# Metro

Londra Metrosu dünyanın en eski metro ağıdır.
**Metro**, genellikle kentsel alanlarda bulunan yüksek kapasiteli toplu taşıma türüdür. Otobüslerden, fünikülerden veya tramvaylardan farklı olarak, genellikle metro sistemleri özel bir geçiş hakkı üzerinde çalışan, yayalar veya diğer araçlar tarafından erişilemeyen ve tünellerde bulunan demiryollarıdır.

**Dünya çapındaki metro ağları:**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|      Bir şehrinde metro ağı bulunan ülkeler |      İki veya daha fazla şehrinde metro ağı bulunan ülkeler |
|      Metro ağı inşa eden ülkeler |      Metro ağı planlayan ülkeler |
|      Metro ağı olmayan ülkeler |  |
|  |  |
|  |  |

 |

Metro için yeraltında istasyon olarak metro istasyonu kurulur. Metro sistemlerine ilişkin modern hizmetler, genellikle demiryolu hattında elektrikli çoklu birimler kullanılarak istasyonlar arasındaki belirlenmiş hatlarda sağlanmaktadır. Bazı sistemler güdümlü lastik tekerlekler, manyetik raylı tren (maglev) veya monoray kullanır. İstasyonlar tipik olarak trenlerin içinde basamak bulunmayan yüksek platformlara sahiptir ve tren ile platform arasındaki boşlukları en aza indirmek için özel yapım trenler gerektirir. Tipik olarak diğer toplu ulaşım araçlarıyla entegredirler ve genellikle aynı toplu taşıma yetkilileri tarafından işletilirler. Bazı hızlı toplu taşıma sistemlerinde, hızlı bir toplu taşıma hattı ile bir yol arasında veya iki hızlı toplu taşıma hattı arasında hemzemin kesişmeler bulunur. Ayrıca, metro ile otobüsün birleşimi ile ortaya çıkmış bir toplu taşıma olan metrobüs de mevcuttur.

Dünyanın ilk hızlı ulaşım sistemi, Metropolitan Demiryolu'ydu. 1863'te buharlı lokomotifler kullanılarak açıldı ve şu anda Londra Metrosu'nun bir parçasını oluşturur, kısmen yer altında bulunur. 1868'de New York, başlangıçta statik buhar motorları kullanan kablolu bir hat olan yükseltilmiş Batı Yakası ve Yonkers Patent Demiryolunu açtı.

2021 itibarıyla Çin, dünyada en fazla hızlı ulaşım sistemine sahip ülkedir; sayıları 40'tır ve 4.500 km'den (2.800 mil) fazla yol üzerinde çalışmaktadır. İstasyon sayısına göre (toplamda 472 istasyon) dünyanın en büyük tek hızlı toplu taşıma hizmeti sağlayıcısı New York Metrosu'dur. Yıllık yolcu sayısına göre dünyanın en yoğun hızlı ulaşım sistemleri Şanghay Metrosu, Tokyo Metrosu, Seul Metrosu ve Moskova Metrosu'dur.

## Türkiye'de metro

Dünyanın en eski 2. yer altı toplu taşıma sistemi olan Tünel'in Karaköy İstasyonu
1875 yılında Fransız mühendis Eugene Henri Gavand tarafından ilk kez Karaköy - Beyoğlu istikametinde ilk raylı sistem kuruldu. Bu, İstanbul'un ve Osmanlı Devleti'nin ilk metro sistemidir. 1980'li yıllarda İstanbul'un metro altyapısı hızla gelişmeye başlamıştır. Şu an Türkiye'de işletmede olan metro sistemleri Adana Metrosu, Ankara Metrosu, BursaRay, İstanbul Metrosu, İzmir Metrosu olup inşa hâlinde olan metrolar ise Kocaeli Metrosu'dur. Planlanan metro projesi ise Gaziantep Metrosu'dur.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Metro sistemleri listesi
* Türkiye'deki metro hatları listesi
* Metrobüs (İstanbul)
* Berlin Metrosu
* Bakü Metrosu
* Sankt-Peterburg Metrosu
* Paris Metrosu
* Metro İstanbul

Wikimedia Commons'ta Metro ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.