Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# İlyas Bayraktutar

| İlyas Bayraktutar |
| --- |
|  |
| Doğum | 31 Ocak 1955 Kocaeli, Türkiye |
| Ölüm | 7 Eylül 1980 (25 yaşında) Viranşehir, Şanlıurfa, Türkiye |
| Defin yeri | İzmit Namazgah Şehitliği |
| Bağlılığı |  Türkiye |
| Branşı |  Jandarma |
| Hizmet yılları | 1980-1980 |
| Rütbesi |  Jandarma Asteğmen |
|  |

**İlyas Bayraktutar** (31 Ocak 1955 – 7 Eylül 1980), Türk asker. 12 Eylül Darbesi öncesinde PKK tarafından işkence ile öldürüldü.

## Askerliği

İlyas Bayraktutar, 1980 yılında askerlik görevini yerine getirmek için İstanbul Tuzla'ya asteğmen olarak gitti. 4 aylık acemi birliğinden sonra Şanlıurfa Viranşehir'e gönderildi. PKK'nın aktif olduğu bölgede okullardaki örgüt öğretmenlerinin Türk bayrağı çektirmediklerini, İstiklal Marşı söyletmediklerini gören Bayraktutar bu duruma müdahale etti, okullara bayrak çektirdi ve İstiklal Marşı'nı söyletmeye başladı.

## Ölümü

Yaptıklarını öğrenen PKK militanları tarafından yolu kesilerek ele geçirilen ve "halk mahkemesi" olarak kullanılan mağaraya götürülen İlyas Bayraktutar, önce çengele asıldı. Ardından kasıklarına, kulak arkalarına, kaburgalarına şişler sokuldu. Bazı organları kesildi. Son olarak yakıldı ve Ceylanpınar'a götürülüp Devlet Üretme Çiftliğinin kuyusuna atıldı.

## Hatırası

### Adının verildiği yerler

* Kocaeli İzmit Şehit İlyas Bayraktutar Parkı
* Kocaeli İzmit Şehit İlyas Bayraktutar Sokağı
* Kocaeli Başiskele Şehit Jandarma Asteğmen İlyas Bayraktutar Futbol Sahası

## Kaynakça
# 15 Ağustos 1984 PKK saldırıları

| 15 Ağustos 1984 PKK saldırıları |
| --- |
| Türkiye-PKK çatışması |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tarih | 15 Ağustos 1984 |
| Bölge | Şemdinli, Hakkâri ve Eruh, Siirt, Türkiye |
| Sonuç |
Türkiye-PKK çatışması başladı |

 |
| Taraflar |
|  Türkiye |  PKK |
| Komutanlar ve liderler |
|  |  Mahsum Korkmaz  Abdullah Ekinci |
| Kayıplar |
|
3 ölü 8 yaralı |
Yok |
|
3 sivil yaralı |

**15 Ağustos 1984 PKK saldırıları**, 15 Ağustos 1984 tarihinde Abdullah Öcalan'ın emir ve talimatıyla 21.30 sularında Siirt'in Eruh ve Hakkâri'nin Şemdinli ilçelerine PKK mensuplarınca baskın usulü saldırıdır. Siirt Eruh'a saldıracak grubun liderliğini Mahsum Korkmaz yaparken Hakkari Şemdinli'ye saldıracak grubun liderliğini Abdullah Ekinci yapmaktaydı.

Örgüt mensupları karakollara ve askeri lojmanlara bombalı ve silahlı saldırı düzenledi. Bu saldırılar sonucu Eruh'ta Jandarma Onbaşı Komando Er Süleyman Aydın saldırı anında ölürken, yaralanan Jandarma Astsubay Çavuş Memiş Arıbaş ise ilk olarak Van'da bir hastaneye, buradan da sağlık durumunun kötüye gitmesi nedeniyle Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırıldı ve burada öldü. Ayrıca saldırı sonucunda 3 sivil ve 9 kişi yaralandı. Jandarma birliğine ait çok sayıda silah, mühimmat, malzeme gasp edildi. PKK elemanları her iki ilçeyi de bir süre ellerinde tutarak ilçe meydanında, yöre kahvehanelerinde ve cami minarelerinden propaganda yaptı. Aynı zamanda saldırganlar Ziraat Bankası'nı soymak amacıyla banka personelinin evlerine baskın yaptılar. Bu saldırı örgütün yaptığı ilk büyük saldırı olarak kabul edilir. PKK üyeleri bu saldırıdan sonra Kuzey Irak'a geri döndü.

PKK, 15 Ağustos gününü "ilk kurşun günü" ve "diriliş bayramı" olarak yeni eylemler yaparak kutlama kararı aldı. PKK yandaşları her yıl 15 Ağustos gününde değişik eylemler yapmaktadırlar.

## Kaynakça
# Batı dünyası

Huntington'a göre medeniyetler. Lacivert renk Batı dünyasını simgelemektedir.
Avrupa Birliği (koyu mavi), aday (mavi) ve aday adayı (açık mavi) ülkeler
**Batı dünyası**, **Batı medeniyeti** ya da kısaca **Batı**, dünyanın diğer medeniyetlerine kıyasla Avrupa ve Kuzey Amerika ile Avustralya ve Yeni Zelanda'yı kastetmek için kullanılan siyasal kavram. Soğuk Savaş esnasında Batı kavramı Batı Bloku olarak Avrupa'daki ve Kuzey Amerika'daki komünist olmayan ülkeleri kastetmek için kullanılmıştır.

## Tanımlar

Soğuk Savaş döneminde, komünist olmayan ülkelerde, komünist ülkelere kıyasla daha fazla hak ve özgürlük olduğu iddiası ile oluşturulan **özgür dünya** kavramı da zaman zaman özellikle Batılı ülkeler tarafından *Batı dünyası* anlamında kullanılır. Ancak *Özgür dünya* tanımı genelde Japonya gibi Avrupalı olmayan ancak müttefik olan demokratik ülkeleri de kapsamakla birlikte, demokratik olmayan fakat Soğuk Savaş esnasında Batı ile müttefik olan özellikle Güney Amerika, Asya ve Afrika'daki ülkeleri kapsamaz.

## Tarihçe

Birçok tarihçiye göre Batı medeniyetinin kökleri Antik Yunan ve Roma medeniyetlerine dayanır. Avrupalıların Yeni Dünya'ya ulaşması ile Avrupa medeniyeti, ABD ve Kanada kültürlerinin de temelini oluşturmuştur.

## Din

Günümüzde Batı dünyasının büyük bir kısmı Hristiyan geleneğinden gelmektedir.

## Ayrıca bakınız

* Doğu dünyası

## Kaynakça
# Uyuşturucu ticareti

Uluslararası uyuşturucu rotaları
Dünyada başlıca eroin üreten ülkeler (kırmızıyla boyanmış)
ABD Güney Komutanlığı tarafından izlenen uyuşturucu kaçakçılığı hava yolları
**Yasa dışı uyuşturucu ticareti** veya **uyuşturucu ticareti**, uyuşturucu yasağı kanunlara tabi uyuşturucuların ekimi, üretimi, dağıtımı ve satışına dayalı küresel bir kara piyasadır. BM raporlarına göre küresel uyuşturucu ticareti 2003 yılı tahminleri ile 321.6 milyar Amerikan doları olup dünya ticaret hacminin %1'ini oluşturmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Altın Hilal
* Narko terörizm
* Organize suç
* Altın Üçgen
* Yolsuzluk
* Suriye'deki Captagon endüstrisi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Uyuşturucu ticareti ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* UNODC – United Nations Office on Drugs and Crime 2 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.– World Drug Campaign
* [1] - Phense and Phensedyl: A Story of Drug Smuggling in South Asia
* "The Forgotten Drug War", published by the Council on Foreign Relations
* Illicit drug issues by country, by the CIA29 Aralık 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Üretim

**Üretim**; insan ihtiyaçlarını karşılamak için mal ve hizmetlerin miktarını ya da faydalarını artırmaya yönelik çabalar olarak tanımlanabilir. Bu sebeple üretim, imalat kavramından ayrılır; zira imalat, üretimden farklı olarak sadece bir malın sayısını ya da faydasını arttırma çabasıdır. Ayrıca üretim, mal veya hizmet üreten bir işletmenin üç temel faaliyetlerinden birisidir.

## Notlar

## Ayrıca bakınız

* Üretici fiyat endeksi
* Üretim faktörleri
* Kapitalist üretim biçimi
* Üretim biçimi
* Üretim planlama
* Yalın üretim
* Üretim ilişkileri
* Üretim araçları
* Seri üretim
* Üretim yürütme sistemi
* Üretim yönetimi
* Üretim seviyelendirme
* Üretim fonksiyonu
* Üretim hattı
* İmalat
# Kaçakçılık

Kaçakçılara ait bir araba görseli.
**Kaçakçılık suçu**, yurda giriş veya çıkışı gümrüğe tabi bir eşyanın gümrük işlemleri yapılmadan ülkeye sokulması veya ülkeden çıkarılmasıdır. Gümrük işlemleri, devletin bazı mali hakları elde etmesine ve gümrükten geçen eşyanın standardını tespit etmeye yaradığından tüm kaçakçılık suçları kamu zararına neden olmaktadır. Kaçakçılık suçu nedeniyle oluşan kamu zararı eşyanın gümrüğe tabi tutulmamasından kaynaklandığından, uygulamada bu suça “gümrük kaçakçılığı suçu” da denilmektedir.

## Ayrıca bakınız

* Biyokaçakçılık
# Proletarya

**Proletarya** (/ˌproʊlɪˈtɛəriət/, Latince: proletarius), emek gücü dışında önemli bir ekonomik değere sahip olmayan, ücret karşılığında çalışan toplum üyelerinden oluşan bir sosyal sınıftır. Bu sınıfa mensup bireylere **proletaryen** ya da **proleter** denir. Marksist felsefeye göre, kapitalizm koşullarında proletarya, üretim araçlarına sahip olan burjuvazi sınıfı adına çalışmak zorunda kalan ve bunun karşılığında düşük ücretlerle yetinmeye zorlanan, sömürülen bir sınıftır.

Karl Marx, bu kapitalist baskının proletaryaya ulusal sınırları aşan ortak ekonomik ve siyasi çıkarlar sağladığını savundu. Ona göre bu durum, işçi sınıfını birleşmeye, kapitalist sınıftan iktidarı almaya ve sonunda sınıf ayrımlarının olmadığı sosyalist bir toplum kurmaya yöneltir.

## Marksist teoride proletarya

Marksist teoride proletarya üretim araçlarına sahip olmayan sınıfın adıdır. Proleter ücret alan işçidir. Proletarya, Feodalizmin çözülmesiyle mülksüzleşen insanların, Emek gücünü belli bir ücret karşılığında satmaktan başka yaşam seçeneği kalmamasıyla ortaya çıkan, üretimdeki konumları itibarıyla belirli bir grup oluşturan kesimin sınıfsal olarak tanımlanmasıdır.

Marksizm proletarya ve burjuvaziyi (kapitalist sınıf) birbirinin zıddı iki pozisyona koyar, örnek olarak fabrika işçisi ücretini olabildiğince fazla almak isterken patron sayılan üretim araçlarına sahip insanlar da olabildiğince az vermeye çalışır. Bunun da ötesinde, her iki sınıf, üretimdeki yerleri ve toplumsal yaşamdaki konumlarıyla tamamen çatışma halindedirler. Bu çatışma geçici ve aşılabilir değildir aksine, ancak sınıfsız topluma geçildiğinde bitecek bir çatışmadır. Proletaryanın sınıfsal çıkarları, Marksist teoriye göre, mevcut toplumsal sistemin tamamen aşılmasını ve bir sınıf olarak kendisinin de ortadan kalkmasını gerektirmektedir, oysa *burjuvazi* kendi varlığını bu sistemin devam ettirilmesinde bulur.

Marksizm'e göre kapitalizm işçi sınıfının burjuvazi ("kapitalistler", üretim araçlarına sahip olanlar) tarafından sömürülmesine dayanır. Bu sömürü şöyle gerçekleşir: işçiler, kendi başlarına üretim araçlarına sahip olmayanlar, hayatlarını sürdürmek için bir iş bulmak zorundadırlar. Bir kapitalist tarafından işe alınırlar ve onun adına çalışmaya başlayarak ortaya çeşitli ürünler koyarlar. Daha sonra bu mal/ürünler kapitalistin kendi malı olur ve kapitalist bunları pazarlayarak/satarak gelen paranın hepsine el koyar. Kazanılan paranın bir bölümü işçinin "yevmiye"sine ayrılırken, diğer kısım (artı değer) giderler çıktıktan sonra kapitaliste kar olarak kalır ve döngü böyle devam eder. Yani "kar" bütünüyle emekten kaynaklanmaktadır. Bu yüzden Marksizme göre, birileri ortaya konan ürünün karşılığını tam olarak alamamakta birileri de emek harcamadan ürünün karşılığını hak etmeden almaktadır. Sınıf mücadelesi de tam bu noktadan temellenip çelişik toplum yapısına zemin hazırlamaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Burjuvazi
* İşçi sınıfı
* Proletarya diktatörlüğü
* Köylü sınıfı
* Emek fazlası
* Artı değer

## Kaynakça
# Devrimci

**Devrimci**, devrime etkin biçimde katılan ya da onu destekleyen kişidir. Ön ad olarak kullanıldığında ise, toplum ya da insan davranışı üzerinde derin etkiler bırakan olguları belirtir.

## Direnişçi-devrimci

Direnişçi-devrimci "baskı altındaki topluluk, toplum veya halkların bu baskıya karşı koyarak mevcut sistemi yıkma ve bunun yerine yeni bir sistem yaratma çabası" olarak tanımlanmaktadır. Sistemin ne ve nasıl olacağı direnişçi-devrimci duruş tarafından değil, söz konusu kişi ya da kişilerin yapacağı direniş ve yaratacağı devrimin karakteri tarafından belirlenmektedir. *Devrimci* sözcüğü çoğu kez Marksist-Leninistler, komünistler ve sosyalistler ile özdeşleşmiştir lakin mevcut sistemin yerine farklısını tesis etmek isteyen anarşistler, demokratlar, faşistler, İslamcılar, liberaller, liberteryenler, milliyetçiler ve cumhuriyetçiler için de kullanılır.

## Galeri

* Fransız İhtilali liderlerinden Maximilien Robespierre
* Che Guevara: Küba gerillaları ile enternasyonalist gerillaların lideri ve devrimci
* Laik Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk
* Fidel Castro, Küba Devriminin önderidir. 1959-1976 Küba Başbakanı, 1976-2008 yılları arasında devlet başkanlığı yapmıştır.16 Ekim 1953'te Santiago'daki Küba Yüksek Mahkemesi'nde yapılan yargılamada **Sayın yargıç siz beni mahkûm edin! Tarih beni haklı çıkaracaktır!** (*La Historia Me Absolvera) bu ünlü savunmanın sahibidir*
# Milli Aşireti Ayaklanması

| Milli Aşireti Ayaklanması |
| --- |
| İç Cephe-Ayaklanmalar |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tarih | 1 Haziran-8 Eylül 1920 |
| Bölge | Urfa |
| Sonuç |
İsyan bastırıldı. |

 |
| Taraflar |
|  Ankara Hükûmeti |  Milli aşireti |

**Milli Aşireti Ayaklanması** (1 Haziran-8 Eylül 1920), Urfa’da yaşayan Milli aşiretinin Fransızlarla iş birliği yaparak çıkardığı ayaklanmadır. Millî kuvvetlerce bastırılmıştır.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Fransız, İngiliz ve Ermeni faaliyetlerinin artması, bölgede yaşayan Kürt aşiretlerini de kışkırtmaları sonucunda Milli aşireti ayaklanmıştır. Aşiret liderlerinden Mahmut, İsmail, Halil ve diğer şahıslar Fransız ve İngilizlerle temasa geçerek Siirt’ten Dersim’e kadar olan bölgeyi idareleri altına almak için harekete geçtiler.

Milli aşiretinin ayaklanmasının bastırılması için 13. Kolordu görevlendirildi. 18 Haziran 1920’de asilerle çarpışma başladı. Viranşehir bölgesine kadar saldıran asilere nasihat heyetleri gönderilmiş ise de olumlu bir netice alınamadı. Fransız işgali altındaki bölgeden aldıkları üç bin atlı ve develi ile bin kadar piyadeden ibaret bir kuvvetle 24 Ağustos 1920’de Viranşehir asiler tarafından işgal edildi.

Atatürk Nutuk’ta konuyu şöyle açıklar. “Asiler, aman dilemek maksadıyla geldiklerini söyleyerek o bölgedeki komutanlarımızı kandırarak tedbir almakta ihmale sevk ettiler. Bu sırada, o civarda dağınık halde bulunan müfrezelerimize hücum ederek Viranşehir’i işgal ettiler. Haberleşme ve bağlantımıza engel olmak üzere de, o bölgedeki bütün telgraf hatlarını kestiler.”

Viranşehir'i işgal eden asiler devlete bağlı olan Karakeçili aşireti mensuplarını öldürdükleri gibi, askerlerin, subayların mallarını da yağma ettiler.

İsyanı bastırmak için 13. Kolordudan Beşinci Tümen görevlendirildi. Devlete bağlı vatansever aşiretlerin de desteği ile isyancılar yenilerek güneye, çöl tarafına (Suriye) kaçtılar.

## Dış bağlantılar

*

## Kaynakça
# Cemil Bayık

| Cemil Bayık |
| --- |
| Doğum | 26 Şubat 1955 Aşağıçakmak, Keban, Elazığ |
| Milliyet | Kürt |
| Diğer ad(lar)ı | Cuma |
| Eğitim | Ankara Üniversitesi |
| Tanınma nedeni | KCK yürütme konseyi eş başkanı |
|  |

**Cemil Bayık** veya kod adı ile **Cuma** (d. 26 Şubat 1955, Elazığ), KCK eş başkanı ve PKK yürütme konseyi üyesi. PKK'nın yaşayan beş kurucusundan biridir. Murat Karayılan ve Bahoz Erdal'la birlikte PKK'nın yönetim kurulunu oluşturmaktadır. Ayrıca 12 kişilik KCK yürütme konseyinin bir üyesidir.

## Hayat

Cemil Bayık 26 Şubat 1955'te Rahan-Mustafa Bayık çiftinin çocukları olarak Elazığ'ın Keban ilçesinin Aşağıçakmak köyünde doğdu. 1970'li yılların başında, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinde öğrenci olduğu dönemde Kemal Pir'in aracılığıyla Abdullah Öcalan'la tanışmıştır.

Abdullah Öcalan, Haki Karer, Duran Kalkan, Ali Haydar Kaytan ve Mazlum Doğan'ın etrafında 1973'ten itibaren ideoloji odaklı düzenli toplantılar yapan ve Kürdistan Devrimcileri olarak anılacak olan bir grubun üyesiydi. PKK'nın 1978'deki ilk toplantısında Bayık, örgütün Genel Sekreter Yardımcılığına atanarak PKK'nın (Abdullah Öcalan'dan sonra) ikinci adamı oldu. Bayık, Kalkan, Kaytan ve diğerleri, 1984 yılının Temmuz ayında Türk ordusuna karşı silahlı savaşın başlaması emrini verdiler. 1995'e kadar PKK'nın askeri kanadı Artêşa Rizgariya Gelê Kurdistan (ARGK) veya Halk Kurtuluş Ordusu'nun lideri olarak görev yaptı. Doksanların başında, PKK'nın Lübnan'daki Suriye kontrolündeki Bekaa Vadisi'ndeki eğitim kampı olan Mahsum Korkmaz Akademisi'nde kamp direktörüydü.

Örgüt üzerinde askeri ve ideolojik anlamda etkisini sürdürmeye devam eden Bayık'ın zaman içerisinde yüzlerce örgüt üyesini infaz ettiği iddia edilmektedir.

Bayık, Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı tarafından 28 Ekim 2015'ten beri yayımlanan "en çok aranan teröristler" listesinin kırmızı kategorisinde yer almaktadır. Bakanlık kendisini yakalayan veya yakalanmasıyla sonuçlanacak bilgi paylaşan kişi veya kişilere 10 milyon ₺'ye kadar ödül verileceğini belirtmektedir.

6 Kasım 2018'de Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı "Rewards for Justice" (Adalet için Ödül) programı kapsamında aralarında Cemil Bayık, Duran Kalkan ve Murat Karayılan'ın da olduğu üç PKK yöneticisi hakkında bilgi veren kişi veya kişilere para ödülü verileceğini belirtti. ABD'nin Avrupa ve Avrasya İşlerinden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Matthew Palmer yaptığı açıklamada Cemil Bayık hakkında kimlik ya da yer tespitini mümkün kılacak bilgiler paylaşılması karşılığında 4 milyon $ para ödülü verileceğini açıkladı.

7 Nisan 2021'de 6415 sayılı "Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunun" 3. ve 4. maddeleri gereğince İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ile Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre 377 kişi ve 12 kuruluş ile birlikte Türkiye'deki mal varlığı donduruldu.

Vikisöz'de Cemil Bayık ile ilgili sözleri bulabilirsiniz.

## Kaynakça
# Mazlum Doğan

| Mazlum Doğan |
| --- |
| Doğum | 1958 Karakoçan, Elazığ |
| Ölüm | 21 Mart 1982 (24 yaşında) Diyarbakır Cezaevi |
| Ölüm sebebi | Kendisini yakarak veya asarak intihar ettiği ve örgüt içi infaz edildiği iddia edildi |
| Eğitim | Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi |
| Uğraş | Gazeteci, Aktivist |
| Tanınma nedeni | PKK Merkez komite üyesi. |
| Ebeveyn(ler) | Kazım Doğan Kebire Doğan |
|  |

**Mazlum Doğan** (1958, Karakoçan, Elazığ - 21 Mart 1982, Diyarbakır), PKK'nın kurucuları arasında yer alan merkez komite üyesi.

## Hayatı

Kürt kökenli olan Mazlum Doğan Elazığ ilinin Karakoçan ilçesinde dünyaya geldi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi'ni bitirdi, daha sonra da bir süre İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü'nde okudu. 1976 yılında okulu bırakarak bazı öğrenci hareketlerine katıldı. *Serxwebûn* adlı derginin ilk genel yayın yönetmenliğini yapmıştır.

Okuldan ayrıldıktan sonra PKK kuruluş çalışmalarına katıldı. PKK merkez komite üyesi iken 1979 Kasım ayında Urfa ile Mardin arasında bir takside yolculuk yaparken üç arkadaşı ile birlikte gözaltına alındı. 1979 yılında PKK üyeliği ve kurucularından birisi olma hasebiyle tutuklanarak Diyarbakır Cezaevi'ne konulmuştur.

## Ölümü

Ölümü ile ilgili farklı kaynaklarda farklı sebepler belirtilirken ilk olarak 1982 senesinde Diyarbakır Cezaevinde olan Orhan Miroğlu Mazlum'un kendini asarak intihar ettiğini iddia etmiştir. Aynı şekilde Abdullah Öcalan da kendini astığını iddia etmiştir.

PKK medyası Serxwebûn dergisinin Mayıs 1982 tarihli sayısında bir haftalık işkence ardından boğularak öldürüldüğü iddia edilmiştir.

PKK'nın silahlı kanadı HPG ve örgütün haber merkezi ANF ise 3 kibrit çöpü ile kendini yakarak intihar ettiğini iddia etmiştir.

### Örgüt içi infaz tartışmaları

Mazlum Doğan örgüte Apocular denilmesinden duyduğu rahatsızlık ve örgütün Marksist-Leninist duruşuna karşı geldiği sebepleriyle Abdullah Öcalan'ın emriyle infaz edildiği iddia edilmiştir. Bu iddia Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından da savunulmuştur.

## Geleneği

İntiharı *Bu Kalp Seni Unutur mu?* dizisinin beşinci bölümünde işlenmiştir. Mazlum Doğan adına gerek Türkiye'de gerekse Almanya başta olmak üzere çeşitli ülkelerde gençlik festivalleri düzenlenmektedir.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* Zana, Mehdi (1983). *Diyarbakır 5 No'lu*. Avesta Yayınları. ISBN 975-8637-83-5.

## Dış bağlantılar

* Mahkeme tutanaklarının tamamı7 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Cuma Tak

| Cuma Tak |
| --- |
| Doğum | 1956 Siverek, Şanlıurfa |
| Ölüm | 10 Eylül 1979 (23 yaşında) Hilvan, Şanlıurfa |
| Uğraş | Militan |
|  |

**Cuma Tak** (d. 1956; Siverek - ö. 10 Eylül 1979; Hilvan), PKK'nın kurucularından olan Kürt militan. Mehmet Celal Bucak’a bağlı Bucak aşireti ile girdiği silahlı çatışmada yakalanıp öldürüldü.

## Yaşamı

Cuma Tak, 1956 yılında Şanlıurfa'nın Siverek ilçesinde dünyaya geldi. Orta öğretimini Siverek'te tamamladı. Tunceli'de öğretmen okulunda öğrenci iken 1975 yılında PKK'nın kuruluş çalışmalarına katıldı. 10 Eylül 1979 tarihinde Siverek'te Mehmet Celal Bucak'a bağlı kişilerle girdiği silahlı çatışmada yakalandı. Ardından bu kişilerce kurşuna dizilerek öldürüldü.

## Ölümü

PKK, ilk isyan denemesini Cuma Tak'ın da katılımıyla 1979 yılında "feodal ağa" olarak tanımladığı Adalet Partisi Urfa Milletvekili Bucak aşireti lideri Mehmet Celâl Bucak'a saldırarak başlatmıştır. Önceden planlanan olayda Cuma Tak ile Abdurrahman Manap, Sadun Demirkoç, Ali Çat ve Cuma Bozkoyun Bucak köylerine gitmiş, aşiret üyeleriyle silahlı çatışmaya girmiş ve ardından aşiret mensupları tarafından bir evde sıkıştırılmıştır. Bir gün süren silahlı çatışmanın ardından evi ve samanlığı ateşe vermişlerdir.[*kim?*] Olayda Cuma Tak'ın yanındaki dört kişi ölmüş, Tak sağ yakalanmıştır. Ardından el ve ayakları bağlanarak, traktördeki ölülerle birlikte Bucak köylerinde gezdirilmiş, ardından bir evin önüne çıkarılıp kurşuna dizilmiştir. Tüm ölülerin kol ve bacaklarına taş ağırlıklar bağlanmış ve Fırat nehrine atılmıştır.

## Kaynakça
# Mehmet Celal Bucak

**Mehmet Celal Bucak** (d. 1936, Siverek - ö. 16 Temmuz 1983), Türk siyasetçidir.

Ortaokul mezunuydu. Çiftçilik, TBMM'de 15. ve 16. Dönem Adalet Partisi Şanlıurfa Milletvekilliği yaptı. Evli ve beş çocuk babasıydı. Bucak aşiretinin lideriydi. 30 Temmuz 1979 tarihinde Cuma Tak önderliğindeki PKK militanları Bucak'a suikast düzenledi. Bucak suikasttan yaralı olarak kurtuldu. 1983 yılında geçirdiği kalp krizi sebebiyle yaşamını yitirdi.

## Kaynakça
# Bikâ Vadisi

Bika Vadisi'nden görünüm
**Bikâ' Vadisi** (Arapça: وادي البقاع *Vâdî'l-Biḳâʿ*), Orontes olarak da adlandırılan Asi Nehri'nin doğduğu Lübnan'ın doğu kısmında bir vadi. Romalılar döneminde önemli bir tarım bölgesi olan vadi, günümüzde ise Lübnan'ın en önemli tarımsal alanıdır.

Beyrut'un 30 km kadar doğusunda bulunur. Bozulmuş Akdeniz iklimi görülür. Yazları sıcak ve kurak, kışları az soğuk ve kar yağışlı geçer.
# Mehmet Can

| Mehmet Can |
| --- |
| Türkiye Adalet Bakanı
 |
| **Görev süresi** 5 Ocak 1978 - 12 Kasım 1979
 |
| Yerine geldiği | Necmettin Cevheri
 |
| Yerine gelen | Ömer Ucuzal
 |
| Türkiye Gümrük ve Tekel Bakanı
 |
| **Görev süresi** 21 Haziran 1977 - 21 Temmuz 1977
 |
| Yerine geldiği | Orhan Öztrak
 |
| Yerine gelen | Gün Sazak
 |
| Türkiye Büyük Millet Meclisi 15., 16. ve 18. dönem milletvekili
 |
| Seçim bölgesi | 1973 – Adana 1977 – Adana 1987 – Adana
 |
| Kişisel bilgiler
 |
| Doğum
 | 1927 İslahiye, Gaziantep
 |
| Ölüm
 | 2 Kasım 2010 (83 yaşında)
 |
| Partisi
 | Cumhuriyet Halk Partisi (1973-1980) Sosyaldemokrat Halkçı Parti (1987-1991)
 |

**Mehmet Can** (1927, İslahiye, Gaziantep - 2 Kasım 2010, Ankara), Türk siyasetçi.

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirmiştir. Adana Maiyet Memurluğu, Uluborlu, Ünye, Bahçe, Kadirli, Tuzluca, Söke Kaymakamlıkları, İçişleri
Bakanlığı Müşavirliği ve Nüfus İşleri Genel Müdürlüğü Şube Müdürlüğü, TBMM 4. (XV), 5. (XVI) ve XVIII. Dönem Adana Milletvekilliği ile Gümrük ve Tekel ve Adalet Bakanlıkları yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.

## Kaynakça

| Siyasi görevi
 |
| --- |
| Önce gelen: **Necmettin Cevheri** | **Türkiye Adalet Bakanı** 5 Ocak 1978 - 12 Kasım 1979
 | Sonra gelen: **Ömer Ucuzal** |
| Önce gelen: **Orhan Öztrak** | **Türkiye Gümrük ve Tekel Bakanı** 21 Haziran 1977 - 21 Temmuz 1977
 | Sonra gelen: **Gün Sazak** |