Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Günmerkezlilik

Günmerkezli Güneş Sistemi betimlemesi.
**Günmerkezlilik** veya **Güneş Merkezli(lik)**, gökbilimde, Dünya ve diğer gezegenlerin Güneş'in çevresinde döndüğü bir astronomik modeldir. Geçmişte, Yer'in merkezde olduğu (geosantrizm) astronomik modele karşı olarak ortaya çıkmıştır.

Dünya'nın Güneş'in çevresinde döndüğü fikri ilk olarak M.Ö. 300 gibi erken bir zamanda Sisamlı Aristarkos tarafından öne sürüldü. Fakat Orta Çağ'da bu fikir dikkate alınmadı. Bunun sebebi Helenistik çağdan sonra bilimsel bilginin değersizleşmesi ve Dünya'nin sabit olduğuna dair sağduyudan gelen çok güçlü kanıtların olmasıdır.

Günmerkezlilik 1543'te Kopernik'in Göksel Kürelerin Dönüşleri Üzerine kitabının yayınlanması ile tekrar tartışılmaya başlandı. Sonraki yüzyılda Kepler'in gezegenlerin eliptik yorüngelerde hareket ettiğini bulması ve Galileo'nun Yermerkezli modelle ters düşen teleskop gözlemleri (Jüpiter'in uyduları ve Venüs'un evreleri gibi) ile Günmerkezlilik tekrar en temel tartışma konularından biri haline gelmişti.

* Sisamlı Aristarkos'un günmerkezlilik üzerine olan notları.
* Aryabhata, 5. yüzyılda, ayrıntılı bir eliptik günmerkezli gezegen kuramı geliştirmiştir.
* Kopernik, 16. yüzyılda günmerkezli gezegen modelinde büyük ilerleme sağlamıştır.
* 17. yüzyılda Galileo Galilei, günmerkezlilik görüşüne güçlü destek vererek Roma Katolik Kilisesi'ne karşı çıkmıştır.
* Günmerkezliliğin (alt kesim) yermerkezlilik (üst kesim) ile kıyaslanması

## Kaynakça
# Hermippe (uydu)

Hermippe| Kanada-Fransa-Hawaii Teleskopu tarafından Aralık 2001'de elde edilen Hermippe'nin keşif görüntüsü |
| Keşif  |
| Keşfeden | Scott S. Sheppard David C. Jewitt Jan T. Kleyna |
| Keşif yeri | Mauna Kea Gözlemevleri |
| Keşif tarihi | 9 Aralık 2001 |
| Adlandırmalar |
| MPC belirtmesi | Jupiter XXX |
| Adın kaynağı | Ἑρμίππη *Hermippē* |
| Alternatif adlar | S/2001 J 3 |
| Sıfatlar | Hermippean |
| Yörünge özellikleri  |
| Dönem 17 Aralık 2020 (JD 2459200.5) |
| Gözlem yayı | 15,29 y (5.586 gün) |
| Yarı büyük eksen | 0,1381428 AU (20.665.870 km) |
| Dış merkezlik | 0,1982520 |
| Yörünge periyodu | –606,93 g |
| Ortalama ayrıklık | 169,67605° |
| Ortalama devinim | 0° 35d 35.347s / gün |
| Eğiklik | 146,76001° (tutuluma) |
| Çıkış düğümü boylamı | 37,24213° |
| Perihelyon açısı | 356,27211° |
| Doğal uydusu | Jüpiter |
| Grup | Ananke grubu |
| Fiziksel özellikler |
| Görünür büyüklük | 22,1 |
| Mutlak parlaklık *(H)* | 15,5 |
| Ortalama çap | 4 km |
| Albedo | 0,04 (varsayılan) |
|  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam |
|  |

**Hermippe**, (veya **Jupiter XXX**), Jüpiter'in bilinen en küçük doğal uydularından biridir.

## Keşif

9 Aralık 2001 tarihinde David Jewitt ve Scott S. Sheppard liderliğindeki Hawaii Üniversitesi Astronomi Enstitüsü'nden bir ekip tarafından Eurydome ile eşzamanlı olarak keşfedildi ve geçici olarak **S/2001 J 3** adı verildi.

## Adlandırma

Ağustos 2003'te Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) tarafından Zeus'un (Jüpiter) sevgilisi Hermippe'nin adı verilmiştir.

## Yörünge

Hermippe, Jüpiter'in yörüngesinde 630 günde, ortalama 21,5 milyon kilometre mesafede, tutuluma göre 151°'lik bir eğiklikle (Jüpiter'in ekvatoruna 149°) ters yön yörüngede ve 0,2290 dış merkezlik ile hareket eder. Jüpiter'in yörüngesinde 19,3 ila 22,7 Gm arasında, kabaca 150°'lik eğikliklerde dönen düzensiz uydular olan Ananke grubuna dahildir.

## Kaynakça