Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Adafruit Industries

Adafruit Industries, LLC|  |
| New York'daki Adafruit ofisi |
| Endüstri | Açık kaynak donanım |
| Kuruluş | 2005 |
| Kurucu | Limor Fried |
| Genel merkezi | New York (SoHo, Manhattan), New York, Amerika Birleşik Devletleri |
| Gelir | US$45 milyon (2016) |
| Çalışan sayısı | 105 |
| Web sitesi | adafruit.com |

**Adafruit Industries,** New York City merkezli açık kaynak donanım şirketidir. 2005 yılında Limor Fried tarafından kurulmuştur. Şirket; açık kaynaklı elektronik ürün, bileşen, araç ve aksesuarları geliştirir, üretir ve satar. Şirket ayrıca elektronik, teknoloji ve yazılım konularının eğitimi için canlı ve önceden kaydedilmiş videolu içerikler hazırlar.

## Tarihçe

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde öğrenci olan Limor Fried, 2005 yılında web sitesinde kendi tasarladığı elektronik kitleri satmaya başladı. Daha sonra New York'a taşındı ve Adafruit Industries'i kurdu.

2010 yılında Adafruit, Microsoft'un Kinect'ini hackleyerek hareket algılama yeteneklerini diğer projeler için kullanılabilir hale getirene 1000 dolarlık para ödülü teklif etti. Bu ödül, Microsoft'un kurcalama konusundaki endişelerinin ardından 2.000 dolara ve daha sonra 3.000 dolara çıkarıldı.

## Firma İsmi

Adafruit ismi, Fried'in bilgisayar bilimi öncüsü Ada Lovelace'dan esinlenen çevrimiçi lakabı "Ladyada"'dan gelmektedir. Şirketin hedefi, daha fazla insanı teknoloji, bilim ve mühendislik alanlarına dahil etmektir.

## Ürünler

Adafruit M0 Proto Geliştirme Kurulu
Adafruit, Raspberry Pi gibi üçüncü taraf bileşenleri ve geliştirme kartlarının yanı sıra kendi ürettiği eğitim ve hobi amaçlı katları satar. 2016 yılında şirket, Atmel ATmega32u4 mikro denetleyicisi ve çeşitli sensörleri içeren bir kart olan Circuit Playground'ı ve ardından 2017'de daha güçlü Atmel SAMD21 tabanlı Circuit Playground Express'i piyasaya sürdü. 2017'de Adafruit Industries'in en çok satan ürünü Circuit Playground Express oldu.

## YouTube'daki varlık

Adafruit Industries, çevrimiçi video paylaşım sitesi YouTube'da büyük bir kanala sahiptir. Kanal 2 Nisan 2006 tarihinden beri aktiftir. Şirket, Ağustos 2015'te 100.000 aboneyi aştığı için YouTube Gümüş Oynat Düğmesi ile ödüllendirildi. Kanalın Ekim 2022 itibarıyla toplam 420.000 abonesi vardır. Adafruit, çoğu ürünlerinden birini öne çıkaran, tamamı elektronikle ilgili farklı türde videolar oluşturur. Kanalda her hafta birkaç canlı şov yayınlanmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Digi-key
* Element 14
* Sparkfun Electronics

## Kaynakça
# BSD lisansları

BSD lisans logosu
**BSD lisansları** izin veren özgür yazılım lisansları ailesidir. Lisans ilk kez aynı isimdeki bir Unix benzeri işletim sistemi olan Berkeley Software Distribution (BSD) tarafından kullanıldı.

BSD'nin ilk sahipleri Regents of the University of California'dır, çünkü BSD ilk defa Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'de yazılmıştır. Lisansın ilk versiyonu daha sonra gözden geçirilmiş ve sonuç olarak çıkan lisanslara değiştirilmiş BSD lisansları denmiştir.

Lisansın iki farklı biçimi,
ilki Yeni BSD Lisansı/Değiştirilmiş BSD Lisansı, ve ikincisi
Sadeleştirilmiş BSD Lisansı/FreeBSD Lisansı Özgür Yazılım Vakfı tarafından GPL-uyumlu özgür yazılım lisansı olarak kabul edilmiş ve Open Source Initiative tarafından da açık kaynak lisansı olarak incelenmiş ve orijinal lisans FSF tarafından özgür yazılım lisansı olarak kabul edilmişse de GPL ile uyumlu olmadığı belirtilmiştir, açık kaynak lisansı olarak kabul edilmemiştir.

## Kullanım Koşulları

Kullanılan orijinal BSD lisansı yanında ayrıca, "BSD Lisansı" olarak adlandıran birçok türde lisanslar mevcuttur. Günümüzdeki BSD lisansi 3 maddeden oluşmaktadır. Ama asıl lisans 4 maddeden oluşmaktaydı.

## Dış bağlantılar

* Marshall Kirk McKusick, *Twenty Years of Berkeley Unix: From AT&T-Owned to Freely Redistributable*, in: Open Sources: Voices from the Open Source Revolution, O'Reilly 199914 Eylül 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* BSD License Definition12 Haziran 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – by The Linux Information Project (LINFO)

## Kaynakça
# Elektronik devre

Elektronik bir devre
**Elektronik devreler**; direnç, diyot, transistör, pil yatağı, kondansatör ve indüktör gibi devre elemanlarının birbirlerine bağlanmasıyla oluşturulan düzeneklerdir. Elektronik cihazların yapısında yer alırlar. Bir elektronik cihaz birçok elektronik devreyi bir arada bulundurabilir.

Bir tümleşik devre genellikle çok sayıda elektronik devrenin bir araya gelmesinden oluşur.

## Çeşitleri

Yapım itibarıyla iki çeşit devre vardır:

* Analog devreler
* Sayısal devreler
# Mekatronik

Mekatroniğin diğer mühendislik dallarıyla ilişkisi.
**Mekatronik**, mekanik ve elektronik kelimelerinin uygun bir şekilde birleştirilmesinden oluşmuştur ve ilk kez 1969 yılında Japon Yasukawa Elektrik Şirketi'nden bir mühendis makine ve elektronik mühendisliği alanlarının birleşmesi anlamında "**mekatronik**" kelimesini kullanmıştır.Mekatronik kelimesi aynı zamanda Avrupa Kıtası'nda da yıllardır kullanılmaktadır. Her ne kadar Amerika ve İngiltere'de ayrı bir çalışma ve uygulama alanı olarak kabulü yavaş gerçekleşse de, lisans, yüksek lisans ve doktora seviyesinde açılmakta olan ders sayısındaki artış, mekatroniğin bütün dünyada ayrı bir disiplin olarak kabul edildiğinin bir göstergesidir. Mekatronik, makine, elektronik, yazılım ve kontrol mühendisliğine dayanan, çok kontrollü bir mühendislik dalıdır. Gelişen teknolojiye bağlı olarak birçok alan ve sektörle bağlantılı olan **mekatronik** hemen her evin içinde kullanılan elektronik cihazların üretiminde kullanılmaktadır.

Mekanik ve elektronik bileşenlerden oluşan, verileri algılayıcıları (sensörler) yardımıyla çevre ortamdan algılayan, toplamış olduğu bu verileri kontrol donanımları (mikroişlemciler vs.) ve hafızasındaki yazılımlar marifetiyle yorumlayan ve gerekli kararları alabilen, tahrik elemanları (aktüatörler) ile de gerekli tepkileri veren tüm makineler, cihazlar ve sistemler birer mekatronik sistemlerdir.

Algılayabilen, ölçebilen, karar verebilen ve bu karar yönünde hareket edebilen otomatik makineler (yani mekatronik sistemler) savunma sanayiinde, güvenlik sistemlerinde, makine sanayinde, endüstriyel otomasyon sistemlerinde, tıpta, tarımda, bankacılıkta, madencilikte ve birçok alanda kullanılmakta ve her geçen gün kullanım alanı artmaktadır.

Günümüzde yaygın olarak kullanılan CNC makineler, gece görüş sistemleri, mayın tarama robotları, otomatik stoklama sistemleri, fotoğraf makineleri, videolar, bankamatikler gibi sistemler ve ürünler birer mekatronik sistemlerdir.

### Mekatroniğin ilgi alanları

* Modelleme ve dizayn
* Sistem entegrasyonu
* Tahrik elemanları ve sensörler
* Akıllı kontrol
* Yazılım
* Robotik
* Üretim
* Hareket kontrol
* Titreşim ve gürültü kontrol
* Mikro cihaz ve optoelektronik sistemler
* Otomotiv sistemleri ve diğer uygulamalar
* Programlama
* Otomatlar
* Fabrika otomasyonları

## Ayrıca bakınız

* Biyomekatronik
* Otomasyon
* Elektromekanik

## Dış bağlantılar

* IEEE/ASME Transactions on Mechatronics. 10 Haziran 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Mechatronics Journal 16 Ekim 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Elsevier
* mechatronic applications and realisation 2 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. List of publications concerning examples
* Institution of Mechanical Engineers - Mechatronics, Informatics and Control Group (MICG) 30 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* NF E 01-010 2008 – AFNOR (French standard NF E 01-010 23 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.)
* XP E 01-013 2009 – AFNOR (French standard NF E 01-013)

## Kaynaklar
# Batı Avrupa Saati

**Avrupa'da zaman**:

|  |  |
| --- | --- |
|  | Batı Avrupa Saati / Greenwich Ortalama Saati (UTC) |
|  | Batı Avrupa Saati / Greenwich Ortalama Saati (UTC) |
| Batı Avrupa Yaz Saati / İngiliz Yaz Saati / İrlanda Standart Saati (UTC+1) |
|  | Orta Avrupa Saati (UTC+1) |
| Orta Avrupa Yaz Saati (UTC+2) |
|  | Doğu Avrupa Saati / Kaliningrad Saati (UTC+2) |
|  | Doğu Avrupa Saati (UTC+2) |
| Doğu Avrupa Yaz Saati (UTC+3) |
|  | Moskova Saati / Türkiye Saati (UTC+3) |
|  | Azerbaycan Saati / Ermenistan Saati / Gürcistan Saati (UTC+4) |

---

 *Koyu renkle gösterilen kesimlerde yaz saati uygulanırken açık renkle gösterilenlerde ise zaman dilimi sabittir.*
**Batı Avrupa Zaman Dilimi** (BAS, UTC±0), UTC ile aynı zamanı belirten zaman dilimidir. Birleşik Krallık'ta yasal olarak GMT olarak bilinir. Batı ve kuzeybatı Avrupa'nın bazı bölümlerini, aşağıdaki bölgeleri içerir:

* Kanarya Adaları
* Faroe Adaları
* Kuzeydoğu Grönland
* İzlanda
* Portekiz (Azorlar (UTC-01.00) dışınıda)
* İrlanda
* Birleşik Krallık
* Fas

Kışın bu zaman dilimini kullanan ülkelerden çoğu yazın bir saat ileri geçerek Batı Avrupa Yaz Saati'ni (UTC+1) kullanır.
# Doğu Avrupa Saati

**Avrupa'da zaman**:

|  |  |
| --- | --- |
|  | Batı Avrupa Saati / Greenwich Ortalama Saati (UTC) |
|  | Batı Avrupa Saati / Greenwich Ortalama Saati (UTC) |
| Batı Avrupa Yaz Saati / İngiliz Yaz Saati / İrlanda Standart Saati (UTC+1) |
|  | Orta Avrupa Saati (UTC+1) |
| Orta Avrupa Yaz Saati (UTC+2) |
|  | Doğu Avrupa Saati / Kaliningrad Saati (UTC+2) |
|  | Doğu Avrupa Saati (UTC+2) |
| Doğu Avrupa Yaz Saati (UTC+3) |
|  | Moskova Saati / Türkiye Saati (UTC+3) |
|  | Azerbaycan Saati / Ermenistan Saati / Gürcistan Saati (UTC+4) |

---

 *Koyu renkle gösterilen kesimlerde yaz saati uygulanırken açık renkle gösterilenlerde ise zaman dilimi sabittir.*
**Doğu Avrupa Saati** (kısaca **DAS**), UTC+02.00 zaman diliminin bir parçasıdır. GMT'den 2 saat ileridir. Doğu Avrupa ülkeleri ile birlikte, bazı Kuzey Afrika ve Orta Doğu ülkeleri tarafından kullanılır. Bu ülkelerin çoğu yaz saatini de kullanır.

## Büyük metropolitan alanlar

* Atina, Yunanistan
* Beyrut, Lübnan
* Braşov, Romanya
* Bükreş, Romanya
* Kaloşvar, Romanya
* Kişinev, Moldova
* Şam, Suriye
* Helsinki, Finlandiya
* Kudüs, İsrail
* Kiev, Ukrayna
* Lviv, Ukrayna
* Minsk, Belarus
* Lefkoşa, KKTC, Kıbrıs Cumhuriyeti
* Riga, Letonya
* Sofya, Bulgaristan
* Tallinn, Estonya
* Tel Aviv, İsrail
* Selanik, Yunanistan
* Temeşvar, Romanya
* Vilnius, Litvanya

## Ayrıca bakınız

* Türkiye Saati
# Kaliningrad Saati

**Rusya'da zaman** |   | KALT  | Kaliningrad Saati  | UTC+2  | (MSK−1)  |
|   | MSK  | Moskova Saati  | UTC+3  | (MSK±0)  |
|   | SAMT  | Samara Saati  | UTC+4  | (MSK+1)  |
|   | YEKT  | Yekaterinburg Saati  | UTC+5  | (MSK+2)  |
|   | OMST  | Omsk Saati  | UTC+6  | (MSK+3)  |
|   | KRAT  | Krasnoyarsk Saati  | UTC+7  | (MSK+4)  |
|   | IRKT  | İrkutsk Saati  | UTC+8  | (MSK+5)  |
|   | YAKT  | Yakutsk Saati  | UTC+9  | (MSK+6)  |
|   | VLAT  | Vladivostok Saati  | UTC+10  | (MSK+7)  |
|   | MAGT  | Magadan Saati  | UTC+11  | (MSK+8)  |
|   | PETT  | Kamçatka Saati  | UTC+12  | (MSK+9)  |

**Avrupa'da zaman**:

|  |  |
| --- | --- |
|  | Batı Avrupa Saati / Greenwich Ortalama Saati (UTC) |
|  | Batı Avrupa Saati / Greenwich Ortalama Saati (UTC) |
| Batı Avrupa Yaz Saati / İngiliz Yaz Saati / İrlanda Standart Saati (UTC+1) |
|  | Orta Avrupa Saati (UTC+1) |
| Orta Avrupa Yaz Saati (UTC+2) |
|  | Doğu Avrupa Saati / Kaliningrad Saati (UTC+2) |
|  | Doğu Avrupa Saati (UTC+2) |
| Doğu Avrupa Yaz Saati (UTC+3) |
|  | Moskova Saati / Türkiye Saati (UTC+3) |
|  | Azerbaycan Saati / Ermenistan Saati / Gürcistan Saati (UTC+4) |

---

 *Koyu renkle gösterilen kesimlerde yaz saati uygulanırken açık renkle gösterilenlerde ise zaman dilimi sabittir.*
**Kaliningrad Saati,** UTC'den iki saat önce (UTC+02.00) iki saat ilerisinde, Moskova Saati'nden (MSK−1) 1 saat gerisinde olan zaman dilimidir. Rusya'daki Kaliningrad Oblastında kullanılır.

2011'e kadar Kaliningrad Zaman Dilimi, Doğu Avrupa Saati ile aynıydı (UTC+02.00; gün ışığından yararlanma uygulamasıyla UTC+03.00). 27 Mart 2011'de Rusya kalıcı olarak DST'ye geçti, böylece saatler tüm yıl boyunca yaz mevsimindeki kaldı ve Kaliningrad, zaman dilimini kalıcı olarak UTC+3 olarak yaptı. 26 Ekim 2014'te bu yasa tersine döndü, ancak yaz saati uygulaması tekrar kullanılmadı, bu yüzden Kaliningrad Zaman Dilimi UTC+2 olarak revize edildi.

Ana şehirler:

* Kaliningrad
* Sovetsk
* Çernyahovsk

## Ayrıca bakınız

* Rusya Zaman Dilimi

## Kaynakça
# Doğu Avrupa Yaz Saati

**Avrupa'da zaman**:

|  |  |
| --- | --- |
|  | Batı Avrupa Saati / Greenwich Ortalama Saati (UTC) |
|  | Batı Avrupa Saati / Greenwich Ortalama Saati (UTC) |
| Batı Avrupa Yaz Saati / İngiliz Yaz Saati / İrlanda Standart Saati (UTC+1) |
|  | Orta Avrupa Saati (UTC+1) |
| Orta Avrupa Yaz Saati (UTC+2) |
|  | Doğu Avrupa Saati / Kaliningrad Saati (UTC+2) |
|  | Doğu Avrupa Saati (UTC+2) |
| Doğu Avrupa Yaz Saati (UTC+3) |
|  | Moskova Saati / Türkiye Saati (UTC+3) |
|  | Azerbaycan Saati / Ermenistan Saati / Gürcistan Saati (UTC+4) |

---

 *Koyu renkle gösterilen kesimlerde yaz saati uygulanırken açık renkle gösterilenlerde ise zaman dilimi sabittir.*
**Doğu Avrupa Yaz Saati** (kısaca **DAYS**), UTC'nin üç saat ilerisindeki bir zaman dilimi. DAS kullanan bazı ülkelerde yaz saati uygulaması kapsamında kullanılmaktadır.

## Kullanan ülkeler

Aşağıdaki ülkeler günümüzde Doğu Avrupa Yaz Zaman Dilimi'ni kullanmaktadır:

* Belarus
* Bulgaristan
* Kıbrıs Cumhuriyeti
* Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
* Mısır
* Estonya
* Finlandiya
* Yunanistan
* İsrail
* Ürdün
* Letonya
* Lübnan
* Litvanya
* Moldova
* Romanya
* Suriye
* Ukrayna

1991 yılında, DAYS Rusya'nın başkenti Moskova'da ve Samara Oblastında da kullanıldı; fakat 1992 yılında bundan vazgeçildi.
# Moskova Saati

**Avrupa'da zaman**:

|  |  |
| --- | --- |
|  | Batı Avrupa Saati / Greenwich Ortalama Saati (UTC) |
|  | Batı Avrupa Saati / Greenwich Ortalama Saati (UTC) |
| Batı Avrupa Yaz Saati / İngiliz Yaz Saati / İrlanda Standart Saati (UTC+1) |
|  | Orta Avrupa Saati (UTC+1) |
| Orta Avrupa Yaz Saati (UTC+2) |
|  | Doğu Avrupa Saati / Kaliningrad Saati (UTC+2) |
|  | Doğu Avrupa Saati (UTC+2) |
| Doğu Avrupa Yaz Saati (UTC+3) |
|  | Moskova Saati / Türkiye Saati (UTC+3) |
|  | Azerbaycan Saati / Ermenistan Saati / Gürcistan Saati (UTC+4) |

---

 *Koyu renkle gösterilen kesimlerde yaz saati uygulanırken açık renkle gösterilenlerde ise zaman dilimi sabittir.*

**Rusya'da zaman** |   | KALT  | Kaliningrad Saati  | UTC+2  | (MSK−1)  |
|   | MSK  | Moskova Saati  | UTC+3  | (MSK±0)  |
|   | SAMT  | Samara Saati  | UTC+4  | (MSK+1)  |
|   | YEKT  | Yekaterinburg Saati  | UTC+5  | (MSK+2)  |
|   | OMST  | Omsk Saati  | UTC+6  | (MSK+3)  |
|   | KRAT  | Krasnoyarsk Saati  | UTC+7  | (MSK+4)  |
|   | IRKT  | İrkutsk Saati  | UTC+8  | (MSK+5)  |
|   | YAKT  | Yakutsk Saati  | UTC+9  | (MSK+6)  |
|   | VLAT  | Vladivostok Saati  | UTC+10  | (MSK+7)  |
|   | MAGT  | Magadan Saati  | UTC+11  | (MSK+8)  |
|   | PETT  | Kamçatka Saati  | UTC+12  | (MSK+9)  |

**Moskova Saati** (UTC+3) (Rusça: московское время, İngilizce: Moscow Standard Time (MSK)), Moskova Coğrafik konumuyla 4 saat diliminde bulunur, yani 37,5 meridyenin doğusunda. Halk Komiserleri Kurulu kararıyla 16 Haziran 1930 yılından itibarıyla Rusya toprakların üzerinde kararlaştırılmış zaman (Ru:Декретное время; İng.: Decree Time) uygulaması uygulanarak saat ibreleri 1 saat ileri alındı. Moskova zamanı Rusya için standart, bütün yerel Rusya'nın zaman dilimleri (toplam 9 - MSK-1 den MSK+9 kadar) Moskova Saat Diliminden sayılır. Moskova Zamanı ayrıca bütün ülkenin tren tarifesi saatinde kullanılır.

1922-30 ve 1991-92 yılları arasında Moskova DAS kullandı.

## Moskova Zaman Dilimi kullanan bölgeler

Rusya Federasyon yapılanmasında Moskova Zaman Dilimi kullanan bölgeler

Adıge Cumhuriyeti
Arhangelsk Oblastı
Astrahan Oblastı
Belgorod Oblastı
Bryansk Oblastı
Vladimir Oblastı
Volgograd Oblastı
Vologda Oblastı
Voronej Oblastı
Dağıstan
İnguşya
İvanovo Oblastı
Kabardino-Balkar
Kaluga Oblastı
Kalmıkya
Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti
Karelya Cumhuriyeti
Kirov Oblastı
Komi Cumhuriyeti
Kostroma Oblastı
Krasnodar Krayı
Kursk Oblastı
Leningrad eyaleti
Lipetsk Oblastı
Mari El
Mordovya
Moskova
Moskova Oblastı
Murmansk Oblastı
Nijni Novgorod Oblastı
Novgorod Oblastı
Oryol Oblastı
Penza Oblastı
Pskov Oblastı
Rostov Oblastı
Ryazan Oblastı
Tambov Oblastı
Tver Oblastı
Saratov Oblastı
Sankt-Peterburg
Kuzey Osetya-Alanya
Smolensk Oblastı
Stavropol Krayı
Tataristan Cumhuriyeti
Tula Oblastı
Ulyanovsk Oblastı
Çeçenya
Çuvaşistan
Yaroslavl Oblastı
## Kaynakça

* (Rusça) Moskova Zamanı 3 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Türkiye Saati

**Avrupa'da zaman**:

|  |  |
| --- | --- |
|  | Batı Avrupa Saati / Greenwich Ortalama Saati (UTC) |
|  | Batı Avrupa Saati / Greenwich Ortalama Saati (UTC) |
| Batı Avrupa Yaz Saati / İngiliz Yaz Saati / İrlanda Standart Saati (UTC+1) |
|  | Orta Avrupa Saati (UTC+1) |
| Orta Avrupa Yaz Saati (UTC+2) |
|  | Doğu Avrupa Saati / Kaliningrad Saati (UTC+2) |
|  | Doğu Avrupa Saati (UTC+2) |
| Doğu Avrupa Yaz Saati (UTC+3) |
|  | Moskova Saati / Türkiye Saati (UTC+3) |
|  | Azerbaycan Saati / Ermenistan Saati / Gürcistan Saati (UTC+4) |

---

 *Koyu renkle gösterilen kesimlerde yaz saati uygulanırken açık renkle gösterilenlerde ise zaman dilimi sabittir.*
**Orta Doğu'da zaman**

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | UTC+02.00  | Mısır Standart Saati  |
|  | UTC+02.00 UTC+03.00  | Doğu Avrupa Saati / İsrail Standart Saati / Filistin Standart Saati Doğu Avrupa Yaz Saati / İsrail Yaz Saati / Filistin Yaz Saati  |
|  | UTC+03.00  | Arabistan Standart Saati / Türkiye Saati  |
|  | UTC+03.30  | İran Standart Saati  |
|  | UTC+04.00  | Körfez Standart Saati  |

---

 ▉▉▉▉ Zaman dilimi sabit
▉ Yaz saati uygulanıyor
**Türkiye Saati** ya da kısaltmasıyla **TSİ**, Türkiye'de geçerli olan zamandır. Ülkede sabit olarak UTC+3 zamanı kullanılmaktadır. Geçmişte kullanılan yaz saati uygulamasına 8 Eylül 2016'da son verilmiş, kışın da yaz saati kullanılacak şekilde ülkenin resmî saati UTC+2'den UTC+3'e sabitlenmiştir.

## Eleştiriler

8 Eylül 2016'da yapılmış olan saat değişikliği birçok eleştiriye sebep oldu. Bazı eleştiriler bu değişikliğin tasarruf sağladığını savunurken bazı eleştiriler değişikliğin israfa neden olduğunu savunuyor. Ayrıca değişikliğin psikolojik sorun ve güvenlik sorunu da yarattığı ve sadece elektrik şirketlerine yarar sağladığı eleştiriler arasında yer almaktadır.

## Kaynakça
# Ermenistan Saati

**Avrupa'da zaman**:

|  |  |
| --- | --- |
|  | Batı Avrupa Saati / Greenwich Ortalama Saati (UTC) |
|  | Batı Avrupa Saati / Greenwich Ortalama Saati (UTC) |
| Batı Avrupa Yaz Saati / İngiliz Yaz Saati / İrlanda Standart Saati (UTC+1) |
|  | Orta Avrupa Saati (UTC+1) |
| Orta Avrupa Yaz Saati (UTC+2) |
|  | Doğu Avrupa Saati / Kaliningrad Saati (UTC+2) |
|  | Doğu Avrupa Saati (UTC+2) |
| Doğu Avrupa Yaz Saati (UTC+3) |
|  | Moskova Saati / Türkiye Saati (UTC+3) |
|  | Azerbaycan Saati / Ermenistan Saati / Gürcistan Saati (UTC+4) |

---

 *Koyu renkle gösterilen kesimlerde yaz saati uygulanırken açık renkle gösterilenlerde ise zaman dilimi sabittir.*
**Ermenistan Saati** (**AMT** Ermenice: Հայաստանի ժամանակ, romanize: Hayastani zhamanak), Ermenistan'da kullanılan bir saat dilimidir. Ermenistan Zamanı, UTC+04:00'te yer alır. UTC'ye göre dört saat ileridedir.
# Azerbaycan Saati

**Avrupa'da zaman**:

|  |  |
| --- | --- |
|  | Batı Avrupa Saati / Greenwich Ortalama Saati (UTC) |
|  | Batı Avrupa Saati / Greenwich Ortalama Saati (UTC) |
| Batı Avrupa Yaz Saati / İngiliz Yaz Saati / İrlanda Standart Saati (UTC+1) |
|  | Orta Avrupa Saati (UTC+1) |
| Orta Avrupa Yaz Saati (UTC+2) |
|  | Doğu Avrupa Saati / Kaliningrad Saati (UTC+2) |
|  | Doğu Avrupa Saati (UTC+2) |
| Doğu Avrupa Yaz Saati (UTC+3) |
|  | Moskova Saati / Türkiye Saati (UTC+3) |
|  | Azerbaycan Saati / Ermenistan Saati / Gürcistan Saati (UTC+4) |

---

 *Koyu renkle gösterilen kesimlerde yaz saati uygulanırken açık renkle gösterilenlerde ise zaman dilimi sabittir.*
**Azerbaycan Saati** (Azerice: Azərbaycan vaxtı) ya da kısaltmasıyla **AZV**, Azerbaycan'da geçerli olan zamandır. Ülkede sabit olarak UTC+4 zamanı kullanılmaktadır. 17 Mart 1997'de kullanılmaya başlanılan yaz saati uygulamasına 17 Mart 2016'da son verilmiş, kışın UTC+4 ve yazın UTC+5 olan saat dilimi de tüm yıl boyunca UTC+4'e sabitlenmiştir. Ülkede yaz saati uygulaması yürürlükteyken, her yıl Ekim ayının son Pazar günü kış saatine ve Mart ayının son Pazar günü ise yaz saatine geçiliyordu.

## Kaynakça
# Yüksek Orta Çağ

12. yüzyılın sonlarında Avrupa
**Yüksek Orta Çağ**, Avrupa tarihinin MS 1000'den 1300'e kadar süren dönemiydi. Yüksek Orta Çağ, Erken Orta Çağ'ın ardından başladı ve MS 1500 civarında sona eren Geç Orta Çağ izledi.

Yüksek Orta Çağ'ın temel tarihsel eğilimleri arasında, önceki döneme göre büyük sosyal ve politik değişime yol açan hızla artan Avrupa nüfusu ve kırsal göç ve kentleşmenin ilk gelişmelerini içeren 12. yüzyıl Rönesansı yer almaktadır. 1350 yılına gelindiğinde güçlü nüfus artışı, Avrupa ekonomisine büyük fayda sağladı ve ekonomi, bazı bölgelerde 19. yüzyıla kadar bir daha görülmeyecek seviyelere ulaştı. Bu eğilim, Geç Orta Çağ'da, başta Kara Ölüm olmak üzere bir dizi felaket, aynı zamanda çok sayıda savaş ve ekonomik durgunluk nedeniyle sekteye uğradı.

## Kaynakça

## Ek okuma

* Fuhrmann, Horst. *Germany in the High Middle Ages: c. 1050–1200* (Cambridge UP, 1986).
* Jordan, William C. *Europe in the High Middle Ages* (2nd ed. Penguin, 2004).
* Mundy, John H. *Europe in the High Middle Ages, 1150–1309* (2014) – online
* Power, Daniel, ed. *The Central Middle Ages: Europe 950–1320* (Oxford UP, 2006).

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Yüksek Orta Çağ ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Music of the Middle Ages: 475–1500
* Middle Ages: The High Middle Ages in the *Columbia Encyclopedia* at Infoplease
* Provençal literature in the *Columbia Encyclopedia* at Infoplease
# L

|  |
| --- |
| **Latin alfabesi Ll harfi** |
| L | l |
| L | l |

 Büyük L harfi
**Ll**, Türk alfabesinin 15. harfi olup harfin kullanım sıklığı %5,75'tir. Arap harflerine dayalı Osmanlıcada *lâm* adıyla bilinirdi. L, ince ünlülerle beraber kullanıldığı zaman ön damak, kalın ünlülerle beraber kullanıldığı zaman da alt damaktan çıkarılan yumuşak, yayvan ve akıcı bir sestir.

L sesi, Orta Asya Türkçesinden beri Türkçenin bütün lehçelerinde ince ve kalın şekliyle yer almıştır. Türkçe kelimelerde kelimelerin yalnız ortasında ve sonunda geçince, dilimizde kelime başında "L" sesi bulunmadığından, halk ekseriya bir sesli harf getirir. (ilazım lazım, ilahna lahana gibi) Ancak bu durum her kelimede görülmeyebilir.

## İnce L Sesi

Harfin Orhun Türkçesinde ince ve kalın olmak üzere iki şekli vardır. Türkçe yazı dilinde bazı kelimelerde, kendisinden sonra "a" gelen hallerde "l" sesinin ince okunması gerekirse "a"nın üstüne bir (^) işareti konur. Bu durumda dil biraz daha geriye giderek damağa yaklaşır ve ince bir L sesi (Ļ, ℓ̗ ) çıkar. Örneğin: *Ļâℓ̗ , Ļânet*...

Türkçede O ve L harfi ile peş peşe geldiği bazı durumlarda (her zaman değil) ince bir O sesi (Ô) oluşur. Fakat Türkçe yazımda bu harfin kullanımı mevcut değildir. Bu durumda da L harfleri dilin ucunun damağa doğru çekilmesiyle çıkarılan ve normal L sesine göre biraz daha ince olan bir sesi gösterir: *Rôℓ̗ , Gôℓ̗ , Bôℓ̗ero, Ļôkman*...

## El yazısında

El yazısında sözcük başlarındaki büyük L harfinde genellikle bir değişiklik olmaz. Ancak küçük harf olarak " ℓ " biçimi veya alt tarafı hafif kıvrımlı " *ɭ* " yaygın olarak kullanılır. Bu kullanımın tercih edilme nedeni şekil olarak Büyük "ı" harfi ile benzerliği nedeniyle karışmaması içindir. Örneğin; *Lâℓe*, *Leyℓak*... Ayrıca bu harflerin birbirine karışmaması için zaman zaman özellikle el yazısında "ı" harfinin Büyük biçimi için alt ve üst çizgili " WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 " şeklinde bir kullanım tercih edilir.

| ISO temel Latin alfabesi
 |
| --- |
| Aa
 | Bb
 | Cc
 | Dd
 | Ee
 | Ff
 | Gg
 | Hh
 | Ii
 | Jj
 | Kk
 | Ll
 | Mm
 | Nn
 | Oo
 | Pp
 | Qq
 | Rr
 | Ss
 | Tt
 | Uu
 | Vv
 | Ww
 | Xx
 | Yy
 | Zz
 |
| **Özel işaret almış L harfi**
ĹĺĽľĻļḶḷḸḹḼḽḺḻŁłĿŀȽƚⱠⱡⱢɫɬᶅɭȴ
tarih •
paleografi •
türetimler •
diyakritik •
noktalama •
rakamlar •
harf listesi |