# Aikido

Aikido'da bir fırlatış örneği
Dai Nikyo (Omote)
Aikidō
**Aikidō** (Japonca: 合気道) modern bir Japon savaş sanatıdır (Japonca: 現代武道 *gendai budō*).

Japonya'daki birçok savaş sanatı gibi aikido sadece kendini korumak için değil, aynı zamanda ruhsal gelişim için de bir öğretidir.

Aikido adı üç kanjiden oluşmaktadır:

* Japonca: 合 *ai* (birleşme, uyum)
* Japonca: 気 *ki* (veya *çi*) (yaşam gücü, ruh)
* Japonca: 道 *dō* (yol)

Bir bütün olarak anlamı "yaşam gücüyle bütünleşme yolu" olarak yorumlanabilir. Aikidonun felsefesi insanın kendi yaşam gücünü geliştirmekten ibarettir. Yaşam gücünü geliştirmek, ama kazanım ile veya yenilgi ile bağlanmamaktır. Aikido yapan kişilere *aikidoka* denir. Aikidonun savaş sanatı olarak ortaya çıkışı 1930-1940 yıllarına rastlar. Aikidonun kurucusu ve ilk hocası, *Ōsensei* (大先生) ünvanıyla da bilinen Morihei Ueshiba'dır (1883-1969). Teknik anlamda aikidonun temelinde yatan savaş sanatları Daitō-ryū aiki-jūjutsu ve kenjutsudur. Morihei Ueshiba 1915 yılından 1930'ların ortalarına kadar Daitō-ryū aiki-jūjutsu sanatını çalışmıştır ve lisanslı bir Daitō-ryū aiki-jūjutsu eğitmenidir. Morihei Ueshiba'nın sanatının adı 1942 yılında Dai Nippon Butoku Kai (大日本武徳会) tarafından *aikidō* olarak tescil edilmiştir. Bu tarihten önce birçok farklı isim kullanılmış olup bazıları şunlardır; *Aioi-ryū Jūjutsu* (相生流柔術), *aiki* *budō* (合気武道).

Aikido eğitimlerinde üç tip silahın eğitimi temeldir. Bunlar jo, bokken, tantodur. Aikido, belirli teorik ve pratik bilgileri içinde barındırır. Teorinin ve pratiğin iç içe geçtiği yer ise antrenman yeri, yani dojodur. Aikido *dōgi* (道着) denen beyaz antrenman kıyafeti ile yapılır. İleri seviye aikidocular, geleneksel bir Japon pantolonu olan hakama (袴) da kullanır. Hakama genelde siyah veya koyu laciverttir. Seviye olarak önce 6 beyaz kuşak derecesi (級 *kyū*), sonra da 8 siyah kuşak derecesi (段 *dan*) vardır, fakat ekolden ekole değişiklik gösterebilir. Morihei Ueshiba döneminde yaşamış bazı aikido ustaları 9. ve 10. dan seviyelerini almışlardır. Çocuk aikidosunda beyaz kuşak derecesi sayısı daha fazladır. Seviye yükselme kuşak sınavı ile olur, sınav esnasında öğrencinin teknikleri uygulayışı değerlendirilir.

Genelde aikido bir saldırı sanatı değil, bir savunma sanatı olarak anılır. Aikido müsabakasız bir sanat olmasıyla bilinir, sadece birkaç ekolde (örneğin Shodokan Aikido) müsabaka vardır. Aikido geleneksel Japon budosunun bir örneğidir. *Budo* (武道) kelimesinin karşılığı olarak "savaş sanatı" (*İngilizce: martial arts*) kullanılabilir. Savunma ve saldırı kavramları, savaş sanatının stratejileridir. Savaşçı savunmayı, saldırıya karşı bir tepki olarak değil, bir strateji olarak kullanır ve bir stratejinin diğerine önceliği yoktur. Önemli olan doğru zamanda doğru stratejiyi kullanabilmektir. Aikido, bu stratejileri ve kullanımlarını öğretir. Aikido farkındalık, zamanlama ve tekniksel bütünlüğü içerir. Çalışan kişiye kazandırdıklarının başında farkındalık ve duruma uyum sağlayıp ona uygun reaksiyon verme gelir.

Aikido sanatının karakteri, Morihei Ueshiba'nın hayatı boyunca farklı evrelerden geçmiştir. Ueshiba'nın farklı dönemlerde öğrencisi olmuş veya onu farklı şekilde yorumlamış kişiler farklı aikido tarzları geliştirmiştir ve böylece birçok aikido ekolü ortaya çıkmıştır. Bunlardan bazıları Ki Aikido, Yoshinkan Aikido ve Shodokan Aikido'dur. Ueshiba'nın aikidosu incelenirken 2. Dünya Savaşı önemli bir faktör kabul edilir ve genel olarak "savaş öncesi" (İngilizce *pre-war*) ve "savaş sonrası" (İngilizce *post-war*) olarak ele alınır.

## Aikido Doshuları

| #
 | Görev Süresi
 | Resim
 | İsim
 | Hayatı
 | Doğum Yeri
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1
 | 1940-1969 |  | Morihei Ueshiba | 1883-1969 | Tanaba,  Japonya |
| 2
 | 1969-1999 |  | Kisshomaru Ueshiba | 1921-1999 | Ayabe,  Japonya |
| 3
 | 1999-günümüz |  | Moriteru Ueshiba | d. 1951 | Tokyo,  Japonya |

## Aikido kavramları

* Daitō-ryū Aiki-jūjutsu
* Aiki Budō
* Yoseikan Aikido
* Aikikai
* Iwama Ryu
* Ki Aikido
* Shodokan Aikido
* Yoshinkan
* Aikido Yuishinkai
* Fugakukai
* Kobayashi aikido
* Kokikai
* Korindo Aikido
* Keijutsukai Aikido
* Seidokan Aikido
* Aiki
* Irimi
* Kuzushi
* Maai
* Tai sabaki
* Tenkan
* Zanshin
* Aikidogi
* Bokken
* Hakama
* Jō
* Obi
* Tantō
* Uke
* Tori
* Aikikai Hombu Dojo
* Iwama Dōjō (Aiki Jinja)
* Kamiza
* Senshusei
* Uchi-deshi

## Ayrıca bakınız

* Aikido kavramları
* Japonya'da görgü kuralları
* Aiki-ken

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Aikido ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Aikikai Hombu Dojo - Dünya Aikido Konfederasyonu 21 Şubat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Aikido ve Budo Federasyonu 11 Aralık 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.