Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# З

Kiril harfi З|  |
| Kiril alfabesi |
|  |
| Slav harfleri |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А
 | А̀
 | А̂
 | А̄
 | Ӓ
 | Б
 | В
 | Г
 |
| Ґ
 | Д
 | Ђ
 | Ѓ
 | Е
 | Ѐ
 | Е̄
 | Е̂
 |
| Ё
 | Є
 | Ж
 | З
 | З́
 | Ѕ
 | И
 | І
 |
| Ї
 | Ꙇ
 | Ѝ
 | И̂
 | Ӣ
 | Й
 | Ј
 | К
 |
| Л
 | Љ
 | М
 | Н
 | Њ
 | О
 | О̀
 | О̂
 |
| Ō
 | Ӧ
 | П
 | Р
 | С
 | С́
 | Т
 | Ћ
 |
| Ќ
 | У
 | У̀
 | У̂
 | Ӯ
 | Ў
 | Ӱ
 | Ф
 |
| Х
 | Ц
 | Ч
 | Џ
 | Ш
 | Щ
 | Ꙏ | Ъ
 |
| Ъ̀
 | Ы
 | Ь
 | Ѣ
 | Э
 | Ю
 | Ю̀
 | Я
 |
| Я̀
 |  |  |  |  |  |  |  |

 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ӑ
 | А̊
 | А̃
 | Ӓ̄
 | Ӕ
 | Ә
 | Ә́
 | Ә̃
 |
| Ӛ
 | В̌
 | Ԝ
 | Г̑
 | Г̇
 | Г̣
 | Г̌
 | Г̂
 |
| Г̆
 | Г̈
 | г̊
 | Ҕ
 | Ғ
 |  | Ӻ
 | Ғ̌
 |
| ғ̊
 | Ӷ
 |  | Д́
 | Д̌
 | Д̈
 | Д̣
 | Д̆
 |
| Ӗ
 | Е̃
 | Ё̄
 | Є̈
 | Ԑ
 | Ԑ̈
 | Җ
 | Ӝ
 |
| Ӂ
 | Ж̣
 | Ҙ
 | Ӟ
 | З̌
 | З̣
 | З̆
 | Ӡ
 |
| И̃
 | Ӥ
 | Ҋ
 | Қ
 | Ӄ
 | Ҡ
 | Ҟ
 | Ҝ
 |
| К̣
 | к̊
 | қ̊
 | Ԛ
 | ᴫ
 | Л́
 | Ӆ
 | Ԯ
 |
| Ԓ
 | Л̈
 | Ӎ
 | ᵸ
 | Н́
 | Ӊ
 | Ң
 | Ԩ
 |
| Ӈ
 | Ҥ
 | О̆
 | О̃
 | Ӧ̄
 | Ө
 | Ө̄
 | Ө́
 |
| Ө̆
 | Ӫ
 | Ԥ
 | П̈
 | Ҏ
 | Р̌
 | С̌
 | Ҫ
 |
| С̣
 | С̱
 | Т́
 | Т̈
 | Т̌
 | Т̇
 | Т̣
 | Ҭ
 |
|  | У̃
 | Ӳ
 | У̊
 | Ӱ̄
 | Ұ
 | Ү
 | Ү́
 |
| Х̣
 | Х̱
 | Х̮
 | Х̑
 | Х̌
 | Ҳ
 | Ӽ
 | х̊
 |
| Ӿ
 | ӿ̊
 | Һ
 | Һ̈
 | Ԧ
 | Ц̌
 | Ц̈
 | Ҵ
 |
| Ҷ
 | Ҷ̣
 | Ӵ
 | Ӌ
 |  | Ҹ
 | Ч̇
 | Ч̣
 |
| Ҽ
 | Ҿ
 | Ш̣
 | ꚜ
 | Ы̆ | Ы̄ | Ӹ
 | ꚝ
 |
| Ҍ
 | Ҩ
 | Э̆ | Э̄
 | Э̇
 | Ӭ
 | Ӭ́
 | Ӭ̄
 |
| Ю̆ | Ю̈ | Ю̄ | Я̆ | Я̄ | Я̈ | Ӏ
 | ʼ
 |
| ˮ
 |  |  |  |  |  |  |  |

 |
| Arkaik harfler veya kullanılmayan harfler |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | А̨
 | Б̀
 | Б̣
 | Б̱
 | В̀
 | Г̀
 | Г̧ |
| Г̄ | Г̓
 | Г̆
 | Ҕ̀
 | Ҕ̆
 |  | Ԁ
 | Д̓
 |
| Д̀
 | Д̨
 |  | Ԃ
 | Ꚁ | Ꙣ | Е̇
 | Е̨
 |
| Ж̀
 | Ж̑
 |  |  | Ꙃ | Ꙅ
 |  | Џ̆
 |
| Ꚅ | Ꚅ̆
 | Ꙁ | З̀
 | З̑
 | Ԅ
 | Ԇ
 | Ꚉ |
| Ԫ | Ꚃ | Ꚕ |  |  | І̂
 | І̣
 | І̨
 |
|  | Ј̵
 | Ј̃
 | Ꙉ | К̓
 | К̀
 | К̆
 | Ӄ̆
 |
| К̑
 | К̇
 | К̈
 | К̄
 | Ԟ | К̂
 |  |  |
| Л̀
 | Ԡ | Ꙥ | Ԉ
 | Л̑
 | Л̇
 | Ԕ |  |
|  |  | М̀
 | М̃
 | Ꙧ | Н̀
 | Н̄
 | Н̧
 |
| Н̃
 | Ԋ
 | Ԣ | Н̡
 | Ѻ
 | Ꙩ | Ꙫ | Ꙭ |
| ꙮ | Ꚙ
 | Ꚛ |  |  |  | П̓
 | П̀
 |
| П́
 | Ҧ
 | П̧
 | П̑
 | Ҁ
 | Ԛ̆
 |  | Р́
 |
| Р̀
 | Р̃
 |  | Ԗ | С̀
 | С̈
 | Ԍ
 | Ҫ̓
 |
|  | Т̓
 | Т̀
 | Ԏ
 | Т̑
 | Ꚋ | Т̧
 | Ꚍ |
| Ꚍ̆
 |  |  |  | Ѹ
 | Ꙋ |  | У̇
 |
| У̨
 | ꙋ́
 | Ф̑
 | Ф̓
 | Х́
 | Х̀
 | Х̆
 | Х̇
 |
| Х̧
 | Х̾
 | Х̓
 |  | һ̱
 | Ѡ
 | Ꙍ | Ѽ
 |
| Ѿ
 | Ꙡ | Ц̀
 | Ц́
 | Ц̓
 |  | Ꚏ | Ꚏ̆
 |
|  |  | Ꚑ | Ч́
 | Ч̀
 | Ч̆
 | Ч̑
 | Ч̓
 |
|  |  | Ԭ | Ꚓ | Ꚇ | Ꚇ̆
 | Ҽ̆
 | Ш̀
 |
| Ш̆
 | Ш̑
 | Щ̆
 | Ꚗ | Ꚗ̆
 |  | Ъ̄
 | Ъ̈
 |
| Ъ̈̄
 | Ꙑ
 | Ы̂
 | Ы̃
 |  | Ѣ́
 | Ѣ̈
 | Ѣ̆
 |
| Ꙓ | Э̨
 | Э̂
 | Ꙕ
 | Ю̂
 |  |  | Ꙗ
 |
| Я̈ | Я̂
 | Я̨
 | Ԙ | Ѥ
 | Ѧ
 | Ꙙ | Ѫ
 |
| Ꙛ
 | Ѩ
 | Ꙝ | Ѭ
 | Ѯ
 | Ѱ
 | Ѳ
 | Ѵ
 |
| Ѷ
 | Ꙟ |  |  |  |  |  |  |

 |
|  |
| * Kiril harfleri listesi
* Kiril digrafikler
 |
| * g
* t
* d
 |

Latin abecesindeki "**Z**"'ye eşdeğer Kiril Abecesi harfi. (З : Büyük Harf. з : Küçük Harf)

Örneğin;

Rusça:

**З**имбабве : **Z**imbabve (Zimbabve : tr)

**з**ве**з**да : **z**ve**z**da (Yıldız : tr)

**з**дравствулте : **z**dravstvulte
# Ҽ

Kiril harfi Ҽ|  |
| Kiril alfabesi |
|  |
| Slav harfleri |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А
 | А̀
 | А̂
 | А̄
 | Ӓ
 | Б
 | В
 | Г
 |
| Ґ
 | Д
 | Ђ
 | Ѓ
 | Е
 | Ѐ
 | Е̄
 | Е̂
 |
| Ё
 | Є
 | Ж
 | З
 | З́
 | Ѕ
 | И
 | І
 |
| Ї
 | Ꙇ
 | Ѝ
 | И̂
 | Ӣ
 | Й
 | Ј
 | К
 |
| Л
 | Љ
 | М
 | Н
 | Њ
 | О
 | О̀
 | О̂
 |
| Ō
 | Ӧ
 | П
 | Р
 | С
 | С́
 | Т
 | Ћ
 |
| Ќ
 | У
 | У̀
 | У̂
 | Ӯ
 | Ў
 | Ӱ
 | Ф
 |
| Х
 | Ц
 | Ч
 | Џ
 | Ш
 | Щ
 | Ꙏ | Ъ
 |
| Ъ̀
 | Ы
 | Ь
 | Ѣ
 | Э
 | Ю
 | Ю̀
 | Я
 |
| Я̀
 |  |  |  |  |  |  |  |

 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ӑ
 | А̊
 | А̃
 | Ӓ̄
 | Ӕ
 | Ә
 | Ә́
 | Ә̃
 |
| Ӛ
 | В̌
 | Ԝ
 | Г̑
 | Г̇
 | Г̣
 | Г̌
 | Г̂
 |
| Г̆
 | Г̈
 | г̊
 | Ҕ
 | Ғ
 |  | Ӻ
 | Ғ̌
 |
| ғ̊
 | Ӷ
 |  | Д́
 | Д̌
 | Д̈
 | Д̣
 | Д̆
 |
| Ӗ
 | Е̃
 | Ё̄
 | Є̈
 | Ԑ
 | Ԑ̈
 | Җ
 | Ӝ
 |
| Ӂ
 | Ж̣
 | Ҙ
 | Ӟ
 | З̌
 | З̣
 | З̆
 | Ӡ
 |
| И̃
 | Ӥ
 | Ҋ
 | Қ
 | Ӄ
 | Ҡ
 | Ҟ
 | Ҝ
 |
| К̣
 | к̊
 | қ̊
 | Ԛ
 | ᴫ
 | Л́
 | Ӆ
 | Ԯ
 |
| Ԓ
 | Л̈
 | Ӎ
 | ᵸ
 | Н́
 | Ӊ
 | Ң
 | Ԩ
 |
| Ӈ
 | Ҥ
 | О̆
 | О̃
 | Ӧ̄
 | Ө
 | Ө̄
 | Ө́
 |
| Ө̆
 | Ӫ
 | Ԥ
 | П̈
 | Ҏ
 | Р̌
 | С̌
 | Ҫ
 |
| С̣
 | С̱
 | Т́
 | Т̈
 | Т̌
 | Т̇
 | Т̣
 | Ҭ
 |
|  | У̃
 | Ӳ
 | У̊
 | Ӱ̄
 | Ұ
 | Ү
 | Ү́
 |
| Х̣
 | Х̱
 | Х̮
 | Х̑
 | Х̌
 | Ҳ
 | Ӽ
 | х̊
 |
| Ӿ
 | ӿ̊
 | Һ
 | Һ̈
 | Ԧ
 | Ц̌
 | Ц̈
 | Ҵ
 |
| Ҷ
 | Ҷ̣
 | Ӵ
 | Ӌ
 |  | Ҹ
 | Ч̇
 | Ч̣
 |
| Ҽ
 | Ҿ
 | Ш̣
 | ꚜ
 | Ы̆ | Ы̄ | Ӹ
 | ꚝ
 |
| Ҍ
 | Ҩ
 | Э̆ | Э̄
 | Э̇
 | Ӭ
 | Ӭ́
 | Ӭ̄
 |
| Ю̆ | Ю̈ | Ю̄ | Я̆ | Я̄ | Я̈ | Ӏ
 | ʼ
 |
| ˮ
 |  |  |  |  |  |  |  |

 |
| Arkaik harfler veya kullanılmayan harfler |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | А̨
 | Б̀
 | Б̣
 | Б̱
 | В̀
 | Г̀
 | Г̧ |
| Г̄ | Г̓
 | Г̆
 | Ҕ̀
 | Ҕ̆
 |  | Ԁ
 | Д̓
 |
| Д̀
 | Д̨
 |  | Ԃ
 | Ꚁ | Ꙣ | Е̇
 | Е̨
 |
| Ж̀
 | Ж̑
 |  |  | Ꙃ | Ꙅ
 |  | Џ̆
 |
| Ꚅ | Ꚅ̆
 | Ꙁ | З̀
 | З̑
 | Ԅ
 | Ԇ
 | Ꚉ |
| Ԫ | Ꚃ | Ꚕ |  |  | І̂
 | І̣
 | І̨
 |
|  | Ј̵
 | Ј̃
 | Ꙉ | К̓
 | К̀
 | К̆
 | Ӄ̆
 |
| К̑
 | К̇
 | К̈
 | К̄
 | Ԟ | К̂
 |  |  |
| Л̀
 | Ԡ | Ꙥ | Ԉ
 | Л̑
 | Л̇
 | Ԕ |  |
|  |  | М̀
 | М̃
 | Ꙧ | Н̀
 | Н̄
 | Н̧
 |
| Н̃
 | Ԋ
 | Ԣ | Н̡
 | Ѻ
 | Ꙩ | Ꙫ | Ꙭ |
| ꙮ | Ꚙ
 | Ꚛ |  |  |  | П̓
 | П̀
 |
| П́
 | Ҧ
 | П̧
 | П̑
 | Ҁ
 | Ԛ̆
 |  | Р́
 |
| Р̀
 | Р̃
 |  | Ԗ | С̀
 | С̈
 | Ԍ
 | Ҫ̓
 |
|  | Т̓
 | Т̀
 | Ԏ
 | Т̑
 | Ꚋ | Т̧
 | Ꚍ |
| Ꚍ̆
 |  |  |  | Ѹ
 | Ꙋ |  | У̇
 |
| У̨
 | ꙋ́
 | Ф̑
 | Ф̓
 | Х́
 | Х̀
 | Х̆
 | Х̇
 |
| Х̧
 | Х̾
 | Х̓
 |  | һ̱
 | Ѡ
 | Ꙍ | Ѽ
 |
| Ѿ
 | Ꙡ | Ц̀
 | Ц́
 | Ц̓
 |  | Ꚏ | Ꚏ̆
 |
|  |  | Ꚑ | Ч́
 | Ч̀
 | Ч̆
 | Ч̑
 | Ч̓
 |
|  |  | Ԭ | Ꚓ | Ꚇ | Ꚇ̆
 | Ҽ̆
 | Ш̀
 |
| Ш̆
 | Ш̑
 | Щ̆
 | Ꚗ | Ꚗ̆
 |  | Ъ̄
 | Ъ̈
 |
| Ъ̈̄
 | Ꙑ
 | Ы̂
 | Ы̃
 |  | Ѣ́
 | Ѣ̈
 | Ѣ̆
 |
| Ꙓ | Э̨
 | Э̂
 | Ꙕ
 | Ю̂
 |  |  | Ꙗ
 |
| Я̈ | Я̂
 | Я̨
 | Ԙ | Ѥ
 | Ѧ
 | Ꙙ | Ѫ
 |
| Ꙛ
 | Ѩ
 | Ꙝ | Ѭ
 | Ѯ
 | Ѱ
 | Ѳ
 | Ѵ
 |
| Ѷ
 | Ꙟ |  |  |  |  |  |  |

 |
|  |
| * Kiril harfleri listesi
* Kiril digrafikler
 |
| * g
* t
* d
 |

**Ҽ** (büyük) **ҽ** (küçük), Abhazcanın yazımında kullanılan Kiril alfabesinde yer alan bir harftir. Türkçedeki "ç" harfinin sesine yakın bir ses olan /tʂ/'yi temsil etmektedir.
# Ѥ

Kiril harfi Ѥ|  |
| Kiril alfabesi |
|  |
| Slav harfleri |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А
 | А̀
 | А̂
 | А̄
 | Ӓ
 | Б
 | В
 | Г
 |
| Ґ
 | Д
 | Ђ
 | Ѓ
 | Е
 | Ѐ
 | Е̄
 | Е̂
 |
| Ё
 | Є
 | Ж
 | З
 | З́
 | Ѕ
 | И
 | І
 |
| Ї
 | Ꙇ
 | Ѝ
 | И̂
 | Ӣ
 | Й
 | Ј
 | К
 |
| Л
 | Љ
 | М
 | Н
 | Њ
 | О
 | О̀
 | О̂
 |
| Ō
 | Ӧ
 | П
 | Р
 | С
 | С́
 | Т
 | Ћ
 |
| Ќ
 | У
 | У̀
 | У̂
 | Ӯ
 | Ў
 | Ӱ
 | Ф
 |
| Х
 | Ц
 | Ч
 | Џ
 | Ш
 | Щ
 | Ꙏ | Ъ
 |
| Ъ̀
 | Ы
 | Ь
 | Ѣ
 | Э
 | Ю
 | Ю̀
 | Я
 |
| Я̀
 |  |  |  |  |  |  |  |

 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ӑ
 | А̊
 | А̃
 | Ӓ̄
 | Ӕ
 | Ә
 | Ә́
 | Ә̃
 |
| Ӛ
 | В̌
 | Ԝ
 | Г̑
 | Г̇
 | Г̣
 | Г̌
 | Г̂
 |
| Г̆
 | Г̈
 | г̊
 | Ҕ
 | Ғ
 |  | Ӻ
 | Ғ̌
 |
| ғ̊
 | Ӷ
 |  | Д́
 | Д̌
 | Д̈
 | Д̣
 | Д̆
 |
| Ӗ
 | Е̃
 | Ё̄
 | Є̈
 | Ԑ
 | Ԑ̈
 | Җ
 | Ӝ
 |
| Ӂ
 | Ж̣
 | Ҙ
 | Ӟ
 | З̌
 | З̣
 | З̆
 | Ӡ
 |
| И̃
 | Ӥ
 | Ҋ
 | Қ
 | Ӄ
 | Ҡ
 | Ҟ
 | Ҝ
 |
| К̣
 | к̊
 | қ̊
 | Ԛ
 | ᴫ
 | Л́
 | Ӆ
 | Ԯ
 |
| Ԓ
 | Л̈
 | Ӎ
 | ᵸ
 | Н́
 | Ӊ
 | Ң
 | Ԩ
 |
| Ӈ
 | Ҥ
 | О̆
 | О̃
 | Ӧ̄
 | Ө
 | Ө̄
 | Ө́
 |
| Ө̆
 | Ӫ
 | Ԥ
 | П̈
 | Ҏ
 | Р̌
 | С̌
 | Ҫ
 |
| С̣
 | С̱
 | Т́
 | Т̈
 | Т̌
 | Т̇
 | Т̣
 | Ҭ
 |
|  | У̃
 | Ӳ
 | У̊
 | Ӱ̄
 | Ұ
 | Ү
 | Ү́
 |
| Х̣
 | Х̱
 | Х̮
 | Х̑
 | Х̌
 | Ҳ
 | Ӽ
 | х̊
 |
| Ӿ
 | ӿ̊
 | Һ
 | Һ̈
 | Ԧ
 | Ц̌
 | Ц̈
 | Ҵ
 |
| Ҷ
 | Ҷ̣
 | Ӵ
 | Ӌ
 |  | Ҹ
 | Ч̇
 | Ч̣
 |
| Ҽ
 | Ҿ
 | Ш̣
 | ꚜ
 | Ы̆ | Ы̄ | Ӹ
 | ꚝ
 |
| Ҍ
 | Ҩ
 | Э̆ | Э̄
 | Э̇
 | Ӭ
 | Ӭ́
 | Ӭ̄
 |
| Ю̆ | Ю̈ | Ю̄ | Я̆ | Я̄ | Я̈ | Ӏ
 | ʼ
 |
| ˮ
 |  |  |  |  |  |  |  |

 |
| Arkaik harfler veya kullanılmayan harfler |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | А̨
 | Б̀
 | Б̣
 | Б̱
 | В̀
 | Г̀
 | Г̧ |
| Г̄ | Г̓
 | Г̆
 | Ҕ̀
 | Ҕ̆
 |  | Ԁ
 | Д̓
 |
| Д̀
 | Д̨
 |  | Ԃ
 | Ꚁ | Ꙣ | Е̇
 | Е̨
 |
| Ж̀
 | Ж̑
 |  |  | Ꙃ | Ꙅ
 |  | Џ̆
 |
| Ꚅ | Ꚅ̆
 | Ꙁ | З̀
 | З̑
 | Ԅ
 | Ԇ
 | Ꚉ |
| Ԫ | Ꚃ | Ꚕ |  |  | І̂
 | І̣
 | І̨
 |
|  | Ј̵
 | Ј̃
 | Ꙉ | К̓
 | К̀
 | К̆
 | Ӄ̆
 |
| К̑
 | К̇
 | К̈
 | К̄
 | Ԟ | К̂
 |  |  |
| Л̀
 | Ԡ | Ꙥ | Ԉ
 | Л̑
 | Л̇
 | Ԕ |  |
|  |  | М̀
 | М̃
 | Ꙧ | Н̀
 | Н̄
 | Н̧
 |
| Н̃
 | Ԋ
 | Ԣ | Н̡
 | Ѻ
 | Ꙩ | Ꙫ | Ꙭ |
| ꙮ | Ꚙ
 | Ꚛ |  |  |  | П̓
 | П̀
 |
| П́
 | Ҧ
 | П̧
 | П̑
 | Ҁ
 | Ԛ̆
 |  | Р́
 |
| Р̀
 | Р̃
 |  | Ԗ | С̀
 | С̈
 | Ԍ
 | Ҫ̓
 |
|  | Т̓
 | Т̀
 | Ԏ
 | Т̑
 | Ꚋ | Т̧
 | Ꚍ |
| Ꚍ̆
 |  |  |  | Ѹ
 | Ꙋ |  | У̇
 |
| У̨
 | ꙋ́
 | Ф̑
 | Ф̓
 | Х́
 | Х̀
 | Х̆
 | Х̇
 |
| Х̧
 | Х̾
 | Х̓
 |  | һ̱
 | Ѡ
 | Ꙍ | Ѽ
 |
| Ѿ
 | Ꙡ | Ц̀
 | Ц́
 | Ц̓
 |  | Ꚏ | Ꚏ̆
 |
|  |  | Ꚑ | Ч́
 | Ч̀
 | Ч̆
 | Ч̑
 | Ч̓
 |
|  |  | Ԭ | Ꚓ | Ꚇ | Ꚇ̆
 | Ҽ̆
 | Ш̀
 |
| Ш̆
 | Ш̑
 | Щ̆
 | Ꚗ | Ꚗ̆
 |  | Ъ̄
 | Ъ̈
 |
| Ъ̈̄
 | Ꙑ
 | Ы̂
 | Ы̃
 |  | Ѣ́
 | Ѣ̈
 | Ѣ̆
 |
| Ꙓ | Э̨
 | Э̂
 | Ꙕ
 | Ю̂
 |  |  | Ꙗ
 |
| Я̈ | Я̂
 | Я̨
 | Ԙ | Ѥ
 | Ѧ
 | Ꙙ | Ѫ
 |
| Ꙛ
 | Ѩ
 | Ꙝ | Ѭ
 | Ѯ
 | Ѱ
 | Ѳ
 | Ѵ
 |
| Ѷ
 | Ꙟ |  |  |  |  |  |  |

 |
|  |
| * Kiril harfleri listesi
* Kiril digrafikler
 |
| * g
* t
* d
 |

**E iotified** (Ѥ ѥ) asıl Kiril alfabesinde *ye* sesini verir. Ama daha sonraları bu harfin kullanımına gerek duyulmamıştır. Günümüzde bu harf kullanılmamaktadır.
# Kiril rakamları

Suzdal'da Kiril rakamlı saat kulesi
**Kiril rakamları**, Kiril alfabesinden türemiş sayısal sistemdir. İlk olarak 10. yüzyıl sonlarında Birinci Bulgar İmparatorluğu'nda geliştirilmiş ve Birinci Bulgar İmparatorluğu, Güney ve Doğu Slavları tarafından kullanılmıştır. Rusya'da bu sistem 18. yüzyılda I. Petro'nun Arap rakamları kullanılmasının başlamasına kadar kullanıldı. Günümüzde Kiril rakamları hala Kilise Slavcası'yla yazılmış kitaplarda bulunmaktadır.

Sistem yarı-ondalık, Kiril alfabesi temelli karşılık gelen grafemler ile yazılan İyonya rakam sistemi temelli olup orijinal Yunan alfabesine dayanan farklı Kiril standart alfabetik düzenine uymamaktadır. Her birliğe (1, 2, ... 9), her onluya (10, 20, ... 90) ve her yüzlüye (100, 200, ... 900) ayrı bir harf eklenir.

Örnek:

* – 1706
* – 7118
# İmza

Taşlara atılmış çeşitli imzalar
**İmza** (Latince: *Signare*), kişinin el yazısı ile kendi adı veya kendisine ait anlamlı bir şekil veya kelime olan, imzalanan belgede yazanı onayladığı ve ona uyacağını gösteren işarettir. Nüfus cüzdanı, kimlik belgesi gibi birçok belgede yaygın olarak kullanılır. İmza, sanatsal bir imza olan bir otograf ile karıştırılmamalıdır. E-devlet sistemi ve internetin gelişmesi ile mobil imza, elektronik imza ve dijital imza kullanımı yaygın hâle gelmiştir.

## İmza örnekleri

* Adolf Hitler'in imzası
* Albert Einstein'ın imzası
* Benjamin Franklin'in imzası
* Mohandas Gandhi'nin imzası
* Josip Broz Tito'nun İmzası
* Mustafa Kemal Atatürk'ün imzası
* Vladimir Lenin'in imzası
* Farah Pehlevi'in İmzası

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* İmza Nedir? 100 ünlü kişinin imzası 20 Kasım 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Mühür

Mühür mumları
Uruk dönemine ait (MÖ 4100-3000) Silindir mühür, Louvre Müzesi
Bir mühür damgası örneği
**Mühür** ya da **kaşe**, belge, senet, sertifika ve vesika gibi çeşitli evrakın onaylanması ve bazı durumlarda iletilen bilgilerin güvence altına alınması gibi fonksiyonları üstlenebilen, balmumu ya da kil gibi materyaller üzerine basılarak bırakılan işarete verilen isimdir. Mühürlerin basıldığı malzeme genellikle ilk olarak yumuşak olur ve zaman içerisinde sertleşir. Mühürlerin tarihsel gelişimini araştıran bilim dalı mühürbilim ya da sigiliografya olarak adlandırılmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Silindir mühür
# Tırnaksız (tipografi)

Bebas
**Tırnaksız** veya **sans-serif**, tipografide ve özellikle yazılı-görsel medyalarda kullanılan yazıların biçimleri bakımından ayrılmış olduğu bir grubun ismidir.

Ana özelliği harflerin uç kısımlarındaki çengel, çentik, çıkıntı gibi görüntüleri olmamasıdır, bu sayede en üst seviyede estetik sağlanmış olur. Ancak çok uzun yazılarda, okuyucu konsantre oldukça yazıların sanki birbirine geçtiğini hisseder ve gözler çok çabuk yorulur. Bu gruptaki fontlar daha çok levhalar, başlıklar, kısa çocuk kitapları gibi kısa ve estetik kaygısı mevcut yerlerde kullanılır.

Diğer çentikli fontlar ise çok yaygın olarak kitaplarda, ansiklopedilerde kullanılmaktadır. Sağladığı en büyük fayda gözleri yormaması, anlaşılır olmasıdır. Harf uçlarında eklenmiş çıkıntılar harfleri daha belirgin ve anlaşılır kılmaktadır ve bu sayede gözler bir harfi tam görebilmek ve beyne iletebilmek için çok daha az vakit harcamakta ve sonuç olarak daha geç yorulmaktadır.
# Tipo baskı

Tipo baskı yapan Deutsche Fotothek
**Tipo baskı** metal harflerle (hurufat) yapılan yüksek baskıya denir. Uzun ve zahmetli bir baskı hazırlık süreci gerektirir. Metal harflerin tek tek sayfa oluşturacak bir biçimde düzenlenmesi yöntemi kullanılır. Baskı hazırlık işlemi her ne kadar gelişim göstermiş olsa da günümüz masaüstü yayıncılık sisteminin sağladığı imkânlardan çok uzaktır. Tipo baskıda iki silindir bulunur. Bunlardan biri kalıp silindiri, diğeri baskı silindiridir. Kalıp üzerindeki görüntünün doğrudan baskı materyaline aktarıldığı doğrudan baskı sistemidir. Kalıp üzerindeki yüksek kısımlar mürekkebi alırken alçakta kalan kısımlar mürekkebi almaz. Yüksekte kalan kısımlar baskıyı gerçekleştirir; bu açıdan patates baskısına benzer. Kalıp üzerindeki görüntü terstir.

Günümüzde kullanımı önemli oranda bırakılmıştır. Ender olarak, kartvizit, fatura ve özel koleksiyon yayınların basımında kullanılır. Tipo baskı makinaları daha çok matbaacılığa; kesim, gofre, numaratör baskı, piliyaj-perforaj başka alanlarda hizmet eder.
# Pe̍h-ōe-jī

Pe̍h-ōe-jī metin örneği.
Pe̍h-ōe-jī (telaffuz: [peʔ˩ ue˩ dzi˨] , **POJ** olarak kısaltılır, tam anlamıyla "konuşma dili", Çince: 白話字; pinyin: *Báihuàzì*), **Kilise Romanizasyonu** olarak da bilinir (Çince (geleneksel): 教會羅馬字; Çince (basitleştirilmiş): 教会罗马字; pinyin: *Jiàohuì Luómǎzì*), başta Tayvan Hokkieni ve Amoy Hokkieni olmak üzere Güney Min Çincesinin farklı çeşitlerini yazmak için kullanılan bir ortografi. 19. yüzyılda Güneydoğu Asya'daki Çin diasporası üyeleri arasında çalışan Batılı misyonerler tarafından yaratılan ve Xiamen ile Tainan yerleşemlerinde çalışan misyonerler tarafından geliştirilen sistem, dilin konuşulduğu şeklini yazılı olarak göstermek için Latin alfabesini ve çeşitli diyakritik işaretler kullanır. İlk başta Fujian eyaletinde başarılı olan POJ sistemi, en çok Tayvan'da yaygın oldu ve 20. yüzyılın yarısında POJ sisteminde okur yazar 100.000'den fazla kişi vardı. Tayvan'ın ilk gazetesi *Tayvan Kilise Haberleri* dahil olmak üzere bu yazı sistemiyle yazılan çok sayıda hem dini hem de seküler madde yayımlanmıştır.

## Ayrıca bakınız

 Wikimedia Commons'ta Pe̍h-ōe-jī ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
# Kafkas Alban alfabesi

| Kafkas Alban alfabesi  |
| --- |
|  |
| Tür | Alfabe |
| Diller | Albanca |
| ISO 15924 | ,  |
| Unicode aralığı | U+10530–U+1056F
Final Accepted Script Proposal |
| **Bu sayfa UFA fonetik Unicode semboller içerir.** Doğru bir görüntüleme desteğiniz bulunmadığı takdirde, soru işaretleri, kutular veya diğer Unicode karakterleri görebilirsiniz. IPA sembolleri ile ilgili rehberi okumak için, bakınız Yardım:IPA. |

**Kafkas Alban alfabesi**, bugünkü Azerbaycan ve Dağıstan'ın bir bölümünde yaşayan Kafkas Albanları tarafından kullanılan bir alfabeydi. Yerli bir Kafkas dilini yazıya geçirmek için geliştirilmiş olan ikinci yazı sistemidir. Diğer yazı sistemi ise, Gürcü alfabesidir.

Alfabe, 5. yüzyılın başından 12. yüzyılın başlangıcına kadar kullanılmış olup yalnızca Alban Havari Kilisesi tarafından resmen değil, aynı zamanda genel amaçlar için kullanıldı.

|  |
| --- |
| **Alban alfabesi** Resmi Unicode Konsorsiyumu kod şeması 27 Ocak 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF)
 |
|  | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F
 |
| U+1053x
 | 𐔰
 | 𐔱
 | 𐔲
 | 𐔳
 | 𐔴
 | 𐔵
 | 𐔶
 | 𐔷
 | 𐔸
 | 𐔹
 | 𐔺
 | 𐔻
 | 𐔼
 | 𐔽
 | 𐔾
 | 𐔿
 |
| U+1054x
 | 𐕀
 | 𐕁
 | 𐕂
 | 𐕃
 | 𐕄
 | 𐕅
 | 𐕆
 | 𐕇
 | 𐕈
 | 𐕉
 | 𐕊
 | 𐕋
 | 𐕌
 | 𐕍
 | 𐕎
 | 𐕏
 |
| U+1055x
 | 𐕐
 | 𐕑
 | 𐕒
 | 𐕓
 | 𐕔
 | 𐕕
 | 𐕖
 | 𐕗
 | 𐕘
 | 𐕙
 | 𐕚
 | 𐕛
 | 𐕜
 | 𐕝
 | 𐕞
 | 𐕟
 |
| U+1056x
 | 𐕠
 | 𐕡
 | 𐕢
 | 𐕣
 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 𐕯
 |
| **Notlar**
1.Unicode 7.0 versiyonu itibarıyla
2.Gri alanlar atanmamış kod noktalarını gösterir. |

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Zaza Aleksidze: *A Breakthrough in the Script of Caucasian Albany* 13 Mart 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Kıptî alfabesi

**Koptik** veya **Kıptice**, Antik Mısır'da konuşulan ve bugünkü Kıptilerin konuştuğu dile verilen ad. Hami dillerinden olup, alfabesinde 32 harf vardır. Bunların 24 tanesini Yunan alfabesinden almıştır. Alfabe, ünlü Rosetta Taşı vasıtasıyla çözülmüştür.

Kıptî alfabesi, Hristiyanlığı benimseyen Mısırlıların (Kıptîler) yeni din kitaplarının yazısı olarak, yerel yazının yerine geçen Yunan onsiyal yazı türüdür.

Kıptîce, Kıptî alfabeyle yazılır. Abecesinde 32 harf vardır. Bunların 24 tanesini Yunan alfabesinden almıştır. Diğer demotik yazından gelir.

## Alfabe

| Harf
 | Adı
 | Transliterasyon
 | Mana 1
 | Mana 2
 | Numara
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | alpʰa
 | a
 | /a/
 | 1
 |
|  | bēta
 | b
 | /b, v/
 | 2
 |
|  | gamma
 | g
 | /k/
 | /g, ŋ, ɣ/
 | 3
 |
|  | dalda
 | d
 | /d/
 | /d, ð/
 | 4
 |
|  | ei
 | e
 | /e/
 | 5
 |
|  | soou
 | ─
 | ─
 | (6)
 |
|  | zēta
 | z
 | /s/
 | /z/
 | 7
 |
|  | ēta
 | ē
 | /eː/
 | /ɛː, i/
 | 8
 |
|  | tʰēta
 | tʰ
 | /tʰ/
 | /tʰ, θ/
 | 9
 |
|  | iōta
 | i
 | /i, j/
 | 10
 |
|  | kappa
 | k
 | /k/
 | 20
 |
|  | laula
 | l
 | /l/
 | 30
 |
|  | mē
 | m
 | /m/
 | 40
 |
|  | nē
 | n
 | /n/
 | 50
 |
|  | kˢi
 | kˢ
 | /ks/
 | 60
 |
|  | ou
 | o
 | o
 | 70
 |
|  | pi
 | p
 | /p/
 | 80
 |
|  | rō
 | r
 | /r/
 | 100
 |
|  | sēmma
 | s
 | /s/
 | 200
 |
|  | tau
 | t
 | /t/
 | /t, d/
 | 300
 |
|  | he
 | u
 | /u, w/
 | /u, w, i, v/
 | 400
 |
|  | pʰi
 | pʰ
 | /pʰ/
 | /pʰ, f/
 | 500
 |
|  | kʰi
 | kʰ
 | /kʰ/
 | /kʰ, χ, ʃ/
 | 600
 |
|  | pˢi
 | pˢ
 | /ps/
 | 700
 |
|  | ō
 | ō
 | /oː/
 | 800
 |
|  | šai
 | š
 | /ʃ/
 | ─
 |
|  | fai
 | f
 | /f/
 | 90
 |
|  | ḫai
 | ḫ
 | ─
 | /x/
 | ─
 |
|  | hori
 | h
 | /h/
 | ─
 |
|  | ḏanḏia
 | ḏ (j)
 | /ʤ/
 | /ʤ, g/
 | ─
 |
|  | čima
 | č
 | /q/
 | /ʧ/
 | ─
 |
|  | ti
 | ti | /ti/
 | ─
 |
|  | pˢis ənše
 | ─
 | ─
 | 900
 |

## Notlar

* Wolfgang Kosack: *Koptisches Handlexikon des Bohairischen.* Koptisch - Deutsch - Arabisch. Verlag Christoph Brunner, Basel 2013, ISBN 978-3-9524018-9-7.

## Kaynakça

Vikikaynak'ta
 Kıptî alfabesi
kaynaklar bulunmaktadır.
# Elbasan alfabesi

Elbasan Alfabesi
**Elbasan alfabesi**, 18. yüzyılda Arnavutluk'ta oluşturulmuş ve kullanılmış bir yazı sistemidir. Bu alfabe, ismini keşfedildiği Elbasan şehri el yazmasından almaktadır ve tahminen 1750'lerde geliştirilmiştir. Toplamda 52 harf içeren Elbasan alfabesi, Arnavut dilinin farklı ses özelliklerini ifade etmek üzere tasarlanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde Arnavutluk'ta mevcut olan birkaç yazı sisteminden biri olan Elbasan alfabesi, Latin, Yunan ve Kiril alfabeleri gibi diğer yazı sistemleriyle rekabet halindeydi.

Elbasan alfabesi, dönemin diğer yazı sistemlerinden önemli ölçüde farklılık gösterir ve muhtemelen Arnavut dilinin seslerini daha doğru temsil etmek amacıyla geliştirilmiştir. Ancak, bu alfabe geniş çaplı bir kullanıma sahip olmamış ve zaman içinde daha yaygın kullanılan diğer yazı sistemleri tarafından yerini bırakmıştır. Günümüzde Elbasan alfabesi, esas olarak dilbilimciler ve tarihçiler tarafından incelenen tarihi bir öneme sahiptir.

Elbasan alfabesi'nin karakterleri modern bilgisayar fontlarında bulunmaz ve bu yüzden standart metin olarak gösterilemez. Alfabe, Arnavutçanın fonetik özelliklerine uygun olarak tasarlanmış benzersiz grafik karakterler içerir. Bu karakterlerin görsel temsilleri, özel fontlar ya da el yazısı örneklerine dayalı resimlerle sağlanabilir.

Elbasan alfabesi'nin harfleri:

* A, B, C, Ç, D, Dh, E, Ë, F, G, Gj, H, I, J, K, L, Ll, M, N, Nj, O, P, Q, R, Rr, S, Sh, T, Th, U, V, X, Xh, Y, Z, Zh

Bu harfler, Latin alfabesindekilerle benzerlik göstermektedir. Alfabeyle ilgili daha detaylı bilgi ve görsel örnekler, konu üzerine yapılan akademik çalışmalarda veya uzman yayınlarda bulunabilir.
# Got alfabesi

5.yüzyıldan kalma bir İncil
**Got alfabesi** 4. yüzyılda İncil'i farklı dillere çevirmek amacıyla geliştirilmiş bir alfabedir.

Gotça önceleri hakkında çok az şey bilinen bir Runik alfabesiyle yazılıyordu. Runların Gotlar tarafından bulunduğu yönündeki iddianın çok az Gotça Runik yazıt kaldığı için kanıtlanması imkânsızdır.

Got alfabesi MS 4.yüzyılın yarısında Vizigotlar'ın dinî lideri Piskopos Ulfilas (Wulfila) (MS 311-383) tarafından, halkına yazılı bir dil ve İncil çevirisini okuma imkânı sağlamak için bir okuma aracı olarak bulunmuştur. Latin ve Run alfabelerinden yapılan bazı eklemeler içeren alfabe Yunan alfabesine dayanır.
# Mançu alfabesi

Pekin'deki Yasak Şehir'de asılı duran bir işaret. Sol sütun Çince, sağ sütun ise Mançu alfabesiyle yazılmış Mançucadır.
**Mançu alfabesi** (Mançuca: ᠮᠠᠨᠵᡠ
ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ; Möllendorff: *manju hergen*; Abkai: *Manju hergen*), Mançu dilini yazmak için kullanılan yazı sistemidir. Geleneksel Moğol alfabesinin Mançucaya uyarlanmasıyla 1599 yılında Curçen lideri Nurhaci tarafından yaratıldı. Hem ünlü hem de ünsüz seslerin harflerle yazıldığı bir alfabedir. Dikey şekilde yazılır; yazılar, yukarıdan aşağı yönüne, soldan sağ yönüne gider. Günümüzde Sibolar, Mançu diliyle büyük oranda benzerlik gösteren Sibo dilini yazmak için Mançu alfabesine benzeyen bir sistem kullanmaktadırlar.

## Ayrıca bakınız

 Wikimedia Commons'ta Mançu alfabesi ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
# Moğol harfleri

Vikipedi, Özgür Ansiklopedi'nin Moğolca Moğol harfleri ile yazılışı
**Moğol harfleri** (Moğolca: ᠮᠣᠩᠭᠣᠯᠪᠢᠴᠢᠭ, Монгол бичиг *Mongol biçig*), Moğolcanın yazımı için Eski Uygur alfabesinden türetilen bir yazı sistemidir. Alfabe 13. yüzyılda oluşturulmuş olup Oyrat ve Mançu dillerine de uyarlanmıştır. Moğol harfleri yukarıdan aşağı doğru yazılır.

Alfabe 1931 yılına kadar Buryatya ve 1945 yılına kadar Moğolistan'da kullanılmıştır. Çin'e bağlı İç Moğolistan'da ise alfabe günümüzde de kullanılmaktadır. Bununla birlikte Moğolistan'ın 1990'da demokrasiye geçmesiyle birlikte alfabeye geri dönülmeye çalışılmış ve 2011'den itibaren Moğol Kiril alfabesinin yanı sıra resmî statüye ulaşmıştır.

## Harfler

| Harfler
 |  | Çeviri
 |
| --- | --- | --- |
| Tek başına
 | Sözcük başında
 | Sözcük ortasında
 | Sözcük sonunda
 | Latin
 | Kiril
 | UFA
 |
| ᠠ | ᠠ‍ | ‍ᠠ‍ | ‍ᠠ‍ᠠ᠋ |  | a
 | А
 | a
 |
| ᠡ | ᠡ‍ | e
 | Э
 | e
 |
| ᠢ | ᠢ‍ | ‍ᠢ‍ | ‍ᠢ |  | i, yi
 | И, Й, Ы, Ь
 | i, ji
 |
| ᠣ | ᠣ‍ | ‍ᠣ‍ | ‍ᠣ |  | o, u
 | О, У
 | o, ʊ
 |
| ᠥ | ᠥ‍ | ‍ᠥ‍‍ᠥ᠋‍ | ‍ᠥ‍ᠥ᠋ |  | ö, ü
 | Ө, Ү
 | œ, u
 |
| ᠨ | ᠨ‍ | ‍ᠨ‍ | ‍ᠨ‍ᠨ᠌ |  | n
 | Н
 | n
 |
| ᠩ |  | ‍ᠩ‍ | ‍ᠩ |  | ng
 | Н, НГ
 | ŋ
 |
| ᠪ | ᠪ‍ | ‍ᠪ‍ | ‍ᠪ‍ᠪ᠋ |  | b
 | Б, В
 | b, v
 |
| ᠫ | ᠫ‍ | ‍ᠫ‍ | ‍ᠫ |  | p
 | П
 | p
 |
| ᠬ | ᠬ | ‍ᠬ‍ | ‍ᠬ |  | q
 | Х
 | x
 |
| ᠭ | ᠭ | ‍ᠭ‍‍ᠭ᠋‍ | ‍ᠭ‍ᠭ᠋ |  | γ
 | Г
 | g, ɢ
 |
|  | ‍ᠭ᠍‍ | ‍ᠭ᠍‍ |  |  | k
 | Х
 | x
 |
| ‍ᠭ᠌ | g
 | Г
 | g, ɢ
 |
| ᠮ | ᠮ‍ | ‍ᠮ‍ | ‍ᠮ |  | m
 | М
 | m
 |
| ᠯ | ᠯ‍ | ‍ᠯ‍ | ‍ᠯ |  | l
 | Л
 | l
 |
| ᠰ | ᠰ‍ | ‍ᠰ‍ | ‍ᠰ |  | s
 | С
 | s
 |
| ᠱ | ᠱ‍ | ‍ᠱ‍ | ‍ᠱ |  | š
 | Ш
 | ʃ
 |
| ᠲᠳ | ᠲ‍ | ‍ᠲ‍‍ᠳ᠋‍ | ‍ᠳ |  | t, d
 | Т, Д
 | t, d
 |
| ᠴ | ᠴ‍ | ‍ᠴ‍ |  |  | č
 | Ч, Ц
 | tʃʰ, tsʰ
 |
| ᠵ | ᠵ‍ | ‍ᠵ‍ |  |  | j
 | Ж, З
 | tʃ, ts
 |
| ᠶ | ᠶ‍ | ‍ᠶ‍ | ‍ᠶ |  | y
 | -Й, Е\*, Ё\*, Ю\*, Я\*
 | j
 |
| ᠷ | ᠷ‍ | ‍ᠷ‍ | ‍ᠷ |  | r
 | Р
 | r
 |
| ᠸ | ᠸ‍ | ‍ᠸ‍ |  |  | v
 | В
 | v
 |
| ᠹ | ᠹ‍ | ‍ᠹ‍ | ‍ᠹ |  | f
 | Ф
 | f
 |
|  | ᠺ | ‍ᠺ‍ | ‍ᠺ |  | k
 | К
 | kʰ
 |
| ᠻ | ᠻ‍ | ‍ᠻ‍ | ‍ᠻ |  | ḳ
 | К
 | kʰ
 |
| ᠼ | ᠼ‍ | ‍ᠼ‍ |  |  | (c)
 | (ц)
 | ts
 |
| ᠽ | ᠽ‍ | ‍ᠽ‍ |  |  | (z)
 | (з)
 | z
 |
| ᠾ | ᠾ‍ | ‍ᠾ‍ |  |  | (h)
 | (г, х)
 | h
 |
| ᠿ | ᠿ‍ |  |  |  | (ř)
 | (-,-)
 |  |
| ᡁ | ᡁ‍ |  |  |  | (zh)
 | (-,-)
 | ʈ͡ʂ
 |
| ᡂ | ᡂ‍ |  |  |  | (chi)
 | (-,-)
 |  |

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Moğol Kiril alfabesi
* Moğolca

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Moğol harfleri ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Making Sense of the Traditional Mongolian Script 11 Ocak 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Omniglot: Mongolian Alphabet 26 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.