Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# İzzeddin el-Kassam

| İzzeddin el-Kassam |
| --- |
|  |
| Doğum | 19 Aralık 1882(1882-12-19) Cebele, Beyrut Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu |
| Ölüm | 20 Kasım 1935 (52 yaşında) Filistin Mandası |
| Uğraş | İmam |
|  |

**İzzeddin el-Kassâm** (Arapça: عزّ الدين القسّام; tam adı **Muhammed İzzüddîn b. Abdilkādir b. Mustafâ el-Kassâm**; 1882, Cebele - 20 Kasım 1935), Britanya mandasındaki Filistin'in bağımsız ve İslâmî bir ülke olması için ilk harekete geçen Arap din alimi ve vaizdir.

## Yaşamı

Suriye'nin Lazkiye kasabasına bağlı Cebale köyünde doğdu. Ailesi son derece dindardı. Köy öğretmeni olan babası hayat görüşünün oluşmasında büyük rol oynamıştır. 14 yaşında köyünden ayrılarak Kahire'de El-Ezher Üniversitesi'ne kaydoldu. Çok geçmeden kendi çevresini oluşturdu. Daha sonra köyüne dönen el-Kassam köyün camisinde imamlık yapmaya başladı. Vaazlarında İslâmî dirilişin ancak öze dönerek sağlanacağını, emperyalizmin en büyük düşman olduğunu dile getirdi. Kassam'ın ünü giderek tüm Suriye'ye yayılmaya başladı.

Kassâm, İtalyanların Libya'ya saldırmasının ardından gösteriler düzenledi ve halkı silahlı mücadeleye davet etti. O, Osmanlı ordusu için gönüllü askerler ve aileleri için bağış toplamaya başladı. Trablusgarp'a gönüllü birliklerle gitmek için hazırlandı, ancak Balkan Savaşı'nın başlaması ve İtalyanlarla anlaşma yapılması nedeniyle geri döndü. I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla birlikte Kassâm, Osmanlı ordusunda savaşmak için başvurdu ve cephede garnizon imamı olarak görev yaptı. Ortadoğu'nun Osmanlı İmparatorluğu'ndan ayrılması meselesiyle ilgili olarak, Kassâm Cebele'ye döndü ve bir halk ordusu kurdu. Savaştan sonra, Fransızların Suriye'yi işgal etmeleri üzerine Ömer el-Baytâr ile birlikte direniş hareketini başlattı. Ancak Fransızlar tarafından idam edilmek istendiği için Filistin'e kaçtı ve Hayfa'ya yerleşti.

Filistin topraklarının Yahudi göçmenlerce satın alınmasına ya da işgal edilmesine şiddetle karşı çıktı. Hayfa'daki İslâmî bir okulda öğretmenlik yapmaya başladı ve Genç Müslümanlar Birliği'ne katıldı. Burada tesadüf eseri Filistin ulusal savaşına önderlik eden el-Fetih'in fikir babası Hacı Emin el-Hüseyni ile tanıştı. Ancak onun milliyetçi fikirlerinden uzaktı. Yıllar sonra Hacı Emin ve el-Kassam'ın fikir önderliğini yaptığı hareketler, Filistin Kurtuluş Örgütü ve HAMAS haline dönüştü ve birbirlerine rakip olmaya devam etti.

Şeyh İzzeddin el-Kassam, Fransız işgaline karşı direnmek amacıyla küçük askeri hücreler kurdu. Lübnan-Filistin sınırında gerilla savaşı başlattı.

El-Kassam'ın silahlı mücadelesi Filistin'de bir Yahudi devleti kurulmasını destekleyen İngiltere'yi rahatsız ediyordu. 1935 yılında el-Kassam bölgede dolaşırken 500 İngiliz askeri tarafından kuşatıldı ve öldürüldü.

## Mirası

Ölümünden sonra başlattığı isyanın başarısız olmasına karşın İzzeddin el-Kassam bir efsane haline gelmiştir. Cenazesi binlerce insanın katılımıyla devasa bir ulusal bütünlük gösterisine dönüşmüştür.

HAMAS'ın İzzeddin el-Kassam Tugayları onun adı verilmiştir. Yine HAMAS'ın kullandığı Kassam roketleri adını kendisinden almaktadır.

## Kaynakça

* Erdin, Murat (1999). *Hizbullah ve Hamas*. İstanbul: Sarmal Yayınevi. ISBN 975-8304-33-X.
# Abdülaziz er-Rantisi

Abdülaziz el-Rantisi
**Abdülaziz el-Rantisi** Arapça: عبد العزيز الرنتيسي, 23 Ekim 1947 - 17 Nisan 2004), Hamas üyesi, Filistinli devlet adamı. Gazze İslam Üniversitesi'nde okuduktan sonra eğitimine Mısır'da devam eden Rantisi'nin mesleği çocuk doktorluğudur.

Abdülaziz el-Rantisi 23 Ekim 1947'de Yafa yakınlarındaki Yebna köyünde dünyaya geldi. Zengin bir ailenin çocuğu olan Rantisi, 1948 Arap-İsrail Savaşı sebebiyle henüz 6 aylık bir bebek iken ailesi ile birlikte Gazze'deki Han Yunus Mülteci Kampına yerleşmek zorunda kaldı. 1956'da 9 yaşındayken dayısı Han Yunus'ta İsrail askerleri tarafından öldürüldü.

11 kişilik ailesinin geçimine katkıda bulunmak amacıyla küçük yaşından itibaren okuldan arta kalan zamanlarında çalışmaya başladı. 1970'te Mısır'da Tıp fakültesini başarıyla bitirerek doktor oldu. 1976'da Gazze'ye dönerek Han Yunus hastanesinde çalışmaya başladı. 1987'de Hamas'ı kuran yedi kişilik kadro içererisinde yer aldı. İsrail tarafından birkaç kez cezaevine gönderilen Abdülaziz Rantisi, Filistinlilerin 1992'de İsrail'e ilk başkaldırıları (birinci İntifada) sırasında Güney Lübnan'a sürülmüştür. Ahmed Yasin'in İsrail helikopterinin saldırısında ölümünden sonra Hamas'ın Gazze'deki liderliğine Rantisi getirilmiştir. Evli olup 6 çocuğu bulunan Abdül-Aziz ar-Rantisi İsrail helikopterlerinin Gazze'de, aracına düzenlediği füze saldırısında 17 Nisan 2004'te öldü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* interview with Rantissi Kul al-Arab (newspaper), 9 Ocak 1998 (the source for some of the information in this article)
* What the doctor orders – Interview by Amira Hass1 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Haaretz)
# Ramazan Şallah

| Ramazan Şallah |
| --- |
| Ramazan Şallah (2016) |
| Doğum | Ramazan Abdullah Muhammad Şallah 1 Şubat 1958 Şucaiyye |
| Ölüm | 6 Haziran 2020 (62 yaşında) Beyrut, Lübnan |
| Defin yeri | Suriye |
| Siyasi parti | Filistin İslami Cihat Örgütü |
|  |

**Ramazan Abdullah Muhammad Şallah** (Arapça: رمضان عبد الله محمد شلح; 1 Şubat 1958 - 6 Haziran 2020), Filistin İslâmi Cihat örgütünün kurucusu, 1995'te öldürülen Fethi Şikaki'nin genel sekreterliğini yaptı. 24 Şubat 2006'da Şallah ve diğer FİC üyesi Abdülaziz Avda, FBI'ın Most Wanted Terrorists ("En Çok Aranan Teröristler") listesinde yer almaktadır.Kanser tedavisi gören Ramazan Şallah 6 Haziran 2020'de öldü.
# Yıpratma savaşı

**Yıpratma savaşı** (soluklu yıpratma), düşmanı sürekli personel ve malzeme kayıpları verdirmek suretiyle çökme noktasına kadar yıpratarak savaşı kazanma girişimlerinden oluşan askerî bir stratejidir. Savaş genellikle daha fazla kaynağa sahip olan taraf tarafından kazanılır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Murray, Nicholas: Attrition Warfare 18 Mart 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., in: 1914-1918-online. International Encyclopedia of the First World War30 Aralık 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
# Ahmed Yasin

| Ahmed Yasin |
| --- |
| Ahmed Yasin |
| Doğum | 1937 Filistin |
| Ölüm | 22 Mart 2004 (67 yaşında) Gazze |
| Eğitim | Lise, El-Ezher Üniversitesi |
| Uğraş | İmam, Öğretmen, Siyasetçi,
Hamas'ın kurucu lideri |
|  |

**Ahmed İsmail Hasan Yasin** (Arapça: الشيخ أحمد إسماعيل ياسين‎) (1937, El Cura - 22 Mart 2004, Gazze), doktor Abdülaziz El Rantisi ile birlikte Filistin'in bağımsızlığı için mücadele veren Hamas'ın kurucusudur. İsrail'in düzenlediği bir helikopter saldırısında yoldan geçen birçok sivil ile beraber öldürülmüştür.

## Yaşamı

Yasin, Filistin'in Britanya Mandası olarak yönetildiği dönemde Askalan yakınlarındaki küçük bir köy olan El-Cura'da doğdu. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Filistin pasaportuna göre 1 Ocak 1929'da doğmuştur. Ancak kendisi 1938'de doğduğunu iddia etmiştir. Henüz 3 yaşında iken, babası Abdullah Yasin'i kaybetti. İsrail'in kurulmasının ardından yaşanan 1948 Arap-İsrail Savaşı'nın ardından o da binlerce Filistinli gibi mülteci konumuna düştü ve Gazze Şeridi'ndeki Curat Şams bölgesine sığındı.

1952 yılında bir yüzme faaliyeti sırasında kafasının üzerine düştü ve boyun kemiği kırıldı. Boynundan aşağısı felç oldu. Lise eğitiminin ardından Kahire'deki El-Ezher Üniversitesi'ne gitti ve burada Müslüman Kardeşler'e katıldı.

Daha sonra Gazze'ye döndü ve öğretmenlik yapmaya, aynı zamanda camilerde vaazlar vermeye başladı. Hızla ünlenen Yasin, Gazze İslâm Enstitüsü'nün başına getirildi. Bu dönemde evlendi ve 11 çocuğu oldu. Müslüman Kardeşler'in Filistin koluyla ilişkiye geçti. 1987'de İntifada hareketi sırasında Abdülaziz el-Rantisi ile Müslüman Kardeşler'in Filistin Kanadı'nı kurdu ve ruhani lideri oldu. Kurduğu Hamas örgütü, yaptığı faaliyetler nedeniyle İsrail'de bir nefret figürü haline geldi.

18 Mayıs 1989'da İsrail Güvenlik Güçleri tarafından tutuklandı. Bu dönemde işkenceye uğradı, dört gün süreyle tahta bir sandalyeye bağlı olarak oturtuldu ve uyuması engellendi. Daha sonra Ramallah Cezaevine gönderildi. Sekiz yıl hapiste kaldıktan sonra Eylül 1997'de Ürdün'de yakalanan iki Mossad ajanıyla takas edilerek serbest bırakıldı. Amman'da El Hüseyin Tıp Merkezi'nde Kral Hüseyin tarafından tedavi ettirildikten sonra Gazze'ye döndü.

6 Eylül 2003 tarihinde İsrail Hava Kuvvetleri'ne mensup bir F-16 Gazze'de bir binaya füze saldırısında bulundu. Yasin saldırı sırasında binadaydı ancak kurtulmayı başardı. İsrailli yetkililer daha sonradan saldırının hedefinin Yasin olduğunu doğruladılar.

## Suikast

Ahmed Yasin 22 Mart 2004 tarihinde İsrail saldırısıyla öldürüldü. Sabahın erken saatlerinde namazdan dönerken bir İsrail helikopteri Yasin ve iki korumasının üzerine füze attı. Yasin ve korumaları, çevreden geçmekte olan dokuz kişiyle birlikte olay yerinde öldü. İddialara göre aralarında Yasin'in iki oğlunun da olduğu ondan fazla kişi de saldırıda yaralandı. Yasin'in yerine Abdülaziz El Rantisi Gazze Şeridi'nde HAMAS'ın yeni lideri oldu ancak Rantisi de 17 Nisan 2004 tarihinde İsrail tarafından öldürüldü.

## Kaynakça

* Erdin, Murat (1999). *Hizbullah ve Hamas*. İstanbul: Sarmal Yayınevi. ISBN 975-8304-33-X.
# Entebbe Operasyonu

Operasyondan sonra Sayeret Matkal'dan İsrail komandoları
**Entebbe Operasyonu** (*Entebbe Baskını*), 3 ve 4 Temmuz 1976 günü, Filistin Kurtuluş Örgütü'ne bağlı militanların, Tel Aviv-Paris seferini yapmakta olan "Air France Flight 139" sefer sayılı Air France uçağını, Uganda'nın Entebbe Uluslararası Havalimanı'na indirmeleri ve İsrail'in beklenmedik bir operasyonla 1 saat içinde tüm militanları ölü olarak ele geçirmesi ile sonuçlanan askerî operasyondur. Operasyon sonucu üç rehine öldü, beş İsrail askeri ise yaralandı. Dördüncü bir rehine ise Uganda Ordusu'na ait askerler tarafından yakınlardaki bir hastanede öldürüldü. Operasyonda ölen tek İsrail askeri, operasyonun yöneten komutan, sonradan İsrail başbakanı olan Benjamin Netanyahu'nun ağabeyi Yonathan Netanyahu'dur.

Hava korsanlarının Yahudi olmayan yolcuları serbest bırakmaları ve hapisteki Filistinli gerillaları salıvermeleri için kendilerine 48 saat süre vermeleri üzerine, İsrail zaman kazanmak amacıyla müzakerelere başlamayı kabul etti. Bu arada İsrail Ordusu'nun en seçme 200 askeri hazırlanarak, gizli bir şekilde Uganda'ya doğru yola çıktı. İsrail Hükûmeti'nin baskın planından, ancak uçaklar yola çıktıktan sonra haberi oldu. Gece yarısı saatlerinde Entebbe Havaalanı'na inen askerlerin, rehineleri kurtarmaları, 7 militanı öldürmeleri sadece 58 dakika sürdü.

İsrailli komandolar 45 Ugandalı askeri öldürdü ve Uganda'nın MiG-17 ve MiG-21'den oluşan 11 savaş uçağını havaalanında iken imha etti. Uganda'daki operasyon süresince İsrail, komşu ülke Kenya'dan destek aldı. O dönemki Uganda Cumhurbaşkanı İdi Amin, daha sonra Uganda ordusuna Uganda'da yaşayan tüm Kenyalıları öldürme emri verdi, bu da 245 Kenyalının ölümüne ve yaklaşık 3.000 Kenyalının Uganda'dan kaçmasına yol açtı.

## Sinemada operasyon

Olay birçok filmde işlenmiş ve konu edilmiştir. Ayrıca "Air France Flight AF139" sefer sayılı uçağın kaçırılması ve sonrasındaki operasyon hakkında "Operation Thunderbolt: Entebbe" adlı belgesel çekilmiştir.

* *Victory At Entebbe* (1976): Anthony Hopkins, Burt Lancaster, Elizabeth Taylor ve Richard Dreyfuss, Yönetmen: Marvin J. Chomsky
* *Raid on Entebbe* (1977): Peter Finch, Horst Buchholz, Charles Bronson, Yaphet Kotto ve James Woods, Yönetmen: Irvin Kershner, Yapımcı: Edgar J. Scherick
* *The Delta Force* (1986) is a fictional story strongly patterned after Operation Entebbe.
* *Mivtsa Yonatan* (İngilizce ismi: Operation Thunderbolt) (1977): Yehoram Gaon, Sybil Danning, Klaus Kinski. Yönetmen: Menahem Golan
* *Operation Thunderbolt: Entebbe (2000)*

## Notlar

## Dış bağlantılar

* isayeret.com (İngilizce)
* BBC Article and Videos - 4 July 1976: Israelis rescue Entebbe hostages (BBC) 29 Ocak 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
# Hüseyin-McMahon Yazışmaları

Henry McMahon
Hüseyin bin Ali
**McMahon-Hüseyin Yazışmaları**, İngiltere'nin Mısır Valisi Henry McMahon ile Hicaz Emiri Şerif Hüseyin bin Ali arasındaki mektup değiş tokuşudur ve I. Dünya Savaşı sırasında, Osmanlı topraklarının paylaşılması konusunda yapılmış gizli görüşmelerden biridir.

## Yazışmaların içeriği

İngiltere tarafından Araplara, Osmanlı Devleti ile savaşmaları halinde bağımsız bir Arap Krallığı kurulacağı vadedilmiştir. 24 Ekim 1915'te Sir Henry McMahon, Şerif Hüseyin bin Ali'nin mektubuna cevaben şunları vurgulamıştır.
"Mersin ve Hatay sancaklarıyla; Şam, Humus, Hama ve Halep sancaklarının batısında bulunan Suriye vilayetinin parçalarının halis Arap olduğu söylenemez. Dolayısıyla önerilen hat sınırlardan çıkarılmalıdır. Yukarıda belirtilen değişikliklerle ve Arap önderlerle olan anlaşmalarımızı peşin hükme tâbi tutmamak koşuluyla bu hat ve sınırları kabulleniriz. Bu değişiklikler doğrultusunda Büyük Britanya, Mekke Şerifi’nin önermiş olduğu hat ve hudutlar içindeki bölgelerde, müttefiki Fransa’nın çıkarlarını da gözeterek, Arapların bağımsızlığını tanımaya ve desteklemeye hazırdır."

## Yazışmalar sonrası

Ancak savaş sonrasında bu mektuplarda anlaşılan hususlar yerine getirilmemiştir. İngiltere önce bunu Şam, Humus, Hama ve Halep çizgisinin batısında kalan bölgenin halkının tamamen Arap olmaması nedeniyle verilemeyeceğini bildirmiştir. Aslında İngiltere'nin bölge toprakları konusunda Fransızlarla Sykes-Picot Anlaşması'nı yaparak gizli bir paylaşım içinde olduğu Sovyet Devrimi sonrası ifşa edilmiştir. 1917'deki Balfour Deklarasyonu ise bölgeye ilişkin Yahudilere verilmiş bir diğer vaat olmuştur. Şerif Hüseyin'e karşı ayaklanan Suudilere verilen destek sonrası Şerif Hüseyin saf dışı bırakılmış ve Büyük Arap Krallığı isteğinden uzaklaşmıştır.

## Kaynakça
# İsrail Bağımsızlık Bildirgesi

Bağımsızlığın ilan edildiği gün Eliahu Epstein, Harry S. Truman'a, devletin "Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 29 Kasım 1947 kararında onayladığı sınırlar dahilinde" ilan edildiğini yazdı.
14 Mayıs 1948 tarihinde açıklanan **İsrail Bağımsızlık Bildirgesi** (İbranice: הכרזת העצמאות‎, Hakhrazat HaAtzma'ut veya İbranice: מגילת העצמאות‎ Megilat HaAtzma'ut) İngiliz Mandası'nın sonlandığı günde, yeni bağımsız İsrail devletini resmi olarak beyan etmiştir. Bildirgeyi David Ben-Gurion okumuştur ve kendisi de yeni ülkenin ilk başbakanı olmuştur. Bağımsızlık bildirgesinin imzalandığı gün olan 5 İyar İsrail'de bayram olarak kutlanır.

## Kaynakça
# Şarm eş-Şeyh Memorandumu

**Şarm el Şeyh Memorandumu**, 4 Eylül 1999'da İsrail Başbakanı Ehud Barak ile FKÖ Lideri Yaser Arafat tarafından Mısır'ın Şarm El-Şeyh kentinde ABD gözlemciliğinde imzalanan memorandum.

## Memorandumun arka planı ve imzalanması

Wye Nehri Memorandumu'nda İsrail ve Filistin Ulusal Otoritesi taraflarının üzerinde anlaştıkları konuların gerçekleştirilmesi için bir takvim oluşturmuşlardı. Ancak, her iki tarafın da bu takvimi takip etmemesi üzerine yeni bir takvimin oluşturulmasına ihtiyaç duyuldu. Bu amaçla İsrail'in yeni seçilen başkanı Ehud Barak ile Yaser Arafat, Mısır'da bir araya geldiler. 4 Eylül 1999 tarihinde imzalanan antlaşma ile taraflar, 1993'te imzalanan Oslo I'i izleyerek tüm antlaşmaların gereklerine uyacaklarına tekrar taahhüt ettiler.

Antlaşmada en önemli konu ise müzakerelerdeki ara dönemin bir an önce sona erdirilmesi ve nihai statü görüşmelerine geçilmesiydi. 1993 Oslo I'de oluşturulan takvime göre nihai statü görüşmeleri için verilen süre, 4 Mayıs 1999 tarihinde bitmekteydi. Bu tarihin aşılması nedeniyle Şarm el Şeyh Memorandumu'nda verilen süre 13 Mart 2000 tarihine kadar uzatıldı ve taraflar bu tarihe kadar bir taslak oluşturmaya çağrıldılar. Bu çağrıya dayanarak ABD, Kasım 1999'da Temmuz 2000'e kadar yapılan çalışma toplantılarına kolaylaştırıcı bir rol üstlenerek katıldı. Amaç, nihai statü antlaşmasına ön hazırlık olan taslağı mayıs ayı itibarıyla bitirmek ve böylece Şarm El-Şeyh'te belirtilen takvimi yerine getirmekti.

## Memorandum sonrası

ABD, çatışmalar sebebiyle aksayarak devam eden toplantıların sonuçlanabilmesi çaba harcamaktaydı. Başkan Bill Clinton, İsrail-Filistin Barış Antlaşması'nı Kasım 2000 tarihinde sona erecek çalışma toplantılarına ve birtakım sorun ve gecikmelere rağmen, nihai statünün görüşüleceği bir zirvenin toplanılması için yeterli gördü ve tarafları Camp David Zirvesi'ne davet etti.

Bu memorandum İsraillilerin Batı Şeria'da yeniden yayılmasına olanak tanıyan, önemli ara dönem konuları gündeme getirmesi, en önemlisi ise
sürekli yerleşim konusunda bir "çerçeve anlaşması" ve kapsamlı bir İsrail-Filistin barış anlaşması yapılması için kesin bir zaman belirlenmesini sağlamıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Full text of the Memorandum 10 Mayıs 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
	+ Speeches at the Signing of the Sharm el-Sheikh Memorandum 17 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
	+ Map for the first Israeli redeployment after the Sharm al-Sheikh Agreement 17 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
	+ Map for the second Israeli redeployment after the Sharm al-Sheikh Agreement 17 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Full text from Palestine-UN.org 29 Kasım 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Lübnan Kuvvetleri

| Lübnan Kuvvetleri القوات اللبنانية |
| --- |
| Genel Başkan | Samir Caca |
| Kurucu | Beşir Cümeyyil |
| Kuruluş tarihi | 1976 |
| Merkez | Beyrut, Lübnan |
| İdeoloji | Hristiyan demokrasi Liberal muhafazakarlık Lübnan milliyetçiliği |
| Siyasi pozisyon | Sağ |
| Ulusal üyelik | 14 Mart İttifakı |
| Uluslararası üyelik | Uluslararası Demokrat Birliği |
| Parlamento | 19 / 128 |
| İnternet sitesi |
| lebanese-forces.com |

**Lübnan Kuvvetleri** (Arapça: االقوات اللبنانية‎‎‎‎, *El-Kuvvet El-Lübnaniye*), Lübnan'da bulunan bir siyasi partidir. Parti ilk olarak 1976 yılında Lübnan İç Savaşı'nda Hristiyan bir milis gücü olarak kurulmuş olup savaş sırasında FKÖ ve Suriye Ordusu'na karşı savaşmıştır. İç Savaş sona erdikten sonra parti Suriye etkisindeki hükûmet tarafından yasaklandı. 2005 Sedir Devrimi'nin ardından tekrar siyasi bir güç olarak dönmüştür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmî site
# Arap Yüksek Komitesi

Arap Yüksek Komitesi üyeleri (1936). Sağdan sola: Ragıp el-Neşaşibi, Emin el-Hüseynî, Ahmed Hilmi Paşa, Abdüllatif Bey Es-Saleh, Alfred Roke
**Arap Yüksek Komitesi** (Arapça: اللجنة العربية العليا) veya **Yüksek Ulusal Komite**, Filistin Mandası'nda Filistinli Arapların merkezi siyasi organıydı. 25 Nisan 1936 tarihinde Kudüs Müftüsü Hac Emin el-Hüseynî'nin inisiyatifiyle kuruldu ve müftünün başkanlığında Filistinli Arap aşiretlerinin ve siyasi partilerin liderlerinden oluşmaktaydı. Komite, bir İngiliz yetkilinin suikastından sonra Eylül 1937 tarihinde Britanya Manda Yönetimi tarafından yasadışı ilan edildi.

Aynı ismi taşıyan bir komite 1945'te Arap Birliği tarafından yeniden kuruldu, ancak 1948 Arap-İsrail Savaşı sırasında etkisiz kalınca gözden düştü. 1948'de Filistin Umum Hükûmeti'nin kurulmasıyla Mısır ve Arap Birliği tarafından faaliyetleri durduruldu ve her ikisi de Ürdün tarafından yasaklandı.

## Kaynakça

## Bibliyografi

* Khalaf, Issa (1991). *Politics in Palestine: Arab Factionalism and Social Disintegration, 1939-1948*. SUNY Press. 0-7914-0707-1
* Levenberg, Haim (1993). *Military Preparations of the Arab Community in Palestine: 1945-1948*. London: Routledge. 0-7146-3439-5
* David Tal (2004) "Israel-Arab War, 1948 -1949/ Armistices" Routledge 0-7146-5275-X
* Sayigh, Yezid (2000). *Armed Struggle and the Search for State: The Palestinian National Movement, 1949-1993*. Oxford: Oxford University Press. 0-19-829643-6
* Segev, Tom. *One Palestine, Complete: Jews and Arabs Under the British Mandate*. Trans. Haim Watzman. New York: Henry Holt and Company, 2001. 0-316-64859-0
# Arap Kurtuluş Ordusu

| Arap Kurtuluş Ordusu |
| --- |
|  |
|  |
| Kuruluş | 1947-1948 |
| Lider(ler) | Fevzi el-Kavukçu |
| Etkin bölgeler | Filistin |
| İdeoloji | Arap milliyetçiliği Pan-Arabizm Antisiyonizm |
| Büyüklük | 6,000 (1948) |

**Arap Kurtuluş Ordusu** (Arapça: جيش الإنقاذ العربي *Ceyş-ul İnkad el-Arabi*), Fevzi el-Kavukçu liderliğinde Arap ülkelerinden gönüllü bir orduydu. 1948 Arap-İsrail Savaşı'nda Arapların safında savaşmış olup asıl olarak Arap Birliği tarafından Arap Yüksek Komitesi'nin Kutsal Cihat Ordusu'na karşı olarak kuruldu.

İstihdam için hedef rakam 10.000 idi, ancak Mart 1948'in ortalarında, orduya katılacak gönüllü sayısı ancak yaklaşık 6.000'e ulaşmıştı ve bu rakamın çok ötesinde bir artış göstermedi. Başta Suriyeliler, Lübnanlılar, Filistinliler ve birkaç yüz Iraklı, Ürdünlü, Boşnak, Mısır'dan Müslüman Kardeşler ve Çerkesler yer alıyordu. Ayrıca birkaç Alman, Türk ve İngiliz de yer almaktaydı.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Arap Kurtuluş Ordusu ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Güney Lübnan Ordusu

| Güney Lübnan Ordusu جيش لبنان الجنوبي |
| --- |
|  |
| Kuruluş | 1976-2000 |
| Lider(ler) | Saad Haddad, Antoine Lahad |
| Etkin bölgeler | Güney Lübnan |
| Büyüklük | 2,700-3,000 |

**Güney Lübnan Ordusu** (Arapça: جيش لبنان الجنوبي‎‎ *Ceyş Lübnan el-Cenubi*), Lübnan İç Savaşı sırasında Özgür Lübnan Ordusu'ndan ayrılarak kurulan bir Lübnanlı Hristiyan milis örgütü idi. 1979'dan sonra örgüt Saad Haddad'ın yönetimindeki Güney Lübnan'da faaliyet göstermiştir. Örgüt Güney Lübnan çatışmalarında İsrail tarafından FKÖ ve Hizbullah'a karşı desteklenmiştir. 2000'den sonra örgüt siyasi bir güç olarak faaliyet göstermektedir.

## Kaynakça
# Kara El

**Kara El** (Sırpça: *Црна рука / Crna Ruka*), asıl adı (Sırpça: *Уједињење или смрт / Ujedinjenje ili smrt*) **Birlik ya da Ölüm**, 20. yüzyılın başlarında, Sırbistan dışında yaşayan Sırpların Habsburg ve Osmanlı egemenliğinden kurtulmasını sağlamak amacıyla mücadele eden gizli Sırp örgüt. Avusturya arşidükü Franz Ferdinand'ın ölümüyle sonuçlanan suikastı (1914) düzenleyerek I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesinde etkili olmuştur.

1911'de Albay Dragutin Dimitriyeviç'in kurduğu derneğin üyeleri, çoğunlukla subaylarla devlet görevlilerinden oluşuyordu. Merkezi Belgrad'daydı. 1912-1913'teki Balkan Savaşları'ndan önce Makedonya'da silahlı çeteler örgütledi, Bosna'da devrimci hücrelerden oluşan bir ağ kurdu. Sırbistan'da orduya egemen oldu ve memurları terör yoluyla sindirerek hükûmeti büyük ölçüde etkisi altına aldı. Gitgide güçlenerek hükûmetle boy ölçüşebilir duruma geldi. Sürgündeki Sırp ordusunun başkomutanı Prens Aleksandar, bu güçlü rakipten kurtulmak için 1917'de Selanik'te Kara El önderlerini gerçekliği kuşkulu suçlamalarla mahkeme önüne çıkardı. Aralarında Dimitriyeviç'in de bulunduğu üç kişi idam edildi, 200'ü aşkın üyesi hapsedildi.
# Kara Eylül

**Kara Eylül**, 1971'de Ürdün'ün Filistin Kurtuluş Örgütünü Ürdün'den çıkarmasından sonra El Fetih'in içinde kurulan silahlı grubun adı.

1972 Münih Olimpiyatları'nda on bir İsrailli sporcuyu rehin alarak adını duyurdu. Olimpiyat tarihini kana bulayan bu olay Federal Alman polisinin havaalanında düzenlediği operasyonla sonuçlandı. Operasyon sonunda tüm rehineler ve Filistinli bazı militanlar öldü.

Örgüt; adını, 1967 savaşı öncesi toplam sayısı 1.300.000'e ulaşan ve Ürdün'e sığınan Filistinli mültecilerden tedirgin olan Kral Hüseyin Filistinlilerle Kral Hüseyin'in kuvvetleri arasında tarihe Kara Eylül Olayları olarak geçecek çatışmalardan almıştır.

Münih'teki intikamı almak ve sorumlularını öldürmek için Mossad eğitimli İsrailli bir grup, Avrupa'da birçok kanlı eylemlerde bulunmuştur. Bu hikâye *Münih* adlı filmle anlatılmıştır.