# Karabük

| Karabük |
| --- |
| Şehir |
|  |
| Karabük |
| Ülke |  Türkiye |
| Bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İl | Karabük |
| İdare |
|  • Belediye başkanı | Özkan Çetinkaya (AK Parti) |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 790 km² |
| Rakım | 270 m |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| Posta kodu | 78000 |
| Alan kodu | 370 |
| Plaka kodu | 78 |
| **Resmî site** karabuk.bel.tr |

**Karabük**, Karabük ilinin merkezi olan şehir.

Karabük'te hava durumu
Karabük otogar mevkii
Karabük merkez olmasına rağmen, Safranbolu ilçesi tarihsel evleri sebebiyle ismini daha çok duyurmuştur. Bunun yanında Türkiye'nin ilk demir çelik fabrikasının bulunduğu Karabük merkezinde, bu fabrika sayesinde geniş bir iş sahası oluşturularak Karabük'ün gelişimi sağlanmıştır. Karabük, kurulan demir çelik fabrikası ve yan sanayilerle hızla gelişmiş ve büyük bir kalkınma örneği yaratmıştır. Ayrıca il genelinde tekstil sanayi özellikle hazır giyim sektöründe gelişmiştir.

Merkez ilçenin yüzölçümü 790 km²dir.

Karabük'te gün batımı

## Etimoloji

Özhan Öztürk'e göre Karabük adı Türkçe “siyah” ve “kuzey”, anlamlarına gelen kara ile bük kelimesinin ise “çalılık” ve “dere kenarında yer alan arazi” anlamlarında kullanılan 'bük' kelimelerinin birleşiminden oluşmaktadır. Bununla birlikte Osmanlı tahrir defterlerinde Karabük adlı bir Türkmen kavminin adına rastlanması bir topluluk adı olabileceğini de düşündürmektedir.

## Tarihçe

Safranbolu ilçesinin Öğlebeli köyüne bağlı 13 haneli bir köyaltı yerleşim birimi olan Karabük, Ankara - Zonguldak Demiryolu üzerinde küçük bir istasyon konumunda iken, sanayileşme ile birlikte önemli bir merkez haline gelmiştir.

3 Nisan 1937'de temeli atılan Karabük Demir Çelik Fabrikaları 1 Haziran 1939'da açılmıştır. 31 Aralık 1938'de Karabük belediye olmuştur. 4 Ocak 1940'ta Safranbolu ilçesine bağlı bucak olan Karabük 3 Mart 1953 tarihinde 6068 sayılı kanunla Zonguldak iline bağlı bir ilçe haline gelmiştir. Karabük, 6 Haziran 1995 gün ve 22305 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 550 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Çankırı'dan Ovacık ve Eskipazar ilçeleri ile Zonguldak'tan Eflani, Safranbolu ve Yenice ilçelerinin birleştirilmesiyle Türkiye'nin 78. ili olmuştur.

## Coğrafya

### Arazi yapısı

Karabük etrafı yüksek dağ ve tepelerle çevrili bir havza karakteri gösterir. Karabük ilinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 270 metredir. Kuzeyindeki dağlık alandan kaynaklanan tali dereler, şehre doğru taşıdıkları maddelerle alüvyal bir dolgu oluşturmuştur.

### Yeryüzü şekilleri

Karabük ilinin önemli bir kısmı Kuzey Anadolu Dağlarının batıda kalan kısmını oluşturan dağların uzantılarından oluşur. Kuzey Anadolu Dağlarının bir parçasını oluşturan ildeki dağlar kıvrım dağlarıdır. Bu dağların yüksekliği 2.000 m'yi geçmez. Karabük'ün kuzeyinde, batıya doğru uzanan geniş bir dağlık alan bulunmaktadır. Küre Dağlarının uzantıları niteliğindeki bu alanda, ortalama 1.400 m yüksekliğe sahip Çiğdem tepe-Boyunduruk tepe-Tekirdağ-Üçbel tepe-Döneğen tepe-Çanakçı tepe ve Başköy dağları yer alır. Bolu Dağları'nın uzantısı niteliğinde olan Yenice çevresindeki en önemli yükselti ise Keçikıran tepesi (1.400 m) dir.

Karabük'te en önemli yaylalar, Avdan Yaylası, Dede Yaylası, Sorkun Yaylası, Uluyayla, Göktepe Yaylası, Sarıçiçek Yaylası ve Boduroğlu Yaylası'dır.

Karabük'ün doğal güzellikleri arasında kanyonların ayrı bir yeri vardır. Daha çok Safranbolu'da kireçtaşı tabakalarının derin biçimde yarılması ile kanyonlar ortaya çıkmıştır. Bölgenin arazi yapısını ilgi çekici hale getiren bu kanyonların başlıcaları İncekaya Kanyonu Düzce(Kirpe) Kanyonu, Tokatlı ve Sakaralan (Tekekurum)'dır. Yenice'de yer alan Şeker Çayı ise 6,5 km uzunluğunda, kenarları oldukça dik ve yüksek olan Şeker Kanyonu'nu oluşturmuştur.

İlde yer alan Bulak (Mencilis) ve Hızar Mağarası en tanınmış olanlarıdır. 6.502 m uzunluğu ile Türkiye'nin 4. büyük mağarası olan Bulak (Mencilis) mağarasında karstik oluşumlar ve bir yer altı nehri bulunmaktadır. Ayrıca, Sipahiler Köyü'nde bulunan ve 61 basamakla çıkılan bir mağara bulunmaktadır.

Bulak Mencilis Mağarası
Karabük ilinin en önemli akarsuyu Filyos Irmağı'dır. Bu ırmağın iki önemli kolu olan Araç ve Soğanlı çayları il topraklarındaki önemli akarsulardır.

İlde doğal göl bulunmamaktadır.

## İklim

Karadeniz Bölgesi'nin Batı Karadeniz Bölümü'nde yer alan Karabük'te Karadeniz ikliminin özellikleri görülmektedir. Yalnız Karabük, kıyıdan içeride kaldığı için, Karadeniz'in nemli havasından yeterince yararlanamamakta, karasal iklimin özellikleri daha ağır basmaktadır. Karadeniz ikliminden karasal ilkime geçiş sahasındaki Karabük'te geçiş tipi iklim etkili olmaktadır.

## Bitki örtüsü ve orman

Dağların geniş yer kapladığı Karabük'te ormanlar son derece yaygındır. İlimiz, Türkiye geneli ormanlık alan durumlarına göre %73'lük orman alanı ile birinci sırada yer almaktadır.

## Kültürel zenginlikleri

**Karabük Üniversitesi logosu.**
Karabük mutfağı, yüzü aşkın yemek çeşidiyle oldukça zengindir. Safranbolu Bükmesi, Peruhi, Safranbolu Lokumu, Bağlar gazozu ve Safranbolu simidi Karabük'ün eşsiz lezzetleri arasındadır.

Karabük'te yetişen Safran baharatı dünya çapında birçok lezzete özgün bir tat katar. Safran kullanılarak hazırlanan Safran kolonyası ve Safranbolu'nun ahşap evleri de Karabük'ün kültürel zenginliklerinden biridir.

Karabük'ün en gözde ilçesi Safranbolu 1994 yılında UNESCO Dünya Miras Listesine alınmıştır. Yıllar geçtikçe de Karabük ve ilçeleri daha popüler hala gelmiş ve turistlerin uğrak noktası olmuştur.

## Nüfus

| Yıl
 | Toplam
 | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| Karabük ilçesi (Zonguldak)
 |
| 1955 | 49.654 | 15.624 | 34.030
 |
| 1960 | 66.246 | 31.440 | 34.806
 |
| 1965 | 84.457 | 46.169 | 38.288
 |
| 1970 | 103.767 | 64.999 | 38.768
 |
| 1975 | 116.088 | 69.182 | 46.906
 |
| 1980 | 131.349 | 84.137 | 47.212
 |
| 1985 | 142.569 | 94.818 | 47.751
 |
| 1990 | 123.361 | 105.373 | 17.988
 |
| Karabük merkez ilçesi
 |
| 2000 | 116.804 | 100.749 | 16.055
 |
| 2007 | 119.084 | 105.159 | 13.925
 |
| 2008 | 116.671 | 106.148 | 10.523
 |
| 2009 | 118.713 | 108.167 | 10.546
 |
| 2010 | 119.303 | 108.710 | 10.593
 |
| 2011 | 119.328 | 108.504 | 10.824
 |
| 2012 | 123.616 | 110.537 | 13.079
 |
| 2013 | 124.711 | 110.338 | 14.373
 |
| 2014 | 127.658 | 113.277 | 14.381
 |
| 2015 | 132.658 | 117.557 | 15.101
 |
| 2016 | 134.406 | 118.373 | 16.033
 |
| 2017 | 135.737 | 119.548 | 16.189
 |
| 2018 | 131.989 | 118.776 | 13.213
 |
| 2019 | 133.615 | 121.464 | 12.151
 |
| 2020 | 131.186 | 119.226 | 11.960
 |

## Karabük'te yerel medya

Karabük'te yayın yapan 2 yerel radyo, 1 de yerel televizyon kanalı bulunmaktadır. Karabük'ün yerel kanalı BRTV Anadolu aynı zamanda uydu üzerinden de izlenebilmektedir.

**Yerel TV Kanalları BRTV Anadolu (Bizim Radyo TV Anadolu)

**Yerel Radyolar Bizim Radyo (89.4)
* Magic FM (92.0)

**Yerel Gazeteler Karabük Bölgenin Sesi Gazetesi
* Karabük Postası Gazetesi
* Safranbolu Birlik Haber Gazetesi

## Belediye başkanları

| № | Belediye Başkanı | Görev Başlangıcı | Görev Bitişi | Parti
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Sadi Yaver Ataman | 1941 | 1946 |  | Cumhuriyet Halk Partisi
 |
| 2 | Rüştü Tombuloğlu | 1946 | 1950
 |
| 3 | Tarık As | 1950 | 1952 |  | Demokrat Parti
 |
| 4 | Mustafa Seyhan | 1952 | 1955
 |
| 5 | Fevzi Fırat | 1955 | 1960
 |
| 6 | Muzaffer Vural | 1960 | 1963 |  | Askerî
 |
| 7 | Kemal Güneş | 1963 | 1968 |  | Adalet Partisi
 |
| 8 | Dr. Ali Necmettin Şeyhoğlu | 1968 | 1973 |  | Bağımsız
 |
| 9 | Yüksel Erhal | 1973 | 1977 |  | Adalet Partisi
 |
| 10 | Sebahattin Oral | 1977 | 1980 |  | Cumhuriyet Halk Partisi
 |
| 11 | Vildan Saltık | 1980 | 1984 |  | Askerî
 |
| (8) | Dr. Ali Necmettin Şeyhoğlu | 1984 | 1987 |  | Anavatan Partisi
 |
| 12 | İhsan Gür | 1987 | 1989
 |
| 13 | Dursun Altıparmak | 1989 | 1994 |  | Doğru Yol Partisi
 |
| 14 | Enver Tümen | 1994 | 1999 |  | Refah Partisi
 |
| 1998 | 1999 |  | Fazilet Partisi
 |
| 1999 | 2004 |  | Doğru Yol Partisi
 |
| 15 | Hüseyin Erer | 28 Mart 2004 | 29 Mart 2009 |  | Adalet ve Kalkınma Partisi
 |
| 16 | Rafet Vergili | 29 Mart 2009 | 3 Nisan 2024 |  | Milliyetçi Hareket Partisi
 |
| 17 | Özkan Çetinkaya | 3 Nisan 2024 | Görevde |  | Adalet ve Kalkınma Partisi
 |

Kaynak:

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Karabük Belediyesi7 Ocak 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Karabük Valiliği4 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.