Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kişi adı

**Kişi adı**, bir bireyin kolaylıkla tanınması amacıyla kullanılan uygun isimlerden oluşan kişi adı olup, genellikle doğumda veya genç yaşlarda soyadı ile birlikte verilir. Verilen bu ad bir insan için nadir durumlar dışında neredeyse evrenseldir. Bu durumlara bir örnek olarak, herhangi bir yazılı kayıt bulunmadan doğal afet veya başka türlü nedenlerle tek başına büyümüş vahşi çocuklar gösterilebilir. Çocuk Hakları Sözleşmesi'nde bir çocuğun doğumdan itibaren isim hakkına sahip olduğunu belirtilir. Amazon ormanlarında yaşayan Machiguenga insanı gibi bazı dünyadan izole olmuş kabilelerde ise özel isimler bulunmayabilir.

Adlandırma kuralları bazı kültürlerde oldukça güçlü veya esnek olabilir. Adlandırma da kültürler arası etkileşim de önemli faktörlerden birisidir. Ancak tarihsel kayıtlardan adlandırma kurallarının zaman içerisinde değişim gösterdiği bilinmektedir.

## Yapısı

Doğumda verilen gerçek isimlerin ortak bileşenleri şunlardır:

* Kişi adı : Evrenseldir. Batı kültürlerinin pek çoğunda, verilen isim soyadından önce gelir, diğer kültürlerde ise ya aile isimleri soyadı olarak kullanılır veya aile adından sonra kişi adı kullanılır.
* Patronimik : Babasının soyadına dayanılarak verilen isim.
* Matronimik : Annesinin soyadına dayanılarak verilen isim.
* Soyadı : Bir ailenin tüm üyeleri tarafından kullanılan bir isim. Avrupa'da, Roma sisteminin ortadan kaybolmasından sonra, ortak aile isimlerinin bazı alanlarda kullanımı (Fransa'da 13. yüzyılda ve Almanya'da 16. yüzyılda ) oldukça erken tarihlerde başladı, ancak Galler ve İskandinav ülkelerinde kullanımı çok daha sonrasında oldu. Bu arada Almanya'nın yanı sıra Rusya ve Ukrayna gibi bazı Doğu Avrupa ülkelerinde soyadı olarak özel bir adlandırma kullanıldı. Soyadının zorunlu olarak kullanımı sayesinde günümüzde kullanımı büyük ölçüde değişmiş ve gelişmiştir. Fransa'da 1539 yılında tutulan vaftiz kayıtlarında (ancak 1808 tarihine kadar, Yahudiler için soyadı kullanımı gerekmiyordu ) rahibin soyadı yazması gerekliydi. Diğer yandan, soyadı 19. veya 20. yüzyıla kadar İskandinav ülkelerinde örneğin Norveç'te (1923) zorunlu değildi ve İzlanda'da yerli halkı hâlâ soyadı kullanmaz.
* Zaman zaman birçok ailede evli olan kadınların kendi evlilik öncesi soyadları veya kişileri onurlandıran baba adları ya da bunlara alternatif isimler göbek adı olarak kullanılır. Birçok Katolik aile çocuklarının göbek adı olarak bir aziz adı seçerler ya da kendileri için seçtikleri bir aziz adını çocuğuna bırakılabilirler. Bazı kültürlerde soyadı olarak Matronimik kullanılır. Örneğin; Einar Karl Stefánsson ve Einar Guðmundur Stefánsson gibi. İzlanda'da neredeyse pek çok insanın soyadında (örnekte gösterildiği gibi) /s takısı kullanılır.

Bazı insanlar hükûmetlar tarafından yapılan kovuşturma veya bazı iş ya da eylemlerinin sosyal alay olması korkusuyla gerçek adlarını gizleyip anonim olarak kalmayı seçerler. Kişilerin kimliklerini gizlemek için seçtiği bir başka yöntem takma bir ad seçmektir.

Bazen kişiler tek bir ad ile anılır ve bilinirler. Örneğin Pen ve Teller sihirbaz ikilisinin Teller olarak tanınması gibi.

## Kaynakça
# Klan

**Klan** (İngilizce: *Clan*), gerçek ya da varsayılan akrabalık ve soy bağıyla birbirine bağlı insan topluluğudur. Soy çizgisine dair ayrıntılar bilinmese bile, bir klan genellikle kurucu bir üyeden ya da klanın birliğini simgeleyen en üst atadan geldiğini ileri sürer. Pek çok toplumda dıştan evlilik kuralları klan esasına dayanır; buna göre kişinin kendi klanından olanlar, hatta anne, baba veya büyükbabasının klanına mensup olanlar dahi ensest sayıldığı için evlilikten dışlanır.

## Kaynakça
# Ad

**Ad**, bir varlığın ne olduğunu anlatmak amacıyla kullanılan terimlerin genel adıdır. Belirli bir bağlamda kullanılabildiği gibi, bir ya da birden fazla varlığı tanımlama özelliği gösterir. Kişi adları insanlar için kullanılmakta iken, belirli (tekil) bir varlığı tanımlamak için kullanılan ifadeler özel isim olarak anılmaktadır. Adlar, canlı ve cansız varlıkların yanı sıra tanrılar için de kullanılmaktadır.
# Anasoyluluk

**Anasoyluluk** veya **matriliniyal sistem**, bir toplulukta soyun ana tarafından, ana esaslı bir çizgi halinde geçmesini anlamına gelir. Babasoyluluktan farklı olarak, ailenin soyağacı (şecere) baba tarafına değil, annenin ailesine dayandırılır. Terim sık sık anaerkillik ile eşanlamlı olarak kullanılsa da, anasoyluluk ana tarafının egemen olduğu bir yapıyı gerektirmez.

Anasoyluluk, aile reisi öldüğünde mirasın nasıl paylaşılacağını belirlemede önemli rol oynar. Patriliniyal sistem baba soyunun hakimiyeti ve üstünlüğünü, matriliniyal sistem ana soyunun üstünlüğünü, bilateral sistem ise her iki tarafın eşit olarak pay almasını öngörür. Matriliniyal sistemde baba tarafının akrabaları, akraba olarak kabul edilmez.

## Anasoylu halklar

* Alaska Atabaskları
* Mosuolar, Çin'de anasoylu bir azınlık

## Ayrıca bakınız

* Anaerkillik
* Anayerli

## Kaynakça
# Lakap

**Lakap**, **ayama** veya **epitet**; herhangi bir kimseye veya gruba (örneğin sülaleye) belirli bir özelliğinden dolayı başkaları tarafından verilmiş takma ad. Lakaplar bir kimsenin fiziksel bir özelliğine atfen verilmiş olabileceği (Uzun Hasan, Topal Osman) gibi yaptıkları işlere atfen de verilmiş olabilir (Büyük İskender, Fatih Sultan Mehmet). Lakaplar olumlu veya olumsuz anlamlar içerebilir.

*Lakap* sözcüğü Türkçeye Arapçadan geçmiştir. *Epitet* ise Yunanca kökenlidir ve sözcüğün orijinali "atfetmek" anlamına gelir.

## Ayrıca bakınız

* Rumuz
* Mahlas

## Kaynakça
# Kod adı

**Kod adı**, herhangi bir olay, kişi, proje veya herhangi bir kavramı tanımlamak için kullanılan başka bir ad. Askerî veya casusluk alanlarında sıkça kullanılmaktadır.

## Dış bağlantılar

* Amerikan askerî harekâtları ve projeleri için kullanılan kod adları23 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
# Ölüm sonrası adı

**Ölüm sonrası adı**, Doğu Asya'da hükümdarlar, soylular veya bazen başkalarının ölümünden sonra onurlandırmak amaçlı verilen bir addır. Bu ad neredeyse sadece kişinin adı veya hayatı boyunca kullandığı diğer resmi unvanların yerine kullanılır. Ölüm sonrası adı, Çin, Kore, Vietnam ve Japonya'da ayrıcalıklı isimleri belirtilirken yaygın olarak kullanılır.

Çin ve Vietnam'da ölüm sonrası adlar, örneğin başarılı saray mensupları gibi kalıtsal unvanlara sahip olmayan pek çok kişinin yaşam boyu başarılarını onurlandırmak için de verilirdi.

## Kaynakça

* *Yizhoushu* (逸周書), ch. 54(meanings of posthumous names).

## Dış bağlantılar

* "Chinese History - names of persons and titles of rulers" (İngilizce). chinaknowledge.de. 24 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2017.
# Rumuz

**Rumuz** veya **takma ad**; bir kimsenin bilinçli olarak gerçek ismi yerine kullandığı isim. Anlamlı veya tamamen uydurma olabilir. Gerçek ismini herhangi bir nedenle açıklamak istemeyen kişilerin internet dünyası veya gerçek dünyada kullandıkları sahte isimlerdir. Örneğin Güzin Abla ve Haydar Dümen gibi uzman ve köşe yazarlarına mektup gönderen okuyucular, gerçek kimliklerini gizlemek için rumuz kullanırlar.

Rumuzun İngilizce karşılığı **nickname**'dir (kısaca **nick**). Bir bilgisayar terimi olarak tüm dünyada yaygın şekilde kullanılmaktadır. İnternet yaygınlaştıkça orijinal halinde Türkçeye de girmiştir. Günümüz Türkçesinde, nickname, İnternet'te belli bir iletişim (haberleşme) hizmetini, düzenli olarak kullanmak isteyen kişinin, kendi adından farklı olarak, bu hizmeti, gerçek adını gizleyerek kullanmak için, kendine taktığı ad veya ad yamasıdır.

## Lakap

Lakaplar bir kimseye (veya bir sülaleye) belirli bir özelliğinden dolayı genellikle başkaları tarafından takılan adlardır: Uzun Hasan, Büyük İskender vb. Olumlu veya olumsuz anlamlar içerebilirler. Elbette bir kimse -eğer lakabı varsa- bunu çeşitli ortamlarda rumuz olarak kullanmayı da yeğleyebilir.

## Mahlas

Mahlaslar yazar ve şairler tarafından, eserlerinde gerçek adları yerine kullanılan takma adlardır.
# Başka ad

**Başka ad**, bir kişi veya grubun kendi gerçek adı dışında belirli bir amaç için kabul ettiği farklı bir addır. Başka adlar sahne adları ve kullanıcı adları, kalem adları, takma adlar, süper kahraman kimlikleri ve kod adları, oyun tanımları ve imparator, papa ve diğer hükümdarların hükümdarlık adlarını içermektedir.

## Kaynakça
# Ring adı

Maurice "Sugar Moe" Harris Amerikalı Ağır Sıklet Şampiyonu Boksör
**Ring adı**, bir profesyonel güreşçi, dövüş sanatçısı veya boksör tarafından kullanılan bir sahne adı. Bazı ring adlarında ad ve soyadı birlikte kullanılırken, bazı ring adlarında sadece lakap kullanır.
# Mahlas

Mahlas, müstear isim, tapşırma veya kalem adı
**Mahlas**, **müstear isim**, **tapşırma** veya **kalem adı**; bazı şair ve yazarların gerçek isimleri yerine kullandıkları takma adlardır. *Mahlas* daha çok şairler, *müstear* yazarlar ve *tapşırma* da âşıklar için kullanılır. Rumuz kavramının edebî literatürdeki karşılığı olarak da ifade edilebilir.

Şair ve yazarlar bazen cinsiyetlerini veya kendilerine dair diğer bilgileri saklamak istediklerinden, bazen de yazılarına karşılık (atışma) istemediklerinden kalem adı kullanırlar. Yazarın adı bazen sadece yayımcı tarafından bilinebilir fakat herkes tarafından bilinen kalem adları da mevcuttur. Geçmişte bazı sanat dallarında gerçek isim kullanmak ve dolayısıyla övgü almak olumlu karşılanmadığı için yazarlar kalem adı kullanmak zorunda kalmışlardır.

Bazı kalem adlarının ünü yazar veya şairin ününü aşar, gerçek kimliği bilinse dahi kişi mahlası ile anılmaya devam edilir. Örneğin *Alis Harikalar Diyarında* kitabının yazarı Charles Lutwidge Dodgson'ın adı pek çok kimseye yabancı gelirken Lewis Carroll kalem adı oldukça tanıdıktır. Benzer şekilde Gevheri ve Dadaloğlu'nun gerçek adları neredeyse unutulmuştur.

## Halk edebiyatında mahlas alma yolları

**a)** Mahlasını kendi seçme:

* Adını, soyadını mahlas olarak kullanır.
* Yaşayışına ve sanatına uygun olarak kendi seçtiği herhangi bir ismi mahlas olarak kullanır.

**b)** Usta bir âşıktan, imam, pir ya da mürşitten alma.

* Usta âşık çırağı sınava tabi tutar, durumuna göre bir mahlası uygun görür.
* Şeyh ve pirin manevi tesiriyle mahlas alma.

**c)** Rüyasında görme.

## Ayrıca bakınız

* Ananim
* Rumuz
* Lakap
* Müstear
* Kod adı

## Kaynakça
# Sahne adı

**Sahne adı** oyuncu, komedyen veya müzisyenler gibi bazı sanatçıların seyirci karşısında kullandığı takma addır. Sanatçılar sahne adlarını, gerçek isimlerinin ilgi çekici olmaması, söylenmesinin zor olması gibi sebeplerden dolayı kullanırlar.

## Ayrıca bakınız

* Şarkıcıların takma isimleri listesi
# Kullanıcı

**Kullanıcı** şu anlamlara gelebilir:

* Kullanıcı (bilgi işlem), bir bilgi sistemini kullanan kişi (veya yazılım)
* Kullanıcı (telekomünikasyon), bir telekomünikasyon sistemini kullanan varlık

## Ayrıca bakınız

Son kullanıcı, ticari bir ürün veya hizmetin kullanıcısı
# Çince isimler

**Çince isimler** (Çince: 姓名; pinyin: *xìngmíng*), Çin anakarası, Hong Kong, Makao, Tayvan ve Çin diasporası tarafından kullanılan adlardır. Çoğunlukla Çinliler tarafından kullanılır, ancak bazen Kore ve Vietnam'da da Çince isimler kullanılır.

Modern Çince isimler, genelde bir soyadı (姓 *xìng*) ile ardından gelen bir addan (名 *míng*) oluşur. Soyadları genellikle tek heceli olup kişi adları ise tek veya iki heceli olabilmektedir. Yazıldıklarında, her hece bir karakterle yazılır. Dolayısıyla bir kişinin adı genellikle iki veya üç karakterle yazılır.

## Dış bağlantılar

* Endymion, Wilkinson (2012). *Chinese History: A New Manual*. Cambridge, Mass.: Harvard-Yenching Institute; Harvard University Asia Center. ISBN 978-0-674-06715-8.
# Japonca adlar

Japon Mezar Taşı. Kırmızı Mürekkep İsim
**Japonca isimler** (Japonca: 日本人の氏名 *Nihonjin no Shimei*), genelde bir soyadı ile ardından gelen bir addan oluşur. Genellikle birden fazla ad kullanılmaz. Japonca isimler genellikle kanji ile yazılmakta olup bir adın kanjisi, olası çeşitli Japonca telaffuzlara sahip olabilir, bu nedenle ebeveynler yeni doğan çocuğuna bir doğum adı verirken hiragana veya katakana kullanabilmektedirler.

Japonya'da soyadları son derece çeşitli olup tahminlere göre, Japonya'da günümüzde 100.000'den fazla farklı soyadı bulunmaktadır. En yaygın üç soyad ise Satō (佐藤), Suzuki (鈴木) ve Takahashi'dir (高橋).

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Japanese names section 6 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. of sci.lang.japan FAQ 3 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Japanorama: Japanese Names
*  29 Mayıs 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Japonca)
*  24 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Japonca)
* How to read Japanese Names 18 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Japanese Names Dictionary 19 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Sahraaltı Afrika

**Koyu ve açık yeşil:** Sahraaltı Afrika'da yer alan ülkeler
**Açık yeşil:** Sudan, Birleşmiş Milletler tarafından Kuzey Afrika'ya dahil edilir.
**Sahraaltı Afrika,** coğrafî olarak Sahra çölünün güneyinde yer alan bölgeyi; siyasî olarak, Sudan hariç, aynı bölgedeki ülkelerin tamamını ifade eder. Sahraaltı, Afrika kıtasında Arap devletlerinin yer aldığı Kuzey Afrika'nın dışında kalan bölgedir. Somali, Cibuti, Komorlar ve Moritanya hem birer Arap devleti, hem de Sahraaltı devletlerdendir. Bölge, siyahî nüfusu nedeni ile "kara Afrika" olarak da adlandırılır.

## Ayrıca bakınız

* Büyük Yeşil Duvar Projesi

## Kaynakça
# Agnomen

**Agnomen**, lakâp anlamında Latince terim. Bir takma ad olmayıp gerçek bir isim gibi kullanılır ancak agnomen genellikle takılan bir lakâp olup gerçek isim için bir "yerine koyma" değildir. Örnek olarak; "Fatih" Sultan Mehmet ya da "Kanuni" Sultan Süleyman

"Britannicus" ya da "Nero" gibi agnomen kullanımları antik Roma'da benzer isimlerdeki aile üyelerini ayırt edebilmek ya da etkileyici başarılar onuruna verilirdi. Örneğin; Coriolanus bu agnomen'i Corioli'niyi ele geçirmesi nedeniyle almıştır.
# Güney Asya

| Güney Asya |
| --- |
|  |
| Alan | 5.222.321 km² (2.016.349 sq mi) |
| Nüfus | 2,04 milyar (2024) |
| Yoğunluk | 362,3/km²(938/sq mi) |
| Ülkeler |
7 tanınmış
* Bangladeş
* Bhutan
* Hindistan
* Maldivler
* Nepal
* Pakistan
* Sri Lanka

1 sıklıkla dahil
* Afganistan
 |
| Halklar | Hint-Aryan İran Dravid Çin-Tibet Avustroasya Türk  |
| Dil aileleri | Avustroasya Dravid Hint-Avrupa Çin-Tibet Türk  |
| Büyük şehirler |  Delhi  Mumbai  Dakka  Karaçi  Kalküta  Lahor  Kâbil  Bangalore  Chennai  Haydarabad |
| Zaman dilimi | UTC+05.00 (* Maldivler
* Pakistan

) UTC+05.30 (* Hindistan
* Sri Lanka

) |

**Güney Asya**, hem coğrafi hem de etno-kültürel terimlerle tanımlanan Asya'nın Güney bölgesidir. Bölge Hindistan, Bangladeş, Bhutan, Nepal, Pakistan, Sri Lanka ve Maldivler ülkelerinden oluşmaktadır. Topografik olarak, Hint levhası hakimdir ve büyük ölçüde güneyde Hint Okyanusu ve kuzeyde Himalayalar, Karakurum Dağları ve tarafından doğal sınırları vardır. kuzeyinde yükselen Ceyhun, kuzeybatı sınırının bir parçasını oluşturur.

Güney Asya Bölgesel İşbirliği Teşkilatı (Saarc), 1985 yılında kurulan ve Güney Asya'daki sekiz ülkeyi de içeren bölgesel bir ekonomik işbirliği örgütüdür. Güney Asya, Asya kıtasının %11.71'ini ve dünyanın kara yüzey alanının %3.5'i olan yaklaşık 5.2 milyon km²'yi kapsamaktadır. Güney Asya'nın nüfusu yaklaşık 1.891 milyardır ve dünya nüfusunun yaklaşık dörtte biri olup, hem dünyanın en kalabalık hem de en yoğun nüfuslu coğrafi bölgesidir. Genel olarak, Asya nüfusunun yaklaşık %39.49'unu, dünya nüfusunun %24'ünden fazlasını oluşturuyor ve çok çeşitli insanlara ev sahipliği yapmaktadır.

2010 yılında Güney Asya, dünyanın en büyük Hindu, Müslüman, Sih, Jain ve Zerdüşt nüfusuna sahipti. Sadece Güney Asya, Hinduların %98.47'sini, Sihlerin %90.5'ini ve dünya çapındaki Müslümanların %31'ini, 35 milyon Hristiyan ve 25 milyon Budisti oluşturmaktadır.

## Tanım

Güney Asya'nın çeşitli tanımları, UNSD tarafından "istatistiksel kolaylık" için oluşturulan ve ülkelerin veya bölgelerin siyasi veya diğer ilişkileriyle ilgili herhangi bir varsayım anlamına gelmeyen tanım da dahil olmak üzere."
Güney Asya'nın modern tanımları, Afganistan, Hindistan, Pakistan, Bangladeş, Sri Lanka, Nepal, Bhutan ve Maldivler'i dahil etmede tutarlıdır. Ancak Afganistan, bazıları tarafından Orta Asya, Batı Asya veya Orta Doğu'nun bir parçası olarak kabul edilir.

## Ayrıca bakınız

 Wikimedia Commons'ta Güney Asya ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

## Kaynakça
# Dinî ad

**Dinî ad,** dinî amaçlarla verilen ve genellikle bu tür bağlamlarda kullanılan bir tür isimdir.

## Hristiyanlık

Pek çok Hristiyan geleneğinde, vaftiz sakramentini alanlara, tanınmalarını sağlayacak bir Hristiyan adı verilir.
### Katolik kilisesi

#### Vaftiz adı

Vaftizde Katoliklere "Hristiyan duygularına yabancı" olmaması gereken ve genellikle bir azizin adı olan bir Hristiyan adı verilir. Doğu Asya'da, Afrika'da ve başka yerlerde vaftiz adı, geleneksel tarzda verilen addan farklıdır.

Geleneksel olarak Ortodoks ve Katolik Hristiyanlar, doğum günlerinden ziyade isim günlerini (yani koruyucu azizlerinin bayram gününü) kutlarlar.

#### Konfirmasyon adı

Bazı ülkelerde, vaftiz ismine ek olarak her zaman bir azizin adı olan bir konfirmasyon adının benimsenmesi yaygındır. Adı alınan aziz bundan böyle koruyucu aziz olarak kabul edilecektir.

#### Dini isim

Kutsanmış hayatın kişileri arasında genel olarak dini isimler kullanılmaktadır. Çoğu dini kurumda, yeni bir üyeye geleneksel olarak ya dini bir isim verilir ya da dini bir isim seçilir. Bu, kilisenin aziz veya saygıdeğer birinin adı, Meryem Ana'ya verilen onursal bir unvan, hatta bir erdem veya buna benzer bir şey olabilir. Bunun dışında vaftiz isminin dini bir isim olarak da kalması mümkündür. İsim genellikle ya göreve atanma sırasında ya da ilk yeminlerin edilmesi vesilesiyle, bazı topluluklarda yeni bir adayın girişinden önce alınır.

#### Papalık adı

Yeni seçilen bir papa, geleneksel olarak kendi kraliyet adı veya papalık adı olarak adlandırılan yeni bir isim alır.

## Kaynakça
# Akademik ünvan

**Akademik ünvan**, kişinin eğitim görerek ve belli sınavları başarıyla geçerek bir bilimsel tezi başarıyla savunarak o konudaki bilgi ve becerilerini ispatladıktan sonra taşımaya hak kazandığı, genellikle kısa hali adının önüne (bazı dillerde sonuna) eklenen bir ek isim ya da sıfattır. Örneğin "Dr." doktora eğitimi bitirmiş, doktor ünvanı sahibi olmuş kişilerin adının önüne koyulur.

Bazen bir akademik ünvan, ödevleri ve bütçesi olan bir akademik makama getirilmekle, o makama getirilmiş olmakla alakalıdır; örneğin profesör, dekan.

Akademik ünvanların tam ve kısaltılmış isimleri, ediniliş süreçleri, bu süreçlerin süreleri, süreç-adları, belgeleri, birbirlerine göre hangi kriterlerle sıralandıkları, bu süreçlere katılanlara verilen ünvan ve sıfatlar, sosyal hayatta bu ünvanların ne durumlarda özellikle kullanılıp, ne durumlarda arka planda bırakıldıkları çok değişiklikler gösterir.

İlk akademik kurumların bundan bin yıl kadar önce orta doğuda kuruldukları (El-Ezher Üniversitesi M.S.975), batıda ilk üniversitelerin haçlı seferleri ertesinde ortaya çıktıkları (Oxford Üniversitesi 1096, ama 1167'de Kral 2. Henry'nin Paris Üniversitesinde okumayı yasaklamasından sonra önem kazanmış), akademik bilgi akımının devlet, dil, ekonomi, coğrafya gibi sebeplerle bugünlere kadar bölgesel kalmasının böyle bir çeşitliliğe sebep olduğu düşünülebilir.

Endüstri ve bilişim devrimleri sonucu tüm dünyada iletişim, ulaşım ve uluslararası ilişkilerin artmasıyla akademik ünvanları ve bunların ediniliş süreçlerini benzeştirme gereksinimi de artmış ve Bologna Süreci gibi standardlaştırma çabaları oluşmaya başlamıştır.

Genelde bu ünvanlar latince Latince: *magister*-**usta**, Latince: *candidatus*-usta **aday**ı(çırak), Latince: *baccalaureus*-şövalye çırağı (ya da akademik baş süsü Latince: *bacca lauri*-defne taneleri taşıyan) ve Latince: *doctor*-**öğreten** kelimelerinden üretilmiş kelimelerden oluşur.

Ara ünvanlar Latincede (ustalığa giden merdivende) **basamak** anlamına gelen Latince: *gradus* kelimesi kökenlidir.

Ayrıca, akademik yetkinlik belegeleri için diploma, lisans, şeheda, icazet gibi isimler kullanılagelmiştir.

## Ayrıca bakınız

* Don (akademik)
* Tez

## Kaynakça
# Nişan (onur)

Danimarka'nın en yüksek nişanı olan Fil Nişanının yıldız (madalyon) kısmı
**Nişan**; bir devlet, monark, hanedan veya organizasyon tarafından bir kişiye genellikle bireysel liyakati için taltif edilen ve göğüse takılan veya boyna asılan bir ödüldür. Genellikle bir devletin en yüksek onur derecelerinden biri sayılır. Nişanları, ödülleri inceleyen bilim olan faleristik inceler. Devlet, askeri nişanları ve madalyalarının yanı sıra, çeşitli bakanlıkların, devlet kurumlarının ve kamu kuruluşlarının nişan ve madalyaları da vardır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Türkiye madalya ve nişanları
* Fahri ünvan
* Arma bilimi
* Madalyon
# Ödül

**Ödül**; bir ya da birden fazla kişiye, onların belirli bir alandaki yetkinliklerine karşılık verilen armağandır. Genellikle kupa, başarı belgesi, sertifika, diploma, hatıra plaketi, madalya, nişan, ödül rozeti, rozet ya da kurdele biçiminde sunulur. Kazanan kişiye belirli oranda para sağlayan ödüller de bulunmaktadır. Ödüle ayrıca bir fahri unvan ve burs gibi doğrudan nakit değeri olan bir nesne de eşlik edebilir. Bir ödülün saygınlığı genellikle ödülü veren kuruluşun mevcut durumuyla doğru orantılıdır.

Ödül, insan zihninde öforiye neden olabilir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Sivil ödüller ve nişanlar
* Askerî ödüller ve nişanlar
* Ödül listeleri
* Ödül sistemi
* Grammy Ödülleri
* Nobel Ödülü
* Pulitzer Ödülü
# Madalya

*Savaştan sonra bir madalya ve belki de bir iş*: Karikatürde bağırsağını peşinden sürükleyerek kollarıyla sürünen I. Dünya Savaşı gazisi, koltukta oturan ve kendisinin yaptığı askerî hizmet için bir madalya vermek üzere eğilen şişman bir kapitaliste yaklaşıyor (John Sloan, 1914)
**Madalya** veya diğer adıyla **madalyon**, savaşta yararlık gösterenlere, yarışlarda derece alanlara ödül, bazen de önemli bir olay dolayısıyla ilgililere hatıra olarak verilen metal nişan. Ödülleri inceleyen bilime faleristik denir.

## Etimoloji

İtalyanca *medaglia* "özel amaçla basılan metal para, metal para şeklinde süs" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Geç Latince *metallea* "metal para" sözcüğünden evrilmiştir.

## Tarihi

Bir madalyayı ödüllendirmek için kullanmanın ilk örneği, MÖ dördüncü yüzyılda Baş Rahip Jonathan'ın Büyük İskender'in yardımıyla İbranileri yönettiğini ve bunun karşılığında, İskender, Jonathan'a kralın akrabalarına onur olarak verme geleneği olan altın düğmeler gönderdi. Roma imparatorları hem askeri madalya ödülleri, hem de çok büyük madeni paralar gibi, genellikle altın veya gümüş madalyonlardan oluşan siyasi hediyeler kullandılar.

Osmanlı Devleti'nde, genellikle askeri alanda üstün başarı gösteren kişilerin madalya ile taltif edilmesi 18. yüzyılın ikinci çeyreğinden itibaren görülmektedir. II. Abdülhamid döneminde ise İmtiyaz, İftihar, Maarif, Hamidiye Demiryolu, Kanun-ı Esasi, Yunan Muharebesi, Hicaz Demiryolu, Galatasaray Futbol Kulübü, Sanayi, Tahlisiye gibi çok çeşitli madalyalar verilmekteydi.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Ödül listeleri
* Türkiye madalya ve nişanları
* Nişan (onur)
* Kordon (şerit)
* Omuz işareti
* Fahri unvan
* Madalyon
# Başlık

Çeşitli başlıklar
**Başlık**, başın üstünde giyilen herhangi bir giyim unsurudur. Genellikle koruma, saçları düzenli tutmak, moda, dinî ve tıbbi nedenlerden dolayı giyilmektedir.

## Başlık türleri

* Broach (Harp Başlığı)
* Fes (başlık)
* Türk başlığı
* Frig başlığı
* Sarık
* Miğfer
* Kavuk
* Kask
* Baret
* Kalpak
* Bandana
* Agel
* Taç
* Başörtüsü
* Şapka
* Kask

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Başlık ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Headgear Fashion Plates4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. from The Metropolitan Museum of Art Libraries

## Ayrıca bakınız

* Şapkacılık

## Kaynakça