# Bartın

| Bartın |
| --- |
| Şehir |
|  |
|  |
| Ülke | Türkiye |
| Bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İl | Bartın |
| İdare |
|  • Belediye başkanı | Muhammet Rıza Yalçınkaya (CHP) |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 1.091 km² |
| Rakım | 25 m |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| Posta kodu | 74100 |
| Alan kodu | 0378 |
| Plaka kodu | 74 |
| **Resmî site**  |

**Bartın**, Karadeniz Bölgesi'nin batı bölümünde yer alan Bartın ilinin merkezi olan şehirdir. Şehirden geçen Bartın Çayı'ndan denize gemiyle gidilebilir. Bu özelliğiyle Türkiye'de deniz trafiğine uygun tek akarsudur.

İl merkezinin rakımı 25 m'dir. Merkez ilçenin yüzölçümü 1.091 km²dir.

## Etimoloji

Adını, kenarında kurulduğu Bartın Çayı'nın antik çağdaki isminden (Parthenios) alır. Parthenios, Yunan mitolojisinde tüm okyanusların kişileşmiş hâli olan Okeanos'un çocuğu olan yüzlerce tanrıdan birisi idi ve *Sular Tanrısı* idi. Romalılar devrinde Bartın Çayına Parthenius denilirdi. Çayın kıyısında kurulan şehre ise *Parthenia* adı verildi. Bu isim zamanla *Bartın*'a dönüşmüştür.

## Tarih

### Antik Çağ ve Helenistik dönem

Bartın, tarihî Paflagonya antik kentlerinden Sesamos (Amasra), Kromna (Kurucaşile) ve Erythinoi (Çakraz)'ı sınırları içerisinde bulunduran bir yerleşimdir. Bartın'ın ilk sahiplerinin, M.Ö. 14. yüzyılda Gaskalar ve M.Ö. 13.yüzyılda Hititler olduğu kabul edilir. Daha sonra Bolu çevresine yerleşen Bitinyalılar ile Kastamonu çevresinde hüküm süren Paflagonyalılar arasında kalan Bartın, bu iki gücün egemenliğine girdi. M.Ö. 12. yüzyıla M.Ö. 12. yüzyıl sonlarında Bartın Friglerin eline geçti.

Bartın ve çevresi, M.Ö. 7. yüzyıl sonlarında Kimmerlerin, M.Ö. 6. yüzyılda Lidyalıların, M.Ö. 547 yılında Perslerin hâkimiyetine girdi. Pers hâkimiyetine M.Ö. 334 yılında, Makedonya Kralı Büyük İskender son verdi. Bartın'ın yönetimi İskender'in komutanlarından Eumenes'e verildi. M.Ö. 279'da yöre Pontus Krallığı'nın hâkimiyetine girdi.

### Roma dönemi

Pontus Krallığının egemenliğine, M.Ö. 70'te Anadolu'ya giren Romalılar son verdi. Bartın, M.S. 395'te, imparatorluğun Doğu ve Batı olarak ikiye bölünmesinden sonra Doğu Roma İmparatorluğu'nun bir parçası oldu.

### Ortaçağ

Bartın ve çevresi M.Ö. 390 yıllarında Peçenek ve Kumanların, M.S. 798'de Emevi halifesi Abdülmelik komutasındaki Arapların, 800 yıllarında Selçukluların ve 865 yılında Rusların akınlarına hedef oldu.1084'te Anadolu Selçuklu hükümdarı Kutalmışoğlu Süleyman Bey'in komutanlarından biri olan Emir Karatigin yörede bir Türk emirliği kurdu. Bartın, bu emirliğin bir parçası idi.

Haçlı Seferleri sırasında İstanbul'dan Samsun'a kadar Karadeniz sahilinin tamamı yeniden Doğu Roma'nın egemenliğine girdi. Bartın ve çevresi 11. yüzyıl sonlarında Anadolu Selçuklularının yönetimine girdi. 1326'da Candaroğulları Beyliği ve 1392'den itibaren Osmanlı Devleti yönetimine girdi.

### Osmanlı

1392'den itibaren Osmanlı Devleti sınırları içinde yer alan kent, 1402'de gerçekleşen Ankara Savaşı sonunda bir süre için İsfendiyaroğlu Beyliği'nin eline geçti. 1460'ta Kuzey Anadolu seferine çıkan Fatih Sultan Mehmet Bolu'ya geldiğinde, İsfendiyaroğulları Beyi İsmail Bey kendisine bağlılığını bildirdi. Fatih, Ekim ayında Bartın'a geldi ve bugünkü Orduyeri'ne ordugahını kurdu.

Yeniden bir Osmanlı kenti olan Bartın, 1460-1692 arasında Anadolu Beylerbeyliği'ne bağlı Bolu Sancağı'nın sınırları içinde idi. 1692-1811 yılları arasında voyvodalıkla yönetildi. 1811 yılında yeniden kurulan Bolu Sancağına bağlandı ve *Oniki Divan* adını aldı. 1867'de ilçe oldu. 1876 'da ise Belediye teşkilatı kuruldu.

### Cumhuriyet

Bartın, 1924 yılında Zonguldak'ın bir ilçesi oldu 7 Eylül 1991 tarihinde il statüsüne kavuştu. Bartın'ın dört ilçesi (Merkez, Amasra, Ulus ve Kurucaşile), Kozcağız, Hasankadı, Arıt, Abdipaşa ve Kumluca beldeleriyle birlikte 260 köyü vardır.

Bartın'ın siyasal, ekonomik ve sosyo-kültürel tarihini yansıtan eşya, fotoğraf ve belgelerin Hükûmet Caddesi'ndeki tarihî bir binada 2019'de açılan Özel Bartın Kent Müzesi'nde sergilenmektedir.

## Nüfus

Merkez ilçe; 2 belde, 137 köy ve 28 mahalleden oluşmaktadır.

| Yıl
 | Toplam
 | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| Bartın ilçesi (Zonguldak)
 |
| 1927 | 64.130 | 8.681 | 55.449
 |
| 1935 | 72.327 | 8.825 | 63.502
 |
| 1940 | 72.027 | 8.226 | 63.801
 |
| 1945 | 66.622 | 8.740 | 57.882
 |
| 1950 | 76.757 | 8.789 | 67.968
 |
| 1955 | 82.998 | 9.922 | 73.076
 |
| 1960 | 84.572 | 11.506 | 73.066
 |
| 1965 | 92.152 | 14.259 | 77.893
 |
| 1970 | 100.465 | 15.926 | 84.539
 |
| 1975 | 112.728 | 18.409 | 94.319
 |
| 1980 | 128.132 | 20.786 | 107.346
 |
| 1985 | 147.212 | 25.117 | 122.095
 |
| 1990 | 133.942 | 30.142 | 103.800
 |
| Bartın merkez ilçesi
 |
| 2000 | 130.492 | 35.992 | 94.500
 |
| 2007 | 135.051 | 47.082 | 87.969
 |
| 2008 | 137.612 | 47.999 | 89.613
 |
| 2009 | 140.981 | 51.640 | 89.341
 |
| 2010 | 141.193 | 52.470 | 88.723
 |
| 2011 | 141.802 | 54.555 | 87.247
 |
| 2012 | 143.262 | 56.557 | 86.705
 |
| 2013 | 144.273 | 61.289 | 82.984
 |
| 2014 | 145.230 | 63.253 | 81.977
 |
| 2015 | 147.472 | 66.091 | 81.381
 |
| 2016 | 149.613 | 68.881 | 80.372
 |
| 2017 | 151.289 | 71.485 | 79.804
 |
| 2018 | 155.016 | 71.703 | 83.313
 |
| 2019 | 155.765 | 74.609 | 81.156
 |
| 2020 | 156.551 | 77.809 | 78.742
 |

## Belediye başkanları

### Osmanlı dönemi

| № | Şehremini | Görev Başlangıcı | Görev Bitişi
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Amasralı Hacı İbrahim Efendi | 1876 | 1880
 |
| 2 | Fırıncı Hacı Ahmet Ağa | 1880 | 1884
 |
| 3 | Hacı Bekiroğlu Damadı Hurşit Efendi | 1884 | 1888
 |
| 4 | Kürt Hacı Oğlu Hasan Bey | 1888 | 1902
 |
| 5 | Molla Hüseyinoğlu Hüseyin Hüsnü Efendi | 1902 | 1902
 |
| 6 | Tosunoğlu Hüseyin Sabri Efendi | 1902 | 1906
 |
| 7 | Karakaşoğlu İbrahim Rahmi Bey | 1906 | 1913
 |
| 8 | Mollaoğlu Hüseyin Rahmi Efendi | 1913 | 1914
 |
| 9 | Cemil Şiret Bey | 1914 | 1917
 |
| (7) | Karakaşoğlu İbrahim Rahmi Bey | 1917 | 1918
 |
| 10 | İzmirlioğlu Mustafa Nejat Bey | 1918 | 1918
 |
| 11 | Dervişoğlu Ahmet Ziya Bey | 1918 | 1920
 |
| 12 | Nüfusçu Mustafa Hulusi Efendi | 1920 | 1922
 |
| (6) | Tosunoğlu Hüseyin Sabri Efendi | 1922 | 1923
 |

### Cumhuriyet dönemi

| № | Belediye Başkanı | Görev Başlangıcı | Görev Bitişi | Parti
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Tosunoğlu Hüseyin Sabri Efendi | 1923 | 1929 |  | Cumhuriyet Halk Partisi
 |
| 2 | Kemal Samancıoğlu | 1929 | 1933
 |
| 3 | Ahmet Kadri Giresunlu | 1933 | 1934
 |
| 4 | İbrahim Gökbayrak | 1934 | 1938
 |
| 5 | Faik Alemdar | 1938 | 1938
 |
| 6 | Cemal Aliş | 1938 | 1939
 |
| 7 | Ali Galip Torlak | 1939 | 1941
 |
| 8 | Cemal Çağlayan | 1941 | 1946
 |
| (2) | Kemal Samancıoğlu | 1946 | 1955
 |
| 9 | Mehmet Ersöz | 1955 | 1960 |  | Demokrat Parti
 |
| 10 | Celal Eyiceoğlu | 3 Haziran 1960 | 31 Temmuz 1960 |  | Askerî
 |
| 11 | İbrahim Ethem Kılıçoğlu | 1 Ağustos 1960 | 1 Şubat 1961
 |
| 12 | Mustafa Aşkın | 1961 | 1963
 |
| (2) | Kemal Samancıoğlu | 1963 | 1973 |  | Bağımsız
 |
| 13 | Davut Fırıncıoğlu | 1973 | 1980 |  | Cumhuriyet Halk Partisi
 |
| 14 | Mahmut Akcan | 12 Ekim 1980 | 14 Nisan 1983 |  | Askerî
 |
| 15 | Turgut Giresunlu | 15 Nisan 1983 | 2 Şubat 1984
 |
| 16 | Ergün Doğanay | 3 Şubat 1984 | 31 Temmuz 1984
 |
| (13) | Davut Fırıncıoğlu | 25 Mart 1984 | 12 Nisan 1991 |  | Anavatan Partisi
 |
| 17 | Mehmet Oğuz Pir | 4 Ağustos 1991 | 11 Ocak 1999
 |
| 18 | Cemal Abanalı | 15 Ocak 1999 | 18 Nisan 1999
 |
| 19 | Muhammed Rıza Yalçınkaya | 18 Nisan 1999 | 8 Mayıs 2007 |  | Demokratik Sol Parti
 |
| 20 | Ahmet Altınel | 14 Mayıs 2007 | 29 Mart 2009
 |
| 21 | Cemal Akın | 30 Mart 2009 | 16 Mart 2023 |  | Milliyetçi Hareket Partisi
 |
| 22 | Hüseyin Fahri Fırıncıoğlu | 24 Mart 2023 | 3 Nisan 2024
 |
| (19) | Muhammed Rıza Yalçınkaya | 3 Nisan 2024 | Görevde |  | Cumhuriyet Halk Partisi
 |

Kaynak:

## Bartın'da yerel medya

Bartın sonradan il olduğu için Türkiye'nin nüfus bakımından en küçük illerinden biridir. Şehirde 1 yerel televizyon kanalı ve 2 yerel radyo kanalı vardır.

**Yerel Kanallar Bartın TV (BTV)

**Yerel Radyolar Radyo74 (90.2)
* Bartın FM (106.0)

**Yerel Gazeteler Bartın Halk Gazetesi
* Bartın Takip Haber
* Bartın Olay Gazetesi
* Bartın Her gün Gazetesi
* Bartın Pusula Gazetesi
* Bartın Gazetesi

## Notlar

## Kaynakça