zırhlı araçlardan veya tekerlekli piyade savaş aracı'ndan ayırır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Savaş aracı
* Zırhlı araba
* Zırhlı otobüs
* Zırhlı savaş aracı
* Zırhlı personel taşıyıcı
* Zırhlı kurtarma aracı
* Askerî polis aracı
* Piyade hareketlilik aracı
* Kara hareketlilik aracı
* Askerî keşif aracı
* Askerî hafif ticari araç
* Askerî mühendislik aracı
* Kundağı motorlu uçaksavar
# Silah kamyonu

**Silah kamyonu**, bir veya daha fazla mürettebat tarafından kullanılan, silahlara sahip zırhlı bir askerî araçtır. KUNG gövde tipine de sahiptirler. Gerilla kuvvetleri tarafından pusuya maruz kalan bölgelerde askeri konvoylara eşlik etmek, hava alanlarını savunmak, çevre savunması sağlamak amacı taşır. Silah kamyonları tipik olarak hurda metal, beton, çakıl veya kum torbaları gibi araç zırhına sahiptir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Savaş aracı
* Zırhlı araba
* Zırhlı otobüs
* Zırhlı savaş aracı
* Zırhlı personel taşıyıcı
* Zırhlı kurtarma aracı
* Askerî polis aracı
* Piyade hareketlilik aracı
* Kara hareketlilik aracı
* Askerî keşif aracı
* Askerî hafif ticari araç
* Askeri mühendislik aracı
* Kundağı motorlu uçaksavar
# Kundağı motorlu uçaksavar

ZSU-23-4
**Kundağı motorlu uçaksavar**, uçaksavar özelliğine sahip bir mobil araçtır. Kundağı motorlu uçaksavarlar, genel olarak otomatik toplar, daha büyük silahlar veya füzeler veya daha uzun mesafeli füzeler kullanmaktadır. Kullanılan platformlar, kamyonlar ve zırhlı personel taşıyıcılar ve tanklar gibi daha ağır savaş araçlarıdır.
# Askerî demiryolu

**Askerî demiryolu**, askerî personel ve askerî araç, askerî teknolojileri taşımak için kullanılan askerî yoldur. Askeri birlikleri veya malzemeleri askerî bölgelere hızla hareket ettirmek için kullanılır. Demiryolları, 1848 Devrimleri'nden sonra askerî amaçlarla kullanılmaya başlamıştır.

## Ayrıca bakınız

* Demiryolu birlikleri
* Stratejik demiryolu
* Hafif demiryolu
# Silahlar listesi

Bu, farklı silah türleri listesidir.

## Zamana göre

* Ortaçağ silahları listesi
* Orta Dünya savaş aletleri
* Modern öncesi silahlar listesi
* II. Dünya Savaşı'ndaki zırhlı araçlar listesi
* Amerikan İç Savaşı'ndaki silahların listesi
* I. Dünya Savaşı silahlarının listesi
* II. Dünya Savaşı silahları listesi
* II. Dünya Savaşı jet uçakları listesi
* Kore Savaşı'nda kullanılan silahlar listesi
* Vietnam Savaşı silahlarının listesi
* 20. yüzyıl silahları listesi

## Türüne göre

* Uçaksavar silahları listesi
* Uçak silahları listesi
* Ağır silahlar listesi
* Ateşli silahlar listesi
	+ Piyade tüfekleri listesi
	+ Muharebe tüfekleri listesi
	+ Bullpup ateşli silahlar listesi
	+ Sürgü mekanizmalı tüfekler listesi
	+ Kurmalı ateşli silahlar listesi
	+ Karabinalar listesi
	+ Gecikmeli geri tepme ateşli silahlar listesi
	+ El bombası fırlatıcıları listesi
	+ Makineli tüfekler listesi
	+ Çok namlulu ateşli silahlar listesi
	+ Tabancalar listesi
	+ Geri tepmesiz tüfekler listesi
	+ Altıpatlar listesi
	+ Tüfekler listesi
	+ Roketatarlar listesi
	+ Yarı otomatik tabancalar listesi
	+ Yarı otomatik tüfekler listesi
	+ Av tüfekleri listesi
	+ Keskin nişancı tüfekleri listesi
	+ Hafif makineli tüfekler listesi
* Alev makineleri listesi
* Sihirli silahlar listesi
* Dövüş sanatları silahları listesi
* Füzeler listesi
* Mitolojik silahlar listesi
* Talimat silahları listesi
* Roketler listesi
* Kılıç listeleri
* Mızrak türleri listesi
* Torpidolar listesi
* Zırhlı savaş araçları listesi
* Kimyasal savaş ajanları listesi
* Tabanca kartuşları listesi
* Tüfek fişekleri listesi
* Saldırı uçakları listesi
* Hava araçları listesi
* Askerî araçlar listesi
* Gemi listeleri
* Askerî ekipmanlar listeleri
* Askerî tesisler listeleri

## Ayrıca bakınız

* Türk savunma sanayi ürünleri listesi
* Savaş listeleri
* Devrimler ve ayaklanmalar listesi
* Devam eden silahlı çatışmalar listesi
# Askerî tüfek

**Askerî tüfek**, silah türüdür. Silahlı kuvvetlerde, en fazla kullanılan silahdır. Modern kuvvetlerde, genellikle tüm ortamlarda kullanıma uygun çok yönlü ve sağlam bir makineli tabanca, muharebe tüfeği, piyade tüfeği veya karabinadır. Çoğu orduda ayrıca hizmet tabancası veya bel silahı da kullanılır.

Özel kuvvetler birimlerine verilen bazı silahlar, en gerçek anlamda nadiren "hizmet silahları" olarak kabul edilse de, belirli uzman tüfekler ve hafif makineli tüfekler, bu şekilde sınıflandırılır. Bunlar kentsel savaş (FIBUA / MOUT) ve cengel savaşı ortamlarında kullanılabilir.

## Ayrıca bakınız

* Makineli silah
* Ateşli silah
* Mermi kemeri
* El bombası
* Otomatik tüfek
* Yiv
* Baker tüfeği

## Kaynakça
# Omuzdan ateşlemeli füze

**Omuzdan ateşlemeli füze**, tek bir kişi tarafından taşınabilecek kadar küçük ve omzundan tutularak patlayıcı taşıyan, kendinden tahrikli bir mermidir. Bu bağlamda "füze" kelimesi orijinal geniş anlamıyla kullanılmaktadır. Çoğu durumda, tüm omuzdan ateşlemeli füzeleri teknik olarak tanımlamasa da, bazuka ve roketatar adı düzenli olarak gayriresmî bir isim olarak kullanılmaktadır.

## Omuzdan fırlatılan füzelerin bazı örnekleri

### Anti-tank

* RPG-2
* RPG-7
* RPG-18
* RPG-22
* RPG-26
* RPG-27
* RPG-28
* RPG-29
* RPG-32
* Carl Gustaf (geri tepmesiz tüfek)
* B-40
* GIAT Wasp 58
* Panzerschrek
* Panzerfaust
* Panzerfaust 3
* PIAT
* PF-98
* SMAW
* M72 LAW
* RPG-76 Komar
* AT4
* LRAC F1
* Instalaza C90-CR (M3)
* C-100
* Bazooka
* MBT LAW
* FGM-148 Javelin

### Anti-uçak

* Fliegerfaust
* FIM-92 Stinger
* 9K32 Strela-2
* 9K34 Strela-3
* 9K38 Igla
* Anza
* FIM-43 Redeye
* PZR Grom
* Blowpipe

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Füzeler listesi
* Roket (silah)
* Balistik füze
* Güdümlü tanksavar füzesi
* Hava savunma savaşı
* Taşınabilir hava savunma sistemi
* Kızılötesi güdüm
* Sabit kanatlı hava aracı
* Geri tepmesiz tüfek
* Roket güdümlü el bombası
* Topçu roketi
# Gemisavar füzesi

Bir RGM-84 Harpoon füzesi, Mk-16 fırlatıcısı üzerinden USS Badger (FF-1071) tarafından ateşleniyor.
Martel anti-gemi füzesi
**Gemisavar** veya **Anti-gemi füzesi**, gemilere karşı kullanılan güdümlü füzedir.

Bu füzeler gemiden, karadan, kara aracından, denizaltıdan, uçakdan ve helikopterden atılabilir.

|  |
| --- |
| **Füze sınıfları** |
|
Havadan havaya füze (AAM) • Havadan karaya füze (ASM) • Karadan havaya füze (SAM) • Karadan karaya füze (SSM) • Balistik füze • Kıtalararası balistik füze (ICBM) • Denizaltından fırlatılan balistik füze (SLBM) • Balistiksavar füze (ABM) • Seyir füzesi • Gemisavar füze (AShM) • Denizaltısavar füze (ASROC) • Güdümlü tanksavar füzesi (ATGM) • Uydusavar füze (ASAT) • Havadan fırlatılan balistik füze
**Güdüm sistemlerine göre** Radyasyon takipli füze • Kablo güdümlü füze • Kızılötesi güdümlü füze • Radyo sinyalli füze • Lazer güdümlü füze • Etkin radar güdümlü füze • Yarı etkin radar güdümlü füze

 |
# Sualtı bombası

II. Dünya Savaşı'ndan kalma ABD yapımı Mark IX sualtı bombası
**Sualtı bombası**, denizaltılara karşı kullanılan bir bomba türüdür. Sualtı bombaları gemiler, devriye uçakları ve helikopterler tarafından atılabilir.

Sualtı bombaları ilk olarak I. Dünya Savaşı sırasında geliştirilmiştir ve sualtındaki denizaltıları vurmada ilk etkili yöntemlerden biriydi. I. ve II. dünya savaşlarına yaygın olarak kullanılmışlardır ve Soğuk Savaş sırasında da birçok donanmanın denizaltısavar cephanelerinin parçası olarak kaldı. Günümüzde yerlerini artık büyük ölçüde güdümlü denizaltısavar torpidolarına bırakmaktadır.

Wikimedia Commons'ta Sualtı bombası ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Hava bombası

Britanya yapımı bir Cooper 20 pound hava bombası
**Hava bombası**, genellikle uçaktan atılmak üzere tasarlanmış bir bomba türüdür.

## Tarihçe

Hava yoluyla hedeflerine ulaşan ilk bombalar, Avusturyalılar tarafından 1849'da Venedik'e karşı bomba taşıyan insansız balonlarla atıldı. İlk tanınan hava bombardımanı ise Trablusgarp Savaşı sırasında 1 Mart 1911 tarihinde Teğmen Giulio Gavotti tarafından uçaktan Osmanlı İmparatorluğu askeri kampına karşı atılan el bombaları ile gerçekleştirilmiştir.

## Kaynakça
# Askerî üs

Kırklareli'de askerî güvenlik bölgesi tabelası

**Askerî üs**, herhangi bir askerî birliğin personelinin ve ekipmanlarının barındığı, personelinin eğitim aldığı ve tatbikatların gerçekleştirdiği tesistir. Doğrudan ordu tarafından sahip olunur ve işletilir. Askerî üslere girişler, yasalar ile sınırlandırılmıştır. Askeri üs, bir veya daha fazla birim için barınma sağlar, ancak aynı zamanda komuta merkezi, askerî öğretim ve eğitim sahası veya deneme sahası olarak da kullanılabilir. Çoğu durumda, askeri üsler operasyon için dışarıdan yardım alır. Bununla birlikte, bazı karmaşık üsler, kuşatma altındayken sakinleri için yiyecek, su ve diğer ihtiyaçları karşılayabildikleri için uzun süre tek başlarına dayanabilirler. Askerî havacılık üslerine askeri hava üssü, askerî gemilerin üslerine deniz üssü denir. Askeri üsler, küçük karakollardan 100.000'e kadar insan içerebilen askerî kasaba'lara kadar değişebilir. Bir askeri üs, askerî lojistiki desteklemek için büyük miktarda askerî malzeme yani mühimmat da içerebilir. Askeri üsler, çevresindeki bölgeden farklı bir ulus veya devlete ait olabilir. Örneğin, Türkiye'deki Amerika Birleşik Devletleri askeri üsleri.

Bir askeri üs, aşağıdaki unsurlardan oluşabilir:

* Cephanelik
* Garnizon
* Askerî tedarik zinciri yönetimi
* Askerî karakol
* Askerî kamp
* İkmal deposu
* Ateş destek üssü
* İleri operasyon üssü
* Tahkimat
* Ortak üs
* Cephane mahzeni
* Ana operasyon üssü
* Askerî eğitim alanı
* Tersane
* Otopark

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Denizaşırı askeri üs sayılarına göre ülkeler listesi
# Sahra hastanesi

Göteborg'da COVID-19 salgınına karşı kurulan sahra hastanesi.
**Sahra hastanesi**, hastaların daha donanımlı bir hastaneye taşınmadan önce yerinde müdahale gördükleri geçici askerî hastane ya da mobil sağlık birimidir. Bu terim ilk olarak askerî tıpta kullanılmış, daha sonra felâket ve benzeri ciddi sivil durumlarda da kullanılmaya başlanmıştır.

 93 Harbi sırasında Tiflis'te kurulan bir sahra hastanesi.
Bir sahra hastanesi, olaylara yerinde müdahale edebilmek amacıyla, genellikle taşınabilir ekipmana sahip tıp personeli ve çadırımsı (ya da şişirilebilir) binalardan oluşur. Şehirlerde kurulan sahra hastaneleri genellikle kolay erişilebilir ve görünür binalara kurulur. Havadan indirilen sahra hastanelerinde tıp ekipmanı genellikle sığınak görevi gören bir konteynerin içine yerleştirilir. Askerî anlamda sahra hastanesi bir geçici yardım istasyonundan büyük, bir askerî hastaneden küçüktür.

## Kaynakça
# Uluslararası hukuk

**Uluslararası hukuk** veya **devletlerarası hukuk**, uluslararası ilişkiler altında bir disiplin olmasının yanı sıra kamu hukukunun bir dalıdır. Bir uluslararası

ilişkiler disiplini olarak uluslararası ilişkilerin hukuksal boyutunu bilimsel bir disiplin içinde inceler ve düzenler. Bir hukuk dalı olarak ise uluslararası hukuk, devletler, uluslararası örgütler arasındaki ilişkileri düzenler. Uluslararası antlaşmaların nasıl yapılacağı, uluslararası antlaşmalarda kullanılan terimlerden anlaşılması gerekenler, devletlerin diplomatik temsilcilerinin sahip olduğu dokunulmazlık, kıta sahanlığı, bitişik bölge, münhasır ekonomik bölge gibi konular uluslararası hukukun inceleme alanı içindedir.

Uluslararası hukuka yazında *devletlerarası hukuk* da denir. Ancak uluslararası ilişkilere yeni aktörlerin girişi bu dalı salt devletlerarası olmaktan çıkarmıştır. Uluslararası hukuk, hukuk fakültelerinde kamu hukuku bölümünde bir anabilim dalıdır. Ayrıca uluslararası ilişkiler bölümlerinde de uluslararası hukuk anabilim dalı vardır. Uluslararası hukuk, üç farklı alt dala ayrılır:

* Uluslararası kamu hukuku (sözleşme hukuku, deniz hukuku, uluslararası ceza hukuku ve uluslararası insancıl hukuk gibi alanları kapsar.)
* Uluslararası özel hukuk (*kanunlar ihtilafı* olarak da bilinir.)
* Uluslarüstü hukuk

## Ayrıca bakınız

* Diplomatik tanıma

## Kaynakça
# Zarf

Tipik bir mektup zarfı
**Zarf**; bir malzemeyi alıcısına ulaşması esnasında korumak ve gizlemek amacıyla veya estetik amaçlı olarak kullanılan, kâğıt veya plastikten üretilen paket.

Kırtasiye malzemesi olarak kullanılan zarflar daha çok posta sistemlerinde kullanılmaktadır. Daha çok mektupların içine yerleştirilerek korunduğu ve gizlendiği kâğıt parçası olan zarflar aynı zamanda para, kart ve her türlü basılı evrakın taşınabildiği malzemelerdir.

## Uluslararası standartlar

| Format | Ebatlar (mm) |  |
| --- | --- | --- |
| DL
 | 110 × 220 | 1/3 A4
 |
| C7/C6
 | 81 x 162 | 1/3 A5
 |
| C6
 | 114 × 162 | A6 (or A4 folded in half twice)
 |
| C6/C5
 | 114 × 229 | 1/3 A4
 |
| C5
 | 162 × 229 | A5 (or A4 folded in half once)
 |
| C4
 | 229 × 324 | A4
 |
| C3
 | 324 × 458 | A3
 |
| B6
 | 125 × 176 | C6
 |
| B5
 | 176 × 250 | C5
 |
| B4
 | 250 × 353 | C4
 |
| E3
 | 280 × 400 | B4
 |

## Özel zarflar

* Orta Çağ'da belge rulo haline getirilir, uçları kapaklı metal boru şeklindeki bir zarfın içine sokulurdu. Çok büyük ebatdaki belgeler (tipik olarak çizimler) için günümüzde de örneğin kartondan, iki yanı plastik kapaklı silindir zarf kullanılır.
* çay, kahve gibi sıcak içecekler için kullanılan yuvarlak sapsız fincan, metalden ve tutacak sapı olan zarf ismi verilen bir parça içine koyularak kullanılır.

## Özellikler

* kapanma kısmının yapıştırıcı şeridi kuru, ıslatılınca yapışan veya üzeri şeritli, şeridi kaldırılınca yapışan çeşitleri vardır
* Su geçirmeye ve yırtılmaya dayanıklı çeşitleri vardır (ayrıca bkz. tyvek)

## Ayrıca bakınız

* PTT
# İttifak

I. Dünya Savaşı'nda İttifak Devletleri'nin liderleri, soldan sağa: Alman İmparatoru II. Wilhelm, Avusturya-Macaristan İmparatoru Franz Joseph, Osmanlı Sultanı V. Mehmed, Bulgaristan Çarı I. Ferdinand. Batı'da Müttefik (*Allied*) kelimesi ile İtilaf Devletleri kastedilir.
Britanyalı Mareşal Bernard Montgomery, Sovyet Mareşal ve generalleri, Berlin'de Brandenburg Kapısı'nda 12 Temmuz 1945.
Bir **ittifak** halklar, gruplar ya da egemen devletler arasında ortak faydayı sağlayacak karşılıklı çıkarlara dayalı kurulmuş ilişkilerdir. Bu ilişkiler gizli ya da ilan edilmiş haliyle yürütülebilir. İttifak üyelerinin her biri **müttefik** adını alır. Askeri ittifak, ticari ittifak ve siyasi ittifakları da barındıran farklı türlerde ittifaklar kurmak mümkündür. İttifak kelimesi savaş ve askeri mücadele konularında terimsel kullanıldığı zaman **Müttefik Kuvvetler**'i, aynı zamanda bu kuvvetlerin birliklerini ifade eder, özellikle I. Dünya Savaşı ve II. Dünya Savaşı anlatımlarında bu terimsel anlam kullanılır.

Resmi bir askeri ittifakın kurulması için ortak düşmana karşı birlikte savaşma müttefikliğinin tanınmasına ihtiyaç yoktur, birinin yanında savaşmak yeterlidir. İttifak kelimesinin askeri anlamdaki kullanımında savaş başlamadan bir müttefiklik ilişkisi değil çatışmanın neticesinde bir ittifak kurulması söz konusudur.

Cümle içerisinde büyük "i" harfi ile yazılan ittifak (İttifak) sözcüğü genellikle I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri'yle savaşan İttifak Devletleri anlamında kullanılır. Aynı kavramla düşünüldüğünde büyük "m" harfi kullanılarak yazılan müttefik (Müttefik) kelimesi de II. Dünya Savaşı'nda Mihver Devletler'e karşı savaşan Müttefik Devletler'i ifade eder. Aynı terim ABD tarafından Vietnam Savaşı'nda Güney Vietnam'a yardım eden devletleri tanımlamak için kullanılır.

Günümüzde özellikle Batı kökenli çevirilerde Körfez Savaşı'ndaki BM koalisyonu için İttifak Güçleri tanımı kullanılmakla birlikte günümüzde Irak'taki Çok Uluslu Güç için Türkçede **Koalisyon Gücü** terimi kullanılmaktadır. Koalisyon Gücü tanımı da bir tür İttifak Kuvveti'dir.

I. Dünya Savaşı'ndaki İttifak Kuvvetler (Üçlü İttifak) Almanya, Avusturya ve daha sonra İtilaf Kuvvetleri'ne geçen İtalya'dır. Bu ittifak daha sonra Osmanlı ve Bulgaristan'ın katılımıyla genişlemiştir.

## Ayrıca bakınız

* I. Dünya Savaşı
* II. Dünya Savaşı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Vikisözlük'te müttefik ile ilgili tanım bulabilirsiniz.

Vikisözlük'te ittifak ile ilgili tanım bulabilirsiniz.

Vikisözlük'te koalisyon ile ilgili tanım bulabilirsiniz.
# Askerî bütçe

SIPRI'ye göre 2019 yılı için küresel askeri harcamaları milyarlarca ABD doları olarak gösteren bir pasta grafik.
SIPRI'ye göre ülkelerin GSYİH yüzdesi olarak askeri harcamaların haritası, 2020.
**Savunma bütçesi** olarak da bilinen **askeri bütçe** (veya **askeri harcama**), bir devlet tarafından silahlı kuvvetleri için veya savunma amaçlı gerekli diğer yöntemleri üretmek ve sürdürmek için tahsis edilen mali kaynakların miktarıdır.

## Orduları finanse etmek

Askeri bütçeler, genellikle bir ülkenin kendisine yönelik tehdit olasılığını veya yaratmak istediği saldırganlık miktarını ne kadar güçlü algıladığını yansıtır. Ayrıca önümüzdeki mali yıl için ne kadar finansman sağlanması gerektiği konusunda fikir veriyor. Bütçenin boyutu aynı zamanda ülkenin askeri faaliyetleri finanse etme kabiliyetini de yansıtır. Faktörler, o ülkenin ekonomisinin boyutunu, o kuruluşa yönelik diğer finansal talepleri ve söz konusu kuruluşun hükûmetinin veya insanlarının bu tür askeri faaliyetleri finanse etme istekliliğini içerir. Genel olarak askeri harcamaların dışında tutulanlar, iç kolluk kuvvetleri ve engelli asker rehabilitasyonu için yapılan harcamalardır. Askeri harcamaların bir ülkenin ekonomisi ve toplumu üzerindeki etkileri ve askeri harcamaları belirleyen unsurlar siyaset bilimi ve ekonomide dikkate değer konulardır. Bu konularla ilgili tartışmalı bulgular ve teoriler var. Genel olarak, bazıları askeri harcamaların yerel ekonomilere destek olduğunu öne sürüyor. Yine de, diğerleri askeri harcamaların kalkınmayı zorlaştırdığını savunuyor.

Dünyanın en büyük askeri bütçelerinden bazılarını elinde tutan ülkeler arasında Çin, Hindistan, Fransa, Almanya, Japonya, Rusya, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri sıklıkla büyük güçler olarak kabul edilmektedir.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'ne göre 2023 yılında toplam küresel askeri harcama 2.443 milyar dolardı.

2023 yılında ABD, GSYH'sinin %3,4'ünü ordusuna harcarken, Çin %1,7, Rusya %5,9, Hindistan %2,4, Suudi Arabistan %7,1, Birleşik Krallık %2,3, Almanya %1,5, Ukrayna %37, Fransa %2,1 harcadı. %, Güney Kore %2,8, İsrail %5,3 ve Türkiye %1,5.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Hicks. "The Social Impact of Military Growth in St. Mary's County, Maryland, 1940-1995". *Armed Forces & Society*. **29**: 3.

## Ayrıca bakınız

* Savunma sanayisi
# Barış hareketi

Alman barış hareketi dergisi *Die Friedens-Warte*'nin 1913 yılındaki bir kapağı.
**Barış hareketi**, belli bir savaşı (veya tüm savaşları) bitirmeyi, insanlar arası şiddeti en aza indirmeyi amaçlayan bir toplumsal hareket. Genellikle dünya barışını sağlama amacıyla bağlantılıdır. Bu hedeflere ulaşmak için pasifizm, şiddetsiz direniş, diplomasi ve boykot savunuculuğu yapılır.

## Bibliyografya

* Scott H. Bennett, *Radical Pacifism: The War Resisters League and Gandhian Nonviolence in America, 1915–45* (Syracuse Univ. Press, 2003).
* Charles Chatfield, editor, *Peace Movements in America* (New York: Schocken Books, 1973). ISBN 0-8052-0386-9
* Charles Chatfield with Robert Kleidman, *The American Peace Movement: Ideals and Activism* (New York: Twayne Publishers, 1992). ISBN 0-8057-3852-5
* Eastman, Carolyn, "Fight Like a Man: Gender and Rhetoric in the Early Nineteenth-Century American Peace Movement", *American Nineteenth Century History* 10 (Sept. 2009), 247–71.
* Elsie Locke, *Peace People: A History of Peace Activities in New Zealand* (Christchurch, NZ: Hazard Press, 1992). ISBN 0-908790-20-1
* Sam Marullo and John Lofland, editors, *Peace Action in the Eighties: Social Science Perspectives* (New Brunswick: Rutgers University Press, 1990). ISBN 0-8135-1561-0
* Caroline Moorehead, *Troublesome People: The Warriors of Pacifism* (Bethesda, MD: Adler & Adler, 1987).
* Roger C. Peace III, *A Just and Lasting Peace: The U.S. Peace Movement from the Cold War to Desert Storm* (Chicago: The Noble Press, 1991). ISBN 0-9622683-8-0
* Lawrence S. Wittner, *Rebels Against War: The American Peace Movement, 1933–1983* (Philadelphia: Temple University Press, 1984). ISBN 0-87722-342-4
* Nancy Zaroulis and Gerald Sullivan, *Who Spoke Up? American Protest Against the War in Vietnam, 1963–1975* (New York: Holt, Rinehart and Winston, 1984). ISBN 0-03-005603-9
* André Durand: "Gustave Moynier and the peace societies20 Şubat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". In: *International Review of the Red Cross*, no. 314, p. 532–550 (31-10-1996)
* Stellato, Jesse, ed. *Not in Our Name: American Antiwar Speeches, 1846 to the Present* (Pennsylvania State University Press, 2012). 287 pp