Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Japonya coğrafyası

| Japonya coğrafyası
 |
| --- |
|  |
| Kıta
 | Asya, Okyanusya
 |
| Bölge
 | Doğu Asya, Mikronezya
 |
| Koordinatlar
 | 35.0000° N 136.0000° E
 |
| Yüzölçüm
 | dünyada 61. sırada 377,915 km² Kara : 87.93099 % Su : 12.06901 %
 |
| Kıyılar
 | 29,751 km
 |
| Sınırlar
 | 0 km
 |
| En yüksek nokta
 | Fuji Dağı (3,776 m)
 |
| En alçak nokta
 | Hachirō Lagünü (−4 m)
 |
| En uzun nehir
 | Shinano Nehri (367 km)
 |
| En büyük göl
 | Biwa Gölü (670.3 km²)
 |

**Japonya**, Doğu Asya kıyılarında kıtanın Pasifik sahili boyunca uzanan ve stratovolkanik takımadalardan oluşan bir ada ülkesidir. Kuzey enlemi 24 °-46 ° ve doğu boylamı 123 °-146 ° arasındadır. Japonya, Ohotsk Denizi ile Rusya'nın güneydoğusundan, Japon Denizi ile Kore'nin biraz doğusundan ve Doğu Çin Denizi ile Çin ve Tayvan'ın doğu-kuzeydoğusundan ayrılmaktadır. Japonya'ya en yakın komşu ülke ise Rusya'dır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Japonya coğrafyası ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* "Colton's Japan: Nippon, Kiusiu, Sikok, Yesso and the Japanese Kuriles" 4 Mayıs 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 1855 haritası
* Terrain of Japan 12 Mayıs 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - GJI Maps (Geospatial Information Authority of Japan)
# KCK

| KCK Koma Civakên Kurdistanê Kürdistan Topluluklar Birliği |
| --- |
|  |
| Kuruluş | 17 Mayıs 2005) (2005-05-17) |
| Üyeler | * PKK (Türkiye kolu) (2005-2025)
* PYD (Suriye kolu)
* PJAK (İran kolu)
* PÇDK (Irak kolu)
 |
| Lider | Abdullah Öcalan Cemil Bayık (YK Eş Başkanı) Hülya Oran (YK Eş Başkanı) |

**Kürdistan Topluluklar Birliği** (Kürtçe: Koma Civakên Kurdistanê) ya da kısaca **KCK**, Abdullah Öcalan'ın İmralı Cezaevi'nde teorize ettiği devletsiz topluma dayanan demokratik konfederalizm doktrininin Orta Doğu'da uygulanması için kurulan çatı yapılanma. KCK Sözleşmesi'nde kuruluşun temel hedefinin "Orta Doğu Demokratik Toplum Konfederasyonu"nu geliştirmek olduğu belirtilmiştir. KCK'ya bağlı örgütler arasında Türkiye'de PKK, Suriye'de PYD, İran'da PJAK ve Irak'ta PÇDK vardır. KCK, PKK'nın çatı yapılanması olarak tanımlanmakta ve birçok ülkede PKK'nın çatı yapılanması olduğu için terör örgütü olarak kabul edilmektedir. KCK'nın eş başkanları Cemil Bayık ve Hülya Oran'dır.

KCK'nin yasama organı kabul edilen Kongra-Gel'in 17 Mayıs 2005 tarihinde Orta Doğu ve Avrupa'dan 213 PKK üst düzey yöneticisinin katılımı ile kabul edilen "KCK Sözleşmesi" ile yasadışı olarak kurulmuştur. Sözleşmede KCK, toplumcu demokratik konfederal bir yapı olarak tanımlanmıştır.

KCK sözleşmesinde örgütün en üst organı olarak başkanlık kurumu 11. maddede şu şekilde tanımlanır:

> "Kürdistan Demokratik Toplum Konfederalizmi Kurucusu ve Önderi, Abdullah Öcalan’dır. Ekolojiye ve cinsiyet özgürlüğüne dayalı demokrasinin felsefi, teorik ve stratejik kuramcısıdır. Her alanda bütün halkı temsil eden önderlik kurumudur. Kürdistan halkının özgür ve demokratik yaşamına ilişkin temel politikaları gözetir ve temel konulardaki en son karar merciidir. Kongra-Gel Genel Kurul kararlarının demokratik, ekolojik ve cinsiyet özgürlükçü devrim çizgisine uygunluğunu gözetir. Yürütme Konseyi Başkanını görevlendirir. Temel konulara ilişkin Yürütme Konseyi kararlarını onaylar."
>
>

Abdullah Öcalan'ın teorize ettiği jineoloji KCK yapılanmasının temel bir ilkesi olarak benimsenmiş olup Suriye Kürdistanı bölgesinde fiilen yönetimde bulunan Demokratik Birlik Partisi (PYD) tarafından uygulanmaktadır.

Türkiye'de 2009 yılından bu yana zaman zaman KCK'ya yönelik çeşitli operasyonlar düzenlenmektedir.

Kerkük'te KCK bayrağını tutan PKK/YJA-STAR militanı
## Kaynakça

Vikikaynak'ta **KCK Sözleşmesi** ile ilgili metin bulabilirsiniz.
# YJA STAR

| YJA STAR Yekîneyên Jinên Azad ên Star
**STAR Özgür Kadın Birlikleri** |
| --- |
|  |
| YJA STAR bayrağı |
| Kuruluş | 2004– Mayıs 2025 |
| Etkin bölgeler | Türkiye, Irak, Suriye, İran |
| İdeoloji | Demokratik konfederasyonizm
* Jineoloji
* Liberteryen sosyalizm
* Komünalizm
 |
| Siyasi yelpaze | Sol |
| Çatışma(lar) | Türkiye-PKK çatışması |
| İnternet sitesi | yjastar-kurdistan.com |

**YJA STAR** ya da **STAR Özgür Kadın Birlikleri** (Kürtçe: Yekîneyên Jinên Azad ên Star), PKK'nın askerî gücü HPG'nin kadın koludur. PKK'nın kadın silahlı militan ulusal hareketi olan YJA-STAR gerilla hareketiyle özgür komünler halinde mücadele vermektedir. Alınan bütün kararlar tamamen KCK dışındadır kadınların kendi kararlarının aldığı örgütlenme birimidir. Temel ideolojisi olarak Demokratik Konfederalizme dayanan kısmı PKK lideri Abdullah Öcalan'dan alınmıştır. PKK'nın örgütsel yapısının feshedildiği Barış Süreci'nde HPG ile birlikte feshedilmiştir. YJA-STAR militanları, HPG militanları ile birlikte 11 Temmuz 2025'te Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin Süleymaniye ilinin Cesene Mağarası'nda silah bırakmaya başlamışlardır.

YJA-STAR militanları Irak'ın Şengal şehrinde.
## Ayrıca bakınız

* Kürt siyasi hareketi

## Kaynakça
# YPS

| YPS *Yekîneyên Parastina Sîvîl (YPS)* |
| --- |
|  |
| Sivil Savunma Birlikleri bayrağı |
| Tarih(ler) | 20 Aralık 2015 - 12 Mayıs 2025 |
| Bağlılık | PKK |
| Amaç | Özyönetim taleplerini savunmak |
| Etkin bölgeler | Türkiye'nin doğu ve güneydoğu illeri |
| İdeoloji | Demokratik konfederalizm, özyönetim |
| Saldırılar |  • 2015-16 Şırnak çatışmaları  • 2016 Hakkâri çatışmaları  • Hendek operasyonları |
| Durum | Feshedildi |
| Büyüklük | 12.000-20.000 |
| **Öncül** YDG-H |

**YPS** tam adı ile **Sivil Savunma Birlikleri** (Kürtçe: Yekîneyên Parastina Sîvîl), Türkiye'nin doğu ve güneydoğusunda yer alan şehirlerde faaliyet gösteren ve kendisini "öz savunma gücü" olarak tarif eden yasa dışı silahlı örgüt. Aralık 2015'te, PKK sempatizanları tarafından kurulan Yurtsever Devrimci Gençlik Hareketi (YDG-H) gençlik yapılanması tarafından, Öz Savunma Birlikleri adlı örgütlenme ile birlikte tek çatı altında toplanmasıyla oluşturuldu.

12 Mayıs 2025'te PKK, Türkiye ile Barış Süreci kapsamında dağılacağını açıkladı.

## Hakkında

Türkiye'nin doğu ve güneydoğusunda yer alan şehirlerde 2015 yılında özyönetim talepleriyle birlikte çıkan çatışmalar sırasında ortaya çıkan yapının kuruluşu önce sosyal ağlarda daha sonra da basın ve medya kaynaklarında duyurulmuştur.

Emniyet Genel Müdürlüğünün bildirdiğine göre, PKK yönetimi Dağ Kadrosu il ve ilçe merkezlerine gelerek YDG-H ve Öz Savunma Birlikleri ile birlikte tek çatı altında toplanarak YPS adında yeni bir oluşum meydana getirmiştir.

YPS, 2015-16 Şırnak çatışmalarında da yer almıştır. 30 Aralık 2015'te Şırnak'ın İdil ilçesinde YPS'nin çatışmalara taraf olarak kurulduğu bildirilmiştir. 8 Ocak 2016 tarihinde de aynı ilçede YPS'ye bağlı bir kadın örgütlenmesi meydana getirildiği belirtilmiştir. Yeni örgütlenmenin adına kadın sözcüğü eklenerek, Kadın Sivil Savunma Birlikleri (Kürtçe: *Yekîneyên Parastina Sîvîl a Jin*, YPS Jin) olarak duyurulmuştur. YPS'nin 10 Ocak 2015 tarihinde Cizre ilçesinde de kurulduğu rapor edilmiştir.

Hakkâri ilinin Yüksekova ilçesinde bulunan beyaz kamuflajlı ve tep tip kıyafetli YPS mensuplarının görüntüleri basına yansımıştır.

Çeşitli basın organlarında bu oluşumun çocukları kullandığı iddia edilmiştir.

Bazı Marksist-Leninist Komünist Parti mensuplarının da YPS güçlerine katılarak çatışmalarda yer aldıkları bildirilmiştir.

## Birimleri

* YPS Botan (Cizre)
* YPS Silopi (Silopi)
* YPS Gever (Yüksekova)
* YPS Nisêbîn (Nusaybin)
* YPS Amed (Diyarbakır)
* YPS Sur (Sur)
* YPS Hezex (İdil)
* YPS Şırnex (Şırnak)

## Saldırıları

* 5 Şubat 2016 tarihinde Şırnak'ın Bahçelievler Mahallesi'nde bulunan İl Emniyet Müdürlüğü'ne ait kademe binasına PKK'lılar tarafından roketatar ve uzun namlulu silahlarla saldırı düzenlendi. Çıkan çatışmada 4 saldırgan öldürüldü. YPS ise saldırının Botan birimi vasıtasıyla kendileri tarafından düzenlendiğini iddia etti.

## Ayrıca bakınız

* YPG
* YPJ
* HPG
* YJA STAR
* PKK
* YDG-H

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Med Nuçe - Yüksekova kamuflajlı Halk Savunma Güçleri YPS ilan edildi 01.02.2016
# Murat Karayılan

| Murat Karayılan |
| --- |
|  |
| 2005 yılında Murat Karayılan.
 |
| HPG lideri
 |
| **Görev süresi** Ocak 2000 - Mayıs 2025
 |
| Yerine geldiği | *Makam oluşturuldu* |
| Yerine gelen | *Makam kaldırıldı* |
| 2. PKK lideri (*de facto*)
 |
| **Görev süresi** 15 Şubat 1999 - 12 Mayıs 2025
 |
| Yerine geldiği | Abdullah Öcalan
 |
| Yerine gelen | *Makam kaldırıldı* |
| Kişisel bilgiler
 |
| Doğum
 | 5 Haziran 1954(1954-06-05) Birecik, Şanlıurfa, Türkiye
 |
| Organizasyon
 | PKK KCK HPG
 |
| Takma adı
 | Cemal
 |

**Murat Karayılan** ya da kod adıyla **Cemal** (d. 5 Haziran 1954; Birecik, Şanlıurfa), Eski PKK lideri. PKK'nın 1999-2025 yılları arasında *fiili* liderliğini ve PKK'nın askeri kolu HPG'nin ana karargah komutanlığını yapmıştır. PKK kurucularından KCK Yürütme Konseyi üyesiydi. Kürdistan Topluluklar Birliği'nin (KCK) liderliğini yapmıştır.

## Hayatı

Murat Karayılan 5 Haziran 1954'te Şanlıurfa'nın Birecik ilçesinde doğdu. Yüksekokul'da makine bölümünü bitirdi. 1979'da PKK'ya katıldı. "Cemal" kod adını kullanmaktadır. Başlangıçta eylemlerini Şanlıurfa'da yürüttü, sonra Suriye'ye gitti. 1999'da Abdullah Öcalan'ın yakalanmasından sonra PKK'nın başına geçti. Örgütü Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin Kandil Dağları'ndaki üslerden yönetmektedir. 14 Ekim 1999'da Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanlığı, Karayılan'ın önemli bir uyuşturucu kaçakçısı olduğunu ilan ederek ABD vatandaşlarının kendisiyle mali ve ticari ilişkiler kurmasını yasakladı.

## Terör örgütü üyesi olarak aranması

28 Ekim 2015'ten beri, Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan "en çok aranan teröristler" listesinin kırmızı kategorisinde yer almaktadır. Bakanlık kendisini yakalayan veya yakalanmasıyla sonuçlanacak bilgi paylaşan kişi veya kişilere 20 milyon ₺'ye kadar ödül verileceğini belirtmektedir. 13 Aralık 2016'da Mardin 1.Sulh Ceza Hakimliği, Derik Kaymakamı Muhammet Fatih Safitürk'ün öldürülmesiyle ilgili soruşturma kapsamında PKK elebaşları Murat Karayılan ve Duran Kalkan hakkında yakalama kararı çıkarıldı.

6 Kasım 2018'de Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı "Rewards for Justice" (Adalet için Ödül) programı kapsamında aralarında Murat Karayılan, Cemil Bayık ve Duran Kalkan'ın da olduğu üç PKK yöneticisi hakkında bilgi veren kişi veya kişilere para ödülü verileceğini belirtti. ABD'nin Avrupa ve Avrasya İşlerinden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Matthew Palmer yaptığı açıklamada Murat Karayılan hakkında kimlik ya da yer tespitini mümkün kılacak bilgiler paylaşılması karşılığında 5 milyon $ para ödülü verileceğini açıkladı.

7 Nisan 2021'de 6415 sayılı "Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunun" 3. ve 4. maddeleri gereğince İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ile Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre 377 kişi ve 12 kuruluş ile birlikte Türkiye'deki mal varlığı donduruldu.

## Kitapları

* Demokratik Toplum Kongresi Kürt Sorununun Çözümü İçin Demokratik Özerklik
* Bir Savaşın Anatomisi : Kürdistan'da Askeri Çizgi

## Kaynakça
# YBŞ

| Sincar Direniş Birlikleri Yekîneyên Berxwedana Şengal |
| --- |
| Sincar Direniş Birlikleri Logosu ve Bayrağı |
| Etkin | 2014-günümüz |
| Ülke | Irak |
| Bağlılık | KCK |
| Takma Adı | YBŞ |
| Slogan | Bijî Berxwedana Şengal!(Yaşasın Şengal Direnişi) |
| Komutanlar |
| Komutan | Şêx Xelef |

Sincar Direniş Birlikleri (YBŞ) Arması
**Sincar Direniş Birlikleri** (Kürtçe: Yekîneyên Berxwedana Şengal) veya Kürtçe adından kısaltılarak **YBŞ**, Ezidilerin yoğunlukla yaşadığı bölge olan Sincar'e Irak ve Şam İslam Devleti'nin (IŞİD) saldırmasıyla Irak'ta kurulan ve Irak'taki Ezidi bölgesini savunan silahlı örgüt. Irak ve Şam İslam Devleti'nin Yezîdî soykırımına karşı örgütlenme şeklinde kurulmuştur.

Zeytin Dalı Harekâtı'nda Suriye Demokratik Güçleri içerisinde Türk Silahlı Kuvvetleri ve Türkiye destekli Özgür Suriye Ordusu ile çatışmalara girdi.

## Kaynakça
# Ezidi Kadın Birimleri

| Ezidi Kadın Birimleri Yekinêyen Jinen Êzidxan |
| --- |
|  |
| Ezidi Kadın Birimleri bayrağı |
| Kuruluş | 2015-günümüz |
| Lider(ler) | Berivan Aslan Rosyar Vejin |
| Amaç | Yezidileri IŞİD'e karşı korumak |
| Merkez(ler) | Kandil Dağları, Irak |
| Etkin bölgeler | Irak |
| İdeoloji | Demokratik Konfederalizm Feminizm |
| Siyasi yelpaze | Sol |
| Saldırılar | Irak İç Savaşı 2015 Sincar operasyonu Rakka Operasyonu (2016-2017) Zeytin Dalı Harekâtı |

**Ezidi Kadın Birimleri** (Kürtçe: Yekinêyen Jinên Êzidxan, kısaltmayla **YJÊ**), Irak'ta gerek Irak ve Şam İslam Devleti'nin Yezîdî soykırımına karşı gerekse diğer cihatçı İslami gruplar tarafından saldırıya uğrayan kadın Yezidiler tarafından 2015'te kurulan, IŞİD saldırılarına karşı gelebilmek ve Yezidi toplumunu korumak için oluşturulan kadın paramiliter milis grubu. Şengal Direniş Birlikleri'nin kadın kolu olarak kurulan örgüt, Yekîneyên Parastina Jin ê Şengalê (YPJ-Sincar, Türkçe: Sincar Kadın Koruma Birlikleri) adıyla kuruldu. 26 Ekim'de günümüzdeki adını aldı.

Ekim 2015'te bölgede IŞİD'e karşı mücadele eden eski peşmergelerden oluşan Ezidi Koruma Gücü, Sincar Direniş Birlikleri ve bazı yerel Yezidi örgütlerle ittifak yapılarak Sincar İttifakı oluşturmuştur.

## İdeoloji

Örgütün ideolojisi PKK lideri Abdullah Öcalan'ın görüşlerini ve buna paralel olarak oluşan KCK'nın feminizm ve demokratik konfederalizm kavramlarını kapsar. Bu amaçla örgüt Irak Kürdistan Bölgesi'nin içinde özerk bir Sincar kantonu istemektedir.

## Çatışmaları

Grup 2015 Sincar operasyonunda ve IŞİD tarafından sürekli yapılan düşük yoğunluklu saldırılara karşı ve Suriye İç Savaşı kapsamında 2016-2017 Rakka Operasyonu'nda yer aldı. Ayrıca Zeytin Dalı Harekâtı'nda Suriye Demokratik Güçleri içerisinde Türk Silahlı Kuvvetleri ve Türkiye destekli Özgür Suriye Ordusu ile çatışmalara girdi.

## Galeri

* Ezidi Kadın Birimleri mensupları, Eylül 2015
* 2016-2017 Rakka Operasyonu'nda IŞİD'e karşı savaşan YJÊ mensupları, Temmuz 2017

## Kaynakça
# Irak Kürt İç Savaşı

| Irak Kürt İç Savaşı |
| --- |
|  İç savaştan sonra Kürdistan Bölgesi'nin bölünmesi. |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tarih | Mayıs 1994 - Kasım 1997 |
| Bölge |  Kürdistan Bölgesel Yönetimi |
| Sonuç |
Washington Antlaşması ile, biri Erbil, diğeri Süleymaniye merkezli olmak üzere bölgede iki ayrı Kürt bölgesel yönetiminin kurulması.

* PKK merkezi Bekaa Vadisi'nden Kandil Dağları'na taşındı.
 |

 |
| Taraflar |
|  KDP  KDP-İ **Destekleyenler**:  Irak  Türkiye |  PUK  PKK Irak Ulusal Kongresi Irak İslam Yüksek Konseyi **Destekleyenler**:  İran (1995 sonrası)  ABD  Suriye  İsrail |
| Komutanlar ve liderler |
|  Mesud Barzani  Rowsch Shaways |  Celal Talabani  Noşirvan Mustafa  Kosret Resul Ali  Abdullah Öcalan  Cemil Bayık |
| Kayıplar |
|
5.000-8.000 ölü |

**Irak Kürt İç Savaşı** veya **Irak Kürdistanı İç Savaşı**, 1990'lı yılların ortalarında Irak Kürdistanı'ndaki çoğunlukla Kürdistan Yurtseverler Birliği ile Kürdistan Demokrat Partisi arasında olmak üzere rakip Kürt grupları arasında meydana gelen bir iç savaştır. Savaş boyunca, İran ve Türkiye'den Kürt gruplarının yanı sıra İran, Irak ve Türk güçleri, Amerikan güçlerinin ilave katılımıyla savaşa çekildi. 5.000-8.000 savaşçı ve sivil öldü.

## Kaynakça
# 1982 Lübnan Savaşı

| 1982 Lübnan Savaşı |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tarih | 6 Haziran 1982 - 5 Haziran 1985 |
| Bölge | Güney Lübnan, Orta Doğu |
| Sonuç |
İsrail'in zaferi ve Güney Lübnan'ın işgali |

 |
| Taraflar |
|  İsrail  Lübnan Cephesi  Ketaib Partisi Güney Lübnan Ordusu |  Suriye  Filistin Kurtuluş Örgütü  Hizbullah  Emel Hareketi  ASALA  PKK  El-Murabitun  Lübnan Komünist Partisi  Tevhid Hareketi |
| Komutanlar ve liderler |
|
Menahem Begin |
Hafız Esad Yaser Arafat Abbas Musavi Monte Melkonyan Mahsum Korkmaz |

**1982 Lübnan Savaşı**, İsrail Savunma Kuvvetleri'nin güney Lübnan'ı işgal etmesiyle 6 Haziran 1982'de başladı. Askeri operasyon, Abu Nidal'ın silahlı grubundan silahlı kişilerin İsrail'in Birleşik Krallık Büyükelçisi Shlomo Argov'a suikast girişiminde bulunmasının ardından başlatıldı.

İsrail ordusu, Filistin Kurtuluş Örgütü'nün yanı sıra Suriye, solcu ve İslamcı Lübnan güçlerinin yanı sıra ASALA ve PKK'ya da saldırdıktan sonra, Maronit müttefikleri ve kendine özgü Özgür Lübnan Devleti ile işbirliği içinde güney Lübnan'ı işgal etti ve sonunda FKÖ'yü kuşattı. Suriye Ordusu unsurları. Batı Beyrut'ta kuşatılan ve ağır bombardımana maruz kalan FKÖ güçleri ve müttefikleri, Amerika Birleşik Devletleri Özel Elçisi Philip Habib'in yardımıyla ve uluslararası barış güçlerinin korumasıyla Lübnan'dan geçiş müzakerelerini yürüttü. Yaser Arafat başkanlığındaki FKÖ, Haziran 1982'de genel merkezini Trablus'a taşımıştı. İsrail, FKÖ'yü ihraç ederek, Suriye'nin Lübnan üzerindeki nüfuzunu ortadan kaldırarak ve Başkan Beşir Cümeyyil liderliğinde İsrail yanlısı bir Maronit Hristiyan hükûmet (daha sonra devrildi) kurarak, bir anlaşma imzalamayı umuyordu. Savaşın yerini Lübnan İç Savaşı aldı, ardından Güney Lübnan Devleti sona erdi ve İsrail Kuvvetleri geri çekildi. Lübnan İç Savaşı, Suriye'nin Lübnan üzerinde tam hakimiyet kurduğu 1990 yılına kadar devam edecekti.

## Kaynakça
# Güvenlik korucusu

| Güvenlik Korucusu |
| --- |
|  |
| Kuruluş | 26 Mart 1985—*günümüz* |
| Merkez(ler) | Ankara |
| Etkin bölgeler | * Doğu Anadolu Bölgesi
* Güneydoğu Anadolu Bölgesi
* Karadeniz Bölgesi
 |
| Büyüklük | 54 bin (Kasım 2019 itibarıyla) |
| Rakip(ler) |  PKK |
| İnternet sitesi | icisleri.gov.tr/illeridaresi/korucular-daire-baskanligi |

**Güvenlik Korucusu** diğer adıyla **Köy Korucusu**, 26 Mart 1985 tarihinde 442 sayılı Köy Kanununun 74. maddesinde yapılan değişiklikle muhtarın teklifi, kaymakamın kabulü ile gönüllü ya da valiliğin teklifi ve İçişleri Bakanı'nın onayı ile geçici olarak görev yapılan ve köy koruculuğu adıyla oluşturulan paramiliter kurum. İdari bakımdan kaymakamların, mesleki bakımdan ise Jandarma Bölük Komutanı'nın emir ve komutası altındadırlar.

2019 yılının Kasım ayı rakamlarına göre Türkiye'de 26 ilde toplam 54 bin güvenlik korucusu bulunuyor. 2016 yılında çıkarılan kanun hükmünde kararname ile geçici köy korucularının adı "güvenlik korucusu" olarak değiştirildi.

## Kanun

Köy Kanunu'nun 74. maddesine göre "köy muhtarı ve ihtiyar meclisi mahsul zamanlarında çapulcular ve eşkiya türemiş ise yağmadan köy halkını korumak için köylünün eli silah tutanlarından lüzumu kadarını 'gönüllü korucu ayırarak bunların isimlerini bir kağıda yazıp kaymakama götürür. Kaymakamın müsaadesi olursa bu gönüllü korucular asıl korucularla beraber yağmacılara ve eşkiyaya karşı köy ve köylüyü
korurlar".

## Korucular ve suç

Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı’nın verilerine göre, 1985'ten 1997'e kadar görevde ihmal sebebiyle 20 bin 319, yardım ve yataklık, adam öldürme, dolandırıcılık, kadın kaçırmak, ırza geçmek, uyuşturucu madde, silah ve muhimmat kaçakçılığı, büyük ve küçük baş hayvan çalmak, mesken masuniyeti ihlali, köy ve aşiretler arası çatışmaya girmek, terör, asayişe müessir, zabıtanın takibini gerektiren ve kaçakçılık olayları kapsamına giren suçları işleyen 3 bin 498; Toplam 23 bin 817 geçici köy korucusunun görevine son verildi. İçişleri Bakanlığı’nın verilerine göre, 1985'ten Mart 2009'a kadar 123.476 kişi "geçici köy korucusu" olarak görev yaptı ve bunlardan 38.945'i hakkında adli veya idari işlem yapıldığı için görevine son verildi. İnsan Hakları Derneği'nin koruculuk sistemine yönelik raporuna göre 1990'dan bu yana 183 kişi köy korucuları tarafından öldürüldü, 259 kişi yaralandı.

Mayıs 2009'da Mardin'in Mazıdağı ilçesi Bilge köyünde 7'si çocuk 44 kişinin öldürüldüğü katliamın zanlısı Mehmet Çelebi, 17 yıl koruculuk yaptığını ve iki faili meçhul cinayete tanıklık ettiğini dile getirdi. Çelebi'nin ihbarıyla tutuklanan köy korucusu Burhan Çelebi'nin, 5 Ağustos 1994'te öldürülen Davut Karçi'yi tasarlayarak öldürmek suçundan ömür boyu hapis istemiyle yargılanmasına başlandı, ancak dava zaman aşımından düştü.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Bilge Köyü Katliamı
# Sivil

**Sivil**, uluslararası hukukta herhangi bir ülkenin silahlı kuvvetlerine veya diğer silahlı gruplara mensup olmayan kişi. Siviller herhangi bir muharebede silahlı çatışmaya girmeyen kişilerdir ve hakları ve güvenlikleri kısmen çeşitli uluslararası antlaşmalarca güvence altına alınmıştır. Sivil sözcüğü zaman zaman çeşitli meslek gruplarınca, o meslek grubunda olmayan kimseleri tanımlamak amacıyla metaforik olarak da kullanılır.

## Etimoloji

Türkçeye Fransızca "*civil*" sözcüğünden geçmiştir. Bu sözcüğün kökeni de Latince *civilis* ve öncesinde de *civis* (vatandaş) sözcüğüdür. Sivil sözcüğü, bir kavram veya varlığın askerî/askerî amaçlı olmadığını belirtmek için sıfat olarak da kullanılır: *sivil havacılık* vb.

## Kaynakça
# Lice

| Lice |
| --- |
| İlçe |
|  |
|  Türkiye'de yeri |
|  İlçe sınırları haritası |
| Ülke | Türkiye |
| İl | Diyarbakır |
| Coğrafi bölge | Güneydoğu Anadolu Bölgesi |
| İdare |
|  • Kaymakam | Muhammet İkis |
|  • Belediye başkanı | Dilek Diyar Özer (DEM Parti) |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 982 km² |
| Rakım | 950 m |
| Nüfus (2018) |
|  • Toplam | 26.163 |
|  • Kır | - |
|  • Şehir | - |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| Posta kodu | 21830 |
| İl alan kodu | 0412 |
| İl plaka kodu | 21 |
| **Resmî site** Kaymakamlık Belediye |

**Lice**, Diyarbakır iline bağlı bir ilçedir. Diyarbakır'ın kuzeydoğusunda yer almaktadır. İlçenin yüzölçümü 982 km²dir. Lice ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 950 metredir.

## Gelir kaynağı

İlçe ve köy sakinlerinin gelir kaynağı fazla değildir, genelde başka ilere çalışma amaçlı mevsimlik göç yapılır. Bunun yanı sıra hayvan alım-satımı, tarım (nar, badem, fıstık, soğan, incir, domates, biber, patlıcan, salatalık) ve hayvansal ürünlerden (peynir, süt, yoğurt, çökelek, tereyağı) de gelir sağlanmaktadır.

## Ulaşım

İlçenin yolları asfalt olduğundan ulaşımı kolaydır. Sadece karadan ulaşım sağlanabilir.
Çevresindeki Diyarbakır, Muş ve Bingöl illerine ulaşım vardır.

## Nüfus

| Yıl
 | Toplam
 | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1927 | 21.558 | 6.846 | 14.712
 |
| 1935 | 23.364 | 5.580 | 17.784
 |
| 1940 | 26.577 | 6.281 | 20.296
 |
| 1945 | 26.512 | 5.457 | 21.055
 |
| 1950 | 34.028 | 6.165 | 27.863
 |
| 1955 | 37.758 | 6.725 | 31.033
 |
| 1960 | 29.770 | 6.725 | 23.045
 |
| 1965 | 34.356 | 7.643 | 26.713
 |
| 1970 | 38.442 | 8.093 | 30.349
 |
| 1975 | 37.673 | 8.625 | 29.048
 |
| 1980 | 41.402 | 8.298 | 33.104
 |
| 1985 | 47.024 | 9.577 | 37.447
 |
| 1990 | 47.088 | 11.639 | 35.449
 |
| 2000 | 24.877 | 11.927 | 12.950
 |
| 2007 | 30.560 | 13.118 | 17.442
 |
| 2008 | 31.251 | 12.111 | 19.140
 |
| 2009 | 26.793 | 9.717 | 17.076
 |
| 2010 | 26.791 | 9.644 | 17.147
 |
| 2011 | 29.098 | 12.315 | 16.783
 |
| 2012 | 27.414 | 11.271 | 16.143
 |
| 2013 | 26.715 | 26.715 | veri yok
 |
| 2014 | 26.427 | 26.427 | veri yok
 |
| 2015 | 25.354 | 25.354 | veri yok
 |
| 2016 | 25.116 | 25.116 | veri yok
 |
| 2017 | 24.412 | 24.412 | veri yok
 |
| 2018 | 26.163 | 26.163 | veri yok
 |
| 2019 | 25.222 | 25.222 | veri yok
 |
| 2020 | 25.027 | 25.027 | veri yok
 |

**Not:** Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

## İklim

Sert karasal iklime sahiptir, kışları en erken kar yağan ve nisana kadar da kar örtüsünün kaldığı Diyarbakır ilçelerindendir, yazları ise ağustos ayına dek pek bir yükselme olmaz, ağustosta ise kavurucu sıcaklıklar ölçülür, havası değişkendir, dalgalıdır, şu ana dek ölçülen en yüksek sıcaklık 48,8 derece ile 8 Ağustos 1946 tarihinde, en düşük sıcaklıkta -37,0 dereceyle 11 Ocak 1933 tarihinde ölçülmüştür.

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Yerel.net Lice sayfası