Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Babilik

Bab'ın Kermil Dağındaki Makamı, Hayfa, İsrail.
**Babilik** (Farsça: **بابیه‎,** Babiyye), 19. yüzyılda İran'da doğan dini hareket. **Bab**, İranlı Seyyid Ali Muhammed'in (doğ. 1819 - öl. 1850) lakabıdır. Seyyid Ali Muhammed 1844'te, yeni bir çağı müjdelediğini ve beklenen kişi (Mehdi, Kaim) olduğunu ilan etti. Bu tarihten sonra İran'da ona inanan büyük bir Babi kitlesi meydana geldi. Dönemin İran'ı gibi güçlü bir din adamı sınıfının bulunduğu bir ülkede yeni ve farklı bir dini inanışa sahip Babiler, bu tarihten ve özellikle Bab'ın 9 Temmuz 1850'de Tebriz'de kurşuna dizilmesinden sonra İran yönetimince büyük bir baskıya maruz kaldılar.

Babilerin yaşadığı değişik işkence ve idam yöntemleri, İran'da yaşayan Batılılarca ve dönemin doğu bilimcileri ve tarihçilerince (Edward G. Browne, A.L.M. Nicholas, fotoğrafçı Antoin Sevruguin gibi.) gözlemlendi. Lübnanlı yazar Amin Maalouf'un romanı *Semerkant'*ın İran'da geçen bir bölümünde baskıdan kaçıp gizlenmekte olan *Babiler* geçer.

## Ayrıca bakınız

* Bahailik

## Dış bağlantılar

*  Aralık 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
*  Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
*  Kasım 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
*  Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Kutsal koru

Hindistan'ın Mawphlang kutsal korusundaki antik monolitler
**Kutsal koru**, belirli bir kültürde özel dini öneme sahip ağaçlardan oluşan korulardır. Kutsal korular, dünya çapında çeşitli kültürlerde bulunmaktadır. Avrupa'da kutsal korular doğa ruhlarına ve aileden ölenlere adanırdı. Temelde modern toplumdaki anıt bahçeleriyle aynıydılar. Bunlar çiftçilikten, açıklıktan, avcılıktan ve diğer faydalı insan kullanımından korunan alanlardı. Ancak ibadet amacıyla kullanılıyordu ve orada partiler yapılırdı.

## Ek okuma

Wikimedia Commons'ta Kutsal koru ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Taylor, Isaac (1864). *Words and places: or, etymological illustrations of history, ethnology, and geography*. New York: Macmillan. OCLC 13735328.
# Teokrasi

**Teokrasi** ya da **din erki**, dine dayalı yönetim biçimini tanımlamak için kullanılan terim. Daha doğru bir anlatımla, dini otorite organlarının siyasi otorite organları yerine devlet idaresini elde tuttuğu devlet biçimidir. Teokrasi en yalın anlamda "devlet işlerinden yönetim ile görevli din adamları (örneğin İran İslam Cumhuriyeti'nde molla) sınıfının sorumlu olduğu ve devlet işlerinin dini temellere dayandırıldığı sistem" olarak tanımlanabilir.

## Etimoloji

Teokrasi teriminin kökeni Yunanca θεοκρατία (theokratia)'dan gelmektedir. Tanrı düzeni (Josephus) demektir. Kelime Yunanca Teos'dan dönüşmüştür. Theos kelimesinin kökeni Hint Avrupa dillerinde dinî kavramlar içinde yer alır. Theos'un anlamı tanrı, Kratos'un anlamı ise düzen demektir. Kelime Yunancada Tanrı'nın Düzeni anlamına gelir. Teokrasi kelimesi hiçbir dilde de gerçek anlamında kullanılmamıştır. İngilizcede kaydedilen ilk kullanım 1622 tarihlidir. *İlahi Esin Altındaki Papazların Hükümeti* olarak (Eski Ahit'te Krallar döneminden önce kullanıldığı şekliyle) anlaşılmıştır. 1825'ten sonra ise Din adamlığına ve dine dayalı politik ve sivil güce teokrasi denilmiştir.

## Belirleyici özellikler

Din kurallarının geçerli olduğu sistem olan teokraside, kurallar ya dini kuralların aynısıdır, ya bunlardan büyük ölçüde etkilenmiştir ya da dini kurallarla çelişik olsa dahi dini temellere dayandırılır veya meşruiyet için dayandırılması gerekir. Teokrasi ile yönetilen ülkelerde hukuk sistemi dine dayandırılması gerekir, hukuki kararların en yüksek mercii bir tür ruhban sınıfıdır. Teokratik sistemin dayandırıldığı dine göre ağırlığı ve önemi çeşitli olsa da, bu sistemde doğma mantığı ve akli durum göz önünde tutulur; çoğu zaman mantıki, akli ve pratik durumlar kabul edilen dogmalara adapte edilmeye çalışılır. Teorik anlamda, sistemin temeli *dogma*dır, diğer her türlü bilgi ikincil önem ve plandadır. Toplumsal yapı, hukuki yorumlar, eğitim ve kişisel hak ve özgürlükler dini kurallara göre uygulanır. Günümüzde Vatikan, Suudi Arabistan, Afganistan ve İran böyle yönetilmektedir.

Dinsel olarak temsil yetkisine sahip olduğunu öne süren bir sınıf bulunmaktadır. Bu yönüyle oligarşinin bir türü olarak ortaya çıkar.

## Teokratik Monarşi

**Teokratik monarşi**, içinde hem teokrasiyi hem de monarşiyi barındıran yönetim biçimidir. Tek kişinin egemenliğinde olmasına rağmen din kurallarına uygun bir yönetim vardır.

## Ayrıca bakınız

* Laiklik
* Sekülerizm
* Şeriat
* Devlet ateizmi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Teokrasi ve Teokratik Yönetim Nedir? 16 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.