# Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Kuzey Irak'ta yaptığı operasyonlar listesi

**Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Kuzey Irak'ta yaptığı operasyonlar listesi**, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), Türkiye'ye karşı artan saldırılara karşı ilk sınır ötesi operasyonunu 1983'te Irak'ta dönemin Baas rejimiyle yapılan anlaşmayla gerçekleştirilmiş, operasyonda Kuzey Irak'taki Kürt peşmergeler ve sınırın beş kilometre ötesindeki PKK'ya ait kamplar hedef alındı. PKK'nın güvenlik güçleri ve sivilleri ait doksanlı yıllarda artan saldırılarına karşılık Kandil Dağları'nda bulunan yöneticileri ve örgüt militanlarını hedef alan askerî ve hava hareketleri gerçekleştirilmiştir.

## Operasyonlar listesi

| Operasyon adı | Yer | Hedef | Başlangıç | Bitiş | Komutan | Yöntem/Birlik | Ölen askerler | Ölen militanlar | Kaynak
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Sıcak Takip Operasyonu | Kuzey Irak | PKK militanları | 27 Mayıs 1984 | 11 Ekim 1984 |  |  |  |  |  |
| 1986 sınır ötesi harekâtı | Kuzey Irak | PKK sığınakları | 15 Ağustos 1986 | 15 Ağustos 1986 |  |  |  |  |  |
| 1987 sınır ötesi harekâtı | Kuzey Irak | PKK'ya ait kamp, depo ve sığınaklar | 4 Mart 1987 | 4 Mart 1987 |  |  |  |  |  |
| Süpürge Harekâtı | Kuzey Irak | PKK'ya ait kamp, depo ve sığınaklar | 5 Ağustos 1991 | 13 Ağustos 1991 | Doğan Güreş |  | 2 | 35 |  |
| 1992 sınır ötesi harekâtı | Kuzey Irak | PKK'ya ait kamp, depo ve sığınaklar | 5 Ekim 1992 | 15 Kasım 1992 | Doğan Güreş |  | 12 | 1.492 |  |
| Hakurk Operasyonu | Kuzey Irak | PKK'ya ait kamp, depo ve sığınaklar | Ekim 1992 |  |  |  |  |  |  |
| Çelik Harekâtı | Kuzey Irak | PKK'ya ait kamp, depo ve sığınaklar | 21 Mart 1995 | 2 Mayıs 1995 | Hasan Kundakçı |  | 64 | 568 |  |
| Atmaca Harekâtı | Kuzey Irak | PKK'ya ait kamp, depo ve sığınaklar | Nisan 1996 | Nisan 1996 | Hilmi Özkök |  | 40 | 241 |  |
| Tokat Operasyonu | Kuzey Irak | PKK'ya ait kamp, depo ve sığınaklar | 14 Haziran 1996 | Ocak 1997 |  |  | 11 | 290 |  |
| Çekiç Harekâtı | Kuzey Irak | PKK'ya ait kamp, depo ve sığınaklar | 12 Mayıs 1997 | 7 Temmuz 1997 | Altay Tokat |  | 114 | 2.730 |  |
| Şafak Harekâtı | Kuzey Irak | PKK'ya ait kamp, depo ve sığınaklar | 25 Eylül 1997 | 15 Ekim 1997 | İsmail Hakkı Karadayı Hüseyin Kıvrıkoğlu İlhan Kılıç |  | 31 | 865 |  |
| Murat Operasyonu | Kuzey Irak | PKK'ya ait kamp, depo ve sığınaklar | Nisan 1998 | Mayıs 1998 |  |  | 3 | 58 |  |
| Güneş Harekâtı | Kuzey Irak | PKK'ya ait kamp, depo ve sığınaklar | 21 Şubat 2008 | 29 Şubat 2008 | İlker Başbuğ |  | 24 | 240 |  |
| 2011 sınır ötesi harekâtları | Kuzey Irak | PKK'ya ait kamp, depo ve sığınaklar | 17 Ağustos 2011 | 24 Ekim 2011 | Necdet Özel |  | Yok | 270 |  |
| Şehit Yalçın Operasyonu | Kuzey Irak | PKK'ya ait kamp, depo ve sığınaklar | 24 Temmuz 2015 | 25 Temmuz 2015 | Hulusi Akar |  | Yok | 160 |  |
| Hendek operasyonları | Türkiye | PKK'ya ait barikat, sığınaklar | 8 Ağustos 2015 | 9 Mart 2016 | Hulusi Akar |  | 70 | 7.600+ |  |
| Kararlılık Harekâtı | Kuzey Irak | PKK'ya ait barikat, sığınaklar | 11 Mart 2018 | 28 Mayıs 2019 | Hulusi Akar |  |  |  |  |
| Pençe Harekâtı | Kuzey Irak | PKK'ya ait barikat, sığınaklar | 28 Mayıs 2019 | günümüz | Hulusi Akar Yaşar Güler Metin Gürak |  |  | 1.655 (Aralık 2023) 2.451 (Ağustos 2024) |  |

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* TSK'nın sınır ötesi operasyonları 25 Şubat 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Al Jazeera Türk)