# Diyarbekir Vilayeti

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **دياربكر ولایتی‎ *Diyâr-ı Bekr Vilâyeti |
| Osmanlı İmparatorluğu Vilayeti
 |
|

|  |
| --- |
| **1867–1922** |

 |
| Diyâr-ı Bekr Vilayeti harita üzerindeDiyarbekir Vilayeti (1908)
 |
| **Merkez** | Diyarbekir
 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 1867
 |
|  - Kaldırılış
 | 1922
 |
| **Nüfus** |
|  - Müslüman, 1914
 | 492.101
 |
|  - Rum, 1914
 | 1.935
 |
|  - Ermeni, 1914
 | 65.850
 |
|  - Yahudi, 1914
 | 2.085
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Diyâr-ı Bekr Eyaleti
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Türkiye
 |  |

 |

 |

 |

**Diyarbekir Vilayeti**, 1867 yılında kurulan Osmanlı Devleti vilayeti. Vilayetin merkezi Diyarbekirdir.

## Tarihi

1867 yılında kabul edilen *Teşkil-i Vilâyet Nizamnâmesi* ile Diyarbekir Eyaleti kaldırılmış yerine Diyarbekir Vilayeti kurulmuştur. 1867'de vilayetteki sancaklar şöyleydi:

* Diyar-ı Bekr
* Mamüret-ül Aziz (Elazığ)
* Mardin
* Siirt

1876'de Mamüret-ül Aziz sancağına bağlı olan Malatya kazası Akçadağ, Behisni, Hısn-ı Mansur (Adıyaman) ve Kahta kazalarını içine alan bir sancağa dönüştü. 1879'da Mamüret-ül Aziz sancağı, Malatya sancağı ve Erzurum Vilayeti'ne bağlı Dersim sancağı yeni teşkil edilen Mamüret-ül Aziz Vilayetine bağlandı.

1883'te Siirt Sancağı Bitlis Vilayetine bağlanmış, Diyarbekir sancağına bağlı Ergani Madeni kazası sancak olmuştur.

1908'de Diyarbekir sancağına bağlı olan Siverek kazası sancak olmuştur.

## Sancakları

Osmanlı alfabesiyle yazılmış Diyarbekir Vilayeti'nin 1907 haritası
1909'da Diyarbekir'in sancakları, kazaları ve nahiyeleri :

|  |
| --- |
| **DİYARBEKİR VİLAYETİ** |
| **Diyarbekir Sancağı** |
| Kaza | Nahiye
 |
| Diyarbekir | * *Diyarbekir Merkez*
* *Altınakar*
* *Baharlı*
* *Kurgun*
* *Sinan*
 |
| Beşiri | * *Elmedin (Merkez)*
* *Bahımıs*
* *Kubin*
 |
| Derik | * *Derik Merkez*
* *Deşi*
* *Metinan*
* *Şamreh*
 |
| Lice | * *Lice Merkez*
* *Hani*
* *Karaz*
 |
| Silvan | * *Miyafarkin (Merkez)*
* *Derun*
* *Honduf*
* *Şeyhdidan*
* *Veysikan-ı Ulya*
 |
| **Ergani Madeni Sancağı** |
| Kaza | Nahiye
 |
| Ergani Madeni | * *Ergani Madeni Merkez*
* *Abdalan*
* *Bervi*
* *Demirli*
* *Eğil*
* *Ergani-i Osmaniye*
* *Gezin*
* *Piran*
* *Şerbetin*
* *Zengetil*
 |
| Palu | * *Palu Merkez*
* *Ardurek*
* *Bahçecik*
* *Haylan*
* *Hun*
* *Loğmar*
* *Mirivan*
* *Yalancıyan*
 |
| **Mardin Sancağı** |
| Kaza | Nahiye
 |
| Mardin | * *Mardin Merkez*
* *Amuda*
* *Koçhisar*
 |
| Cizre | * *Cizre Merkez*
* *Hezek*
* *Silopi*
 |
| Midyat | * *Midyat Merkez*
* *Bacin*
* *Habesbeni*
* *Harabenna*
* *Hasankeyf*
* *Kerboran*
 |
| Nusaybin | * *Nusaybin Merkez*
* *Hubap*
* *Mahreke*
 |
| Savur | * *Savur Merkez*
* *Avine*
* *Ömerkan*
* *Şeyhan*
 |
| **Siverek Sancağı** |
| Kaza | Nahiye
 |
| Siverek | * *Siverek Merkez*
* *Hazro*
* *Hoşin*
* *Karabahçe*
* *Karakeçi*
 |
| Çermik | * *Çermik Merkez*
* *Çüngüş*
* *Konağı*
* *Mansuran*
* *Medye*
* *Rutan*
 |
| Viranşehir | –
 |

## Nüfus

| Nüfus
 |
| --- |
| Diyâr-ı Bekr
 |
| **Yıl** | **Nüfus** |
| 1864 | 708.300
 |
| 1884 | 305.300
 |
| 1890 | 471.500
 |
| 1891 | 475.200
 |
| 1900 | 468.500
 |
| 1910 | 425.000
 |
| 1920 | 554.600
 |
| **Y & G**  |

|  |
| --- |
| **Diyarbekir Vilayeti 1914 nüfusu** |
| Kaza | Müslüman | Ermeni | Katolik Ermeni | Protestan | Süryani | Keldani | Toplam
 |
| Diyarbekir | 52.285 | 13.970 | 1.269 | 1.228 | 4.116 | 1.245 | 75.089
 |
| Lice | 23.595 | 4.151 | 207 | - | 468 | - | 28.722
 |
| Silvan | 26.330 | 12.756 | - | 327 | 932 | 891 | 41.743
 |
| Derik | 21.189 | 415 | 436 | - | 269 | - | 22.668
 |
| Beşiri | 11.015 | 3.369 | 58 | - | 1.393 | - | 16.068
 |
| **Diyarbekir Sancağı** | **134.414** | **34.661** | **1.970** | **1.555** | **7.178** | **2.136** | **184.290** |
| Mardin | 51.116 | 4 | 6.974 | 917 | 12.085 | 861 | 71.969
 |
| Cizre | 17.022 | 268 | - | 90 | 3.149 | 2.753 | 24.538
 |
| Midyat | 42.607 | 67 | - | 1.385 | 13.921 | 73 | 58.777
 |
| Savur | 39.928 | 5 | 96 | 931 | 1.396 | - | 42.356
 |
| Nusaybin | 12.842 | - | - | 2.766 | - | 75 | 17.006
 |
| **Mardin Sancağı** | **163.515** | **344** | **7.070** | **6.089** | **30.551** | **3.762** | **214.646** |
| Siverek | 50.435 | 2.455 | 126 | - | 638 | - | 54.062
 |
| Çermik | 19.226 | 784 | - | 37 | - | - | 20.231
 |
| Viranşehir | 15.477 | 521 | 53 | - | 722 | 96 | 17.655
 |
| **Siverek Sancağı** | **85.138** | **3.760** | **179** | **37** | **1.360** | **96** | **91.948** |
| Maden | 71.493 | 8.901 | 473 | - | - | - | 83.010
 |
| Palu | 37.541 | 8.224 | - | 166 | - | - | 45.931
 |
| **Erganimadeni Sancağı** | **109.034** | **17.125** | **473** | **166** | - | - | **128.941** |
| **Diyarbekir Vilayeti** | **492.101** | **55.890** | **9.960** | **7.376** | **42.109** | **5.994** | **619.825** |
|  |

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Diyarbekir Vilayeti ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.