# Er Ryan'ı Kurtarmak

Er Ryan'ı Kurtarmak| Saving Private Ryan |
| Film afişi |
| Yönetmen | Steven Spielberg |
| Yapımcı | Steven Spielberg Ian Bryce Mark Gordon Gary Levinsohn |
| Senarist | Robert Rodat |
| Oyuncular | Tom Hanks Edward Burns Tom Sizemore Barry Pepper Adam Goldberg Giovanni Ribisi Matt Damon Vin Diesel Jeremy Davies |
| Dağıtıcı | DreamWorks (ABD ve Kanada) Paramount Pictures (ABD ve Kanada dışı) |
| Cinsi | Sinema filmi |
| Renk | Renkli |
| Yapım yılı | 1998, ABD |
| Çıkış tarih(ler)i | 24 Temmuz 1998 (ABD) |
| Süre | 169 dk. |
| Dil | İngilizce |
| Bütçe | 70 milyon $ |
| Hasılat | 481.840.909 $ |

**Er Ryan'ı Kurtarmak** (İngilizce: *Saving Private Ryan*), Steven Spielberg tarafından yönetilerek Robert Rodat tarafından yazılan, II. Dünya Savaşı konulu bir epik savaş filmidir.

Film, Yüzbaşı John H. Miller (Tom Hanks) ve yanında bulunan askerlerin (Tom Sizemore, Edward Burns, Barry Pepper, Vin Diesel, Giovanni Ribisi ve Adam Goldberg), diğer üç kardeşi savaş sırasında farklı cephelerde ölen, bunun sonucunda eve dönüş vizesi alan *James Francis Ryan* isimli askeri bulmaya çalışırken başlarından geçenleri konu almaktadır.

Film, DreamWorks Pictures, Paramount Pictures, Amblin Entertainment ve Mutual Film Company arasında bir ortak yapımdı ve DreamWorks filmi Kuzey Amerika'da dağıtırken Paramount filmi uluslararası olarak gösterime soktu.

Filmin ana çekimleri Haziran 1997'de başladı ve iki ay sürdü. Filmin Normandiya çıkarması sahneleri, İrlanda'nın Wexford kentinde, Curracloe'nin hemen doğusundaki Ballinesker Plajı, Curracloe Kıyısı ve Ballinesker'da çekildi ve İrlanda Ordusuna bağlı askerler Normandiya çıkarması sahnesinde piyade olarak kullandılar.

24 Temmuz 1998'de vizyona giren Er Ryan'ı Kurtarmak, performansları (özellikle Tom Hanks'tan), gerçekçilik, sinematografi, müzik, senaryo ve Spielberg'in yönetmenliği ile eleştirmenler ve izleyicilerden beğeni topladı ve birçok film eleştirmeninin 1998'in ilk on listesinde yer aldı. Aynı zamanda yurt içinde 216,8 milyon dolar ile ABD'de 1998'in en yüksek hasılat yapan filmi ve dünya çapında 481,8 milyon dolar ile 1998'in en yüksek hasılat yapan ikinci filmi oldu. Ek olarak, Mayıs 1999'da ev videosunda gösterilmesinden 44 milyon dolar hasılat elde etti. Film, Altın Küre'de En İyi Film ve Yönetmen, Amerika Yapımcılar Birliği, Amerika Yönetmenler Birliği ve Eleştirmenlerin Seçimi Ödülleri dâhil olmak üzere birçok ödül kazandı. Film, 71. Akademi Ödülleri'nde on bir Akademi Ödülü'ne aday gösterildi ve beş ödül kazandı: En İyi Yönetmen (Spielberg'in ikincisi), En İyi Film Kurgusu, En İyi Görüntü Yönetmeni, En İyi Ses ve En İyi Ses Efekti Kurgusu. Ancak tartışmalı bir Oscar da En İyi Film Oscar'ını Aşık Shakespeare filmine kaptırdı.

Er Ryan'ı Kurtarmak, yayınlanmasından bu yana tüm zamanların en iyi filmlerinden biri olarak kabul edildi ve savaş filmi türünde etkili olduğu için övgü aldı. 2007'de, Amerikan Film Enstitüsü, Er Ryan'ı Kurtarmak filmini AFI'nin 100 Yılında 71'inci en büyük Amerikan filmi seçti. 100 Film (10th Anniversary Edition) ve 2014'te, Film, Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Film Arşivinde, Kongre Kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihsel veya estetik açıdan önemli" olarak korunmak üzere seçildi.

Filmin ilk 20 dakikasındaki Normandiya Çıkarması sahnelerinin, dünya sinema tarihindeki yeri ayrıdır. Film eleştirmenleri bu sahneleri aşırı gerçekçi olarak nitelendirmiştir. Bununla beraber yapıldığı yılın en iyi film Oscar'ını alamaması film eleştirmenleri tarafından Oscar tarihinin ayıpları listesinde yer alır. IMDb internet sitesinde sinema tarihinin en iyi 250 filmi listesinde 8.6 puan ile 34. sırada bulunmaktadır.

## Konusu

6 Haziran 1944 sabahı, Amerikan askerleri Overlord Harekâtı'nın bir parçası olarak Omaha Sahili'ne çıktı. Güçlendirilmiş Alman savunma pozisyonlarına saldırırken ağır kayıplar yaşadılar. 2. Korucu Taburu'ndan Yüzbaşı John H. Miller, sahilden çıkışa öncülük etmektedir. Sahilin başka bir yerinde, ölü bir asker kanlı tahtada yüzüstü yatmaktadır; Washington, DC'de Savaş Bakanlığında görev yapan General George C. Marshall, Ryan ailesinin dört oğlundan üçünün kısa bir süre içinde çatışmada öldürüldüğünü öğrenir; D-Day'den kısa bir süre önce Yeni Gine'de Daniel Ryan, Omaha Salihi'nde Sean Ryan ve Utah Plajı'nda Peter Ryan hayatlarını kaybetmiştir; dördüncü oğul, James Francis Ryan, Normandiya'da bir yerlerde 101. Hava İndirme Tümeni'nde görevlidir. Başkan Abraham Lincoln'ün Bixby mektubunu yüksek sesle okuyan Marshall, Ryan'ın bulunup eve getirilmesini emreder.

D-Day'den üç gün sonra Yüzbaşı Miller, Ryan'ı bulup geri getirme emri alır. Bölüğünden yedi adam seçer: T/Çavuş Mike Horvath, Kıdemli Er Richard Reiben ve Adrian Caparzo, Er Stanley Mellish ve Daniel Jackson, T/4 doktoru Irwin Wade - ayrıca 29. Piyade Tümeni'nden bir tercüman olan T/5 Timothy Upham bu göreve seçilen askerlerdir.

Düşmana karşı savaşan 101'inci müfreze Neuville'e taşınırlar. Caparzo, daha sonra Jackson tarafından öldürülen bir Alman keskin nişancı tarafından öldürülür. Er James Ryan'ı bulurlar, ancak onun James Frederick Ryan olduğunu öğrenirler. Miller, yanından geçen askerlerden Ryan'ın Ramelle'deki önemli bir köprüyü savunduğunu öğrenir.

Miller, Ramelle yakınlarında, adamlarının endişelerine rağmen terk edilmiş bir radar istasyonundaki bir Alman makineli tüfek konumunu etkisiz hâle getirmeye karar verir. Wade çatışmada öldürülür. Adamlar, teslim olmuş *Willie* isimli Alman askerini infaz etmeye hazırlanırlar, ancak Upham savaş kurallarına uymaları gerektiğini savunarak araya girer. Upham'ın ısrarıyla Miller, hayatta kalan Alman esirini serbest bırakır ve askere bir sonraki Müttefik devriyesine teslim olmasını emreder. Miller'ın liderliğine olan güvenini kaybeden Reiben, onları terk etmek ister ve Horvath ile yüzleşmesine yol açar. Miller, sivildeyken bir lisede İngilizce öğretmeni olduğunu söyler; Reiben kalmaya karar verir.

Ramelle'de Er Ryan'ı yakın bir Alman saldırısına karşı kilit köprüyü savunmaya hazırlanan küçük bir paraşütçü grubu arasında bulurlar. Miller, Ryan'a kardeşlerinin öldüğünü ve onu eve getirmesinin emredildiğini söyler. Ryan, buna rağmen görevinden ayrılmaya isteksizdir. Miller, köprünün savunması için birimini paraşütçülerle birleştirir. Düşmanı 30 kalibrelik iki makineli tüfek, molotofkokteylleri, tanksavar mayınları ile pusuya düşürmek için bir plan tasarlar.

Alman 2. SS Panzer Tümeni'nin askerleri, tümü piyade tarafından korunan iki Tiger tankı ve iki Marder tank avcısı ile gelirler. Almanlara ağır hasar vermelerine rağmen, Jackson, Mellish ve Horvath ile birlikte neredeyse tüm paraşütçüler öldürülür; Upham korkudan hareketsiz kalır. Miller köprüyü yok etmeye çalışır, ancak Alman askerlerine yeniden katılan radar istasyonundan hayatını bağışlayıp serbest bıraktıkları Alman askeri tarafından vurulur. Miller köprü patlatıcısını almak için sürünür ve yaklaşmakta olan bir Alman tankına tabancasıyla etkisiz ama meydan okurcasına ateş eder. Tank köprüye ulaştığında, bir Amerikan P-51 Mustang tepesinde uçar ve tankı yok eder, ardından Amerikan zırhlı birimleri kalan Almanları bozguna uğratmak için gelirler. Almanlar tamamen geri çekilirken, Upham saklandığı yerden çıkar ve Miller'ı vurduğuna tanık olduğu Alman askeri Willie'yi vurarak öldürür, ancak diğer Alman askerlerinin kaçmasına izin verir. Upham ve Reiben, ölümcül şekilde yaralanan Miller'ın Ryan'a onu eve göndermek için yapılan fedakarlıkları hak etmesini söylediğini izlerler.

Onlarca yıl sonra, yaşlı Ryan ve ailesi, Yüzbaşı Miller'ın Normandiya Mezarlığı'ndaki mezarını ziyaret eder. Ryan, Miller'ın sözlerini her gün hatırladığını, hayatını elinden gelenin en iyisini yaparak yaşadığını ve fedakarlıklarını hak ettiğini umduğunu ifade eder. Ryan karısına böyle bir fedakarlığa layık olup olmadığını sorar ve buna layık olduğu cevabını alır. Son sahnede, Ryan'ın Miller'in mezarını selamladığını ve esintiyle hafifçe dalgalanan Amerikan bayrağına dönüştüğünü gösterir.

## Oyuncular

* Tom Hanks - Yüzbaşı John H. Miller
* Tom Sizemore - Teknik Çavuş Mike Horvath
* Edward Burns - Kıdemli Er Richard Reiben, otomatik tüfekli er
* Barry Pepper - Er Daniel Jackson, bir keskin nişancı
* Adam Goldberg - Er Stanley, bir avcı eri
* Vin Diesel - Kıdemli Er Adrian Caparzo
* Giovanni Ribisi - Dördüncü Sınıf Teknisyen Irwin Wade, bir Tıpçı
* Jeremy Davies - Dördüncü Sınıf Teknisyen Timothy E. Upham, bir haritacı
* Matt Damon - Kıdemli Er James Francis Ryan, bir paraşütçü
* Ted Danson - Yüzbaşı Fred Hamill, bir yol gösterici
* Paul Giamatti - Kıdemli Başçavuş William Hill, bir paraşütçü
* Dennis Farina - Yarbay Walter Anderson
* Harrison Young - James Francis Ryan, günümüz
* Harve Presnell - General George C. Marshall, ABD Kara Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı
* Leland Orser - Teğmen DeWindt, düşen bir planör pilotu
* Bryan Cranston - Albay I. W. Bryce, Savaş Bakanlığı'nda bir subay
* Dale Dye - Savaş Bakanlığı'nda bir subay
* Nathan Fillion - Er James Frederick Ryan
* Max Martini - Onbaşı Fred Henderson, Ramelle'de dereceye giren Astsubay paraşütçü
* Demetri Goritsas - Er Parker, bir paraşütçü
* Joerg Stadler - "Steamboat Willie", yakalanan Alman asker.

## Yapım

### Yapım öncesi

Gordon ve yardımcı yapımcı Gary Levinsohn, Tom Hanks'ın filmde Yüzbaşı Miller olarak görünmesini istiyorlardı. Gordon, "Tom bu konuda son derece heyecanlıydı ve" Steven ve ben her zaman birlikte çalışmak istedik "dedi. Harrison Ford ve Mel Gibson başlangıçta Yüzbaşı Miller rolü için düşünülüyordu.

Çekimler başlamadan önce, Edward Burns, Tom Sizemore, Barry Pepper, Vin Diesel, Adam Goldberg, Giovanni Ribisi ve Tom Hanks dâhil olmak üzere filmin yıldızlarından bazıları, deniz subayı Dale Dye ve Warriors liderliğindeki on gün süren ve oyuncuları gerçekçi askeri tasvirler için eğitme konusunda uzmanlaşmış bir California şirketi "eğitim kampı"na gittiler. Matt Damon ayrı olarak eğitildi. Spielberg, oyuncuları eğitim kampına gitmeye zorlamaktaki asıl amacının doğru teknikleri öğrenmek değil, "asker olmanın nasıl bir şey olduğuna saygı duymalarını istediğim için" olduğunu belirtmişti. Çekimler sırasında Sizemore uyuşturucu bağımlılığıyla savaşıyordu ve Spielberg her gün uyuşturucu testi yaptırmasını istedi. Eğer bir testi geçemezse işten alınacak ve tüm sahneleri farklı bir oyuncuyla yeniden çekilecekti.

Filmin ikinci sahnesi, Normandiya sahillerine inişi anlatan 20'den fazla dakikalık bir sekans. Spielberg, "seyirciyi benimle sahneye çıkarmak" için bu özellikle şiddetli sekansı dâhil etmeyi seçti ve özellikle "seyircilerin seyirci olmasını" istemediğini, bunun yerine "onlardan bunlarla katılımcı olmalarını talep etmek istediğini belirtti."

### Çekimler

Filmin açılış ve kapanış sahneleri Normandiya Amerikan Mezarlığı ve Anıtı'nda geçiyor
Çekimler 27 Haziran 1997'de başladı ve iki ay sürdü. Spielberg, film için Omaha Sahili manzarasının neredeyse tam bir kopyasını istedi; kum ve Alman kuvvetlerinin konuşlandırıldığı yere benzer bir blöf ve Curracloe, County'nin hemen doğusunda Ballinesker Beach, Curracloe Strand, Ballinesker'da yakın bir eşleşme bulundu. Omaha Sahili çıkarmalarını tasvir eden dizinin prodüksiyonu 12 milyon dolara mal oldu ve bazıları İrlanda Yedek Savunma Kuvvetleri'nin üyesi olan 1.500'e kadar figüran içeriyordu. İkinci Savaş Grubu gibi yerel canlandırma gruplarının üyeleri, Alman askerlerini oynamak için figüranlar olarak rol aldı. Ek olarak, çıkarma sırasında sakat kalan Amerikan askerlerini tasvir etmek için yirmi ila otuz gerçek ampute kullanıldı.

Colleville-sur-Mer ve Calvados'taki Normandiya Amerikan Mezarlığı ve Anıtı için Normandiya'da bazı çekimler yapıldı. Hatfield, Hertfordshire, Thame Park, Oxfordshire ve Wiltshire'daki eski bir İngiliz Havacılık ve Uzay fabrikası gibi diğer sahneler İngiltere'de çekildi. Prodüksiyon Seaham, County Durham'da da gerçekleşecekti, ancak hükûmet kısıtlamaları buna izin vermedi. Hem Gordon hem de Levinsohn'a göre, Spielberg filmin tam yaratıcı kontrolüne emanet edildiği için yapımcılar prodüksiyona pek dâhil olmadılar. Filmin her iki yapımcısı yalnızca dış finansmanın artırılması ve uluslararası dağıtımın idaresi ile ilgiliydi. Ancak Gordon, Spielberg'in "kapsayıcı ve zarif ve senaryonun gelişimi açısından son derece istekli" olduğunu söyledi.

### Tarihin tasviri

"Er Ryan'ı Kurtarmak" Omaha Sahilinde yapılan çıkartmanın canlandırmasıyla dikkat çekti
Film yapımcıları, askerlerin sudaki kurşunlarla vurulmasını daha iyi göstermek için su altı kameraları kullandı. Kanın deniz suyundaki etkisini simüle etmek için kırk varil sahte kan kullanıldı. İkinci Dünya Savaşı Alman zırhlı araçlarını tasvir ederken bu derece gerçekçiliği elde etmek daha zordu, çünkü birkaç örnek çalışma durumunda hayatta kaldı. Filmdeki Tiger I tankları, eski ama işlevsel Sovyet T-34 tanklarının şasisi üzerine inşa edilmiş kopyalardı. Filmde Panzer olarak tanımlanan iki aracın, Marder III tank avcılarını tasvir etmesi amaçlanmıştır. Biri, orijinal Marder III'ün yapımına benzer bir Çek yapımı Panzer 38(t) tankının şasisi kullanılarak film için yaratıldı; Diğeri ise 38 (t) şasiyi de kullanan kozmetik olarak modifiye edilmiş bir İsveç SAV m/43 saldırı silahıydı.

### Sinematografi

Spielberg, hem hikâyeye sadık hem de geçtiği dönemi yansıtan bir ton ve kalite elde etmek için görüntü yönetmeni Janusz Kamiński ile bir kez daha işbirliği yaptı ve şunları söyledi: "Başta, ikimiz de bunun böyle görünmesini istemediğimizi biliyorduk. İkinci Dünya Savaşı hakkında bir Technicolor savurganlığı gibi, ama daha çok 1940'lardan çok doygunluğu giderilmiş ve düşük teknolojili renkli haber filmi görüntüleri gibi."

Kamiński, kamera lenslerindeki koruyucu kaplamayı çıkararak onları 1940'larda kullanılanlara daha yakın hale getirdi. "Koruyucu kaplama olmadan, ışık içeri giriyor ve etrafta sıçramaya başlıyor, bu da onu odaktan çıkmadan biraz daha dağınık ve biraz daha yumuşak hale getiriyor" diye açıklıyor. Görüntü yönetmeni, negatifi parlaklığı ve renk doygunluğunu azaltan bir işlem olan ağartıcı baypas yoluyla koyarak genel etkiyi tamamladı. Deklanşör zamanlaması, standart 180 derecelik zamanlamanın aksine, savaş sekanslarının çoğu için 90 veya 45 dereceye ayarlandı. Kamiński, "Bu şekilde, oyuncuların hareketlerinde belirli bir staccato ve patlamalarda belirli bir canlılık elde ettik, bu da onları biraz daha gerçekçi kılıyor."

## Tepkiler

### Gişe

*Er Ryan'ı Kurtarmak* 24 Temmuz 1998'de 2.463 sinemada gösterime girdi ve açılış haftasında 30,5 milyon dolar hasılat elde ederek bir numaraya girdi ve *Blade* beşinci haftasında filmin zirvesine çıkana kadar dört hafta boyunca zirvede kaldı. Film ABD ve Kanada'da 216,5 milyon dolar ve diğer bölgelerde 265,3 milyon dolar hasılat elde ederek dünya çapındaki toplamını 481,8 milyon dolara çıkardı. *Armageddon'un* arkasında bitirerek 1998'in dünya çapında en çok hasılat yapan ikinci filmi oldu .Gişe Mojo, filmin Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'da 45,74 milyonun üzerinde bilet sattığını tahmin ediyor.

### Eleştirel tepkiler

*Er Ryan'ı Kurtarmak* eleştirmenlerden ve izleyicilerden beğeni aldı; övgülerin çoğu Spielberg'in yönetmenliğine, gerçekçi savaş sahnelerine, oyuncuların performanslarına, Williams'ın müziğine, Kaminski'nin sinematografisine, Kahn'ın kurgusuna ve Rodat'ın senaryosuna gitti. Rotten Tomatoes'da film, 143 incelemeye göre %93, ortalama 8.60/10 puana sahip. Web sitesi eleştirmenlerinin ortak görüşü şöyle: "Steven Spielberg'in gözünü kırpmadan gerçekçi savaş filmi Tom Hanks'in bir başka kazanan performansıyla demir atıyor, bu türü neredeyse yeniden tanımlıyor."  Metacritic, filme 35 eleştirmen üzerinden 100 üzerinden 91 puan vererek "evrensel beğeni" verdi. CinemaScore tarafından ankete katılan izleyiciler, filme A+ ila F ölçeğinde ortalama "A" notu verdi.

New York Film Eleştirmenleri Birliği ve Los Angeles Film Eleştirmenleri Derneği gibi birçok eleştirmen derneği, *Er Ryan'ı Kurtarmak* Yılın Filmi olarak seçti . Roger Ebert,filme dört üzerinden dört yıldız verdi ve "güçlü bir deneyim" olarak nitelendirdi. *The New York Times'tan* Janet Maslin filmi "zamanımızın en iyi savaş filmi" olarak nitelendirdi. Ebert'in ortak sunucusu ve *Chicago Tribune* eleştirmeni Gene Siskel, filmin "bana öğretilen en zor şeyi başardığını - aksiyon dolu bir savaş karşıtı film yapmak ya da en azından bunu başaramayan bir film yapmak" dedi. bir şekilde savaşı yüceltmek ya da yalan söylemek".  *At the Movies* adlı programlarında Siskel ve Ebert, filmi 1998'in sırasıyla dördüncü ve üçüncü en iyi filmi olarak adlandırdı. *TIME* için yazan Richard Schickel, bunun "kendi türünün geleneklerinin tamamen farkında olan, seleflerini bilgilendiren basit ahlak kurallarını aşan, yüksek, ahlaki açıdan akıldan çıkmayan bir zemini ele geçiren bir savaş filmi" olduğunu söyledi. *Entertainment Weekly'den* Owen Gleiberman filmi övdü ve "Spielberg, modern savaşın saç tetikleyici dengesizliğini yakaladı" dedi.  Los *Angeles Times'tan* Kenneth Turan filmi de övdü ve "savaşın gerçekçi tasvirinde güçlü ve etkileyici bir dönüm noktası olan *Er Ryan'ı Kurtarmak*, ekranda izlediğimiz bir film kadar yaşadığımız bir deneyimdir" diyerek nitelendirdi.

Film eleştirmenlerden bazı olumsuz eleştiriler aldı. *Chicago Reader* için yazan Jonathan Rosenbaum, filme iki yıldız verdi ve "birkaç oldukça iyi aksiyon anı, bir sürü dökülen cesaret, sahte veya boş görünmeyen birkaç drama anı, oldukça gergin bir dönem atmosferi var" dedi. ve bana *Forrest Gump'ı* hatırlatan biraz duygusal dönüşümdür." dedi. *Observer'dan* Andrew Sarris, filmin "Herkül enerjisine rağmen sıkıcı bir şekilde manipülatif" olduğunu yazdı.  Film ayrıca, diğer birçok ülkenin genel olarak D-Day inişlerine ve özel olarak Omaha Sahili'ne katkılarını görmezden geldiği için bazı eleştiriler aldı. İkincisinin en doğrudan örneği, fiili iniş sırasında, 2. Korucuların İngiliz gemilerinden inmesi ve Kraliyet Donanması çıkarma gemisi (LCA'lar) tarafından Omaha Sahili'ne götürülmesidir. Film onları bir Amerikan gemisi olan USS  *Thomas Jefferson'dan* (APA-30) Birleşik Devletler Sahil Güvenlik mürettebatlı gemileri (LCVP'ler ve LCM'ler) olarak tasvir ediyor. Bu eleştiri, yönetmenin bir "Amerikan" filmi yapma niyetini kabul eden diğer eleştirmenlerle birlikte evrensel olmaktan uzaktı. Film, Spielberg'in şiddet içeren sahneleri kesmeyi reddetmesinden sonra Malezya'da gösterime girmedi;  ancak film nihayet 2005'te 18SG sertifikasıyla DVD'de yayınlandı.

Birçok İkinci Dünya Savaşı gazisi, filmin şimdiye kadar gördükleri en gerçekçi savaş tasviri olduğunu belirtti. Film o kadar gerçekçiydi ki, D-Day ve Vietnam'ın bazı savaş gazileri Normandiya işgalini tasvir eden açılış sahnesini izlememek için sinemalardan ayrıldı. Filmin yayınlanmasından sonra travma sonrası stres bozukluğu danışmanlarına yaptıkları ziyaretlerin sayısı arttı ve birçok danışman "psikolojik olarak daha savunmasız" gazilere filmi izlemekten kaçınmalarını tavsiye etti. Gazi İşleri Bakanlığı, filmden etkilenen gaziler için ülke çapında bir yardım hattı kurdu ve film vizyona girdikten iki haftadan kısa bir süre sonra 170'in üzerinde çağrı aldı.

Film bazı savaş gazilerinden eleştiri aldı. Film yönetmeni ve kıdemli asker Oliver Stone, filmi "İkinci Dünya Savaşı'na iyi savaş olarak tapınmayı" teşvik etmekle suçladı ve filmi *Gladyatör* ve *Kara Şahin Düştü* gibi iyi yapılmış olduğuna inandığı, ancak başarılı olabileceğine inandığı filmlerin yanına yerleştirdi. yanlışlıkla Amerikalıların 2003'teki Irak işgaline hazır olmalarına katkıda bulundu. Filmin savaş portresini savunmak için Brian De Palma, " *Er Ryan'ı Kurtarmak* gibi bir şeydeki şiddet seviyesi mantıklı çünkü Spielberg olanların acımasızlığı hakkında bir şeyler göstermeye çalışıyor."  Oyuncu *The Longest Day'de* sahne alan ve Normandiya'ya (Tonga Operasyonu) çıkan ilk Müttefik askerler arasında yer alan Richard Todd, filmin "Çöp. Abartılı" olduğunu söyledi. İkinci Dünya Savaşı sırasında Fransa'da muharebeyi gören Amerikalı akademisyen Paul Fussell, "Spielberg'in *Er Ryan'ı Kurtarmak* tarzı, dayanılmaz kanlı kargaşanın ayrıntılarını görselleştiren dürüst, üzücü, 15 dakikalık bir açılıştan sonra " diye tanımladığı şeye itiraz etti. Omaha Sahili'nde, görünüşe göre kötü film sezonunda 12 yaşındaki çocukları heyecanlandırmak için tasarlanmış zararsız, eleştirel olmayan bir vatansever performansa dönüştü. Türü saf kovboylar ve Kızılderililerdi, erdemli kovboylar elbette galip geldi." Tarihçi Jim DiEugenio, filmin aslında "yüzde 90 kurgu" olduğunu ve Tom Hanks'in amacının "İkinci Dünya Savaşı'nı İyi Savaş olarak anmak ve bu savaştaki Amerikan rolünü çok önemli olarak göstermek" olduğunu bildiğini belirtti.

### Ödüller

Film, 71. Yıl Akademi Ödüllerinde En İyi Film, Tom Hanks için En İyi Erkek Oyuncu ve En İyi Orijinal Senaryo dahil on bir Akademi Ödülü'ne aday gösterildi. Film, En İyi Görüntü Yönetmeni, En İyi Ses, En İyi Ses Efektleri Kurgusu, En İyi Kurgu ve En İyi Yönetmen Spielberg olmak üzere beş dalda ödül alarak bu kategorideki ikinci galibiyetini aldı.

Film, En İyi Film ödülünü *Shakespeare in Love'a* kaptırdıktan sonra, birçok film uzmanı Akademi'nin filme En İyi Film Oscar'ını vermeme kararını eleştirdi ve tören tarihindeki en büyük küçümsemelerden biri olarak kabul edilmeye devam etti. 2015'teki bir ankette Akademi üyeleri, ikinci bir şans verildiğinde En İyi Film Oscar'ını *Er Ryan'ı Kurtarmak* için vereceklerini belirttiler. 2021 itibarıyla, PGA, DGA, Altın Küre ve En İyi Yönetmen Oscar'ını kazanırken En İyi Film'i kazanamayan sadece üç filmden biri oldu. Akademi Ödülleri'nde diğerleri *Brokeback Mountain* ve *La La Land* oldu.

Film ayrıca En İyi Film - Drama ve Yönetmen dalında Altın Küre, Özel Efektler ve Ses dalında BAFTA Ödülü, Amerika Yönetmenler Birliği Ödülü, En İyi Film Müziği dalında Grammy Ödülü, Amerika Yapımcılar Birliği Altın Laurel Ödülü ve En İyi Aksiyon, Macera veya Gerilim Filmi için Satürn Ödülü aldı.

### Televizyon Yayınları

2001, 2002 ve 2004 yıllarında Gaziler Günü'nde ABC, filmi kesilmeden ve sınırlı ticari kesinti ile yayınladı. Şiddetli savaş sahneleri ve küfür bozulmadan kaldığı için ağ yayınlarına bir TV-MA derecesi verildi. Super Bowl XXXVIII'in devre arası şovu tartışmasının geri tepmesiyle 2004'teki yayın, dil nedeniyle birçok pazarda ön alımlarla gölgelendi. Ancak, American Legion ve Veterans of Foreign Wars gibi eleştirmenler ve gazi grupları bu istasyonlara ve Sinclair Broadcast Group dahil sahiplerine saldırdı .(o sırada on dört ABC iştirakine sahipti), Hearst-Argyle Television (on iki şirkete sahipti); Scripps Howard Broadcasting (altı sahibi); Belo (dördüne ait); ve Cox Enterprises (üç sahibi), iddiaya göre karları programlamanın önüne koymaktı.

ABC'nin ana şirketi The Walt Disney Company, filmin güçlü dilini Federal İletişim Komisyonu'na yayınladıkları için tüm cezalarını ödemeyi teklif etseler bile, toplam 65 ABC üyesi (ağın %28'i) film için uygun zaman aralığını temizlemedi. *Bununla birlikte, sonunda, Er Ryan'ı Kurtarmak'ı* gösteren ABC üyesi kuruluşlara karşı herhangi bir şikayette bulunulmadı, bunun nedeni belki de Ebeveyn Televizyon Konseyi gibi muhafazakar gözlemcilerin bile filmin düzenlenmemiş olarak yeniden yayınlanmasını desteklemesidir. Ayrıca, Youngstown bağlı kuruluşu WYTV gibi etkilenen pazarlara yakın olan diğer pazarlardaki bazı ABC bağlı kuruluşları(Hiçbiri filmi yayınlamayan Columbus, Cleveland ve Pittsburgh pazarlarının bazı bölümlerinde izlenebilen kanal 33), Gainesvile üyesi WCJB-TV (Orlando ve Tampa pazarlarının bazı bölümlerinde izlenebilen kanal 20) ve ağın Hartford ve Providence'daki (Boston ve Springfield pazarlarının bazı bölümlerinde izlenebilen) bağlı kuruluşları filmi yayınlamaya devam etti ve yakındaki pazarlara filmi izleme seçeneği verdi. TNT ve Turner Klasik Filmleri filmi de yayınlamıştır. AMC, 2021 itibarıyla filmin yayın haklarını elinde tutuyor.

## Mirası

### Kültürel Etkileri

"Saving Private Ryan", 21. yüzyıla girerken II. Dünya Savaşı'na olan ilgiyi yeniden canlandırmakla övüldü. NBC News'in belirttiğine göre, izleyicilere savaşın "midelerini bulandıran şiddeti ve ruh sarsıcı yoğunluğuyla" sunarak, film Amerika Birleşik Devletleri'nin "kültürel belleğini" yeniden şekillendirmiştir. Film, özellikle açılışındaki Omaha Plajı savaşı için, yapılmış en doğru ve gerçekçi savaş filmlerinden biri olarak kabul edilir. Film tarihçisi Steven Jay Rubin şöyle dedi: "Bu bir oyun değiştiriciydi... yıkıcı derecede dramatik, içsel, sürükleyiciydi. Filmi izlerken patlamış mısırımı bile dokunmadım, çünkü o sırada yemek yemek kutsal gibi geldi." Bununla birlikte, yönetmen ve Vietnam Savaşı gazisi Oliver Stone, Saving Private Ryan'ın II. Dünya Savaşı'nı "iyi savaş" olarak "tapınma" olarak tasvir ettiğini ve Gladiator (2000) ve Black Hawk Down gibi filmlerle birlikte, izleyicileri savaşa daha olumlu bir şekilde yönlendirdiğini iddia etti: "Irak Savaşı zamanına geldiğimizde, geri dönmeye hazırdık." Amerikalı akademisyen Paul Fussell de Omaha Plajı'nın "dürüst, dehşet verici, 15 dakikalık bir başlangıç" sunduktan sonra daha genel kabul gören aksiyon-macera malzemesine dönüştüğü için Saving Private Ryan'ı eleştirdi. "Türü saf kovboylar ve yerlilerdi, tabii ki erdemli kovboylar zafer kazandılar."

Film, özellikle açılış savaş sahnelerinin etkisiyle sinema yapımı üzerinde kalıcı bir etki yaptığı düşünülmektedir. Vanity Fair, "bu uzatılmış sekansın korkunç sahnesi, onur veya istismar açısından değerlendirmenize bağlı olarak, savaşla ilgili yapılan hiçbir film bu kadarıyla aynı görünmeyecek... moral bir değerlendirmenin dışında, 20. yüzyılın sonlarındaki en çok taklit edilen ve referans verilen sahnelerden biridir." dedi. Saving Private Ryan, Quentin Tarantino (Inglourious Basterds, 2009), Christopher Nolan (Dunkirk, 2017) ve Robert Altman gibi diğer yönetmenler tarafından bir etki olarak adlandırıldı. Los Angeles Times, Saving Private Ryan'ın izleyiciyi ekrandaki olaya yakın bir konuma yerleştirme gibi stilistik seçimlerinin, takip eden savaş ve aksiyon medyasında görülebileceğini belirtti. Bu, Gladiator (2000), Enemy at the Gates, Pearl Harbor (her ikisi de 2001), Flags of Our Fathers (2006) ve Hacksaw Ridge (2016) gibi filmleri, American Sniper'ın (2014) "psikolojik acısı" nı ve modern süper kahraman filmlerini içerir. Bu etki televizyona da uzanır; Game of Thrones ("The Spoils of War", 2017) ve The Pacific (2010) gibi şovları içerir. Saving Private Ryan'ın video oyunları üzerinde de bir etkisi olduğu düşünülmektedir. Spielberg ve DreamWorks, Saving Private Ryan'ın gerçekçiliğini ve ayarını Medal of Honor (1999) adlı oyunla çevirmek için çalıştılar. Başarısı, Call of Duty serisinin oluşturulmasına katkıda bulunan bir dizi Medal of Honor oyununun başlatılmasına yol açtı.

#### Modern Yankıları

Saving Private Ryan, şimdiye kadar yapılmış en büyük savaş filmlerinden biri olarak kabul ediliyor. 2018'deki bir röportajda Spielberg şunları söyledi: "Filmin başarısını öngörmemiştim... çok erken gösterimlerde, bazı iş arkadaşları ve hayatımdaki diğer insanlar, onu çok sert yaptığımı söylüyorlardı. Korkuyordum çünkü ilk 25 dakika geçtikten sonra ağızdan ağıza hızlıca yayılacağını ve neredeyse hiç kimsenin izlemeyeceğini düşünüyordum."

2007'de, Amerikan Film Enstitüsü (AFI), Saving Private Ryan'ı 71. en büyük Amerikan filmi olarak listeledi. AFI, onu en heyecan verici, ilham verici ve epik Amerikan filmleri arasında listeledi. 2014'te Hollywood Reporter tarafından yapılan bir ankette, 2.120 eğlence endüstrisi profesyoneli, Saving Private Ryan'ı 46. en iyi film olarak sıraladı. Parade ve Variety gibi yayınlar onu tüm zamanların en büyük filmlerinden biri olarak adlandırdı. Saving Private Ryan, 2013 film referans kitabı "1001 Movies You Must See Before You Die"da yer alıyor ve Rotten Tomatoes'ın 300 temel film listesinde bulunuyor. Film genellikle Spielberg'ün en iyi eserleri ve Hanks'in kredileri arasında yer aldığı düşünülüyor.

Rotten Tomatoes'ta, film 146 eleştirmen arasında %94'lük bir onay derecesine sahip ve ortalama 8.7/10 puan alıyor. Konsensüs şu şekildedir: "Tom Hanks'in bir kez daha kazanan bir performansıyla desteklenen, Steven Spielberg'in çekinmeden gerçekçi savaş filmi neredeyse türü yeniden tanımlıyor." Metacritic'te, film 38 eleştirmene dayanarak 100 üzerinden 91 puan alarak "evrensel beğeni"yi gösteriyor. Saving Private Ryan, seyirciler arasında popülerliğini koruyor ve okuyucu ve izleyici sıralı anketlerde en büyük savaş filmlerinden biri, 1990'ların en büyük filmleri ve tüm zamanların en büyük filmleri arasında yer alıyor.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Vikisöz'de **Er Ryan'ı Kurtarmak** ile ilgili sözler mevcuttur.