# Rogue benzeri deste oluşturma oyunu

**Roguelike deste oluşturma** oyunları deste oluşturma oyunlarının özü ile roguelike oyunların sistematik rastgeleliğini birleştiren bir video oyunu türüdür.

## Oynanış bakımından

Çoğu roguelike deste oluşturma oyunu, oyuncuya bir veya daha fazla oynanabilir karakter sunar ve genelde sıra tabanlı mücadelede kullanılmak üzere her karaktere ait önceden oluşturulmuş bir deste kartı vardır. Oyuncu oyunda ilerleme katettikçe, bu desteye kartlar ekleyebilir ki bu kartlar genelde rastgele bir grup karttan seçim şeklinde sunulur ya da bazen oyun içi mağazada satılabilir. Ayrıca desteden kart çıkarma ya da destedeki bir kartı yenileme için kullanılabilen yöntemler olabilir. Oyuncular hangi kartlarla ödüllendirileceklerini bilmediği için destelerini o anda planlayarak oluşturmalı, birlikte iyi çalışacak, diğer oynanış ögeleriyle uyum sağlayacak kartları eklerken uyumsuz kartlarla destelerini seyreltmekten kaçınmalıdır. Örneğin *Slay the Spire'*da oyuncu, güçlü düşmanları alt ederek karaktere kalıcı faydalar sağlayan andaçlar kazanırken, destesine ekleyeceği kartları da bu andaçların faydaları ile uyum sağlayacak şekilde seçmesi taktiksel olacaktır. Deste oluşturmaya bu yaklaşım masaüstü rol yapma oyunlarına benzer ve oyuna biraz daha derinlik katar. Bu türe ait bazı oyunlar, oyuncunun destesini doğrudan düzenlemesine izin verir ve bu yönüyle kart koleksiyonu oyunlarına benzer, ancak yine de kartların oyunda nasıl işlediğini rastgeleleştirir. "Kart" metaforu en sık kullanılan olmakla birlikte başka rastgelelik unsurları kullanılabilir, örneğin *Dicey Dungeons* oyununda kartlar yerine zar vardır ama oyun diğer yönleriyle roguelike deste oluşturma oyunları ile benzer oynanışa sahiptir.

Bu türdeki pek çok oyun sıra tabanlı mücadeleye sahiptir. Oyuncu, sırası geldiğinde bir el kadar kart çekerek bir veya birden fazla kart oynayabilir ve bu sıklıkla sınırlı miktarda "mana" veya "aksiyon puanları"nı harcayarak yapar. Kartların etkileri basitçe hasar, savunma veya iyileştirme olabilir ya da birkaç tur sürebilen karmaşık etkileri olabilir. Düşmanlar genelde daha doğrudan bir mücadele yöntemi izleyerek saldırma, savunma, güçlendirme uygulama veya güçsüzleştirme etkileri kullanabilir. Bu türdeki pek çok oyun bir başka roguelike özelliği olan daimi ölüm (permadeath) sistemini kullanır yani oyuncunun karakterinin bütün sağlık puanlarını kaybetmesi durumunda, karakter ölür ve başlangıç destesiyle baştan başlamalıdır. Sıklıkla bu oyunlarda metaoyun (metagame) özellikleri vardır, böylece oyuncu her denemesinde yeni kartlar ve özellikler kazanabilir ya da yeni denemeye bağlarken ufak bonuslar elde edebilir. Sıra tabanlı mücadele her zaman kullanılmak zorunda değildir, örneğin Hand of Fate ve devam oyununda oyuncunun kartları zindanın düzenini, ekipmanları, düşmanları ve ödülleri rastgeleleştirme için kullanılır ama mücadele gerçek-zamanlı oynanış şeklindedir.

Bu tip roguelike deste oluşturma oyunlarında karşılaşmalar genelde rastgeledir ve roguelike rastgeleleştirme kurallarını kullanarak çeşitli ve adil ilerleme yolları oluşturur. Oyunculara genelde istediği karşılaşmayı seçme şansı verilir ve daha tehlikeli karşılaşmalar daha iyi ödüller verir. Oyuncunun bir denemeyi başarıyla bitirmesi için alt etmesi gerek bir bölüm sonu canavarı ve birden çok mini bölüm sonu canavarları vardır. Roguelike deste oluşturma oyunlarının rastgele doğası nedeniyle pek çoğu geliştirme sürecinde yoğun bir oynanış testi sürecinden geçmelidir ki oyunda düzgün bir denge sağlasın.

Karşılaşılan kartların rastgeleliği oyuncuların o anda taktikler geliştirmesi ve oyunda ilerledikçe güncellemesini gerektirir. Roguelike deste oluşturma oyunlarında oyuncular önceki hatalarından ders çıkararak ve birlikte iyi işleyen yeni kart ve etki kombinasyonları bularak kendilerini geliştirebilir.

## Tarihçe

*Dominion* ilk deste oluşturma oyunu olarak 2008 yılında çıktı ve bundan sonra çok sayıda masaüstü kart oyunlarına esin kaynağı oldu. Bu oyunların kişisel bilgisayarlar veya mobil cihazlarda oynanmak üzere dijitalleştirilmiş ancak özüne sadık uygun sürümleri yapıldı. Gerçek anlamıyla ilk roguelike deste oluşturma oyunu *Dream Quest* olarak bilinir, bu oyun Peter Whalen tarafından mobil cihazlar için geliştirilen ve 2014'te piyasaya sürülen bir oyundur, ayrıca bir yıl sonra kişisel bilgisayarlara da çıkmıştır. *Dream Quest* görsel manada basit olmakla birlikte, türün temel özelliklerini içermektedir. Magic: The Gathering'i tasarlayan Richard Garfield'ın ilgisini çekmiştir ve bu konuda şu açıklamayı yapmasına kaynak olmuştur: "Gerçekten iyi düşünülmüş bir deste oluşturmam gerektiğini fark ettiğimde ciddi bağlandım, çoğu deste oluşturma oyununda bir taktik belirlemen ve başka her şeyi dışlayacak şekilde bu taktiği takip etmen gerekiyor."

*Dream Quest* çıktıktan sonra *Hand of Fate* gibi başka roguelike deste oluşturma oyunları çıkmış olsa da Megacrit tarafından geliştirilen *Slay the Spire* bu türe ilgi çeken asıl oyun olmuştur. *Slay the Spire* Kasım 2017'de Windows bilgisayarlar için erken erişime açılmıştır ve Ocak 2019'da tam sürümü çıkmıştır. Bunu takiben çeşitli konsollara da çıkmıştır. Oyunun geliştiricileri *Dominion* benzeri bir oyun yapmayı hedeflerken bir yandan da masaüstü kart oyunu olan *Netrunner'a* ait bazı konseptleri de oyuna eklemiştir. Ayrıca *Netrunner* topluluğunu piyasaya sürmeden önce oyunun dengesini test etmek için kullanmıştır. Erken erişimi takiben satışlar yavaş ilerlemiş olsa da yayıncılar ve oyun videoları ilginin hızlıca artmasına kaynak olmuş ve Haziran 2018'e gelindiğinden bir milyondan fazla satmıştır.

## Oyunlar

Aşağıda roguelike deste oluşturma oyunlarının bir kısmının listesi vardır:

* *Dream Quest* (2014, Peter Whalen; iOS, Windows)
* *Hand of Fate* (2015, Defiant Development; Microsoft Windows, macOS, Linux)
* *Hand of Fate 2* (2017, Defiant Development; Microsoft Windows, macOS, Linux)
* *Slay the Spire* (2017, MegaCrit; Windows, macOS, Linux, PlayStation 4, Xbox One, Nintendo Switch, iOS, Android)
* *Night of the Full Moon* (2017, Giant Network; Android, iOS, Windows)
* *Griftlands*, (2019, Klei; Windows, macOS, Linux, PlayStation 4)
* *Nowhere Prophet* (2019, Sharkbomb Studios; Windows, macOS, Linux, PlayStation 4, Xbox One, Nintendo Switch)
* *Dicey Dungeons* (2019, Terry Cavanagh; Windows, macOS, Linux)
* *Monster Train* (2020, Shiny Shoe; Windows, Xbox One)
* *One Step From Eden* (2020, Thomas Moon Kang; Windows, Mac OS, Linux, Nintendo Switch, PS4, Xbox One)
* *Signs of the Sojourner* (2020, Echodog Games; Windows, macOS)
* *Fights in Tight Spaces* (çıkış tarihi duyurulacak, Ground Shatter; Windows, Xbox One)
* *Inscryption* (2021, Daniel Mullins Games; Windows)

## Kaynakça