Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Şövalyelik

Konrad von Limpurg, Codex Manesse'deki hanımı tarafından silahlandırılan bir şövalye olarak (14. yüzyılın başları)
**Şövalyelik**, 1170 ile 1220 yılları arasında geliştirilen gayri resmi, değişen bir davranış kurallarıdır. Orta Çağ Hristiyan şövalyelik kurumuyla ilişkilendirilmiş olup şövalyeler ve efendilerinin davranışları şövalyelik sosyal yasaları tarafından yönetilirdi. Şövalyeliğin idealleri orta çağ edebiyatında, özellikle de Charlemagne'nin efsanevi yoldaşları ve onun silahlı adamları, paladinler ve Geoffrey tarafından bilgilendirilen *Fransa'nın Meselesi* olarak bilinen edebi çevrelerde popüler hale getirildi. Historia Regum Britanniae, Kral Arthur efsanesini ve Yuvarlak Masa Şövalyelerini popüler hale getiren 1130'larda yazılmıştır. Bunların tümü, 19. yüzyılda modern bilim anlayışının başlangıcına kadar tarihsel olarak doğru kabul edildi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wright, Peter. *"Bastardized Chivalry: From Concern for Weakness to Sexual Exploitation."* New Male Studies, ISSN 1839-7816 ~ Vol 7 Issue 2, pp. 43–59, (2018) 28 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Laura Ashe (University of Oxford), Miri Rubin (University of London), and Matthew Strickland (University of Glasgow), interviewed by Melvin Bragg, "Chivalry", *In Our Time*, BBC Radio 4 (February 13, 2014) 24 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Includes bibliography for further reading. Downloadable podcast available.
* "Chivalry" 9 Ocak 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., *Old Catholic Encyclopedia*, 1914.
* "Chivalry" 26 Temmuz 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., *Encyclopædia Britannica*, full-article, newest edition.
* "Medieval Chivalry". 8 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2011.
* *The Art of Chivalry : European arms and armor from the Metropolitan Museum of Art : an exhibition* 12 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Issued in connection with a 1982 exhibition at The Metropolitan Museum of Art
# Rütbe

**Rütbe** bu anlamlara gelebilir:

## Resmi rütbeler

* Akademik rütbe
* Askerî rütbe
* Polis rütbesi
* Diplomatik rütbe
* Kurumsal rütbe
* Soyluluk rütbeleri

## Resmi olmayan rütbeler

* Toplumsal sınıf rütbeleri
* Sosyal statü rütbeleri
* Sosyal pozisyon rütbeleri

## Diğer

* Taksonomik rütbe

## Ayrıca bakınız

* Unvan
# Kurumsal ünvan

**Kurumsal ünvanlar** veya **işletme ünvanları**, şirket ve organizasyon yetkililerine, organizasyonda sahip oldukları görev ve sorumlulukları göstermek için verilen ünvanlardır. Bu tür başlıklar, kamuya açık ve özel olarak kâr amacı güden şirketler tarafından kullanılmaktadır. Buna ek olarak, birçok kâr amacı gütmeyen kuruluş'lar, eğitim kurumu, şahıs işletmesi ve ortaklıklar da kurumsal ünvanlar vermektedir.

Kurumsal ünvanların yapısı ve sorumluluklarında önemli farklılıklar vardır.

Bir şirketin kurumsal ofisi veya kurumsal merkezinde, en üst düzey yönetici olarak başkan ve icra kurulu başkanı (CEO) bulunuyor.

## Ayrıca bakınız

* Kurumsal ünvanlar listesi
* İşletme ve finans kısaltmaları listesi
* Kurumsal sorumluluk

## Kaynakça
# İsim günü

1712'den kalma bir İsveç almanağının bir yaprağındaki isimler.
**İsim günleri** geleneksel olarak insan isimlerini yılın her bir gününe yayarak o adı koyanlarla birlikte kutlanmasıdır. Katolik ve Doğu Ortodoks ülkelerinde daha yaygın olmasıyla birlikte İsveç, Norveç ve Finlandiya'da da uygulanmaktadır. Örneğin, İsveç'te 28 Ocak'ta *Karl* (bazen *Carl* şeklinde de yazılır) ismi vardır; ve İsveçliler Kral Carl Gustaf'ı ve adı Karl olan herkesi bu günde kutlar.
# Azizler takvimi

Finlandiya'nın Turku kentinde bulunan bir Dominikan rahibe manastırında 1340-60 yıllarına tarihlenen bir el yazması.
**Azizler takvimi** Hristiyanlık'ta her günü bir ya da birden çok azizin **yortu**suna göre adlandıran bir liturjik yıl düzenleme biçimi.

Erken Hristiyanlık zamanında ortaya çıkan azizler takvimi şehitlerin doğum, ölüm ve cennete doğuş gibi günlerde anılması geleneğinden türemiştir. Doğu Ortodoks Kilisesi'nde azizler takvimi *Menologion* olarak adlandırılır.

## Kaynakça
# Akronim

**Akronim** veya **kısma ad**, iki veya daha fazla sözcüğün baş harflerinden veya ilk birkaç harfinden oluşturulmuş kelime. Akronimler -ABD ve TBMM örneklerinde olduğu gibi- kısaltmalar şeklinde olabilmesinin yanı sıra radar, Aids ve İnterpol örneklerinde olduğu gibi kelimeleşmiş de olabilirler. Bazı kaynaklarda bir kelime gibi telaffuz edilemeyen, yani harfleri tek tek söylenen -AİHM, TDK gibi- kısaltmalar akronim kabul edilmezler.

Türkçede kısaltmalar oldukça yaygın olmakla birlikte kelime hâlindeki akronimler görece azdır ve çoğunluğu yabancı kökenlidir.

## Örnekler

* radar > **rad**io **d**etection **a**nd **r**anging
* HAYTAP > **Hay**van Hakları **T**ürkiye **A**ktif Güç Birliği **P**latformu
* MOBESE > **mob**il **e**lektronik **s**istem **e**ntegrasyonu

## Kaynakça
# Çağrı işareti

Nükleer buzkıran *Arktika*'nın çağrı kodu (UKTY)
**Çağrı işareti** veya **çağrı kodu**, radyo (telsiz) haberleşmesinde kullanılan kullanıcıyı (uçak, gemi, vs...) tanıtan bir kod.
# Onomastik

**Onomastik**, dilbiliminin özel isimleri inceleyen bir dalıdır.

Onomastikçiler arasında, dilin tüm sözcüklerinin özel isimlerden türediğini iddia edenler dahi vardır. Yunanca *onomastikos*tan gelir. Onoma sözcüğü *ad, adla ilgili* demektir. Adların kökeni ve anlamları ile uğraşan dilbilim dalıdır. İngilizcedeki *name* sözcüğü *onoma* kelimesinden gelmektedir.

## Ayrıca bakınız

* Adbilim
# Özel isim

**Özel isim** veya **özel ad**, "tek" ve "özel" olan varlıklara ve kavramlara verilen belirleyici Ad Evrende eşi olmayan varlıkları ve bazı önemli soyut kavramları belirtmekte kullanılır. Özel isimlere örnek olarak Ankara, İnternet, Jüpiter, Budizm, Toyota, Aşık Veysel, Fino, Mehmet ve Atatürkçülük verilebilir. Aralarında Türkçenin de bulunduğu pek çok dilde özel isimlerin ilk harfi büyük yazılır. Özel isimlerin dışında kalan tüm isimler cins isimdir.

Özel isimlerden sonra gelen çekim ekleri "çoğunlukla" kesme işareti (') ile ayırılır: Ahmet**'**in, Türkiye'de vs. Ancak bu kuralın bazı istisnaları vardır.

## Başlıca özel isim grupları

### Canlılar

Ünlü veya ünsüz tüm insan adları ve soyadları özel isimdir. Hem adın hem soyadın ilk harfi büyük harfle başlar: Murat, Aslı, Zeki Müren, Ünlüsanlar vb.

Hayvan türleri özel isim değildir (kedi, köpek vb.) ancak belirli bir hayvana insanlar tarafından verilen isimler özel isimdir: Fino, Bobby, Şimşek vs.

### Yer adları

Coğrafî bölgeler, yerleşim birimleri, kıtalar, ülkeler; sokak, cadde, mahalle adları vs. özel isimdir ve hem adın hem de varsa yerin türünün (bölge, sokak, cadde vs.) ilk harfi büyük yazılır: İç Anadolu Bölgesi, Avrupa, Balâ, İrlanda, İstiklal Caddesi vs.

### Kurum adları

Okullar, iş yerleri, organizasyonlar gibi tüm kurum ve kuruluşlar ile makamların adları özel isimdir: Yozgat Anadolu Lisesi, Yeşilay Derneği, Türk Dil Kurumu, Ege Üniversitesi, Kars Valiliği, Mamak İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü, Türkiye Büyük Millet Meclisi vs.

### Milletler ve Din Adlandırmaları

Çete, millet, mezhep, din gibi belirli özellikleri nedeniyle bir araya gelmiş insanların oluşturdukları grupların adları özeldir: Karagümrük Çetesi, Türk, Rus, Alevî, Sünnî, Hristiyan, Yahudi vs.

### Diller

Türkçe, İspanyolca, Pomakça, Gürcüce, Farsça, İngilizce, Fransızca vs.

### Coğrafî adlar

Deniz, okyanus, göl, akarsu, boğaz, geçit, dağ, tepe, ova, yayla gibi coğrafi şekillerin her birine verilen kendine has isimler özeldir.

Akdeniz, Manş Denizi, Büyük Okyanus, Van Gölü, Fırat, Ağrı Dağı, Erciyes, Himalayalar, Konya Ovası, İstanbul Boğazı vs.

### Gök cisimleri

Samanyolu, Satürn, Mars, Jüpiter, Venüs, Küçükayı vs.

Dünya, Güneş ve Ay kelimeleri astronomi terimi olarak kullanılıyorsa özel isim olduğu için büyük; deyim içerisinde veya mecazî anlamlarda kullanılıyorsa cins isim olduğu için küçük harfle başlar.

### Eser adları

Her türlü yazılı, görsel, işitsel yayın ile resim, heykel, mimarî, müzik, tiyatro, sinema gibi tüm sanat eserlerinin adları özeldir: Tercüman (gazete), Yaprak Dökümü, Yüzüklerin Efendisi, Mona Lisa, Süleymaniye Camii, Hisseli Harikalar Kumpanyası vs.

## Kaynakça
# Monogram

Hollanda Doğu Hindistan Şirketi’nin monogramı (*Vereenigde Oost-Indische Compagnie*), eskiden, Güney Afrika’daki İyi Ümit Kalesi’nin kapısının üzerindeydi
**Monogram**, bir veya daha fazla harfin ya da başka yazı birimlerinin tek bir simge oluşturmak için üst üste veya yan yana birleştirildiği bir nakıştır. Monogramlar genellikle bir şahsın ya da şirketin baş harflerini birleştirerek yapılır, amaç ayırt edilebilir bir sembol ya da logo meydana getirmektir. Peş peşe dizilmiş ve birleştirilmemiş baş harfler monogram olarak kabul edilmez (Bunlara kraliyet remizleri örnek verilebilir).

## Kaynakça
# Helrtva

Tamar helrtva.
**Helrtva** (Gürcüce: ხელრთვა) Gürcü hükümdarlarının, patriklerinin, kraliyet ve soylu prenslerinin kaligrafik bir monogramı, mührü veya imzasıdır.

"Helrtva" sözcüğü Gürcücede "el ile süslemek, bezemek veya güzelleştirmek" anlamına gelir. "Heli" el, "rtva" da süslemek veya bezemek anlamına gelir.

Helrtva imzaları, üç Gürcü yazısı formundan biri ile yazılmıştır. Monogramlar, özellikle kraliyete ait olanlar Asomtavruli yazısıyla yazılmış olsa bile, imzalar çoğunlukla Nushuri ve Mhedruli yazısıyladır. Her Gürcü hükümdarı, kendisine ait şahsi bir helrtva'ya sahipti.

## Ayrıca bakınız

* Gürcü kaligrafisi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* ოთხი რესტავრირებული ეტრატი "განადგურებას გადარჩენილი საბუთები საცავში ბრუნდება" თამარ კიკნაველიძე, 24 საათი
# Çay poşeti

Çay poşeti
**Çay poşeti**, çay yapraklarını içeren ve demleme çay için kullanılan küçük ve gözenekli bir poşettir. Çay poşetleri genellikle kâğıt, ipek veya plastikten yapılmaktadır ve üzerin de bir ip bulunmaktadır.

Wikimedia Commons'ta Çay poşeti ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Dó kağıdı

Dó kağıdı üzerinde Dong Ho boyaması
**Dó kağıdı** (Vietnamca: giấy dó, chữ Nôm "dut kağıdı"), dó ağacının iç kabuğundan yapılan ve geleneksel olarak Vietnam'daki birçok köyde üretilen bir kağıt türüdür. Halk sanatında, özellikle Dong Ho Resminde dayanıklılığı nedeniyle önemli bir rol oynar.

## Üretim süreci

Üretim süreci birkaç aşamadan meydana gelir. İlk olarak, kabuk üç ay boyunca kireçli suda ıslak olarak bekletilir. İkinci olarak, siyah dış kabuk, Verbenaceae familyasına ait bir bitkiden yapılan yapışkan bir madde ile karıştırılmadan önce havan ve havan tokmağı ile soyulur ve öğütülür. Bu karışım bir bulamaç oluşturmak üzere seyreltilir. Bambu kalıbı (Vietnamca : liềm xeo) bulamaç fıçısına daldırılır ve çıkarılır. Kağıt lifleri kalıba ince bir tabaka halinde yapışır ve daha sonra preslenir, kurutulur, yuvarlanır ve tekrar kurutulur. Nihai ürünün yumuşak, hafif ve dayanıklı olması gerekir.

## Uygulamalar

Dayanıklılığı nedeniyle bu kağıt türü, geleneksel Vietnam'da kitap, resim ve belge yapımı da dahil olmak üzere birçok kullanım alanı bulmuştur.
# Kâğıt makinesi

Fourdrinier kâğıt makinesi.
**Kâğıt makinesi**, kâğıt hamuru ve kâğıt endüstrisinde yüksek hızda büyük miktarlarda kâğıt üretmek için kullanılan endüstriyel bir makinedir. Modern kâğıt yapım makineleri, kağıt stoğunda tutulan lifleri filtreleyerek ve sürekli hareket eden ıslak bir lif matı üreterek sürekli bir kağıt ağı oluşturmak için hareketli bir dokuma ağ kullanan Fourdrinier makinesinin prensiplerine dayanmaktadır. Bu, güçlü bir kağıt ağı üretmek için makinede kurutulur.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Kâğıt makinesi ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Patent for Louis-Nicolas Robert
* Technical Association of the Pulp and Paper Industry
* Institute of Paper Science and Technology at Georgia Tech
* Fourdrinier machine description from *Paper Manufacturing in the United States,* 1916
* Biography of Henry Fourdrinier from *Dictionary of National Biography,* 1889
* British Association of Paper Historians
* Video: Frogmore Mill in Apsley; Victorian era Fourdrinier machine
# Kâğıt fabrikası

International Paper Company'e ait kâğıt fabrikası.
**Kâğıt fabrikası** veya **kâğıthane**, odun hamuru, eski paçavralar ve diğer bileşenler gibi bitkisel liflerden kağıt yapmaya adanmış bir fabrikadır. Ahşap ve diğer ham maddeler küçük talaşlara kesilir ve büyük kaplarda kimyasallarla pişirilir. Kimyasallar, selüloz adı verilen bir maddeyi ahşap liflerinden ayırır. Selüloz daha sonra diğer kimyasallar ve katkı maddeleriyle eklenir ve kâğıt makineleri adı verilen büyük makinelerde kağıda preslenir. Çoğu kağıt çam, ladin ve okaliptüsten yapılır. Sıklıkla kullanılan diğer şeyler arasında paçavralar da bulunur.

Fourdrinier makinesinin ve sonsuz bir bant kullanan diğer kâğıt makinesi türlerinin icat edilmesinden ve benimsenmesinden önce, bir kâğıt fabrikasında tüm kağıtlar, uzman işçiler tarafından, her seferinde bir yaprak olmak üzere elle yapılırdı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Kâğıt fabrikası ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* List of International graphic paper mills
* Paperweb.biz - Paper world directory and search engine for the pulp and paper world
* List of paper mills on paper and print monthly
# Halı

Anadolu'da halı dokuyan kadınlar.
Halın dokumacılığı, 1890 tarihli bir fotoğraf
Bugünkü Cezayir'den bir halı dokuma atölyesinde çalışan Mağribî kadınlar; 1899.
1539-40'da dokunmuş Erdebil halılarından birisi.
**Halı**; atkılarının atılmasından sonra (arka iplikleri) üzerine desene göre istenilen hav yüksekliğinde iplerin geçirilerek düğümlenmesi ile yapılan ev içinde ve genellikle yer örtüsü olarak kullanılan eşyadır. Bazı evlerde de duvarda görülür.

Halının kökü Anadolu Selçuklu Devletinden gelmiştir.

Kilimle halı bir birinden farklıdır: Kilim ince bir halı tipidir.
Dünyada bilinen ilk halılar Orta Asya'da Türkler tarafından dokunmuştur. Bu halıların günümüze kadar ulaşabilmiş en eski örneğinin MÖ 6-5. yüzyıllarda yapılmış olduğu ve hâlen Leningrad Müzesi'nde saklandığı bilinmektedir. Bu halı Pazırık Halısı olarak bilinmektedir.

Halı insanların rahat ve sıcak bir zemin arayışı sonucu ortaya çıkan ve ev dekorasyonunda önemli bir yer tutan bir malzemedir. Tarihi ise insanlık tarihi kadar eskidir. İnsanlar önce sıcak bir zemin yaratmak amacıyla hayvan postlarını kullanıyorlardı.

İhtiyaçları arttıkça, ihtiyaçlarına uygun post bulamadıkları için, post taklidi yaygılar ürettiler. Zamanla sevdiklerini de desenleştirerek, bugünkü halının kaba örneklerine ulaştılar. Kısaca halı insanoğlunun doğaya karşı ve doğayı kendine uydurma mücadelesinin ilk ürünlerindendir.

Günümüze kadar gelen halı, yaşantımıza ekonomik, sosyal ve kültürel olarak önemli bir yer tutar. Gerek Türklerdeki, gerekse doğu ülkelerindeki ev dekorasyonundaki başlıca unsur halı ve kilimdir.

Günümüzde modern teknolojinin sınırsız avantajlarını kullanan halı sektörü kendini sürekli yenilemektedir. Her yıl yeni trendlerin, kalitelerin ortaya çıktığı halı sektörü yaratıcılığın sınırlarını zorlamaya devam etmektedir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

Wikimedia Commons'ta Halı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Azerbaycan halısı
* Karabağ halıları
* Seccade
* Palaz
* Cicim
* Acem halısı
* Demirci halıları
* Yürük halısı
* Milas halısı
* Yağcıbedir Halıları
* Kafkas halısı
* Türk Halısı
* Kumkapı halısı
# Kirigami

Kirigami
**Kirigami**, kâğıdı katlayarak ve keserek karmaşık, üç boyutlu, dekoratif tasarımlar yaratan Antik Japon sanatıdır. Terim Japonca "kiru" (kesmek) ve "kami" (kâğıt) sözcüklerinden türetilmiştir.

Çoğunlukla kirigami katlanmış bir temel ile başlar, ardından kâğıt kesilir ve kâğıt düzleştirilerek açılır. Kirigami genelde simetriktir; kar taneleri, yıldızlar veya orkideler gibi... Genellikle yapıştırıcı kullanılmaz.

Kirigami ile açılır kapanır modeller arasındaki fark; kirigami tek bir kâğıttan kesilerek dizayn tamamlanır. Açılır kapanır modeller ise birkaç parça yapıştırılarak yapılabilir.

Wikimedia Commons'ta Kirigami ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

## Ayrıca bakınız

* Origami
# Üç boyutlu uzay

Üç boyutlu koordinat düzlemindeki bir noktanın konumu x, y ve z koordinatlarına göre tanımlanabilir.
**Üç boyutlu uzay** (**3D**); en, boy ve derinlik algılarının hepsinin birden var olduğu ortam. Cisimler; uzunluk, genişlik ve derinliği ile gösterebiliyorsa bu durumda üç boyuttan bahsedilebilir.

Boyut kavramını daha iyi anlayabilmek için tek boyuttan, yani *doğru*dan başlanılır. Bir doğru üzerindeki herhangi bir noktanın konumunu tek bir sayıyla ifade etmek mümkündür.

İkinci boyuta örnek ise *düzlem*dir. Bir masanın üstü (idealde) iki boyutlu bir düzlemdir. Masanın üzerindeki herhangi bir noktayı en ve boy koordinatları olarak iki sayıyla ifade edilir. Bu düzleme dik olarak bir de yükseklik eklendiğinde üçüncü boyut elde edilir. Üçüncü boyuta örnek olarak bir küp verilebilir. Küpün içindeki herhangi bir noktanın konumunu tarif etmek için, belli bir köşe sıfır noktası (orijin) olarak referans alınır ve noktanın konumu x, y, z eksenlerindeki üç sayı ile ifade edilir.
# Miura katlaması

Miura katlamasının katlama planı. Örnekteki parallelogramların köşe açıları 84° ve 96° dirler.
**Miura katlaması** (ミウラ折り, *Miura-ori*) düz bir malzemeyi tek hamlede katlayıp tek hamlede açma imkânı veren bir Origami ya da kâğıt katlama tekniğidir.

Açılıp kapanırken parallelogramların bükülme ve esnemeleri gerekmez. Kapalı iken kalınlığı sadece parallelogramların yani malzemenin kalınlığına bağımlıdır.

Japon uzay programında güneş panolarının uzayda açılmasında kullanılmıştır. Yürüyerek yapılan incelemeler sırasında yanımızda taşımamız gereken turist haritası, inşaat çizimi gibi geniş belgeleri kolay taşınır, kolay açılıp kapanır yapmada çok işe yarar.

## Katlanışı

İki boyutlu malzeme dikey ve yatay neredeyse kareye benzer parallellogramlara katlanır. Bir yöndeki katlama çizgilerinin hepsi düz ama bir sırt bir vadi şeklindedir. Diğer yöndeki katlama çizgileri hafif bir sağa bir sola eğimlidir ve biri sadece sırt, iki yanındakiler sadece vadi şeklindedirler.

1. Dikdörtgen bir kâğıtla başlanır
2. Dikdörtgen kağıt uzun yanı yönünde eşit 5 şeride, bir sırt, bir vadi şeklinde katlanır
3. Katlanmış şerit diğer yönde bir sırt bir vadi şeklinde, **her seferinde 6° yana eğimli olarak** 7 ye katlanır.
4. Dikdörtgen kağıt açılır, ilk yapılan düz 5 katlamanın her biri bir sırt bir vadi şeklinde değiştirilir, öyle ki sonunda
	1. her kesişme noktası ya üç sırt bir vadi (tepe) ya da üç vadi bir sırt (çukur) olsun;
	2. ilk yapılan düz 5 katlamalar boyunca tepe-çukur-tepe-çukur, diğer zikzaklı (düz gidilmeyen) yönde ya hep tepe ya da hep çukur olsun.
5. Karşılıklı köşelerden tutulup köşeleri yaklaştırıp uzaklaştırarak kullanılır.

Video displaying the folding and unfolding of a Miura-creased material
## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Patterns similar to Miura-ori: "Unraveling metamaterial properties in zigzag-base folded sheets" in Science Advances 11 Ekim 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Origami science 29 Ekim 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Nakajima B6N

| Nakajima B5N |
| --- |
| Uçus esnasında bir B6N2 |
| Ulusal köken |  Japonya |
| Üretici | Nakajima  |
| İlk uçuş | 14 Mart 1941  |
| Ana kullanıcı | Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri |

**Nakajima B6N *Tenzan (Japonca: **中島 B6N 天山**—"İlahi Dağ", namıdiğer "**Jill**") II. Dünya Savaşı esnasında Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri'nin standart torpido bombardıman uçağı olarak görev yapmıştır. II. Dünya Savaşı'nın son yıllarında B5N "Kate" uçağının halefi olarak boy göstermiştir. Fakat uzun süren geliştirme süreci, tecrübeli pilot sıkıntısı ve bu esnada Amerika Birleşik Devletleri'nin savaş alanında hava sahası üstünlüğünü ele geçirmesiyle potansiyelini tam olarak gösterememiştir.
# Show tune

*The Black Crook* (1866), bazı tarihçiler tarafından ilk müzikal olarak kabul edilmektedir.
Bir **show tune** (Türkçe motamot çevirisiyle **gösteri melodisi**) bir müzikal tiyatro eserinin bir parçası olarak yazılmış bir şarkıdır. Özellikle de söz konusu parça, çoğu insanın zihninde bir standart haline gelmişse, orijinal bağlam dışında da toplumda yerleşmektedir.

## Bibliyografi

* Green, Stanley. *Encyclopedia of the Musical Theatre*. New York: Dodd, Mead, 1976

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* allmusic.com'da show tune 2 Eylül 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Lankavatara Sutra

Lankavatara Sutra
**Lankavatara Sutra**, en önemli Buddhist kutsal metinlerinden biri. Mahayana ve Vajrayana mezheplerinin kabul ettiği bir sutra'dır.

Başta Japonya,Çin,Tibet ve Moğolistan olmak üzere pek çok ülkede Buddhist rahipler tarafından okunmakta, öğretilmektedir.

Lankavatara Sutra derin felsefi bir sutra'dır ve içerdiği kavramların anlaşılması zaman zaman kolay olmamakta bu nedenle de bütün öğrencilere öğretilememektedir.Ancak temel buddhist prensiplerini iyice anlamış, ortalama bir Buddhist veya rahip olmak isteyen Zen/Chan,Shingon ve yer yer de Tibet ve Pure Land Buddhistleri arasında popülerdir.

## Kaynakça

*  1 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
*  Mayıs 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Sōtō

Dōgen Zenji, Japonya'da Soto Zen'in kurucusu olarak kabul edilir.
**Sōtō Zen** (Çince: Caodong) ya da **Sōtō okulu** (Japonca: 曹洞宗, *Sotoshū*), Japonya'daki üç büyük Zen Budist mezhepten biridir. Diğer iki mezhep ise Rinzai okulu ve Ōbaku'dur. Okul ilk defa Çin'de Tang Hanedanı döneminde Dongshan Liangjie tarafından Caodong adıyla kurulmuş, 13. yüzyılda Dogen Zenji tarafından Japonya'ya getirilmiştir. Günümüzde Japonya'da Dogen, Keizan Jōkin ile birlikte Sōtō Zen'in iki kurucusundan biri olarak kabul edilir.

Okulun ayırt edici özelliklerinden biri olan shikantaza uygulaması ("yalnızca oturmak" veya "sessiz aydınlatma" olarak çevrilir), zazen'e farklı bir yaklaşımı ifade eder. Tarihsel perspektiften bakıldığında, kitlelere hitap etmesinden dolayı Soto Zen'i aşağılamak için sıklıkla "çiftçi Zeni" yakıştırması yapılırken, Rinzai ise samuray sınıfından rağbet görmesi nedeniyle "samuray Zeni" olarak adlandırılmıştır.

## Dipnot
# D. T. Suzuki

Hu Shi ve DT Suzuki Çin'i ziyaret ediyor, 1934.
**Daisetsu Teitaro Suzuki** (鈴木 大拙 Suzuki Daisetsu, 18 Ekim 1870 – 12 Temmuz 1966) Budizm, Zen ve Shin konularında kitap ve makaleler yazarak, Batı'ya Zen, Shin ve genel olarak Uzak Doğu filozofisini tanıtmada önemli rol oynamış Japon Budist bilgin ve yazarıdır. Çin, Japon ve Sanskrit edebiyatından pek çok sayıda eseri İngilizceye çevirmiştir. Uzun yıllar Batı üniversitelerinde ve Japon Budist Otani Üniversitesi'nde öğretim üyeliği yapmıştır.

## Ayrıca bakınız

* Zen
* Budizm
* Satori

## Kaynakça

* Collinson, Diane; Wilkinson, Robert (2000). *Otuz Beş Doğu Filozofu*. Ankara: Ayraç yayınevi. s. 346. ISBN 975-8087-09-6.
# Vasubandhu

Vasubandhu
**Vasubandhu** MS 420 ile 500 yılları arasında yaşamış olan ve "realist sistem" adıyla anılan Budist öğretiyi geliştirmiş olan Hint düşünür. Nirvanaya erişme yolu olarak değilleme mantığını kullanan, hakikati mantık işlemleriyle bulmayı amaçlayan Vasubandhu, varlığın bir taraftan çeşit çeşit somut nesnelerden, diğer taraftan da bu nesnelere geçici bir süre için yönelen benlik ya da ruhlardan oluştuğunu savunmuş, değilleme mantığını kişiler üzerinde uygulayarak sürekli ve kalıcı ruhlar olabileceği düşüncesini yadsımaya çalışmıştır.
# Dāna

**Dāna** veya **Daan** (Pāli, Sanskrit: दान dāna) cömertlik veya bağışlama anlamına gelir. Hinduizm ve Budizm'de, cömertlik geliştirme uygulamasıdır. Budizmde altı mükemmellikten (*pāramitā*) biri olarak sayılır: cömertlik mükemmelliği - dāna-pāramitā. Takıntısız ve koşulsuz cömertlik, verme ve vazgeçme olarak ifade edilir.

Budist düşünceye göre dānanın bağışta bulunanın zihnini arındırma ve dönüştürme etkisi vardır. Ayrıca açgözlülüğün ilacı olarak tanımlanır. Karşılık beklemeden bağışta bulunmanın kişiye ruhani zenginlik vereceğine inanılır.

Cömertlik uygulaması verilenin niteliğine bağlı olarak üçe ayrılır: servet hediyesi, Dharma hediyesi ve korkusuzluğun verilmesi. Servet hediyesi, kişinin maddi servetini, zamanını, bilgisini veya güç ve enerjini bağışlaması anlamına gelir. Dharma hediyesi, kişinin Budist öğretiler konusunda geliştirdiği anlayışı diğerleriyle paylaşmasıdır. Korkusuzluk hediyesi ise, diğerlerinin korkularını bilgelik ve şefkat yoluyla hafifletmek olarak tanımlanır.

## Kaynakça