# Belirsizlik parametresi

Birkaçı kaybolmuş olsa da, kilometre sınıfı Dünya'ya yakın asteroitlerin yörüngeleri genellikle iyi bilinmektedir. Ancak, çok sayıda daha küçük Dünya'ya yakın asteroitlerin oldukça belirsiz yörüngeleri vardır.
**Belirsizlik parametresi** U, küçük gezegen için bozulmuş bir yörünge çözümünün belirsizliğini ölçmek için Küçük Gezegen Merkezi (MPC) tarafından belirlenmiştir. Parametre, 10 yıl sonra küçük gezegenin ortalama anomalisinde beklenen boylamsal belirsizliği ölçen 0'dan 9'a kadar logaritmik bir ölçektir. Sayı ne kadar büyük olursa, belirsizlik o kadar büyük olur. Belirsizlik parametresi, JPL Small-Body Database'de durum kodu olarak da bilinir. *U* değeri, Dünya'ya yakın cisimlerin gelecekteki hareketindeki belirsizlik için bir tahmin edici olarak kullanılmamalıdır.

## Yörünge belirsizliği

Klâsik Kuiper Kuşağı cisimleri, Güneş'ten 40–50 AB
| JPL SBDB **Belirsizlik parametresi** | Horizons Ocak 2018 **Güneş'e olan uzaklığın belirsizliği** (milyon kilometre)
 | **Cisim** | **Kaynak Ephemeris** Location: @sun Table setting: 39
 |
| 0
 | ±0.01
 | (134340) Pluto
 | E2022-J69 22 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 |
| 1
 | ±0.04
 | 2013 BL76 | JPL |
| 2
 | ±0.14
 | 20000 Varuna
 | JPL |
| 3
 | ±0.84
 | 19521 Chaos
 | JPL |
| 4
 | ±1.4
 | (15807) 1994 GV9 | JPL |
| 5
 | ±8.2
 | (160256) 2002 PD149 | JPL |
| 6
 | ±70.
 | 1999 DH8 | JPL |
| 7
 | ±190.
 | 1999 CQ153 | JPL |
| 8
 | ±590.
 | 1995 KJ1 | JPL |
| 9
 | ±1,600.
 | 1995 GJ
 | JPL |
| ‘D’
 |   Yörünge tespiti için veriler yetersiz.
 |
| ‘E’
 |   Eksantriklik belirlenmek yerine tahmin edildi.
 |
| ‘F’
 |   Hem 'D' hem de 'E' geçerlidir.
 |

Yörünge belirsizliği, gözlem (ölçümler) sayısı, bu gözlemlerin kapsadığı süre (gözlem yayı), gözlemlerin kalitesi (radar vs. optik) ve gözlemlerin geometrisi dahil olmak üzere yörünge belirleme sürecinde kullanılan çeşitli parametrelerle ilgilidir.

Bazen, Küçük Gezegen Merkezi belirsizlik parametresi için bir harf kodunu ("D", "E", "F") değiştirir.

|  |  |
| --- | --- |
| D
 | 'D' ile gösterilen nesneler yalnızca tek bir karşıtlık için gözlemlenmiştir ve iki (veya daha fazla) farklı adlandırma ("çift") atanmıştır.
 |
| E
 | Sayısal bir belirsizlik parametresi yerine 'E' koşul koduna sahip 2003 UU291 gibi nesneler, listelenmiş eksantrikliğin belirlenmek yerine varsayıldığı yörüngeleri belirtir. Varsayılan eksantrikliklere sahip nesneler, yörüngeleri iyi sınırlandırılmadığı için yakın zamanda gözlemlenmemişlerse genellikle kayıp olarak kabul edilir.
 |
| F
 | 'F' harfi olan nesneler, 'D' ve 'E' kategorilerinin her ikisine de girer.
 |

## Hesaplama

*U* parametresi iki adımda hesaplanır. İlk olarak, yörüngedeki boylam akışı WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 , on yılda bir yay saniyesi olarak hesaplanır (yani, on yıl boyunca tahmin edilen gözlemlenen ve hesaplanan konum arasındaki tutarsızlık):

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2
ile

|  |  |
| --- | --- |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_4  | gün olarak günberi zamanında belirsizlik
 |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_6  | belirlenen yörüngenin eksantrikliği
 |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_8  | yıl olarak yörünge periyodu
 |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_10  | gün cinsinden yörünge periyodundaki belirsizlik
 |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_12  |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_14 , Gauss yerçekimi sabiti, dereceye çevrilmiş
 |

Ardından, elde edilen yörünge içi boylam akışı, 0 ile 9 arasında bir tam sayı olan "belirsizlik parametresi" WIKINIUM\_MATH\_PH\_16 'ya dönüştürülür. Hesaplanan sayı 0'dan küçük veya 9'dan büyük olabilir, ancak bu durumlarda ya 0 ya da 9 olur. yerine kullanılır. WIKINIUM\_MATH\_PH\_17 'nun hesaplanan değerini kesmek için formül:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_18
Örneğin: 10 Eylül 2016 itibarıyla, Ceres teknik olarak -2,6 civarında bir belirsizliğe sahiptir, ancak bunun yerine minimum 0 olarak görüntülenir.

Formül boyunca aynı logaritma kullanıldığı sürece, logaritma için taban seçimi ne olursa olsun sonuç aynıdır; Örneğin. " WIKINIUM\_MATH\_PH\_20 " = WIKINIUM\_MATH\_PH\_21 , WIKINIUM\_MATH\_PH\_22 , WIKINIUM\_MATH\_PH\_23 ya da WIKINIUM\_MATH\_PH\_24 için, formülün her iki yerinde logaritma aynıysa, hesaplanan WIKINIUM\_MATH\_PH\_25 değeri aynı kalır.

Fonksiyon grafiği U(r)

|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_26
 | Onyıl başına ikinci akış Boylam akış
 |
| --- | --- |
| 0
 | < 1.0 yay saniye
 |
| 1
 | 1.0–4.4 yay saniye
 |
| 2
 | 4.4–19.6 yay saniye
 |
| 3
 | 19.6 yay saniye – 1.4 yay dakika
 |
| 4
 | 1.4–6.4 yay dakika
 |
| 5
 | 6.4–28 yay dakika
 |
| 6
 | 28 yay dakika – 2.1°
 |
| 7
 | 2.1°–9.2°
 |
| 8
 | 9.2°–41°
 |
| 9
 | > 41°
 |

648 000, yarım daire içindeki yay saniyelerinin sayısıdır, bu nedenle 9'dan büyük bir değer, nesnenin 10 yıl içinde nerede olacağı hakkında hiçbir fikrimiz olmayacağı anlamına gelir.

## Kaynakça