# Orta Taş Çağı

|  |
| --- |
| **Üç çağ sistemi** |
| **Holosen** |   La Tène
 |  | Protohistorya
 |
|   Hallstatt
 |
| **Demir Çağı** |
|   Geç Tunç Çağı
 |  |
|   Orta Tunç Çağı
 |
|   Erken Tunç Çağı
 |
| **Tunç Çağı** |
|     Bakır Çağı
 |  |  |
|   Cilalı Taş Devri
 | Prehistorya
 |
| Orta Taş Çağı / Ara Taş Çağı
 |
| **Pleistosen** |     Üst Paleolitik
 |  |
|     Orta Paleolitik
 |
|     Alt Paleolitik
 |
|   Eski Taş Çağı
 |
| **Taş Devri** |

**Orta Taş Çağı**, **Orta Taş Devri** veya **Mezolitik dönem**, M.Ö. 22.000-10.000.
Paleolitik ve Neolitik arası bir geçiş dönemidir. Taştan aletler daha çeşitlidir. Köpek ilk evcil hayvan olarak görülür. Gıda birikimine de başlanır. Mağara resimleriyle ilk resim sanatı ortaya çıkmıştır. Önemli bazı merkezler Samsun Tekkeköy, Karain ve Beldibi'dir.

**Mezolitik dönem**, Avrupa ve Batı Asya'daki avcı-toplayıcı kültürlerin Son Buzul Maksimumunun sonu ile Neolitik Devrim arasındaki son aşamasını ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Büyük hayvanların grup halinde avlanmasının azalması ve daha küçük, daha sofistike alet ve silahların geliştirilmesi ile karakterize edilir. Bölgeye bağlı olarak, Mezolitik yerleşimlerde bir miktar çanak çömlek ve tekstil kullanımı bulunabilir, ancak tarımın varlığı tipik olarak Neolitik döneme geçişin işareti olarak görülür. Mezolitik dönem Avrupa'da yaklaşık MÖ 15.000 ila 5.000 yılları arasını, Güneybatı Asya'da (Epipaleolitik Yakın Doğu) ise yaklaşık MÖ 20.000 ila 10.000 yılları arasını kapsamaktadır. Bu terim Kuzey Avrupa dışındaki diğer bölgelerde daha az kullanılmakta, Avrasya ve Kuzey Afrika dışında ise hiç kullanılmamaktadır. Mezolitik toplumların çok karmaşık olmadığı düşünülmektedir ve Neolitik dönemin karakteristik özelliği olan görkemli mezar höyüklerinin aksine gömüler tipik olarak basittir. Bu dönemde kalıcı yerleşimler deniz ya da iç sular gibi besin kaynaklarına yakın olma eğilimindedir.

Neolitik yaşam tarzı (çiftçilik, çobanlık, cilalı taş baltalar, ahşap uzun evler ve çömlekçiliği içeren) Avrupa'ya yayıldıkça, Mezolitik yaşam biçiminin yavaş yavaş yerini aldı ve sonunda yok oldu. Mezolitik döneme ait sanat eserleri, önceki Üst Paleolitik ve sonraki Neolitik döneme kıyasla nispeten daha az iyi korunmuştur.

## Terminoloji

"Paleolitik" ve "Neolitik" terimleri ilk kez John Lubbock tarafından 1865 yılında Pre-historic Times adlı kitabında ortaya atılmıştır. Ancak bu iki çağ arasında bir geçiş dönemi olup olmadığı konusunda tartışmalar vardı. Hodder Westropp 1866'da bir ara dönem olarak ek "Mezolitik" kategorisini önermiş, ancak bu öneri tartışmalarla karşılanmıştır. John Evans gibi bazı akademisyenler çağların sorunsuz bir şekilde birbirine karıştığına inanırken, Gabriel de Mortillet gibi diğerleri aralarında açık bir boşluk olduğuna inanıyordu.

Mezolitik tarihi eserler
Edouard Piette ve Knut Stjerna da tartışmaya katılmış, Piette geçiş dönemi olarak Azilian Kültürü'nü, Stjerna ise Paleolitik Çağ'ın son aşaması olarak "Epipaleolitik" dönemi önermiştir.

Vere Gordon Childe'ın 1947'de Avrupa'nın Şafağı adlı kitabı yayımlandığında, Paleolitik ve Neolitik arasında bir geçiş dönemi kavramını destekleyecek yeterli veri toplanmıştı. Bununla birlikte, "Mezolitik" ve "Epipaleolitik" terimlerinin kullanımı ve anlamları konusunda hala tartışmalar sürmekte olup, bu terimlerin kullanımı bölgelere ve disiplinlere göre değişiklik göstermektedir. Kuzey Avrupa'da "Mezolitik" terimi yaygın olarak kullanılırken diğer bölgelerde "Epipaleolitik" tercih edilebilmektedir. Yeni Dünya'da ise her iki terim de kullanılmamaktadır. Buna ek olarak, bazı yazarlar tarımla geçişi olmayan avcı-toplayıcı kültürler için "Epipaleolitik", Neolitik Devrimle geçişi açık olan kültürler için ise "Mezolitik" terimini kullanmaktadır.

## Kültürler

| Coğrafi aralık
 | Periyodizasyon
 | Kültür
 | Zamansal aralık
 | Önemli siteler
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Güneydoğu Avrupa (Yunanistan, Ege)
 | Balkan Mezolitiği
 |  | 15.000-7.000 MÖ | Franchthi, Theopetra
 |
| Güneydoğu Avrupa (Romanya/Sırbistan)
 | Balkan Mezolitiği
 | Demir Kapılar kültürü
 | 13.000-5.000 MÖ | Lepenski Vir
 |
| Batı Avrupa
 | Erken Mezolitik
 | Azilian
 | 14.000-10.000 MÖ |  |
| Kuzey Avrupa (Norveç)
 |  | Fosna-Hensbacka kültürü
 | 12.000-10.500 MÖ |  |
| Kuzey Avrupa (Norveç)
 | Erken Mezolitik
 | Komsa kültürü
 | 12.000-10.000 MÖ |  |
| Orta Asya (Orta Urallar)
 |  |  | 12,000-5,000 BP
 | Shigir Idol, Vtoraya Beregovaya
 |
| Kuzeydoğu Avrupa (Estonya, Letonya ve kuzeybatı Rusya)
 | Orta Mezolitik
 | Kunda kültürü
 | 10.500-7.000 MÖ | Lammasmägi, Pulli yerleşimi
 |
| Kuzey Avrupa
 |  | Maglemosian kültürü
 | 11.000-8.000 MÖ |  |
| Batı ve Orta Avrupa
 |  | Sauveterrian kültürü
 | 10.500-8.500 MÖ |  |
| Batı Avrupa (Büyük Britanya)
 | Britanya Mezolitik Dönemi
 |  | 11.000-5.500 MÖ | Star Carr, Howick house, Gough's Cave, Cramond, Aveline's Hole
 |
| Batı Avrupa (İrlanda)
 | İrlanda Mezolitik Dönemi
 |  | 11.000-5.500 MÖ | Sandel Dağı
 |
| Batı Avrupa (Belçika ve Fransa)
 |  | Tardenoisian kültürü
 | 10,000-5,000 MÖ |  |
| Orta ve Doğu Avrupa (Belarus, Litvanya ve Polonya)
 | Geç Mezolitik
 | Neman kültürü
 | 9,000-5,000 MÖ |  |
| Kuzey Avrupa (İskandinavya)
 |  | Nøstvet ve Lihult kültürleri
 | 8,200-5,200 MÖ |  |
| Kuzey Avrupa (İskandinavya)
 |  | Kongemose kültürü
 | 8,000-7,200 BP |  |
| Kuzey Avrupa (İskandinavya)
 | Geç Mezolitik
 | Ertebølle
 | 7,300-5,900 MÖ |  |
| Batı Avrupa (Hollanda)
 | Geç Mezolitik
 | Swifterbant
 | 7,300-5,400 MÖ |  |
| Batı Avrupa (Portekiz)
 | Geç Mezolitik
 |  | 7,600-5,500 MÖ |  |

### Batı Avrasya dışında "Mezolitik"

Mezolitik taş havan ve havaneli, Kebaran kültürü, Epipaleolitik Yakın Doğu. MÖ 22.000-18.000

| Coğrafi aralık
 | Periyodizasyon
 | Kültür
 | Zamansal aralık
 | Önemli siteler
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Kuzey Afrika (Fas)
 | Geç Üst Paleolitik - Erken Mezolitik
 | Iberomaurusian kültürü
 | 24.000-10.000 MÖ |
| Kuzey Afrika
 |  | Capsian kültürü
 | 12,000-8,000 MÖ |  |
| Doğu Afrika
 |  | Kenya Mezolitik
 | MÖ 8.200-7.400
 | Gamble'ın mağarası
 |
| Orta Asya (Orta Urallar)
 |  |  | MÖ 12,000-5,000
 | Shigir Idol, Vtoraya Beregovaya
 |
| Doğu Asya (Japonya)
 | Jōmon kültürleri
 |  | 16,000-2,350 MÖ |  |
| Doğu Asya (Kore)
 | Jeulmun çömlekçilik dönemi
 |  | MÖ 10.000-3.500 |  |
| Güney Asya (Hindistan)
 | Güney Asya Taş Devri
 |  | 12,000-4,000 MÖ | Bhimbetka kaya sığınakları, Lekhahia
 |

*Ain Sakhri aşıklar heykelciği*
## Defin Thèviec of - Toulouse Müzesi

*
*
*
*

## Kaynakça