Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# New Scientist

*New Scientist*| Editör | Sumit Paul-Choudhury |
| Sıklık | haftalık |
| Yayımcı | Reed Business Information Ltd |
| İlk sayı | 22 Kasım 1956 |
| Ülke | İngiltere |
| Dil | İngilizce |
| Website |  |
| ISSN | 0262-4079 |

New Scientist, İngilizce konuşan bir hedef kitlesi için bilim ve teknolojideki en son gelişmeleri sunan, haftalık olarak uluslararası yayımlanan bir bilimsel magazine dergisi ve web sitesidir. 1956'da kurulmuş olan dergi, Reed Elsevier'in bir girişimi olarak Reed Business Information Ltd şirketi tarafından yayımlanmaktadır. *New Scientist* 1996'dan beri günlük haber yayınlayan bir web sitesine sahiptir. Bilim dünyasından en son gelişmeleri ve olayları sunduğu gibi dergi sıklıkla teknik konulardan felsefeye kadar geniş bir yelpazede tartışma yaratan makaleler de yayınlamaktadır.

## Dış bağlantılar

* newscientist19 Mart 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Bilgisayar destekli tasarım

Örnek bir 2D CAD çizimi
Örnek bir 3D CAD çizimi
**Bilgisayar destekli grafik-tasarım** (İngilizce: *Computer-aided design*, CAD), bir tasarımın oluşturulmasına, değiştirilmesine, analizine veya optimizasyonuna yardımcı olmak için kullanılan bir yazılım programı. CAD yazılımı, tasarımcının üretkenliğini ve tasarım kalitesini artırmak, dokümantasyon yoluyla iletişimi geliştirmek ve üretim için bir veritabanı oluşturmak için kullanılır. Üç boyutlu ve iki boyutlu tasarımlar için farklı programlar kullanılabilir. Siemens PLM NX, SOLIDWORKS, Autodesk Maya, AutoCAD, CATIA bu programlardan bazılarıdır.

## Geçmiş

Tasarımcılar uzun bir süre bilgisayarları, hesaplamaları için kullandılar. İlk gelişmeler, uçak ve otomotiv sanayisinde 3 boyutlu yüzey inşaat ve NC programlama alanında 1960 yılların sonunda yapılmıştır ve bu uzun bir süre halka yayınlanmadı. Robert Issac Newton tarafından Pawtucket, Rhode Island'da eğriler üzerinde yapılmış bazı matematiksel tanımlar 1940'lı yılların başlarında geliştirilmiştir.

## Yazılım

CAD yazılımı mühendislere ve mimarlara bütünleşik bir sistemde grafiksel kullanıcı arabirimi (GUI) bilgisayarla projeleri tasarlama, inceleme ve yönetme imkânı sağlar. Çoğu uygulamalar sınır temsili (B-Rep) ile ve NURBS geometrisi katı modellemeyi destekler ve çeşitli biçimlerde aynısının basılmasını sağlar. geometrik modelleme çekirdeği CAD uygulamalarına, katı modelleme ve yüzey modelleme özelliklerini sağlayan yazılım bileşenidir.

Pazar istatistiklerine göre Autodesk, Dassault Systems, Siemens PLM Software ve PTC ticari yazılımları günümüzde CAD endüstrisinde baskındır. Kullanım istatistiklerine göre gruplannmış başlıca CAD uygulamaları listesi aşağıdadır.

### Ticari

* Actcad
* AgiliCity Modelur
* Dassault Systemes CATIA
* Dassault Systemes SolidWorks
* Kubotek KeyCreator
* PTC PTC Creo (eski adıyla Pro/ENGINEER)
* Siemens Solid Edge
* Trimble SketchUp
* Alibre Design
* ArchiCAD
* AutoCAD
* Autodesk Inventor
* AxSTREAM
* Bentley Systems - MicroStation
* BricsCAD
* Cobalt
* Draftsight
* IRONCAD
* IntelliCAD
* MEDUSA
* Onshape
* ProgeCAD
* Promine
* PunchCAD
* Remo 3D
* Rhinoceros 3D
* RoutCad
* Siemens NX
* SketchUp
* SpaceClaim
* T-FLEX CAD
* TurboCAD
* VariCAD
* Zwcad

### Bedava yazılım ve açık kaynaklar

* 123D
* BRL-CAD
* BricsCAD Shape
* FreeCAD
* LibreCAD
* QCAD
* OpenSCAD
* SolveSpace

### CAD çekirdekleri

* Parasolid Siemens tarafından
* ACIS Spatial tarafından
* ShapeManager Autodesk tarafından
* Open CASCADE Open Source tarafından
* C3D C3D Labs tarafından

## Kaynakça
# RepRap

Sağdaki makinenin tüm plastik parçaları soldaki makine tarafından üretildi. Adrian Bowyer (solda) ve Vik Olliver (sağda) RepRap projesinin üyeleridir.
**RepRap** (hızlı prototipleme cihazının kısaltması), kendi bileşenlerinin çoğunu basabilen düşük maliyetli üç boyutlu yazıcılar geliştirmeyi amaçlayan bir projedir. Açık tasarımlar olarak, proje tarafından üretilen tüm tasarımlar, GNU Genel Kamu Lisansı adı verilen ücretsiz bir yazılım lisansı altında yayınlanmaktadır.

Bu makinelerin kendi parçalarının bir kısmını üretebilme yeteneği sayesinde, yazarlar, kapsamlı endüstriyel altyapıya ihtiyaç duymadan karmaşık ürünlerin üretimini mümkün kılan ucuz RepRap ünitelerinin olasılığını öngördüler. RepRap'ın bu süreçte evrimi göstermesi ve sayısının katlanarak artması amaçlandı. Ön bir çalışma, RepRap'ların yaygın ürünleri basmak için kullanılmasının ekonomik tasarruf sağladığını iddia etti.

RepRap projesi, 2005 yılında İngiltere'de Bath Üniversitesi'nin bir girişimi olarak başladı, ancak şimdi dünya çapında yüzlerce çalışandan oluşmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta RepRap ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Resmî site
# Üç boyutlu tarama

Nesneyi üç boyutlu şekilde tarayan bir tarayıcı.
**Üç boyutlu tarama**, şekli ve görünümü hakkında veri toplamak için gerçek dünyadaki bir nesneyi veya ortamı analiz etme işlemidir. İşlem sonucunda toplanan veriler daha sonra dijital üç boyutlu modeller oluşturmak için kullanılabilir. Eğlence endüstrisi tarafından sanal gerçeklik de dahil olmak üzere film ve video oyunlarının oluşturulmasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu teknolojinin diğer yaygın uygulamaları arasında artırılmış gerçeklik, hareket yakalama, jest tanıma, robotik haritalama, endüstriyel tasarım, ortez ile protezler, tersine mühendislik gibi farklı alanlar bulunmaktadır.
# Uzay istasyonu

Sovyetler Birliği'nin mali sıkıntıları dolayısıyla 1996 yılında tamamlanabilen Mir uzay istasyonunun 23 Mart 2001 tarihinde atmosfere girip yanması sağlanarak görevine son verildi.
**Uzay istasyonu**, uzay boşluğunda insanların konaklaması ve çalışması için hazırlanan platformdur. Şu ana kadar yapılan uzay istasyonları alçak Dünya yörüngesine gönderilmiştir. Uzay istasyonlarının diğer uzay araçlarından başlıca farkı, hareket etmek için büyük roketlerinin olmamasıdır. Uzay istasyonlarına gitmek için roketi olan diğer uzay araçları kullanılır. Uzay istasyonları, yörüngede haftalarca, aylarca, hatta yıllarca kalmak üzere tasarlanırlar.

Uzay istasyonları, uzayda uzun süre kalmanın organizma üzerindeki etkilerini araştırmak için kullanıldıkları gibi ağırlıksız ortamda çeşitli bilimsel deneyler yapmak için de uygun bir mekân sunarlar. Hâlen uzayda en uzun kalma rekoru, Mir uzay istasyonunda 437,7 gün kalan Valeri Polyakov'a aittir.

## SSCB

İlk uzay istasyonu, Uzay Yarışı döneminde yörüngeye fırlatılan SSCB'ye ait Salyut 1'dir. SSCB uzaya yedisi Salyut serisinden, biri Mir olmak üzere sekiz uzay istasyonu göndermiştir. Buralarda edinilen uzun zaman tecrübeleriyle SSCB'den sonra gelen Rusya, bu konudaki daha sonraki uluslararası projelere büyük katkılarda bulunmuştur.

## ABD

ABD'nin uzay istasyonu Skylab, 1970'li yıllarda kullanılmıştır. Skylab Projesi'nde üç astronottan oluşan üç mürettebat grubu, zamanın uzayda kalma rekorunu kırmışlardır.

SL-2, SL-3 ve SL-4 kod adlarını taşıyan bu insanlı uzay uçuşlarının ilkinde kalkışta arızalanan ve istasyonun aşırı derecede ısınmasını önlemek için yapılmış olan bir Güneş şemsiyesinin tamiri söz konusuydu. Tamirin başarılı olmaması durumunda istasyon, kısa sürede aşırı sıcaktan dolayı kullanılamaz hâle gelecekti. 25 Mayıs 1973'te bir Saturn IB roketiyle uzaya fırlatılan ekip, önce arızalanmış koruyucu şemsiyenin yerine bir yedeği yerleştiren uzay yürüyüşleri yaparak başarılı oldular. Bundan sonra normal programa geçerek toplam 28 gün uzay istasyonunda kaldılar. Bu ekibi yine üçer kişiden oluşan iki ekip takip etti. 28 Temmuz 1973'te başlayan SL-3 uçuşu 59, 16 Kasım 1973'te başlayan SL-4 uçuşu da 84 gün sürdü. Son ekip 8 Şubat 1974'te Dünya'ya döndü.

## Uluslararası istasyonlar

Uluslararası Uzay İstasyonun Uzay Mekiği Atlantis tarafından STS-132 görevine giderken çekilmiş resmi (23 Mayıs 2010)
Uzaya gönderilen en büyük istasyon, çeşitli ulusların işbirliği içinde inşa ettikleri Uluslararası Uzay İstasyonu olmuştur. 1998 yılında yörüngede inşaatı başlanan UUİ'nun yapımı 2011'de tamamlandı. İstasyonun 2020 yılına kadar görevine devam etmesi plânlanmıştır. Yapılagelmiş en büyük uzay istasyonu olup Dünya'dan çıplak gözle görülebilmektedir. 2009'da yeni ünitelerle Dünya'nın en büyük yapay uydusu olmuştur. İstasyonda düşük yerçekimi şartlarında (İng. *İngilizce: microgravity*) biyoloji, kimya, tıp, fizik vb. konularda araştırmalar yapılmaktadır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Uzay istasyonları listesi
# SLM 3 Boyutlu Baskı Teknolojisi

**SLM (Selective Laser Melting) seçici lazer eritme,** metalik tozların yüksek yoğunluklu lazer yardımıyla eritilerek bir araya getirilmesiyle istenilen 3 boyutlu nesnelerin oluşturulduğu eklemeli imalat yöntemidir. Metal toz katmanlarının sırasıyla seçici olarak eritilmesi ve kaynaştırılmasıyla kesine yakın ölçülerde ve neredeyse tam dolulukta (99.9% yoğunlukta) parçalar üretilmesine imkân sağlar. SLM teknolojisi sayesinde malzemeler içerisindeki gözenekli yapı azaltılarak daha sağlam parçalar üretilir bu da parçalarda oluşabilecek hataların azaltılmasına yardımcı olur.

## Kaynakça
# Hücresel tarım

*Et Devrimi*, Maastricht Üniversitesi'nden Mark Post'un Dünya Ekonomik Forumu'nda in vitro et hakkında bir konferansı**Hücresel tarım,** geleneksel tarımdan elde edilen protein, yağ ve dokuları üretmek için yeni yöntemler oluşturmayı ve tasarlamayı amaçlayan bir yaklaşımdır. Bu amaçla, biyoteknoloji, doku mühendisliği, moleküler biyoloji ve sentetik biyolojinin bir kombinasyonunu kullanarak hücre kültürlerinden tarımsal ürünlerin üretimine odaklanır.

Endüstrinin çoğu, zararlı çevresel etkilerle (örneğin et üretimi), hayvan refahı, gıda güvencesi ve insan sağlığı gibi önemli küresel sorunlarla ilişkili olan çiftlik hayvanlarının yetiştirilmesi ve kesilmesi yerine hücre kültüründe üretilen et, süt ve yumurta gibi hayvansal ürünlere odaklanmıştır. Hücresel tarım, biyobazlı ekonominin bir alanıdır. En iyi bilinen hücresel tarım konsepti yapay ettir.

## Kaynakça
# Genetiği değiştirilmiş gıda

Genetiği değiştirilmiş gıdalar, genetik mühendisliği yöntemleri vasıtasıyla DNA'larında değişiklik yapılan organizmalardan üretilmiş gıdalardır.
**Genetiği değiştirilmiş gıdalar (GDG'lar)**, genetik mühendisliği yöntemleri vasıtasıyla biyolojik özelliklerinde değişiklik yapılan organizmalardan (genetiği değiştirilmiş organizma, GDO) üretilmiş gıdalardır. Genetik mühendisliği teknikleri, seçilim yoluyla yetiştirme ve mutasyon yoluyla yetiştirme gibi önceki yöntemlere kıyasla yeni özelliklerin kazandırılmasına ve özellikler üzerindeki kontrolün artırılmasına olanak tanımaktadır.

## Yöntemler

Bu organizmalar, istenen özellikleri elde etmek için çeşitli yöntemlerle üretilirler. Genetik mühendislik, bir organizmanın DNA'sına dışarıdan genetik materyal ekleyerek veya mevcut genetik yapıyı değiştirerek belirli özellikleri kazandırmayı içerir.

### Transgenik organizma üretimi

Bir organizmaya başka bir türden gen eklenmesiyle yapılır.

### Gen silme

Delesyon (ing. deletion) olarak da bilinir ve istenmeyen genlerin silinmesiyle yapılır.

### Gen düzenlenmesi

DNA diziliminin hedefli olarak değiştirilmesi sağlanır. Bu, daha hassas ve kontrollü bir genetik değişiklik imkânı sunar. CRISPR tekniği bu yöntemde kullaınlır.

## Olumsuz etkileri

GDG'lar genellikle daha dayanıklı, verimli ve sağlıklı olmayı amaçlar, ancak bu tür gıdaların sağlık üzerindeki etkileri ve çevresel sonuçları hâlâ tartışma konusu olmaktadır.

**Çevresel etkiler**

GDG'ların doğal ekosistemler üzerinde olumsuz etkiler yaratma potansiyeli vardır. Genetiği değiştirilmiş bitkilerin serbest bırakılması, yerel türlerle melezleşmelerine neden olabilir ve bu da biyolojik çeşitliliğin azalmasına yol açabilir.

**Ekonomik ve sosyal endişeler**

GDG'ların yaygınlaşması, küçük çiftçilerin ekonomik olarak daha büyük tarım şirketleri karşısında dezavantajlı duruma düşmelerine yol açabilir. Ayrıca, biyoteknoloji şirketlerinin patentleri ve kontrolü, gıda tedarik zincirini birkaç büyük şirketin elinde toplayabilir.

## Olumlu etkileri

Dünyada genetiği değiştirilmiş ürünler bazı ülkelerde yasaklanmasına rağmen birçok ülkede kullanılmaktadır. Örneğin ABD, GDG'ların en yaygın olarak üretildiği ülkelerden biridir. Özellikle mısır, soya ve pamuk gibi ürünler GDG yöntemleriyle üretilmektedir. Avrupa'da GDG'lar üzerinde sıkı düzenlemeler vardır. Avrupa, genetiği değiştirilmiş ürünlerin çoğunu yasaklamış ya da sınırlı şekilde izin vermektedir. Brezilya ve Arjantin, büyük GDG üreticilerindendir ve geniş çapta GDG'ler ekilmektedir. Birçok ülke, GDG'ların çevre ve sağlık üzerindeki etkilerini değerlendirmek için düzenleyici mekanizmalar geliştirmiştir. GDG içeren gıdaların etiketlenmesi gerekmektedir. Ayrıca GDG'ların, piyasaya sürülmeden önce sağlık ve çevre üzerinde herhangi bir olumsuz etkisi olup olmadığı test edilmelidir.

Diğer yandan genetiği değiştirilmiş gıdaların avantajları da bulunur. GDG'lar, daha az su ve pestisit kullanarak daha yüksek verim elde edilmesini sağlarlar. GDO bitkiler hastalıklara ve zararlılara karşı daha dirençlidir, bu da daha az pestisit kullanımını sağlayacaktır. GDO'lar sayesinde daha az tarım ilacı kullanılır.

## Kaynakça
# Gen tedavisi

Gen tedavisi
**Gen tedavisi**, kalıtsal hastalıkların iyileştirilmesinde kullanılmak üzere geliştirilen yöntemlere denir.

Henüz çok yeni bir araştırma alanı olan gen tedavisiyle, hatalı genlerin işlevlerinin yeniden düzenlenmesi ya da gen aktarımı yoluyla bu genler sağlıklı olanlarıyla değiştirilmesi planlanmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Gen
* Genetik
* Gen aktarımı

Wikimedia Commons'ta Gen tedavisi ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Kafa nakli

**Kafa nakli**, bir organizmanın kafasının başka bir vücuda nakledilmesini içeren cerrahi bir ameliyattır. Kafa naklinde hastanın kafasının kesilmesi gerekir. Şimdiye kadar köpekler, maymunlar ve fareler üzerinde başarıyla denenen bu ameliyat, başarıyla sonuçlandı. Ancak bu ameliyatların sonucunda hayvanlar hareket edememiş ve kısa bir süre sonra ölmüştür. 2025 itibari ile bu konuda elde edilebilmiş kalıcı bir başarı yoktur.

## Tarihçe

### Köpek deneyleri

Vladimir Demikhov tarafından 13 Ocak 1959'da köpekler üzerinde yapılan kafa nakli
Charles Claude Guthrie, 21 Mayıs 1908'de bir köpeğin kafasını başka bir köpek vücuduna nakletmeyi başardı.

1950'lerde Vladimir Demikhov, Sovyetler Birliği'nde köpek kafa nakli denedi. Bağışıklık reaksiyonları nedeniyle köpek öldü.

1959'da Çin, köpekler üzerinde kafa naklini iki kere başarıyla gerçekleştirdiklerini iddia etti.

## Ayrıca bakınız

* Organ nakli

## Kaynakça
# Hayatın uzatılması

2023'ün Uluslararası Uzun ömürlülük gününde Abd'den bir kare
**Hayatın uzatılması bilimi**, ayrıca **yaşlanma karşıtı tıp**, **süresiz hayat uzatması**, **deneysel yaşlılık bilimi** ve **biyomedikal gerontoloji**, hem azami hem de ortalama ömrü uzatmak için yaşlanma surecini yavaşlatma veya tersine çevirme çalışmasıdır.

Beslenme, fiziki uygunluk, cilt bakımı, hormon yenilenmesi, vitaminler, takviyeler ve şifalı otlar gibi yaşlanma karşıtı iddialı ürünlerin satışı çok karlı, global bir endüstridir. ABD pazarı yılda yaklaşık $50 milyar üretir. Bazı tıp uzmanları bu tür ürünlerin kullanımıyla ilgili, yaşlanma sürecinin etkilendiği kanıtlanmadığını söyler. Bu pazarlanan ürünlerin yararları ile ilgili birçok iddia, Amerikan Tıp Derneği (İngilizce: *American Medical Association*) dahil, tıbbi uzmanlar tarafından tamamen eleştirilmiştir.

## Kaynakça
# Nanotıp

Ribozom, nanometre ölçeğindeki protein alanı dinamiklerine dayanan biyolojik bir makinedir ve Richard Feynman'ın nanoteknolojinin tıbbi bir kullanım alanı olduğunu öne sürmesine yol açmıştır. Bu tür hareketler artık yalnızca nötron spin eko spektroskopisi ile görülebilmektedir.**Nanotıp** ya da **nanaomedikal**, nanoteknolojinin tıbbi uygulamada kullanan, tarihi nanobilim anlayışlarını ve buluşları pratik uygulamaya dönüştüren tıp dalıdır. Nanotıp, nanomalzemelerin ve biyolojik cihazların tıbbi uygulamalarından nanoelektronik biyosensörlere ve hatta biyolojik makineler gibi moleküler nanoteknolojinin olası gelecekteki uygulamalarına kadar uzanır. Nanotıbbın güncel sorunları, nanoskaladaki malzemelerin (yapısı nanometre ölçeğinde, yani bir metrenin milyarda biri olan malzemeler) toksisitesi ve çevresel etkisiyle ilgili endişelerdir.

Nanomedikal, yakın gelecekte değerli bir araştırma araçları ve klinik olarak yararlı cihazlar seti sunmayı amaçlamaktadır. Ulusal Nanoteknoloji Girişimi, gelişmiş ilaç verme sistemleri, yeni terapiler ve in vivo görüntüleme içerebilecek ilaç endüstrisinde yeni ticari uygulamalar beklemektedir. Nanomedikal araştırmaları, dört nanomedikal geliştirme merkezini destekleyen ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri Ortak Fon programından fon almaktadır. Bu yeni bilim biçiminin fonlanmasının amacı, canlı dokuların biyolojik, biyokimyasal ve biyofiziksel mekanizmalarını daha da geliştirmektir. Günümüzde daha fazla tıp ve ilaç şirketi nanomedikal araştırma ve ilaçlara dahil olmaktadır. Bunlar arasında immünoloji ve fibrotik hastalıklar için ilaç verme sistemlerine odaklanan Bristol-Myers Squibb; COVID-19 aşısı ve mRNA terapötikleri üzerindeki çalışmalarıyla bilinen Moderna; ve kansere odaklanan ve şu anda hedeflenen hücreler üzerindeki radyasyonun etkisini artıran bir ilacı test aşamasında olan bir şirket olan Nanobiotix bulunmaktadır. Diğer şirketler arasında genetik ilaçlarda uzmanlaşmış ve hücre hedefli lipit nanopartikülünü geliştirmiş olan Generation Bio ve akut myeloid lösemiyi tedavi eden bir ilaç olan Vyxeos'u geliştiren ve kanser ile sinirbilime odaklanan Jazz Pharmaceuticals bulunmaktadır. Cytiva, mRNA aşıları ve nükleik asit kullanan diğer tedaviler de dahil olmak üzere viral olmayan genomik ilaçlar için dağıtım sistemleri üretme konusunda uzmanlaşmış bir şirkettir ve Ratiopharm, çeşitli kanserler için bir ilaç olan Pazenir'i üretmesiyle bilinir. Son olarak, ağrı yönetimi konusunda uzmanlaşmış olan Pacira, opioid içermeyen ilk tedavi olan osteoartrit diz ağrısı için ZILRETTA'yı üretmesiyle bilinir.

Nanopartiküller ‘’(üstte)‘’ lipozomlar ‘’(ortada)‘’ ve dendrimerler ‘’(altta)‘’ nanotıpta kullanılmak üzere araştırılan bazı nanomalzemelerdir.Son yıllarda ortaya çıkan nanoteknoloji için küresel fonlama yılda %45 oranında arttmış ve ürün satışları 2013 yılında 1 trilyon doları aşmıştır. 2023 yılında küresel pazarın değeri 189,55 milyar dolardı ve önümüzdeki on yılda 500 milyar doları aşması öngörülmektedir.

## Kaynakça
# Kök hücre tedavisi

**Kök hücre tedavisi**, bir hastalık veya durumu tedavi etmek veya önlemek için kök hücrelerin kullanıldığı bir yöntemdir.

Kemik iliği nakli en yaygın kullanılan kök hücre tedavisidir, ancak göbek kordonu kanından elde edilen bazı tedaviler de kullanılmaktadır.

2016 yılında Gürcistanlı bir çocuğun otizm spektrum bozukluğu rahatsızlığı kendi kordon kanı kök hücreleri kullanılarak tedavi edilmiştir.

Kemik iliği mezenkimal kök hücrelerin derişimi yaş ile katlanarak hızla azalmaktadır.

## Kaynakça
# Doku mühendisliği

Doku mühendisliği alanındaki son on yıl boyunca, yeni hücre kaynakları, mühendislik malzemeleri ve doku mimarisi teknikleri, biyolojik dokuları daha iyi yenileyen, koruyan, iyileştiren veya değiştiren mühendislik dokuları sağladı.
**Doku mühendisliği**, hücreler, mühendislik, malzeme yöntemlerinin bir bileşimini ve farklı tipteki biyolojik dokuları onarmak, sürdürmek, iyileştirmek veya değiştirmek için uygun biyokimyasal ve fizikokimyasal faktörlerlerle birlikte kullanan bir biyomedikal mühendisliği dalıdır.

Doku mühendisliği genellikle tıbbi bir amaç için yeni canlı doku oluşumunda **doku iskeleleri** üzerine yerleştirilen hücrelerin kullanımını içerir ancak hücre ve doku iskeletlerini içeren uygulamalarla sınırlı değildir. Bir zamanlar biyomalzemelerin alt alanı olarak sınıflandırılırken, kapsamı ve önemi büyüdüğü için kendi başına bir alan olarak kabul edilebilir.

Doku mühendisliği nedir ve nasıl çalışır
Doku mühendisliğinin tanımı, geniş uygulama yelpazesini kapsamakla birlikte pratikte doku bölümlerini veya tamamını onaran veya değiştiren uygulamalarla yakından ilişkilidir (yani kemik, kıkırdak, kan damarları, mesane, cilt, kas vb). Çoğu zaman ilgili dokular düzgün çalışması için belirli mekanik ve yapısal özelliklere gerek duyar.

Terim aynı zamanda yapay olarak oluşturulmuş bir destek sistemi (örneğin yapay pankreas veya biyo yapay karaciğer) içinde hücreleri kullanarak belirli biyokimyasal işlevleri gerçekleştirme çabalarına da uygulanmıştır.

*Rejeneratif tıp* terimi özellikle yaşlanma, hastalık ya da yaralanma gibi sebeplerle kaybedilen dokuların yenilenmesine odaklanır ve genellikle doku mühendisliği ile eşanlamlı olarak kullanılır ancak rejeneratif tıp ile ilgilenenler, hasar görmüş dokuların kendini yenilemesi için doku üretmek için kök hücreleri veya progenitör hücreleri kullanmaya daha çok önem verir. Bu yöntemle, vücudun kendini doğal yollarla iyileştirmesi teşvik edilir.

## Tarihçe

İspanya'da yaşayan Claudia Castillo, doku mühendisliği yapılmış bir organ kullanılarak başarılı bir trakea nakli gerçekleştirilen ilk kişi oldu.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Matrigel

## Dış bağlantılar

* Biyomedtek - Doku teknolojisi ile ilgili bilgiler
# Viroterapi

**Viroterapi**, virüsleri biyoteknoloji kullanarak programlayarak kanser ile savaşan ajanlar haline getirmeye dayalı henüz deneme safhasında olan bir kanser tedavi yöntemidir. Programlanan virüsler yalnızca kanserli hücrelere saldırıp yok ederken sağlıklı hücrelere herhangi bir zarar vermezler.

Fikir ilk olarak 1950'li yıllarda araştırmacıların viral enfeksiyonlara yakalanan veya bu tür enfeksiyonlara karşı aşılanan kanserli hastaların durumlarında diğerlerine göre iyileşme olduğunu farketmesi ile ortaya çıkmıştır. Ancak o zamanlarda henüz genetik ve virüs programlama konularında yeterli teknoloji olmadığından yoğun bir araştırma yapılamamıştır.

2006 yılında İsrail Hebrew University'den bir grup Newcastle hastalığı virüsü (NDV-HUJ) adı verilen ve genelde kuşları etkileyen bir virüsü kanser hücrelerine saldıracak şekilde izole ettiler. Bu yeni viroterapi yöntemini Glioblastoma Multiforme hastalarına uygulayarak çok başarılı sonuçlar elde ettiler.

2004 yılında ise Texas Ünivesitesinden araştırmacılar soğuk algınlığı virüsü Adenovirüs Delta-24-RGD'yi Glioblastoma Multiforme'lu hücrelere saldıracak şekilde programladılar. Bir diğer grup bu virüsü tümör taşıyan farelerde denedi ve tümörlü 10 fareden 9unda tümörün gerileme kaydettiği gözlendi. Bu başarıların üzerine 2009 yılının Ekim ayında Amerikan sağlık bakanlığı bu virüsün ilaç şekline getirilmiş halinin insanlar üzerinde klinik olarak denenmesine izin verdi. Halen çalışma sürmekte.

Latvia Mikrobiyoloji Enstitüsünden (Institute of Microbiology Latvia) bilimadamları ise anti-tümör etkisine sahip ECHO grubu enterovirüsler tespit ettiler. 40 yılı aşkın klinik deneylerde melanomalar için geliştirilern ECHO-7 adlı virüsün çok iyi sonuçlar verdiği gözlemlendi.
# Arkoloji

**Arkoloji**, İngilizce mimarlık (architecture) ve ekoloji (ecology) sözcüklerinin birleşmesiyle oluşan, son derece yüksek nüfus yoğunluğu arasında büyük yapılar için bir dizi mimari tasarım ilkeleridir.

Terimi 1969 yılında İtalyan mimar Paolo Soleri türetmiştir.

Arcosanti, Arizona'da bulunan arkoloji projesidir.

## Dış bağlantılar

* Arcology15 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.