# Brom

|  |
| --- |
| **Brom** (**Br**) |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| H
 | **Periyodik tablo** | He
 |
| Li
 | Be
 |  | B
 | C
 | N
 | O
 | F
 | Ne
 |
| Na
 | Mg
 |  | Al
 | Si
 | P
 | S
 | Cl
 | Ar
 |
| K
 | Ca
 | Sc
 | Ti
 | V
 | Cr
 | Mn
 | Fe
 | Co
 | Ni
 | Cu
 | Zn
 | Ga
 | Ge
 | As
 | Se
 | Br
 | Kr
 |
| Rb
 | Sr
 | Y
 | Zr
 | Nb
 | Mo
 | Tc
 | Ru
 | Rh
 | Pd
 | Ag
 | Cd
 | In
 | Sn
 | Sb
 | Te
 | I
 | Xe
 |
| Cs
 | Ba
 |  | Hf
 | Ta
 | W
 | Re
 | Os
 | Ir
 | Pt
 | Au
 | Hg
 | Tl
 | Pb
 | Bi
 | Po
 | At
 | Rn
 |
| Fr
 | Ra
 |  | Rf
 | Db
 | Sg
 | Bh
 | Hs
 | Mt
 | Ds
 | Rg
 | Cn
 | Nh
 | Fl
 | Mc
 | Lv
 | Ts
 | Og
 |  |
|  |
|  | La
 | Ce
 | Pr
 | Nd
 | Pm
 | Sm
 | Eu
 | Gd
 | Tb
 | Dy
 | Ho
 | Er
 | Tm
 | Yb
 | Lu
 |
|  | Ac
 | Th
 | Pa
 | U
 | Np
 | Pu
 | Am
 | Cm
 | Bk
 | Cf
 | Es
 | Fm
 | Md
 | No
 | Lr
 |  |

 |
| **Temel özellikleri** |
| Atom numarası
 | **35** |
| Element serisi
 | Halojenler
 |
| Grup, periyot, blok
 | 17, 4, p
 |
| Görünüş
 | Kızıl sıvı/gaz Koyu kırmızı katı  |
| Kütle numarası
 | 79,904 g/mol
 |
| Elektron dağılımı
 | [ Ar ] 3d10 4s2 4p5 |
| Enerji seviyesi başına Elektronlar
 | 2, 8, 18, 7
 |
| CAS kayıt numarası
 | 7726-95-6
 |
| Fiziksel Özellikleri
 |
| Maddenin hâli
 | Sıvı
 |
| Yoğunluk
 | ? g/cm³
 |
| Sıvı hâldeki yoğunluğu
 | 3,1028 g/cm³
 |
| Ergime noktası
 | 265,8 °K -7,3 °C
 |
| Kaynama noktası
 | 332 °K 58.8 °C
 |
| Ergime ısısı
 | 10,57 kJ/mol
 |
| Buharlaşma ısısı
 | 29,96 kJ/mol
 |
| Isı kapasitesi
 | 75,69 J/(mol·K)
 |
| Atom özellikleri
 |
| Kristal yapısı
 | Ortorombik
 |
| Yükseltgenme seviyeleri
 | **-1**, 1, 5
 |
| Elektronegatifliği
 | 2,96 Pauling ölçeği
 |
| İyonlaşma enerjisi
 | 1. İ.E.: 1139,9 2. İ.E.: 2103 3. İ.E.: 3470 kJ/mol
 |
| Atom yarıçapı
 | 115 pm
 |
| Atom yarıçapı (hes.)
 | 94 pm
 |
| Kovalent yarıçapı
 | 114 pm
 |
| Van der Waals yarıçapı
 | 185 pm
 |
| **Diğer özellikleri** |
| Elektrik direnci
 | 7.8×1010 nΩ·m (20°C'de)
 |
| Isıl iletkenlik
 | 0.122 W/(m·K)
 |
| Isıl genleşme
 | ? µm/(m·K) (25°C'de)
 |
| Ses hızı
 | ? m/s ({{{Ses\_hızı\_derecesi}}}'de)
 |
| Mohs sertliği
 | {{{Mohs\_sertliği}}}
 |
| Vickers sertliği
 | ? MPa
 |
| Brinell sertliği
 | ? MPa
 |

**Brom** (**Br**), Antoine Balard tarafından 1826 yılında keşfedilen halojen ametal. Yunanca dışkı gibi koku anlamındaki bromosdan gelmiştir.

Doğada Na, K, Be, Mg bromürler halinde bulunur. Deniz suyunda az miktarda bulunan bromürlere deniz bitkilerinde, bazı maden yataklarında rastlanır. Oda koşullarında koyu kızıl renkli sıvıdır.

Sıvı brom
Brom
Brom, yaygın olarak deniz sularında elde edilen bromürlerin Cl2 ile reaksiyonundan elde edilir.

2 Br- + Cl2 → 2 Cl- + Br2
Diğer bir elde edilişi ise, katı sodyum bromürün sülfürik asit ile reaksiyonu sonucunda elde edilen gaz formdaki HBr'in yine sülfürik asit ile yükseltgenmesi ile gerçekleşir.

NaBr (k) + H2SO4 (s) → HBr (g) + NaHSO4 (k)
2 HBr (g) + H2SO4 (s) → Br2 (g) + SO2 (g) + 2 H2O (s)
Bundan başka, laboratuvarda çeşitli bileşiklerinin bozunması ile veya yan ürün olarak da elde edilmesi mümkündür.

## Bileşikleri

Brom bileşikleri, sanayide ve laboratuvarda geniş kullanım alanına sahiptir.

Elektronegatif yapısı nedeniyle, brom elektropozitif elementlerle kolayca tuz oluşturur. Doğada da en çok alkali ve alkali toprak metallerinin tuzları olarak bulunur.

Brom, elektronegatif yapısı sayesinde organik sentezlerde de kullanılmaktadır.

## Önlemler

Moleküler brom oldukça reaktif olduğu için, sıvı hâlde cilde temasından kesinlikle kaçınılmalıdır. Ete temas hâlinde kısa bir süre içinde temas bölgesi tamamen erir ve bölgedeki tüm dokular geri dönüşümsüz olarak kaybolur.

Gaz hâldeki bromun solunmasından kaçınmak gerekir. Solunum sistemini tahriş eder. Ölümcül olabilir.

## Kaynakça