Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Egzonim ve endonim

**Egzonim**, bir coğrafi adın ait olduğu ülkenin ana dilinden farklı olarak başka bir dildeki yazılışına verilen isimdir. **Endonim** ise, resmî ve iyi yerleşmiş bir dildeki coğrafi yer, halk ve dillerin isimlerine verilen addır. Örneğin, Almanya için kullanılan "Deutschland", Almanca ve/veya Alman ulusu mensubu için kullanılan Deutsch kelimeleri endonim, "Germany"/"German", Türkçedeki "Almanya"/"Alman" kelimeleri ise egzonimdir. Diğer bir örnek olarak Gürcistan için kullanılan "Georgia" egzonim, "Sakartvelo" ise endonimdir.

## Ayrıca bakınız

* Ülkelerin yerel isimleri listesi
* Ülkelerin ve başkentlerinin yerel isimleri listesi

## Kaynakça
# Avrasya stepleri

Avrasya bozkırları
**Avrasya bozkırları**, Avrasya'nın ılıman otlaklar, savanlar ve çalılıkların biyolojisindeki engin bozkır ekosistemidir. Romanya ve Moldova'dan Ukrayna, Rusya, Kazakistan, Doğu Türkistan ve Moğolistan'dan Mançurya'ya uzanmaktadır. Ek olarak Macaristan'da yer alan Pannoniyen bozkırları Avrasya bozkırlarının bir uzantısı olarak kabul edilir.

Paleolitik çağdan beri, bozkırların güzergâhı Doğu Avrupa, Orta Asya, Çin, Güney Asya ve Orta Doğu'ya ekonomik, politik ve kültürel yollarla ticaret yollarını bağlamıştır. Yalnızca Antik Çağ'da ve Orta Çağ'da İpek Yolu'nun değil aynı zamanda Yakın Çağ'da Avrasya Kara Köprüsü'nün de öncüsüdür. Xiongnu, İskitler, Kimmerler, Sarmatlar, Hunlar, Harezm, Mavera-ün'nehir, Soğdlar, Siyenpiler, Moğol İmparatorluğu ve Göktürk Kağanlığı gibi tarih boyunca göçebe imparatorluklara ve birçok büyük kabile konfederasyonuna ve antik devletlere ev sahipliği yapmıştır.

## Kaynakça
# Ordos (şehir)

| Ordos 鄂尔多斯市  |
| --- |
| İl düzeyi şehir |
| Ordos şehri |
|  |
| OrdosOrdos'un Çin'deki konumu |
| Ülke |  Çin |
| Bölge | Kuzey Çin |
| Özerk Bölge | İç Moğolistan |
| Yüzölçümü |
|  • İl düzeyi şehir | 86752 km² |
| Nüfus (2010) |
|  • İl düzeyi şehir | 1.940,653 |
|  • Yoğunluk | 22/km² |
|  • Kent | 582,544 |
| Zaman dilimi | UTC+08.00 (CST) |
| **Resmî site** www.ordos.gov.cn |

**Ordos** (Çince: 鄂尔多斯市; Moğolca: ), Çin'in İç Moğolistan Özerk Bölgesi'nde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Ordos, daha önceden Ih Ju adıyla bir aymak iken 21 Şubat 2001 tarihinde il düzeyi şehir yapılmıştır. Ordos, Moğolcada "saraylar" anlamına gelmektedir. Yüzölçümü 86.752 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 1.940.653'tür.

Ordos, Çin Halk Cumhuriyeti'nin en zengin bölgelerinden biridir. Şehrin ekonomisi tekstil (yün), kömür madenciliği, petrokimya, elektrik üretimi ve inşaat malzemelerinin üretimine dayanmakta olup doğal kaynaklar açısından son derece zengindir. Şehre Ordos Ejin Horo Havalimanı hizmet vermektedir.

## İdari bölümler

Ordos şehri, bir semt ve yedi sancaka ayrılmaktadır.

* Dongsheng semti (东胜区)
* Dalad sancağı (达拉特旗)
* Jungar sancağı (准格尔旗)
* Otog Front sancağı (鄂托克前旗)
* Otog sancağı (鄂托克旗)
* Hanggin sancağı (杭锦旗)
* Uxin sancağı (乌审旗)
* Ejin Horo sancağı (伊金霍洛旗)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Ordos (şehir) ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Resmi site24 Eylül 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Çince)
# Mingeçevir

| Mingeçevir Mingəçevir Şəhəri |
| --- |
| Şehir |
| Mingeçevir Şehri |
| Takma ad: Işıklar Şehri |
|  |
| Kasaba | 1946 |
| İdare |
|  • Vali | İlham İsmayılov |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 47 km² |
| Nüfus |
|  • Toplam | 106.000 |
| **Resmî site** mingechevir-ih.gov.az |

**Mingeçevir** (Azerice: *Mingəçevir*) - Azerbaycan'da şehir. 1946-1948 yıllarında kasaba olmuştur.

## Hakkında

Yaklaşık 106.000 nüfusu ile Azerbaycan'da dördüncü büyük şehridir. Kura Nehri (Azerice: Kür çayı)Kür Çayı şehri ikiye ayırır.

## Tarihi

Mingeçevir'in genç bir şehir olmasına rağmen, şehrin bulunduğu bölge eski bir mesken olarak bilinir. Bu meskenin tarihi, eneolit döneminden (M.Ö 3000) M.S 17. yüzyıla kadar olan bir dönemi kapsar.

Bundan sonra Mingeçevir uzun yıllar arkeologların dikkatini çekmedi. Arkeolojik araştırmalar Mingeçevir'de ancak hidroelektrik santralin inşaatının bir parçası olarak 1930'ların ortalarında itabaren devam etti.

Hidroelektrik santralin inşaatı dünta savaşından hemen sonra başladı. Bu, eski bir mesken olarak Mingeçevir'in sistematik araştırmasının başlangıcı oldu. Arkeolojik kazılar, Nisan 1946 - Ağustos 1953 arasında, S. M. Qaziyev başkanlığındaki bir grup arkeolog tarafından, Mingeçevir hidroelektrik santralinin, Azerbaycan Bilimler Akademisi Yüksek Kurulu kararıyla bağlantılı olarak kazılar yapıldı. Kazılarda 20.000'den fazla tarihî eser - mezar ve tümülüsler, üretim araçları, tarihî dönemleri kronolojik sırayla yansıtan şeyler, günlük yaşamla ilgili mücevherler bulundu.

Güney fillerinin kemikleri
Mingeçevir “Işıklar şehri” olarak da bilinir. Kura Nehri üzerinde kurulan ve şehir yakınlarında yer alan Mingeçevir Hidroelektrik Santrali'nin inşaatı 1945 yılında başladı ve 1953 yılında tamamlandı. Transkafkasya'da en büyük hidroelektrik santralidir.

Mingeçevir Baraj Gölü, Azerbaycan'ın en büyük gölüdür.
Mingeçevir şehrinin merkezi aslında Yevlah Rayonu'nda yer alır. Yevlah Rayonu'nun da özel şehri (Yevlah) vardır.
Mingeçevirin güneybatısı ve Boschali, Huruushagi köyleri Mingeçevir bölgesindedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
# Oswald Szemerényi

| Oswald Szemerényi |
| --- |
|  |
| Doğum | 7 Eylül 1913(1913-09-07) Londra |
| Ölüm | 29 Aralık 1996 (83 yaşında) |
| Milliyet |  Macaristan |
| Uğraş | Dilbilimci |
|  |

**Oswald Szemerényi** ya da tam adıyla **Oswald John Louis Szemerényi**, (7 Eylül 1913 Londra - 29 Aralık 1996 Freiburg) karşılaştırmalı dil bilimi ve Hint-Avrupa dilleri alanın da uzmanlaşmış, Macar asıllı dilbilimci.

## Hayatı

7 Eylül 1913 tarihinde İngiltere'nin başkenti Londra'da doğdu. Macaristan'da Eötvös Loránd Üniversitesi'nde eğitim gördü ve Heidelberg ve Berlin üniversitelerinde eğitim gördü. Macar dilbilimci Gyula Laziczius'tan etkilenmiştir. 1942'de Budapeşte Üniversitesi'nde Yunanca öğretim görevlisi olarak atandı. 1944'te Balto-Slav birliği üzerine bir tezle mezun oldu ve 1947'de Budapeşte'de karşılaştırmalı Hint-Avrupa dilbilimi profesörü olarak atandı. 1948'de İngiltere'ye döndü ve 1960'a kadar Bedford Koleji'nde çalıştı. 1965'ten 1981'e kadar Freiburg Üniversitesi'nde dilbilim profesörüydü. Finno-Ugric çalışmaları.

## Dış bağlantılar

* Titus 15 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Eski Farsça

| Eski Farsça |
| --- |
| Bölge | Antik İran |
| Dönem | y. MÖ 300 yılında Orta Farsçaya evrildi. |
| Dil ailesi | Hint-Avrupa dil ailesi
* Hint-İran dilleri
	+ İran dilleri
		- Batı İran dilleri
			* Güneybatı kolu
				+ **Eski Farsça**
 |
| Yazı sistemi | Çivi yazısı |
| Dil kodları |
| ISO 639-2 | peo |
| ISO 639-3 | peo |

**Eski Farsça**, Avestaca ile beraber kayıt altına alınmış iki Eski İran dillerinden biridir. Eski Farsça, başlıca Ahameniş dönemi (y. MÖ 600-300) yazıtlarında, kil tabletlerinde ve mühürlerinde görülür.

Eski Farsça örnekleri günümüz İran, Romanya, Ermenistan, Bahreyn, Irak, Türkiye ve Mısır topraklarında bulunmuştur, ancak dilin en önemli tasdiki MÖ 525 tarihli Behistun Yazıtı'dır. Chicago Üniversitesi'nde 2007 yılında yürütülmüş araştırmalar, Eski Farsçanın yalnızca kraliyet için değil, pratik hayatta kayıt tutmak için kullanılan yazılı bir dil olduğunu gösteren tabletler ortaya çıkarmıştır.

## Sınıflandırma

Eski Farsça, İrani dillerin bir kolu olduğu Hint-İran dil ailesi içerisinde, Hint-Avrupa dil ailesine üyedir. Hint-İranlıların ortak ataları, MÖ 2. bin yılın ilk yarısında Orta Asya'dan gelmiştir. Soyu tükenmiş ve yazılı metin bırakmamış Med dili, Eski Farsça ile ilgili olan bir başka Eski İran dilidir. İki dil de Batı İran dili olarak sınıflandırılmış ve Eski Farsça metinlerde ortaya çıkan birçok isim Med kökenli olmuştur. Eski İran dillerinin büyük bir grup olduğu tahmin edilmesine rağmen, diller hakkındaki bilgiler Eski Farsça, Avestaca ve Medce ile sınırlıdır ve sadece Avesta ve Eski Fars dillerinden günümüze yazılı kayıtlar ulaşmıştır.

## Yazı

 Behistun Yazıtı
Eski Farsça metinler, çivi yazısı kullanmış ve karakterler soldan sağa yazılmıştır. 36 fonetik karakter ve 8 logograma sahip sistemde karakterler heceleri göstermiştir. Yazı sistemi şaşırtıcı bir şekilde yakındaki Mezopotamya medeniyetlerinde kullanılmış yazı sistemlerinin evriminin bir sonucu oluşmamıştır. Eski Farsça çivi yazısı ile yazılmış olmasına rağmen, yazı Mezopotamya yazısının doğrudan bir devamı değildir ve Schmitt'e göre, "MÖ 6. yüzyılda kasıtlı bir şekilde yaratılmış" bir sistemdir.

## Sözdizim

* Bir zamir genellikle isimden önce gelir.
* Bir sıfat genellikle ismin ardından gelir.
* Bir genitif genellikle isimden önce gelir.
* Fiil genellikle cümlenin sonundadır.
* Özne, bir bağlantı veya belirli zarflarla tanıtılmadığı sürece genellikle bir cümlenin başında yer alır.
* Yüklem isim, doğrudan nesne, dolaylı nesne vb. Özne ve fiil arasına yerleştirilir.

Bu genel kuralların ana istisnaları şunlardır:

* “(Kral) duyurur” fiili her zaman cümlenin başına yerleştirilir.
* Vurgu için konunun önüne bir yön hedefi yerleştirilebilir.
* Vurgu yapmak için fiilden sonra bir cümle kısmı yerleştirilebilir.
* Olumsuzlama *naiyis* genellikle fiilin hemen önünde olur.

## Kaynakça

### Kitap kaynakları
# Massagetler

MÖ 323'te Asya
**Massagetler**, MÖ 6. yüzyıllarda Orta Asya'nın güney bölgelerinde Persler'in komşusu olan bir göçebe devlettir. Sakalar'ın batıya doğru göçüp bu bölgede devlet kurmalarının nedeni Eski Yunan'da yaşamış ünlü tarihçi Herodot'a göre Massagetlerin baskısıdır. Kimi kaynaklara göre Pers hükümdarı Büyük Kiros'un da öldüğü Siriderya kıyısında yapılan savaş Sakalar'la değil Massagetler'le yapılmıştır.

Hazar Denizi ile Aral Gölünün doğusunda yaşadıkları söylenmektedir. Masaget adı "balık yiyenler" anlamında olduğu savunulmaktadır. MÖ 530 yılında Pers kralı Kiros'un seferi vesilesi ile daha iyi bilinen bu Massaget Kraliçesi Tomris kumandasında, Pers ordusunu mağlup ederek Kiros'un ölümüne sebebiyet vermişlerdi. Strabon ise Kiros'un savaşmış olduğu Massagetlerin büyük bir göçebe halk olduğunu veya konfederasyon olduğunu onlardan bir kısmının dağlarda, bir kısmının ovalarda, bir kısmının da bataklık ve adalarda yaşadıklarını anlatmaktadır. Massagetler balıkçı ve toplayıcı iptidai bir toplumdu. Pers Kralı Kirus MÖ 530/528'deki ölümünden, Bactria Grek Krallığının düşüşüne kadar (tahminen MÖ 130) Batı Türkistan'daki en güçlü yönetim Massaget konfederasyonuydu.

## Kökenleri

Massagetlerin kökenlerini kesin olarak ortaya koyacak bulgular bulunmamakla beraber kayda değer iki önemli yaklaşım bulunmaktadır.

### İrani iddiası

Massagetlerin kökenlerinin İrani olduğuna dair görüşler ve iddialar bulunmaktadır.

İrani dil konuşan toplulukların ağırlıklı olduğu fakat Turani unsurlarının da elde edilen kaynaklarla tespit edildiği bir konfederasyon iddiaları da bulunmaktadır.

### Türki iddiası

Öte yandan Ön Türk oldukları ve Ön Türk ilişiği olduğuna dair görüşler ve iddialar bulunmaktadır.

## Kaynakça
# Kura Nehri

| Kura Nehri
 |
| --- |
|  Kura Nehri (Mtsheta, Aragvi Nehri'nin birleşme noktası) |
| Konum
 |
| **Ülke(ler)** |  Türkiye  Gürcistan  Azerbaycan
 |
| Genel bilgiler
 |
| **Kaynak** | Göle, Türkiye
 |
| **Ağız** | Neftçala Rayonu, Azerbaycan - Hazar Denizi
 |
| **Ağız rakımı** | - 25 m
 |
| **Uzunluk** | 1.515 km
 |
| **Havza alanı** | 188.000 km² (86.000 km² + Aras Nehri: 102.000 km²)
 |

**Kura** (Azerbaycan Türkçesinde : *Kür*, Gürcüce: მტკვარი - *Mt'k'vari*), Türkiye'de Ardahan Göle dolaylarından başlar ve Gürcistan'dan geçerek Azerbaycan'ın Sabirabad şehrinde Aras Nehri ile birleşir ve Neftçala Rayonu'nda Hazar Denizi'ne dökülür.

Kura'nın kıyılarında Ardahan, Borjomi, Gori, Mtsheta, Tiflis, Rustavi, Mingeçevir, Yevlah, Sabirabad, Şirvan, Salyan gibi şehirler yer almaktadır.

Kura havzası haritası
Tiflis ve KuraKaynağını Allahuekber Dağlarından alan Kura Nehrinin toplam uzunluğu 1515 km dolayındadır. Kura'nın Türkiye sınırları içindeki uzunluğu ise 189 km kadardır. Çıldır Gölünün kuzeyinde Gürcistan topraklarına girer. Daha sonra Azerbaycan ülkesi sınırlarının içine girer ve Aras Nehri ile birleşerek, Hazar Denizi'ne dökülür. Nehrin toplam akaçlama alanı 188,000 km'yi bulur. Türkiye'deki su toplama alanı ise sadece 4,852 km kadardır. Bu alanda sulama ve enerji üretimi amaçlı 1 tesis Kotanlı Barajı bulunmaktadır. Azerbaycan topraklarında ise bu ırmak üzerinde Mingeçevir Barajı yapılmış durumdadır.

Kura Nehrinin Gürcistan ve Azerbaycan topraklarında bulunan kesimlerinde avlanan kuri balıklarından elde edilen siyah havyar, bu ülkeler için önemli bir ekonomik gelir kaynağıdır.

## Ayrıca bakınız

* Dünyanın en uzun nehirleri

## Kaynakça
# Derbent Geçidi

**Derbent Geçidi**, şimdiki Azerbaycan Cumhuriyeti ile Dağıstan Özerk Cumhuriyeti (Rusya) arasında bir dağ geçididir. Eski kaynaklarda Hun Geçidi olarak geçer.

3. ve 4. yüzyıllarda bölgede bulunan Albanya Devleti'ne girmek için Orta Asya ve Kafkasya Türkleri tarafından kullanılmıştır.

## Kaynakça
# Trifonksiyonel hipotez

12. yüzyıldan kalma İsveç gobleni: soldan sağa, tek gözlü Odin, Thor ve çekici ile Freyr ve buğdayının tasviri yer alır. Terje Leiren, bu gruplaşmanın üçlü bölünmeyle yakından ilişkili olduğunu savunmuştur.
**Trifonksiyonel hipotez**, Proto-Hint-Avrupa toplumunun ruhban, savaşçı ve avam tabakası (çiftçiler ve esnaf) olmak üzere kutsallığı, savaşı ve ekonomiyi temsilen üç sosyal sınıfa veya kasta ayrılmış olduğunu savunan teoridir. Hipotez, ilk olarak Fransız mitograf Georges Dumézil tarafından 1929'da *Flamen-Brahman* kitabında önerilmiş ve daha sonra *Mitra-Varuna* kitabı ile desteklenmiştir.

Hipotezi destekleyenler arasında Émile Benveniste, Bernard Sergent ve Iaroslav Lebedynsky bulunur.

## Sınıflar

Dumézil'e göre (1898-1986), Proto-Hint-Avrupa toplumu, üç ayrı göreve tekabül eden üç ana gruptan oluşmaktaydı:

* Egemen sınıf ikiye ayrılmıştır:

* Resmi ve hukuki görevleri yerine getiren ruhban sınıf
* Dini ve ruhani görevler ile ilgilenen ruhban sınıf

* Askeri sınıf, askeriye ve savaş ile bağlantılıdır.
* Avam tabakasını oluşturan çoban, çiftçi ve zanaatkarlar diğer iki sınıf tarafından yönetilmiş ve üretim ile ekonominin temelini oluşturmuştur.

## Örnekler

Proto-Hint-Avrupa mitolojisinde her sosyal grubun kendisini temsil etmek için kendi tanrısına veya tanrı ailesine sahip olduğu ve tanrılara atfedilen güçlerin bu grupların işleviyle eşleştiği öne sürülmüştür. Bu tür birçok bölünme, Hint-Avrupa toplumlarının tarihinde gözlemlenmiştir:

* Erken Cermen toplumunda, kral, soylular ve avam tabakası arasındaki sosyal sınıf ayrımı.
* İskandinav mitolojisinde Odin (egemenlik), Tyr (hukuk ve adalet) ve Vanir (doğurganlık) tanrıları.
* Antik Yunanistan'da Platon *Devlet* kitabında Sokrates'in tanımladığı gibi ideal toplumun üç bölümden oluştuğuna değinir. Bernard Sergent, aynı zamanda Yunan edebiyatında yer alan epik, lirik ve dramatik şiir türlerini trifonksiyonel hipoteze dayanarak incelemiştir.
* Hindistan: Hindistan'da yer alan Brahmin (rahip), Kshatriya (savaşçı) ve Vaishya (çiftçi, çoban ve zanaatkar) kastlarının bu hipoteze örnek oluşturabileceği önerilmiştir. Bu kastalara ek olarak dördüncü bir Hint kastı olan Shudra topraksız köylüler içindir.

## Ayrıca bakınız

* Arthashastra
* Kast
* Sosyal sınıf
* Teslis

## Kaynakça
# Saban

Traktör ile çekilen modern bir saban (pulluk)
Çalışan bir pulluk
Yük hayvanları ile çekilen bir saban
**Saban**, tarımda yararlanılan tarlayı ekme öncesi toprağı havalandırmakta kullanılan bir alettir. Büyük sabanlara **köten** ya da **kotan** adı verilir ve bu adlandırma aynı anlamdaki Gürcüce "gutani" (გუთანი) kelimesinden gelir. Çok dişli ve genellikle motorlu araçlarla çekilen sabanlara **pulluk** denir. Sabanlar ayrıca yer altına kablo döşemek gibi endüstri amaçlı olarak da kullanılmaktadır.

Saban, basit olarak kazma veya bahçıvan beline benzer bir alettir. Sabanlar, ilk geliştirildiğinde insanlar tarafından çekilirken, zamanla yük ve binek hayvanları kullanılmaya başlanmıştır. Modern sabanlar ise traktörler tarafından çekilmektedir ve pulluk olarak da adlandırılmaktadır.

## Pulluk

Toprağı devirip parçalayarak fiziksel yapısını kültür bitkileri için elverişli yapan aletlerdir. Pulluk ile yapılan toprak işlemeye çift sürme denilir.

Pulluklar işleyici gövdelerin şekillerine göre, Kulaklı Pulluklar ve Diskli Pulluklar olmak üzere ikiye ayrılır. Kulaklı pulluklar en çok kullanılan pulluk tipidir. Uç demiri, kulak, keski demiri, payanda gibi parçalardan oluşturulmuştur. Diskli pulluğun işleyici gövdesi ise içbükey bir diskten oluşturulmuştur. Bu disk, iş verimini artırması için belirli açılarla monte edilmiştir. Diskli pulluk toprağı iyi parçalar fakat kesip kaldırdığı toprağı tam deviremez. Kulaklı pulluk devirme işini daha iyi yerine getirir.

## Ayrıca bakınız

* Demiryolu pulluğu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Saban ve Bölümleri 29 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Mehmet Getizmen, Türk Kültürü - "Saban"
* Sabantoy Bayramı Bu Yıl Eskişehir'de Kutlandı 29 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Boyunduruk

Boğalara takılmış bir boyunduruk
**Boyunduruk** veya **nir**; arabaya koşulan hayvanların birlikte yürümesini sağlamak için boyunlarına geçirilen, çoğunlukla m şeklindeki tahta çerçeve. Genellikle boyun üzerine yatay şekilde yerleştirilen bir çubuk ve boynun her iki yanına sarkan çubuklardan (zelve) meydana gelir. Tek hayvana takılan nal şeklinde boyunduruklar da mevcuttur. Hayvanların *boynuzuna* takılan boyunduruklara da rastlanır.

## Tarihçe

Oldukça ilkel bir araç olan boyunduruk antik çağlardan beri bilinmektedir. Atların yaygın olarak arabalara koşulmaya başlanması ve koşumların icadı ile birlikte boyunduruk kullanımı günümüzde oldukça azalmıştır. Bununla birlikte, özellikle gelişmekte olan ülkelerde, taşımacılık ve tarla işlerinde hâlâ kullanılır.

## Bölümleri

**Zelve**: Hayvanın boynunun sağ ve solundan aşağı sarkan ve hayvanın boyunduruktan çıkmasını engelleyen dikey çubuklardır.

**Ok** veya **okluk**: İki hayvanın ortasından uzunluk ekseninde geçen ve boyunduruğu araca bağlayan uzun tahtadır.

**Gelve**: Boyunduruğu ok kısmına sabitleyen mıhtır.

**Eyef**: Boyunduruğu okluğa bağlamaya yarayan bükülmüş daldan halkadır.

## Notlar

* Boyunduruk sözcüğü pek çok dilde *baskı rejimi* veya *hakimiyet altında olma* anlamında mecazi olarak kullanılır.
* Direksiyon tipi uçak kumanda kolları, benzerliğinden dolayı boyunduruk olarak adlandırılır.

## Resim galerisi

* İspanya'da atlara takılan modern bir boyunduruk
* Almanya'da boynuza takılan bir boyunduruk

## Kaynakça
# Hint kast sistemi

**Hint kast sistemi**, Hindu dinine inananların toplumsal olarak örgütlenmesi amacıyla yaratılmış bir sosyal merdiven sistemidir.

Her Hindu bir 'kast' içine doğar. Kast, toplumda özel bir konumu olan ve bu konumu nedeniyle öteki gruplardan ayrılan bir insan topluluğudur. Çocuklar anne ve babalarının kastına bağlıdır ve inanmış bir Hindu, yaşamını kastının kurallarına kesin bir bağlılıkla sürdürür. Varolan çeşitli dinsel toplulukların yanında, bir de birçok kasta ve alt kasta bölünmesi, Hindistan'ın tarihi boyunca siyasi birlik sağlamasını güçleştirmiştir.

## Gotra Sistemi

Gotra, Hintçede akrabalığı ifade etmek için kullanılan bir kavramdır. En iyi aile ya da klan anlamına gelmektedir. Gotra Sistemi, Antik Çağ'da Vedik Dönemi'nin sonlarına doğru (MÖ 900–500) ortaya çıkmıştır. Bu sistem, Hint Brahmanlar arasında oluşmuştur. Brahmanların ortak bir tanrısı vardır. Hatta Brahmanlara bu tanrının isimleri verilmektedir.

Gotra, ortak tanrıları olan bir gruptur. Brahmanlar arasında yedi bilge kişi vardır: Jamadagni, Gautama, Bhardvaja, Atri, Vishvamitra, Kashyapa, Vasishtha ve Agastya. Bunların dışındakiler, ataları için savaşan ya da ticaret yapan kişilerdir. Bu sistemde, aynı aile ya da klandan olanlar kesinlikle evlenemezler. Gotra Sistemi şu şekildedir: Kadın, evlendiği zaman babasının grubundan ayrılır. Buradaki amaç, eşin bu gruba katılmasını sağlamaktır.

Gotra Sistemi, özellikle kast sisteminin en yüksek katmanında yer alan üyeleri için uygulanır. Özellikle Hindistan'ın güneyi dört Gotra kuralına göre hareket etmektedir. Bu bağlamda olası eş için dört ayrı Gotra göz önünde tutulur: kendisi, annesi (kendi evliliğinden önceki) ve iki büyük annelerin (yine evlilik öncekileri) Gotra'ları. Sekiz Gotra'dan ikisi aynıysa, evlilik gerçekleşmez.

Gotra, Budizm ve Jainizm'de de vardır; ancak Hinduizm'deki tanımı kısmen farklıdır. Buda'nın en bilindik Gotra adı, Gautama'dır.
# Folkloristik

**Folkloristik**, folklor incelemesine ayrılmış resmi bir akademik bilim dalıdır. Eş anlamlılarla birlikte bu terim, geleneksel kültüre ilişkin akademik çalışmayı folklor eserlerinden ayırmak için 1950'lerde ortaya çıkmıştır.

## Dış bağlantılar

* A Synthesis of Ethnographic Research
* A Guide to Conducting Ethnographic Research8 Mayıs 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Introduction to Ethnographic Research, 101: The Basics
* "What is Folklore?" from Utah State University
# Anavatan

**Anavatan**, toplumların ilk yurdu, ilk vatanları, ilk yerleşimleri anlamına gelir. Anavatan kavramı toplumların tarih sahnesinde ilk kez devlet veya devletvari bir yapılanma kurdukları topraklar anlamına gelir. Bireyler için bu kavram doğup büyüdüğü, ailesinin tarihsel kökenlerinin olduğu yerdir. Toplumların savaşlar ya da sömürgecilik doğrultusunda elde ettiği yerler de zamanla anavatan kavramına dahil olabilmektedir. Coğrafi ve biyolojik anlamlardaki kullanımı da mevcuttur.

## Kaynakça
# Ok

**Ok**, yay vasıtasıyla atılan ucu sivri ya da özellikle ucuna metalden sivri bir başlık takılan çubuktur. Okçuların kullandığı ince ve hafif oklar varken bir kuşatma ve püskürtme silahı olan balistalarda kullanılan kalın ve ağır oklarda vardır. Ayrıca okun şekli, yapıldığı madde, çeşitli bölgelerindeki işaretler vb. daha birçok işaret çeşitli mesaj ve simgeler belirtirdi. Ok konan kın ya da torbaya sadak denir.

## Dış bağlantılar

 Wikimedia Commons'ta Ok ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
# Mızrak

Samsun'daki Amazon Adası'ndaki yer alan mızraklı Amazon savaşçısı heykeli.

**Mızrak**; tahta saplı, sivri uçlu, avcılıkta ve savaşta kullanılan antik bir sırıklı silahtır. Ucundaki sivriltilmiş sert uç (taş, kemik, ateşte sertleştirilmiş ahşap ya da metal), tahta sapa eklenmiştir. En sık görülen mızrak başı bıçak şeklindedir. Uzun ince silahlar arasında en yaygını mızraktır ve uzun mızrak, kargı, teber gibi silahların da atası olarak nitelendirilir.

Hafif veya ağır olup elle, dururken, koşarak veya fırlatıcı ile atılır. Mekaniğe göre mızrak fırlatmada hızın yarısını son el hareketi yapar. Askerlikte ve avcılıkta eski çağlarda kullanılan mızrak, cirit adıyla Olimpiyat Oyunlarına da girmiştir.

Yunanların, Büyük İskender döneminde kullanıldıkları bilinen boyu üç buçuk metreye ulaşan atları devirmekte kullanılan mızrak türü genellikle gümüş mızrakçılarca kullanılıp çok yaygın olarak kullanılmaktadır.

Günümüzden 30 bin yıl önce bulunduğu tahmin edilmektedir.

Yakından hedefe mızrağın sivri ucunu batırarak veya uzaklardan hedefe hareket halinde ya da sabitken atılırdı.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Orta Dünya savaş aletleri
* Modern öncesi silahlar listesi
* Namur ayaklı mızrak dövüşü
* Üç dişli mızrak
* Kalkan
* Kılıç