Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ev otomasyonu

Oda kontrol paneli
CITIB-AMX kontrol paneli
**Ev otomasyonu** veya **akıllı ev**, evler için olan bina otomasyonlarından biridir. Son yılların gelişen teknolojisi olarak kabul edilir. Bir **ev otomasyon** sistemi; aydınlatma, iklim, eğlence sistemleri gibi ev özelliklerini izler veya kontrol eder. Ayrıca erişim kontrolü ve alarm sistemleri gibi ev güvenliğini de içerebilir. Yapı mühendisliği ve inşaat mühendisliği için son yıllarda önemli olmuştur.

## Uygulamalar ve teknolojiler

**Ev otomasyonu**, çeşitli farklı alanlarda yaygındır:

* Isıtma, havalandırma ve iklimlendirme (HVAC) sistemi
* Aydınlatma kontrol sistemi
* Akıllı şebeke ve akıllı sayaç ile cihaz kontrolü ve entegrasyon
* İç mekan konumlandırma sistemi
* Yaşlılar ve engelliler için ev otomasyonu
* Air Quality Egg

## Ev otomasyonu şirketleri

* Aeotec
* Alarm.com
* AlertMe
* Amaryllo
* AMX
* Arçelik
* Arlo
* Audio
* August
* Blink
* BTicino
* Control4
* Crestron
* Daintree
* Dropcam
* Dynalite
* Ecobee
* Electronics Design Group
* Ember
* Eve
* Extron
* Garageio
* Google Nest
* GreenPeak
* Hive
* Honeywell
* Insteon
* Interra
* Invoxia
* ISmartAlarm
* Lagotek
* LIFX
* Logitech
* Makel
* Marata
* MAS
* Misfit
* Multitek
* Muzzley
* Netatmo
* Netelsan
* Ring
* Sensibo
* Shifra
* Somfy
* Teknoline
* TP-Link
* Unity
* Vestel
* Videocom
* Vivint
* WEMO
* Withings
* Xiaomi
* Yale
* Zipato

## Ev otomasyonu yazılımları

### Açık-kaynak yazılımlar

* AllJoyn (AllSeen Alliance)
* Home Assistant
* IoTivity (Open Connectivity Foundation)
* LinuxMCE
* OpenHAB
* OpenRemote
* QIVICON
* OpenMotics
* Jeedom
* ioBroker
* AGO Control
* Domoticz
* FHEM
* Calaos
* Pimatic
* Homebridge.io
* Smarthomatic
* EventGhost
* MyController
* PiDome
* HomeGenie

### Ticari yazılımlar

* Microsoft HomeOS
* HomeSeer
* HomeKit

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Ev ağı
* Robotik
* Robot süpürge
* Gezgin robot
# Mekanik dış iskelet

ABD orduna ait bir mekanik eksoskeleton maketi
Hala geliştirilmekte olan bir mekanik eksoskeleton
Mekanik dış iskeletler Crysis serisine konu olmuştur.
**Mekanik Eksoskeleton** veya Mekanik Dış İskelet giyen kişiyi korumak ve ona yardımcı olmak için tasarlanmışlardır. Örnek olarak askerleri veya inşaat işçilerini korumak ve onlara yardım etmek veya başka tehlikeli çevrelerde bulunan insanların hayatta kalmalarına destek sağlamaktadır. Ayrıca yaşlılara ve sağlık durumu kötü olan bireylere hareket etmede destek olabilecek protezler geliştirilmesi gelecekte geniş bir tıbbi pazarı olanaklı kılmaktadır. Diğer fayda sağladığı alanlar kurtarma çalışmasıdır, çökmüş binalarda bu makine içerisinde bulunan bir cankurtaranın ağır enkazları kaldırmasına ve aynı zamanda düşen molozlardan korumasına da olanak sağlar.

İlk eksoskeleton General Elektrik ortaklığında Amerika Birleşik Devletleri Ordusu tarafından 1960 yıllarında *Hardiman* adı altında geliştirilmiştir, bu makine vasıtasıyla 150 kg ağırlığında bir cisim taşıyanlar sanki 1 kg taşıyormuş gibi hissetmiştir. Ancak 680 kg ağırlığından dolayı mantıksızdı.

Çalışmakta olan Mekanik Eksoskeleton örnekleri yapılmış fakat günümüzde pek fazla yaygınlaşmamıştır. Uygun güç kaynağı sorunu dahil olmak üzere çözülmesi gereken birçok sorunları bulunmaktadır.

## Kaynakça
# Uzay asansörü

Uzay asansörü diyagramı
**Uzay asansörü**, önerilen bir gezegenden uzaya taşıma sistemidir. Ana bileşenin, yüzeye sabitlenmiş ve uzaya uzanan bir kablo olması planlanmaktadır. Tasarımın, araçların kablo boyunca, Dünya'nınki gibi bir gezegensel yüzeyden, büyük roketler kullanılmadan doğrudan uzaya veya yörüngeye gitmesine izin vermesi öngörülmektedir. Dünya merkezli bir uzay asansörü, bir ucu ekvator yakınındaki yüzeye, diğer ucu ise jeostatik yörüngenin ötesindeki uzayda bulunan bir kablodan oluşacaktır. Alt uçta daha güçlü olan rekabet eden yerçekimi kuvvetleri ve üst uçta daha güçlü olan dışa/yukarı merkezkaç kuvveti, kablonun Dünya üzerinde tek bir pozisyonda yukarıda, gerilim altında ve hareketsiz kalmasıyla sonuçlanacaktır. Kablo açıldığında, tırmanıcılar, yüklerini yörüngeye bırakarak, kabloyu mekanik yollarla uzaya tekrar tekrar tırmanabileceklerdir. Tırmanıcılar ayrıca kargoyu yörüngeden yüzeye geri döndürmek için kabloyu indirebilirler.

Yer eş zamanlı yörüngeye ulaşan bir kule kavramı ilk olarak 1895'te Konstantin Tsiolkovski tarafından ortaya atıldı. Önerisi, Dünya yüzeyinden sabit konumlu yörüngenin yüksekliğine ulaşan bağımsız bir kule içindi. Tüm binalar gibi, Tsiolkovski'nin yapısı da ağırlığını aşağıdan destekleyerek baskı altında olacaktı. 1959'dan bu yana, uzay asansörlerine yönelik çoğu fikir, sistemin ağırlığının yukarıdan merkezkaç kuvvetleri tarafından kaldırılmasıyla, tamamen gerilebilir yapılara odaklandı. Çekme kavramlarında, bir uzay bağı, sabit yörüngenin ötesindeki büyük bir kütleden zemine kadar uzanır. Bu yapı, Dünya ile karşı ağırlık arasında baş aşağı bir şakül gibi gerilim altında tutulur. Kablo kalınlığı gerilime göre ayarlanır, maksimumu sabit bir yörüngede ve zeminde minimumdur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Uzay asansörü ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* The Economist: Waiting For The Space Elevator 20 Ağustos 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (June 8, 2006 – subscription required)
* CBC Radio Quirks and Quarks November 3, 2001 *Riding the Space Elevator*
* Times of London Online: Going up ... and the next floor is outer space 29 Nisan 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* *The Space Elevator: 'Thought Experiment', or Key to the Universe?* 1 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. By Sir Arthur C. Clarke. Address to the XXXth International Astronautical Congress, Munich, September 20, 1979.
# İyon motoru

NASA 2.3 kW NSTAR iyon motoru
**İyon motoru**, uzay aracı itki sistemi için kullanılan bir elektrikli itki sistemidir. İyon motoru elektrik iyonlarını hızlandırarak itme oluşturur.

İyon motorları, 1-7 kW kapsayan bir giriş gücü, 20–50 km/s egzoz hızı, 25-250 milinewton itiş ve %65-80 verimliliğe sahiptir. İyon motorları SMART-1 (ESA), Deep Space 1 (NASA) ve Hayabusa (JAXA) ve Dawn gibi uzay sondalarında kullanılmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta İyon motoru ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* NASA Jet Propulsion Laboratory5 Nisan 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* Colorado State University Electric Propulsion & Plasma Engineering (CEPPE) Laboratory 18 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* Geoffrey A. Landis: *Laser-powered Interstellar Probe* (İngilizce)
* Choueiri, Edgar Y. (2009). New dawn of electric rocket. The Ion Drive 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* The revolutionary ion engine that took spacecraft to Ceres 4 Ocak 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
# Yıldızlar arası yolculuk

Varsayımsal solucan deliği indüksiyonu itkili uzay aracı*nın bir ressam gözünden çizimi, kısmen Miguel Alcubierre'in 1994 tarihli Alcubierre Aracı'ndan esinlenilerek.* Kaynak: *NASA CD-98-76634, Les Bossinas tarafından.*
**Yıldızlar arası yolculuk**, yıldızlar arasında insanlı ya da insansız yapılan seyahat. Uzay gemileriyle yıldızlar arası yolculuk konsepti bilimkurgunun temel ögelerinden biridir. Yıldızlar arası yolculuk, gezegenler arası yolculuktan olağanüstü düzeyde daha zordur.

Bu konuda pek çok bilimsel makale yayımlanmıştır. Yıldızlar arası yolculuklar yapabilmek için insanlığın Albert Einstein'a göre imkânsız olanı başararak ışık hızına ulaşması gerektiği düşünülebilirse de *(ki, ışık hızına ulaşmak kütleli olan bir maddeye sonsuz bir enerji uygulamak ya da kütlesiz bir maddeye enerji uygulamak ile mümkündür)* insanların uzayda kendi kendilerine yetecek bir komüniteyi barındırabilecek bir araç yapmaları ve geri dönüşsüz olarak bu yolculuğa çıkacak gönüllüler bulmaları durumunda gerçekleşme ihtimali olan eylemdir.

Güneş sistemine en yakın yıldız olan Proxima Centauri'ye olan uzaklık 4,24 ışık yılı yani 4,01 1013 kilometredir.
# Teslimat dronu

**Teslimat dronu**, teslimat amacıyla kullanılan insansız hava aracıdır. Teslimat dronları tipik olarak otonom ve elektriklidir. COVID-19 pandemisi zamanında teslimat dronları yaygın olarak posta, yemek teslimi ve paket teslimi'nde, ayrıca kan ürünleri, aşılar, ilaçlar, tıbbi numuneler ve tıbbi ürünleri taşımak için kullanıldı.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Teslimat dronu ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

## Ayrıca bakınız

* İnsansız hava araçları düzenlemesi
* Otomatik depolama ve geri alma sistemi
* Teslimat robotu
# Uçan otomobil

Terrafugia Transition
**Uçan otomobil**, hem karada hareket edebilen hem de uçuş kabiliyetine sahip olan bir otomobildir. Uçan otomobiller, genellikle hem açık gökyüzünde uçma hem de yol boyunca rahat ve esnek bir şekilde sürme özgürlüğüne sahip geri çekilebilir kanatlara sahip küçük bir uçak olarak tanınır. "Uçan otomobil" terimi bazen hovercar'ları (hava yastıklı araba), eVTOL ve VTOL kişisel hava aracı da kapsayacak şekilde kullanılır. Uçan otomobillerin çoğu entegre veya modüler olmak üzere iki stilden birine sahiptir.

İlk kez 2009 yılında ABD Savunma İleri Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA), 2015 yılına kadar dört kişilik bir kara taşıtı geliştirmek için 65 milyon dolarlık Transformatör programını başlattı.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* BBC News Flying cars in 25 years 8 Ağustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., BBC News Online, September 22, 2004.
* Brown, Stuart F. Why We’re Not Driving the Friendly Skies 24 Aralık 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., *The New York Times* online, August 22, 2014, and in print on August 24, 2014, on p. AU1 of the New York edition.
* Feltman, Rachel. Why Don't We Have Flying Cars? 29 Ocak 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., *Popular Mechanics*, February 21, 2013.
* Hakim, Danny. A Helicopter of One’s Own 25 Aralık 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., *The New York Times* online, June 16, 2014, and in print on June 17, 2014, p. D2 of the New York edition.
* Hodgdon, Theodore, A.; Onosko, Tim (1979), "At Last —a Convertible Auto-Plane", *Wasn't the Future Wonderful?: A View of Trends and Technology from the 1930s*, Dutton, ss. 152-153, ISBN 978-0525475514

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Uçan otomobil ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Roadable Times 12 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., pictures and descriptions of over 70 designs of flying cars and roadable aircraft past and present.
* Waterman Aerobile at the Smithsonian
* Terrafugia Transition video on TED22 Şubat 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

## Ayrıca bakınız

* Uçan araba
* Terrafugia Transition
* Baykar Cezeri
# Uzay uçağı

Bir uzay mekiği
**Uzay uçağı**, hem Dünya atmosferinde bir uçak olarak hem de uzayda bir uzay aracı olarak çalışan bir hava aracıdır. Görünüş olarak kanat ile donatılmış bir uzay aracı şeklindedirler. Uzaya tamamen roket bazlı veya hava solunumlu jet motoru aracılığı ile ulaşmakta ve planör gibi inmektedirler.

## Kaynakça
# Hidromobil

**Hidromobil**, hidrojen gazıyla çalışan araçlara denir. Bu araçlar alternatif enerjili (erkeli) araçlar sınıfında olup fosil yakıt kullanmazlar. Egzoz çıktısı olarak su çıkarırlar. Bu özelliklerinden dolayı doğaya zarar vermezler.

## Ayrıca bakınız

* Hidrojen
* Yakıt hücresi
* Ankara Üniversitesi Hidromobil Takımı

## Dış bağlantılar

* Tübitak Yarışlar
# Otonom araba

Junior adı verilen bu araç, Stanford Üniversitesi'ndeki bir ekip tarafından Volkswagen Passat modifiye edilerek otonom hale dönüştürülmüş.
General Motors'un ürettiği Firebird II, metal iletken döşenerek oluşturulmuş otoyol şeritlerini takip edebilen ilk "elektronik beyin"e sahip otomobil.
**Otonom araba** bilinen diğer adlarıyla **robot araba**, **sürücüsüz araba**, çevresini algılayabilen ve çok az insan girdisi veya hiç girdi olmadan hareket edebilen bir otomobil türüdür. Otomotiv ve bilgi teknolojisi şirketlerinin birge çabaları ve ortak girişimleri ile geliştirildi.

Otonom arabalar; radar, yapay zekâ, bilgisayar görüşü, mekatronik, çoklu ajan sistemi, Lidar, sonar, GPS, odometre ve atalet gibi ölçüm birimleri kullanarak çevrelerini algılamaya yarayan çeşitli sensörleri içinde bulundururlar. Gelişmiş kontrol sistemleri; uygun gezinme yollarını, engelleri ve ilgili işaretleri tanımlamak için duyusal bilgileri yorumlar. Ayrıca, son zamanlarda robotaksi, araçların interneti, araç otomasyonu, otonom kamyon, mürettebatsız araç, uçan otomobil gibi teknolojiler de gelişmiştir.

Potansiyel faydalar arasında azaltılmış maliyetler, artırılmış güvenlik, artırılmış mobilite, artırılmış müşteri memnuniyeti ve azaltılmış suç sayılabilir. Güvenlik avantajları arasında trafik çarpışmalarında azalma, bunun sonucunda azalan yaralanmalar ve sigorta dahil olmak üzere diğer maliyetler bulunmaktadır.

Otomatik araçların trafik akışını arttırması beklenirken; çocuklar, yaşlılar, engelli ve yoksullar için daha fazla hareketlilik sağlamak; yolcuları sürüş ve navigasyon işlerinden kurtarmak; aracın yakıt verimliliğini artırmak; park yeri gereksinimlerini önemli ölçüde azaltmak; suçu azaltmak; ve özellikle paylaşım ekonomisi yoluyla bir hizmet olarak ulaşım için iş modellerini kolaylaştırmak gibi çeşitli biçimlerde yararları olmaktadır.

Sorunlar arasında güvenlik, teknoloji, sorumluluk, yasal çerçeve ve hükûmet düzenlemeleri; bilgisayar korsanları veya terörizm gibi gizlilik ve güvenlik kaygıları riski; karayolu taşımacılığı endüstrisindeki sürüşle ilgili işlerin kaybıyla ilgili endişe; ve seyahat daha uygun hale geldikçe artan banliyöleşme riski sayılabilir.

## Otonom araba örnekleri

* Tesla Autopilot
* Waymo
* Aurora Innovation
* Apolong
* Pony.ai
* Nuro
* Zoox (şirket)
* Aptiv

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Elektrikli araç
* Şerit hizalama
* Otomatik pilot
* Otomasyon
* Robotik

## Daha fazlası için

*  Mart 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
*  Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Pnömatik tüp

Pnömatik tüp sistemi ile çalışan bir kadın
**Pnömatik tüp**, silindirik konteynerları basınçlı hava veya kısmi vakum ile tüp ağları vasıtasıyla yönlendiren bir sistemdir. Sıvıları nakletmekte olan geleneksel boru hatlarına kıyasla katı nesneleri taşımak için kullanılırlar.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Pnömatik tüp ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Site describing Pneumatic Trash and Linen Systems, with photos19 Nisan 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Akustik levitasyon

**Akustik levitasyon**, yüksek yoğunluklu ses dalgalarının akustik radyasyon basıncını kullanarak maddeyi yerçekimine karşı havada asılı tutmak için uygulanan tekniğe denir.

Akustik dalga kuvvetlerini kullanır ve akustik cımbızlarla aynı prensipi kullanır çalışır. Bununla birlikte, akustik cımbızlar genellikle akışkan bir ortamda çalışan ve yerçekiminden daha az etkilenen küçük ölçekli cihazlardır, oysa akustik levitasyon yerçekimi kuvvetini yenmekle ilgilidir. Teknik olarak, dinamik akustik levitasyon bir **akustoforez** şeklidir.

Akustik levitasyon alanı oluşturmak için genelde ultrasonik frekanslardaki ses dalgaları kullanılır, bu sesler insan kulağı tarafından algılanmaz. Ancak, sesli frekansların kullanıldığı durumlar da vardır.

Süre: 1 dakika ve 3 saniye.1:03A Langevin horn type standing wave acoustic levitator at the Argonne National Laboratory
Sesi oluşturmak için çeşitli teknikler vardır, ancak en yaygın olanı, istenen frekanslarda yüksek genlikli çıktıları verimli bir şekilde üretebilen piezoelektrik dönüştürücülerin kullanılmasıdır.

Akustik levitasyon, endüstrideki mikroçiplerin ve diğer küçük, hassas nesnelerin(mikroçipler) herhangi bir kaba ihtiyaç duyulmadan havada işlenmesi için umut verici bir yöntemdir. Havada işleme, çok yüksek saflıkta malzemeler veya bir kapta gerçekleşemeyecek kadar titiz kimyasal reaksiyonlar gerektiren uygulamalar için de kullanılabilir.

Akustik levitasyonun kontrol edilmesi, elektromanyetik kaldırma gibi diğerlerinden daha zordur, ancak iletken olmayan malzemeleri havaya kaldırabilme avantajına sahiptir.

Başlangıçta akustik levitasyon nesneleri statik bir şekilde havalandırıyordu. Zamanla endüstrideki ihtiyaca cevap olarak akustik levitasyon statik kaldırmadan, havada asılı duran nesnelerin dinamik kontrolüne evrilmiştir. Günümüzde ilaç ve elektronik endüstrilerine kullanılmaktadır.

Havada asılı duran cisimlerin dinamik kontrolü ilk olarak, bir kareden yayılan ses yoğunluğunu yavaşça düşürürken diğer kareden gelen ses yoğunluğunu artırarak bir nesneyi bir kareden diğerine hareket ettiren, satranç tahtası benzeri bir dizi kare akustik yayıcıya sahip bir prototip ile "yokuştan aşağı" yönde olacak şekilde gerçekleştirildi. Daha yakın zamanlarda, aşamalı transdüser kartlarının geliştirilmesi, aynı anda birden çok parçacık ve damlacığın daha gelişigüzel dinamik kontrolüne izin verdi.

Son gelişmelerle birlikte, teknolojinin fiyatı önemli ölçüde düştü. "TinyLev", yaygın olarak bulunabilen, düşük maliyetli hazır bileşenler ve tek bir 3D basılmış çerçeve ile inşa edilebilen bir akustik kaldırıcılar yaygın hale geldi.

## Kaynakça
# Teknoloji etiği

**Teknoloji etiği** (tekno-etik), mekanik ve elektronik teknolojilerinin gelişimini ve uygulamalarını çevreleyen ahlaki konuları anlamaya ve çözmeye çalışan bir çalışma alanıdır. Teknoloji etiği, teknoloji ile insani değerler ve refah arasındaki ilişki, teknolojik ilerlemelerin gerçekleşme durumu ve teknolojik ilerlemeler için sosyal yansımalar gibi konulara odaklanmaktadır.

Teknoloji etiği kavramı, en temel anlamında aşağıda verilen sorulara yanıt almaya çalışır:

* Teknoloji ve değerler arasındaki ilişki nedir?
* İnsanın refahı ve gelişmesinde teknolojinin rolü nedir?
* Sorumlu araştırma ve inovasyonun gerçekleştirilmesi için gerekli koşullar nelerdir?
* Gelişen teknolojilerin etik ve sosyal etkileri nedir?
# Moore yasası

|  |
| --- |
| Yarı iletken aygıt üretimi |
| Renkli bir tümleşik devre kırmığı (mikro fotoğraf) |
| MOSFET ölçeklemesi (üretim süreçleri) |
|
20 µm – 1968 10 µm – 1971 6 µm – 1974 3 µm – 1977 1,5 µm – 1981 1 µm – 1984 800 nm – 1987 600 nm – 1990 350 nm – 1993 250 nm – 1996 180 nm – 1999 130 nm – 2001 90 nm – 2003 65 nm – 2005 45 nm – 2007 32 nm – 2009 28 nm – 2010 22 nm – 2012 14 nm – 2014 10 nm – 2016 7 nm – 2018 5 nm – 2020 3 nm – 2022 **2 nm – 2025** |
| Gelecek
 |
| 1 nm ~ 2027
 |
| İlgili
 |
| CMOS · Çok geçitli aygıt · Moore yasası · Transistör sayısı · Yarı iletken · Mikroelektronik · Nanoelektronik
 |

Moore Yasası
**Moore Yasası**, Intel şirketinin kurucularından Gordon Moore'un 19 Nisan 1965 yılında *Electronics Magazine* dergisinde yayınlanan makalesi ile teknoloji tarihine kendi adıyla geçen yasa.

Her 18 ayda bir tümleşik devre üzerine yerleştirilebilecek bileşen sayısının iki katına çıkacağını, bunun bilgisayarların işlem kapasitelerinde büyük artışlar yaratacağını, üretim maliyetlerinin ise aynı kalacağını, hatta düşme eğilimi göstereceğini öngören deneysel (ampirik) gözlem.

1965 yılında, "mikroişlemciler içindeki transistör sayısı her yıl iki katına çıkacaktır" diyen Moore, daha sonraları 1975 yılında bu öngörüsünü güncellemiş ve her iki yılda bir iki katına çıkacak şekilde düzeltmiştir. Moore "18 ayda bir" ifadesinin de kendisi tarafından söylenmediği konusunda da ısrar etmiştir. Kendisi tarafından hiçbir zaman yasa olarak tanımlanmayan ifadesi, Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü profesörü ve yüksek ölçekli indirgeme konusunun öncülerinden biri olan Carver Mead tarafından bu şekilde adlandırılmıştır.

Sözün ilk söylendiği 1965 yılından bu yana bu yasa çoğunlukla geçerli olmuştur. Yasa temel olarak bir tümleşik devrenin fiziki boyutunun devreyi oluşturan transistör sayısının karesiyle değiştiği anlamına gelir. Örneğin tümleşik devre bünyesindeki transistör sayısı iki katına çıkarsa devrenin boyutu dört katına çıkar.

Optik litografi yöntemi ile üretilen tümleşik devrelerde günümüzde silisyum yongalar üzerinde 65 nanometre (1 nanometre = 10−9m) boyutuna kadar büyüklüklerde, yani yaklaşık olarak 600 silisyum atomu boyutunda yapılar oluşturulabilmektedir. Kullanılan morötesi ışık dalga boylarının, atom fiziksel boyutlarının sınırlılığı ve küçük yapıların yüksek frekanslarda çalıştırılmasında ortaya çıkan çalışma düzensizlikleri, yeni bir tümleşik devre teknolojisi geliştirilemez ise Moore yasasının kısa bir süre içerisinde geçerliliğini yitireceğini göstermektedir.

Gordon Moore, 13 Nisan 2005 tarihinde kendisi ile yapılan bir söyleşide, öngörüsünün kısa bir zaman içinde geçerliliğini yitirebileceğini ifade etmiştir.

Nisan 2005'te Intel firması 19 Nisan 1965 tarihli *Electronics Magazine* dergisi sayısını satın almak için 10.000 ABD Doları teklif etmiştir.

## Ayrıca bakınız

* Aşırı mor ötesi litografi
* Karanlık silisyum

## Kaynakça
# Teknolojik tekillik

**Singularity** veya **teknolojik tekillik**, gelecekte yapay zekânın insan zekâsının ötesine geçerek medeniyeti ve insan doğasını radikal bir biçimde değiştireceğine inanılan varsayımsal nokta. Böyle bir zekâ, insanlığın tasavvur edebileceğinden daha üstün kabiliyetli olacağından, insanlığın geleceğini öngörülemez bir hâle getireceği düşünülmektedir.

"Tekillik" kavramı teknolojik bir anlamda ilk defa 20. yüzyıl Amerikan-Macar matematikçisi John Von Neumann tarafından kullanılmıştır.

Teknolojik tekillik kavramı, matematikçi ve bilimkurgu yazarı olan Vernor Vinge tarafından, modern fizikte bir kara deliğin olay ufkunun ötesinde uzay ve zaman tekilliğinin öngörülürlüğünün kırılışına benzetilerek süper zekânın ortaya çıkışından sonraki durumun öngörülemez oluşunu tanımlamak için kullanılmıştır.

## Ayrıca bakınız

Moore yasası

## Kaynakça
# Teknoloji yol haritası

Teknoloji yol haritaları, tahmin edilen teknoloji gelişimi ve mevcut teknoloji seçenekleri içindeki değişiklikleri takip etmek için kullanılan, kanıtlanmış bir yönetim sistemidir. Teknoloji yol haritaları, hükûmetler, sanayi kuruluşları ve kâr amaçlı organizasyonlar tarafından yaratılırlar. En çok bilinen teknoloji yol haritası, yarı iletken çalışma grubu(Semiconductor Industry Association - SIA) tarafından desteklenen "Moore kanunu yol haritası" olarak da bilinen ITRS'dir. Bu yol haritası, 1980'lerden bu yana yarı iletken tasarım ve performansı konularında ileri düzeyde araştırma yapılması konusunda ortaya çıkmıştır.

Teknoloji yol haritaları iş dünyasında planlarda en iyi olasılığı bulmak için kullanıldı. 1980 ve 1990'larda eski Motorola CEO'su Robert Galvin ile daha da populerlesti. Konuşmalarında Motorola'nın pazardaki başarısının, sahip oldukları teknoloji yol haritalarına bağlı olduğu konusundan çokça bahsetmişti.
# Millî kütüphane

Londra'daki Britanya Kütüphanesi, dünyanın ikinci büyük kütüphanesidir.
**Millî kütüphane**, bir ülke tarafından, o ülke için en önemli bilgi deposu olarak hizmet vermek üzere kurulmuş bir kütüphanedir. Halk kütüphanelerinin aksine, millî kütüphaneler nadiren vatandaşların kitap borçlanmasına izin verir. Genellikle çok sayıda nadir ve değerli eserler içeren kütüphane, bulunduğu ülkenin edebiyatına dair eserleri bir araya toplamak ve muhafaza etmekle yükümlü olan kütüphanedir.

## Ayrıca bakınız

* Millî kütüphaneler listesi

## Kaynakça
# Romanizasyon

Çince'nin romanizasyonu
Dilbilimde **romanizasyon** veya **romantizasyon**, farklı bir yazı sistemindeki ifadeleri Latin (Roma) alfabesine dönüştürmektir. Romanizasyon yöntemleri arasında yazılı metnin çevirisi ve transkripsiyonu, konuşulan kelimenin temsili ve her ikisinin kombinasyonu bulunmaktadır.

## Belirli yazı sistemlerinin romanizasyonu

### Arapça

* Arapçanın romanizasyonu

### Bulgarca

* Bulgarcanın romanizasyonu

### Çince

#### Mandarin

* Wade-Giles
* Pinyin

#### Kantonca

* Jyutping

#### Güney Min

* Pe̍h-ōe-jī

### Japonca

* Hepburn romanizasyonu
* Nihon-shiki
* Kunrei-shiki

### Rusça

* Rusçanın romanizasyonu

### Yunanca

* Yunancanın romanizasyonu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Romanizasyon ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Microsoft Transliteration Utility1 Eylül 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – A tool for creating, debugging and using transliteration modules from any script to any other script. (İngilizce)
* Randall Barry (ed.) *ALA-LC Romanization Tables* U.S. Library of Congress, 1997, ISBN 0-8444-0940-5. (İngilizce)