# NASA large strategic science missions

Yaklaşık 10 milyar dolarlık maliyetiyle büyük bir stratejik bilim görevi olan James Webb Uzay Teleskobu.
NASA **large strategic science missions** (Türkçe: **NASA'nın büyük stratejik bilim görevleri**), NASA'nın en maliyetli ve en yetenekli bilimsel uzay araçlarını içeren görevlerdir. Taşıdıkları büyük önem ve bilinirlikleri nedeniyle bu görevler eskiden **Flagship missions** (Amiral gemisi görevleri) veya **Flagship-class missions** (Amiral gemisi sınıfı görevler) olarak da anılmıştır. Amiral gemisi görevleri, NASA'nın Bilim Misyonu Direktörlüğü'nün (SMD) astrofizik, yer bilimleri, helyofizik ve gezegen bilimi olmak üzere dört ana bölümünün tamamında mevcuttur.

"Büyük" ifadesi, her bir görevin bütçesinin büyüklüğünü ifade eder ve bu görevler genellikle kendi bilimsel disiplinlerindeki en pahalı görevlerdir. Astrofizik ve Gezegen Bilimi bölümlerinde büyük stratejik görevlerin bütçesi genellikle 1 milyar ABD dolarını aşar. Yer Bilimleri ve Helyofizik bölümlerinde ise bu görevlerin maliyeti çoğunlukla 500 milyon ABD dolarının üzerindedir. "Stratejik" ifadesi, bu görevlerin On Yıllık Gözlemler (Decadal Surveys) gibi planlarda belirlenen çoklu stratejik öncelikleri ilerletmedeki rolünü belirtir. "Bilim" kelimesi ise bu görevlerin, İnsanlı Keşif ve Operasyonlar Görev Direktörlüğü (HEOMD) bünyesindeki insanlı keşif görevlerinin aksine, öncelikli olarak Bilim Misyonu Direktörlüğü (SMD) altında yer alan bilimsel nitelikteki görevler olduğunu vurgular. Ancak, başlangıçta HEOMD tarafından yönlendirilen bir görev olarak başlayıp daha sonra SMD'ye devredilen Lunar Reconnaissance Orbiter (Ay Yörünge Kaşifi) örneğinde olduğu gibi bu ayrımlar bazen belirsizleşebilir.

Flagship görevleri, Discovery Programı gibi belirli bir program çatısı altındaki Discovery-sınıfı görevlerinin aksine daha büyük bir "Flagship Programı" kapsamında değildir. Bu görevlerin geliştirilmesi, Bilim Misyonu Direktörlüğü tarafından genellikle bir NASA merkezi veya Jet İtki Laboratuvarı (JPL) gibi belirli bir kuruma "doğrudan" verilir. Flagship görevleri, önceden belirlenmiş bir fırlatma takvimi veya standart bir bütçe büyüklüğü olmaksızın özel amaçlı olarak geliştirilir. Bu görevler daima yüksek öncelikli ve çok düşük riskli anlamına gelen A Sınıfı görevlerdir.

## Görevler

NASA'nın Büyük Stratejik Bilim Görevleri
| Görevin adı
 | Görev başlangıcı
 | Görev sonu
 |
| --- | --- | --- |
| Gezegen Bilimi Bölümü
 |
| *Viking* 1, 2 | 1975 | 1982
 |
| *Voyager* 1, 2 | 1977 | Faal
 |
| *Galileo* | 1989 | 2003
 |
| *Cassini* | 1997 | 2017
 |
| Mars Bilim Laboratuvarı/*Curiosity* keşif aracı | 2011 | Faal
 |
| Mars 2020/*Perseverance* keşif aracı + *Ingenuity* | 2020 | Faal
 |
| *Europa Clipper* | 2024 | Faal
 |
| NASA-ESA Mars Örnek Getirme Görevi | 2028–2030 | Öneri aşamasında
 |
| *Uranus Orbiter and Probe* | 2032 | Öneri aşamasında
 |
| *Enceladus Orbilander* | 2038 | Öneri aşamasında
 |
| Astrofizik Bölümü
 |
| Hubble Uzay Teleskobu | 1990 | Faal
 |
| Compton Gama Işını Gözlemevi | 1991 | 2000
 |
| Chandra X-ışını Gözlemevi | 1999 | Faal
 |
| James Webb Uzay Teleskobu | 2021 | Faal
 |
| Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu | 2027 | Geliştirme aşamasında
 |
| Yaşanabilir Dünyalar Gözlemevi (HWO)
 | 2040
 | Öneri aşamasında
 |
| Helyofizik Bölümü
 |
| Güneş Dinamikleri Gözlemevi (SDO) | 2010 | Faal
 |
| Van Allen Sondaları | 2012 | 2019
 |
| Magnetospheric Multiscale Mission (MMS) | 2015 | Faal
 |
| Parker Güneş Sondası | 2018 | Faal
 |
| Yer Bilimleri Bölümü
 |
| *Terra* | 1999 | Faal
 |
| *Aqua* | 2002 | Faal
 |
| ICESat | 2003 | 2010
 |
| *Aura* | 2004 | Faal
 |
| Joint Polar Satellite System (JPSS) ─ takım uydu | 2011 | Faal
 |
| Plankton, Aerosol, Cloud, ocean Ecosystem (PACE) | 2024 | Faal
 |

Dört Büyük Gözlemevi arasında, yalnızca *Spitzer Uzay Teleskobu* bir Flagship görevi değildir. Başlangıçta bütçesi 2 milyar ABD doları olan Spitzer'in kapsamı daraltılarak 720 milyon ABD doları maliyetli orta büyüklükte bir göreve indirgenmiştir.

## Ayrıca bakınız

* Discovery Programı
* New Frontiers programı

## Kaynakça