# Siverek

| Siverek |
| --- |
| İlçe |
| Takoran Kanyonu |
|  Siverek'in Şanlıurfa'daki konumu |
|  İlçe sınırları haritası |
| Ülke | Türkiye |
| İl | Şanlıurfa |
| Coğrafi bölge | Güneydoğu Anadolu Bölgesi |
| İdare |
|  • Kaymakam | Salih Sak |
|  • Belediye başkanı | Ali Murat Bucak (AK Parti) |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 3.936 km² |
| Rakım | 770 m |
| Nüfus (2018) |
|  • Toplam | 258.265 |
|  • Kır | - |
|  • Şehir | - |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| ISO 3166 kodu | TR-63 |
| Posta kodu | 63600 |
| İl alan kodu | 414 |
| İl plaka kodu | 63 |
| **Resmî site** Belediye Kaymakamlık |

Fırat Nehri
Siverek
**Siverek** (Zazaca: Soyregı, Suk; Kürtçe: Sêwreg) Şanlıurfa'nın bir ilçesidir. İlçenin yüzölçümü 3.936 km²dir. Siverek ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 770 metredir.

## Etimoloji

"Siverek" kelimesi Ermenice kökenlidir. Bizans kaynaklarında *Sevaverag* olarak geçmektedir, Bizans ve Ermeni kaynaklarında Siverek için kullanılan bu ismin kelime manası "Sev" siyah, "Averag" harabeler yani *siyah harabeler* anlamına gelmektedir.

## Tarihçe

Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde (1867 sonrası) Diyarbekir Vilayetine bağlı bir kazaydı. Siverek'in bugün bağlı bulunduğu Şanlıurfa ise Halep Vilayetine bağlı bir sancaktı. Urfa, Osmanlı'nın son döneminde Halep'ten ayrılarak vilayet statüsüne yükseltildi. Siverek ise Diyarbekir Vilayeti'ne bağlı bir sancak oldu. 1923 yılında Viranşehir, Hilvan ve Çermik'in bağlanmasıyla il oldu. Ancak, 26 Mayıs 1926 tarihinde tekrar ilçeye dönüştürüldü.

## Coğrafya

İlçede yer alan Takoran Vadisi (Haziran 2020)
Şanlıurfa ilinin kuzeydoğusunda yer alan Siverek batısında Adıyaman'ın Kahta ilçesi, batıdan kuzeye doğru uzanan Atatürk Baraj Gölü, kuzeyinde ise Adıyaman'ın Gerger ilçesi ile Diyarbakır'ın Çermik ve Çüngüş ilçeleri, doğusunda Diyarbakır, güneydoğusunda ise kısa bir sınır ile Mardin ili, Viranşehir ve Hilvan ilçeleri ile komşudur. Siverek ilçe merkezi 37.45 kuzey enlem ile 39.19 doğu boylamlarının kesiştiği noktalarda bulunmaktadır. Siverek ilçe merkezinin denizden yüksekliği 801 ile 840 metre arasında değişmektedir. Toplam yüzölçümü 4314 km'dir. Karacadağ'ın eteklerinde kurulan Siverek'te, Akdeniz, çöl ve karasal iklimin etkileri görülmektedir. Karasal ve çöl ikliminin etkisiyle yazları oldukça sıcak geçen Siverek'te nem oranının yüksek olmaması nedeniyle, bu sıcaklar boğucu ve rahatsızlık verici derecelere ulaşmamaktadır. Bu yönüyle Akdeniz ikliminden ayrılır. Kışlar soğuk ve yağışlıdır. Şanlıurfa'nın diğer ilçelerine göre Siverek'te yağış oranı daha yüksektir. İlçe nüfusunun çoğunluğu Zazalar ve Kürtler meydana getirir. Karacadağ ile Karakeçi yörelerinde Türkmenler, ilçede çok az da Arap ve Süryani vardır.

## Eğitim

Siverek Harran Üniversitesi Siverek Uygulamalı Bilimler Fakültesi (lisans) ve Siverek Meslek Yüksekokulu (önlisans) bulunmaktadır.

## Kültür

Siverek'te her yıl yapılmakta olan Uluslararası Takoran Festivali, Şire Üzüm Festivali, Geleneksel Karakeçili Bahar Şenlikleri ve Siverek Kültür Sanat Festivali ilçenin başlıca kültürel etkinliklerindendir.

## Yönetim

### Belediye başkanları

#### Osmanlı dönemi

| Görev yılları
 | İsim
 |
| --- | --- |
| 1873-1875
 | Süleyman Ağa
 |
| 1875-1879
 | Çerkozade Halil Ağa
 |
| 1883-1885
 | Mehmet Nuri Efendi
 |
| 1885-1894
 | Mustafa Nuri Efendi
 |
| 1894-1900
 | Osman Sakıp Efendi
 |
| 1900-1902
 | Mustafa Efendi
 |
| 1903-1908
 | Cudi Paşa
 |
| 1909-1920
 | Genco Çırak
 |
| Kaynak:
 |

#### Cumhuriyet dönemi

| Seçim
 | İsim
 | Parti
 |
| --- | --- | --- |
| 1920-1926
 | Mehmet Emin Odabaşı
 | *Bilinmiyor* |
| 1927-1933
 | Rüştü Küçükömer
 |
| 1933-1938
 | Celilzade (Kado) Abdulkadir
 |
| 1946
 | Bekir Kiraz
 |
| 1948-1950
 | Mehmet Kadirağa
 |
| 1950
 | Hacı Yılmaz Fettahlıgil
 |  | Cumhuriyet Halk Partisi
 |
| 1955
 |  | Demokrat Parti
 |
| 1963
 |  | Yeni Türkiye Partisi
 |
| 1968
 |  | Bağımsız
 |
| 1973
 | Abdulkadir Odabaşı
 |  | Cumhuriyet Halk Partisi
 |
| 1977
 | Suat Karataş
 |
| 1984
 | Şeyhmus Aydın
 |  | Doğru Yol Partisi
 |
| 1989
 | Abdulkadir Odabaşı
 |  | Sosyaldemokrat Halkçı Parti
 |
| Mehmet Lami Odabaşı
 |
| 1994
 | Hasan Çelebi
 |  | Doğru Yol Partisi
 |
| 1999
 |
| 2004
 |
| 2009
 | Ali Murat Bucak
 |  | Demokrat Parti
 |
| 2014
 | Resul Yılmaz
 |  | Adalet ve Kalkınma Partisi
 |
| 2019
 | Şeyhmus Aydın
 |
| 2020-2024
 | Ayşe Çakmak
 |
| 2024
 | Ali Murat Bucak
 |
| Kaynak:
 |

## Nüfus

| Yıl
 | Toplam
 | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1927 | 43.122 | 14.962 | 28.160
 |
| 1935 | 44.244 | 15.137 | 29.107
 |
| 1940 | 44.878 | 16.711 | 28.167
 |
| 1945 | 46.692 | 17.264 | 29.428
 |
| 1950 | 52.752 | 17.926 | 34.826
 |
| 1955 | 61.202 | 21.099 | 40.103
 |
| 1960 | 75.392 | 26.134 | 49.258
 |
| 1965 | 78.694 | 27.527 | 51.167
 |
| 1970 | 90.027 | 34.146 | 55.881
 |
| 1975 | 97.065 | 40.990 | 56.075
 |
| 1980 | 82.022 | 29.464 | 52.558
 |
| 1985 | 112.145 | 48.333 | 63.812
 |
| 1990 | 133.832 | 63.049 | 70.783
 |
| 2000 | 224.102 | 126.820 | 97.282
 |
| 2007 | 201.768 | 108.094 | 93.674
 |
| 2008 | 204.638 | 105.475 | 99.163
 |
| 2009 | 210.400 | 107.634 | 102.766
 |
| 2010 | 215.988 | 111.628 | 104.360
 |
| 2011 | 221.875 | 115.891 | 105.984
 |
| 2012 | 227.017 | 120.556 | 106.461
 |
| 2013 | 232.290 | 232.290 | veri yok
 |
| 2014 | 238.979 | 238.979 | veri yok
 |
| 2015 | 245.385 | 245.385 | veri yok
 |
| 2016 | 250.100 | 250.100 | veri yok
 |
| 2017 | 254.162 | 254.162 | veri yok
 |
| 2018 | 258.265 | 258.265 | veri yok
 |
| 2019 | 260.970 | 260.970 | veri yok
 |
| 2020 | 266.369 | 266.369 | veri yok
 |
| 2021 | 266.971 | 266.971 | veri yok
 |
| 2022 | 267.942 | 267.942 | veri yok
 |
| 2023 | 271.832 | 271.832 | veri yok
 |
| 2024 | 274.588 | 274.588 | veri yok
 |
| 2025 | 277.399 | 277.399 | veri yok
 |

**Not:** Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* YerelNET 14 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Siverek Kaymakamlığı 20 Temmuz 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Siverek Belediyesi 3 Ağustos 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.