# Greko-Ermeni

**Greko-Ermeni** aynı zamanda **Heleno-Ermeni**) Proto Hint-Avrupa dili (PHA) sonrası, Yunan ve Ermeni' dillerinin varsayımsal ortak atasıdır, durumu İtalo-Kelt veya daha az varsayımsallı Baltık-Slav dilleri ile karşılaştırılabilir, genelde güvenilir bir hipotez olarak kabul edilmekle beraber, üzerinde tam bir fikir birliği yoktur, varsayımsal Greko-Ermeni'nin en erken evresi, Geç Proto Hint-Avrupa ve "Greko-Ermeni-Aryan" dan belki biraz geç, fakat çok da farklı olmayacak şekilde MÖ 3. binyıla tarihlendirilir.

## Tarihçe ve dilbilim

Hipotez; Yunanca ve Ermenice arasındaki, eş asıllı sözcük sayısının, Ermenice ve diğer Hint-Avrupa dilleri arasındaki oranından, çok daha fazla olduğunu belirten, Danimarkalı dilbilimci Holger Pedersen'nin 1924 yılı çalışma kaynaklarına dayanır.Antoine Meillet 1920'lerin ortaların da, Ermenice ve Yunanca' üzerine yaptığı morfolojik ve fonolojik çalışmaları sonrası, Ermeni ve Yunan dillerinin ortak atasının, Proto-Hint-Avrupa dili içinde, coğrafi olarak çok yakın ve de bitişik lehçeler olması gerektiğini öne sürdü. Meillet'in hipotezi, (*Esquisse d'une grammaire comparée de l'arménien classique*) kitabı ile meşhur oldu.

Dilbilimci Georg R.Solta; bir Proto-Greko-Ermeni sahnesini varsayacak kadar ileri gitmez, ancak sözcüksel ve morfolojik açıdan, Yunan ve Ermeni dillerinin açık bir şekilde, çok yakından ilişkili diller olduğu sonucuna varır.Eric Hamp; Greko-Ermeni hipotezini desteklemekle beraber, Greko-Ermeni'nin erken proto aşaması olan (Heleno-Ermeni)'nin varlığını öngörmektedir. James Clackson ise Greko-Ermeni alt grubunun kanıtlarının, zayıf ve sonuçsuz kaldığını, Ermenicenin, önerilmiş olan daha büyük "Greko-Ermeni-Aryan" dil ailesi'nin içinde olması gerektiğine inanır.

Hipotezin değerlendirilmesi, yetersiz kanıtlanmış Frig dilinin analiziyle bağlantılıdır. Yunanca erken dönemlerden beri görünür olup, MÖ 3. binyılına dayandırılan, Proto-Yunan dilinin güvenli bir şekilde yeniden oluşturulmasına izin verir iken, Ermenicenin erken geçmişi belirsiz ve görünmez olmakla beraber yazılmış en eski metinler, MS 5.yüzyıla tarihlendirilmiş olan, Mesrop Maştots tarafından yazılmış Ermenice incil çevirilerdir. Ermenicenin, Yunan ve İran dilleri ile olan çok uzun süreli dil temasının, izlerini gösteren pek çok alıntı kelimeler mevcuttur ve Ermenice özellikle Satem bir dildir.

2005'te yayınlanan bir neşriyatta, Luay Nakhleh, Tandy Warnow, Donald Ringe ve Steven N. Evans'tan oluşan bir grup dilbilimci ve istatistikçi, Nicel filogenetik dilbilimsel"
yöntemleri karşılaştırdı ve Greko-Ermeni alt grubunun, 5 adet yöntemle desteklendiğini buldu. Maksimum parsimony, Ağırlıklı— ağırlıksız maksimum uyumluluk, Komşu-birleştirme) ve çokça eleştirilere maruz kalmış, dilbilimciler Russell Gray ve Quentin Atkinson tarafından geliştirilmiş olan İkili sözcük-kodlama" tekniği'dir

Birbiriyle ilinti ve de ilişkili olan diğer bir sorun ise, sadece Yunanca' ve Ermenicenin değil, Arnavutça, Antik Makedonca, Trakça, Daçya dili ve Frigce gibi bazı ölü dillerden oluşacak bir "Balkan Hint-Avrupa" alt grubunun olup olmadığıdır, G. Neumann, G. Klingenschmitt, J. Matzinger, J. H. Holst gibi, bilim adamları tarafından yapılan araştırmalarda tartışılmıştır. Balkan alt grubu da, Hans J. Holm'un leksikoistatistik yöntemiyle desteklenir.

## Eleştiriler

Birçok modern dilbilimci, Yunan ve Frig dillerinin, Ermenice ile olan yakınlığını abartılı bir şekilde savunan Greko-Ermeni hipotezini reddetmişlerdir.

## Notlar

## Kaynakça