Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ISO 9660

ISO 9660

CDFS (**C**ompact **D**isc **F**ile **S**ystem) (ISO 9660) CD'lerde (Compact Disc) bazı yazılım ve donanım şirketlerince kullanılan dosya sistemi. Uluslararası Standartlar Teşkilatı tarafından standart optik disk biçemi olarak kabul edilmiştir. Windows, Mac OS ve Unix benzeri işletim sistemlerinde desteklenmesi amacıyla belirlenmiştir.

ISO 9660'ın teknolojisi UNIX ve FAT dosya sistemine benzeyen*High Sierra Format* dosya sistemne dayanmaktadır. 8 alt dizine kadar destek veren High Sierra, Aralık 1986'da değiştirilerek Ecma International tarafından ECMA-119 adıyla kullanılmış ve ardından ISO 9660:1988 olarak standartlaştırılmıştır.

## Kaynakça
# JSON

| Javascript Object Notation (JSON) Javascript Nesne Notasyonu |
| --- |
|  |
| Dosya uzantısı | .json |
| MIME tipi | application/json |
| Çıkış tarihi | 2001  |
| Format türü | Veri değiş tokuşu |
| Teknik standart | STD 90 (RFC 8259), ECMA-404, ISO/IEC 21778:2017 |
| Özgür biçim | Yes |
| Web sitesi | json.org |

**JSON** ("JavaScript Object Notation"); bütün programlama dilleri arasında, yapılandırılmış veri değişimini kolaylaştıran bir metin biçimidir. Yay ayraç, köşeli ayraç, iki nokta ve virgüllü yazımı ile birçok bağlam ve uygulamada kullanışlıdır. ECMAScript Dil Şartnamesi (üçüncü sürümü)'nde tanımlandığı gibi JavaScript'te bulunan nesne değişmezlerinden esinlenilerek tasarlanmıştır. ECMAScript Programlama Dilinden türetilmiştir fakat programlama dilinden bağımsızdır. JSON sahip olduğu ağaç yapısıyla DOM ve XML ile benzerlik gösterse de bunlardan tamamen farklı bir yapıdadır.

Şu veri tiplerini destekler:

* Number
* String
* Boolean
* Array
* Object
* null

## İsimlendirme ve Okunuş

JSON ismi Douglas Crockford ve diğerleri tarafından Mart 2001 tarihinde kurulan State Software şirketinden ortaya çıkmıştır.

Uluslararası standart ECMA-404 ve ISO/IEC 21778:2017 standartları JSON'un /ˈdʒeɪ.sən/ aynı Jason ismi gibi okunması gerektiğini tanımlamaktadır, Crockford 2011 tarihinde "Nasıl okunması gerektiği hakkında bol bol tartışılabilir ancak ben umursamıyorum" demiştir.

## Tarihçe

JSON 2000'li yılların başında tarayıcı eklentileri ve flash olmadan durumsuz tarayıcı sunucu arası gerçek zamanlı iletişim sağlamak amacıyla ortaya çıktı. Douglas Crackford tarafından ilk olarak Json'u tanımladı ve popülerleştirdi.

JSON.org websitesi 2002 yılında ortaya çıktı, 2005 yılında Yahoo servislerinin bazılarına JSON olarak ulaşılmasını sağladı.

Douglas Crackford ayrıca JSON Lisansı'nı ortaya çıkardı ilk bakışta MIT lisansına benzese de "The Software shall be used for Good, not Evil" yani "Bu yazılım sadece iyi amaçlar için kullanılmalı kötü amaçlar için değil" maddesi eklenmişti, bu madde pek çok açık kaynak kütüphanenin lisansına ters düşerek lisans uyumsuzluğuna neden olmuştur.

## Örnek

Bu örnek muhtemel bir mağazanın kategorilerini ve kategori içerisindeki kitapları ad ve yazarlarıyla göstermektedir.

```
 {
 "tip": "kitap",
 "tur": "roman",
 "urunler": [
 {"ad": "Ihtiyar Kemanci", "yazar": "Nihat Genc"},
 {"ad": "Su Cilgin Turkler", "yazar": "Turgut Ozakman"},
 {"ad": "Kar", "yazar": "Orhan Pamuk"}
 ]
 }

```

## Kullanım

JSON her ne kadar bir veri formatı olsa da bazen ayar dosyaları içinde kullanılmaktadır, bu tip kullanımlarda yorumlar yararlı bulunmuş ve JSON yorumları desteklemediği için standart dışı JSON türevleri ortaya çıkmıştır bunların arasında HJSON, HOCON, JSON5 (JSON'un 5. sürümü değildir).

JSON pek çok JavaScript yorumlayıcısında gömülü geldiği için `eval()` işlevine JSON koyup bu şekilde verinin temizlenmeden konması güvenlik açıklarına neden olmaktadır. Bu sorundan ötürü JavaScript'te `JSON.parse()` işlevi kullanılmalıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* "JSON'a Giriş" (İngilizce). 18 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
* "JSON'a Giriş". 17 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
# Tay Yo dili

| Tay Yo dili |
| --- |
| Lai Tay yazısıyla yazılmış "Tai Yo" kelimesi |
| Bölge | Isan, Mekong taşkın yatakları, Vietnam |
| Etnisite | Nyaw |
| Konuşan sayısı |  60.000 |
| Dil ailesi | Varsayılan
* **Tay Yo dili**
 |
| Dil kodları |
| ISO 639-3 | tyj |
| Glottolog | `taid1248` |

**Tay Yo** (Tayca: ไทญ้อ), aynı zamanda **Tay Mène** (Tayca: ไทแมน) ve **(Tay) Nyaw** (Tayca: ญ้อ) olarak da bilinir, Güneydoğu Asya'ya özgü bir Tay dilidir. Kökeni Vietnam'daki Tai Pao ile yakından ilişkilidir ve oradan kaynaklanıyor olabilir. Bir zamanlar kendine özgü bir yazı olan Tay Yo yazısıyla yazılırdı, ancak artık bu yazı sistemi kullanılmamaktadır. Dil, Laos ve Tayland'da bölgesel olarak *Tai Mène* ve *Tai Nyaw*, Vietnam'da ise *Tai Do* ve *Tai Quy Chau* olarak bilinmektedir. Yüzeysel olarak birGüneybatı Tay dili gibi görünse de bu yalnızca yüzyıllar süren dil temasından kaynaklanmaktadır, doğru şekilde Kuzey Tay dilleri altında sınıflandırılmaktadır. Orta Tayland ve Batı Kamboçya'da konuşulan *Nyaw* / *Nyo* , Tai Yo ile aynı değildir.

## Kaynakça
# Slav dilleri

| Slav dilleri |
| --- |
| Coğrafi dağılım | Güneydoğu, Orta ve Doğu Avrupa |
| Sınıflandırma | Hint-Avrupa* Baltık-Slav
	+ **Slav dilleri**
 |
| Alt bölümler | * Doğu Slav
* Güney Slav
* Batı Slav
 |
| ISO 639-2 / 5 | `sla` |
|   Doğu slav dilleri
  Güney slav dilleri
  Batı slav dilleri |

**Slav dilleri**, Slavların konuştuğu dillerin oluşturduğu dil ailesi. Hint-Avrupa dil ailesinin Baltık-Slav dilleri koluna mensup olan bu dil grubu diğer Hint-Avrupa dilleri ile akraba olmasına rağmen aralarında pek çok farklılık bulunmaktadır.

Slav dillerinin günümüzdeki ağız, lehçe ve şiveleri kendi gruplarında birbirleriyle yakınlık gösterirler. Yani, Güney Slav Dilleri grubundaki Slav dilleri (Slovence, Hırvatça, Sırpça, Makedonca gibi) birbirlerine anlaşılırlık olarak yakın durumdadırlar. Temelde farklar, sözlerin telaffuzunda, (dolayısıyla) imlâsında, bazı çekim unsurlarında ve söz dağarcıklarındadır. Ayrıca, bu diller arasında yabancı dillerin etkisi hususunda değişik durumlar söz konusudur. Günümüzde bütün Slav dillerini toplam yaklaşık 315 milyon kişi konuşmaktadır.

## Alt gruplar

İki savaş arası dönemden beri akademisyenler, Slav dillerini coğrafi ve soybilimsel ilkelere ve alfabelerin dilbilim ötesi özelliklerini kullanarak, Doğu, Batı ve Güney grupları ile bunların alt gruplarına ayırmışlardır:

Slav dilleri
### Doğu Slav dilleri

* Rusça,
* Ukraynaca,
* Beyaz Rusça
* Rusince

### Batı Slav dilleri

* Çek-Slovak dilleri
	+ Çekçe
	+ Knaanik (Yahudi Çekçesi)
	+ Slovakça
* Lehit dilleri
	+ Lehçe
	+ Pomeranyaca
	+ Kaşupça
	+ Slovince
	+ Polapça
	+ Silezyaca
* Sorbca
	+ Yukarı Sorbca
	+ Aşağı Sorbca

### Güney Slav dilleri

Bu grup, kendi arasında ikiye ayrılır.

#### Güneydoğu Slav dilleri

* Bulgarca,
* Pomakça,
* Makedonca
* Kilise Slavcası

#### Güneybatı Slav dilleri

* Sırp-Hırvatça,
	+ Boşnakça
	+ Hırvatça
		- Burgenland Hırvatçası
	+ Karadağca
	+ Sırpça
* Slovence

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Comparison of the computer terms in Slavic languages Slav dillerinde bilgisayar terimlerinin karşılaştırması
# EBCDIC

**EBCDIC** (E**xtended **B**inary **C**oded **D**ecimal **I**nterchange **C**ode* = Genişletilmiş İkilik kodlu Ondalık Değişim Kodu; okunuşu: *ebsedik*) IBM tarafından kullanılan bir karakter kümesi ailesidir. Daha çok OS/360 işletim sistemi ve S/390 sunucularında kullanılır. Harf, rakam, işaretleri karşılayan 256 farklı sembolü kodlayabilir.

EBCDIC sisteminin değişik alt türleri vardır. Bu türler karşılıklı
olarak uyum içinde değildir. IBM, kendine özgü olmak üzere türleri birbirine çeviren yazılımlar da üretmiştir. Örneğin; EBCDIC kodunda büyük A harfi 193 (C1hex), küçük a harfi ise 129 (81hex) sayısıyla kodlanmıştır.

## Ebcdic 500 alt türü

|  |
| --- |
| **Codepage (kod sayfası) 500** Uluslararası |
|  | 0
 | 1
 | 2
 | 3
 | 6
 | 7
 | 8
 | 9
 | ( | + | !
 | 4\_   (4 hex = 0100 bin)
 |
| 5\_
 | & | é | ê | ë | è | í | î | ï
 | ì | ß | ] | $ | \* | ) | ; | ^
 | 5\_   (5 hex = 0101 bin)
 |
| 6\_
 | - | / | Â | Ä | À | Á | Ã | Å
 | Ç | Ñ | ¦ | , | % | \_ | > | ?
 | 6\_   (6 hex = 0110 bin)
 |
| 7\_
 | ø | É | Ê | Ë | È | Í | Î | Ï
 | Ì | ` | : | # | @ | ' | = | "
 | 7\_   (7 hex = 0111 bin)
 |
| 8\_
 | Ø | a | b | c | d | e | f | g
 | h | i | « | » | ð | ý | þ | ±
 | 8\_   (8 hex = 1000 bin)
 |
| 9\_
 | ° | j | k | l | m | n | o | p
 | q | r | ª | º | æ | ¸ | Æ | ¤
 | 9\_   (9 hex = 1001 bin)
 |
| bgColor="sildfg | Þ | ®
 | A\_   (A hex = 1010 bin)
 |
| B\_
 | ¢ | £ | ¥ | · | © | § | ¶ | ¼
 | ½ | ¾ | ¬ |  | ¯ | ¨ | ´ | ×
 | B\_   (B hex = 1011 bin)
 |
| C\_
 | { | A | B | C | D | E | F | G
 | H | I | ­ | ô | ö | ò | ó |  | C\_   (C hex = 1100 bin)
 |
| D\_
 | } | J | K | L | M | N | O | P
 | Q | R | ¹ | û | ü | ù | ú | ÿ
 | D\_   (D hex = 1101 bin)
 |
| E\_
 | \ | ÷ | S | T | U | V | W | X
 | Y | Z | ² | Ô | Ö | Ò | Ó | Õ
 | E\_   (E hex = 1110 bin)
 |
| F\_
 | 0 | 1 | 2 | Ú |  | F\_   (F hex = 1111 bin)
 |
| 5
 | 6
 | 7
 | 8
 | 9
 | A
 | B
 | C
 | D
 | E
 | F
 |  |

Ayrıca bak: **ASCII**
# İ

|  |
| --- |
| **Latin alfabesi İi harfi** |
| İ | i |
| İ | i |

**İ, i**, Türk alfabesinin on ikinci harfidir. Yazıda [i] sesini göstermek için kullanılır. Bilinen ve uygulananın aksine 1353 numaralı Türk harflerinin kabul ve tatbiki hakkındaki kanuna göre *I* harfinden önce gelir.
Büyük harf olarak *İ*, küçük harf olarak ise *i* şeklinde yazılır ve bu gerek bilgisayar gerek ise mobil telefonlarda büyük problem yaratmaktadır. Cumhuriyet döneminde alfabe değiştirildiğinde hem *I* sesini temsil etmesi gereken bir harf gerekliydi hem de halkın kafasını karıştırmayacak bir çözüm bulunmalıydı, bu nedenle *i* sesini temsil etmesi için (diğer tüm dillerde büyük harfte *I* küçük harfte *i* olarak gösterilmesine rağmen) harfler *İi* ve *Iı* olarak tekrar yaratıldı. Bugün bu iki harf Türkçede, diğer Türk lehçelerinde ve Zazaca'da kullanılır.

## Kaynakça

| ISO temel Latin alfabesi
 |
| --- |
| Aa
 | Bb
 | Cc
 | Dd
 | Ee
 | Ff
 | Gg
 | Hh
 | Ii
 | Jj
 | Kk
 | Ll
 | Mm
 | Nn
 | Oo
 | Pp
 | Qq
 | Rr
 | Ss
 | Tt
 | Uu
 | Vv
 | Ww
 | Xx
 | Yy
 | Zz
 |
| **Özel işaret almış I harfi**
ÍíÌìĬĭÎîǏǐÏïḮḯĨĩĮįĪīỈỉȈȉȊȋỊịḬḭƗɨᵻᶖİiIıŞablon:AZsubnav
tarih •
paleografi •
türetimler •
diyakritik •
noktalama •
rakamlar •
harf listesi |
# Hint-Aryan dilleri

| Hint-Aryan dilleri Hint dilleri |
| --- |
| Coğrafi dağılım | Güney Asya ve Orta Asya |
| Sınıflandırma | Hint-Avrupa dilleri* Hint-İran dilleri
	+ **Hint-Aryan dilleri**
 |
| Alt bölümler | * Orta Hint-Aryan dilleri
* Dardik diller
* Doğu bölgesi dilleri
* Kuzey Hint-Aryan dilleri
* Kuzeybatı
* Güney Bölgesi dilleri
* Batı Bölgesi dilleri
 |
|  Hint-Aryan dillerinin coğrafi dağılımı. |

**Hint-Aryan dilleri**, Hint-Avrupa dil ailesinin, Hint-İran kolunun bir alt ailesini oluşturur. Dünyada bilinen 219 Hint-Aryan dili var olup, ağırlıklı olarak Kuzey ve Orta Hindistan, Pakistan, Afganistan, Bangladeş, Nepal, Sri Lanka ve Maldivler olarak yaklaşık bir milyar konuşmacıya sahiptir. En önemli Hint-Aryan dilleri arasında Hintçe, Urduca, Bengalce ve Sanskritçe gibi diller yer alır.

## Hint-Aryan diller

* Hintçe / Urduca
* Bengalce
* Güceratça
* Oriya Dili
* Pencapça
* Rayastani
* Romanca
* Marathi
* Sindhî
* Keşmirce
* Assam dili
* Nepali
* Seylanca
* Maldivce
* Pali
* Peşeyice

## Ayrıca bakınız

* Hint-Avrupa dil ailesi
* Hint-İran dilleri
* Hindistan'da konuşulan diller

## Notlar
# AIX

AIX|  |
| Geliştirici(ler) | IBM |
| İşletim sistemi ailesi | Unix |
| Üretime hazır olduğu tarih | Şubat 1986 (1986-02) |
| Son kararlı sürümü | 7.3.3 TL3 SP1  11 Temmuz 2025 |
| Kaynak türü | Kapalı kaynak |
| Lisans | Özel mülk yazılım |
| Çekirdek türü | Monolitik ve yüklenebilir çekirdek modülü |
| Platform desteği | Mevcut: Power ISA (POWER7 ve sonrası) Önceki: IBM ROMP, PowerPC, x86 (IBM PS/2), System/370, ESA/390 |
| Programlama dili | C |
| Kullanıcı alanı | POSIX / SUS |
| Kullanıcı arayüzü | KornShell (ksh88), Common Desktop Environment, (Plasma Workspaces ve GNOME zorunlu değil) |
| Web sitesi | ibm.com/it-infrastructure/power/os/aix |
| Pazarlama hedefi | İş istasyonu, Server |

**AIX** (**Advanced Interactive eXecutive**) IBM tarafından UNIX temel alınarak geliştirilmiş bir işletim sistemidir. Sistem, UNIX System V (ilk çıktığında UNIX system III) temel alınmıştır. Bu ürün satışa sunulmadan önce, *AIX* *Advanced IBM Unix* teriminin kısaltması olarak kullanılmıştır.

## Kaynakça
# Windows-1254

**Windows-1254**, Microsoft Windows altında, Türkçe karakterleri kodlamak için kullanılan, ISO 8859-9 uyumlu karakter kümesidir.

Kullanımı ise `<head></head>` tagları arasında olmak üzere aşağıdaki gibidir;

```
<html>
    <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=windows-1254" />

    <body>
        <h1>Bu Windows-1254dür</h1>
    </body>
</html>

```
# Ötümlü yutaksıl sürtünmeli ünsüz

| Ötümlü yutaksıl sürtünmeli ünsüz |
| --- |
| [ʕ] |
| Ses örneği |
| noicon |

**Ötümlü yutaksıl sürtünmeli ünsüz** sesi bazı konuşulan dillerde kullanılan bir ünsüz sestir. IPA’da bu ses [ʕ] olarak gösterilir.
# Ötümlü damaksıl patlamalı sürtünmeli ünsüz

| Ötümlü damaksıl patlamalı sürtünmeli ünsüz |
| --- |
| [ɟ͡ʝ] |
| Ses örneği |
| noicon |

**Ötümlü damaksıl patlamalı sürtünmeli ünsüz** sesi bazı konuşulan dillerde kullanılan bir ünsüz sestir. IPA’da bu ses [ɟ͡ʝ] olarak gösterilir.
# Dişyuvasıl dışgırtlaksıl patlamalı sürtünmeli ünsüz

| Dişyuvasıl dışgırtlaksıl patlamalı sürtünmeli ünsüz |
| --- |
| [tsʼ] |
| Ses örneği |
| noicon |

**Dişyuvasıl dışgırtlaksıl patlamalı ünsüz** sesi bazı konuşulan dillerde kullanılan bir ünsüz sestir. IPA'da bu ses [tsʼ] olarak gösterilir.
# Yarı açık merkez düz ünlü

| Yarı açık merkez düz ünlü |
| --- |
| [ɜ] |
| Ses örneği |
| noicon |

ÜnlülerAyrıca bakınız: Uluslararası Fonetik Alfabe, Ünsüzler

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | **Ön(İnce) | **Öne yakın** | **Merkez** | **Arkaya yakın** | **Arka(Kalın) |
| **Kapalı(Dar) |

|  |
| --- |
| i •y
ɨ •ʉ
ɯ •u
ɪ •ʏ
ʊ
e •ø
ɘ •ɵ
ɤ •o
ə
ɛ •œ
ɜ •ɞ
ʌ •ɔ
æ
ɐ
a •ɶ
ɑ •ɒ |

 |
| **Kapalıya yakın** |
| **Yarı kapalı** |
| **Orta** |
| **Yarı açık** |
| **Açığa yakın** |
| **Açık(Geniş) |

Bölümler arasında bazı bölümlerde iki adet ünlü vardır. Bu ikili grupta
 sağdaki ünlü yuvarlaktır, soldaki ise düzdür. Ayrıca uzun ünlüler Uluslararası Fonetik Alfabe
 sembolü [ː] ile belirtlir.
**Yarı açık merkez düz ünlü** sesi bazı konuşulan dillerde kullanılan bir ünlü sestir. IPA’da bu ses [ɜ] olarak gösterilir.
# Latin harfleri listesi

|  |
| --- |
| **Modern Latin alfabesi** |
| Aa | Bb | Cc | Dd | Ee | Ff | Gg | Hh | Ii | Jj | Kk | Ll | Mm | Nn | Oo | Pp | Qq | Rr | Ss | Tt | Uu | Vv | Ww | Xx | Yy | Zz
 |

| Türemiş harfler
 |
| --- |
| Áá
Àà
Ăă
Ắắ
Ằằ
Ẵẵ
Ẳẳ
Ââ
Ấấ
Ầầ
Ẫẫ
Ẩẩ
Ǎǎ
Åå
Ǻǻ
Ää
Ǟǟ
Ãã
Ȧȧ
Ǡǡ
Ąą
Āā
Ảả
Ȁȁ
Ȃȃ
Ạạ
Ặặ
Ậậ
Ḁḁ
Ⱥⱥ
ᶏ
Ǽǽ
Ǣǣ
ᶐ
Ḃḃ
Ḅḅ
Ḇḇ
Ƀƀ
ᵬ
ᶀ
Ɓɓ
Ƃƃ
Ćć
Ĉĉ
Čč
Ċċ
Çç
Ḉḉ
Ȼȼ
Ƈƈ
ɕ
Ďď
Ḋḋ
Ḑḑ
Ḍḍ
Ḓḓ
Ḏḏ
Đđ
Ðð
ᵭ
ᶁ
Ɖɖ
Ɗɗ
ᶑ
Ƌƌ
ȡ
Éé
Èè
Ĕĕ
Êê
Ếế
Ềề
Ễễ
Ểể
Ěě
Ëë
Ẽẽ
Ėė
Ȩȩ
Ḝḝ
Ęę
Ēē
Ḗḗ
Ḕḕ
Ẻẻ
Ȅȅ
Ȇȇ
Ẹẹ
Ệệ
Ḙḙ
Ḛḛ
Ɇɇ
ᶒ
ᶕ
ɚ
ᶓ
ᶔ
ɝ
Ḟḟ
ᵮ
ᶂ
Ƒƒ
Ǵǵ
Ğğ
Ĝĝ
Ǧǧ
Ġġ
Ģģ
Ḡḡ
Ǥǥ
ᶃ
Ɠɠ
Ĥĥ
Ȟȟ
Ḧḧ
Ḣḣ
Ḩḩ
Ḥḥ
Ḫḫ
H̱ẖ
Ħħ
Ⱨⱨ
Íí
Ìì
Ĭĭ
Îî
Ǐǐ
Ïï
Ḯḯ
Ĩĩ
İi
Įį
Īī
Ỉỉ
Ȉȉ
Ȋȋ
Ịị
Ḭḭ
Iı
Ɨɨ
ᵻ
ᶖ
Ĵĵ
J̌ǰ
ȷ
Ɉɉ
ʝ
ɟ
ʄ
Ḱḱ
Ǩǩ
Ķķ
Ḳḳ
Ḵḵ
Ꝅꝅ
Ꝃꝃ
Ꝁꝁ
ᶄ
Ƙƙ
Ⱪⱪ
Ĺĺ
Ľľ
Ļļ
Ḷḷ
Ḹḹ
Ḽḽ
Ḻḻ
Łł
Ł̣ ł̣
Ŀŀ
Ƚƚ
Ⱡⱡ
Ɫɫ
Ꝉꝉ
Ꝇꝇ
ɬ
ᶅ
ɭ
ȴ
Ḿḿ
Ṁṁ
Ṃṃ
ᵯ
ᶆ
ɱ
Ńń
Ǹǹ
Ňň
Ññ
Ṅṅ
Ņņ
Ṇṇ
Ṋṋ
Ṉṉ
ᵰ
Ɲɲ
Ƞƞ
ᶇ
ɳ
ȵ
N̈n̈
Óó
Òò
Ŏŏ
Ôô
Ốố
Ồồ
Ỗỗ
Ổổ
Ǒǒ
Öö
Ȫȫ
Őő
Õõ
Ṍṍ
Ṏṏ
Ȭȭ
Ȯȯ
Ȱȱ
Øø
Ǿǿ
Ǫǫ
Ǭǭ
Ōō
Ṓṓ
Ṑṑ
Ỏỏ
Ȍȍ
Ȏȏ
Ơơ
Ớớ
Ờờ
Ỡỡ
Ởở
Ợợ
Ọọ
Ộộ
Ɵɵ
Ꝋꝋ
Ꝍꝍ
Ṕṕ
Ṗṗ
Ᵽᵽ
Ꝑꝑ
ᶈ
Ƥƥ
Ꝓꝓ
Ꝕꝕ
P̃p̃
ʠ
Ꝙꝙ
Ɋɋ
Q̊q̊
Q̧q̧
Ŕŕ
Řř
Ṙṙ
Ŗŗ
Ȑȑ
Ȓȓ
Ṛṛ
Ṝṝ
Ṟṟ
Ɍɍ
ᵲ
ᶉ
ɼ
Ꞃꞃ
Ɽɽ
ɾ
ᵳ
Śś
Ṥṥ
Ŝŝ
Šš
Ṧṧ
Ṡṡẛ
Şş
Ṣṣ
Ṩṩ
Șș
ᵴ
ᶊ
ʂ
ȿ
S̩s̩
Ꞅꞅ
ᶋ
ᶘ
Ťť
T̈ẗ
Ṫṫ
Ţţ
Ṭṭ
Țț
Ṱṱ
Ṯṯ
Ŧŧ
Ⱦⱦ
ᵵ
ƫ
Ƭƭ
Ʈʈ
ȶ
Úú
Ùù
Ŭŭ
Ûû
Ǔǔ
Ůů
Üü
Ǘǘ
Ǜǜ
Ǚǚ
Ǖǖ
Űű
Ũũ
Ṹṹ
Ųų
Ūū
Ṻṻ
Ủủ
Ȕȕ
Ȗȗ
Ưư
Ứứ
Ừừ
Ữữ
Ửử
Ựự
Ụụ
Ṳṳ
Ṷṷ
Ṵṵ
Ʉʉ
ᵾ
ᶙ
ᵿ
Ṽṽ
Ṿṿ
ᶌ
Ʋʋ
ⱴ
Ẃẃ
Ẁẁ
Ŵŵ
W̊ẘ
Ẅẅ
Ẇẇ
Ẉẉ
Ꝡꝡ
Ẍẍ
Ẋẋ
ᶍ
Ýý
Ỳỳ
Ŷŷ
Y̊ẙ
Ÿÿ
Ỹỹ
Ẏẏ
Ȳȳ
Ỷỷ
Ỵỵ
ʏ
Ɏɏ
Ƴƴ
Źź
Ẑẑ
Žž
Żż
Ẓẓ
Ẕẕ
Ƶƶ
ᵶ
ᶎ
Ȥȥ
ʐ
ʑ
ɀ
Ⱬⱬ
Ǯǯ
ᶚ
ƺ
Ꝣꝣ
Ꝥꝥ
Ꝧꝧ |
# To (kana)

| to |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Hiragana**  | **Katakana**  |

 |
| Harf çevirisi | to |
| Dakuten çevirisi | do |
| Hiragana kökeni | 止 |
| Katakana kökeni | 止 |
| Man'yōgana | 刀 土 斗 度 戸 利 速 止 等 登 澄 得 騰 十 鳥 常 跡 |
| Man'yōgana okunuşu | 土 度 渡 奴 怒 特 藤 騰 等 耐 抒 杼 |
| Kana okunuşu | 東京のト (Tōkyō no "to") |
| Unicode | U+3068, U+30C8 |
| Braille |  |
| Telaffuz | [to], [do] (dakuten) |

**To** (hiragana: と, katakana: ト), Japoncadaki kanalardan biridir. と, 止 kanjisinin soshō stiline dayanırken ト, aynı kanjinin köküne dayanır ve [to] olarak telaffuz edilir.

To, hiraganada ど, katakanada ド ve Hepburn romanizasyonunda do oluşturmak için bir dakuten eklenebilir.

## Köken

と hiraganası, 止 kanjisinin basitleştirilmiş bir versiyonu olup ト katakanası, aynı kanjinin sol öğesinden türetilmiştir.

## Yazılışı

|  |  |
| --- | --- |
| と için yazılış sırası. | ト için yazılış sırası. |

と için yazılış sırası.
と hiraganası iki hat ile yazılır:

1. Kısa dikey çizgi.
2. Sağ üstten başlayan derin bir yay, sağa doğru açılır ve önceki vuruşun alt kısmına dokunur.

ト için yazılış sırası.
ト katakanası iki hat ile yazılır.

1. Merkezde dikey bir çizgi.
2. Sağa doğru aşağıya bakan bir çizgi.

## Dış bağlantılar

* Hiragana alfabe | Kolay Japonca 6 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. NHK World-Japan
* Katakana alfabe | Kolay Japonca 5 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. NHK World-Japan
# Shi (kana)

| shi |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Hiragana**  | **Katakana**  |

 |
| Harf çevirisi | shi, si |
| Dakuten çevirisi | ji, zi |
| Hiragana kökeni | 之 |
| Katakana kökeni | 之 |
| Man'yōgana | 子 之 芝 水 四 司 詞 斯 志 思 信 偲 寺 侍 時 歌 詩 師 紫 新 旨 指 次 此 死 事 准 磯 為 |
| Man'yōgana okunuşu | 自 士 仕 司 時 尽 慈 耳 餌 児 弐 爾 |
| Kana okunuşu | 新聞のシ (Shimbun no "shi") |
| Unicode | U+3055, U+30B5 |
| Braille |  |
| Telaffuz | [ɕi], [d͡ʑi] veya [ʑi] (dakuten) |

**Shi** (hiragana: し, katakana: シ), Japoncadaki kanalardan biridir. し, 之 kanjisinin soshō stiline dayanırken シ, aynı kanjinin köküne dayanır ve [ɕi] olarak telaffuz edilir.

Shi, hiraganada じ, katakanada ジ ve Hepburn romanizasyonunda ji oluşturmak için bir dakuten eklenebilir.

## Köken

し hiraganası, 之 kanjisinin basitleştirilmiş bir versiyonu olup シ katakanası, aynı kanjinin sol öğesinden türetilmiştir.

## Yazılışı

|  |  |
| --- | --- |
| し için yazılış sırası. | シ için yazılış sırası. |

し için yazılış sırası.
し hiraganası bir hat ile yazılır:

1. Açık bir yay oluşturmak için sağ alt tarafa dönen dikey bir çizgi.

シ için yazılış sırası.
シ katakanası üç hat ile yazılır.

1. Sol üstten sağ alta küçük çapraz çizgi.
2. İlk vuruşun altında ve biraz sola benzer bir çizgi.
3. Sol alttan sağ üste hafif kavisli çapraz çizgi.

## Dış bağlantılar

* Hiragana alfabe | Kolay Japonca 6 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. NHK World-Japan
* Katakana alfabe | Kolay Japonca 5 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. NHK World-Japan
# Su (kana)

| su |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Hiragana**  | **Katakana**  |

 |
| Harf çevirisi | su |
| Dakuten çevirisi | zu |
| Hiragana kökeni | 寸 |
| Katakana kökeni | 須 |
| Man'yōgana | 寸 須 周 酒 州 洲 珠 数 酢 栖 渚 |
| Man'yōgana okunuşu | 受 授 殊 儒 |
| Kana okunuşu | すずめのス (Suzume no "su") |
| Unicode | U+3059, U+30B9 |
| Braille |  |
| Telaffuz | [sɯ], [zɯ] (dakuten) |

**Su** (hiragana: す, katakana: ス), Japoncadaki kanalardan biridir. す, 寸 kanjisinin soshō stiline dayanırken ス, 須 kanjisinin köküne dayanır ve [sɯ] olarak telaffuz edilir.

Su, hiraganada じ, katakanada ジ ve Hepburn romanizasyonunda zu oluşturmak için bir dakuten eklenebilir.

## Köken

す hiraganası, 寸 kanjisinin basitleştirilmiş bir versiyonu olup ス katakanası, 須 kanjisinin sol öğesinden türetilmiştir.

## Yazılışı

|  |  |
| --- | --- |
| す için yazılış sırası. | ス için yazılış sırası. |

す için yazılış sırası.
す hiraganası iki hat ile yazılır:

1. Soldan sağa yatay çizgi.
2. İlk vuruşun ortasından geçen, ardından sola doğru bir döngü oluşturan ve sonunda aşağıdan sola doğru kıvrılan dikey bir çizgi.

ス için yazılış sırası.
ス katakanası iki hat ile yazılır.

1. Soldan sağa yatay bir çizgi, bir dönüş ve sola doğru hafif kavisli bir çapraz çizgi.
2. Bir önceki vuruşun son bölümünün ortasından sağa doğru başlayan çapraz çizgi.

## Dış bağlantılar

* Hiragana alfabe | Kolay Japonca 6 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. NHK World-Japan
* Katakana alfabe | Kolay Japonca 5 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. NHK World-Japan
# Çin Uyrukluk Kanunu

Çin Halk Cumhuriyeti telsik sertifikası.
**Çin Halk Cumhuriyeti Uyrukluk Kanunu** (Çince (basitleştirilmiş): 中华人民共和国国籍法; Çince (geleneksel): 中華人民共和國國籍法; pinyin: *Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó Guójí Fǎ*), Çin Halk Cumhuriyeti'nde uyrukluğu düzenler. Çin uyrukluğu genellikle doğum yoluyla (ebeveynlerin en az birisi kendisi Çin uyrukluğuna sahip olduğu durumda) ya da telsik yoluyla alınır.

Çin Halk Cumhuriyeti Anayasası'na göre Çin Halk Cumhuriyeti uyrukluğuna sahip tüm bireyler Çin Halk Cumhuriyeti vatandaşlarıdır. Ancak pratikte Çin anakarasında vatandaşlık *hukou* sistemiyle çalışır; Hong Kong ile Makao özel idarî bölgeleri (ÖİB) ise kendi oturma izni kurallarına sahip.

Teoride Çin Uyrukluk Kanunu, Çin Halk Cumhuriyeti'nin her üç kurucu bölgesinde (yani Çin anakarası, Hong Kong ÖİB'si ve Makao ÖİB'si) ikamet eden Çin uyruklu bireyler için *de jure* olarak geçerlidir. Ancak Hong Kong ve Makao ÖİB'lerinin karmaşık tarihi nedeniyle Hong Kong ile Makao üzerindeki egemenliğin devrinden önce Uyrukluk Kanunu'na Çin Ulusal Halk Kongresi tarafından özel "açıklamalar" eklendi. Sadece Hong Kong ve Makao'da kalıcı olarak ikamet eden bireyler için geçerli olan bu yorumlamalar, Çin anakarasında ikamet edenlerin tabi olduğu hukou sisteminden büyük oranda farklılık gösteren bu ÖİB'lere özel ayrı bir Çin uyrukluk sınıfı oluşturmuştur.

Kanun, Beşinci Ulusal Halk Kongresi'nin Üçüncü Oturumu'nda kabul edildi, Ulusal Halk Kongresi Daimi Komitesi Kürsü Başkanı'nın 8 Nolu Emri'yle yayımlandı ve 10 Eylül 1980 tarihinde yürürlüğe girdi.

## Kaynakça
# Çin mahallesi

2004'teki Çin Yeni Yılı'nda Londra *Chinatown*'ı.
**Çin mahallesi** (Çince: 唐人街; pinyin: *Tángrénjiē* ya da Çince: 中國城; pinyin: *Zhōngguóchéng*) ya da İngilizce ismiyle **Chinatown**, Çin dışındaki şehirlerde bulunan Çin mahallelerine verilen isimdir. Kelime anlamı olarak *Çin kasabası*, anlamına gelir. Özellikle yoğun göç alan New York ve San Francisco gibi şehirlerde büyük Çin mahalleleri bulunur. Genellikle Çin'den yeni gelen göçmenler buralara yerleşirler.

## Ayrıca bakınız
# Zhangzhou

| Zhangzhou 漳州市 |
| --- |
| İl düzeyi şehir |
| Zhangzhou şehri |
|  |
| ZhangzhouZhangzhou'nun Çin'deki konumu |
| Ülke |  Çin |
| Eyalet | Fujian |
| Yüzölçümü |
|  • İl düzeyi şehir | 12873 km² |
| Nüfus (2010) |
|  • İl düzeyi şehir | 4.809,983 |
|  • Yoğunluk | 370/km² |
|  • Kent | 705,649 |
| Zaman dilimi | UTC+08.00 (CST) |
| **Resmî site** www.zhangzhou.gov.cn |

**Zhangzhou** (Çince: 漳州市; pinyin: *Zhāngzhōu shì*), Çin'in Fujian eyaletinde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Şehir, Jiulong Nehri'nin kıyısında yer almakta olup kuzeydoğuda Xiamen ve Quanzhou, kuzeybatıda Longyan il düzeyi şehirleri ile güneybatıda Guangdong eyaleti komşudur. Yüzölçümü 12,873 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 4,809,983'tür.

## İdari bölümler

Zhangzhou şehri iki semt, bir ilçe düzeyi şehir ile sekiz ilçeye ayrılmaktadır.

* Xiangcheng semti (芗城区)
* Longwen semti (龙文区)
* Longhai şehri (龙海市)
* Changtai ilçesi (长泰县)
* Dongshan ilçesi (东山县)
* Hua'an ilçesi (华安县)
* Nanjing ilçesi (南靖县)
* Pinghe ilçesi (平和县)
* Yunxiao ilçesi (云霄县)
* Zhangpu ilçesi (漳浦县)
* Zhao'an ilçesi (诏安县)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Zhangzhou ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Resmi site (Çince)
*

Vikigezgin'de :en:Zhangzhou ile ilgili gezi rehberi bulunmaktadır.
# Çinlileştirme

**Çinlileş(tir)me** (Çince: 漢化; pinyin: *Hànhuà* "Hanlaşma" veya Çince: 中國化; pinyin: *Zhōngguóhuà*), Çinli olmayan toplumların Çin kültürünün etkisi altında olması; bu kültürel etki esasen Han Çinlilerine ait kültür, lisan, toplumsal normlar ve etnik kimlik gibi unsurlar kapsar. Çinlileş(tir)me sürecinin etkisi altında olan alanların arasında yemek alışkanlıkları, yazım, sanayi, eğitim, dil, hukuk, hayat düzeni, siyaset, felsefe, din, bilim, teknoloji, kültür ve değer sistemleri mevcuttur. "Çinleş(tir)me", daha gevşek anlamıyla Çin'in komşu Doğu Asya ülkelerine veya Çin içerisindeki etnik azınlıklara uyguladığı kültürleşme, asimilasyon veya kültürel emperyalist politikalarına atfen kullanılır.