Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Chang'e 2

Chang'e 2| Pekin Hava ve Uzay Müzesi'nde sergilenen Chang'e-2 maketi |
|  |
| Görev türü | Ay yörünge aracı Asteroit uçuşu Teknoloji gösterimi |
| Uygulayıcı |  CNSA |
| COSPAR kimliği | 2010-050A  |
| SATCAT no. | 37174 |
| Görev süresi | Planlanan: 6 ay Sonlanma: ~4 yıl |
|  |
|  |
| Uzay aracı özellikleri |
| Gövde | DFH-3 |
| Fırlatma ağırlığı | 2.480 kilogram (5.470 lb) |
|  |
|  |
| Görev başlangıcı |
| Fırlatma tarihi | 1 Ekim 2010, 10:59 (1 Ekim 2010, 10:59) UTC |
| Roket | Chang Zheng 3C |
| Fırlatma yeri | Xichang LC-2 |
|  |
|  |
| Görev sonu |
| Son temas | 2014 |
|  |
|  |
| Yörünge parametreleri |
| Referans sistemi | Güneş merkezli |
|  |
|  |
| Ay yörünge aracı |
| Yörüngeye yerleşme | 6 Ekim 2010, 03:06 UTC |
| Yörüngeden ayrılma | 8 Haziran 2011 |
| Yörünge parametreleri |
| Periselene yüksekliği | 15 kilometre (9,3 mi) |
| Aposelene yüksekliği | 100 kilometre (62 mi) |
|  |
| 4179 Toutatis yakın geçişi |
| En yakın yaklaşım | 13 Aralık 2012, 08:30 UTC |
| Mesafe | 3,2 kilometre (2,0 mi) |
|  |
| Aletler |
| CCD-geliştirilmiş stereo kamera LIDAR Gama/X ışını spektroskopileri Mikrodalga dedektörü |
| **Çin Ay Keşif Programı**← Chang'e 1Chang'e 3 →  |

**Chang'e 2** (Çince: 嫦娥二号; pinyin: *Cháng'é èr hào*), Çin Ulusal Uzay İdaresi tarafından geliştirilen bir Ay uzay sondasıdır. Çin Ay Keşif Programı'nın ilk aşamasının bir parçası olup 2007'de fırlatılan Chang'e 1'in devamıdır. Chang'e 2'nin tasarımında Chang'e 1 ile benzerlik göstermesine karşın, daha gelişmiş bir yerleşik kamera da dahil olmak üzere bazı teknik yenilikler yer almaktadır.

Chang'e 2, Xichang Uydu Fırlatma Merkezi'nden 1 Ekim 2010 tarihinde saat UTC 10:59:57'de fırlatıldı. 6 Ekim'de Ay yörüngesine girdi ve Birincil hedefini tamamladıktan sonra Çin izleme ve kontrol ağını test etmek için Dünya-Güneş L2 Lagrangian noktası için Ay yörüngesinden ayrıldı. Nisan 2012 tarihinde Chang'e 2, L2'den ayrıldı ve Aralık 2012 tarihinde 4179 Toutatis asteroidine başarılı bir uçuş gerçekleştirdi. Bu sayede CNSA, NASA, ESA ve JAXA'nın ardından doğrudan asteroit keşfeden dördüncü uzay ajansı oldu. 2014 yılı itibarı ile Chang'e 2, Dünya'dan 100 milyon km uzağa gitti ve Çin'in derin uzay izleme ve kontrol sistemlerini doğrulamak için uzun vadeli bir görev yürütmektedir.

Chang'e 2, Chang'e 3 yörünge ve keşif aracının yumuşak iniş hazırlığı için 100 km yükseklikte Ay yörüngesinde araştırma da yürüttü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Lunar mission timeline 24 Mayıs 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. NASA.
* Recent Lunar missions. NASA.
# Hiten

Hiten-Hagoromo|  |
| İsimler | MUSES-A (fırlatmadan önce) |
|  |
| COSPAR kimliği | 1990-007A  |
| SATCAT no. | 20448 |
| Web sitesi | ISAS Hiten sayfası |
| Görev süresi | 3 yıl, 2 ay ve 17 gün |
|  |
|  |
| Uzay aracı özellikleri |
| Üretici | - |
| Fırlatma ağırlığı | 197 kg |
|  |
|  |
| Görev başlangıcı |
| Fırlatma tarihi | 24 Ocak 1990, 11:46 (UTC) (24 Ocak 1990, 11:46Z) |
| Roket | Mu-3S-II (no. 5) |
| Fırlatma yeri | Uchinoura Uzay Merkezi |
|  |
|  |
| Görev sonu |
| Parçalanma tarihi | 10 Nisan 1993, 18:03:25.7 (UTC) (10 Nisan 1993, 18:03:25.7Z) |
|  |
|  |
| Ay yakın geçişi |
| En yakın yaklaşım | 18 Mart 1990, 20:04:09 |
| Mesafe | 16.472,4 km (10.235,5 mi) |
|  |
| Ay yörünge aracı |
| Yörüngeye yerleşme | 15 Şubat 1993, 13:33 |
| Yörünge parametreleri |
| Periselene yüksekliği | 6,52 Ay yarıçapı |
| Aposelene yüksekliği | 29,42 Ay yarıçapı |
| Eğiklik | 34,7° |
|  |
| Ay çarpma aracı |
| Çarpma tarihi | 10 Nisan 1993, 18:03:25.7 |
| Çarpma noktası | ﻿ / ﻿ |
|  |
|  |

**Hiten** (Japonca: ひてん) veya **MUSES-A (Mu Space Engineering Spacecraft A)**, Japonya Uzay ve Uzay Bilimleri Enstitüsü (ISAS) tarafından geliştirilen bir Japon Ay yörünge aracıydı. MUSES programının bir parçası olup ilk Japon Ay sondasıdır ve Sovyet Luna 24'ten sonraki ilk robotik ay sondasıdır.

Hiten, Uchinoura Uzay Merkezi'nden 24 Ocak 1990 tarihinde saat 11:46'da fırlatıldı. 18 Mart'ta Ay'a ulaştı. Görevi 10 Nisan 1993 tarihinde tamamlandı ve Ay'a düşürüldü.

## Kaynakça
# LADEE

Lunar Atmosphere and Dust Environment Explorer| Ay yörüngesindeki LADEE'nin sanatsal bir tasviri |
|  |
| Görev türü | Ay atmosferi araştırması |
| Uygulayıcı | NASA |
| COSPAR kimliği | 2013-047A  |
| SATCAT no. | 39246 |
| Web sitesi | nasa.gov/ladee |
| Görev süresi | Ana görev: 100 gün Genişletilmiş görev: 28 gün Toplam: 223 gün |
|  |
|  |
| Uzay aracı özellikleri |
| Gövde | MCSB |
| Üretici | Ames Araştırma Merkezi |
| Fırlatma ağırlığı | 383 kg (844 lb) |
| Yakıtsız ağırlık | 248,2 kg (547 lb) |
| Yük ağırlığı | 49,6 kg (109 lb) |
| Boyutlar | 1,85×1,85×2,37 m (6,1×6,1×7,8 ft) |
| Güç | 295 watt |
|  |
|  |
| Görev başlangıcı |
| Fırlatma tarihi | 7 Eylül 2013, 03.27 (7 Eylül 2013, 03.27) UTC |
| Roket | Minotaur V |
| Fırlatma yeri | Wallops LP-0B |
| Üstlenici | Orbital |
|  |
|  |
| Görev sonu |
| Tasfiye türü | Yörüngeden çıkarılma |
| Parçalanma tarihi | 18 Nisan 2014 (18 Nisan 2014), ~04.30 UTC |
|  |
|  |
| Yörünge parametreleri |
| Referans sistemi | Selenosentrik |
| Periselene yüksekliği | 25-50 km (16-31 mi) |
| Aposelene yüksekliği | 60-80 km (37-50 mi) |
| Eğiklik | 157 derece |
| Süre | 111,5 ila 116,5 dakika |
| Devir | Planlanmış (bilim aşaması) |
|  |
|  |
| Ay yörünge aracı |
| Yörüngeye yerleşme | 6 Ekim 2013, 10.57 UTC |
|  |
|

| GenişletCihazlar |
| --- |
| LDEX | Lunar Dust Experiment |
| NMS | Neutral Mass Spectrometer |
| UVS | Ultraviolet and Visible Spectrometer |
| LLCD | Lunar Laser Communications Demonstration |

 |
|  Görev amblemi
  |

**Lunar Atmosphere and Dust Environment Explorer** (**LADEE**, Türkçe: *Ay Atmosferi ve Toz Ortamı Kaşifi*) NASA'nın Ay araştırması ve teknoloji gösterisi göreviydi. 7 Eylül 2013 tarihinde Orta Atlantik Bölgesel Uzay Üssü'nden (*Mid-Atlantic Regional Spaceport*) bir Minotaur V roketi ile fırlatıldı.

NASA Ames Araştırma Merkezi, uzay aracının tasarım ve üretim süreci ile görevin günlük işlevlerinden sorumluyken, Goddard Uzay Uçuş Merkezi algılayıcılar ve teknoloji gösterisi yüklerini çalıştırmanın yanı sıra fırlatma operasyonunu yönetti. Görev, yaklaşık 280 milyon dolara mal oldu.

LADEE, yedi aylık görevi süresince Ay'ın ekvatoru etrafındaki yörüngesinde, Ay'ın ekzosferini ve çevresindeki tozu incelemek için cihazlarını kullandı. Araçta bulunan toz algılayıcısı (LDEX), nötral kütle spektrometresi (NMS) ve morötesi görünür ışık spektrometresi (UVS) cihazlarının yanı sıra bir lazer iletişim terminalinin (LLCD) teknoloji gösterisiydi. Görev 18 Nisan 2014'te, LADEE'nin kontrol cihazları aracılığıyla kasıtlı olarak Ay'ın uzak yüzündeki Sundman V kraterinin doğu kenarına yakın bir yere çarptırılmasıyla sona erdi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta LADEE ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* NASA'nın LADEE sayfası 23 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* NASA Science - LADEE 15 Eylül 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* MIT's Lincoln Lab, lasercomm terminal development
* NASA's Lunar Science Program 27 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - 27 Şubat 2008 - Kelly Snook
* Overview for K-8 students 31 Aralık 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (YouTube videosu)
# Luna 10

1966'da Luna 10, Ay yörüngesine giren ilk uzay aracı oldu ve posta pulu ile kutlandı.
**Luna 10** (E-65 serisi), **Lunik 10** olarak da bilinir, Sovyetler Birliği'nin Luna programından insansız bir uzayaracıdır. 31 Mart 1966'da Baykonur Uzay Üssü'nden Molniya roketiyle uzaya fırlatılmıştır. 3 Nisan 1966'da Ay'ın yörüngesine girdi ve 3 saat sonra Ay çevresinde ilk turunu atarak yörüngeye giren ilk insan yapısı nesne oldu.
# Kaguya

Kaguya| Uzay sondası Kaguya'nın üç boyutlu modeli |
|  |
| Görev türü | Ay yörünge aracı |
| Uygulayıcı |  JAXA |
| COSPAR kimliği | 2007-039A  |
| SATCAT no. | 32054 |
| Görev süresi | 1 yıl, 8 ay ve 27 gün (fırlatma tarihinden parçalanma tarihine) |
|  |
|  |
| Uzay aracı özellikleri |
| Üretici | NEC Toshiba Space Systems |
| Fırlatma ağırlığı | Toplam: 3.020 kilogram (6.660 lb) • Ana yörünge aracı (*Kaguya*): 2.914 kilogram (6.424 lb) • Röle uydusu (*Okina*): 53 kilogram (117 lb) • VLBI uydusu (*Ouna*): 53 kilogram (117 lb) |
| Güç | 3.486 watt |
|  |
|  |
| Görev başlangıcı |
| Fırlatma tarihi | 14 Eylül 2007, 01:31:01 (14 Eylül 2007, 01:31:01) UTC |
| Roket | H-IIA 2022 F13 |
| Fırlatma yeri | Tanegashima Yoshinobu 1 |
| Üstlenici | Mitsubishi |
|  |
|  |
| Görev sonu |
| Parçalanma tarihi | 10 Haziran 2009, 18:25 (10 Haziran 2009, 18:25) UTC |
|  |
|  |
| Yörünge parametreleri |
| Referans sistemi | Selenosentrik |
| Periselene yüksekliği | 281 kilometre (175 mi) |
| Aposelene yüksekliği | 231.910 kilometre (144.100 mi) |
| Eğiklik | 29,9 derece |
| Süre | 7109,28 saniye |
| Devir | 29 Eylül 2007 |
|  |
|  |
| Ay yörünge aracı |
| Yörüngeye yerleşme | 3 Ekim 2007 |
|  |
| Aletler |
| * X-ray Spectrometer (XRS)
* Gamma-ray spectrometer (GRS)
* Multi-band Imager (MI)
* Spectral Profiler (SP)
* Terrain Camera (TC)
* Lunar Radar Sounder (LRS)
* Laser Altimeter (LALT)
* Lunar Magnetometer (LMAG)
* Charged Particle Spectrometer (CPS)
* Plasma energy Angle and Composition Experiment (PACE)
* Radio Science (RS)
* Upper-atmosphere and Plasma Imager (UPI)
* Relay Satellite aboard Okina (RSAT)
* VLBI Radio source aboard Okina and Ouna (VRAD)
* High Definition Television cameras (HDTV)
 |
|  |

**Kaguya** (Japonca: かぐや) veya resmi adıyla **SELENE (Selenological and Engineering Explorer)**, Hiten sondasından sonra Japonya'nın ikinci Ay yörünge aracıydı. Uzay ve Uzay Bilimleri Enstitüsü (ISAS) ve Japonya Ulusal Uzay Geliştirme Ajansı (NASDA) tarafından üretilen uzay aracı, 14 Eylül 2007 tarihinde Tanegashima Uzay Merkezi'nden fırlatıldı. Bir yıl sekiz ay boyunca başarılı bir şekilde Ay yörüngesinde döndükten sonra, 10 Haziran 2009'da Gill kraterinin yakınında Ay yüzeyine çarpması talimatı verildi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmî site
* Official launch information site 26 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., JAXA (İngilizce)
* SELENE Mission Profile 2 Ağustos 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. by NASA's Solar System Exploration 19 Şubat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* SELENE overview, ISAS/JAXA (İngilizce)
* Official YouTube channel 16 Ağustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., JAXA
* NEC Corporation's Kaguya page (İngilizce)
* JAXA Link - Video 12 min. before impact - close surface flyover (İngilizce)
# LCROSS

LCROSS| LCROSS uzay aracının sanatsal tasviri |
|  |
| Görev türü | Ay çarpma aygıtı |
| Uygulayıcı | NASA / ARC |
| COSPAR kimliği | 2009-031B  |
| SATCAT no. | 35316 |
| Web sitesi | NASA - LCROSS |
| Görev süresi | Fırlatmadan çarpışmaya kadar: 3 ay, 20 gün, 14 saat ve 5 dakika |
|  |
|  |
| Uzay aracı özellikleri |
| Gövde | Eagle-0 |
| Üretici | Northrop Grumman |
| Fırlatma ağırlığı | Öncü uzay aracı: 621 kilogram (1.369 lb) Centaur: 2.249 kilogram (4.958 lb) |
|  |
|  |
| Görev başlangıcı |
| Fırlatma tarihi | 18 Haziran 2009, 21:32:00 (18 Haziran 2009, 21:32:00) UTC |
| Roket | Atlas V 401 |
| Fırlatma yeri | Cape Canaveral SLC-41 |
| Üstlenici | United Launch Alliance |
|  |
|  |
| Yörünge parametreleri |
| Referans sistemi | Yer merkezli |
| Rejim | Yüksek Dünya |
| Süre | 37 gün |
|  |
|  |
| Ay çarpma aracı |
| Çarpma tarihi | 9 Ekim 2009, 11:37 (9 Ekim 2009, 11:37) UTC |
|  |
|  |

**Ay Kraterleri Gözlem ve Algılama Uydusu** ya da özgün adıyla **Lunar Crater Observation and Sensing Satellite** (**LCROSS**), NASA'nın Ay'a gönderdiği uzay aracıdır. Uydunun gönderiliş amacı, Ay'ın kutup bölgesindeki devamlı gölgede bulunan kraterlerde donmuş su olup olmadığını saptamaktı. NASA 13 Kasım 2009 günü Ay Kraterleri Gözlem ve Algılama Uydusu'nun Cabeus krateri'nde suyun varlığını keşfettiğini bildirdi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta LCROSS ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* NASA sitesinde LCROSS3 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* NASA Araştırma Merkezi sitesinde LCROSS
* NASA sitesinde LCROSS uçuş yöneticisinin blogu
# Luna 2

Луна-2
(Luna 2)| Luna 2 Modeli |
|  |
| Görev türü | Aya sert iniş |
| Harvard belirtmesi | 1959 ξ 1 |
| COSPAR kimliği | 1959-014A  |
| SATCAT no. | 00114 |
| Görev süresi | 2 gün, 14 saat, 22 dakika, 41 saniye |
|  |
|  |
| Uzay aracı özellikleri |
| Üretici | RKK Energiya |
| Yakıtsız ağırlık | 390,2 kg |
|  |
|  |
| Sefer |
| Başlangıç | 12 Eylül 1959 06:39:42 GMT |
| Varış aracı | 13 Eylül 1959 21:02:24 GMT |
|  |
|  |
| Görev başlangıcı |
| Roket | Luna |
| Fırlatma yeri | Baykonur Uzay Üssü |
|  |
|  |
| Görev sonu |
| İniş yeri | ﻿ / ﻿ |
|  |
| Luna programı  |

**Luna 2** (E-1A serisi), Ay'ın yakınlarına ulaşan bir dizi uzayaracının ikincisidir. Sovyetler Birliği tarafından 12 Eylül 1959'da Baykonur Uzay Üssü'nden Vostok roketiyle uzaya fırlatılmıştır. 13 Eylül 1959'da Ay'ın yüzeyinde Sessizlik Denizi'nin batısına Aristides, Arşimet ve Autolycus kraterlerinin yanına çarparak Ay yüzeyine inen ilk insan yapısı nesne olmuştur.

Çarpışmadan önce, üzerinde SSCB ve fırlatma tarihinin Kiril alfabesiyle kazınmış olduğu küre şeklindeki iki flama patlatılarak her yöne beşgen kalkanlar gönderilmiştir. Luna 2 Ay'ın etrafında radyasyon ya da manyetik kuşaklar tespit etmedi.

Luna 2 Sovyetler için bir başarıydı ve kasıtlı olarak Ay'a çarptırılan bir dizi aya sert iniş görevinin ilkiydi. Daha sonraki ABD yapımı Ranger programı da benzer çarpmalarla sonuçlandı. Bu tür kontrollü çarpışmalar, yumuşak iniş tekniğinde ustalaşıldıktan sonra bile faydalı olmaya devam etmiştir.

Sovyet lider Nikita Kruşçev Amerika Birleşik Devletleri'ne yaptığı ziyarette Başkan Dwight D. Eisenhower'a Luna 2'nin Ay yüzeyine yerleştirdiği Sovyet flamalarının bir kopyasını verdi. Eisenhower'a hediye edilen flama Abilene, Kansas'ta bulunan Eisenhower Başkanlık Kütüphanesi ve Müzesi'nde muhafaza edilmektedir.

1 Kasım 1959'da Sovyetler Birliği uzay aracının anısına iki pul çıkardı. Bunlar görevin yörüngesini tasvir etmektedir.

## Kaynakça
# Luna 9

Luna 9'un Le Bourget, Paris'teki Hava ve Uzay Müzesi'nde sergilenen replikası
**Luna 9** (E-6 serisi), **Lunik 9** olarak da bilinir, Sovyetler Birliği'nin Luna programından insansız bir uzayaracıdır. 31 Ocak 1966'da Baykonur Uzay Üssü'nden Molniya roketiyle uzaya fırlatılmıştır. 3 Şubat 1966'da Ay'ın yüzeyine yumuşak iniş yapabilen ilk uzayaracı olmuştur.
# Luna 20

| **Luna 20** |
| --- |
| Görev türü | Gezegen bilimi |
| Fırlatma tarihi | 14 Şubat 1972, 03:27:59 (14 Şubat 1972, 03:27:59) UTC |
| Taşıyıcı roket | Proton-K/D |
| Fırlatma yeri | Baykonur Uzay Üssü |
| Görev süresi | 11 gün |
| COSPAR kimliği | 1972-007A |
| Yörünge Verileri |
| Yörünge referansı | Ay yörüngesi |
| Ana eksen | 6,4778 kilometre (4,0251 mi) |
| Dışmerkezlik | 0.0 |
| Yörünge yüksekliği | 100 kilometre (62 mi) |
| Yörüngede uzak nokta | 100 kilometre (62 mi) |
| Yörünge süresi | 119 dakika |
| Gezegen İniş |
| Gezegen | Ay |
| Gezegene iniş | 21 Şubat, 1972 |
| Gezegen koordinatı | ﻿ / ﻿ |

**Luna 20**, Sovyetler Birliği'nin gezegen bilimi kapsamında uyguladığı Luna programı kapsamında başarılı üç uzay aracından ikincisi.

## Uçuş

2007 Paris Air Show'da sergilenen Sovyet Luna örnek geri dönüş aracı ve Lunokhod ay gezgini modelleri, uzay keşif tarihindeki önemli adımları temsil etmektedir.
Luna 20, ilk kez 14 Şubat 1972 tarihinde fırlatılmıştır. 18 Şubat'ta Ay yörüngesine girmiş, 21 Şubat'ta ise Ay yüzeyine yumuşak iniş yapmıştır. Ardından gerekli numuneleri toplayan Luna 20, 25 Şubat 1972'te Sovyetler Birliği'ne dahil olan Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti topraklarına sağlıklı bir şekilde iniş gerçekleştirmiştir, örnekler ertesi gün incelenmeye başlanmıştır.

Luna 20, Ay'a topraktan örnek toplama amacıyla gönderilen ve başarıyla geri dönen sekizinci Sovyet uzay aracıdır.

NASA, Mart 2010 tarihinde Luna 20'nin iniş yaptığı noktaları gördüğünü belirtmiştir.

## Ayrıca bakınız

* Luna 1
* Luna 2
* Luna 3
* Luna 9
* Luna 10
* Uzay Yarışı

## Kaynakça
# Ay gezgini

LER modeli (SEV'in öncüsü), 2008
**Ay gezgini**, Ay'ın yüzeyinde hareket etmek için tasarlanmış bir uzay keşif aracıdır. Apollo Programının Ay taşıtı, Apollo 15, 16 ve 17 adlı üç Amerikan ekibinin üyeleri tarafından Ay'da kullanıldı. Diğer geziciler, Sovyetler Birliği'nin Lunokhod'ları ve Çin *Yutus'u* gibi kısmen veya tamamen özerk robotlardı. Üç ülke Ay'da gezici araçlara sahipti: Sovyetler Birliği, Amerika Birleşik Devletleri ve Çin. Japonya ve Yunanistan şu anda planlanmış misyonlara sahipken, bir Hint görevi başarısız oldu.
# Ay taşıtı

**Lunar rover**, **Lunar Roving Vehicle (LRV)**, Ay'da kullanılmak üzere tasarlanmış kara taşıtı. Apollo Projesi'nde ay modülleri ile birlikte Ay'a taşınmışlardır.

Ay Taşıtı, Ay'da düşük yerçekimli ortamda çalışarak Ay yüzeyinde dolaşabilmek ve Apollo astronotlarına daha geniş bir alanda inceleme yapabilmelerini sağlamak için tasarlanmıştır. Biri Apollo 15'teki David Scott ve James Irwin, diğeri Apollo 16'daki John Young ve Charles Duke, öteki de Apollo 17'deki Eugene Cernan ve Harrison Schmitt tarafından kullanılan 3 adet Ay Taşıtı Ay yüzeyinde bulunmuştur.

Her taşıt günde bir kez olmak üzere 3 günlük görevde 3 ayrı seyirde kullanıldı. Apollo 15'in Ay Taşıtı 3 saat 2 dakikada toplam 27,8 km aldı. Bir seferde en çok 12,5 km kat edildi ve ay modülünden en çok 5 km uzaklaşıldı. Apollo 16'daki Ay Taşıtı ile 3 saat 26 dakikada 26,7 km yol alındı. En uzun seyir 11,6 km oldu ve ay modülünden en fazla 4,5 km uzaklaşıldı. Apollo 17'nin taşıtı ile 4 saat 26 dakikada 35,9 km gidildi. En uzun seyir 20,1 km, ay modülüne olan en uzun mesafe 7,6 km oldu.

Apollo 17 göreviyle Ay'a giden ekipten, astronot Eugene A. Cernan araştırma gezisi yaparken

Apollo 15'nin ay modülü pilotu James Irwin, Ay modülü, ay taşıtı.
Apollo 17 görevi sırasında çekilen Ayın panoramik fotoğrafı. Ortasında **Ay taşıtı** Lunar Roving Vehicle görülmektedir (1972).
Ay Taşıtı 210 kg'lık kütleye sahipti ve 490 kg daha taşıyabilecek biçimde tasarlanmıştı. Gövdesi 3,1 metre, dingil açıklığı ise 2,3 metreydi. En yüksek yeri 1,14 metreydi. Gövdesi 2219 alüminyum parça kaynaklanmış ortalarından bağlı 3 parça şasiden oluşuyordu ki ay modülüne katlanarak koyulabiliyordu. Yan yana yer alan katlanabilen ve alüminyumdan yapılmış 2 koltuğu vardı. Koltukların arasına bir kolçak yerleştirilmişti ve her koltuğun ayarlanabilir ayak koyma yeri ve emniyet kemeri vardı. Ortası çukur çanak biçimindeki geniş bir bağlantı anteni de taşıtın ön tarafındaki direğe konuşlandırılmıştı. Süspansiyon, V biçimindeki üst ve alt kıvrım olmak üzere bir çift yatay metalden ve şasi ile üst V biçimli metal arasındaki bir damperden oluşuyordu. Tümüyle dolu Ay Taşıtı yerden 36 cm yukarıda kalıyordu.

## Ayrıca bakınız

* Curiosity kâşif robotu
* Mars Keşif Gezgini
# Lunohod 1

Lunohod 1
**Lunokhod 1** (Rusça: Луноход-1), Ay yüzeyinde hareket edebilen ilk iki insansız, uzaktan kumandalı yüzey aracından ilki. Sovyetler Birliği'nin Lunokhod programı kapsamında çalışmalar yürütmüştür.

## Yapısı ve çalışmaları

Luna 16'nın üzerinden daha 2 ay geçmişti ki, Ruslar başka bir Luna'yı Ay'a gönderdiler: Luna 17'de de herkesi şaşırtacak başka bir teknolojik ürün olan yeni bir ay taşıtı bulunmaktaydı. Uzay aracı 10 Kasım 1970'te güçlü bir proton roketiyle fırlatıldı. 15 Kasım'da Ay'ın yörüngesine girdi. 17 Kasım'da Yağmurlar Denizi (Mare Imbrium) denen ve hakkında hiçbir şey bilinmeyen bir bölgeye iniş yaptı. Luna 16'da toprak örneklerini dünyaya taşıyan kapsülün yerini Luna 17'de Lunokhod 1 adlı uzaktan kumandalı bir yüzey aracı almıştı.

Lunokhod 1, bir başka gök cismine gönderilen uzaktan kumandalı ilk yüzey aracıydı. Boyutları; 1,7 m. X 1,6 m. X 1,35 m. (boy, en, yükseklik) olan Lunokhod 1,765 kg. ağırlığındaydı. Lunokhod 1, ayrıca şu ekipmanlara sahipti:
X-ışını teleskobu (RT1), radyasyon dedektörü, lazer reflektör, iki kamera (biri beklemede), dört panoramik telepometre, odometre, penerometre propil.

SSCB'de bastırılan Lunokhod pulu.
Lonokhod 1'in iki hız ayarı vardı: 1 km/sa ve 2 km/sa. İkisi panoramik, toplam 4 televizyon kamerası taşımaktaydı. Araç, radyo dalgalarıyla Dünya'daki 5 kişilik bir ekip tarafından yönetilmekteydi. Güç kaynağı olarak; yeniden doldurulabilen yenilenebilir güneş pillerini kullanmaktaydı. Araç, gece olunca durdurulmaktaydı. Gece boyunca ay yüzeyinde sıcaklık -140oC'ye kadar düştüğünden, radyoaktif bir güç kaynağı (polonyum-210) aracı ısıtmakta ve normal çalışma sıcaklığında tutmaktaydı. İnişten 3 saat sonra, iniş noktasının çevresinde bir takım engeller, kaynaklar, çukurlar, vs. olabileceği düşünülerek Luna 17'den her iki yana rampalar uzatılmıştır. Lunokhod 1, bunlardan daha uygun olanından yavaş yavaş Luna 17'yi terk etti ve Ay'ın yüzeyindeki araştırma-inceleme görevine başladı. Yüzey aracının temel görev süresi, 3 Ay günü (yaklaşık 82 Dünya günü) olarak düşünülmüştü ama, onun çalışmalarını 11 Ay günü sürdürdü. 4 Ekim 1971'de aracın görev süresi resmen doldu. 322 gün süren görevi sırasında Lunokhod 1, Ay'ın yüzeyinde geceleri durarak, toplam 17,5 km. yol katetmiştir. Bu sırada 20.000'i aşkın fotoğraf ve 206 yüksek çözünürlüklü panoramik görüntü göndermişti. 500 farklı noktada çeşitli toprak ölçümleri ve analizleri yapılmıştı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Zarya - Lunokhod 1 kronolojisi15 Mayıs 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Lunar and Planetary Department Moscow University Lunokhod 1 page2 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* NSSDC Master Catalog: Spacecraft: Luna 17/Lunokhod 14 Kasım 2004 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Other Soviet lunar missions4 Eylül 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* «35 лет Луноход-1»
# Örnek getirme görevi

Genesis kayası, 1971'de Apollo 15 ay göreviyle getirildi.
**Örnek getirme görevi**, dünya dışındaki bir yerden örnekler toplayıp analiz için Dünya'ya getiren bir uzay aracı görevidir. Örnek getirme görevleri, yalnızca atomlar ve molekülleri veya gevşek malzeme ve kayalar gibi karmaşık bileşiklerden oluşmuş tortuyu geri getirebilir. Bu örnekler, toprak ve kayanın kazılması veya güneş rüzgarı parçacıkları ile kuyruklu yıldız birikintilerinin yakalanması için kullanılan bir toplayıcı paneli gibi çeşitli yollarla elde edilebilir. Bununla birlikte, bu tür örneklerin Dünya'ya getirilmesinin Dünya'nın kendisini tehlikeye atabileceğine dair endişeler dile getirilmiştir.

Bugüne kadar, robotik ve mürettebatlı görevler tarafından Dünya'nın uydusu Ay'dan taş örnekleri toplandı, Wild 2 kuyruklu yıldızı ile 25143 Itokawa ve 162173 Ryugu asteroitleri, örnekleri Dünya'ya getiren robotik bir uzay aracı tarafından ziyaret edildi ve robotik *Genesis* göreviyle güneş rüzgarı örnekleri getirildi. 101955 Bennu'dan alınan örnekler şu an Dünya'ya dönüş yolunda ve Eylül 2023'te ulaşması bekleniyor.

Örnek getirme görevlerine ilave olarak; Ay'dan Ay meteoru, Mars'tan Mars meteoru ve Vesta'dan HED meteoru şeklinde örnekler başka yollarla toplanmıştır.

## Ayrıca bakınız

* Asteroit madenciliği
* Mars'ın araştırılması

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Mars Exploration: *Sample Returns* Jet Propulsion Laboratory Mars Exploration Program on sample return missions.
* Stardust *Homepage* 19 Mart 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Jet Propulsion Laboratory *Stardust* mission website.
* Genesis Mission *Homepage* 21 Mart 2004 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Jet Propulsion Laboratory *Genesis* mission website.
* Stardust: *Aerogel* 14 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *Stardust* website on aerogel technology.
* JAXA *Hayabusa* JAXA *Hayabusa* project update.
* MarsNews.com: *Mars Sample Return* 30 Aralık 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. MarsNews.com on Mars Sample Return missions.
* Texas Space Grant Consortium: *Missions to the Moon* 10 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. A list of missions to the Moon from 1958 to 1998.
* Evaluating the Biological Potential in Samples Returned from Planetary Satellites and Small Solar System Bodies 4 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The National Academies, Space Science Board 1998