# Çempionat SSSR Po Futbolu

Çempionat SSSR Po Futbolu| Konfederasyon | UEFA |
| Kuruluş | 1936 |
| Lağvediliş | 1991 |
| Takım sayısı | 18 (1991-92) |
| Alt lig | Sovyet Birinci Ligi |
| Uluslararası kupa(lar) | Avrupa Kupası UEFA Kupa Galipleri Kupası UEFA Kupası |
| Son şampiyon | CSKA Moskova |
| En çok şampiyon olan | Dinamo Kyiv (13) |

**Çempionat SSSR Po Futbolu** (Rusça: Высшая лига), Sovyetler Birliği'nin en üst düzeydeki futbol ligiydi.

## Şampiyonlar ve en golcü oyuncular

| Sezon | Şampiyon | İkinci | Üçüncü | En golcü oyuncu
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1936(ilkbahar)
 | Dinamo Moskva
 | Dinamo Kyiv
 | Spartak Moscow
 | Mihail Semiçastniy (Dinamo Moskva, 6 gol)
 |
| 1936 (sonbahar)
 | Spartak Moscow
 | Dinamo Moskva
 | Dinamo Tbilisi
 | Georgiy Glazkov (Spartak Moscow, 7 gol)
 |
| 1937
 | Dinamo Moskva
 | Spartak Moscow
 | Dinamo Kyiv
 | Vasiliy Smirnov (Dinamo Moskva, 8 gol)
 |
| 1938
 | Spartak Moscow
 | CDKA Moskova
 | Metallurg Moskova
 | Aleksandr Ponomaryov (Traktor Stalingrad, 19 gol)
 |
| 1939
 | Spartak Moscow
 | Dinamo Tbilisi
 | CDKA Moskova
 | Grigoriy Fedotov (CDKA Moskova, 21 gol)
 |
| 1940
 | Dinamo Moskva
 | Dinamo Tbilisi
 | Spartak Moscow
 | Sergey Solovyov (Dinamo Moskva, 21 gol)
 |
| 1945
 | Dinamo Moskva
 | CDKA Moskova
 | Torpedo Moskva
 | Vsevolod Bobrov (CDKA Moskova, 24 gol)
 |
| 1946
 | CDKA Moskova
 | Dinamo Moskva
 | Dinamo Tbilisi
 | Aleksandr Ponomaryov (Torpedo Moskva, 18 gol)
 |
| 1947
 | CDKA Moskova
 | Dinamo Moskva
 | Dinamo Tbilisi
 | Vsevolod Bobrov (CDKA Moskova, 14 gol) Valentin Nikolayev (CDKA Moskova, 14 gol)
 |
| 1948
 | CDKA Moskova
 | Dinamo Moskva
 | Spartak Moscow
 | Sergey Solovyov (Dinamo Moskva, 25 gol)
 |
| 1949
 | Dinamo Moskva
 | CDKA Moskova
 | Spartak Moscow
 | Nikita Simonyan (Spartak Moscow, 26 gol)
 |
| 1950
 | CDKA Moskova
 | Dinamo Moskva
 | Dinamo Tbilisi
 | Nikita Simonyan (Spartak Moscow, 34 gol)
 |
| 1951
 | CDSA Moskova
 | Dinamo Tbilisi
 | Skakhtar Stalino
 | Avtandil Gogoberidze (Dinamo Tbilisi, 16 gol)
 |
| 1952
 | Spartak Moscow
 | Dinamo Kyiv
 | Dinamo Moskva
 | Andrey Zazroyev (Dinamo Kyiv, 11 gol)
 |
| 1953
 | Spartak Moscow
 | Dinamo Tbilisi
 | Torpedo Moskva
 | Nikita Simonyan (Spartak Moscow, 14 gol)
 |
| 1954
 | Dinamo Moskva
 | Spartak Moscow
 | Spartak Minsk
 | Anatoli İlyin (Spartak Moscow, 11 gol) Vladimir İlyin (Dinamo Moskva, 11 gol) Antonin Soçnev (Trudovye Reserviy Leningrad, 11 gol)
 |
| 1955
 | Dinamo Moskva
 | Spartak Moscow
 | CDSA Moskova
 | Eduard Streltsov (Torpedo Moskva, 15 gol)
 |
| 1956
 | Spartak Moscow
 | Dinamo Moskva
 | CDSA Moskova
 | Vasiliy Buzunov (ODO Sverdlovsk, 17 gol)
 |
| 1957
 | Dinamo Moskva
 | Torpedo Moskva
 | Spartak Moscow
 | Vasiliy Buzunov (CSKA Moskova, 16 gol)
 |
| 1958
 | Spartak Moscow
 | Dinamo Moskva
 | CSKA Moskova
 | Anatoli İlyin (Spartak Moscow, 19 gol)
 |
| 1959
 | Dinamo Moskva
 | Lokomotiv Moskva
 | Dinamo Tbilisi
 | Zaur Kaloyev (Dinamo Tbilisi, 16 gol)
 |
| 1960
 | Torpedo Moskva
 | Dinamo Kyiv
 | Dinamo Moskva
 | Zaur Kaloyev (Dinamo Tbilisi, 20 gol) Gennadi Gusarov (Torpedo Moskva, 20 gol)
 |
| 1961
 | Dinamo Kyiv
 | Torpedo Moskva
 | Spartak Moscow
 | Gennadi Gusarov (Torpedo Moskva, 22 gol)
 |
| 1962
 | Spartak Moscow
 | Dinamo Moskva
 | Dinamo Tbilisi
 | Eduard Markarov (Neftyanik Bakü, 16 gol) Yuri Sevidov (Spartak Moscow, 16 gol) Boris Kazakov (Krylya Sovetov Kuibişev, 16 gol) Mihail Mustigin (Belarus Minsk, 16 gol)
 |
| 1963
 | Dinamo Moskva
 | Spartak Moscow
 | Dinamo Minsk
 | Oleg Kopayev (SKA Rostov-on-Don, 27 gol)
 |
| 1964
 | Dinamo Tbilisi
 | Torpedo Moskva
 | CSKA Moskova
 | Vladimir Fedotov (CSKA Moskova, 16 gol)
 |
| 1965
 | Torpedo Moskva
 | Dinamo Kyiv
 | CSKA Moskova
 | Oleg Kopaev (SKA Rostov-on-Don, 18 gol)
 |
| 1966
 | Dinamo Kyiv
 | SKA Rostov-on-Don
 | Neftyanik Bakü
 | İlya Datunaşvili (Dinamo Tbilisi, 20 gol)
 |
| 1967
 | Dinamo Kyiv
 | Dinamo Moskva
 | Dinamo Tbilisi
 | Mihail Mustigin (Dinamo Minsk, 19 gol)
 |
| 1968
 | Dinamo Kyiv
 | Torpedo Moskva
 | Spartak Moscow
 | Georgi Gavaşeli (Dinamo Tbilisi, 22 gol) Berador Abduraimov (Pahtakor Taşkent, 22 gol)
 |
| 1969
 | Spartak Moscow
 | Dinamo Kyiv
 | Dinamo Tbilisi
 | Nikolay Osyanin (Spartak Moscow, 16 gol) Vladimir Proskurin (SKA Rostov-on-Don, 16 gol) Dzhemal Herhadze (Torpedo Kutaisi, 16 gol)
 |
| 1970
 | CSKA Moskova
 | Dinamo Moskva
 | Spartak Moscow
 | Givi Nodiya (Dinamo Tbilisi, 17 gol)
 |
| 1971
 | Dinamo Kyiv
 | Ararat Yerevan
 | Dinamo Tbilisi
 | Eduard Malofeyev (Dinamo Minsk, 16 gol)
 |
| 1972
 | Zorya Voroşilovgrad
 | Dinamo Kyiv
 | Dinamo Tbilisi
 | Oleg Blohin (Dinamo Kyiv, 14 gol)
 |
| 1973
 | Ararat Yerevan
 | Dinamo Kyiv
 | Dinamo Moskva
 | Oleg Blohin (Dinamo Kyiv, 18 gol)
 |
| 1974
 | Dinamo Kyiv
 | Spartak Moscow
 | Çornomorets Odessa
 | Oleg Blohin (Dinamo Kyiv, 20 gol)
 |
| 1975
 | Dinamo Kyiv
 | Shakhtar Donetsk
 | Dinamo MosMoskova
 | Oleg Blohin (Dinamo Kyiv, 18 gol)
 |
| 1976 (ilkbahar)
 | Dinamo Moskva
 | Ararat Yerevan
 | Dinamo Tbilisi
 | Arkadiy Andreasiyan (Ararat Yerevan, 8 gol)
 |
| 1976 (sonbahar)
 | Torpedo Moskva
 | Dinamo Kyiv
 | Dinamo Tbilisi
 | Aleksandr Markin (Zenit Leningrad, 13 gol)
 |
| 1977
 | Dinamo Kyiv
 | Dinamo Tbilisi
 | Torpedo Moskva
 | Oleg Blohin (Dinamo Kyiv, 17 gol)
 |
| 1978
 | Dinamo Tbilisi
 | Dinamo Kyiv
 | Shakhtar Donetsk
 | Georgi Yartsev (Spartak Moscow, 19 gol)
 |
| 1979
 | Spartak Moscow
 | Shakhtar Donetsk
 | Dinamo Kyiv
 | Vitaliy Staruhin (Shakhtar Donetsk, 26 gol)
 |
| 1980
 | Dinamo Kyiv
 | Spartak Moscow
 | Zenit Leningrad
 | Sergey Andreyev (SKA Rostov-on-Don, 20 gol)
 |
| 1981
 | Dinamo Kyiv
 | Spartak Moscow
 | Dinamo Tbilisi
 | Ramaz Şengeliya (Dinamo Tbilisi, 23 gol)
 |
| 1982
 | Dinamo Minsk
 | Dinamo Kyiv
 | Spartak Moscow
 | Andrey Yakubik (Pahtakor Taşkent, 23 gol)
 |
| 1983
 | Dnipro Dnipropetrovsk
 | Spartak Moscow
 | Dinamo Minsk
 | Yuri Gavrilov (Spartak Moscow, 18 gol)
 |
| 1984
 | Zenit Leningrad
 | Spartak Moscow
 | Dnipro Dnipropetrovsk
 | Sergey Andreyev (SKA Rostov-on-Don, 20 gol)
 |
| 1985
 | Dinamo Kyiv
 | Spartak Moscow
 | Dnipro Dnipropetrovsk
 | Oleg Protasov (Dnipro Dnipropetrovsk, 35 gol)
 |
| 1986
 | Dinamo Kyiv
 | Dinamo Moskva
 | Spartak Moscow
 | Aleksandr Borodyuk (Dinamo Moskva, 21 gol)
 |
| 1987
 | Spartak Moscow
 | Dnipro Dnipropetrovsk
 | Žalgiris Vilnius
 | Oleg Protasov (Dnipro Dnipropetrovsk, 18 gol)
 |
| 1988
 | Dnipro Dnipropetrovsk
 | Dinamo Kyiv
 | Torpedo Moskva
 | Yevgeniy Şahov (Dnipro Dnipropetrovsk, 16 gol) Aleksandr Borodyuk (Dinamo Moskva, 16 gol)
 |
| 1989
 | Spartak Moscow
 | Dnipro Dnipropetrovsk
 | Dinamo Kyiv
 | Sergey Rodionov (Spartak Moscow, 16 gol)
 |
| 1990
 | Dinamo Kyiv
 | CSKA Moskova
 | Dinamo Moskva
 | Oleg Protasov (Dinamo Kyiv, 12 gol) Valeriy Şmarov (Spartak Moscow, 12 gol)
 |
| 1991
 | CSKA Moskova
 | Spartak Moskova
 | Torpedo Moskva
 | İgor Kolyvanov (Dinamo Moskva, 18 gol)
 |

## Genel veriler

### Kulüp başarıları

| Takımlar
 | Kazananlar
 | İkinciler
 | Üçüncüler
 | Kazandığı yıllar
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Dinamo Kiev
 | 13
 | 11
 | 3
 | 1961, 1966, 1967, 1968, 1971, 1974, 1975, 1977, 1980, 1981, 1985, 1986, 1990
 |
| Spartak Moscow
 | 12
 | 11
 | 10
 | 1936(s), 1938, 1939, 1952, 1953, 1956, 1958, 1962, 1969, 1979, 1987, 1989
 |
| Dinamo Moskva
 | 11
 | 11
 | 5
 | 1936(i), 1937, 1940, 1945, 1949, 1954, 1955, 1957, 1959, 1963, 1976(i)
 |
| CSKA Moskova
 | 7
 | 4
 | 6
 | 1946, 1947, 1948, 1950, 1951, 1970, 1991
 |
| Torpedo Moskva
 | 3
 | 4
 | 5
 | 1960, 1965, 1976(s)
 |
| Dinamo Tbilisi
 | 2
 | 5
 | 13
 | 1964, 1978
 |
| Dnipro Dnipropetrovsk
 | 2
 | 2
 | 2
 | 1983, 1988
 |
| Ararat Yerevan
 | 1
 | 2
 |  | 1973
 |
| Dinamo Minsk
 | 1
 |  | 2
 | 1982
 |
| Zenit Leningrad
 | 1
 |  | 1
 | 1984
 |
| Zorya Voroşilovgrad
 | 1
 |  |  | 1972
 |
| Shakhtar Donetsk
 |  | 2
 | 2
 |  |
| Lokomotiv Moskva
 |  | 1
 |  |  |
| SKA Rostov-on-Don
 |  | 1
 |  |  |
| Metallurg Moskova
 |  |  | 1
 |  |
| Neftçi
 |  |  | 1
 |  |
| Çornomorets Odessa
 |  |  | 1
 |  |
| Žalgiris Vilnius
 |  |  | 1
 |  |

### Ülke başarıları

| Ülke
 | Birincilik
 | İkincilik
 | Üçüncülük
 | Katılım
 | Kazanan Kulüpler
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Rusya SFSC
 | 34
 | 32
 | 28
 | 416
 | Spartak Moscow (12) Dinamo Moskva (11) CSKA Moskova (7) Torpedo Moskva (3) Zenit Leningrad (1)
 |
|  Ukrayna SSC
 | 16
 | 15
 | 8
 | 191
 | Dinamo Kiev (13) Dnipro Dnipropetrovsk (2) Zorya Voroşilovgrad (1)
 |
|  Gürcistan SSC
 | 2
 | 5
 | 13
 | 68
 | Dinamo Tbilisi (2)
 |
|  Ermenistan SSC
 | 1
 | 2
 |  | 33
 | Ararat Yerevan (1)
 |
|  Belarus SSC
 | 1
 |  | 3
 | 39
 | Dinamo Minsk (1)
 |
|  Azerbaycan SSC
 |  |  | 1
 | 29
 |  |
|  Litvanya SSC
 |  |  | 1
 | 11
 |  |
|  Kazakistan SSC
 |  |  |  | 24
 |  |
|  Özbekistan SSC
 |  |  |  | 22
 |  |
|  Moldova SSC
 |  |  |  | 7
 |  |
|  Letonya SSC
 |  |  |  | 7
 |  |
|  Tacikistan SSC
 |  |  |  | 3
 |  |
|  Estonya SSC
 |  |  |  | 2
 |  |

Kırgızistan ve Türkmenistan Sovyet sosyalist cumhuriyetleri bu ligde temsil edilmemişlerdir.

## Ayrıca bakınız

Sovyetler Birliği'ndeki ulusal ligler

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| * Rusya
* Azerbaycan
* Belarus
* Estonya
* Gürcistan
 |  | * Kazakistan
* Kırgızistan
* Letonya
* Litvanya
* Moldova
 |  | * Ermenistan
* Tacikistan
* Türkmenistan
* Ukrayna
* Özbekistan
 |

## Kaynakça

* rsssf.com7 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* sovfootball.ru21 Şubat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

## Dış bağlantılar

* Sovyet Futbolu Rusya Portalı21 Şubat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Rusça)