Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sosyalist Devrim Partisi

| Sosyalist Devrim Partisi  |
| --- |
|  |
| Kısaltma | SDP |
| Genel başkan | Mehmet Ali Aybar, Cenan Bıçakçı |
| Kurucu | Mehmet Ali Aybar |
| Kuruluş tarihi | 30 Mayıs 1975 |
| Kapanış tarihi | 16 Ekim 1981 |
| Önceli | Türkiye İşçi Partisi |
| İdeoloji | Demokratik sosyalizm |
| Siyasi pozisyon | Sol |

Türkiye İşçi Partisi eski genel başkanı Mehmet Ali Aybar'ın 1971 yılında Türkiye İşçi Partisi'nden ayrılmasından sonra Aybar ve etrafında toplanan demokratik sosyalizmi savunan aydınlar tarafından 1975 yılında tarafından kurulmuştur. Sosyalist Devrim Partisi Türkiye İşçi Partisi'nin 1965 ve 1969 yılların düzenlenen genel seçimlerde yakaladığı başarıyı yakalayamamış fakat Aybar'ın partiden ayrılmasına yol açan Behice Boran yönetimindeki Türkiye İşçi Partisi de 12 Mart Muhtırası'ndan sonra başarı yaşayamamış aksine daha da oy kaybetmiştir.
# Sosyalist Türkiye Partisi

| Sosyalist Türkiye Partisi  |
| --- |
|  |
| Kısaltma | STP |
| Kurucu | Ali Önder Öndeş Kemal Okuyan Aydemir Güler |
| Kuruluş tarihi | 6 Kasım 1992 |
| Kapanış tarihi | 30 Kasım 1993 |
| Önceli | Türkiye İşçi Partisi, Türkiye Sosyalist İşçi Partisi |
| Ardılı | Sosyalist İktidar Partisi |
| İdeoloji | Sosyalizm |
| Siyasi pozisyon | Aşırı sol |
| Resmî renkler | Sarı ve Kırmızı |

**Sosyalist Türkiye Partisi** (kısaca **STP**), Türkiye'de faaliyet gösteren eski siyasi parti.

## Tarihçe

Partinin örgütsel tarihi, 1978 yılında Türkiye İşçi Partisi'nde (TİP) yaşanan ayrışma sonrasında ortaya çıkan Sosyalist İktidar grubu ile başlar. Bir dönem boyunca, ilk sayısı 1986 yılında basılan ve bugün TKP'nin teorik organı olarak varlığını sürdüren *Gelenek* dergisinin adıyla anılan hareket, 6 Kasım 1992'de Ali Önder Öndeş başkanlığında Sosyalist Türkiye Partisi'ni (STP) kurdu. STP 1993 yılında, ülkenin bütünlüğüne yönelik aykırı görüşleri olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi tarafından kapatıldı. Yine 1993 yılında Sosyalist İktidar Partisi (SİP) kuruldu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*  Aralık 2001 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Sosyalist Türkiye Partisi: program savunma ve belgeler
# Sosyalist Parti (Türkiye, 1988)

| Sosyalist Parti  |
| --- |
|  |
| Kısaltma | SP |
| Genel başkan | Doğu Perinçek |
| Kurucu | Ferit İlsever |
| Kuruluş tarihi | 1 Şubat 1988 |
| Kapanış tarihi | 10 Temmuz 1992 |
| Önceli | TİKP, TİİKP ve teorik miras olarak kabul edilen Türkiye İşçi ve Çiftçi Sosyalist Fırkası |
| Ardılı | İşçi Partisi |
| İdeoloji | Sosyalizm Marksizm Millî Demokratik Devrim |
| Siyasi pozisyon | Aşırı sol |

**Sosyalist Parti**, 1 Şubat 1988 tarihinde Ferit İlsever tarafından kurulan Türk siyasî partisi.

## Hakkında

1 Şubat 1988'de kuruldu. İlk genel başkanı Ferit İlsever'di. Partinin amblemi elinde güneş tutan emekçi, partinin marşı da 1 Mayıs Marşı'ydı. 1989'da yapılan ilk kongresinde İlsever yeniden başkan seçildiyse de, Ekim 1991'deki genel seçimlerden önce yerini Doğu Perinçek'e bıraktı. 1991 genel seçimlerinde 108.000 oy aldı. Sosyalist Parti, 10 Temmuz 1992'de Anayasa Mahkemesi tarafından kapatıldı.

## Genel başkanları

| #
 | Adı
 | Görev Başlangıcı
 | Görev Bitişi
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Ferit İlsever | 1988 | 1991
 |
| 2 | Doğu Perinçek | 1991 | 1992
 |

## Sosyalist Parti ve seçimler

### Genel seçimler

| Türkiye Büyük Millet Meclisi
 |
| --- |
| Seçim
 | Oy
 | Oran
 | Sandalye
 |
| 1991 | 108.369 | % 0,44 | 0 / 550 |

## Ayrıca bakınız

* İşçi Partisi
* Vatan Partisi

## Kaynakça
# Sosyalist Vatan Partisi

| Sosyalist Vatan Partisi  |
| --- |
| Kısaltma | SVP |
| Kurucu | Mehmet Özler |
| Kuruluş tarihi | 28 Ağustos 1979 |
| Kapanış tarihi | 1981 (*de jure*) 1989 (*de facto*) |
| Önceli | Vatan Partisi (1954) |
| Ardılı | TKP/Kıvılcım |
| Merkez | İstanbul |
| İdeoloji | Marksizm-Leninizm Komünizm |
| Siyasi pozisyon | Aşırı sol |

**Sosyalist Vatan Partisi**, Ağustos 1979'da Mehmet Özler önderliğinde Vatan Partisinden ayrılanların kurduğu sosyalist bir partidir. Kadroları, TKP/Kıvılcım ve SODAP gibi örgütleri kurmuştur.

## Hakkında

Vatan Partisinde Hikmet Kıvılcımlı'nın görüşlerini kavrayışta önemli ayrışmalar ortaya çıkınca, "Vatan Partisinin Troçki'nin görüşlerine yakın olduğu" eleştirilerini reddedenler Vatan Partisinden ayrıldı ve Mehmet Özler'in genel başkanlığında 28 Ağustos 1979'da SVP'yi kurdu. SVP, VP'nin "bel kemiksiz" Troçkizmi savunduğunu ve anarşist parti hattına sahip oduğunu iddia etmiştir.

Hiçbir seçime katılamayan ve genel merkezi İstanbul'da olan parti, 12 Eylül Cuntası tarafından kapatılan 18 parti arasında bulunuyordu. Darbenin ardından faaliyetlerini illegal olarak sürdüren SVP, daha sonraki yıllarda ismini Türkiye Komünist Partisi-Kıvılcım olarak değiştirdi.

SVP; Dev-Yol, TKEP, TKP (İşçinin Sesi), TEP, Acilciler, Devrimci Savaş ve PKK ile Faşizme Karşı Birleşik Direniş Cephesinin (FKBDC) kuruluşuna katılım göstermiştir.

## Ayrıca bakınız

* Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi
* Türkiye Komünist Partisi (1920)
* Hikmet Kıvılcımlı

## Kaynakça

## Dış Bağlantılar

* Sosyalist Vatan Partisi 1. Kongre Kararları
# Türkiye Birleşik Komünist Partisi

| Türkiye Birleşik Komünist Partisi  |
| --- |
| Kısaltma | TBKP |
| Genel başkan | Nihat Sargın |
| Kurucu | Nihat Sargın Nabi Yağcı |
| Kuruluş tarihi | 4 Haziran 1990 |
| Kapanış tarihi | 16 Temmuz 1991 |
| Önceli | Türkiye Komünist Partisi Türkiye İşçi Partisi |
| Ardılı | Sosyalist Birlik Partisi |
| İdeoloji | Komünizm |
| Siyasi pozisyon | Aşırı sol |

**Türkiye Birleşik Komünist Partisi** (TBKP), Türkiye İşçi Partisi (TİP) ve Türkiye Komünist Partisinin (TKP) birleşmesiyle kurulmuş bir siyasi parti.

## Tarihçe

### Kuruluş

12 Eylül Darbesi ardından yurt dışına giden ve Türkiye İşçi Partisi (TİP) ve Türkiye Komünist Partisi (TKP) 8 Ekim 1987'de birleşerek Türkiye Birleşik Komünist Partisi olduklarını Brüksel’de açıkladılar. Kasım 1987'de partilerinin TBKP adı altında birleşme kararı alması üzerine partinin yasal kuruluşunu gerçekleştirmek amacıyla Türkiye'ye dönen TİP Genel Sekreteri Nihat Sargın ve TKP Genel Sekreteri Haydar Kutlu (Nabi Yağcı) 2,5 yıl tutuklu kaldıktan sonra,yurt içinde ve dışında tepkilerin sürekli arttığı, Türk Ceza Kanunu'nun 141–142 ve 163. maddelerinin kaldırılması için TBMM içinde mutabakat oluştuğu bir ortamda Mayıs 1990'da serbest bırakıldılar ve 4 Haziran 1990'da resmi dilekçelerini teslim ederek Türkiye Halk İştirakiyyun Fırkası adıyla yasal olarak kurulmuş olan komünist partisinin 1922'de yasaklanmasından sonra Türkiye'nin ilk yasal komünist partisini kurdular.

### Kapatılması

TBKP Ocak 1991'de toplanan kongresinde aldığı kararla "sosyalistlerin geniş birliği" çalışmalarında yer alarak Ocak 1991'de kurulan Sosyalist Birlik Partisine katıldı. Bununla birlikte, yasal ve tüzel varlığı devam ederken, kuruluşunun hemen ardından Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının hazırladığı 14 Haziran 1990 tarihli iddianame ile açılan dava sonucunda, 16 Temmuz 1991 tarihinde başkan Yekta Güngör Özden, başkanvekili Güven Dinçer ve üyeler Servet Tüzün, Mustafa Şahin, İhsan Pekel, Selçuk Tüzün, Ahmet Necdet Sezer, Erol Cansel, Haşim Kılıç ve Yalçın Acargün'den oluşan Anayasa Mahkemesi tarafından "sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde egemenliğini kurmayı" ve "Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı amaçladığı" ve "kullanılmasına yasal olanak bulunmayan bir adla kurulduğu ve kapatılan bir siyasi partinin devamı olduğu" gerekçeleriyle oy birliğiyle kapatıldı.

1998 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yasağın İnsan Haklarını ve Temel Özgürlükleri Koruma Sözleşmesi'ni ihlal ettiğini tespit etti.

## Kaynakça
# Türkiye İşçi Köylü Partisi

| Türkiye İşçi Köylü Partisi  |
| --- |
|  |
| Kısaltma | TİKP |
| Kurucu | Doğu Perinçek |
| Kuruluş tarihi | 29 Ocak 1978 |
| Kapanış tarihi | 16 Ekim 1981 |
| Birleşme | Halkın Yolu (*1978*) |
| Önceli | Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi ve teorik miras olarak kabul edilen Türkiye İşçi ve Çiftçi Sosyalist Fırkası |
| Ardılı | Sosyalist Parti |
| İdeoloji | Sosyalizm Marksizm Millî Demokratik Devrim |
| Siyasi pozisyon | Aşırı sol |

**Türkiye İşçi Köylü Partisi** (kısaca **TİKP**), 29 Ocak 1978'de Ankara'da kurulan Türk siyasal partisi.

Doğu Perinçek, Durmuş Uyanık, Gün Zileli, Halim Spatar, Hasan Yalçın ve 30 arkadaşınca kuruldu.

Kurucuların bir bölümü 12 Mart döneminde Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi (TİİKP) davasında yargılanan ve Mao'nun görüşlerini benimsediklerini belirten kişilerdi. Parti başkanlığına Doğu Perinçek seçildi. Tüzüğüne göre, TİKP emperyalizmi, sosyal-emperyalizmi ve feodalizmi tasfiye edecek; millî demokratik devrimi gerçekleştirip işçi-köylü ittifakına dayanan proletarya diktatörlüğü altında devrimi sürdürerek sosyalizmin kuruluşuna önderlik edecektir.

Parti programı ve tüzüğü doğrultusunda sürdürdüğü etkinliklerde Milliyetçi Hareket Partisine, Apoculara ve özellikle Moskova çizgisindeki Türkiye Komünist Partisi ile Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonuna karşı mücadele yürüttü. 4. Ordunun Ege'den doğuya, SSCB sınırına taşınması, derinleşen bunalım karşısında bir millî koalisyon kurulması yolunda kampanya açan TİKP, kontrgerilla konusunda da yayın yaptı.

Ocak 1980'de toplanan 1. kongresinde parti 16 ilde tüm ilçeleriyle örgütlenmesini tamamlayarak genel seçimlere katılama hakkını kazanmıştı. TİKP'nin yayın organları *Türkiye Gerçeği* ile günlük *Aydınlık* gazetesiydi.

TİKP 12 Eylül 1980 darbesi sonrası öteki siyasal partilerle birlikte önce faaliyetleri durdurulduktan sonra Ekim 1981'de yine diğer partilerle beraber feshedildi. TİKP sorgu ve iddianamesinde partinin 12 Eylül darbesi ile paralel programlara sahip olduğu belirtilerek harekâtın savunulduğu belirtildi. Bazı TİKP yöneticileri 12 Eylül darbesini destekleyen, darbenin ABD destekli bir darbe olduğu ve tutuklulara işkence yapıldığı iddialarını reddeden demeçler verdiler. Bu açıklamalara rağmen parti yöneticileri hakkında Ankara Sıkıyönetim Komutanlığınca kovuşturma açıldı; yöneticilerin bir bölümü sıkıyönetim mahkemesince yargılandılar.

## Kaynakça
# Türkiye Komünist Fırkası

| Türkiye Komünist Fırkası  |
| --- |
| Kısaltma | TKF |
| Genel sekreter | Hakkı Behiç Bayiç |
| Kurucu | Mustafa Kemal Atatürk |
| Kuruluş tarihi | 18 Ekim 1920 |
| Kapanış tarihi | Mart 1921 |
| Merkez | Ankara |

**Türkiye Komünist Fırkası**, Kurtuluş Savaşı döneminde, 18 Ekim 1920'de Atatürk'ün emriyle kurulmuş siyasi parti. "Resmî komünist partisi" olarak da bilinir.

Bu kararın önemli nedenlerinden biri, Ankara Hükûmeti ile Sovyet Hükûmeti arasındaki yakınlaşmaydı. Bu dönemde Sovyet hükûmeti, Kurtuluş Savaşı'nı silah ve cephane göndererek destekliyordu. Ayrıca, yaklaşık bir ay önce Bakü'de kurulan, Komintern'e bağlı Türkiye Komünist Partisinin (TKP) de önü kesilmek, ülkede artan Bolşevik sempatisi ve çeşitli sosyalizm eğilimleri de böyle bir parti içerisinde denetim altına alınmak istenmişti. Bu nedenle, TKF'nin kurulmasıyla birlikte, mecliste Halk Zümresi ile temsil edilen Yeşil Ordu Cemiyeti dâhil, tüm Bolşevik, sosyalist ve komünist yapıların yasaklanıp tümü bu partiye katılmaya çağrıldı.

Partinin kurucuları arasında Tevfik Rüştü Aras, Mahmut Esat Bozkurt, Celal Bayar, Yunus Nadi, Kılıç Ali, Hakkı Behiç Bayiç, İhsan Eryavuz, Refik Koraltan, Eyüp Sabri Akgöl ve Süreyya Yiğit yer aldı. Partinin genel sekreterliğini (umumî kâtipliğini) Hakkı Behiç Bey yapıyordu. Fevzi Çakmak, Ali Fuat Cebesoy, Refet Bele, İsmet İnönü, Celal Bayar ve Kâzım Karabekir de partiye katıldılar. Yunus Nadi'nin *Anadolu'da Yeni Gün* gazetesi ise partinin yayın organı oldu.

Fakat Yeşil Ordu içindeki birçok İttihatçı kadro resmî partiye katıldıysa da Yeşil Ordu / Halk Zümresi mensuplarından Nâzım Bey ve diğer bazıları ile birlikte Salih Hacıoğlu liderliğindeki, Ankara'daki Gizli Komünist Partisi mensupları 7 Aralık 1920'de Türkiye Halk İştirakiyun Fırkasını (THİF) kurdular. Resmî komünist partisi Komintern'e üyelik için başvurduysa da kabul edilmedi.

Bunun üzerine Atatürk yaklaşık üç ay sonra partiyi kapattı.

## Kaynakça
# Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi

**Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi** (TSEKP), 20 Haziran 1946'da çok partili demokrasiye geçiş sürecinde Türkiye Komünist Partisi (TKP) kadrolarınca kurulan siyasi parti.

Yine TKP içinden çıkan bir grubun oluşturduğu Türkiye Sosyalist Partisinin (TSP) hemen ardından kurulan (TSEKP) yaklaşık 6 aylık ömrü ile Türk siyasi tarihinin en kısa ömürlü partilerinden birisidir. TKP'nin Sovyetler Birliği ve Komintern ile yakın ilişkileri bulunan Şefik Hüsnü Deymer önderliğindeki kadrolarını bir araya getirmiştir.

Kurulmasından çok kısa bir süre sonra 2 No'lu Örfi İdare Mahkemesinde açılan dava sonucu "komünist mefkûreli şahıslar tarafından kurulduğu ve idare edildiği" gerekçesiyle kapatılmasına karar verildi. İstanbul Sıkıyönetim Kurulu ise, partinin "memlekette içtimai bir zümrenin diğerleri üzerinde tahakküm etmesini istediği" kararına vararak 16 Aralık 1946 tarihinde partiyi tüm siyasi faaliyetlerden men ederek yöneticilerini tutukladı. Parti bir daha açılmadı.

Partinin gayri resmi yayın organı olan ve on beş günde bir yayınlanan *YIĞIN* dergisinin ömrü de 1 Ekim 1946 - 15 Aralık 1946 tarihleri arasında ancak 6 sayı olabilmiştir.

## Ayrıca bakınız

* Türkiye'de komünizm

## Kaynakça
# Türkiye Sosyalist Partisi

| Türkiye Sosyalist Partisi  |
| --- |
| Kısaltma | TSP |
| Genel başkan | Esat Adil Müstecaplıoğlu |
| Kuruluş tarihi | 14 Mayıs 1946 20 Temmuz 1950 |
| Kapanış tarihi | 16 Aralık 1946 17 Haziran 1952 |
| Önceli | Türkiye Komünist Partisi |
| İdeoloji | Marksizm, Sosyalizm |
| Siyasi pozisyon | Aşırı sol |

**Türkiye Sosyalist Partisi** (TSP), 15 Mayıs 1946'da çok partili demokrasiye geçiş sürecinde Türkiye Komünist Partisi (TKP) kadroları içinden bir grup tarafından kurulmuş siyasi parti.

## Kuruluşu

Mustafa Suphi ve 14 arkadaşının öldürüldüğü 1921 yılından sonra uzunca bir dönem faaliyetlerini illegal olarak sürdüren Türkiye Komünist Partisi üyelerinin 1946'da çok partili demokrasiye geçiş süreci sırasında yasal bir zeminde siyaset yapma arayışı sonucunda, Esat Adil Müstecaplıoğlu, Macit Güçlü ve İhsan Kabalıoğlu tarafından kuruldu.

TKP'liler arasında bu grubun karşısında yer alan ve siyasi duruşları itibarıyla Sovyetler Birliği yanlısı Şefik Hüsnü etrafında toplanan grup ise, bir ay sonra Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisini (TSEKP) oluşturdu.

## Görüşleri

Parti programının birinci maddesi; "Türkiye Cumhuriyeti devletini tam bir halk devleti hâline getirmek. Halka kendi kendini idare etmesi için gerekli olan siyasi, iktisadi ve içtimai şartları kanunlarla yaratmak" şeklinde; ikinci maddesi ise "Türkiye halkının refah, kültür ve sağlık durumunun yükseltilmesine mani olan bütün engelleri ortadan kaldırmak. Her türlü iktisadi ve içtimai haksızlıkları bertaraf etmek. Emek ve kabiliyeti doğru değerlendirmek." şeklindedir.

## Yargılamalar

Parti, açılışından çok kısa bir süre sonra, İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığının 16 Aralık 1946 tarihli ve 947/62 sayılı kararıyla siyasi faaliyetlerden menedildi. Ayrıca "komünist gaye ve maksatlara hizmet ettiği" iddiasıyla parti yöneticileri hakkında tahkikatlar ve uzun süren dava süreçleri başladı. Bu davaların tamamı İstanbul 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 29 Eylül 1949 tarih 960/177 sayılı kararıyla beraatle sonuçlandı.

## Yeniden kuruluş ve kapatılma

Haklarında açılan tüm davaların düşmesi üzerine, partinin ileri gelenleri TSP'yi yeniden kurmak üzere dilekçe verdiler ve parti 20 Temmuz 1950 tarihinde yeniden açıldı. Kısa süre sonra bir defa daha "komünist emellere hizmet etmek" suçlamasıyla parti hakkında dava açıldı ve Eminönü Sulh ve Ceza Mahkemesinin 17 Haziran 1952 tarih ve 57/99 sayılı kararıyla tüm siyasi faaliyetlerden menedilerek kapatıldı.

## Ayrıca bakınız

* Türkiye'de komünizm

## Kaynakça
# Vatan Partisi (1954)

| Vatan Partisi (1954)  |
| --- |
|  |
| Kısaltma | VP |
| Kurucu | Hikmet Kıvılcımlı |
| Kuruluş tarihi | 22 Ekim 1954 (1. kuruluş) 21 Ocak 1975 (2. kuruluş) |
| Kapanış tarihi | 30 Aralık 1957 (1. kapanış) 16 Ekim 1981 (2. kapanış) |
| Bölünme | Sosyalist Vatan Partisi (1979) |
| Önceli | Türkiye Komünist Partisi |
| Ardılı | Halkın Kurtuluş Partisi (Partinin kendi iddiası) |
| Merkez | İstanbul |
| İdeoloji | Marksizm-Leninizm Komünizm |
| Siyasi pozisyon | Aşırı sol |

**Vatan Partisi**, 1920 yılında kurulup 1951 Tevkifatı sonrasında bir süre dağılışa uğrayan Türkiye Komünist Partisinin bazı üyeleri tarafından Hikmet Kıvılcımlı önderliğinde 22 Ekim 1954 tarihinde yasal olarak kurulmuş, Türkiye Komünist Partisinin misyonunu sahiplenmiş komünist parti.

Kurucu genel başkanı Ahmet Cansızoğlu'dur. Bir ay kadar sonra, 11 Kasım 1954'te yapılan ilk genel kurulda genel başkanlığa oy birliği ile Hikmet Kıvılcımlı seçildi ve partinin kapatıldığı 30 Aralık 1957 tarihine kadar bu görevi sürdürdü.

30 Aralık 1957 tarihinde İstanbul Sulh Ceza Hakimliğinin 57/227 sayılı kararı ile "Komünist metodu ile çalıştığı ve komünist şahıslar tarafından sevk ve idare olunduğu" gerekçesi ile kapatıldı.

5 Kasım 1955 tarihinde Eyüp Sultan'da yaptığı seçim konuşması esnasında "dini siyasete alet ettiği" gerekçesiyle Kıvılcımlı ve parti yöneticileri hakkında ilk dava açıldı. Bunu benzeri nitelikte, Kıvılcımlı ve parti yöneticileri hakkında, parti kapatıldıktan sonra dahi, açılan diğer davalar izledi ve 23 Ocak 1959 tarihinde 5-15 yıl arası hapis istemi ile yargılamalar başladı. 27 Mayıs 1960 sonrasında sonuçlanan bu davaların tamamının sonucunda Kıvılcımlı ve parti yöneticileri hakkındaki tüm iddialar beraatle sonuçlandı.

## Yeniden kuruluşu ve kapatılması

Kıvılcımlı'nın ölümünün ardından parti, Orhan Aksungur'un çevresi tarafından 21 Ocak 1975'te Şinasi Kutal başkanlığında aynı misyon ve anlayışla yeniden kuruldu. Parti, önceleri önemli bir varlık gösteremedi.

Ocak 1977'de Kıvılcımlı'nın görüşlerini benimseyen çevrelerin büyük çoğunluğunun katılımıyla yapılan kongre ardından belli bir güce kavuştu. Şinasi Kutal'ın ardından 1977 kongresine hazırlık sürecinde parti başkanlığını Feridun Şakar yaptı. Ocak 1977 kongresinde parti başkanlığına Mehmet Özler seçildi.

Partide yaşanan siyasal farklılıklar nedeniyle 1979 yılındaki kongresinde ayrışma ortaya çıktı, kongrede partiden ihraç edilenler daha sonra Sosyalist Vatan Partisini kurdular.

12 Eylül 1980 Askeri Darbesi sebebiyle, MGK'nın 12 Eylül 1980 tarih, 7 sayılı bildirisi ile Vatan Partisinin tüm faaliyetleri durdurulmuş, 16 Ekim 1981 tarihinde de 2533 sayılı kanun ile kapatılmıştır.

1980 darbesinin ardından parti, eski kadroları ile yeniden bir araya gelmemiş olsa da, sonraları Hikmet Kıvılcımlı mirasını sahiplenen Halkın Kurtuluş Partisi gibi birçok parti kurulmuştur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Vatan Partisi Tüzük ve Programı
* Devrimci Mücadele Dergisi
* Halkın Kurtuluş Partisi6 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# 16 Haziran Hareketi

| 16 Haziran Hareketi |
| --- |
| Öncül | Vatan Partisi |
| Kuruluş | 1988 |
| Kapanış | 1990'lar |
| Tür | Sosyalizm |
| Yasal statü | İllegal |
| Önemli kişiler | Sarp Kuray |
| Ana organ | * *Partizan Yolu*
* *Sosyalist Dergi*
 |

**16 Haziran Hareketi**, Hikmet Kıvılcımlı'nın görüşleri doğrultusunda şekillenen, faaliyetlerini büyük ölçüde yurt dışında sürdüren, yasadışı sosyalist örgüttür.

Vatan Partisinden ideolojik farklılıklar nedeniyle ayrılan Sarp Kuray ve arkadaşları 1979 yılında Partizan Yolu adlı dergi etrafında toplanmış, 1988'de ise grup *16 Haziran Hareketi* adını almıştır.

Demokratik Halk Devrimi stratejisini benimseyen örgüt, 1990 yılında başlayan hizipleşmeler sonucunda konferansa gitmiş ve 1991 yılında Yunanistan'da yapılan konferansın ardından Sarp Kuray ve arkadaşlarının ayrılmasıyla güç kaybetmiş ve etkisiz kalıp feshedilmiştir.
# Devrimci Halk Partisi

| Devrimci Halk Partisi  |
| --- |
| Kısaltma | DHP |
| Kuruluş tarihi | 1993 |
| Kapanış tarihi | 1999 |
| Gazete(ler) | Alternatif Dergisi |
| İdeoloji | Komünizm |
| Siyasi pozisyon | Aşırı sol |

**Devrimci Halk Partisi** ya da kısaca **DHP**, 1993 tarihinde kurulan yasa dışı siyasi partidir.

Yayın organı *Alternatif* dergisi 1990'lı yıllarda 20 bin civarında satış yapmıştır. 1994 yılında merkez üyelerinden birinin polise teslim olarak, bilgi vermesinin ardından onlarca üyesi ve merkez komitesi tutuklanmıştır. Örgüt strateji olarak, Türkiye'de bir gerilla savaşını esas alır. Anadoluluk kimliğine sahip çıkar. Türkiye'nin temel sorununu birçok halkın asimile edilerek Türkleştirilmesi olarak açıklayarak halkların kimlikleriyle buluşması için demokratik halk devrimi tezini savunmuştur. Özellikle sol örgüt çevrelerinden gördüğü yoğun eleştirilerinin yanında ilgi ile karşılandı. Parti merkezi olarak 1999'da tasfiye edilmiş, yerine PKK'dan ayrılanlarla birlikte PKK/DÇS kurulmuştur.

DHP, 1998'de Birleşik Devrimci Güçler Platformuna (BDGP) katılım göstermiştir.

## Kaynakça
# Devrimci Karargâh

| Devrimci Karargâh |
| --- |
|  |
|  |
| Kuruluş | 2005-6 Şubat 2017 |
| Lider(ler) | Serdar Kaya |
| Etkin bölgeler | Türkiye |
| İdeoloji | Marksizm-Leninizm |
| Siyasi yelpaze | Aşırı sol |
| **Ardıl** Devrimci Komünarlar Partisi |

**Devrimci Karargâh**, Türkiye'de faaliyet göstermiş yasa dışı Marksist-Leninist örgüt.

Örgüt, 12 Mart 2016 tarihinde Halkların Birleşik Devrim Hareketi bileşenleri ile birleşerek Türkiye'de faaliyet yürüten bazı komünist ve Marksist-Leninist silahlı örgütlerle ortak bir cephe oluşturmuştur. Örgüt 6 Şubat 2017 itibarıyla Devrimci Komünarlar Partisi'ne katılarak kendini feshetmiştir.

## Saldırıları

* 7 Ağustos 2008 - Devrimci Karargâh üyeleri, Karacaahmet Mezarlığı içerisinde kurulan düzenekten 1. Ordu Komutanlığına bağlı Selimiye Kışlası'na havan topu ile saldırı düzenlenme girişiminde bulundu. Atılan 4 havan mermisinden 3'ü mezarlıkta ağaçlara düşerek patladı, diğeri Selimiye Kışlası'nın 500 metre yakınında çöp kamyonuna isabet etti. Saldırıda çöp kamyonuna isabet eden merminin yaydığı şarapneller 4 kişiyi yaraladı. Saldırının Devrimci Karargâh'a bağlı Şehit Ongan Müfrezesi tarafından düzenlendiği bildirildi.
* 23 Ağustos 2008 - Dervrimci Karargâh tarafından Üsküdar'daki Karacaahmet Mezarlığı'na termos içerisine yerleştirilen zaman ayarlı ve parça tesirli bomba fünye ile patlatıldı. Bombanın patlamaya 22 dakika kala etkisiz hale getirildiği belirtildi.
* 1 Aralık 2008 - Sütlüce'deki Adalet ve Kalkınma Partisi İl Başkanlığına kargo ile yollanan bir paket X-ray cihazından ikinci kez geçişi esnasından patladı. Saldırıda 5'i polis 12 kişi yaralandı. Ağır yaralanan polis memuru Hüsnü Uyan 29 Aralık 2008'de yaşamını yitirdi.
* 12 Ocak 2009 - Örgüt, Beşiktaş'taki BankPozitif adlı banka şubesine bombalı saldırı düzenledi. Patlama sonrası bankada maddi hasar meydana geldi.
* 27 Nisan 2009 - İstanbul Emniyetinin Devrimci Karargâh örgütünün Bostancı'daki bir hücre evine yaptığı operasyonda güvenlik güçleri ve örgüt yöneticisi Orhan Yılmazkaya arasında çatışma çıktı. Saat sabah 05.00'den 11.30'a kadar süren ve televizyonlardan canlı yayınlanan çatışmada emniyet amiri Semih Balaban ve 16 yaşındaki Mazlum Şeker yaşamını yitirdi. Aralarında NTV muhabiri İlhan Kandaz ve 8 polis memurunun bulunduğu 10 kişi yaralandı. Örgüt yöneticisi Orhan Yılmazkaya ölü ele geçirildi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Devrimci Karargâh web sitesi