Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kentsel roman

**Kentsel romanlar**, bir kentte geçen bir konunun anlatıldığı bir roman türüdür. Genelde kentlerin "karanlık" yönlerine odaklanır. Şiddet, küfür ve cinsellik genelde bu tür romanlarda yer alır. Bu açıdan kentsel romanlar distopyaya benzetilebilir.

Kentsel romanların konuları arasında sokaklarda hayatta kalmak ve bir gencin sokaklarda yaşadıkları gibi konular olabilir. Cinayet, uyuşturucu, fuhuş ve çeşitli suçlar sık işlenen konular arasındadır. Sokak kültürü bu tür romanlarda ön plandadır. Kentsel romanlar hip hop ile özdeşleştirilir. Hikâyeler genelde 1980 veya 90'larda yer alır.

Türün okuyucuları genelde gençler ve mahkûmlardır. Bu türün edebiyatın bir parçası sayılıp sayılmaması gerektiği yönünde tartışmalar yaşanmıştır. Tür "suçu yücelttiği" nedeniyle eleştirilmiştir. Kentsel romanların gençlere "ne yapmamaları gerektiğini" öğrettikleri için önemli olduklarına yönelik görüşler de vardır.

Bu tür romanlarda sık sık şiirlere, şarkı sözlerine, bilinç akışlarına ve mektuplara rastlanabilir. Başlıklar genelde birden fazla anlama gelir. Kentsel romanlarda şiveli konuşmalara ve eğer eser İngilizce ise Afrika asıllı Amerikalıların aksanına rastlanabilir.

Bu tür romanlar "sokak edebiyatı" ve "hip hop romanları" olarak da adlandırılır.

## Kentsel roman yazarları

Bazı kentsel roman yazarlarının adları aşağıdadır:

* Dwan Abrams
* Takerra Allen
* T. N. Baker
* Kole Black
* Tracy Brown
* Jordan Charles
* Chunichi
* Rasheed Clark
* Wahida Clark
* JaQuavis Coleman
* Renea Collins
* Keshia Dawn
* L. Divine
* Keisha Ervin
* Nina Foxx
* Treasure Hernandez
* Erick S. Gray
* Tia Hines
* Shannon Holmes
* La Jill Hunt
* Brenda Jackson
* Jihad
* Antonne M. Jones
* Janice Jones
* Solomon Jones
* K'wan
* Paul Langan
* Michelle Larks
* Darien Lee
* Sherri L. Lewis
* Thomas Long
* Luke
* Victor L. Martin
* Walter Dean Myers
* Noire
* Kendra Norman-Bellamy
* Eric Pete
* Gary Phillips
* Daaimah S. Poole
* Sofia Quintero, aka Black Artemis
* Sapphire
* Anne E. Schraff
* Teresa Seals
* Pat Simmons
* Sister Souljah
* Vickie Stringer
* Nikki Turner
* K. Roland Williams
* KaShamba Williams
* LaTonya Williams
* Saul Williams
* Camille Yarbrough

## Kaynakça
# İkinci şahıs anlatıcı

**İkinci şahıs anlatıcı**, bir edebi metinde ana kahramana anlatıcının ikinci şahısla hitap etmesini anlatmak için kullanılan bir edebiyat terimidir. Türkçede bu iş için "sen" veya "siz" zamirleri kullanılabilir.

Örnek olarak:

> Sen bunun gibi bir yerde sabahın bu saatinde olacak biri değilsin. Ama işte, buradasın...
> Jay McInerney
>
>

Geleneksel olarak edebiyatta ikinci şahıs anlatıcı birinci veya üçüncü şahıs anlatıcı kadar popüler olmamıştır. Buna rağmen, pek çok dilde turizm rehberi, kullanım kılavuzu gibi yayınlar ikinci şahıs anlatıcı kullanır.

Bu tekniğin örnekleri arasında Jay McInerney, Günter Grass, Italo Calvino, Samuel Beckett'in  *Compagnie* kitabı ve bazı diğer yazarlar vardır.
# Tanrısal anlatıcı

Jane Austen'in *Northanger Abbey* kitabı tanrısal üçüncü şahıs anlatıcı ile yazılmıştır.
**Tanrısal anlatıcı**, bir öykünün, öyküdeki tüm detayları bilen bir üçüncü şahıs tarafından anlatıldığını belirten bir edebiyat terimidir. Anlatıcı tüm karakterlerin duygu ve düşüncelerini bilen, "tanrı gibi" bir kişidir.

Tanrısal anlatıcının bir avantajı öyküdeki tarafsız olmaları, karakterlerin duygularından etkilenmemeleri ve güvenilir olmalarıdır. Öyküdeki bir karakter olmadıklarından dolayı bakış açıları belli bir karakterin gördükleriyle sınırlı değildir. Bu tür bir anlatıcı "her karakterin aklının içini görebilir". Bir diğer avantajı ise geçmiş ve gelecek hakkında diğer anlatım biçimlerinden daha serbest bir biçimde konuşabilmesidir.

Tanrısal anlatıcı, sınırlı üçüncü şahıs anlatıcıya göre kısa bir metinde daha çok olay anlatabilir. Bazen bakış açısı değiştirilen bir sınırlı üçüncü şahıs anlatıcı ile tanrısal şahıs anlatıcının okuyucu üzerindeki etkileri aynı olabilir.

Bu tür bir anlatıcı olaylar üzerine kendi yorumunu da söyleyebilir. Bu günümüzde pek tercih edilmese de 19. yüzyılda yaygın bir yazım biçimiydi.

Tanrısal anlatıcının bir örneği Nadine Gordimer'in *Once Upon A Time* (Bir Zamanlar) adlı kitabından alınmış aşağıdaki kesittir:

> Bir zamanlar bir şehirde birbirlerini çok seven bir karı-koca vardı ve yaşantıları çok mutluydu. Küçük bir oğlan çocukları vardı, onu da çok severdiler. Bir kedi ve bir de köpekleri vardı, çocuk onları çok severdi. Tatiller için bir karavanları ve çocuğun içine düşmemesi için etrafı çitle çevrilmiş bir havuzları vardı. Oldukça güvenilir bir hizmetçileri ve komşuların çok beğendiği bir bahçıvanları vardı.
>
>

Bu tür anlatıcıya bir diğer örnek ise İncil'dir.

## Tanrısal anlatıcının kullanıldığı örnekler

* Jane Austen - *Northanger Abbey*
* Charles Dickens - *Bleak House*
* George Eliot - *Middlemarch*
* Gordon Kent - *Peacemaker*

## Kaynakça
# Sınırlı üçüncü şahıs anlatıcı

**Sınırlı üçüncü şahıs anlatıcı**, bir öykünün bir üçüncü şahıs tarafından; fakat sadece bir karakterin bakış açısından anlatıldığını belirten bir edebiyat terimidir. Anlatıcı diğer karakterlerin duygu ve düşüncelerini de bir karakterin bakış açısından anlatır. Bu yüzden bir sınırlı üçüncü şahıs anlatıcı şöyle diyebilir:

> Jeff, Molly'nin ağlayıp hiçkırdığını gördü ve onun çok üzgün olduğunu anladı.
>
>

Sınırlı üçüncü şahıs anlatıcıdaki ana karakter, birinci şahıs anlatıcıdaki kadar güçlüdür. Bu ikisi arasındaki fark ise "ben" yerine "o" zamirinin kullanılmasıdır. Bu şekilde yazar okuyucuyla karakter arasına birinci şahıstakinden daha fazla bir uzaklık koymuş olur. Sınırlı üçüncü şahıs ayrıca tasvir ve duyguları anlatmak için birinci şahıstan daha fazla fırsat tanır.

## Kaynakça
# Geçmiş zaman

**Geçmiş zaman**, dil bilgisinde şu andan ya da geçmiş veya gelecekteki herhangi bir olaydan önce yaşanmış bir olayı veya durumu anlatan zamandır. Bazı dillerde, örneğin Mandarin Çincesinde fiillerin geçmiş zaman formları/çekimleri yoktur. Bazı dillerde ise zaman kip ile karışık biçimde ifade edilir.

Türkçede görülen geçmiş zaman ve duyulan geçmiş zaman olmak üzere iki geçmiş zaman bulunur.

## Kaynakça
# Edebiyat teorisi

**Edebiyat teorisi**, edebiyatta bir eleştiri akımıdır. Sıkı bir anlamda edebiyat doğasının ve edebiyat analiz yöntemlerinin sistematik çalışmasıdır.

Sonuç olarak, "teori" kelimesi bilimsel yaklaşımların çeşitliliği için bir şemsiye terim hâline gelmiştir. Bu yaklaşımların çoğu Kıta felsefesi ve sosyoloji çeşitli kolları tarafından bildirilir.

Edebiyat teorisinin başlıca önemi edebiyatın temel sorulardan birini çözmesidir. Bu soru şöyle: *"Edebiyat nedir?"*

İlk sistematik edebiyat teorisi olan “Edebiyat Teorisi” adlı eseri edebiyat eleştirmenleri René Wellek ile Austin Warren yazmışlardır. “Edebiyat Teorisi” adlı eser özel bir moda olan edebiyat eleştirisine çok yakındır.

René Wellek 1960'ların başında, adlarını "*yapısalcı-taklitçi edebiyat teorisi yapma*" sıfatına mahkûm edenlere karşı, Yeni Eleştirmenleri savunmuştur. Bu sebepten dolayı, o bazen, bugünün muhafazakâr edebiyat aydını olarak düşünülür.

## Modern edebiyat teorileri

## Kaynakça

## Kaynakça

* EDEBİYAT TEORİSİ TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ4 Ağustos 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Adem Çalışkan, “Edebiyat Teorisi Üzerine-1: İlk Belirlemeler / On Literary Theory-1: Preliminary Orientations”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of International Social Research, Volume. 3, Issue: 12,Summer 2010, ss. 89-108.
* John Lye, “Çağdaş Edebiyat Teorisi”, (Çev.: Dr. Adem Çalışkan), Yedi İklim, Edebiyat, Kültür, Sanat, Aylık Dergi, Cilt: XIX, Sayı: 195, [İstanbul] Haziran 2006, ss. 39-47.
* Hans Peter Rickman, “Bir Üst-Disiplin Olarak Edebiyat Teorisi” (Çev.: Yrd.Doç.Dr.Adem Çalışkan), Berceste, Aylık Kültür – Sanat – Edebiyat Dergisi, Yıl: 11, Sayı: 121, Temmuz 2012.
* Patrick Colm Hogan, “Edebiyat Teorisinin Alanı” (Çev.: Yrd.Doç.Dr.Adem Çalışkan), Berceste, Aylık Kültür – Sanat – Edebiyat Dergisi, Yıl: 11, Sayı: 122, Ağustos 2012, ss. 25-29.
* Michael Sprinker (1950-1999), “Prague’tan Paris’e: Edebiyat İncelemesinde Bir Yöntem Olarak Biçimcilik” (Çev.: Yrd.Doç.Dr. Adem Çalışkan), Berceste, Aylık Kültür – Sanat – Edebiyat Dergisi, Yıl: 11, Sayı: 125, Kasım 2012, ss. 6-11.
* D.G. Myers, “Edebiyat İncelemesinde Yeni Tarihselcilik” (Çev.: Yrd.Doç.Dr. Adem Çalışkan), Berceste, Aylık Kültür – Sanat – Edebiyat Dergisi, Yıl: 11, Sayı: 126, Aralık 2012, ss. 3-10.
* Munazza Yaqoob, “Okur ve Metin: Yirmibirinci Yüzyılda Edebiyat Teorisi ve Edebiyat Öğretimi-I” (Çev.: Yrd.Doç.Dr. Adem Çalışkan), Berceste, Aylık Kültür – Sanat – Edebiyat Dergisi, Yıl: 12, S.139, Ocak 2014, ss. 37-39.

## Dış bağlantılar

* NURSEL UYKUN. R. Wellek’in “EDEBİYAT TEORİSİ” KİTABININ ÖZETİ 14 Aralık 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

## Ayrıca bakınız

* Edebiyat
# Hikâye yapısı

**Öykü yapısı**, bir öykü yazılırken bağlı kalınan edebi yapıya verilen isimdir. Genel olarak serim, düğüm ve çözüm bölümlerinden oluşur.

Serim bölümünde tüm karakterler ve bu karakterlerin içlerinde bulunduğu durum anlatır. Bu sırada bir de sorun anlatılabilir, bu ilerideki olaylar için bir arka plan hazırlar. Düğüm bölümünde öyküyü harekete geçiren tetikleyici bir olay meydana gelir. Bu olaydan sonra öyküde gelişmeler ve karakterlerin yaşantısında değişiklikler olur. Çözüm bölümünde ise düğüm bölümünde ortaya konulan olaylar bir sona ulaşır. Tüm karakterler bu çözümle yüzleşir ve öykünün tüm öğeleri bir araya gelir. Böylece öykü sona ermiş olur.

## Kaynakça
# Anlatıbilim

**Anlatıbilim**, anlatı kavramını inceleyen bilim dalı. Anlatı bütün zamanlarda, toplumlarda ve yerlerde mevcuttur. Bu yüzden, anlatı insanlık tarihiyle başlar ve insanlığın, halkın ve toplumun içinde her zaman var olmuştur. Ama, ancak bazı anlatılar edebî açıdan değer taşıdığından ve kalıcığı yakalayabildiğinden geleceğe ulaşabilmiştir.

Anlatıbilimin teorik olarak başlangıcı Aristoteles'in Poetika eserine dayanır. Ama modern olarak anlatıbilimin başlaması Rus biçimciliği ile, bilhassa Vladimir Propp ile başlar. Propp'un 1928'de yayınladığı "*Morphology of the Folktale*" isimli eseri bu konuda önemli bir rol oynar.

## Kaynakça
# Mimar

Mimar| Çizim tahtası önünde bir mimar, 1893. |
| İsimleri | Mimar |
| Meslek türü | Mimarlık |
| Etkin sektörler | Gayrimenkul geliştirme Kurumsal tesis planlaması Proje yönetimi İnşaat yönetimi İç mimarlık |
| Yeterlikler | Teknik bilgi, yönetim becerileri |
| Gerekli eğitimler | Profesyonel Gereksinimler |
| Çalışma alanları | Yapı |
| İlgili meslekler | Mühendislik |

**Mimar**, yapıları mimari ilkeler (sağlamlık, işlevsellik, estetik) doğrultusunda dizayn eden, bunu yaparken kullanıcı isteklerini göz önünde bulunduran ve genellikle yapım sürecini de kontrol eden, denetleyen usta yapıcı, sanatçı.
# Çan kulesi

İtalya'nın Friuli-Venezia Giulia bölgesinde yer alan Mortegliano Çan Kulesi 113,2 metre yüksekliğindedir.
Vinnitsya'da modern bir çan kulesi (1996'da inşa edilmiştir).
**Çan kulesi**, içinde bir veya daha fazla çanın bulunduğu veya çan olmasa bile çan tutmak için tasarlanmış bir kuledir. Çan kuleleri genellikle bir kilisenin parçası olarak hizmet eder ve kilise çanlarını içerir, ancak aynı zamanda bir belediye binasının, bir eğitim kurumunun veya özellikle bir carillon barındırmak için inşa edilmiş çan kuleleri de bulunmaktadır.

Günümüzde orijinal amaçları için kullanılmayan eski çan kuleleri, tarihi veya mimari değerleri için korunmaktadır.

## Amaç

Venedik'teki San Marco çan kulesinin görünümü
İnançlıların uzaktan duyulabilmeleri için çanlar bir kuleden çalınır. Kilise çanları, ibadet edenlerin ortak bir hizmet için kiliseye gitme zamanını gösterebilir ve ibadet edenler kiliseye gelmeden dua etme zamanının bir göstergesi de olabilir. Ayrıca düğün veya cenaze töreni gibi özel günlerde çalınırlar. Bazı dini geleneklerde, kilise ayininde, insanlara ayinin belirli bir kısmına ulaşıldığını belirtmek için kullanılmaktadır.

Birçok kilise, çan kulelerinden sabah 6, öğlen 12 ve akşam 6'da olmak üzere günde 3 kez çanları çalmaktadır. Buna ek olarak, inançlıları ibadete çağırmak ve bir ayin veya ibadet hizmetinin başladığını göstermek içinde kilise çanları çalınmaktadır.

## Tarihi

Çan kulesinin kiliselerde bilinen ilk kullanımı 5. yüzyılın başlarında *Nola Piskoposu Paulinus* tarafından olmuştur.

## Kaynakça
# UNESCO

| UNESCO |
| --- |
| UNESCO bayrağı |
|  |
| Kısaltma | UNESCO |
| Kuruluş | 16 Kasım 1945) (1945-11-16) |
| Tür | Birleşmiş Milletler uzman kuruluşu |
| Yasal statü | Aktif |
| Merkez | Paris, Fransa |
| Genel Direktör | Audrey Azoulay |
| Genel Direktör Yardımcısı | Xing Qu |
| Ana kurum | Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyi |
| Personel | 2.341 |
| Resmî site | unesco.org |

**Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü** (İngilizce: *United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization*, kısaca **UNESCO**); eğitim, sanat, bilim ve kültür alanlarında uluslararası iş birliği yoluyla dünya barışını ve güvenliğini koruma amacını güden bir Birleşmiş Milletler kurumudur.

Bu kurumun yasası 1945 yılı Kasım ayında Londra'da 44 ülkenin temsilcilerinin katıldıkları bir toplantıda kabul edilmiştir. Merkezi Paris'te bulunan ve Genel Konferans, Yürütme Konseyi, Sekreterlik olmak üzere üç organı olan UNESCO eğitim, bilim ve kültür alanlarındaki amaçlarını kendisine üye olan her devlette kurulan Millî Komisyonlar aracılığıyla gerçekleştirmeye çalışmaktadır.

UNESCO'nun Filistin'i üye olarak kabul etmesinden sonra Amerika Birleşik Devletleri kuruma yaptığı maddi desteği çekti. Bunun üzerine 2011 Kasım ayında UNESCO, Bali'de Dünya Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi ile ilgili düzenlenecek toplantı dışındaki tüm programlarını yıl sonuna kadar iptal etti.

## Yönetim

### Genel Konferans

Üye devletlerin temsilcilerinden oluşan Genel Konferans 1946-1953 yılları arasında her yıl toplanmışken 1954'ten bu yana iki yılda bir toplanmaktadır. Bugüne kadar ise 37 Genel Konferans toplanmıştır.

UNESCO'nun çalışma programlarını kabul eder ve bütçeyi belirler.

### Yürütme Konseyi

Genel Konferans'a katılan ve hükûmetlerince aday gösterilen temsilciler arasından dört yıl için seçilen UNESCO Yürütme Konseyi 58 üyeden oluşur.

### Sekreterlik

UNESCO Bayrağı
Genel Konferans tarafından altı yıl için seçilen bir Genel Direktör'ün yönetimi altında çalışan UNESCO Sekreterliği, eğitim, bilim, kültür ve iletişim bölümlerine ayrılmıştır.

Sekreterliğin başlıca görevi, iki yıllık UNESCO programlarının uygulanması için gerekli bütün teknik çalışmaları yapmak, tedbirleri almaktır.

1. Julian Huxley (1946-1948)
2. Jaime Torres Bodet (1948-1952)
3. John Wilkinson Taylor (1952-1953)
4. Luther Evans (1953-1958, ABD)
5. Vittorino Veronese (1958-1961)
6. René Maheu (1962-1974; vekâleten 1961)
7. Amadou Mahtar M'Bow (1974-1987)
8. Federico Mayor (1987-1999)
9. Koichiro Matsuura (1999-2009)
10. Irina Bokova (2009-2017)
11. Audrey Azoulay (2017-)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* UNESCO Türkiye Temsilciliği Resmi Sitesi
# Katalan Müzik Sarayı

Barselona'daki Katalan Müzik Sarayı ve Sant Pau Hastanesi Binaları| UNESCO Dünya Mirası |
| --- |
|  |
| Konum |  İspanya |
| Kriter | Kültürel: i, ii, iv |
| Referans | 804 |
| Tescil | 1997 (21. oturum) |
| Bölge | Avrupa ve Kuzey Amerika |

**Katalan Müzik Sarayı** (İspanyolca: *Palau de la Música Catalana*), Barselona'nın La Ribera semtinde bulunan konser salonu. 1997 yılında UNESCO Dünya Kültür Mirası listesine kabul edilen bu salon Katalan Rönesans Hareketi'nde (Renaixença) önemli bir yeri olan “Orfeo Catala Korosu” için inşa edilmiştir. 1905-1908 yılları arasında mimar Lluis Domenech i Montaner tarafından tamamlanan yapının finansmanı Katalan halkı ve zengin aileleri tarafından karşılanmıştır.

Binaya dışarıdan bakıldığında Gotik ve Art Nouveau elementler göze çarpar. Ön cephede mozaik-çiçek desenli kolonlar ile Beethoven, Bach, Wagner gibi klasik müziğin usta bestecilerinin büstleri yer alır. Bina Mağribi tarzda bir kule ile taçlandırılmıştır.

Dışı gibi Modernisme tarzındaki iç kısımda konser salonu ve sahne bir bütünlük içindedir ve ağırlıklı olarak cam, seramik gibi doğal ve sıra dışı malzemelerin kullanılması ile son derece özgün bir tasarıma sahiptir.

## Kaynakça
# Sant Pau Hastanesi

Barselona'daki Katalan Müzik Sarayı ve Sant Pau Hastanesi Binaları| UNESCO Dünya Mirası |
| --- |
|  |
| Konum |  İspanya |
| Kriter | Kültürel: i, ii, iv |
| Referans | 804 |
| Tescil | 1997 (21. oturum) |
| Bölge | Avrupa ve Kuzey Amerika |

Eski **Hospital de la Santa Creu i Sant Pau** (*Kutsal Haç ce Aziz Pavlus Hastanesi*), El Guinardó, Barselona, Katalonya, İspanya'da 1901-1930 yılları arasında Katalan modernist mimar Lluís Domènech i Montaner tarafından tasarlanmış bir komplekstir. Katalan Müzik Sarayı ile birlikte, UNESCO Dünya Mirası listesindedir.

## Kaynakça
# Joan Miró Vakıf Müzesi

**Joan Miró Vakıf Müzesi**, Joan Miro'nun modern sanat çalışmalarını sergilemek üzere kurulan müze.

Aynı zamanda sanat eğitimi alan öğrencilere burs sağlayan bir vakıftır. 1975 yılında Barselona'da kurulmuştur. Müze binası Josep Lluís Sert tarafından yapılmıştır.

## Kaynakça
# İspanya Meydanı, Barselona

İspanya Meydanı
Plaza de toros de las Arenas ile birlikte İspanya Meydanı
Venedik kuleleri
La Merce, bir havai havai fişek gösterisi sırasında
**İspanya Meydanı** (Katalanca: **Plaça d'Espanya**), Sants-Montjuïc bölgesinde düzenlenen 1929 Uluslararası Sergisi vesilesiyle inşa edilen meydan, Barselona'nın en önemli kavşaklarından birini oluşturur.

## Özellikleri

Şehrin en büyük meydanlarından biri olan birkaç ana caddenin birleşim yeri: Gran Via de les Corts Catalanes, Avinguda del Paral·lel, Carrer de la Creu Coberta ve Carrer de Tarragona ve Avinguda de la Reina boyunca Palau Nacional'a gidiyor. Katalonya'nın en iyi müzelerinden Museu Nacional d'Art de Catalunya'ya (MNAC) ev sahipliği yapan meydan, Josep Amargós tarafından tasarlanmıştır.

## Kaynakça
# Asturias Krallığı ve Oviedo Anıtları

Asturias Krallığı ve Oviedo Anıtları| UNESCO Dünya Mirası |
| --- |
|  |
| Konum |  İspanya |
| Kriter | Kültürel: i, ii, iv |
| Referans | 312 |
| Tescil | 1985 (9. oturum) |
| Uzatma | 1998 |
| Bölge | Avrupa ve Kuzey Amerika |

**Asturias Krallığı ve Oviedo Anıtları**, Asturias Krallığı sırasında inşa edilen bir dizi binadan oluşur. 1985 yılında "Asturias Krallığı Kiliseleri" adı altında UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edildi; 1998 yılında, bazı diğer yapıları da kapsayacak şekilde genişletildi.

## Anıtlar

Dünya Mirası ilan edilen anıtlar arasında aşağıdaki yapılar bulunmaktadır:

* La Foncalada
* San Julián de los Prados
* Santa María del Naranco
* San Miguel de Lillo
* Cámara Santa
* Santa Cristina de Lena
* San Salvador de Priesca Kilisesi

## Kaynakça
# Camino de Santiago

Santiago de Compostela Rotaları: Camino Francés ve Kuzey İspanya Rotaları| UNESCO Dünya Mirası |
| --- |
|  |
| Konum |  İspanya |
| Kriter | Kültürel: ii, iv, vi |
| Referans | 669 |
| Tescil | 1993 (17. oturum) |
| Bölge | Avrupa ve Kuzey Amerika |
| Koordinatlar |  |
|
UNESCO Dünya Mirası |
| Resmî ad | Fransa'daki Santiago de Compostela Yolu |
| Tür | Kültürel |
| Kriter | ii, iv, vi |
| Belirleme | 1998 (22. oturum) |
| Referans no. | 868 |
| Ülke |  Fransa |
|  |
|  |

**Camino de Santiago** (Latince: *Peregrinatio Compostellana*, Galiçyaca: *Camiño de Santiago*), ayrıca İngilizce olarak St. James Yolu, St. James'in Way, St. James's Rotası, St. James's Güzergâhı, Santiago de Compostela Yolu, ve Santiago Yolu olarak da bilinir, hacılık yolları olarak da bilinen bir güzergâhtır. İspanya'nın kuzeyindeki Galiçya'da, azizlerin medfun bulunduğu Santiago de Compostela Katedrali'ndeki Zebedi oğlu Yakup tapınağına giden, kutsal yollar olarak bilinen hac yollarından herhangi birinin adıdır. 1993 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir.

## Kaynakça
# Lugo'daki Antik Roma Surları

Lugo'daki Antik Roma Surları| UNESCO Dünya Mirası |
| --- |
|  |
| Konum |  İspanya |
| Kriter | Kültürel: iv |
| Referans | 987 |
| Tescil | 2000 (24. oturum) |
| Bölge | Avrupa ve Kuzey Amerika |

**Lugo'nun Roma surları** (İspanyolca, Galiçyaca: *Muralla Romana de Lugo*) 3. yüzyılda inşa edilmiş ve Galiçya'daki tarihi merkez Lugo'nun etrafında yer alan 2 kilometre uzanan bugün hala büyük ölçüde bozulmamış durumda bulunan surlardır. 2000 yılında UNESCO tarafından "Batı Avrupa'da geç Roma kalelerine en iyi örnek" tanımlamasıyla Dünya Mirası olarak ilan edildi. Surlar ayrıca 1921'den beri İspanyol anıt statüsünü (Bien de Interés Cultural) elinde tutmaktadır. 2007 yılında, Çin'in o zamanki Büyükelçisi Qiu Xiaoqi'nin katıldığı bir törenle surlar, Çin Seddi ile kardeş ilan edildi.

## Kaynakça
# Herkül Kulesi

Herkül Kulesi| UNESCO Dünya Mirası |
| --- |
|  |
| Konum |  İspanya |
| Kriter | Kültürel: iii |
| Referans | 1312 |
| Tescil | 2009 (33. oturum) |
| Bölge | Avrupa ve Kuzey Amerika |

**Herkül Kulesi** (Galiçyaca ve İspanyolca: *Torre de Hércules*), Galiçya'nın A Coruña kentinin 2.4 kilometre (1.5 mil) kuzeybatısındaki bir yarımadada yer alan bir antik Roma deniz feneridir. 20. yüzyıla kadar kulenin kendisi "Farum Brigantium" olarak biliniyordu. Yapı 55 metre (180 ft) boyundadır ve İspanya'nın Kuzey Atlantik sahillerine bakmaktadır. 1791 yılında yenilenen yapı yaklaşık 1900 yaşındadır ve hâlen kullanılan en eski Roma deniz feneridir.

Herkül Kulesi İspanya'nın Ulusal Anıtıdır ve 27 Haziran 2009'dan bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesinde yer almaktadır.

## Kaynakça
# Aragon'daki Müdeccen Mimarisi

Aragon'daki Müdeccen Mimarisi| UNESCO Dünya Mirası |
| --- |
| Teruel Katedrali'nin kubbesi |
| Konum |  İspanya |
| Kriter | Kültürel: iv |
| Referans | 378 |
| Tescil | 1986 (10. oturum) |
| Uzatma | 2001 |
| Bölge | Avrupa ve Kuzey Amerika |

**Aragon'daki Müdeccen Mimarisi**, Aragon (İspanya) merkezli bir estetik akımdır ve bu akımın uygulandığı bazı binalar UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir.

## Dünya Mirası Alanı

Utebo Kilisesi'nin kulesi.
1986 yılında, UNESCO, Teruel'deki bazı Müdeccen yapılarını Dünya Mirası olarak ilan etti, 2001 yılında bazı yapılar eklenerek miras alanı genişletildi:

| Kod
 | Ad
 | Konum
 | Yıl
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 378-001
 | Mediavillalı Meryem Katedrali'nin çatısı, kubbesi ve kulesi
 | Teruel
 | 1986
 |
| 378-002
 | San Pedro Kilisesi ve kulesi
 | Teruel
 | 1986
 |
| 378-003
 | San Martín Kilisesi ve kulesi
 | Teruel
 | 1986
 |
| 378-004
 | San Salvador Kilisesi Kulesi ve Kurtarıcı Kilisesi
 | Teruel
 | 1986
 |
| 378-005
 | Colegiata de Santa María'nın apsisi, manastırı ve kulesi
 | Calatayud
 | 2001
 |
| 378-006
 | Santa Tecla cemaat kilisesi
 | Cervera de la Cañada
 | 2001
 |
| 378-007
 | Meryem Ana Kilisesi
 | Tobed
 | 2001
 |
| 378-008
 | Aljafería Sarayı'nın Müdeccen kalıntıları
 | Zaragoza
 | 2001
 |
| 378-009
 | San Pablo cemaat kilisesi ve kulesi
 | Zaragoza
 | 2001
 |
| 378-010
 | La Seo kilisesi, kubbesi ve apsisi
 | Zaragoza
 | 2001
 |

## Kaynakça
# Pireneler

Orta Pireneler
**Pireneler** (İspanyolca : Pirineos; Fransızca : Pyrénées; Katalanca : Pirineus; Oksitanca : Pirenèus; Aragonca : Perinés; Baskça : Pirinioak), Güneybatı Avrupa'da Fransa ile İspanya sınırını da oluşturan dağ silsilesi. 430 km uzunluğuyla Fransa ile İber yarımadasını ayırır. Gascogne Körfezinden Lion Körfezine kadar uzanmaktadırlar. Bu dağlar ulaşım için bir engel değildir. Dağ, Fransa yönünde sarptır. Dağ derin vadilerle yarılmıştır.

## Coğrafya

Artouste gölüFiziksel olarak Pireneler bölgesi 3 bölüme ayrılmaktadır. Orta, Atlantik veya Batı ve Doğu. Orta Pireneler yüksek dorukların olduğu bölümdür;

* Aneto ya da Pic de Néthou 3,404 m Maladeta sırtında,
* Mont Posets 3,375 m ,
* Mont Perdu ya da Monte Perdido ya da Mont Perdut 3,355 m.

## Ulusal Parklar

* Aigüestortes i Estany de Sant Maurici Ulusal Parkı (İspanya)
* Ordesa y Monte Perdido Ulusal Parkı (İspanya)
* Pyrénées Ulusal Parkı (Fransa)

## Galeri

Uydudan Pirenelerden görünüm (NASA)
## Spor

Pireneler'in her iki tarafında da dağcılık ve kayak sporları yapılmaktadır. Ayrıca Tour de France ve La Vuelta a España gibi bisiklet sporları da yapılmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Abbaye de Belloc