# Yazılım tanımlı radyo

**Yazılım tanımlı radyo** 1991'de John Mittola tarafından radyoların yazılımsal olarak konfigüre ve programlanabileceği düşüncesiyle başlamış olan yeni bir radyo teknolojisi kavramıdır. Dijital radyo birbiriyle haberleşebilen alıcı ve verici ünitelerine sahip kablosuz aygıtlardır. 1895'te ilk radyo vericisinin Guglielmo Marconi tarafından icadından bugüne, tasarım yaklaşımları da değişim göstermiştir. Bu, tüm elemanlarının donanım bileşenlerinden oluştuğu analog radyodan, olabildiğince yazılım tanımlı bileşenlere sahip dijital radyoya giden bir süreç olarak da görülebilir.

Klasik bir radyo sisteminde sinyal indirgeme/yükseltme, modülasyon/demodülasyon, filtreleme ve diğer sinyal şekillendirme işlemleri donanım elemanları üzerinden yapılır. İdeal bir yazılımsal radyoda bu elemanların yerini kullanıcının herhangi bir zamanda değiştirebileceği yani programlanabilir bir sistem alır. Bu alanda çalışan SDRForum, tasarım yaklaşımlarını çeşitli seviyelere ayırmaktadır:

* **Seviye 0 – Donanımsal Radyo (HDR):** Yazılımsal olarak hiçbir şekilde kontrol edilemeyen donanım bileşenlerine sahip radyodur. Dolayısıyla parametreler, ancak fiziksel bir müdahale ile değiştirilebilir.
* **Seviye 1 – Yazılım Kontrollü Radyo (SCR):** Bazı temel fonksiyonların (kazanç ayarı, devre elemanlarının genel kontrolü) yazılımsal olarak müdahale edilebilen radyolardır. Sinyal işleme, modülasyon tipi ve frekans bandı değişimi gibi ayarlamalar yine donanmsal olarak yapılır.
* **Seviye 2 – Yazılım Tanımlı Radyo (SDR):** Bant değişimi, modülasyon/demodülasyon, dar/geniş bant için sinyal işlemeler yazılımsal olarak yapılabilir. Yine de sinyal indirgeme ve yükseltme için RF ön panellere ihtiyaç vardır.
* **Seviye 3 – Ideal Yazılım Tanımlı Radyo (ISR):** Sinyal işlemenin tamamen yazılımsal olarak yapıldığı ayarlanabilir temel elemanlardan oluşan (Anten, ADC, DAC, Yükselteçler) sistemlerdir.
* **Seviye 4 – Üst Seviye Yazılımsal Radyo (USR):** İdeal yazılımsal radyonun bir sonraki aşaması denilebilir. Birden fazla frekans bandında aynı anda işlem yapabilir. Günümüzde farklı bant ve protokollerde çalışan cep telefonlarının buna uyarlanmasıyla gerçekleştirilebilir.

Henüz tamamen gerçekleştirilebilmiş ideal bir yazılım tanımlı radyo bulunmamaktadır.

## SDR4All

**SDR4All**, Alcatel-Lucent Chair-Supelec bünyesinde geliştirilmekte olan bir bilişsel telsiz geliştirme kitidir. Telekom alanındaki teorik çalışmaları pratikte test etmek ve uygulamaya dökmek amacıyla yola çıkılmıştır. Aynı isimde geliştirilmekte oldukları yazılım tanımlı radyo aygıtları da bulunmaktadır.

## Yazılım tanımlı radyolar

| İsim
 | Tip
 | Frekans aralığı
 | Örnekleme oranı
 | Ayar şekli
 | Windows?
 | Linux?
 | Mac?
 | Fiyatı (US$)
 | Web sitesi
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ADAT ADT-200A
 | Monte edilmiş
 | 10 kHz – 30 MHz, 160–10 metre (2 m, 4 m, 6 m modülleri plânlanıyor)
 | ?
 | Gömülü sistem (PC gerekmez), USB, Uzaktan internet
 | Evet R-1 & ADAT Commander seçeneği ile
 | ?
 | ?
 | $5,447 US (yakl.Haziran 2012) (5,220.00 CHF)
 |  4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| Elecraft KX3
 | Monte edilmiş veya kit
 | 0.5 – 30 MHz, 160–6 metre(2 metre bandı seçimlik)
 | ?
 | USB veya gömülü sistem (PC gerekmez)
 | Evet
 | Evet
 | Evet
 | $900
 |
 |
| FLEX-5000A
 | Monte edilmiş
 | 0.01 – 65 MHz
 | 48, 96, 192 kHz (alıcı-verici)
 | 1394a Firewire
 | Evet
 | Hayır
 | Hayır
 | $2800
 |
 |
| FLEX-3000
 | Monte edilmiş
 | 0.01 – 65 MHz
 | 48, 96 kHz (alıcı-verici)
 | 1394a Firewire
 | Evet
 | Hayır
 | Hayır
 | $1700
 |
 |
| FLEX-1500
 | Monte edilmiş
 | 0.01 – 54 MHz
 | 48 kHz (alıcı-verici)
 | USB
 | Evet
 | Hayır
 | Hayır
 | $650
 |
 |
| Bitshark Express RX
 | Kit
 | 300 MHz – 4 GHz
 | 105 MSPS (Sadece RX)
 | PCIe
 | Evet
 | Evet
 | ?
 | $4300
 |  4 Eylül 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| Matchstiq
 | Monte edilmiş
 | 300 MHz – 3.8 GHz
 | 40 MSPS (RX/TX)
 | USB
 | Evet
 | Evet
 | Evet
 | $4500
 |  14 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| Perseus
 | Monte edilmiş
 | 10 kHz – 40 MHz (87.5 MHz – 108 MHz FM çevirici ile)
 | 80 MS/s
 | USB
 | Evet
 | Hayır
 | ?
 | $1199
 |  15 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| Pappradio
 | Monte edilmiş
 | 150 kHz – 30 MHz (210 MHz harmoniği kullanarak)
 | harici ADC gerekir (I/Q çıkışı)
 | USB
 | Evet
 | Evet
 | ?
 | $85
 |  18 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.  19 Ocak 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| Soft66AD / Soft66ADD / Soft66LC
 | Monte edilmiş
 | 2.5 – 30 MHz (70 MHz Soft66ADD ile)
 | harici ADC gerekir (I/Q çıkışı)
 | USB
 | Evet
 | Gayrıresmî
 | ?
 | $18
 |  2 Eylül 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| FUNcube Dongle
 | Monte edilmiş
 | 64 – 1700 MHz
 | 96 kHz
 | USB
 | Evet
 | Evet
 | Evet
 | $160
 |  31 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| FiFi-SDR
 | Monte edilmiş
 | 200 kHz – 30 MHz
 | 96 kHz (Seskartı entegre edilmiş)
 | USB
 | Evet
 | Evet
 | ?
 | ?
 |  14 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| SDR-IQ
 | PLUG-N-PLAY
 | 0.1 kHz – 30 MHz
 | 66.666 MHz
 | USB
 | Evet
 | Evet
 | Evet
 | $525
 |  4 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| SDR-IP
 | PLUG-N-PLAY
 | 0.1 kHz – 34 MHz
 | 80.0 MHz
 | ETHERNET
 | Evet
 | Evet
 | Evet
 | $2999
 |  20 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| NetSDR
 | PLUG-N-PLAY
 | 0.1 kHz – 34 MHz
 | 80.0 MHz
 | ETHERNET
 | Evet
 | Evet
 | Evet
 | $1450
 |
 |
| SDR-1
 | Monte edilmiş ve kit
 | 530 kHz – 30 MHz
 | ?
 | USB
 | Evet
 | Hayır
 | Hayır
 | $200
 |
 |
| Elektor SDR
 | Monte edilmiş ve kit
 | 30 kHz – 30 MHz
 | Soundcard ADC: 48, 96, 192 kHz
 | USB
 | Evet
 | Evet
 | Evet
 | $145
 |  16 Şubat 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| Elektor AVR SDR
 | Monte edilmiş ve kit
 | ?
 | ?
 | ?
 | ?
 | ?
 | ?
 | $160
 |
 |
| DRB 30
 | Monte edilmiş
 | 30 kHz – 30 MHz
 | harici ADC gerekir (I/Q çıkışı)
 | LPT paralel port
 | XP'ye kadar
 | ?
 | ?
 | $390
 |  22 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| LD-1B
 | Monte edilmiş
 | 100 kHz – 30 MHz
 | harici ADC gerekir (I/Q çıkışı)
 | USB
 | Evet
 | ?
 | ?
 | $285
 |  28 Mayıs 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| Phi
 | Monte edilmiş PCIe kart
 | 100 kHz – 4 GHz
 | Up to 200 MHz
 | PCI Express x4
 | Hayır
 | Evet
 | Hayır
 | $750
 |
 |
| PM-SDR
 | Monte edilmiş
 | 100 kHz - 50 MHz (harmoniği kullanarak 165 MHz'e kadar )
 | harici ADC gerekir (I/Q çıkışı)
 | USB
 | Evet
 | Evet
 | ?
 | $220
 |  15 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| QS1R
 | Monte edilmiş
 | 10 kHz – 62.5Mhz (imaj/alias kullanarak 500 MHz'e kadar )
 | 130 MHz
 | USB
 | Evet
 | Planned
 | Planned
 | $900
 |  11 Ocak 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| Kanga Finningley
 | kit
 | 3.750 MHz +/- 48 kHz
 | harici ADC gerekir (I/Q çıkışı)
 | None
 | Evet
 | Evet
 | Evet
 | $25
 |
 |
| WinRadio WR-G31DCC
 | Monte edilmiş
 | 9 kHz – 50 MHz
 | 100 MSPS
 | USB
 | Evet
 | Hayır
 | Hayır
 | $950
 |  11 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| UHFSDR
 | kit
 | 1.75 MHz – 700 MHz Tx/Rx
 | Harici ses kartı gerekir (I/Q giriş/çıkış)
 | LPT paralel port veya USB/W QRP2000/UBW/UBW32
 | N\A
 | N\A
 | N\A
 | $40
 |  28 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| USRP1
 |  | Çevirici ile 4 GHz'e kadar
 | 64MSPS (rcv) 128MSPS(trx)
 | USB 2.0
 | Evet
 | Evet
 | ?
 | $700
 |  25 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| USRP2
 |  | Çevirici ile 4 GHz'e kadar
 | 100MSPS (rcv) 400MSPS(trx)
 | Gigabit Ethernet
 | Evet
 | Evet
 | ?
 | $1500
 |  25 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| SDR MK1.5 'Andrus'
 | Monte edilmiş, Açık kaynak tasarım
 | 5 kHz – 31 MHz (1.7 GHz çevirici seçimlik)
 | 64MSPS
 | USB 2.0, 10/100 Ethernet
 | Evet
 | Evet
 | Evet
 | ?
 |  13 Eylül 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| Hunter SDR
 | Kit
 | 2.5 – 30 MHz (1-30 MHz typ.)
 | harici ADC gerekir (I/Q çıkışı)
 | USB
 | Evet
 | Hayır
 | Hayır
 | ?
 |
 |
| SDR-4
 | Monte edilmiş
 | 0.85 MHz – 30 MHz
 | 48 kHz (kendi ses kartı var)
 | USB x 2
 | Evet
 | Evet
 | Evet
 | $260
 |  5 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| Cross Country Wireless SDR receiver v3
 | Monte edilmiş
 | 40/30 m, 20 m, 600 m or 455 kHz versions
 | harici ADC gerekir (I/Q çıkışı)
 | Kristal kontrollü 2 kanal
 | Evet
 | Evet
 | Evet
 | $80
 |  4 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| Realtek RTL2832U DVB-T tuner
 | Monte edilmiş ve özel sürücüsü var
 | 64 – 1700 MHz (bu değerlerin dışında hassasiyet düşer fakat 0 – 2100 MHz'e kadar çalışır)
 | 1 MHz (3 MHz'e kadar fakat örnekleme düşer)
 | USB
 | Evet
 | Evet
 | Evet
 | $11–$20
 |  3 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.  30 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| SoftRock-40
 | kit
 | 40m
 | 48 kHz
 | USB
 | Evet
 | Evet
 | Evet
 | $21
 |  15 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.,  23 Ocak 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| SoftRock RX Ensemble II
 | kit
 | LF, 180 kHz through 3.0 MHz, HF için, 1.8 MHz ilâ 30 MHz
 | 192 kHz
 | USB
 | Evet
 | Evet
 | Evet
 | $67
 |  15 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.,  21 Haziran 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| Mercury
 | Monte edilmiş
 | 0.1 – 55 MHz
 | 122.88 MSPS
 | USB (via Ozy 11 Eylül 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.) or Ethernet (via Metis 22 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.)
 | Evet
 | Evet
 | Evet
 | $469
 |  11 Eylül 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| RDP-100
 | Monte edilmiş
 | RX - DC to 125 MHz; TX - DC to 200 MHz
 | RX - 250 MSPS; TX - 800 MSPS
 | Gömülü sistem
 | Hayır
 | Hayır
 | Hayır
 | ?
 |
 |
| X-RAD
 | Monte edilmiş
 | RX - 950 MHz to 1450 MHz; TX - 875 MHz to 1525 MHz
 | RX - 1.6 GSPS; TX - 3.2 GSPS
 | PCIe
 | Evet
 | Hayır
 | Hayır
 | ?
 |
 |

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Yazılım tanımlı radyo ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* SDR4ALL
* GNURadio4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* [1] 19 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* [2] 23 Kasım 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* [3] 29 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* [4] 29 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.