# Şırnak (il)

| Şırnak |
| --- |
|  Şırnak'ın Türkiye'deki konumu |
| Ülke | Türkiye |
| Bölge | Güneydoğu Anadolu Bölgesi Doğu Anadolu Bölgesi |
| Alt idari birimler |
Liste
* Şırnak
* Beytüşşebap
* Cizre
* Güçlükonak
* İdil
* Silopi
* Uludere
 |
| İdare |
|  • Vali | Birol Ekici |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 7.078 km² |
| Nüfus (2022) | 557.605 |
|  • Kent | 362.910 |
|  • Kırsal | 194,695 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TRS) |
| Alan kodu | 486 |
| Plaka kodu | 73 |
| **Resmî site** Şırnak Valiliği |

**Şırnak**, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer alan bir ildir. Güneyinde Irak, batısında Mardin, kuzeyinde Siirt, doğusunda ise Hakkâri vardır.

Şırnak ili nüfusu 2020 yılı itibarıyla **557.605'**tir. Bu nüfusun %75,1'i şehirde yaşamaktaydı (2020 sonu). Şırnak'ın güncel nüfusu 570.826'dır. İlin yüzölçümü 7.078 km²'dir. İlde km²'ye 76 kişi düşmektedir. 2021 TÜİK verilerine göre 7 ilçe, 19 belediye, bu belediyelerde 91 mahalle ve 196 köy bulunmaktadır.

Şırnak ilinin deniz seviyesinden yüksekliği 1.400 metredir.

Nuh Peygambere ait olduğu öne sürülen bir türbe, Şırnak'ın Cizre ilçesinde bulunur. Tufandan sonra Nuh'un ilk yerleştiği şehir olduğu rivayet edilir. İl, Irak ve Suriye'ye komşudur. Şırnak, 16 Mayıs 1990 tarih ve 3647 sayılı kanunla Siirt ilinden ayrılarak Türkiye'nin 73. ili olmuştur. Aynı kanunla Siirt'in Eruh ilçesine bağlı Güçlükonak bucağı bu ilin ilçesi olmuş, ayrıca Mardin'in İdil, Cizre ve Silopi ilçeleriyle Hakkari'nin Uludere ve Beytüşşebap ilçeleri buraya bağlanmıştır.

Ağustos 2015 tarihinden itibaren Şırnak il merkezi ve Cizre, İdil ve Silopi ilçelerinde çatışmalar yaşanmıştır. Bu çatışmalar 3 Haziran 2016'da son bulmuştur.

Şırnak'ın plaka numarası 73'tür.

## İlçeler

Şırnak ilinin yedi ilçesi vardır,

* Şırnak (il merkezi)
* Beytüşşebap
* Cizre
* Güçlükonak
* İdil
* Silopi
* Uludere

## Yönetim

İllerde protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezi yönetimi temsil eder ve cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Aynı seçmen İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclislerini oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak, il genel meclisinin oluşumunu sağlarlar.

İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır. İl genel meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)

İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organı olup başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca İl Genel Meclisi, bir yıl görev yapmak üzere kendi üyeleri arasından gizli oyla beş kişilik il encümenini seçer.

Merkezi yönetim, vali ve il müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.

Şırnak Valisi, 1969 Antalya doğumlu Birol Ekici’dir. Eylül 2024/321 sayılı kararla Kırklareli Valisi iken bu göreve atanmıştır.

2024 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Şırnak İl Genel Meclisi üye sayısı, 6 AK Parti, 23 DEM Parti olmak üzere 29’dur. Belediye Başkanlığına AK Parti’den Mehmet Yarka yüzde 47,58 oy alarak seçilmiştir.

2023 Türkiye genel seçimlerinde, Şırnak'ı temsilen TBMM'ye AK Parti'den 1 milletvekili (Arslan Tatar) ve DEM Parti’den 3 milletvekili (Nevroz Uysal Aslan, Mehmet Zeki İrmez, Ayşegül Doğan Dağlı) seçilmiştir.

## Nüfus

**Güncel Nüfus Değerleri** (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)

Şırnak ili nüfusu: **573.666**'dır. Bu nüfusun %78,91'i şehirlerde yaşamaktadır (2025 sonu). İlin yüzölçümü 7.078 km2dir. İlde km2ye **81 kişi** düşmektedir. (Bu sayı Cizre'de 375'dir.) İlde yıllık nüfus artışı % 0,50 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Cizre (%1,47) - Beytüşşebap (%-5,66)

09 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber **7 ilçe**, **19 belediye**, bu belediyelerde **101 mahalle** ve ayrıca **198 köy** vardır.

|  |
| --- |
| **2025 yılı sonunda Şırnak ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri** |
| **İlçe** | **Nüfus2024** | **Nüfus2025** | **Fark** | **NüfusArtışı %** | **BelediyeSayısı** | **MahalleSayısı** | **KöySayısı** | **KöyNüfusu** | **Şehirnüfusu** | **Şehirdeoturan %** | **Alanıkm2** | **km2'yedüşen kişi** |
| Beytüşşebap
 | 14.809
 | 13.971
 | -838
 | -5,66 | 1
 | 4
 | 27
 | 8.354
 | 5.617
 | 40,20
 | 1647
 | 8
 |
| Cizre
 | 163.883
 | **166.290** | 2.407
 | **1,47** | 1
 | 18
 | 30
 | 17.263
 | 149.027
 | 89,62
 | 444
 | **375** |
| Güçlükonak
 | 12.595
 | 12.562
 | -33
 | -0,26
 | 2
 | 6
 | 18
 | 4.715
 | 7.847
 | 62,47
 | 466
 | 27
 |
| İdil
 | 76.698
 | 76.548
 | -150
 | -0,20
 | 3
 | 9
 | 63
 | 37.532
 | 39.016
 | 50,97
 | 1148
 | 67
 |
| Merkez
 | 105.908
 | 105.697
 | -211
 | -0,20
 | 4
 | 24
 | 21
 | 15.391
 | 90.306
 | 85,44
 | 1701
 | 62
 |
| Silopi
 | 150.712
 | 152.610
 | 1.898
 | 1,26
 | 4
 | 22
 | 26
 | 20.855
 | 131.755
 | 86,33
 | 831
 | 184
 |
| Uludere
 | 46.221
 | 45.988
 | -233
 | -0,50
 | 4
 | 18
 | 13
 | 16.879
 | 29.109
 | 63,30
 | 841
 | 55
 |
| **Şırnak** | **570.826** | **573.666** | **2.840** | **0,50** | **19** | **101** | **198** | **120.989** | **452.677** | **78,91** | **7078** | **81** |

| Şırnak il nüfus bilgileri
 |
| --- |
| Yıl
 | Toplam
 | Sıra | Fark | Şehir - Kır |
| 1990 | 262.006 | 62 |  |   %48     125.264136.742     %52
 |
| 2000 | 353.197 | 54 | %35  |   %60     211.328141.869     %40
 |
| 2007 | 416.001 | 46 | %18  |   %62     256.352159.649     %38
 |
| 2008 | 429.287 | 44 | %3  |   %63     270.744158.543     %37
 |
| 2009 | 430.424 | 44 | %0  |   %63     271.436158.988     %37
 |
| 2010 | 430.109 | 45 | %0  |   %63     269.494160.615     %37
 |
| 2011 | 457.997 | 44 | %6  |   %63     290.307167.690     %37
 |
| 2012 | 466.982 | 43 | %2  |   %64     298.929168.053     %36
 |
| 2013 | 475.255 | 43 | %2  |   %62     296.790178.465     %38
 |
| 2014 | 488.966 | 43 | %3  |   %63     305.881183.085     %37
 |
| 2015 | 490.184 | 43 | %0  |   %62     304.228185.956     %38
 |
| 2016 | 483.788 | 43 | %1  |   %62     298.332185.456     %38
 |
| 2017 | 503.236 | 43 | %4  |   %62     311.887191.349     %38
 |
| 2018 | 524.190 | 43 | %4  |   %63     328.906195.284     %37
 |
| 2019 | 529.615 | 43 | %1  |   %63     335.652193.963     %37
 |
| 2020 | 537.762 | 41 | %2  |   %64     343.301194.461     %36
 |
| 2021 | 546.589 | 41 | %2  |   %65     354.247192.342     %35
 |
| 2022 | 557.605 | 41 | %2  |

## Konum

|  |
| --- |
| **Konum Bilgileri** |
| İlçe
 | Kuruluş Yılı
 | Önceden bağlı olduğu ilçe
 | Alanı km²
 | Rakım mt.
 | Merkeze km
 | Ulaşan Yollar
 |
| **Şırnak Merkez** |  |  | 1.701
 | 1.343
 |  | D.400-32, 73.01 |
| Beytüşşebap
 | Cumh.önce
 |  | 1.647
 | 1.546
 | 121
 | D.400-32=>73.25=>73.02 |
| Cizre
 | Cumh.önce
 |  | 444
 | 374
 | 49
 | /D.400-31, /D.430-01, D.380-03
 |
| Güçlükonak
 | 1990
 | Eruh
 | 466
 | 791
 | 76
 | D.400-31=>73.51=>73.55 |
| İdil
 | 1937
 | Cizre
 | 1.148
 | 765
 | 78
 | D.380-03
 |
| Silopi
 | 1960
 | Cizre
 | 831
 | 510
 | 76
 | /D.430-01
 |
| Uludere
 | 1957
 | Beytüşşebap
 | 841
 | 1.227
 | 50
 | D.400-32=>73.25 |
| **ŞIRNAK** | **1990** | **SİİRT** | **7.078** |  |  |  |

## Spor

Şırnak şehir stadyumu
2018-2019 Sezonu sonunda, Şırnak'ın futbol 3. Ligdeki temsilcisi Cizre Spor, grubunda 14.olmuştur. Voleybol erkek liglerinde Cizre Belediyesi 1. lige, Silopi Gençlik Merkezi de 2. Lige yükselmiştir. Ayrıca BAL'da ve kadın futbol liglerinde birer takımı vardır. Voleybol 2. Liglerinde 2 takımı kalmıştır. Hentbol erkeklerde Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Spor, 1. Ligde, Genç Yıldızlar SK da 2. Ligdedir. Ayrıca, Şırnak'ın 8 voleybol, 1 hentbol takımı daha bölgesel liglerde yer almıştır.

Futbol Türkiye Kupasında Cizre Spor, 2.turda elenmiştir. Erkekler Türkiye Kupası (hentbol)'nda Şırnak GHSİM SK. çeyrek finalde elenmiştir.

Önemli spor tesisleri: Şırnak Şehir Stadyumu (3.050) ve Cizre İlçe Spor Salonu (2.000).

## Ayrıca bakınız

* Şırnak ilindeki yerleşim yerleri listesi
* Şırnak Üniversitesi
* Şırnak ili genel seçim sonuçları
* Kızıl Medrese

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Şırnak Valiliği 6 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Şırnak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü 2 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.