# Kuzey Şyung-nu

| 北匈奴 běi xiōng nú Kuzey Hunları |
| --- |
| 48-156 |
| Kuzey Şyung-nu Devleti ve Komşuları |
| Başkent | Ötüken |
| Yaygın dil(ler) | Şyung-nu dili |
| Resmî din  | Tengrizm |
| Hükûmet | Monarşi |
| Kağan |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 48-?  | Panu Şanyü |

 |
| Yasama organı | Kurultay |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 48 |
| • Dağılışı  | 156 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Şyung-nu
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Siyenpi Devleti
 |  |

 |

 |
| Günümüzdeki durumu |  Moğolistan  Rusya |

**Kuzey Şyung-nu** (Çince: 北匈奴; pinyin: běi xiōng nú), Ho-han-ye yönetimindeki Doğu Şyung-nu'nun tekrar parçalanmasından sonra kuzeyindeki topraklarını idare eden devlettir.

Şyung-nu, MÖ 46 yılında Ho-han-ye ve Çi-Çi kardeşler arasında Doğu Şyung-nu ve Batı Şyung-nu olmak üzere ikiye ayrıldı. Batı Şyung-nu'yu sadece Çi-Çi ve Doğu Şyung-nu'yu da Ho-han-ye'nin soyundan gelenler yönetti.

Ho-han-ye'nin ölümünden sonra Doğu Şyung-nu'da ilk başta Panu şanyü oldu. Fakat yeğeni Pi buna itiraz ederek taht kavgası başlattı. MS 48 yılında Doğu Şyung-nu, Kuzey Şyung-nu ve Güney Şyung-nu olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Kuzey Şyung-nu'yu Panu, Güney Şyung-nu'yu da Pi yönetmeye başlamıştır.

Çin'e yakın bölgede bulunan Güney Şyung-nu, Çin üstünlüğünü kabul ettiği halde Baykal Gölü ve çevresinde Kuzey Şyung-nu bağımsız kalmayı tercih etmişti. Ancak Çinliler Güney Şyung-nu'yu kışkırtarak Kuzey Şyung-nu'yu da yıprattılar. Sonucunda güneyden gelen Güney Şyung-nu'nun hücumları ile kuzeyden gelen Türk kavimlerinden Tiele'nin akınları arasında sıkıştırılıp batıya kaymıştır. Daha sonra bölgeye hakim olan Siyenpiler tarafından daha batıya itilmiştir. Bu nedenden ötürü Avrupa Hun İmpatorluğu'nu kuran kavmin Kuzey Şyung-nular olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle *Kuzey Hun Devletine*, Türk literatüründe *Batı Hun İmparatorluğu* da denir.

## Literatürde Meydana Gelen Karışıklık

Türk tarih literatüründe üç tane **Batı Hun İmparatorluğu** ismine rastlanmaktadır:

* 16 Büyük Türk devleti içerisinde sayılan Batı Hun İmparatorluğu; Panu'nun yönettiği Kuzey Şyung-nu (Kuzey Hun) devletidir.
* Asıl Batı Hun İmparatorluğu; Çi-Çi'nin yönettiği ve Batı Türkistan'ı kapsayan Batı Hun Devleti'dir.
* Avrupa'daki Hun İmparatorluğu da Batı Hun İmparatorluğu (Avrupa kıtasının batıda olduğu kastedilerek) olarak bazı kaynaklarda ifade edilmektedir.

## Şanyularının Listesi

## Şyung-nu Soyağacı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   | Şyung-nular |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   | Büyük Hun İmparatorluğu (Şyung-nu) (Toman, Maotun) (MÖ 220 - MÖ 58) |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   | Batı Şyung-nu (Çi-Çi) (MÖ 56 - MÖ 36) |   |   |   |   |   |   |   | Doğu Şyung-nu (Ho-han-ye) (MÖ 58 - MS 48) |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Kuzey Şyung-nu (Panu) (MS 48 - 156) |   |   |   |   |   | Güney Şyung-nu (Pi) (MS 48 - 216) |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   | Avrupa Hun İmparatorluğu (375 - 469) (tartışmalı) |   |   |   | Ak Hun İmparatorluğu (440 - 567) (tartışmalı) |   |   |   |   |   | Beş Hu On Altı Krallık (309 - 439) |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|

## Ayrıca bakınız

* Doğu Şyung-nu (Ho-han-ye)
* Batı Şyung-nu (Çi-Çi)
* Güney Şyung-nu (Pi)

## Kaynakça