Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# IKAROS

IKAROS| IKAROS uzay aracının 1:64 ölçekli modeli |
|  |
| Görev türü | Güneş yelkeni teknolojisi |
| Uygulayıcı |  JAXA |
| COSPAR kimliği | 2010-020E  |
| SATCAT no. | 36577 |
| Web sitesi | JAXA IKAROS |
| Görev süresi | 5 yıl |
|  |
|  |
| Uzay aracı özellikleri |
| Üretici | NEC Space Technologies |
| Fırlatma ağırlığı | 310 kg |
| Boyutlar | Güneş yelkeni: 14 m × 14 m (alanı: 196 m2) |
|  |
|  |
| Görev başlangıcı |
| Fırlatma tarihi | 20 Mayıs 2010, 21:58:22 (UTC) (20 Mayıs 2010, 21:58:22Z) |
| Roket | H-IIA 202 |
| Fırlatma yeri | Tanegashima, LA-Y |
|  |
|  |
| Görev sonu |
| Son temas | 20 Mayıs 2015 |
|  |
|  |
| Yörünge parametreleri |
| Referans sistemi | Güneş merkezli |
|  |
|  |
| Venüs yakın geçişi |
| En yakın yaklaşım | 8 Aralık 2010 |
| Mesafe | 80.800 kilometre (50.200 mi) |
|  |
|  |

**IKAROS** (**Interplanetary Kite-craft Accelerated by Radiation Of the Sun**), Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) tarafından geliştirilen bir uzay sondasıdır. 20 Mayıs 2010 tarihinde H-IIA roketi ile Tanegashima Uzay Merkezi'nden Akatsuki ve diğer dört uzay aracı ile birlikte fırlatıldı. IKAROS, gezegenler arası alanda uzay yelkeni teknolojisini başarıyla deneyen ilk uzay aracıdır.

IKAROS 8 Aralık 2010'da, yaklaşık 80.800 km (50.200 mil) mesafeden Venüs'ün yanından geçerek planlanan görevi başarıyla tamamladı ve uzatılmış görev aşaması başlatıldı. JAXA'ya göre, IKAROS planlanan tüm deneyleri Aralık 2010'da tamamlamıştı, ancak görev "güneş yelkenini kontrol etme becerisinin geliştirilmesi için" bu tarihten sonra da devam etti.

Mayıs 2014'te IKAROS Güneş'in etrafında on aylık bir yörüngedeydi ve yetersiz güç nedeniyle her yörüngenin yedi ayını uyku modunda geçiriyordu. Uzay aracı, 23 Nisan 2015 tarihinde Dünya'dan yaklaşık 120 milyon kilometre mesafedeyken 4. kez uyku modundan uyandı. JAXA 21 Mayıs 2015'te, IKAROS'tan sinyal alamadı ve uzay aracının beklendiği gibi beşinci kez uyku moduna geçtiği sonucuna vardı. Mayıs 2015 verilerine göre o sırada IKAROS, Dünya'dan yaklaşık 110 milyon kilometre ve Güneş'ten yaklaşık 130 milyon kilometre uzaklıktaydı.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* Osamu Mori; ve diğerleri. (6 Temmuz 2008). "Development of Deployment System for Small Size Solar Sail Mission" (PDF). *26th International Symposium on Space Technology and Science*. 8 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Mart 2018.
* Osamu Mori; ve diğerleri. (9 Temmuz 2009). "First Solar Power Sail Demonstration by IKAROS" (PDF). *27th International Symposium on Space Technology and Science*. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Mart 2018.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta IKAROS ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Successful Image Shooting by the Second Separation Camera25 Eylül 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – 28 June 2010 JAXA press release
* Solar Sail Navigation Technology of IKAROS9 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# İniş aracı

Apollo 16 ay modülü
**İniş aracı**, bir gezegeninin veya başka bir gök cisminin yüzeyine inmek için tasarlanmış bir uzay aracıdır.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta İniş aracı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Parker Güneş Sondası

Parker Güneş Sondası| Güneş'e yaklaşan Parker Güneş Sondası'nın sanatsal yorumu |
| İsimler | Solar Probe (2002'den önce) Solar Probe Plus (2010–2017) Parker Solar Probe (2017'den beri) |
|  |
| Görev türü | Helyofizik |
| Uygulayıcı | NASA / APL |
| COSPAR kimliği | 2018-065A  |
| SATCAT no. | 43592 |
| Web sitesi | parkersolarprobe.jhuapl.edu |
| Görev süresi | Planlanan: 7 yıl Geçen: 7 yıl, 10 ay ve 1 gün |
|  |
|  |
| Uzay aracı özellikleri |
| Üretici | Applied Physics Laboratory |
| Fırlatma ağırlığı | 685 kilogram (1.510 lb) |
| Yakıtsız ağırlık | 555 kilogram (1.224 lb) |
| Yük ağırlığı | 50 kilogram (110 lb) |
| Boyutlar | 10 × 30 × 23 metre |
| Güç | 343 W (en yakın yaklaşımda) |
|  |
|  |
| Görev başlangıcı |
| Fırlatma tarihi | 12 Ağustos 2018, 07:31 (12 Ağustos 2018, 07:31) |
| Roket | Delta IV Heavy / Star-48BV |
| Fırlatma yeri | Cape Canaveral, SLC-37 |
| Üstlenici | United Launch Alliance |
|  |
|  |
| Yörünge parametreleri |
| Referans sistemi | Güneş merkezli |
| Yarı büyük eksen | 0,388 AU (58,0 milyon km; 36,1 milyon mi) |
| Perihelion yüksekliği | 0,046 AU (6,9 milyon km; 4,3 milyon mi; 9,86 *R*☉) |
| Apohelion yüksekliği | 0,73 AU (109 milyon km; 68 milyon mi) |
| Eğiklik | 3,4° |
| Süre | 88 gün |
|  |
|  |
| Aktarıcılar |
| Bant | Ka-bandı X-bandı |
|  |
|

| Cihazlar |
| --- |
| SWEAP | Solar Wind Electrons Alphas and Protons Investigation |
| SPC | Solar Probe Cup |
| SPAN | Solar Probe Analyzers |
| WISPR | Wide-field Imager for Solar Probe |
| FIELDS | Electromagnetic Fields Investigation |
| IS☉IS | Integrated Science Investigation of the Sun Energetic Particle Instruments |

 |
|  |

**Parker Güneş Sondası** (İngilizce: **Parker Solar Probe**, kısaltılmış **PSP**; daha önce **Solar Probe**, **Solar Probe Plus** veya **Solar Probe+**), Güneş'in dış koronasını gözlemleme göreviyle 2018'de başlatılan bir NASA Uzay Sondasıdır. Güneş'in merkezinden 9,86 güneş yarıçapına (6,9 milyon km veya 4,3 milyon mil) yaklaşacak ve 2025 yılına kadar en yakın hali 430.000 mil/saat (690.000 km/sa) veya ışık hızının %0.064'ü olacaktır.

Proje 2009 yılında açıklandı. Projenin maliyeti 1,5 milyar ABD dolarıdır. Johns Hopkins Üniversitesi Uygulamalı Fizik Laboratuvarı, 12 Ağustos 2018'de fırlatılan uzay aracını tasarladı ve inşa etti. Chicago Üniversitesi'nde fahri profesör olan fizikçi Eugene Newman Parker'ı onurlandıran, yaşayan bir insanın adını taşıyan ilk NASA uzay aracı oldu.

1,1 milyondan fazla kişinin adını içeren bir hafıza kartı, 18 Mayıs 2018'de bir plakaya monte edildi ve uzay aracının anteninin altına yerleştirildi. Kart ayrıca Parker'ın fotoğraflarını ve güneş fiziğinin önemli yönlerini öngören 1958 tarihli bilimsel makalesinin bir kopyasını da içeriyor.

Parker Güneş Sondası 24 Aralık 2024 tarihinde, Güneş yüzeyine 6,1 milyon kilometre mesafeye kadar yaklaşarak, o tarihe kadar Güneş'e en çok yakınlaşan uzay aracı oldu.

## Kaynakça
# Mercury-P

| Mercury-P |
| --- |
| Organizasyon | Merkür'ün araştırılması. |
| Başlıca yükleniciler | Roscosmos |
| Fırlatma tarihi | 2030lar |
| Taşıyıcı roket | Soyuz-2 |

**Mercury-P** (Rusça: Меркурий-П) Rusya Federal Uzay Ajansı tarafından Merkür gezegenini incelemek için geliştirilen bir yörünge aracı ve iniş aracı misyon konseptidir. **Mercury-P'**deki P harfi, Rusça 'posadka' kelimesinin kısaltmasıdır ve iniş anlamına gelir.

*Mercury-P*, Merkür'e iniş yapan ilk yumuşak iniş aracı olacaktı. Görev için önerilen uçuş senaryosu, Venüs'ün yanından geçmeyi, uzay aracının Merkür yörüngesine girmesini (muhtemelen bir Dvina güneş enerjili römorkör kullanılarak) ve iniş aracının yüzeye indirilmesini içeriyordu. Uzay Araştırmaları Enstitüsü, Phobos-Grunt, Mars-NET, Mars-96 ve Uzay Yelkeni uzay araçları için geliştirilen donanımın, önerilen donanım yükseltmeleriyle "geri dönüştürülmesi" olasılığını inceledi. (2012 (2012) itibarıyla), Rus bilim adamları projenin ön konsept çalışmasını yaptılar ve gerekli bilimsel yüklerin bir listesini derlediler.

Phobos-Grunt'un başarısızlığı sonucunda, Mercury-P dahil olmak üzere, onun tasarımından türetilen birkaç Rus gezegen keşif önerisi 2030'lara ertelendi.

## Kaynakça
# Vega programı

Vega uyduları
**Vega programı**, Venüs gezegenini araştırmak için başlatılan, aynı zamanda Halley kuyruklu yıldızını da inceleyen görevler bütünüdür. Bu program iki ayrı görevden oluşur:

* Vega 1
* Vega 2

Aerobotlar
Vega araçları başlıca Sovyetler olmak üzere Avusturya, Bulgaristan, Fransa, Macaristan, Polonya, Çekoslovakya gibi birçok milletin ortak çalışmaları sonucu Aralık 1984 tarihinde fırlatılmıştır. Vega 1 ve Vega 2 tamamen aynı olarak üretilmiştir ve aynı zamanda önceki Venera araçlarının biraz geliştirilmiş halidirler.

### Venüs görevi

Her iki gemide de hem iniş birimleri hem de Venüs'ün atmosferinde uçacak olan aerobotlar bulunmaktaydı. Bu aerobotlar Venüs'ün atmosferindeki en aktif bulut sisteminin bulunduğu bölgede yani yerden yaklaşık 56 km yükseklikte uçarak Dünya'ya bilgiler göndermeleri planlanıyordu. Vega 1 ve Vega 2 Venüs'e ulaştıktan birkaç gün sonra Venüs'ün atmosferine girmek üzere aerobotları ve iniş birimlerini bıraktı. İki iniş birimi de yaklaşık 46 saat boyunca Venüs atmosferindeki gazlar hakkında Dünya'ya bilgiler gönderdi ve bu 46 saatin sonunda pilleri bitti ve şu anda kimse onlara ne olduğunu bilmiyor. Ancak yere çakılmış olmaları kuvvetle muhtemel. Bu aerobotlar Venüs'ün atmosferinde uçarken yere inmek üzere bırakılan iniş birimlerinden bir tanesinde bir hata oluştu ve bozuldu. Ancak Vega 2'nin iniş birimi Venüs'ün yüzeyine başarıyla indi ve Venüs'ün magmatik kompozisyonunu bize göndermeyi başardı. Bütün bunlar yaşanırken Vega 1 ve Vega 2 hâlâ Venüs'ün etrafındaki yörüngelerinde dönmekteydi.

### Halley kuyruklu yıldızı görevi

Vega uyduları yaklaşık 9 ay boyunca Venüs'ün yörüngesinde döndü ve bu 9 ayın sonunda ise yani 1986 yılında Halley kuyruklu yıldızı ile karşılaştılar. İki uydu da bize Halley kuyruklu yıldızının yaklaşık 1500 tane fotoğrafını gönderdi. Aynı zamanda Halley'in kuyruğundan iki kez geçen Vega uyduları Halley kuyruklu yıldızının kimyasal yapısını incelemeyi başardılar. Şu anda ise bu uydular Güneş merkezli yörüngelerinde uzayın ıssız boşluğunda sessizce ilerlemekteler.

## Ayrıca Bakınız

Venera Görevleri

## Kaynakça
# Çin Ay Keşif Programı

**Çin Ay Keşif Programı** (Çince: 中国探月; pinyin: *Zhōngguó Tànyuè*) veya **Chang'e programı**, Çin Ulusal Uzay İdaresi'nin Ay'a yönelik robotik görevlerdir. Program, ay yörünge, iniş, keşif ve örnek toplama araçlarını içermektedir.

Programın ilk uzay aracı Chang'e 1 yörünge aracı, 24 Ekim 2007'de Xichang Uydu Fırlatma Merkezi'nden fırlatıldı. İkinci bir yörünge aracı olan Chang'e 2 ise 1 Ekim 2010 tarihinde fırlatıldı. Chang'e 3, 1 Aralık 2013'te fırlatıldı ve 14 Aralık 2013 tarihinde Ay'a iniş yaptı.

Çin'in Ay görevleri insanlı bir Ay görevi için bir hazırlık olduğu düşünülmektedir. Böyle bir görevin 2025-2030'da gerçekleşmesi planlanmaktadır.

## Görevler

Chang'e 1 uzay sondası
Yörünge görevleri
* Chang'e 1 (2007)
* Chang'e 2 (2010)

İniş ve keşif görevleri
* Chang'e 3 (2013)
* *Chang'e 4 (2018)*

Örnek toplama görevleri
* Chang'e 5-T1 (2014)
* *Chang'e 5 (2020)*
* *Chang'e 6 (2024)*

## Gerçekleşen görevler

| Görev
 | Fırlatma tarihi
 | İniş tarihi
 | Dönüş tarihi
 | Bilgi
 | Sonuç
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Chang'e 1
 | 24 Ekim 2007
 |  |  | Ay yörünge aracı
 | başarılı
 |
| Chang'e 2
 | 1 Ekim 2010
 |  |  | Ay yörünge aracı
 | başarılı
 |
| Chang'e 3
 | 1 Aralık 2013
 | 14 Aralık 2013
 |  | Ay'a iniş aracı ve gezicisi
 | başarılı
 |
| Chang'e 5-T1
 | 23 Ekim 2014
 |  | 31 Ekim 2014
 | Ay'dan örnek getirme görevi için yapılan test uçuşu
 | başarılı
 |
| Queciao 1
 | 20 Mayıs 2018
 |  |  | Chang'e 4 ile iletişimde kalınması için fırlatılan röle uydusu
 | başarılı
 |
| Chang'e 4
 | 7 Aralık 2018
 | 3 Ocak 2019
 |  | Ay'a iniş aracı ve gezicisi
 | başarılı
 |
| Chang'e 5
 | 23 Kasım 2020
 | 1 Aralık 2020
 | 16 Aralık 2020
 | Ay yörünge aracı, iniş aracı ve örnek getirme görevi
 | başarılı
 |

## Planlanan görevler

| Görev
 | Fırlatma tarihi
 | Bilgi
 |
| --- | --- | --- |
| Queqiao 2
 | Mart 2024
 | Gelecekteki ay görevleri ile iletişimi destekleyecek röle uydusu
 |
| Chang'e 6
 | Mayıs 2024
 | Ay yörünge aracı, iniş aracı ve örnek getirme görevi
 |
| Chang'e 7
 | 2026
 | Ay yörünge aracı, iniş aracı, gezici ve zıplama sondası
 |
| Chang'e 8
 | 2028
 |  |

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Çin Ay Keşif Programı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* CLEP official website
* Encyclopedia Astronautica
* The Scientific Objectives of Chinese Lunar Exploration Project by Ouyang Ziyuan
# Chandrayaan programı

Chandrayaan programı| भारतीय चन्द्रयान अभियान Bhaarateey chandrayaan abhiyaan |
| GSLV Mk III M1, 2019'da Chandrayaan-2 ile havalanıyor |
| Ülke | Hindistan |
| Organizasyon | Hindistan Uzay Araştırma Organizasyonu (ISRO) |
| Amaç | Ay araştırması |
| Durum | Aktif |
| Program geçmişi |
| Maliyet | 1.364₹ crore |
| Süre | 2008–günümüz |
| İlk uçuş | Chandrayaan-1, 22 Ekim 2008) (2008-10-22) |
| Son uçuş | Chandrayaan-3, 14 Temmuz 2023) (2023-07-14) |
| Araç bilgisi |
| Fırlatma aracı | * PSLV
* GSLV Mk III
 |

**Chandrayaan programı** (**Hindistan Ay Keşif Programı** olarak da bilinir), Hindistan Uzay Araştırma Organizasyonu (ISRO) tarafından devam ettirilen bir dizi dış uzay görevidir. Program, ay yörünge aracı, çarpma aygıtı, yumuşak iniş aracı ve uzay araştırma aracını (rover) içerir. Programın adı Sanskritçe *candrayāna*'dan (çev. 'Ay aracı') gelmektedir.

## Ayrıca bakınız

* Hindistan Uzay Araştırma Organizasyonu

## Kaynakça
# Sovyet insanlı Ay programı

Sovyet Ay kondusu LK
Sovyetlerin kozmonotların Ay yüzeyinde yürümesi için tasarladığı *Kretçet* uzay elbisesi.
**Sovyet insanlı Ay programı**, Sovyetler Birliği tarafından Uzay Yarışı kapsamında Ay'a ABD'den önce bir insan göndermek için 1960'larda yürütülen proje. Sovyetler Birliği, uzun süre insanlı bir ay programı olduğunu inkâr etti. Batı ülkelerinde böyle bir programın varlığından uzun süre şüphelenilmekle birlikte gerçekliği ancak Perestroyka ve Glasnost hareketlerinden sonra kesin olarak ortaya çıktı.

Sovyetler'in bu program kapsamında geliştirdiği donanım içinde dev N1 roketi, Soyuz uzayaracı ve LK Ay Kondusu bulunmaktadır. Bunun dışında çok sayıda test aracı, eğitim merkezleri, uzay aracı rampaları gibi destek tesisleri yapıldı. Ay'a insan indirmenin bir koşulu olarak uzay elbiseleri geliştirildi, uzay yürüyüşü denemeleri yapıldı. Ayrıca Soyuz uzayaraçları, uzayda kenetlenme manevraları gerçekleştirdiler.

Projeyi başmühendis Sergey Korolyov yönetimindeki tasarım bürosu OKB-1 yürütüyordu. Korolyov'un 1965'teki erken ölümü, projeye büyük bir darbe indirdi. N1 roketi denemelerinin art arda başarısızlığa uğraması üzerine Sovyetler Ay'a herhangi bir yolculuk denemesi yapamadı ve ABD 20 Temmuz 1969'da Apollo tasarısı kapsamında Ay'a ilk insanı indirmeyi başardı.

ABD'nin başarısından sonra Sovyet projesi hemen iptal edilmedi. Ancak yıllar geçtikçe şevklerini kaybeden Sovyetler, 1974 yılında proje iptal edilinceye kadar insanlı Ay programına gitgide daha az kaynak ayırmaya başladılar.

ABD, 1960'larda istihbarat servisleri aracılığıyla SSCB'nin gizli bir Ay programı yürüttüğünü biliyordu. Yukarıda Baykonur Uzay Üssü'nde kurulu hâlde bulunan bir N1 roketinin bir Amerikan casus uydusu tarafından 1968'de uzaydan çekilen fotoğrafı görülmektedir.
# Chandrayaan-2

Chandrayaan-2| Chandrayaan-2 iniş aracı (üstte) ve yörünge aracı |
|  |
| Görev türü | Ay yörünge aracı, Ay iniş aracı, keşif aracı |
| Uygulayıcı | Hindistan Uzay Araştırma Organizasyonu (ISRO) |
| COSPAR kimliği | 2019-042A  |
| SATCAT no. | 44441 |
| Web sitesi | isro.gov.in/chandrayaan2-home-0 |
| Görev süresi | * Yörünge aracı: ~ 7,5 yıl (planlanan); 2476 gün, 22 saat ve 25 dakika (geçen)
* *Vikram* iniş aracı: ≤ 14 gün (planlanan); 0 gün (başarısız iniş)
* *Pragyan* keşif aracı: ≤ 14 gün (planlanan); 0 gün (başarısız iniş)
 |
|  |
|  |
| Uzay aracı özellikleri |
| Üretici | Hindistan Uzay Araştırma Organizasyonu (ISRO) |
| Fırlatma ağırlığı | kombine: 3.850 kg (8.490 lb) Kombine (boş): 1.308 kg (2.884 lb) Yörünge aracı: 2.379 kg (5.245 lb) Yörünge aracı (boş): 682 kg (1.504 lb) *Vikram* iniş aracı: 1.471 kg (3.243 lb) *Vikram* iniş aracı (boş): 626 kg (1.380 lb) *Pragyan* keşif aracı: 27 kg (60 lb) |
| Güç | Yörünge aracı: 1000 watt *Vikram* iniş aracı: 650 watt *Pragyan* keşif aracı: 50 watt |
|  |
|  |
| Görev başlangıcı |
| Fırlatma tarihi | 22 Temmuz 2019, 09.13:12 UTC |
| Roket | GSLV Mark III M1 |
| Fırlatma yeri | Satish Dhawan Uzay Merkezi İkinci Fırlatma Rampası |
| Üstlenici | Hindistan Uzay Araştırma Organizasyonu (ISRO) |
|  |
|  |
| Ay yörünge aracı |
| Yörüngeye yerleşme | 20 Ağustos 2019, 03.32 UTC  |
| Yörünge parametreleri |
| Pericynthion yüksekliği | 100 km (62 mi) |
| Apocynthion yüksekliği | 100 km (62 mi) |
|  |
| Ay iniş aracı |
| Uzay aracı bileşeni | Keşif aracı |
| İniş tarihi | 6 Eylül 2019, 20.23 UTC |
| İniş yeri | Ay güney kutbu (amaçlanan) |
|  |
| Chandrayaan programı← Chandrayaan-1Chandrayaan-3 →  |

**Chandrayaan-2** (Sanskrit: चन्द्रयान-२; kelime anlamı ile 'Ay aracı'

İniş aracı, 6 Eylül 2019'da iniş yapmaya çalışırken amaçlanan yörüngesinden saptı ve düştü. ISRO'ya sunulan bir arıza analizi raporuna göre, kazaya bir yazılım hatası neden olmuştu. ISRO, 2023 yılında Chandrayaan-3 ile yeniden bir iniş girişiminde bulunacak.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Chandrayaan-2 ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Official Chandrayaan-2 görev sayfası 29 Temmuz 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Hindistan Uzay Araştırmaları Organizasyonu tarafından
* GSLV-Mk III launcher 12 Eylül 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Hindistan Uzay Araştırmaları Organizasyonu tarafından
# Chang'e 5-T1

Chang'e 5-T1|  |
|  |
| Görev türü | Chang'e 5 öncü görevi, Ay uçuşu ve Dünya atmosferine yeniden giriş |
| Uygulayıcı | CNSA |
| COSPAR kimliği | 2014-065A  |
| SATCAT no. | 40283 |
| Görev süresi | Geçen: 11 yıl, 5 ay |
|  |
|  |
| Uzay aracı özellikleri |
| Gövde | DFH-3A |
| Üretici | CAST |
| Fırlatma ağırlığı | 3.300 kg ; (Hizmet Modülü yaklaşık 2.215 kg, dönüş kapsülü 335 kg'ın altında) |
|  |
|  |
| Görev başlangıcı |
| Fırlatma tarihi | 23 Ekim 2014, 18:00 (23 Ekim 2014, 18:00) UTC  |
| Roket | Long March 3C/G2 |
| Fırlatma yeri | Xichang LC-2 |
|  |
|  |
| Görev sonu |
| İniş tarihi | 31 Ekim 2014, 22:42 (31 Ekim 2014, 22:42) UTC Dönüş kapsülü |
| İniş yeri | Siziwang Banner, İç Moğolistan |
|  |
|  |
| Yörünge parametreleri |
| Referans sistemi | Yer merkezli |
| Rejim | Ay serbest dönüş yörüngesi |
|  |
| **Çin Ay Keşif Programı**← Chang'e 4Chang'e 5 →  |

**Chang'e 5-T1** (Çince: 嫦娥五号T1; pinyin: *Cháng'é wǔhào T1*), Çin Ulusal Uzay İdaresi tarafından geliştirilen bir deneysel Ay uzay sondasıdır. Xichang Uydu Fırlatma Merkezi'nden 23 Ekim 2014 tarihinde fırlatılmış olup Çin Ay Keşif Programı'nın son aşamasının bir parçasıdır ve Chang'e 5 görevinde kullanılmak üzere planlanan kapsül tasarımının atmosfere giriş testlerini gerçekleştirmek üzere tasarlanmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Manfred Memorial Moon Mission (4M) - official website for secondary payload at Chang'e 5-T1
* Pocket Spacecraft - Space exploration for everyone 14 Şubat 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - official website for another secondary payload at Chang'e 5-T1
# Apollo astronotları listesi

Apollo programının 11. İnsanlı uzay uçuşu ve 6. Ay'a iniş programı olan Apollo 17'nin gerçekleştirdiği EVA-3 (Araç Dışı Etkinlik 3) sırasında kumandanı Eugene Cernan, ABD bayrağı ve Ay taşıtı'nın şemsiye şeklindeki yüksek kazançlı anten'in başında. Cernan'ın kaskın ortasında bu fotoğrafı çeken ay taşıtı pilotu Harrison Schmitt'in yansıması görülmektedir. (11 Kasım 1972)
**Ay astronotları**, Apollo Projesi ile Ay'a ayak basmış ya da yörüngesinde bulunmuş insanlardır. Ay astronotlarının tamamı Amerika Birleşik Devletleri vatandaşlarıdır, NASA'nın 1968-1972 yıllarında gerçekleşen Apollo Programı süresince toplam 24 kişi Ay Astronotu olabilmiştir.

1969 yılı itibarıyla, ay'a ayak basmış olan 12 kişi sırasıyla;

1. Neil Armstrong - *Apollo 11* - Temmuz, 1969
2. Edwin "Buzz" Aldrin - *Apollo 11* - Temmuz, 1969
3. Charles "Pete" Conrad - *Apollo 12* - Kasım, 1969
4. Alan Bean - *Apollo 12* - Kasım, 1969
5. Alan Shepard - *Apollo 14* - Şubat, 1971
6. Edgar Mitchell - *Apollo 14* - Şubat, 1971
7. David Scott - *Apollo 15* - Temmuz, 1971
8. James Irwin - *Apollo 15* - Temmuz, 1971
9. John Young - *Apollo 16* - Nisan, 1972 (ayrıca *Apollo 10*, yere inmeden)
10. Charles Duke - *Apollo 16* - Nisan, 1972
11. Eugene Cernan - *Apollo 17* - Aralık, 1972 (ayrıca *Apollo 10*, yere inmeden)
12. Harrison Schmitt - *Apollo 17* - Aralık, 1972

Ayın yakınında bulunmuş 12 kişi sırasıyla;

1. Frank Borman - *Apollo 8*
2. Jim Lovell - *Apollo 8*, *Apollo 13'*
3. Bill Anders - *Apollo 8*
4. Tom Stafford - *Apollo 10*
5. Michael Collins - *Apollo 11*
6. Dick Gordon - *Apollo 12*
7. Jack Swigert - *Apollo 13*
8. Fred Haise - *Apollo 13*
9. Stuart Roosa - *Apollo 14*
10. Al Worden - *Apollo 15*
11. Ken Mattingly - *Apollo 16*
12. Ronald Evans - *Apollo 17*

İnsanların ayda bulunduğu 4834 dakika içerisinde 5771 fotoğraf çekilmiş; bunun yanı sıra en az 20 ila 120 kilo arası taş örnekleri alınmış ve araştırmalar yapılmıştır.

## Galeri

Apollo astronotlarının çoğu 1978'de Houston'daki Johnson Uzay Merkezi'nde toplandı. Fotoğrafta olmayanlar için bile isimler yer alıyor, moonwalkerların isimleri beyaz, Ay'a inmeden uçanlar ise koyu gri renkle gösteriliyor. Soluk gri ile gösterilen isimler, Ay'a uçmayan Apollo astronotlarıdır
# Apollo Ay Modülü

Ay modülü
Apollo 15'nin ay modülü pilotu James Irwin, ay mödülü, ay taşıtı.
**Ay modülü** veya **Ay örümceği**, Ay'a iniş için kullanılan, uzay aracının parçalarından biridir. Apollo Projesi için Grumman tarafından imal edilmiştir. İlk olarak Apollo 11'de ve daha sonra diğer Apollo görevlerinde başarılı olarak kullanılarak Ay'a iniş yapmıştır.

İniş kademesi ve çıkış kademesi olmak üzere 2 kademeden oluşan Ay modülünün bir diğer adı da "Ay örümceği"dir.

İniş kademesi; Ay'a inmeyi sağlayan ve gücü azaltılabilen bir roket motorundan, yakıt depolarından ve bilimsel amaçlı araç-gereçlerin bulunduğu bölümden oluşmaktadır. Çıkış kademesi; mürettebatın bulunacağı, iletişimi sağlayan gereçlerin, yönetme ve denetleme sistemlerinin, kalkış motoru ve gerekli yakıt deposunun bulunduğu bölümdür.

Ay modülü yalnızca Ay çevresinde ve yüzeyinde görev alır. Atmosferle temas etmez, onu çevreleyen adaptör içinde yer alır. Bu nedenle aerodinamik biçimde tasarlanmamıştır. Adından da anlaşılacağı gibi örümceğe benzer bir yapıdadır.

## Ayrıca bakınız

* Apollo Uzay Aracı
* Komuta Modülü
* Hizmet Modülü
* Lunniy Korabl - Sovyet Ay aracı

## Kaynakça
# Chang'e 1

Chang'e 1| Pekin Hava ve Uzay Müzesi'nde sergilenen Chang'e-1 maketi |
|  |
| Görev türü | Ay yörünge aracı |
| Uygulayıcı |  Çin Ulusal Uzay İdaresi |
| COSPAR kimliği | 2007-051A  |
| SATCAT no. | 32273  |
| Görev süresi | Planlanan: 1 yıl Erişilen: 1 yıl, 4 ay, 4 gün |
|  |
|  |
| Uzay aracı özellikleri |
| Fırlatma ağırlığı | 2.350 kg |
|  |
|  |
| Görev başlangıcı |
| Fırlatma tarihi | 24 Ekim 2007, 10:05:04.602 (24 Ekim 2007, 10:05:04.602) UTC |
| Roket | Chang Zheng 3A |
| Fırlatma yeri | Xichang LC-3 |
|  |
|  |
| Görev sonu |
| Tasfiye türü | Yörüngeden çıkarıldı (Ay'a çarptı) |
| Parçalanma tarihi | 1 Mart 2009, 08:13:10 (1 Mart 2009, 08:13:10) UTC |
|  |
|  |
| Yörünge parametreleri |
| Referans sistemi | Ay merkezli |
| Periselene yüksekliği | 200 kilometre (120 mi) |
| Aposelene yüksekliği | 200 kilometre (120 mi) |
| Eğiklik | 64° |
| Süre | 127 dakika |
|  |
|  |
| Ay yörünge aracı |
| Yörüngeye yerleşme | 5 Kasım 2007 |
| Çarpma noktası | ﻿ / ﻿ |
|  |
| Aletler |
| * Stereo Kamera
* Lazer altimetre
* Görüntüleme spektrometresi
* Gama ışını ve X ışını spektrometresi
* Mikrodalga radyometre
* Yüksek hızlı parçacık dedektörü
* 2 güneş rüzgarı dedektörü
 |
| **Çin Ay Keşif Programı**Chang'e 2 →  |

**Chang'e 1** (Çince: 嫦娥一号; pinyin: *Cháng'é yī hào*), Çin Ulusal Uzay İdaresi tarafından geliştirilen bir Ay uzay sondasıdır. Çin Ay Keşif Programı'nın ilk aşamasının bir parçası olup adını Çin Ay tanrıçası Chang'e'den almaktadır. Chang'e 1, bir mikrodalga radyatör kullanarak Ay'ın pasif, çok kanallı, uzaktan mikrodalga algılamasını gerçekleştiren ilk ay sondasıdır.

Chang'e 1, Xichang Uydu Fırlatma Merkezi'nden 24 Ekim 2007 tarihinde saat UTC 10:05:04'te fırlatıldı. 5 Kasım'da ay yörüngesine girdi ve 26 Kasım 2007'de Ay'ın ilk fotoğraflarını yayınladı. 12 Kasım 2008'de, Kasım 2007 ile Temmuz 2008 arasında Chang'e 1 tarafından toplanan verilerden üretilen ay yüzeyi haritası çıkarıldı.

Chang'e 1'in görevi 1 Mart 2009 tarihinde sona erdi ve saat 08:13 itibarı ile Ay'a düşürüldü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Chang'e 1 ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* CLEP Official site
* Chang'e 1 Mission Profile by NASA's Solar System Exploration28 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.