Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1921 Moğol Devrimi

| 1921 Moğol Devrimi |
| --- |
|  Moğol devrimciler |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tarih | 1921 |
| Bölge | Moğolistan |
| Sonuç |
Devrimcilerin zaferi |

 |
| Taraflar |
|  Moğol Halk Partisi  Kızıl Ordu |  Beyaz Ordu  |  Çin Cumhuriyeti Anhui Kliği Japon İmparatorluğu |
| Komutanlar ve liderler |
|  Damdin Sühbatur |  Roman Ungern von Sternberg | Duan Qirui |

**1921 Moğol Devrimi**, Moğolistan'da gerçekleşmiş komünist devrimdir. Devrim sonucunda Moğolistan Çin'den bağımsızlığını kazanarak Moğolistan Halk Cumhuriyeti ilan edildi.

## Arka plan

Moğolistan, 1691'den 1911'e kadar, Çin'i yöneten Qing (Mançu) Hanedanı'nın yönetiminde kaldı. Asya'nın iki büyük gücünü karşı karşıya getiren Rus-Japon Savaşı'nda (1904-05) hem Ruslar, hem de Japonlar Moğol paralı askerlerini kullandı. Japonlar özellikle Rusya ve Çin'e karşı Moğol milliyetçiliğini geliştirmeye çalıştılar. Savaştan sonra imzalanan gizli bir antlaşmayla Ruslar, Moğol topraklarının büyük bölümünü Japon nüfuz alanının bir parçası olarak tanıdılar.

Çin'deki 1911 Devrimi'nin ardından Cebtsundamba Hutuhtu'nun önderliğinde birleşen Moğollar, Rus Çarlığı'nın desteğine güvenerek bağımsızlıklarını ilan ettiler. Ama Japonya ve Britanya ile ilişkilerini bozmak istemeyen Rusya, ağırlığını "özerklik"ten yana koyarak Moğolların ve Çinlilerin de katıldığı çetin görüşmelerden sonra bu statünün onaylanmasını sağladı. İç ve Dış Moğolistan'ın birliği ise gerçekleşmedi.

## Devrim

Bu belirsiz siyasi durum, artan ekonomik ve toplumsal sorunlarla birlikte 1917 Devrimi'ne kadar sürdü. Rusya'daki gelişmeler üzerine Moğolistan'a giren bir Çin ordusu ülke yöneticilerini Çin Cumhuriyeti'ne katılmaya zorladı. Ardından Bolşeviklerden kaçarak Moğolistan'a giren Roman Ungern von Sternberg (Deli Baron) komutasındaki Beyaz kuvvetler Çin işgaline son verirken Moğollara karşı da acımasız baskılara giriştiler. Bu karışıklık ortamında eski bir asker olan Damdiny Sühbaatar'ın sol eğilimli bir aydın olan Khorloghiyin Çoybalsan'ın önderlik ettiği grupların birleşmesiyle, Moğolistan'ın bağımsızlığını hedef alan güçlü bir hareket ortaya çıktı. Geleneksel önderlerin dış müdahalelere karşı koymamasına duyulan tepki, geniş Moğol kitlelerinin bu radikal harekete katılmasını sağladı.

Kızıl Ordu'dan yardım alan devrimci Moğol kuvvetleri, işgalci birlikleri yenilgiye uğratarak Temmuz 1921'de başkent Urga'yı (bugün Ulan Bator) aldı. Sembolik bir hükûmet olarak başta tutulan Cebtsundamba Hutuhtu'nun ölümünden sonra 26 Kasım 1924'te halk cumhuriyeti ilan edildi.

## Ayrıca bakınız

* *Onun Adı Sukhbaatar*

## Kaynakça
# Yüz Çiçek Kampanyası

Mao Zedong'un "Yüz çiçek açılsın, yüz düşünce okulu yarışsın" ("百花齐放，百家争鸣", *bǎihuā qífàng, bǎijiā zhēngmíng*) politikasını açıkladığı 2 Mayıs 1956 tarihli Yüksek Devlet Konferansı.
**Yüz Çiçek Kampanyası**, **Yüz Çiçek Hareketi** olarak da bilinir (Çince (basitleştirilmiş): 百花运动; Çince (geleneksel): 百花運動; pinyin: *Bǎihuā yùndòng*), 1956 yılında Çin'de Çin Komünist Partisi'nin kendi vatandaşlarını komünist rejim hakkındaki görüşlerini açıkça dile getirmeye teşvik ettiği bir dönemdir. Başkan Mao Zedong'un ünlü sözüne dayanarak ("Yüz çiçeğin açmasına ve yüzlerce düşünce okuluna izin verilmesi politikası, sanatın gelişmesini ve bilimsel ilerlemeyi teşvik etmek için tasarlanmıştır."), ulusal politikalar hakkında farklı görüşler ve çözümler teşvik edildi. Bu hareket kısmen kendilerini Komünist Parti'den yabancılaşmış hisseden entelektüellerin moralsizliğine tepki olarak ortaya çıktı. Bu kısa liberalleşme döneminin ardından Mao, bunu kendi kuvvetlerini kullanarak komünist rejime meydan okuyanlara baskı yapmak için kullandı. Bu baskılar, 1957'de Sağcı Karşıtı Hareket halinde rejimi ya da rejimin ideolojisini eleştirenlere karşı yer almaya devam etti. Bu kapsamda hedeflenenler halka açık şekilde eleştirildi ve hapishane çalışma kamplarına sevk edildi.

Yüz Çiçek Kampanyası'nın başarısızlığı ardındaki ideolojik darbe, Maocu inanç sağlamlığını halkın üstüne yeniden yükledi ve Sağcı Karşıtı Hareketi'nin yer almasını sağladı.

## Kaynakça