# Slavlar

Slav devletleri
Slavların dillerine göre dağılımı
**Slavlar** veya **İslavlar**, Avrupa'da yaşayan en kalabalık etnik topluluk. Daha çok Avrupa'nın doğusunda ve güneydoğusunda yaşarlar. Ayrıca Asya'nın kuzey kesimlerinde de yaşamaktadırlar.

Slavlar; Doğu Slavları, Batı Slavları ve Güney Slavları olmak üzere üç gruba ayrılırlar. Ruslar, Ukraynalılar ve Beyaz Ruslar Doğu Slavları grubuna girer. Polonyalılar (Lehler), Çekler ve Slovaklar Batı Slavları grubuna girer. Boşnaklar, Hırvatlar, Sırplar, Pomaklar, Karadağlılar, Bulgarlar, Slovenler ve Makedonlar ise Güney Slavları grubuna girer. Slavlar dini bakımdan Ortodokslar ve Katolikler olarak iki ana grupta toplanır. Ayrıca Müslüman ve Protestan Slavlar da vardır. Ortodoks Slavlar geleneksel olarak Kiril alfabesini, Katolik ve Müslüman Slavlar ise Latin alfabesini kullanırlar.

## Günümüz Slav Devletleri

Slav dillerinin dağılımı (Doğu Slavları, Batı Slavları ve Güney Slavları)

|  |  |
| --- | --- |
| **Bayrak** | **Devlet** |
|  | Rusya
 |
|  | Ukrayna
 |
|  | Belarus
 |
|  | Polonya
 |
|  | Çekya
 |
|  | Slovakya
 |
|  | Slovenya
 |
|  | Hırvatistan
 |
|  | Bosna-Hersek
 |
|  | Sırbistan
 |
|  | Kuzey Makedonya
 |
|  | Bulgaristan
 |
|  | Karadağ
 |

## Etimoloji

"Slav" kelimesi en erken MS *6.* yüzyılda; "*Sklaboi* (Σκλάβοι), Sklabēnoi (Σκλαβηνοί), *Sklauenoi* (Σκλαυηνοί), *Sthlabenoi* (Σθλαβηνοί) veya *Sklabinoi* (Σκλαβῖνοι)" gibi çeşitli biçimlerde karşımıza çıkmaktadır. Latincede Sclaveni kabilesi hakkında 9. *yüzyıla* ait en eski belgeler, temelde Slověne ifadesini (*Словѣне*) doğrulamaktadır. Bu kullanımlar, Proto-Slavca'da Slověninъ (çoğulu *Slověne)* olarak gördüğümüz öz Slav adına işaret etmektedir .

Slav ibaresi "*slovo*" ("kelime") kelimesinden türemiştir. "Aynı dili konuşan insanlar" anlamına gelir; bu da aynı zamanda "birbirini anlayan insanlar" demektir. Slav dillerinde Alman halkı için kullanılan \*němьcь kelimesinin "sessiz, dilsiz insanlar" (Slavca \*němъ " dilsiz, mırıldanan") zıttıdır. *Slovo* ("kelime") kelimesi ve *slava* ("şan, şöhret") ile *sluh* ("işitme") kelimeleri, Antik Yunanca κλέος (*kléos* "şöhret") ile aynı kökene sahip Proto-Hint-Avrupa kelime kökü olan *\*ḱlew-* ("anılmak, şan")' dan gelir; bu kelime kökü, Latince *clueō* ("çağrılmak") ve İngilizce *loud* kelimelerinde de bulunur. Sanılanın aksine, köle ibaresiyle alakası yoktur. Bu sonradan yaygınlaşmış talihsiz bir algıdır.

## Slavların kökeni

Tarihteki ilk Slavların anayurdu ve göç ettikleri bölgeler
Slavların Hint – Avrupa kökenli uluslarla aynı ırktan oldukları antropolojik ve dil araştırmalarıyla tespit edilmiştir. İlk Slav vatanının Vistül nehri, Polesiye ve Dnepr sahasına kadar yayıldığı anlaşılmaktadır. Slav kelimesi ilk olarak milattan sonra 6. yüzyılın başlarında bir eser kalem alan kilise babası Pseudo Cesarios'ta ortaya çıkar.

MS 330-800 yılları arasında doğuda Hristiyan hattı Bizans güçlerince tutulmuştur. Ama Müslüman varlığı Slav hinterlandının derinliklerinde hissedilmektedir. Yahudi tacirler ve Vikingler komisyonculuk ve özellikle Kırım üzerinden (Hazarya), daha sonra ise Baltık ve Orta Avrupa'da nakliyecilik yapmaktadırlar. Slavların köle ticaretiyle iç içe oluşu yaygın bir şekilde “Slav” ve “slave” (köle) sözcüklerinin eş anlamlı oldukları düşüncesine yol açmıştır. Bu yaygın bilinen yanlışın bir diğer varyasyonu ise, Hadım harem ağası karşılığında kullanılan Arapça sakaliba'nın da “Slav”dan türediği kabul edilir. Slav ülkeleri hakkında günümüze kalan ilk görgü tanığı raporunun, Tortosalı bir tüccar olan bir Kuzey Afrika Yahudi'si tarafından yazılmış olması rastlantı değildir. İslam kaynaklarında ise Saklap olarak adlandırıldığı görülmüştür.

Slavlar ilk dönemlerinde uzun süre Avar hakimiyetinde kalmış ve bu durum Slavların tarihi gelişmeleri üzerinde büyük tesir yapmıştır. Slavların aktif olarak tarih sahnesine çıkmaları, Balkanlarda ve Bohemya'da yerleşmeleri, ilk siyasi teşkilatlarını kurmaları ve etnik yapılarının değişmeleri hep Avarların hakimiyeti altındayken olmuştur. Avarların zayıflayarak Slav topraklarından çekilmeleri üzerine, Doğu Slavları bir Türk kavimi olan Hazarlar'ın hakimiyeti altına girmişlerdir. Bizans dönemi tarihçisi Menander Protektor, Daurentius (Dobreta) adında bir Slav kabile reisinden bahseder. Kağan I. Bayan'ın gönderdiği elçiyi şu sözleri söyleyerek katletmiştir: "Başkaları bizim topraklarımızı fethetmez, biz onların topraklarını fethederiz – bu silahların konuştuğu ve savaşların sürdüğü her daim bizim için böyle olacaktır."

## Slavların inanışları

İlk pagan Slav toplulukları 7. ve 12. yüzyıllarda Hristiyanlaştırılmıştır. Ortodoks Hristiyanlık daha çok Doğu ve Güney Slavların dini inancı iken Katoliklik daha çok Batı Slavlar arasında yayılmıştır. 7. yüzyıldan itibaren yayılmaya başlayan İslam inancı özellikle Güney Slavlar tarafından kabul edilmiştir. Müslüman Slavların büyük bölümü Sünni inancın Hanefi mezhebine bağlıdır.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|
Çoğunluğu Doğu Ortodoks Kilisesi'ne bağlı olanlar:

* Ruslar
* Ukraynalılar
* Sırplar
* Bulgarlar
* Belaruslular
* Makedonlar
* Karadağlılar
 |
Çoğunluğu Katolik Kilisesi'ne bağlı olanlar:

* Polonyalılar (Silezyalılar, Keşublar, Goral'lar dahil)
* Hırvatlar
* Slovaklar
* Slovenler
* Sorblar
* Rusinler
* Banat Bulgarları
 |
Çoğunluğu İslam dinine bağlı olanlar:

* Boşnaklar
* Pomaklar
* Goralılar
* Torbeşler
* Etnik Müslümanlar
 |

## Ayrıca bakınız

* Orta Çağ Slav Kavimleri
* İvan Kupala
* Panslavizm
* Slav dilleri
* İlk Vakayiname
* Küçük Asya Slavları

## Not listesi

## Kaynakça