Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Toplumsal damgalama

**Toplumsal damgalama**, bir bireyi ya da grubu toplumun diğer bireylerinden ayırt etmeye yarayan algılanabilir özellikleri nedeniyle onaylamama ya da onlara karşı ayrımcılık yapma anlamına gelmektedir. Toplumsal damgalamalar genellikle kültür, cinsiyet, ırk, sosyoekonomik sınıf, yaş, cinsel yönelim, cinsellik, beden imajı, fiziksel engellilik, zeka veya bunların eksikliği ve sağlığıyla ilgilidir. Bazı damgalamalar açık olabilirken diğerleri gizlenebilir damgalamalar olarak bilinir ve ifşa yoluyla ortaya çıkarılmaları gerekmektedir. Damgalanma aynı zamanda kişinin kendisine karşı da yaptığı bir şekilde, olumsuz görülen kişisel niteliklerden kaynaklanarak kendini damgalamaya yol açabilir.

## Tanım

Toplumsal damgalamalar birçok farklı şekilde ortaya çıkabilir. Bunlar arasında en yaygın olanları kültür, cinsiyet, ırk, din, hastalık ve rahatsızlıklarla ilişkilidir. Damgalanmış bireyler genellikle kendilerini farklı hissederler ve başkaları tarafından değersiz görülürler.

Damgalama, bir kişiyi bir stereotip oluşturacak şekilde bir dizi istenmeyen özellikle bağdaştıran bir yafta olarak da tanımlanabilir. İnsanlar bir kez kişinin farklılıklarını tespit edip etiketlediğinde, diğer bireyler de durumun böyle olduğunu varsayar ve kişi damgalayıcı özellik tespit edilemez hale gelene kadar damgalanmaya devam eder. Grupların oluşturulması için önemli ölçüde genelleme yapılması gerekir; yani insanlar bir kişiyi, o kişinin gerçekte o gruba ne kadar uygun olduğuna bakmadan genel bir gruba dahil edeceklerdir. Ancak, toplumun seçtiği özellikler zamana ve mekana göre değişmektedir. Bir toplumda uygunsuz olarak kabul edilen bir şey, başka bir toplumda normal olabilir. Toplumun bireyleri belirli gruplara ayırması, etiketlenmiş kişinin itibar kaybına ve ayrımcılığa maruz kalmasına yol açmaktadır. Kültürel stereotipler sağlamlaştığında toplum bu gruplar hakkında bazı beklentiler oluşturmaya başlayacaktır.

Damgalanma, damgalanan kişilerin davranışlarını etkileyebilir. Kalıplaşmış yargılara maruz kalanlar genellikle damgalayıcılarının kendilerinden beklediği şekilde hareket etmeye başlarlar. Bu sadece davranışlarını değiştirmez, aynı zamanda duygularını ve inançlarını da şekillendirir. Damgalanmış sosyal grupların üyeleri genellikle bunalıma yol açan ön yargılarla karşılaşmaktadır. Bu damgalamalar, kişinin sosyal kimliğini düşük özgüven gibi tehdit edici durumlara sokar. Bu nedenle kimlik teorileri zamanla araştırılmaya başlanmıştır. Kimlik tehdidi teorileri etiketleme teorisiyle el ele gidebilmektedir.

Damgalanan grup üyeleri, kendilerine aynı şekilde muamele edilmediğinin farkına varmaya başlar ve kendilerine karşı ayrımcılık yapıldığını anlarlar. Araştırmalar, "10 yaşına kadar çoğu çocuğun toplumdaki farklı grupların kültürel tiplemelerin farkında olduğunu ve damgalanmış grupların üyesi olan çocukların daha da küçük yaşlarda kültürel tiplemelerin farkında olduğunu" göstermiştir.

## Ayrıca bakınız

* İnsandışılaştırma
* Ayrımcılık
* Kimlik
* Özgüven
* Utanç
* Sosyal anksiyete bozukluğu
* Önemsiz kişilik
* Zorbalık
* Sosyal dışlanma

## Kaynakça
# Yeni Latince

| Yeni Latince |
| --- |
| Latinitas nova |
| Latince: Latinitas nova |
| Bölge | Avrupa |
| Dönem | 20. yüzyıla gelindiğinde Modern Latinceye dönüştü |
| Dil ailesi |  |
| Dil kodları |
| ISO 639-1 | la |
| ISO 639-2 | lat |
| ISO 639-3 | lat |
| Yeni Latincenin döneminde kullanıldığı bölge |
| **Bu sayfa UFA fonetik Unicode semboller içerir.** Doğru bir görüntüleme desteğiniz bulunmadığı takdirde, soru işaretleri, kutular veya diğer Unicode karakterleri görebilirsiniz. IPA sembolleri ile ilgili rehberi okumak için, bakınız Yardım:IPA. |

**Yeni Latince** (*Latinitas nova*) Rönesans İtalya'sında gelişen Latince. Başlangıcı Petrach, Boccaccio, Lorenzo Valla ve Poliziano gibi İtalyan hümanistleriyle ilişkilendirilmiştir. Latince Orta Çağ Avrupa'sının evrensel eğitim dili olmakla beraber, zamanla Orta Çağ Latincesi yerini, güzel sanatlarda, edebiyatta ve düşüncede gerçekleşen değişimlere paralel olarak, Yeni Latinceye bırakmıştır.

Neo Latin doruk noktasına Quattrocento İtalyasında (15. yüzyıl) ulaşmış ve Avrupa'nın diğer kısımlarına 16. yüzyılda yayılmıştır. Birçok önemli yapıt bu dönemde Neo Latincede yazılmıştır. Erasmus'un tüm eserleri, Thomas More'un Ütopyası, Calvin'in hristiyanlıkla ilgili eserleri, Descartes'in Meditasyonları, Francis Bacon'ın denemeleri ve Newton'un eserleri yine bu dilde yazılmıştır.

## Şu anda

Ve **Yeni Latince** terimi şimdi, önceki bir çalışma olmaksızın neredeyse tam anlamıyla anlaşılabilir bir dil aracılığıyla Latin dil ailesinin halkalarını birleştirmeyi hedefleyen Interlingua'nın güncellenmiş ve basitleştirilmiş bir versiyonunu tanımlamaktadır. Şu anda, çeşitli ülkelerden birçok filolog ve uzmanın yer aldığı İnternet topluluğu, bu yeni yardımcı dilin kodunu çıkarmak ve yaymak için mevcuttur.

Bu standart dil, 2006 yılında, uzmanlar ve çeşitli ülkelerin filologlarından oluşan Vía Neolatina projesinde kolektif olarak önerilen Jordi Cassany Bates tarafından başlatıldı ve geliştirilmektedir. 2019'da, 2012'de yayınlanan önceki bir gramerin reformu olan Grammatica Essentiale Neolatina adlı bir dilbilgisi ve sözlük yayınlandı. O zamandan beri, İnternet üzerinden Facebook, Instagram, Reddit, Telegram ve Discord grupları aracılığıyla, neolatin öğrencileri ve konuşmacılar topluluğu büyümektedir. Voces Neolatinas, La Gabbia veya Mondo Neolatino gibi bu dile adanmış birkaç blog bulunmaktadır. Dil, 2011'de Barselona Üniversitesi'nde ve 2017'de Kiel Üniversitesi'nde ve 2017'de Staré Město'da (Çek Cumhuriyeti) Birinci Uluslararası İnter Slov dili Kongresi'nde sunuldu.

2022'de, pan-Roman standartını farklı perspektiflerden incelemek ve tanıtmak amacıyla Uluslararası Neolatin Roman Kongresi düzenlendi ve pan-Roman filologlar ve dilbilimcilerinden eleştirel katkılar toplandı. Bu kongre, 22 Mayıs'ta Valencia Üniversitesi'nde gerçekleştirildi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Neolatino
# Roma Ayini

**Roma Ayini** (Latince: *Ritus Romanus*), Katolik Kilisesi'ni oluşturan sui iuris (özerk) kiliselerin en büyüğü olan Latin Kilisesi'nin dini hizmetlerini gerçekleştirmek için kullanılan en yaygın ayin ailesidir. Kutsal Ayin ve Saatlerin Litürjisi gibi ayinlerin yanı sıra sakramentlerin ve kutsamaların gerçekleştirilme şeklini de belirler.

Roma Ayini, Roma şehrinde Latin dilinde geliştirildi ve Ambrosyan Ayini gibi farklı Latince litürjik ayin aynı coğrafi bölgelerle sınırlı kalırken, Roma Ayini yavaş yavaş Latin Kilisesi'nin hemen her yerinde benimsendi. Orta Çağ'da, her ne kadar hepsi farklı ayinler anlamına gelmese de, çok sayıda yerel değişken vardı; ancak matbaanın icadı ve 1545-1563 tarihli Trento Konsili'nin kararlarına uyulması sonucunda tekdüzelik arttı (Quo primum). 20. yüzyıla kadar varlığını sürdüren birçok Latin litürjik ayini, İkinci Vatikan Konsili'nden sonra terk edildi. Roma Ayini artık yalnızca Katolik Kilisesi'nde değil, bir bütün olarak Hristiyanlıkta en yaygın litürjik ayinidir.

Roma Ayini yüzyıllar boyunca uyarlanmıştır ve Eşaristik Litürji tarihi üç aşamaya ayrılabilir: Trento Konsili Öncesi Ayin, Trento Konsili Ayini (Tridentine) ve VI. Paulus Ayini. Günümüzde Roma Ayini bir kutsal ayin, Papa VI. Paulus tarafından ilan edilen biçimde kutlanmaktadır. Bu biçim 1969'da Papa VI. Paulus ve 2002'de Papa II. Ioannes Paulus tarafından revize edildi, ancak 1969'da Papa VI. Paulus revizyonundan önceki 1962 tarihli Roma Missal'inin kullanımına, 2021 papalık belgesi Traditionis Custodes'te belirtilen koşullar altında izin verilmeye devam ediyor.

## Doğu Ayinleri ile farkı

Roma Ayini, ifade etmedeki ağırbaşlılığıyla tanınır. Olağanüstü Form'da aynı zamanda formalitesiyle de dikkat çekiyordu: Olağanüstü Form Missal'i, rahibin sol kolunu alb'in sol kolunun içine koymadan önce sağ kolunu alb'in sağ koluna koyması gerektiği kadar her hareketi titizlikle emrediyordu (Ritus servandus in celebratione Missae, I, 3). Ekmek ve şarabın Mesih'in Bedenine ve Kanına dönüştüğü tam an üzerine yoğunlaşılması, Roma Ayininde, konsekre edilmiş ekmeğin ve şarabın, Konsekrasyon Dualarından hemen sonra halka gösterilmesine yol açmıştır. Bir zamanlar çok yaygın olduğu gibi, rahip yüzünü ad apsidem'e (apsise doğru) başka bir deyişle ad orientem'e (doğuya doğru) dönerek ayin yapıyorsa, apsis kilisenin doğu ucundaysa, bunları arkasını dönerek ve yukarı kaldırarak halka gösteriyordu. Her birinin gösterilmesinde, bir zil çalınır ve eğer buhur kullanılıyorsa, ekmek ve şarap buhurlanır (*General Instruction of the Roman Missal*, 100). Bazen kilisenin dış çanları da çalınır. Roma Ayini'ni Doğu Katolik Kiliselerinde kullanılan Doğu Ayinlerinden ayıran en önemli özellikler diz çökme ve iki elin bir arada tutulmasıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Liturgy of the Mass (*Catholic Encyclopedia*)
* The Roman Rite (*Catholic Encyclopedia*)
* Australian site, mainly on present form of the Roman Rite
# Eski Fransızca

**Eski Fransızca** (Fransızca: *Ancien français*), Latin dilleri ailesine ait Oïl dilleri arasında da yer alan, günümüzde de mevcut Fransa sınırlarında konuşulmuş eski dil grubu. 9. yüzyıl ile 14. yüzyılları arası Fransa'da kullanılmıştır. Bugün konuşulmayan Eski Fransızcanın, günümüzdeki kullanımı Fransa ağızlarından ibarettir.

## Ayrıca bakınız

* Carmina Burana

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Eski Fransızca ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* The origins of French (İngilizce)
* Fransız Dilinin Gelişim ve Oluşum Süreci
# Hollanda Birleşik Krallığı

| Hollanda*Verenigd Koninkrijk der Nederlanden* (nl) *Royaume-Uni des Pays-Bas* (fr) Hollanda Birleşik Krallığı |
| --- |
| 1815-1839 |
|
Bayrak

Arma

 |
| 1815'te Hollanda Birleşik Krallığı |
| Başkent | Amsterdam ve Brüksel |
| Yaygın dil(ler) | Hollandaca, Fransızca |
| Hükûmet | Parlamenter monarşi |
| Kral |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1815–1839  | I. Willem |

 |
| Yasama organı | States-General |
| • Üst meclis | Senato |
| • Alt meclis | Temsilciler Meclisi |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1815 |
| • Dağılışı  | 1839 |

 |
| Para birimi | Hollanda guldeni |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Birinci Fransa İmparatorluğu
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Hollanda
 |  |
| Limburg Dükalığı (1839–1867)
 |  |
| Lüksemburg
 |  |
| Belçika
 |  |

 |

 |

Hollanda Krallığı ve Lüksemburg Büyük Dükalığı'nın Yeni Haritası, 1815
**Birleşik Hollanda Krallığı** 1815 ila 1830 yılları arasında Hollanda Krallığı'nın genel olarak kullandığı isimdir. Bu dönemde şimdiki Hollanda ve Belçika I. Willem'in yönetimi altında tek bir devletti. Ayrıca Lüksemburg ve Belçika'nın Lüksemburg ili dükalık olarak bu krallığa bağlıydı.
# Dil sosyolojisi

**Dil sosyolojisi**, dil ve toplum arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Toplumun dil üzerindeki etkisine odaklanan toplumdilbilim alanıyla yakından ilgilidir. En önemli savunucularından biri, *International Journal of the Sociology of Language* Dergisinin kurucu editörü Joshua Fishman'dır. Dil sosyolojisi toplumun dil ile ilişkisini incelerken toplumdilbilim dilin toplumla ilişkisini inceler. İlki için toplum çalışmanın konusu, ikincisi için dil çalışmanın konusudur. Yani toplumdilbilim dilin kişinin cinsiyeti, etnik kökeni ve sosyoekonomik sınıfı gibi sosyolojik geçmişine göre nasıl değiştiğini inceler. Dil sosyolojisi toplumu ve onun dilden nasıl etkilendiğini inceler. Trent Üniversitesi'nden küresel siyaset profesörü Andreas Pickel'in belirttiği gibi, "Din, sosyal uygulamalar ve siyasi yönelimleri güçlü bir şekilde şekillendiren sistemler, dillerin sahip olabileceği sosyal önemi gösteren örneklerdir."

Dil sosyolojisi, sosyal dinamiklerin bireysel ve grup dil kullanımından nasıl etkilendiğini anlamaya çalışır. Ulusal Tayvan Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Dil kürsüsünden Su-Chiao Chen'e göre dil, çokdillilik ve dil çatışması gibi fenomenler için sosyal grupları araştıran bu alan sosyal bir değerdir. Dil sosyolojisi, kimin hangi dili, kiminle ve hangi koşullar altında kullandığıyla, bireysel veya grup kimliğinin kullanılan dil tarafından nasıl oluşturulduğuyla ilgilenir.

## Ayrıca bakınız

* Code-mixing
* Code-switching
* Dilbilim antropolojisi
* Sapir-Whorf hipotezi
* Toplumdilbilim

## Kaynakça
# Smorgasbord

**Smorgasbord** veya **İsveç masası**, İsveç kökenli açık büfe tarzı bir yemektir. Çeşitli sıcak ve soğuk yemeklerle ve içeceklerle servis edilir. Eski gelenekleri takip ederek 19. yüzyılda bugünkü halini almıştır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Ordövr
* Kantin
* Catering
* Gün
# Koiné dili

Antik Yunan'da farklı lehçelere sahip olmalarına rağmen koinelizasyon, çeşitli Yunan siyasi birimlerinin ticari ve diplomatik ilişkiler sürdürmesini sağladı.
Dilbilimde, bir **koine** veya **koiné dili** veya **lehçesi** /ˈkɔɪ.neɪ/ *KOY-nay* olarak telaffuz edilir, Antik Yunancada *κοινή* yaygın kelimesinden gelir), aynı dilin iki veya daha fazla karşılıklı anlaşılır değişkesinin karıştırılması ve genellikle basitleştirilmesi sonucu ortaya çıkan standart veya ortak bir lehçedir.

Konuşanlar koiné'nin ortaya çıkışından önce de birbirlerini anladıkları için, koinelizasyon süreci pidginleşme ve kreolleşme kadar sert değildir. Pidginleşme ve kreolleşmenin aksine, koinelizasyonda genellikle prestijli bir lehçe hedefi söz konusu değildir.

Komşu lehçeler arasındaki normal etkileşim, koinelizasyon olarak kabul edilmez. Bir koiné çeşidi, köken lehçelerine ek olarak yeni bir konuşma çeşidi olarak ortaya çıkar. Mevcut hiçbir lehçeyi değiştirmez; bu da koinelizasyon lehçelerin normal evriminden ayırır.

Bölgesel yardımcı dillere benzemekle birlikte, koiné dilleri de inşa edilmekten ziyade doğal olarak ortaya çıkarlar.

## Kaynakça
# Livonca

| Livonca |
| --- |
| līvõ kēļ |
| Ana dili olanlar | Letonya |
| Etnisite | Livonlar |
| Ölü dil | 2 Haziran 2013'te Grizelda Kristiņa'nın ölümü ~40 L2 B1 ve üstü ~210 A1-A2 |
| Dil ailesi | Ural
* Baltık-Fin dili
	+ Güney Fin dili
		- **Livonca**
 |
| Tanınmış azınlık dili | Letonya |
| Dil kodları |
| ISO 639-3 | liv |
| ELP | Livonian |

**Livonca** (*līvõ kēļ* veya *rāndakēļ*), Ural dil ailesinin Baltık-Fin dilleri koluna bağlı bir dildir. Livonca, 2 Haziran 2013 tarihinde, bu dili anadili olarak konuşan son kişinin ölümüyle ölü bir dil haline geldi. Dil, Estoncaya oldukça benzemektedir.

## Yaygın ifadeler

* Merhaba! – Livonca: **Tēriņtš! Afiyet olsun! – Livonca: **Jõvvõ sīemnaigõ! Günaydın! – Livonca: **Jõvā ūomõg!**/**Jõvvõ ūomõgt! İyi günler! – Livonca: **Jõvā pǟva!**/**Jõvvõ päuvõ! İyi geceler! – Livonca: **Jõvvõ īedõ! Teşekkürler! – Livonca: **Tienū! Mutlu yıllar! – Livonca: **Vȯndzist ūdāigastõ! bir – Livonca: **ikš iki – Livonca: **kakš üç – Livonca: **kuolm dört – Livonca: **nēļa beş – Livonca: **vīž altı – Livonca: **kūž yedi – Livonca: **seis sekiz – Livonca: **kōdõks dokuz – Livonca: **īdõks on – Livonca: **kim**

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Incubator
Wikimedia Incubator'de Livonca Vikipedi deneme projesi bulunmaktadır.

* Livones.lv
* Virtual Livonia 5 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Livonian language resources at Giellatekno 9 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Baekgang Muharebesi

| Baekgang Muharebesi |
| --- |
| Koguryo-Tang Savaşları |
|  Baekgang Muharebesi |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tarih | 4-5 Ekim MS 663 |
| Bölge | Baengma Nehri |
| Sonuç |
Silla ve Tang zaferi |

 |
| Taraflar |
|
Tang Hanedanı Silla |
Yamato Japonyası Baekje |
| Komutanlar ve liderler |
| * Liu Rengui
* Liu Renyuan
* Sun Renshi
* Du Xiang
 | * Abe no Hirafu
* Kamitsukeno no Wakako
* Iohara no Omitari
* Echi no Takutsu (ölü)
* Buyeo Pung
 |
| Güçler |
| * 13.000 Tang askeri
* 170 Tang gemisi
* Çok sayıda Silla süvarisi
 | * 42.000 Yamato askeri
* 800 Yamato gemisi
* Çok sayıda Baekje birliği
 |

**Baekgang Muharebesi** (Korece: 백강 전투, romanize: *Baeggang jeontu*; Çince: 白江口之戰; pinyin: *Bāijiāngkǒu Zhīzhàn*; Japonca: 白村江の戦い, romanize: *Hakusuki-no-e no Tatakai*), Baekje restorasyon güçleri ve müttefikleri Yamato Japonyası ile Silla ve Tang Hanedanı'nın müttefik güçleri arasında gerçekleşen bir muharebe idi. Muharebe, Kore'nin Güney Jeolla ilindeki Geum Nehri'nin alt kısmı olan Baengma Nehri veya Baek Nehri'nde gerçekleşti. Silla-Tang güçleri kesin bir zafer kazandı, Yamato Japonya'yı Kore işlerinden tamamen çekilmeye zorladı ve Baekje restorasyon hareketini ezdi.

Baekgang Muharebesi, günümüze kadar devam eden Çin-Japon rekabetini başlatan muharebe olarak kabul edilir.

## Ek okuma

* Aston, W. G. (translated by) 1972 Nihongi: Chronicles of Japan from the Earliest Times to A.D. 697. Published by Charles E. Tuttle Company: Tokyo, Japan.
* Farris, William Wayne 1995 *Heavenly Warriors: The Evolution of Japan's Military, 500–1300 AD*. United States: Published by The Council on East Asian Studies, Harvard University, Cambridge.
* Jamieson, John Charles. *The Samguk sagi and the Unification Wars*. Ph.D. dissertation, University of California, Berkeley, 1969.

## Dış bağlantılar

* Beakgang Battle
* The end of the Battle of Hakusukinoe
* Baekgang Battle
# Cool Japan

Japon pop kültürünün merkezi olarak kabul edilen Akihabara
**Cool Japan** (Japonca: クールジャパン *Kūru Japan*), Japonya'nın kültürel bir süper güç olarak ortaya çıkmış statüsünün bir ifadesi olan bir kavramdır. Medya ve akademik çevrelerde geniş bir bilgi birikimine sahip olan "Cool Japan" markası, Japonya hükûmeti ve ülkenin kültür endüstrisinin ticari sermayesinden faydalanan ticaret organları tarafından benimsenmiştir. Yumuşak güç biçimi şeklinde "davranışları veya çıkarları kültürel veya ideolojik yollarla dolaylı olarak etkileme" olarak tanımlanmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Japan's Gross National Cool
* Japan External Trade Organization - Cool Japan
* JETRO report on "Cool Japan" (2005) 20 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Special Issue -- Cool Japan, *International Journal of Japanese Sociology*, 20:2-72 (2011) 9 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Moğol Özerk Hükûmeti

| ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠥᠪᠡᠷᠲᠡᠭᠡᠨ ᠵᠠᠰᠠᠬᠤ ᠬᠣᠯᠪᠣᠭᠠᠲᠤ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠣᠷᠳᠣᠨ (Moğolca) |
| --- |
| 1939-1945 |
|
Bayrak

Arma

 |
| Yeşil ile gösterilen yer Mengjiang. |
| Başkent | Kalgan (bugünkü Zhangjiakou) |
| Yaygın dil(ler) | Moğolca, Japonca |
| Hükûmet | Diktatörlük |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1939 |
| • Dağılışı  | 1945 |

 |
| Yüzölçümü |
| • Toplam | 1133437 km2 |
| Nüfus |
| • Sayılan | 36933206 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Kuzey Shanxi Özerk Hükümeti
 |
|  | Güney Chahar Özerk Hükümeti
 |
|  | Moğol Birleşik Otonom Hükümeti
 |
|  | Moğol Askeri Hükümeti
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Çin Cumhuriyeti (1912-1949)
 |  |
| Sovyetler Birliği'nin Mançurya'yı işgali
 |  |

 |

 |
| Günümüzdeki durumu |  Çin |

**Moğol Özerk Hükûmeti** veya **Mengukuo** ya da **Mengjiang** (**Mengkiang**; Çince: 蒙疆; pinyin: *Měngjiāng*; Wade–Giles: *Meng3-chiang1*; Hepburn: Mōkyō), 1 Eylül 1939 ile 19 Ağustos 1945 tarihleri arasında, İç Moğolistan Özerk Bölgesi'nin Kalgan bölgesinde hüküm sürmüş Japon İmparatorluğu'nun vasal devletidir. Devlet Lideri Çin-Mançu kökenli Çing Handanlığı mensubu Moğol Prensi Demchugdongrub'dur. Yönetimi sırasında tüm Moğol yaşam alanlarını ele geçirmeyi amaçlamıştır.

## Tarihi

12 Mayıs 1936'da kurulan Moğol Askeri Hükûmeti, Ulanqab Prensi Yondonwangchug'u başkanlığında kuruldu. Ekim 1937'de Moğol Birleşik Özerk Yönetimi olarak yeniden adlandırıldı. 1 Eylül 1939'da, Güney Chahar ve Kuzey Shanxi'nin Çin hükûmetleri, Moğol Birleşik Özerk Hükûmeti ile birleştirilerek yeni Mengjiang Birleşik Özerk Hükûmeti kuruldu. Başkent Zhangbei'de olarak belirlendi.1939'da Wang Jingwei, işgal altındaki Çin hükûmetinin, başkenti Nanjing'de bulunan Wang Jingwei Rejimi olarak adlandırılan bir Japon kukla devleti adına Mengjiang'ı himayesi altına aldı, Japon Çin'i himayesinde özerk devlet olarak kalmasına rağmen 1940'ta nominal olarak rejime dahil edildi.

Mengjiang, 1945'te Mançurya Stratejik Taarruz Operasyonu'nda Sovyet Kızıl Ordusu ve Moğol Kızıl Ordusu tarafından işgal edildiğinde teslim oldu.

## İlgili filmler

* Son İmparator *(İngilizce: The Last Emperor)* (1987) Fragman9 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ryuichi Sakamoto TV Live10 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Ryuichi Sakamoto TV Live "Rain"29 Kasım 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
## İlgili müzikler

* Büyük Mançurya İmparatorluğu Millî Marşı (Çince)18 Aralık 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* 何日君再來 (Çince; yorum: 李香蘭)21 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* 支那の夜 (Japonca; yorum: 李香蘭)21 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* 夜来香 (Çince; yorum: 李香蘭)8 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

 Wikimedia Commons'ta Moğol Özerk Hükûmeti ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
# Beden eğitimi

Beden Eğitimi dersleri için jimnastik ekipmanı
**Beden eğitimi**, eğitimin, insanın beden sağlığını ve becerilerini geliştirmeye yönelik dalına denir. Beden eğitimi, insanın zihinsel eğitim kadar bedensel eğitime gereksinmesi olduğu düşüncesine dayanır. Beden eğitiminin geçmişi, uygarlıklar tarihi kadar eskidir. Günümüzden yaklaşık 2.400 yıl önce yaşamış olan Yunan filozof Platon’un "Gerçek müzisyen ve sanatçı, müzikle cimnastiği en doğru oranlarda birleştirebilen kişidir" sözleri, Eski Yunan'da beden eğitimine verilen önemi gösterir.

Eski çağlarda beden eğitime verilen bu önem, sonraki yüzyıllarda unutuldu. Zihinsel eğitimin beden eğitimiyle ilişkisi göz ardı edildi. Beden eğitimine yeniden dikkat çeken kişi, 18. yüzyılda Fransız düşünür Jean-Jacques Rousseau oldu. Rousseau, Emil (Émile ou, de l'éducation; 1762) adlı yapıtında beden eğitiminin okul dersleri arasına girmesi gerektiği görüşünü savundu. Okullarda beden eğitimi derslerini koyan ilk ülke ise 1814'te Danimarka oldu. Daha sonra Danimarka'yı başka ülkeler izledi. Bugün, ilköğretimin zorunlu olduğu hemen bütün ülkelerde beden eğitimi ders programında yer alır.

Beden eğitimi dersleri yaş gruplarına göre uygulanır. Çok küçük çocukların beden eğitiminde öncelikle koşmak, tırmanmak, zıplamak ve oynamak gibi doğal hareketlerini geliştirmesi amaçlanır. Daha büyük çocuklara ise, özel eğitim görmüş öğretmenlerce temel beden eğitimi dersleri ve yarışmaya yönelik spor etkinlikleri öğretilir. Yüzme, cimnastik, atletizm ve tüm takım sporları bu tür etkinlikler arasında sayılır.

Beden eğitimi derslerinde öğrencilere bedenlerini geliştirme ve formda tutmanın yanı sıra, başkalarıyla iş birliği yapma, kendi güçlü ve zayıf yönlerini tanıma da öğretilir. Öğrencilik yıllarını geride bırakan yetişkinler de, bu tür etkinliklere katılabilirler.

Türkiye'de modern beden eğitiminin öncüsü Selim Sırrı Tarcan'dır. 1919 yılında beden eğitimini geliştirmek amacıyla İzmir'de bir salon açmıştır.