# İşçi Partisi (Türkiye)

| İşçi Partisi  |
| --- |
|  |
| Kısaltma | İP |
| Kurucu | Doğu Perinçek |
| Kuruluş tarihi | 11 Temmuz 1992 |
| Kapanış tarihi | 15 Şubat 2015 |
| Önceli | Sosyalist Parti |
| Ardılı | * Vatan Partisi
* Sosyalist Cumhuriyet Partisi
 |
| İdeoloji | Millî Demokratik Devrim Maoculuk Avrasyacılık Ulusalcılık Sol milliyetçilik Sol popülizm Batı karşıtlığı |
| Siyasi pozisyon | Sol |
| Resmî renkler | Kırmızı ve beyaz |

**İşçi Partisi** (kısaca **İP**), 10 Temmuz 1992 tarihinde kapatılan Sosyalist Parti'nin yerine Doğu Perinçek tarafından 11 Temmuz 1992 tarihinde kurulmuş olan Türk siyasî parti. Rus milliyetçisi Aleksandr Dugin'in Neo-Avrasyacılık düşüncesini desteklemekteydi.

Amblemi, kırmızı fonda beyaz çoban yıldızı olan partinin öğrenci kolu Öncü Gençlik, kadın kolları ise Öncü Kadın olarak adlandırılmıştı. İşçi Partisi, günlük bir gazete olan *Aydınlık*'ı ve aylık eğitim dergisi *Teori'*yi yayımlamıştı. Ayrıca Ulusal Kanal adında bir televizyon kanalı ve Kaynak Yayınları adında bir yayınevi vardı.

Partinin 15 Şubat 2015 tarihinde Milli Hükûmet için Birlik ismiyle toplanan İşçi Partisi Olağanüstü Kurultayı'nda partinin adının **Vatan Partisi** olarak değiştirilmesine karar verilmiştir.

## Tarihi

Şefik Hüsnü Deymer'in çıkarttığı *Aydınlık*
İşçi Partisi, Şefik Hüsnü'nün Türkiye İşçi ve Çiftçi Sosyalist Fırkası'nın tarihsel mirasını kabul ederdi. Doğu Perinçek, Fikir Kulüpleri Federasyonu'nun DEV-GENÇ'e dönüşme sürecinde kurucu başkanlığını üstlenmiştir. Özellikle Türkiye İşçi Partisi'nin genç kadroları arasındaki Millî Demokratik Devrimci grup, partinin temellerini *Aydınlık* dergisiyle atmıştır. Daha sonra *Aydınlık* dergisinde yaşanan ayrışmalarla *Proleter Devrimci Aydınlık* grubu ve bu grubun sürdürdüğü devrimci gelenek, İşçi Partisi'nin kadrolarını oluşturmaktaydı.

Parti ile en çok anılan *Proleter Devrimci Aydınlık*
*Proleter Devrimci Aydınlık* hareketi zamanla çeşitli partiler kurmuş ve bu partiler bazen darbelerle, bazen de demokrasi ve hukuk dışı uygulamalarla kapatılmıştır. Türkiye İhtilâlci İşçi Köylü Partisi, Türkiye İşçi Köylü Partisi ve Sosyalist Parti bu hareketin kapatılan siyasi partileriydi.

Eski yayın organlarından *Yüzyıl* dergisinin logosu
Partinin temel akımı olarak *Proleter Devrimci Aydınlık* görülse de 1978'deki THKP-C'den ayrılan Halkın Yolu ve THKO hareketinin ardılı olan Türkiye Devrimci Komünist Partisi'nin inşa örgütünden katılımlar gerçekleşmiştir. Bu katılan iki hareketin de kökleri DEV-GENÇ ve Türkiye İşçi Partisi'nin içindeki Aydınlık grubu temelli gruplardır. Ayrıca 70'li yılların ikinci yarısında, milliyet temelinde örgütlenme üzerine yapılan bir dizi tartışma sonucunda üç dünya teorisini benimsediğini ifade eden "Denge Kawa" örgütünün de pek çok üye ve kadrosu TİKP'ye katılmıştır.

Partinin bayrağı, TİİKP tüzüğünde, kırmızı zemin üzerinde beyaz yıldız ve içerisinde orak-çekiç olarak belirlenmiştir. TİKP döneminde ise kırmızı zemin üzerine sarı yıldız kullanılmaya başlanmıştır. Sosyalist Parti'nin kuruluş aşamasında, 1980 öncesinde TKP, Dev-Yol, Halkın Kurtuluşu, TKP/ML, TSİP ve Vatan Partisi (1954) gibi farklı sosyalist siyasal öznelerde yer almış pek çok devrimcinin de sürece dahil olması sebebiyle, belirli bir geleneğin simgesini ön plana çıkarmak yerine bütün sosyalistleri kucaklayan "ellerinde dünyayı taşıyan emekçi" simgesi parti bayrağı olarak tercih edilmiştir. Sosyalist Parti'nin son döneminden itibaren ise, oy pusulasında daha anlaşılır bir simge olan yıldızın yer almasının daha anlamlı olacağı gözetilerek kırmızı zemin üzerinde sarı yıldız kullanılmaya başlanmıştır. Bu amblem Sosyalist Parti'nin kapatılmasından sonra kurulan İşçi Partisi'nin de amblemi olmuştur. İP, bayrağını 2007 yılında "kırmızı zemin üzerine beyaz çoban yıldızı" olarak değiştirmiştir.

Parti, AK Parti'ye kapatılma davası sürecinde Anayasa Mahkemesi'ne, 31 ayrı yer ve zamanda Erdoğan'ın "Büyük Ortadoğu Projesi (BOP)'nin Eşbaşkanı olduğu" itiraflarını tespit ettiği bir dosya sundu.

İşçi Partisi genel başkanı Doğu Perinçek, 2008'de Ergenekon Operasyonu soruşturması kapsamında gözaltına alınmış ve hâlen "hükûmeti devirmeye yönelik silahlı terör örgütü kurmak" suçu konu edilerek tutuklu olarak yargılanmıştır. 10 Mart 2014'te uzun tutukluluk süresi göz önünde bulundurularak tahliye edilmiştir.

## Görüşleri

Parti tüzüğüne göre, İşçi Partisi; Türkiye işçi sınıfının, köylülerin, esnaf ve zanaatkârların, kamu çalışanlarının, fikir emekçilerinin, millî sanayici ve tüccarlarının ortak millî iktidarı için mücadele eden öncü partisiydi.

İşçi Partisi emeğin ve işçi haklarının yanında olduğunu vurgulardı. İP, millî demokratik devrime bütün millî sınıfları seferber ederek önderlik edecek öncü gücün işçi sınıfı olduğunu beyan ederdi. Türkiye'nin Jön Türkler'le başlayan Kemalist Devrim'le sürdürülen millî demokratik devrim sürecinin bu kez emekçi sınıflar önderliğinde, özünde demokratik halk iktidarı olan millî bir hükûmetle iktidarı yeniden ele almasının, emperyalist-kapitalist sistemden gerçek köklü kopuşa önayak olacağını savunurdu. İP, arasız devrimlerle kesintisiz olarak sosyalizme ilerlemeyi ve Asya'nın yükselen kamucu-toplumcu uygarlığı ile Türkiye'yi bu çerçevede bütünleştirmeyi hedeflerdi.

Avrasyacıydı; Avrasya ülkeleri arasında bağımsızlığa ve toprak bütünlüğüne saygı temelinde en geniş işbirliğinin oluşturulması gerektiğine inanırdı. Bu çerçevede Türkiye'nin, Avrupa Birliği aday üyeliğinden çekilmesini ve Şanghay İşbirliği Örgütü'ne dahil olmasını savunurdu.

İP, kendisini anti-emperyalist olarak tanımlardı. Partinin Venezuela Birleşik Sosyalist Partisi, Küba Komünist Partisi, Sırbistan Sosyalist Partisi, Baas Partisi ve Kore İşçi Partisi gibi örgütlerle yakın ilişki geliştirmesi bu temelde açıklanırdı. İP'e göre çağımızın tayin edici çelişkisi, emperyalizm ile artık "gelişen dünya" hüviyeti kazanan mazlum milletler arasındaydı. İP, nihai olarak ezilen dünyada ulusal pazarları parçalayarak Batılı tekellerin egemenlik sahalarını genişletmeye yönelen mikro milliyetçi hareketleri mahkûm ederdi. Millî meselenin ezilen dünyada, demokratik haklar ve eşit-özgür-gönüllü birlik temelinde, en geniş ulusal birlikler kurularak çözülmesini önerirdi.

### Kürt sorunu

İşçi Partisi Kürt meselesinin aynı zamanda bir Türk meselesi olduğunu savunmakta ve emperyalist devletlerin Türkiye'nin içişlerine karışmasına karşı çıkmaktaydı.

Kürt meselesini sınıfsal olarak irdeleyen İşçi Partisi, bölgedeki maddi yetersizliğin ve olanaksızlıkların temel sebeplerinden birisi olarak feodalizmi göstermekte ve toprak ağalığına karşı Cumhuriyet'i, *ağanın marabası*na karşı *eşit yurttaş*ı savunmaktaydı. Bu anlamda İşçi Partisi siyasi çalışmalarını hukuk düzlemine de taşımış ve mahkeme kararı ile topraksız köylülerin devlet arazilerini kullanma yolunu açmıştır. Bu siyasi ve sosyal mücadelelerin sonucunda İşçi Partisi'nin Bismil, Diyarbakır'daki Aslanoğlu köyü temsilcisi Muhyettin Öksün çatışma sonucunda yeğeni ile birlikte katledilmiştir.

Kürt sorununu ilk dile getiren parti olma özelliğini koruyan İşçi Partisi, Millî Hükûmet Programı'nda Kürt sorununa birlik ve kardeşlik temelinde çözümler sunmuştur:

* Türkiyemizde Kürt meselesi, demokratik hak ve özgürlükler açısından esas olarak çözülmüştür. Türkiye'de iç barışı, bütünlüğü ve kardeşliği sağlamak için esas görev, emperyalist müdahaleye karşı birleşmek ve direnmektir,
* Kürt yurttaşların hak ve özgürlüklerinin yasal güvenceye kavuşturulması,
* Kürt kökenli yurttaşlarımızın millî bütünlüğe kazanılması ve Cumhuriyet'in devrimci kültürünün hakim kılınması,
* Bölgede kamu yatırımlarıyla herkese iş ve aş sağlanması, çok boyutlu bir kalkınmanın gerçekleştirilmesi,
* Toprak reformuyla ağalık, şeyhlik ve aşiret reisliğinin tasfiyesi, hazine topraklarının ve mayından temizlenmiş arazilerin yoksul köylüye dağıtılması,
* ABD destekli bölücülüğe karşı kararlı ve kapsamlı mücadele,
* Irak'taki işgalci güçlerin çekilmesi ve Irak'ın toprak bütünlüğünün sağlanması,
* Suriye, İran, Irak, Azerbaycan ve KKTC ile bölgesel ittifak

Program çerçevesinde Cumhuriyet Mitingleri'nin devamı olarak 7 Haziran 2007'de Diyarbakır İstasyon Meydanı'nda Birlik ve Kardeşlik Mitingi düzenledi. İP; "Türk de biziz, Kürt de biziz" tavrını benimsemekte, "Cehennemde tek Kürt kalsa, Türk'ün cennete girme hakkı yoktur" şiarını benimsemekteydi.

İşçi Partisi, Kürt sorununun çözümünde, emperyalist inisiyatifin kırılmasını ve sorunun "Batı Asya Birliği" temelinde, bölge halkları eksenli çözülmesini savunmaktaydı.

### Parti programı (Millî Hükûmet Programı)

22-23-24 Aralık 2006 günlerinde, Ankara'da *“Millî Hükûmet Programı’yla iktidara”* hedefiyle toplanan 7. Genel Kongre'de *(Suphi Karaman Kongresi)* kabul edilmiştir.

İki yüzyıldır millî ve halkçı devrimimizi tamamlamak; bağımsız, özgür, çağdaş bir toplum kurmak için savaşıldığını belirten programda İşçi Partisi'nin Meşrutiyetlerden, Türk Kurtuluş Savaşından ve Kemalist Devrim'in büyük atılımlarından gelen mücadelenin, özetle Türk Devrimi'nin devamcısı olduğunu ifade etmekteydi.

Programda millî devletin, cumhuriyetin, millî birliğin, vatan bütünlüğünün, kamusal varlığın ve aydınlanmanın, Türk Devrimi'nin kazanımları olduğu belirtilmekteydi.

Türkiye'nin içinde bulunduğu sıkıntıların temelinin 60 yıldır Atlantik ilişkileri içinde bulunuyor olması olarak görülmekte, çözümü de bireycilik ve özel çıkarcılık değil, Türk Devrimi'nin açtığı yolda ilerlemek olarak öngörmekteydi.

## Ergenekon davası

Ergenekon Soruşturması kapsamında İşçi Partisi'nin birçok yetkilisi tutuklandı ve hakkında dava açıldı.

Aydınlık Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Deniz Yıldırım ve Ulusal Kanal İstihbarat Şefi Ufuk Akkaya 9 Kasım 2009 tarihinde tutuklandılar. İşçi Partisi'nin 17 Ekim 2009 tarihinde Erdoğan ve Talat arasındaki telefon görüşmesinin kayıtlarını basın açıklamasıyla kamuoyuna duyurmasından bir gün sonra Aydınlık Dergisi bu ses kaydını kapak haberi yapmıştı.

Yargıtay krokisi, Emekli Orgeneral Yaşar Büyükanıt'ın gezi programı ve İzmir NATO tesislerine ait bilgilerin ve İşçi Partisi'ndeki aramadan sonra bulunduğu iddia edilen dört adet CD'nin dosyaya sonradan eklendiği, mahkeme tarafından saptandı. İşçi Partisi Genel Sekreteri Av. Nusret Senem ve Basın Bürosu Başkanı Hikmet Çiçek bu CD'lere dayanılarak suçlanıyorlardı.

Aynı zamanda İşçi Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek ve Ergenekon operasyonundan tutuklanan İşçi Partililerin avukatlığını da yapan İşçi Partisi Genel Başkan Yardımcısı Av. Cengiz de 1 Haziran 2010 tarihinde tutuklandı. Mehmet Cengiz'le dayanışma için 35 avukat cübbelerini çıkardı ve salonu terk etti. Bunun üzerine seyirciler "Faşizme karşı omuz omuza" sloganıyla sanıkların yanına yürüdü. Duruşmadan çıkan 213 seyirci bahçede alıkonuldu ve ifadeleri alındı. Mehmet Cengiz yapılan itiraz üzerine birkaç gün sonra tahliye edildi.

İlk Ergenekon davası 25 Temmuz 2008'de açıldı. 29 Ağustos 2008'de İşçi Partisi Genel Başkan Yardımcısı Ferit İlsever, sağlık sorunları sebebiyle tahliye oldu. 12 Haziran 2009'da Adnan Akfırat, dosya kapsamı, delil durumu, sevk maddeleri ve suç vasıflarının değişme ihtimali dikkate alınarak tahliye edildi. 28 Ağustos 2009 Ulusal Kanal İzmir Temsilcisi Hayati Özcan da tahliye edildi. Ufuk Akkaya da 1 Eylül 2010 tarihinde tahliye edildi.

Partinin üyelerinden Doğu Perinçek, Mehmet Bedri Gültekin, Turhan Özlü, Erkan Önsel, Hikmet Çiçek, Mehmet Perinçek ve Deniz Yıldırım Ergenekon davasından 5 yıl cezaevinde kaldıktan sonra 2014 yılında tahliye oldular.

## Seçimler

### Genel seçimler

| Türkiye Büyük Millet Meclisi
 |
| --- |
| Seçim
 | Genel Başkan
 | Oy
 | Oran
 | Sandalye
 |
| 1995 |

---

Doğu Perinçek | 61,428 | %0,22 | 0 / 550 |
| 1999 | 57,593 | %0,18 | 0 / 550 |
| 2002 | 160,227 | %0,51 | 0 / 550 |
| 2007 | 124,526 | %0,36 | 0 / 550 |

### Yerel seçimler

| Seçim
 | Genel Başkan
 | İl Genel Meclisi
 | Belediye
 |
| --- | --- | --- | --- |
| Oy
 | %
 |
| 1994 | Doğu Perinçek | 79.588 | %0,28 | 0
 |
| 1999 | 66.175 | %0,21 | 0
 |
| 2004 | 79.774 | %0,25 | 0
 |
| 2009 | 114.243 | %0,29 | 0
 |
| 2014 | 115.977 | %0,25 | 0
 |

### Ara seçimler

| Türkiye Büyük Millet Meclisi
 |
| --- |
| Seçim
 | Şehir Dağlımı
 | Genel Başkan
 | Oy
 | Oran
 | Sandalye
 |
| 2003
 |  | Doğu Perinçek | 500 | %0,8 | 0
 |

## Kaynakça