# Pakistan Hava Kuvvetleri

| Pakistan Hava Kuvvetleri |
| --- |
| Pakistan Hava Kuvvetleri arması |
| Etkin | 14 Ağustos 1947 |
| Ülke |  Pakistan |
| Bağlılık | Pakistan Silahlı Kuvvetleri |
| Tipi | Hava Kuvvetleri |
| Büyüklük | 60.000 735 Uçak 358 Helikopter 95 İnsansız Hava Aracı |
| Karargâh | İslamabad Kuzey Hava Komutanlığı Güney Hava Komutanlığı Merkez Hava Komutanlığı Hava Savunma Komutanlığı |
| Komutanlar |
| Komutan | General Rao Qamar Suleman |
| Nişanlar |
| PAF Nişan |   |
| PAF Bayrak |   |
| Sancak |  |
| Hava Araçları |
| Saldırı | Mirage 5 |
| Elektronik savaş | Falcon DA-20, Saab 2000 Erieye AEW&C, Shaanxi AEW&C |
| Avcı | F-16C/D, F-16A/B, JF-17, Mirage III, F-7P/PG |
| Helikopter | Alouette III, Mi-171 |
| Önleme | Mirage IIIRP, Falco UAV, Jasoos II Bravo+ |
| Eğitim | FT-5, K-8P, MFI-17, MFI-395, C-12, T-37 |
| Nakliye | An-26, Boeing 707, Airbus A310, Cessna Citation V, Gulfstream IV, C-130, CN-235, IL-78MP, Phenom 100, Fokker F27 Friendship, Saab 2000 |

**Pakistan Hava Kuvvetleri** (Urduca: پاک فِضائیہ, romanize: Pāk Fìzāʾiyah), Pakistan Silahlı Kuvvetleri'nin hava kuvvetleri koludur. Birincil görevi ülkenin hava savunmasını sağlamak, ikincil görevi gerektiğinde orduya ve donanmaya hava desteği vermek, üçüncül görevi ise Pakistan'a stratejik hava nakliye kapasitesi sağlamaktır. Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'ne göre, 2024 itibarıyla kuvvetin 70.000'den fazla aktif personeli bulunmaktadır.

1947'deki kuruluşundan bu yana kuvvet, çeşitli savaş operasyonlarına katıldı ve ordu operasyonlarına ile insani yardım çalışmalarına hava desteği sundu. Pakistan Anayasası'nın 243. maddesine göre, Pakistan cumhurbaşkanı, silahlı kuvvetlerin sivil başkomutanıdır. Hava Kuvvetleri Komutanı (CAS) ise dört yıldızlı bir subaydır ve cumhurbaşkanı tarafından başbakanın önerisi ve onayıyla atanır.

## Tarihi

Pakistan Kraliyet Hava Kuvvetleri (RPAF), Pakistan'ın Britanya Hindistanı'ndan bağımsızlığını kazanmasının ardından 15 Ağustos 1947'de kuruldu. Kuruluşunda 2.332 personel ile 24 Tempest II avcı-bombardıman, 16 Hawker Typhoon avcı, 2 H.P.57 Halifax bombardıman, iki Auster, on iki North American Harvard eğitim ve 10 De Havilland Tiger Moth çift kanatlı uçaktan oluşan bir filoya sahipti. Ancak bu uçakların çoğu Britanya Hindistanı'nın farklı bölgelerine dağılmış durumdaydı ve yalnızca birkaçı uçabilir haldeydi. Aynı yıl, Keşmir'de Hindistan'a karşı savaşan askerlere malzeme taşımak için kullanılan 8 adet C-47 Dakota nakliye uçağı da envantere katıldı.

## Envanter

| Görsel
 | Hava aracı
 | Menşei
 | Tür
 | Varyant
 | Sayı
 | Notlar
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Savaş uçakları
 |
|  | **JF-17 Thunder** |  Pakistan  Çin | Çok maksatlı
 | JF-17 Block 1
 | 50
 | * Tüm Block 1 ve Block 2'ler, Block 3'e yükseltilmektedir.
* 27 adet Block 3 sipariş edildi; 23'ü teslim edildi.
 |
| JF-17 Block 2
 | 62
 |
| JF-17B Block 2
 | 26
 |
| JF-17 Block 3
 | 23
 |
|  | **F-16 Fighting Falcon** |  ABD | Çok maksatlı
 | F-16A/AM Block 15
 | 40
 | * F-16 B'lerin bir kısmı dönüşüm eğitimi için kullanılmaktadır.
 |
| F-16B/BM Block 15
 | 27
 |
| F-16C/D Block 52+
 | 18
 |
|  | **J-10 Menglong** |  Çin | Çok maksatlı
 | J-10CE
 | 20
 | * 36 adet sipariş edildi; 20'si teslim edildi.
 |
|  | **J-7 Airguard** |  Çin | Önleme
 | F-7PG
 | 53
 | * JF-17'lerle değiştirilmektedir.
 |
|  | **Mirage III** |  Fransa | Önleme
 | Mirage IIIB
 | 2
 | * Bazıları Project ROSE kapsamında yükseltildi.
* Başlangıçta 135 adet vardı; büyük kısmı emekliye ayrıldı.
* JF-17 ve J-10CE ile değiştirilmektedir.
 |
| Mirage IIIOD
 | 7
 |
| Mirage IIIEP
 | 30
 |
| Mirage IIIRP
 | 10
 |
|  | **Mirage 5** |  Fransa | Saldırı
 | Mirage 5PA/5PA2
 | 25
 | * Bazıları Project ROSE kapsamında yükseltildi.
* Başlangıçta 139 adet vardı; büyük kısmı emekliye ayrıldı.
* JF-17 ve J-10CE ile değiştirilmektedir.
 |
| Mirage 5PDA/5PDA2
 | 2
 |
| Mirage 5PA3
 | 10
 |
| Havadan erken ihbar ve kontrol uçakları
 |
|  | **Saab 2000** |  İsveç | Havadan erken ihbar ve kontrol
 | AEW&C
 | 9
 | * Saab Erieye AEW&C sistemi ile donatıldı.
 |
| Havada yakıt ikmal uçakları
 |
|  | **İl-78** |  Sovyetler Birliği | Havada yakıt ikmali / Stratejik hava nakliyesi
 | Il-78MP
 | 4
 | * Ukrayna Hava Kuvvetleri'nden satın alındı.
* Çift görevlidir; havada yakıt ikmali ve askerî nakliye için kullanılmaktadır.
 |
| Nakliye uçakları
 |
|  | **C-130 Hercules** |  ABD | Taktik hava nakliyesi
 | C-130B
 | 5
 | * 7 adet C-130, Belçika Hava Kuvvetleri'nden ikinci el olarak satın alındı.
 |
| C-130E
 | 9
 |
| C-130H
 | 4
 |
|  | **CN-235** |  İspanya  Endonezya | Taktik hava nakliyesi
 | CN235M-220
 | 4
 |  |
|  | **Saab 2000** |  İsveç | Hafif nakliye
 |  | 6
 |  |
|  | **Super King Air** |  ABD | Hafif nakliye
 | 350i
 | 2
 |  |
|  | **A319** |  Avrupa Birliği | VIP
 | A319-111
 | 1
 | * Cumhurbaşkanı ve hükûmet yetkililerini taşımak için kullanılmaktadır.
 |
|  | **Falcon 20** |  Fransa | VIP
 | 20E
 | 1
 |
|  | **Gulfstream IV** |  ABD | VIP
 | Gulfstream IV-SP
 | 2
 |
| Eğitim uçakları
 |
|  | **MFI-17 Mushshak** |  Pakistan | Temel eğitim
 | Mushshak
 | 115
 | * Bazı MFI-17 Mushshak'lar, Super Mushshak standardına yükseltilecek.
 |
| Super Mushshak
 | 30
 |
|  | **T-37 Tweet** |  ABD | Jet eğitimi
 | T-37B/C
 | 69
 | * Eski T-37'lerin K-8P'lerle değiştirilmesi planlanmaktadır.
 |
|  | **Karakorum-8** |  Çin  Pakistan | Jet eğitimi
 | K-8
 | 12
 | * PAC tarafından lisans altında üretilmektedir.
 |
| K-8P
 | 48
 |
| İnsansız hava araçları
 |
|  | **Bayraktar Akıncı** |  Türkiye | SİHA
 |  | 7
 |  |
|  | **Bayraktar TB2** |  Türkiye | SİHA
 |  | ?
 |  |
|  | **Shahpar-II** |  Pakistan | SİHA
 |  | ?
 |  |
|  | **Anka** |  Türkiye  Pakistan | Keşif
 |  | ?
 | * 2021'de TUSAŞ ile NESCOM arasında Anka'ların yerel üretimi için teknoloji transferi anlaşması imzalandı.
 |

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Pakistan Silahlı Kuvvetleri

## Dış bağlantılar

*  (Pakistan Air Force Inventory)
*  (Pakistan Defence - Air Force inventory)
*  (Amazing Evaluation of Pakistan Air Force!)
*  (Insight To PAF Fleet Upgrades & Strength)
*  (Mirage Fleet Acquisition History)
*  (F-16 Attrition history)
*  (F-7 Fleet Serial# and Strength)
*  (PAF Fleet Strength: Without Attrition Adjustments)
*  28 Ocak 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PAF Attrition History)
*  27 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PAF Attrition - Queryable Database)