Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Hentaigana

**Hentaigana** (Japonca: 変体仮名; "değişik kana"), hiragana ve katakananın değişik biçimleridir. Aynı sesi temsil etmek için birçok kanjinin kullanılabileceği man'yōgananın büyük ölçüde tarihsel kalıntıları olup man'yōgananın günümüzde bilinen biçimlerde hiragana ve katakana hecelerini doğuran aynı basitleştirmenin sonucuydu.

Hentaigana, bürünbirim başına tek bir hiragana işaretinin kullanılmasının zorunlu kılındığı 1900'lerin başlarına kadar çağdaş standart eşdeğeriyle oldukça birbirinin yerine kullanıldı. Günümüzde ise genellikle eskimiş olarak kabul edilir, ancak bazı işletme türleri için tabelalarda olduğu gibi bazı yan kullanımları halen devam etmektedir. Hentaigana genellikle bazı resmi belgelerde, örneğin Japon dövüş sanatları sertifikalarında, dini grup belgelerinde ve genel olarak günümüzde metne arkaik bir dokunuş vermek için kullanılır.

## Galeri

Aşağıdaki hentaiganalardan bazıları, standart hiragana muadilleriyle aynı kanjinin bitişik eğik biçimleridir, ancak farklı şekilde basitleştirilmiştir. Diğerleri, aynı sesi temsil eden ilgisiz kanjilerden gelir.

* 以（い）i
* 江（え）e
* 於（お）o
* 可（か）ka, ga
* 起（き）ki, gi
* 古（こ）ko, go
* 志（し）shi, ji
* 春（す）su, zu
* 多（た）ta, da
* 奈（な）na
* 能（の）no
* 者（は）ha, ba
* 由（ゆ）yu
* 連（れ）re
* 路（ろ）ro
* 王（わ）wa

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Hentaigana ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Chart of hentaigana calligraphy from O'Neill's *A Reader of Handwritten Japanese* 7 Temmuz 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* A chart of hentaigana 3 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. hosted by Jim Breen of the WWWJDIC
* Chart of kana from Engelbert Kaempfer circa 1693 2 Aralık 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Hentaigana on signs (Japonca)
* L2/15-239 Proposal for Japanese HENTAIGANA 28 Temmuz 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - Unicode
# Man'yōgana

Katakanalar ve man'yōgana muadilleri
Man'yōgana'nın hiraganaya dönüşümü
**Man'yōgana** (Japonca: 万葉仮名), Japoncayı yazmak için Çince karakterler kullanan eski bir yazı sistemidir. Japoncayı fonetik olarak temsil etmek için geliştirilen ilk bilinen kana sistemidir. Bu tür kanalar en erken MS 7. yüzyılın ortalarından beri kullanılıyordu. Man'yōgana adını Man'yōgana ile yazılmış Nara döneminden kalma bir Japon şiir antolojisi olan Man'yōshū'dan almaktadır.

Bu sistemi kullanan metinler aynı zamanda genellikle Çince karakterler kullandıkları halde, man'yōgana yalnızca fonetik bir değeri temsil etmek için kullanıldığında böyle karakterleri ifade eder. Bu değerler çağdaş Çince telaffuzdan türetilmiştir, ancak bazen karakterin yerel Japonca okunuşları da kullanılmıştır. Örneğin, 木 karakteri ("ağaç") / mo /, / ko / veya / kwi / olarak da okunabilir.

Sadeleştirilmiş man'yōgana versiyonları, Modern Japoncada kullanılan hiragana hem de katakanaları ortaya çıkardı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* An extensive list of man’yōgana arranged according to the characters, and not their readings
* Tomasz Majtczak: *How are we supposed to write with something like that? Early employment of the Chinese script to write Japanese as exemplified by the Man’yōshū 17 Nisan 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.*.
# Okurigana

Okurigana
**Okurigana** (Japonca: 送り仮名; "eşlik eden harfler"), Japonca yazılı sözcüklerde kanji köklerinden sonra gelen kana sonekleridir. Sıfatları ve fiilleri çekmek ve belirli bir kanjiyi belirli bir anlama sahip olmaya ve belirli bir şekilde okunmaya zorlamak olmak üzere iki amacı bulunmaktadır. Örneğin, düz fiil formu 見る (miru, "görmek") geçmiş zamana çekilir 見た (mita, "gördü"), burada 見 kanji köküdür ve る ve た hiragana yazısıyla yazılmış okuriganadır. Çok az istisna dışında okurigana sadece kun'yomi (yerel Japonca okumalar) için kullanılır, Çince biçimbirimler Japoncada bükülmediklerinden ve çoğu bileşik kelimelerin (kango) parçaları olarak kullanıldığından telaffuzları bağlamdan çıkarıldıklarından on'yomi (Çince okumalar) için kullanılmazlar.

Sıfatları veya fiilleri çekmek için yerel yazıların kullanıldığı teknik, ilk olarak Koreli yazıcılar tarafından gugyeol şeklinde kullanılmış ve daha sonra Japonya'ya yayılmıştır. Bir sıfatı veya fiili çekim yapmak için kullanıldığında okurigana, diğer birçok işlevin yanı sıra yönü (kusursuzluğa karşı mükemmel), olumlu veya olumsuz anlamı veya gramer nezaketini gösterebilir. Okurigana, geçmişte katakana da yaygın olarak kullanılmasına karşın modern kullanımda neredeyse her zaman hiragana ile yazılır.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Okurigana ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* 送り仮名の付け方 (Japonca) – 1973 notification, as amended in 1981
# Japonca Braille

Biranın üzerine yazılmış "sake" (içki) yazısı
**Japonca Braille**, Japoncanın Braille yazı sistemidir. Orijinal Braille yazı sistemine bağlıdır, ancak bağlantıları daha incedir. Japoncadaki adı *tenji* (点字). Türkçeye tam olarak "nokta karakterleri" olarak çevrilir. Çok karışık olacağından, kanji yazımı olmadan, Japoncayı sadece hiragana ve katakana hece yazıları ile yazmaya dayalı bir sistemdir.

Japon Braille sistemi, sesli harf tabanlıdır (abugida). Yani, yazılar hecelidir ama kanadan farklı olarak, sesli ve sessiz harfler için farklı noktalar, yani belirli bir yazı şekli vardır. Sesli harfler sol üst köşeye yazılır (nokta 1, 2 ve 4) ve tek başlarına kullanılabilirler. Sessiz harfler ise sağ alt köşeye yazılır (nokta 3, 5 ve 6) ve tek başlarına kullanılamazlar. Ama yarı-sesli y (nokta 4, sesli harf noktası) tek başına kullanıldığında, *mya* yazımındaki gibi, sonraki harfin y (ve y'nin yanındaki harf) olduğunu belirtmektedir.

## Ana tablo

Aşağıdaki tablo Japonca hiragana Braille karakterleri ve onların romanizasyonunu (latinleştirme) içermektedir.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | あ a
 | い i
 | う u
 | え e
 | お o
 |
|  |  |  |  |  |
| k
 | か ka
 | き ki
 | く ku
 | け ke
 | こ ko
 |
|  |  |  |  |  |
| s
 | さ sa
 | し shi
 | す su
 | せ se
 | そ so
 |
|  |  |  |  |  |
| t
 | た ta
 | ち chi
 | つ tsu
 | て te
 | と to
 |
|  |  |  |  |  |
| n
 | な na
 | に ni
 | ぬ nu
 | ね ne
 | の no
 |
|  |  |  |  |  |
| h
 | は ha
 | ひ hi
 | ふ fu
 | へ he
 | ほ ho
 |
|  |  |  |  |  |
| m
 | ま ma
 | み mi
 | む mu
 | め me
 | も mo
 | ん n
 |
|  |  |  |  |  |  |
| y
 | や ya
 |  | ゆ yu
 |  | よ yo
 | -y-
 |
|  |  |  |  |  |  |
| r
 | ら ra
 | り ri
 | る ru
 | れ re
 | ろ ro
 |
|  |  |  |  |  |
| w
 | わ wa
 | ゐ (w)i
 |  | ゑ (w)e
 | を (w)o
 | -w-
 |
|  |  |  |  |  |  |

## İmlâ

* Japonca "wa" ve "e" eklerinin tarihsel bir okunuşu vardır. Bu yüzden her ne kadar yazımları は *ha* ve へ *he* olsa da, Braille'da ⠄(wa) ve ⠋ (e) olarak yazılırlar. Ama "wo" eki "o" olarak okunsa da を "wo" olarak yazılır.
* Uzun o harfi ō, yanına ⠒ koyularak yazılır. Bu, uzatma işaretidir.
* Katakana'da isim yazarken araya boşluk konur. (Tüm noktalar boş)

Japonca Braille metin (sol). Sağda, *latinleştirilmiş* Braille yazı.
## Ayrıca bakınız

* Japonya Görme Engelliler Bakanlığı 4 Ekim 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.—Japonya'daki standart Braille seti.
* Görme Engelliler Birliği
# Kunrei-shiki

**Kunrei-shiki** (Japonca: 訓令式ローマ字, romanize: *Kunrei-shiki rōmaji*), Japoncanın Latin alfabesine dönüştürmek için Japonya Bakanlar Kurulu tarafından hazırlanan bir romanizasyon sistemidir. Adı, sistemin kendisinde Kunreisiki rômazi olarak verilmiştir.

Kunrei-shiki, modern standart Japonca için değiştirilmiş eski Nihon-shiki romanizasyonuna dayanmaktadır. Örneğin, Nihon-shiki'de romanlaştırılmış kanadukai olan かなづかい kelimesi, standart modern Japoncada kanazukai olarak telaffuz edilir ve Kunrei-shiki'de bu şekilde romanize edilmiştir. Sistem, II. Dünya Savaşı'ndan sonra Hepburn romanizasyon sistemiyle rekabet etti.

## Kullanım

### Kana hecelerinin Kunrei-shiki okunuşları

| gojūon
 | yōon
 |
| --- | --- |
| あ ア *a* | い イ *i* | う ウ *u* | え エ *e* | お オ *o* | (*ya*) | (*yu*) | (*yo*)
 |
|  |
| か カ *ka* | き キ *ki* | く ク *ku* | け ケ *ke* | こ コ *ko* | きゃ キャ *kya* | きゅ キュ *kyu* | きょ キョ *kyo* |
| さ サ *sa* | し シ *si* | す ス *su* | せ セ *se* | そ ソ *so* | しゃ シャ *sya* | しゅ シュ *syu* | しょ ショ *syo* |
| た タ *ta* | ち チ *ti* | つ ツ *tu* | て テ *te* | と ト *to* | ちゃ チャ *tya* | ちゅ チュ *tyu* | ちょ チョ *tyo* |
| な ナ *na* | に ニ *ni* | ぬ ヌ *nu* | ね ネ *ne* | の ノ *no* | にゃ ニャ *nya* | にゅ ニュ *nyu* | にょ ニョ *nyo* |
| は ハ *ha* | ひ ヒ *hi* | ふ フ *hu* | へ ヘ *he* | ほ ホ *ho* | ひゃ ヒャ *hya* | ひゅ ヒュ *hyu* | ひょ ヒョ *hyo* |
| ま マ *ma* | み ミ *mi* | む ム *mu* | め メ *me* | も モ *mo* | みゃ ミャ *mya* | みゅ ミュ *myu* | みょ ミョ *myo* |
| や ヤ *ya* | *(i)* | ゆ ユ *yu* | *(e)* | よ ヨ *yo* |  |
| ら ラ *ra* | り リ *ri* | る ル *ru* | れ レ *re* | ろ ロ *ro* | りゃ リャ *rya* | りゅ リュ *ryu* | りょ リョ *ryo* |
| わ ワ *wa* | ゐ ヰ *i* | *(u)* | ゑ ヱ *e* | を ヲ *o* |  |
|  | ん ン *n* |  |
| Dakuten
 |
|  |
| が ガ *ga* | ぎ ギ *gi* | ぐ グ *gu* | げ ゲ *ge* | ご ゴ *go* | ぎゃ ギャ *gya* | ぎゅ ギュ *gyu* | ぎょ ギョ *gyo* |
| ざ ザ *za* | じ ジ *zi* | ず ズ *zu* | ぜ ゼ *ze* | ぞ ゾ *zo* | じゃ ジャ *zya* | じゅ ジュ *zyu* | じょ ジョ *zyo* |
| だ ダ *da* | ぢ ヂ *zi* | づ ヅ *zu* | で デ *de* | ど ド *do* | ぢゃ ヂャ *zya* | ぢゅ ヂュ *zyu* | ぢょ ヂョ *zyo* |
| ば バ *ba* | び ビ *bi* | ぶ ブ *bu* | べ ベ *be* | ぼ ボ *bo* | びゃ ビャ *bya* | びゅ ビュ *byu* | びょ ビョ *byo* |
| ぱ パ *pa* | ぴ ピ *pi* | ぷ プ *pu* | ぺ ペ *pe* | ぽ ポ *po* | ぴゃ ピャ *pya* | ぴゅ ピュ *pyu* | ぴょ ピョ *pyo* |

* Kırmızı yazılan heceler artık kullanımdan kaldırılmıştır.
* He (へ) edat olarak kullanıldığında he değil e olarak yazılır (Nihon-shiki'deki gibi).
* Ha (は) edat olarak kullanıldığında ha olarak değil wa olarak yazılır.
* wo (を/ヲ) yalnızca o yazan bir parçacık olarak kullanılır.
* Uzun ünlüler inceltme işaretli bir aksanla gösterilir: uzun o, ô olarak yazılır.
* Bir morfem sınırıyla ayrılan ünlüler, uzun ünlü olarak kabul edilmez. Örneğin, おもう (思う) omô değil, omou olarak yazılır.
* Hece n (ん) ünlülerden önce n' ve y olarak, ünsüzlerden önce ve kelime sonunda n olarak yazılır.
* İkiz ünsüzler her zaman sokuon'dan (っ) sonra ünsüzün ikiye katlanmasıyla işaretlenir.
* Bir cümlenin ilk harfi ve tüm özel isimler büyük harfle yazılır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Horvat, Andrew. "The Romaji (Roomaji) Conundrum." (Archive) – Excerpt from Horvat's book: *Japanese Beyond Words: How to Walk and Talk Like a Native Speaker*. Hosted at the David See-Chai Lam Centre for International Communication of Simon Fraser University.
# Nihon-shiki

**Nihon-shiki** (Japonca: 日本式ローマ字, romanize: *Nihon-shiki rōmaji*), Japoncanın Latin alfabesine dönüştürmek için hazırlanan bir romanizasyon sistemidir. Japonca için başlıca romanizasyon sistemleri arasında en düzenli olanıdır ve kana yazı sistemiyle neredeyse bire bir ilişkisi bulunmaktadır.

## Kullanım

| gojūon
 | yōon
 |
| --- | --- |
| あ/ア *a* | い/イ *i* | う/ウ *u* | え/エ *e* | お/オ *o* | (*ya*)
 | (*yu*)
 | (*yo*)
 |
|  |
| か/カ *ka* | き/キ *ki* | く/ク *ku* | け/ケ *ke* | こ/コ *ko* | きゃ/キャ *kya* | きゅ/キュ *kyu* | きょ/キョ *kyo* |
| さ/サ *sa* | し/シ *si* | す/ス *su* | せ/セ *se* | そ/ソ *so* | しゃ/シャ *sya* | しゅ/シュ *syu* | しょ/ショ *syo* |
| た/タ *ta* | ち/チ *ti* | つ/ツ *tu* | て/テ *te* | と/ト *to* | ちゃ/チャ *tya* | ちゅ/チュ *tyu* | ちょ/チョ *tyo* |
| な/ナ *na* | に/ニ *ni* | ぬ/ヌ *nu* | ね/ネ *ne* | の/ノ *no* | にゃ/ニャ *nya* | にゅ/ニュ *nyu* | にょ/ニョ *nyo* |
| は/ハ *ha* | ひ/ヒ *hi* | ふ/フ *hu* | へ/ヘ *he* | ほ/ホ *ho* | ひゃ/ヒャ *hya* | ひゅ/ヒュ *hyu* | ひょ/ヒョ *hyo* |
| ま/マ *ma* | み/ミ *mi* | む/ム *mu* | め/メ *me* | も/モ *mo* | みゃ/ミャ *mya* | みゅ/ミュ *myu* | みょ/ミョ *myo* |
| や/ヤ *ya* |  | ゆ/ユ *yu* |  | よ/ヨ *yo* |  |
| ら/ラ *ra* | り/リ *ri* | る/ル *ru* | れ/レ *re* | ろ/ロ *ro* | りゃ/リャ *rya* | りゅ/リュ *ryu* | りょ/リョ *ryo* |
| わ/ワ *wa* | ゐ/ヰ *wi* |  | ゑ/ヱ *we* | を/ヲ *wo* |  |
|  | ん/ン *n* |  |
| Dakuten
 |
| が/ガ *ga* | ぎ/ギ *gi* | ぐ/グ *gu* | げ/ゲ *ge* | ご/ゴ *go* | ぎゃ/ギャ *gya* | ぎゅ/ギュ *gyu* | ぎょ/ギョ *gyo* |
| ざ/ザ *za* | じ/ジ *zi* | ず/ズ *zu* | ぜ/ゼ *ze* | ぞ/ゾ *zo* | じゃ/ジャ *zya* | じゅ/ジュ *zyu* | じょ/ジョ *zyo* |
| だ/ダ *da* | ぢ/ヂ *di* | づ/ヅ *du* | で/デ *de* | ど/ド *do* | ぢゃ/ヂャ *dya* | ぢゅ/ヂュ *dyu* | ぢょ/ヂョ *dyo* |
| ば/バ *ba* | び/ビ *bi* | ぶ/ブ *bu* | べ/ベ *be* | ぼ/ボ *bo* | びゃ/ビャ *bya* | びゅ/ビュ *byu* | びょ/ビョ *byo* |
| ぱ/パ *pa* | ぴ/ピ *pi* | ぷ/プ *pu* | ぺ/ペ *pe* | ぽ/ポ *po* | ぴゃ/ピャ *pya* | ぴゅ/ピュ *pyu* | ぴょ/ピョ *pyo* |
|  |
| くゎ/クヮ *kwa* |  |  |
| ぐゎ/グヮ *gwa* |  |  |

* Kırmızı yazılan heceler artık kullanımdan kaldırılmıştır.
* He へ edat olarak kullanıldığında bile e olarak değil he olarak yazılır (Kunrei-shiki/Hepburn).
* Ha は edat olarak kullanıldığında bile wa olarak değil ha olarak yazılır.
* Wo を edat olarak kullanıldığında bile o değil wo olarak yazılır.
* Uzun ünlüler inceltme işaretli bir aksanla gösterilir: makron kullanan Hepburn'ün aksine uzun o ô ile yazılır.
* Hece n ん ünsüzlerden önce n, ünlülerden önce n' ve y olarak yazılır.
* İkiz ünsüzler her zaman sokuon'dan (っ) sonra ünsüzün ikiye katlanmasıyla işaretlenir.

## Dış bağlantılar

* Gottlieb, Nanette. "The Rōmaji movement in Japan 1 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.." *Journal of the Royal Asiatic Society* (Third Series). January 2010. Vol. 20, iss. 1. pp. 75–88. Published online on November 30, 2009. Available at Cambridge Journals. DOI:10.1017/S1356186309990320.
* Kent, Allen, Harold Lancour, and Jay Elwood Daily (Executive Editors). *Encyclopedia of Library and Information Science Volume 21*. CRC Press, April 1, 1978. 0824720210, 9780824720216.
* *Nihongo Daihakubutsukan* (日本語大博物館), author: Kida, Jun'ichirō (紀田順一郎 *Kida Jun'ichirō*), publisher: Just System (ジャストシステム, *Jasuto Shisutemu*) 4-88309-046-9 (in Japanese), chapter 6.
# Bronz yazıtlar

Bronz yazıtlar
**Bronz yazıtlar**, Shang Hanedanı'ndan (MÖ 2000) Zhou Hanedanı'na (MÖ 11.–3. yüzyıl) ve hatta daha sonrasına kadar zhōng çanları ve dǐng tripodal kazanlar gibi ritüel bronzlar üzerinde kullanılan çeşitli Çin yazılarıdır. Erken bronz yazıtlar, hemen hemen her zaman tuncun döküldüğü parça kalıbın ıslak kilinde bir kalemle yazılırken daha sonraki yazıtlar ise genellikle bronz döküldükten sonra oyulmuştur. Bronz yazıtlar, Çin yazı ailesindeki en eski yazılardan biridir ve ondan önce fal yazıtları gelir.

## Kaynakça

* Chen Zhaorong 陳昭容 (2003) *Qinxi wenzi yanjiu: cong hanzi-shi de jiaodu kaocha* 秦系文字研究：从漢字史的角度考察 (Research on the Qin Lineage of Writing: An Examination from the Perspective of the History of Chinese Writing). Taipei: Academia Sinica, Institute of History and Philology Monograph. 957-671-995-X (**Chinese**).
* Deydier, Christian (1980). Chinese Bronzes. New York: Rizzoli NK7904.D49, SA
* Qiu Xigui (2000). *Chinese Writing*. Translated by Gilbert Mattos and Jerry Norman. Early China Special Monograph Series No. 4. Berkeley: The Society for the Study of Early China and the Institute of East Asian Studies, University of California, Berkeley. 1-55729-071-7.
* Rawson, Jessica (1980). *Ancient China: Art and Archaeology*. London: British Museum Publications.
* Rawson, Jessica (1987). *Chinese Bronzes: Art and Ritual*. London.
* Rawson, Jessica (1983). *The Chinese Bronzes of Yunnan*. London and Beijing: Sidgwick and Jackson.
* Shaughnessy, Edward L. (1991). *Sources of Western Zhou History: Inscribed Bronze Vessels*. University of California Press, Berkeley, Los Angeles, Oxford. 0-520-07028-3.
* Wang Hui 王輝 (2006). *Shang-Zhou jinwen* 商周金文 (Shang and Zhou bronze inscriptions). Beijing: Wenwu Publishing. (Çince)
* Wilkinson, Endymion (2000), *Chinese History: A Manual*, 2nd, Cambridge, Massachusetts, London: Harvard University Asia Center, ISBN 9780674002494, 9 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi9 Ekim 2021.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Bronz yazıtlar ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Eno, Bob (2012). "Inscriptional records of the Western Zhou". 9 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
# El yazısı (Doğu Asya)

Mi Fu'nun *Kaligrafi Üzerine* başlıklı el yazısı stili hakkında yazılı bir söylemi
**El yazısı** (Çince: 草書; pinyin: *cǎoshū*; Japonca: 草書体, romanize: *sōshotai*; Korece: 초서, romanize: *choseo*; Vietnamca: *thảo thư*), Çin ve Doğu Asya kaligrafisinde kullanılan bir yazı stilidir. Bu terim, dini yazının ve normal yazının el yazısı varyantlarını kapsayan bir şemsiye terimdir.

El yazısı yazısı öncelikle bir tür kısa el yazısı veya kaligrafi stili olarak işlev görür ve yazılması diğer stillere göre daha hızlıdır, ancak soyutlaması ve karakter yapılarını değiştirmesi nedeniyle ona aşina olmayanlar için okunması zor olabilir. Çince veya ilgili yazıların yalnızca düzenli veya basılı biçimlerini okuyabilen kişiler, el yazısını okumakta zorluk yaşayabilirler.

## Kaynakça

## Ek okuma

* The Art of Japanese Calligraphy, 1973, author Yujiro Nakata, publisher Weatherhill/Heibonsha, 0-8348-1013-1.
* Qiu Xigui *Chinese Writing* (2000). Translation of 文字學概要 by Gilbert L. Mattos and Jerry Norman. Early China Special Monograph Series No. 4. Berkeley: The Society for the Study of Early China and the Institute of East Asian Studies, University of California, Berkeley. 1-55729-071-7.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta El yazısı (Doğu Asya) ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Cursive script/grass script calligraphy generator
# Kök (Çin karakterleri)

"Anne" anlamına gelen Çince bir karakter olan 媽 mā'nin sol kısmı, (her iki anlamda da) bir radikaldir, "kadın" (veya "dişi") anlamına gelir.
**Kök** veya **radikal** (Çince: 部首; pinyin: *bùshǒu*; "bölüm başlığı"), bir Çin karakterinin geleneksel olarak Çince sözlükte listelendiği grafik bileşenidir. Bu bileşen genellikle bir biçimbirime benzeyen anlamsal bir göstergedir, ancak bazen fonetik bir bileşen veya hatta karakterin yapay olarak çıkarılmış bir kısmı olabilmektedir. Bazı durumlarda, zaman içinde karakter anlamındaki veya telaffuzdaki değişiklikler nedeniyle orijinal anlamsal veya fonolojik bağlantı belirsiz hale gelmiştir.

## Ek okuma

* Luó Zhènyù (羅振玉) 1958. 增訂殷墟書契考釋 (revised and enlarged edition on the interpretation of oracle bone inscriptions). Taipei: Yiwen Publishing (cited in Wu 1990).
* Serruys, Paul L-M. (1984) "On the System of the Pu Shou 部首 in the Shuo-wen chieh-tzu 說文解字", in 中央研究院歷史語言研究所集刊 Zhōngyāng Yánjiūyuàn Lìshǐ Yǔyán Yánjiūsuǒ Jíkān, v. 55:4, pp. 651–754.
* Xu Shen *Shuōwén Jǐezì* (說文解字), is most often accessed in annotated versions, the most famous of which is Duan Yucai (1815). 說文解字注 *Shuōwén Jǐezì Zhù* (commentary on the *Shuōwén Jíezì*), compiled 1776–1807, and still reproduced in facsimile by various publishers. The reproduction by 天工書局 Tiāngōng Books (1998) in Taipei is useful because the seal characters are highlighted in red ink.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Kök (Çin karakterleri) ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Chinese Character Radicals List of Chinese Character Radicals
* 汉语大词典部首表 a list of radicals in the Hanyu Da Cidian
# Kyūjitai

**Kyūjitai** (Japonca: 舊字體; "eski karakter formları"), geleneksel biçimli kanjidir. Basitleştirilmiş muadilleri shinjitaidir. Basitleştirilmiş karakterlerden bazıları yüzyıllar önce ortaya çıkmasına ve hem Çin'de hem de Japonya'da günlük kullanımda olmalarına karşın zarif ve hatta kaba kabul edilmekteydiler. II. Dünya Savaşı'ndan sonra, her iki ülkede de basitleştirilmiş karakter formları resmiyet kazandı.

1946'da tōyō kanji listesinin ilan edilmesinden önce kyūjitai, seiji veya seijitai olarak biliniyordu. Kyūjitai, tōyō kanji listesinin ilan edilmesiyle resmi olarak kullanımdan çıkarılmasına karşın yazı ekipmanlarının modernizasyonundaki lojistik gecikmeler nedeniyle 1950'lerde dahi baskıda sıklıkla kullanıldı. Kyūjitai, Japon hükûmetinin basitleştirilmiş biçimleri benimsediğinde geleneksel biçimleri yasaklamadığından günümüze kadar kullanılmaya devam etmektedir. Bu nedenle, bir yazar bunları kullanmak istediğinde ve yayıncı kabul ettiğinde geleneksel formlar kullanılır.

1950'lerde gerçekleştirilen karakter basitleştirme reformunun bir parçası olarak tüm kişisel adların basitleştirildiği Çin Halk Cumhuriyeti'nin aksine, Japon reformu yalnızca kullanımda olan karakterlerin bir alt kümesine uygulandı ve özel adlarda kullanılan karakterleri bundan muaf tuttu. Bu nedenle, kyūjitai bugün hala Japonya'da kişisel adlarda kullanılmaktadır. Modern Japoncada, uygun isimlerin resmi yazımında görünen kyūjitai, bazen modern shinjitai formuyla değiştirilir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* A complex Shinjitai - Kyūjitai converter 16 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Idu yazısı

19. yüzyıl yuseopilji metni
**Idu yazısı** (Korece: 이두, 吏讀; "resmî okuma"), Hanja kullanarak Koreceyi temsil eden arkaik bir yazı sistemidir. Budist rahipler tarafından geliştirilen yazı, Korece kelimeleri Çincedeki karşılıkları veya sesi ile kaydetmeyi sağlamıştır.

Idu terimi, Üç Krallık'tan Joseon dönemlerine kadar kullanılan Hanja adı verilen Çince karakterler aracılığıyla Kore fonolojisini temsil eden çeşitli sistemler için kullanılmaktadır. Bu anlamda yerel şiir yazmak için kullanılan yerel yazı sistemi olan hyangchal ve gugyeol yazısını da içermektedir. Dar anlamıyla, yalnızca Koryo döneminde geliştirilen ve ilk olarak *Jewang Ungi* şiirinde kendi adıyla anılan "idu" ya da sistemi belirtir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Lee, Peter H., (Ed.) (2003). *A History of Korean Literature*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521828581.
* Nam Pung-hyeon (남풍현) (2000), *吏讀研究*, Seoul, Korea: Taehak Publishing (太學社)
# Nüshu

| Nüshu 𛆁𛈬 |
| --- |
| Tür | Heceli |
| Diller | Çince |
| Dönem | Bronz Çağı, Demir Çağı |
| Aile sistemi |
Fal yazıtları* Mühür yazısı
	+ Büro yazısı
		- Düzenli yazı
			* Nüshu
 |
| Unicode aralığı | * U+1B170–U+1B2FF Nushu
* U+16FE0–U+16FFF Ideographic Symbols & Punct.
 |
| **Bu sayfa UFA fonetik Unicode semboller içerir.** Doğru bir görüntüleme desteğiniz bulunmadığı takdirde, soru işaretleri, kutular veya diğer Unicode karakterleri görebilirsiniz. IPA sembolleri ile ilgili rehberi okumak için, bakınız Yardım:IPA. |

Nüshu
**Nüshu** (Çince: 女書; pinyin: *Nǚshū*; "kadın yazısı"), Çin'in güneyindeki Hunan eyaletindeki Jiangyong ilçesindeki kadınlar arasında özel olarak kullanılan Çince karakterlerden türetilen bir hece yazısıdır.

Nüshu, Haziran 2017'den beri Unicode Standardı'na dahildir.

## Konuyla ilgili yayınlar

* Zhao, Liming 赵丽明 (2006). *女书用字比较* (Çince). Zhishi Chanquan Chubanshe. ISBN 978-7-80198-261-2.
* Chiang, William Wei (1995). *We two know the script; we have become good friends*. University Press of America. ISBN 978-0-7618-0013-2.
* Van Esch (2017). Nǚshū (Women's script). In Rint Sybesma, Wolfgang Behr, Yueguo Gu, Zev Handel, C.-T. James Huang & James Myers (eds.), *Encyclopedia of Chinese language and linguistics*, vol. III, 262-267. Leiden: Brill.
* Wilt L. Idema. *Heroines of Jiangyong: Chinese Narrative Ballads in Women's Script.* (Seattle: University of Washington Press, 2009). 9780295988412

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Nüshu ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Online *Nushu* Dictionary (Chinese) 16 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., (English) 21 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
* Nüshu texts (Çince)
* Details of Nüshu at Omniglot.com 8 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* *The secrets of nu-shu*, article by Lisa See
* Nüshu dictionary 28 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* *Nushu: the secret language of women* 23 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., article by Elemi Fuentes
* The Nushu Coder’s Group 9 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. on GitHub, gathering numerous Nüshu resources.
* Women's writing: dead or alive? 7 Ağustos 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Language Log postings by Victor H. Mair.