# Karadeniz-Hazar stepleri

| Karadeniz-Hazar stepleri Pontus stepleri |
| --- |
| Avrasya steplerinin bir parçası |
|  |
|  Pontus bozkırının Dinyeper Nehri'nden Ural Dağları'na kadar kapladığı alan. |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 994.000 km² |
| **Ekozon**: Paleakrtik **Biyomlar**: Ilıman çayır, savan, funda ve çalılık |

**Karadeniz-Hazar stepleri** veya diğer ismiyle **Pontus stepleri,** Moldova, Kuzey Kafkasya, Güney Ukrayna, Güney Rusya ve Kazakistan'ın kuzeybatısının küçük bir bölümünü kapsayan, Avrasya steplerinin bir parçası olan geniş bir bozkır arazisidir. Palearktik biyocoğrafik bölgesinin de bir parçası olan bozkırlar, ılıman çayır, savan ve çalılık biyomlarını içerir.

Alan, klasik antik çağdaki Kimmerya, İskitya ve Sarmatya'ya tekabül eder. Bozkır binlerce yıl boyunca, birçoğu Avrupa ile Batı ve Güney Asya'yı işgal etmiş pek çok atlı göçebe kabile tarafından kullanılmıştır.

Biyocoğrafyada **Ponto-Hazar bölgesi** terimi, bu bozkırlarda yaşayan bitki ve hayvanlar ile Karadeniz, Hazar Denizi ve Azak Denizi'nde yaşayan hayvanları sınıflandırırken kullanılmaktadır. Genetik araştırmalar bu bölgeyi atların ilk defa evcilleştirildiği en muhtemel yer olarak tanımlar.

Hint-Avrupa halklarının dilleri ve kökenleri üzerine yürütülmüş araştırmalar sonucunda oluşturulmuş Kurgan hipotezi adı verilen bir teoriye göre, Pontik-Hazar bozkırları Proto-Hint-Avrupa dilinin anavatanıdır.

## Coğrafya ve ekoloji

 *Tulipa suaveolens,* baharda steplerdeki en tipik çiçeklerden biridir.
Pontus bozkırları Avrupa'da 994.000 kilometrekarelik bir alanı kaplamaktadır. Alan, kuzeydoğu Bulgaristan ve güneydoğu Romanya'da bulunan Dobruca'dan, Güney Moldova, Ukrayna, Rusya ve Kuzeybatı Kazakistan'a uzanır ve Ural Dağları alanın sınırını oluşturur. Bölgeye ekolojik olarak, karışık otlaklar ve ılıman geniş yapraklı ve karma ormanları içeren kuzeyindeki Doğu Avrupa orman-bozkırı bölgesi tarafından sınır çizilmiştir.

Karadeniz ve Hazar Denizi, Mezozoik ve Senozoik dönemde var olmuş ve günümüzün Batı Sibirya Ovası'nı içine almış Paratetis'in bir parçası olan Turgay Denizi'nin kalıntılarıdır.

## Tarih öncesi kültürler

Steplerdeki Yamna kültürü
* Lineer Çömlekçilik kültürü 5500–4500
* Cucuteni-Trypillian kültürü 5300–2600
* Khvalynsk kültürü 5000-3500 BC
* Sredny Stog kültürü 4500–3500
* Yamnaya/Kurgan kültürü 3500–2300
* Katakomb kültür 3000-2200 M.Ö.
* Srubna kültürü 1600–1200
* Novocherkassk kültürü 900–650

## Tarihsel halklar ve milletler

 Pontus bozkırı, c. 650
 Kırım Hanlığı Tatarlarıyla savaşan Zaporojya Kozakları, 19. yüzyıl resmi
* Kimmerler: MÖ 12. ve 7. yüzyılları
* Daçyalılar: MÖ 11. yüzyıl - MS 3. yüzyıl
* İskitler: MÖ 8. - 4. yüzyıllar
* Sarmatlar: MÖ 5. yüzyıl - MS 5. yüzyıl
* Ostrogotlar: 3.-6. yüzyıllar
* Hunlar ve Avarlar: 4. ve 8. yüzyıllar
* Bulgarlar (Önogurlar) 4. ve 7. Yüzyıl
* Alanlar: 5.-11. yüzyıllar
* Avrasya Avarları: 6.-8. yüzyıllar
* Göktürkler: 6. ve 8. yüzyıllar
* Sabirler: 6. ve 8. yüzyıllar
* Hazarlar: 6.-11. yüzyıllar
* Peçenekler: 8.-11. Yüzyıllar
* Kıpçaklar ve Kumanlar: 11.–13. yüzyıllar
* Moğol Altınordu: 13. ve 15. yüzyıllar
* Kazaklar, Kalmuklar, Kırım Hanlığı, Volga Tatarları, Nogaylar ve diğer Türki devletler ve kabileler: 15. ve 18. yüzyıllar \* Pontus Rumları ve Kafkasyalı Rumlar: 15-19. yüzyıllar
* Rus İmparatorluğu: 18. – 20. yüzyıllar
* Sovyetler Birliği: 20. yüzyıl
* Moldova, Kazakistan, Rusya Federasyonu ve Ukrayna: 20. – 21. Yüzyıllar

## Ayrıca bakınız

* Avrasya stepleri
* Kurgan hipotezi
* Haplogrup R1a (Y-DNA)
* Proto-Hint-Avrupalılar
* Yamnaya kültürü

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Google maps: Pontic-Caspian steppe21 Ağustos 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.