# Radon

Radon, 86Rn| Görünüş | Renksiz gaz |
| Kütle numarası | [222] |
| Periyodik tablodaki yeri |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Hidrojen |  | Helyum |
| Lityum | Berilyum |  | Bor | Karbon | Azot | Oksijen | Flor | Neon |
| Sodyum | Magnezyum |  | Alüminyum | Silisyum | Fosfor | Kükürt | Klor | Argon |
| Potasyum | Kalsiyum |  | Skandiyum | Titanyum | Vanadyum | Krom | Manganez | Demir | Kobalt | Nikel | Bakır | Çinko | Galyum | Germanyum | Arsenik | Selenyum | Brom | Kripton |
| Rubidyum | Stronsiyum |  |  | İtriyum | Zirkonyum | Niyobyum | Molibden | Teknesyum | Rutenyum | Rodyum | Paladyum | Gümüş | Kadmiyum | İndiyum | Kalay | Antimon | Tellür | İyot | Ksenon |
| Sezyum | Baryum | Lantan | Seryum | Praseodim | Neodimyum | Prometyum | Samaryum | Evropiyum | Gadolinyum | Terbiyum | Disprozyum | Holmiyum | Erbiyum | Tulyum | İterbiyum | Lutesyum | Hafniyum | Tantal | Tungsten | Renyum | Osmiyum | İridyum | Platin | Altın | Cıva | Talyum | Kurşun | Bizmut | Polonyum | Astatin | Radon |
| Fransiyum | Radyum | Aktinyum | Toryum | Protaktinyum | Uranyum | Neptünyum | Plütonyum | Amerikyum | Küriyum | Berkelyum | Kaliforniyum | Aynştaynyum | Fermiyum | Mendelevyum | Nobelyum | Lavrensiyum | Rutherfordyum | Dubniyum | Seaborgiyum | Bohriyum | Hassiyum | Meitneriyum | Darmstadtiyum | Röntgenyum | Kopernikyum | Nihoniyum | Flerovyum | Moskovyum | Livermoryum | Tennesin | Oganesson |

 | Xe ↑ **Rn** ↓ Og
 |
| astatin ← **Radon** → fransiyum
 |

 |

 |
| Atom numarası (*Z*) | 86 |
| Grup | 18. grup (soy gazlar) |
| Periyot | 6. periyot |
| Blok |  p bloku |
| Elektron dağılımı | [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p6 |
| Kabuk başına elektron | 2, 8, 18, 32, 18, 8 |
| Fiziksel özellikler |
| Faz (SSB'de) | Gaz  |
| Erime noktası | 202 K ​(-71 °C, ​-96 °F)  |
| Kaynama noktası | 211,5 K (-61,5 °C; -78,7 °F)  |
| Yoğunluk (SSB'de) | 9,73 g/L |
| sıvıyken (kn'de) | 4,4 g/cm3 |
| Kritik nokta | 377 K, 6,28 MPa  |
| Erime entalpisi | 3,247 kJ/mol  |
| Buharlaşma entalpisi | 18,10 kJ/mol  |
| Molar ısı kapasitesi | 5R/2 = 20,786 J/(mol·K)  |
| **Buhar basıncı**

| *P* (Pa) | 1
 | 10
 | 100
 | 1 k
 | 10 k
 | 100 k
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| *T* (K) | 110
 | 121
 | 134
 | 152
 | 176
 | 211
 |

 |
| Atom özellikleri |
| Yükseltgenme durumları | **0**, +2, +6 |
| Elektronegatiflik | Pauling ölçeği: 2,2  |
| İyonlaşma enerjileri | * 1.: 1037 kJ/mol
*
 |
| Kovalent yarıçapı | 150 pm  |
| Van der Waals yarıçapı | 220 pm  |
| Bir spektrum aralığındaki renk çizgileri**Elementin spektrum çizgileri** |
| Diğer özellikleri |
| Doğal oluşum | Bozunma sonucu |
| Kristal yapı |  ​Yüzey merkezli kübik (ymk) |
| Isı iletkenliği | 3,61×10-3 W/(m·K)  |
| Manyetik düzen | Manyetik değil  |
| CAS Numarası | 10043-92-2  |
| Tarihi |
| Keşif | Ernest Rutherford ve Robert B. Owens (1899) |
| İlk izolasyon | William Ramsay ve Robert Whytlaw-Gray (1910) |
| Ana izotopları |
|

| İzotop
 | Bolluk
 | Yarı ömür (*t*1/2) | Bozunma türü
 | Ürün
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 210Rn
 | yapay
 | 2,4 sa
 | α
 | 206Po
 |
| 211Rn
 | yapay
 | 14,6 sa
 | ε
 | 211At
 |
| α
 | 207Po
 |
| 222Rn
 | eser
 | 3,8235 g
 | α
 | 218Po
 |
| 224Rn
 | yapay
 | 1,8 sa
 | β- | 224Fr
 |

 |

**Radon**, periyodik cetvelin VIIIA grubunda yer alan soy gazdır. Simgesi **Rn**, atom numarası 86, atom ağırlığı 222 olan radon; renksiz, kokusuz, tatsız ve doğada bütünüyle radyoaktif bir gazdır.

-62 °C'ta kaynar; -71 °C'ta erir. 1900'de F. E. Dorn tarafından bulunmuş, 1908'de William Ramsay ve Robert Whytlaw-Gray tarafından yalıtılmıştır. Soy gazlar grubunun en son üyesi ve en ağırı olan radon, radyum tuzunun suyla işlenmesi sonunda, karışım durumunda bulunduğu hidrojen ve oksijenden, sıvılaştırılmış havadan geçerek ayrılır. Bilinen 35 izotopunun başlıcaları arasında toryumun emanasyonu olan toron (220Rn), radyumun emanasyonu olan (222Rn) ve aktinyumun emanasyonu olan aktinon (219Rn) sayılabilir.

Yeraltındaki uranyumlar uzun süreler sonra bozunarak radon gazı açığa çıkarır. Bu gaz, aynı şekilde yeraltındaki çatlaklardan yeryüzüne ulaşmak ister ve bazen insanların bodrum katları, kapalı spor ve yüzme salonlarında birikebilir. Bu yüzden bu tarz yer seviyesinden daha altta mekanların insan sağlığı için, iyi bir havalandırma sistemine ve radon gazı testine ihtiyacı vardır.

## Dış bağlantılar

* Radon gazı kirliliği ve halk sağlığına etkileri 26 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.