# Lyndon B. Johnson

| Lyndon B. Johnson |
| --- |
|  |
| Resmî portre, 1964
 |
| 36. Amerika Birleşik Devletleri başkanı
 |
| **Görev süresi** 22 Kasım 1963 - 20 Ocak 1969
 |
| Başkan yardımcısı | *Yok* (1963-1965) Hubert Humphrey (1965-1969) |
| Yerine geldiği | John F. Kennedy
 |
| Yerine gelen | Richard Nixon
 |
| 37. Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı
 |
| **Görev süresi** 20 Ocak 1961 - 22 Kasım 1963
 |
| Başkan | John F. Kennedy
 |
| Yerine geldiği | Richard Nixon
 |
| Yerine gelen | Hubert Humphrey
 |
| Kişisel bilgiler
 |
| Doğum
 | 27 Ağustos 1908(1908-08-27) Stonewall, Teksas, ABD
 |
| Ölüm
 | 22 Ocak 1973 (64 yaşında) Stonewall, Teksas, ABD
 |
| Partisi
 | Demokrat Parti
 |
| Evlilik(ler)
 | Lady Bird Taylor
 |
| Çocuk(lar)
 | Lynda Luci
 |
| Bitirdiği okul
 | * Teksas Devlet Üniversitesi (BA)
* Georgetown Üniversitesi
 |
| Mesleği
 | Öğretmen
 |
| İmzası
 |  |

**Lyndon Baines Johnson** (İngilizce telaffuz: /ˈlɪndən ˈbeɪnz ˈdʒɑnsən/; 27 Ağustos 1908 - 22 Ocak 1973), Amerika Birleşik Devletleri'nin 36. başkanı olarak görev yapan Amerikalı siyasetçi ve öğretmendi. 1961 ile 1963 yılları arasında başkan yardımcısı olarak görev yaptı ve John F. Kennedy'nin suikastının ardından başkanlık makamına geçti; bu görevini 1969'a kadar sürdürdü. Güneyli bir Demokrat olan Johnson, başkanlık öncesinde 1937'den 1949'a kadar Temsilciler Meclisi'nde ve 1949'dan 1961'e kadar Senato'da Teksas'ı temsil etti.

## İlk Yılları ve Gençliği

Lyndon Johnson
1908 yılında Teksas eyaletinde 6 çocuklu bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası iş insanı ve politikacı Samuel Ealy Johnson Jr. annesi ise Rebekah Baines Johnson'dır. Kendisi İngiliz, Alman, İskoç ve İrlanda kökenlidir. Johnson'ın gençliği ailesinin sahip olduğu borçlar yüzünden finansal açıdan sıkıntılı olarak geçti. Baptist olarak eğitilmiş, bunun hayatı boyunca azınlıklıklara olan bakış açısını etkilediği belirtilmiştir. Lisede münazara ve beyzbol ile ilgilenmiş, 11. sınıfta da sınıf başkanı seçilmiştir.

Texas Devlet Üniversitesi'ne geldiğinde çeşitli organizasyonlara katılmış, okul gazetesinin çıkarılmasında aktif rol almıştır. Eğitimine dezavantajlı Meksikalı çocuklara ders vermek için ara vermiş, hayatının ileriki aşamalarında yaptığı konuşmalarda bunun fakirliğe olan bakış açısını etkilediğinden bahsetmiştir. Mezun olduktan sonra kısa süreliğine lise öğretmenliği yapmıştır.

## Siyasete Girişi

Demokrat Richard M. Kleberg'in 1931'de temsilciler meclisine seçilmesi ile Johnson'ı sekreteri olarak atadı. Bu Johnson'ın siyasetteki ilk adımı oldu. Kleberg bu süreç boyunca birçok görevini Johnson'a devrederek onun sorumluluk üstlenmesini sağladı. Franklin Delano Roosevelt'in New Deal adı verilen yeniden dağıtımcı refah devleti projesini destekledi. Senatoya seçilmek için 1941'de aday olsa da başarısız oldu.

Senato seçiminin halihazırdaki temsilcinin ölmesi yüzünden gerçekleşmesinden ötürü temsilciler meclisindeki rolünü kaybetmedi.1937-1949 arasında temsilciler meclisinde bulundu. İkinci Dünya Savaşı'nda pasifik cephesinde görev aldı. Askerlerin çektikleri sıkıntılara dair video kayıtları aldı. Gümüş Yıldız dahil olmak üzere hizmetlerinden ötürü dört adet madalya aldı.

1948 senesinde senator adayı oldu ve 1961'e kadar buradaki rolünü devam ettirdi. Johnson senatoda çeşitli grupları bir araya getirerek istediği kanunların geçmesini sağlamasıyla tanınmıştır. 1954'te Demokratların senato çoğunluğunu elde etmesi ile beraber çoğunluk lideri haline gelmiştir. Johnson, "Johnson Treatment" (Johnson muamelesi) adı verilen ve konuştuğu insanların dibine girip vücut büyüklüğünü kullandığı ikna yöntemiyle de bilinir.

1960 yılında Demokrat Parti'nin aday adayı oldu fakat John F. Kennedy'e karşı kaybetti. Yine de John F. Kennedy tarafından Demokratik Parti'den başkan yardımcılığına aday gösterildi. Çok çekişmeli olan bu başkanlık seçiminde Cumhuriyetçi Parti'nin adayı Richard Nixon'dı. Seçimi John F. Kennedy-Lyndon B. Johnson ikilisi az bir farkla kazandılar. Başkan yardımcılığı döneminde Kennedy, Johnson'a fazla bir yetki vermedi. Sonuç olarak Johnson, Kennedy'nin başkanlığı döneminde arka planda kaldı. Ancak 22 Kasım 1963 tarihinde Kennedy'nin suikastı sonucu kendini beklenmedik bir şekilde başkanlık koltuğunda buldu.

## Başkanlığı

1964 Medeni Haklar Yasası'nı imzalayan dönemin ABD başkanı Lyndon B. Johnson ve arkasında görülen Amerikan medeni haklar hareketinin önderi Martin Luther King (2 Temmuz 1964)
John F. Kennedy'nin öldürülmesinden sonra Dallas Love Field Havalimanı'nda bekleyen Air Force One'ın içinde federal savcı Sarah T. Hughes'in önünde bir Katolik dua kitabına el basarak ant içip Amerika Birleşik Devletleri başkanı olan **Lyndon B. Johnson** (22 Kasım 1963). Johnson'ın sağında eşi Lady Bird Johnson, solunda ise John F. Kennedy'in eşi Jacqueline Kennedy görünmektedir.
Johnson başkan olduğunda John F. Kennedy'nin kurduğu kabineyi olduğu gibi muhafaza etti. Kennedy'nin vergi ve sosyal adalet politika önerilerinin genişletilmesini savundu. Johnson New Deal (Yeni Düzen) politikalarının devamını ve genişlemesini istiyordu ve buna uygun bir program uyguladı. İdeali ABD'de Büyük Toplum (Great Society) adını verdiği yoksulluktan arındırılmış herkesin yeterli sağlık koşullarına sahip olduğu müreffeh bir ülke kurmaktı. Bu amaçla Medicare adı verilen engellilere ve 65 yaşın üzerindeki yurttaşlara ücretsiz sağlık hizmetleri getiren bir sağlık sigortası sistemi kurdu.

Irkçılığı karşı, 1964 ve 1968'de iki yurttaşlık hakları yasasının çıkmasını sağladı ve 1965'te siyahilerin oy kullanımı önündeki engelleri kaldıran bir başka yasayı onayladı. Yoksullukla mücadelede Büyük Toplum ve Yoksullukla Savaş sloganları kullandı. Engellilere, yaşlılara ve yoksullara ücretsiz sağlık programları, yoksul öğrencilere devlet yardımı, eğitime federal yardım, işsizlere iş eğitimi verecek ve iş bulmalarını sağlayan kurumlar (Head Start ve Job Corps), gençlere iş bulma programları, asgari ücretin yükseltilmesi, göçmenleri destekleyen bir kanun, silah kontrol yasaları, çevre koruma yasaları ve gıda yardımı programlarının devam ettirilmesi yine Johnson'ın eseridir. Johnson programının hemen hemen tamamını gerçekleştirmiştir. Onun döneminde yoksulluk belirgin oranda düşmüş ve siyahilerin ekonomik durumunda düzelme gözükmüştür. Daha sonra gelen Richard Nixon ve Gerald Ford hükûmetleri bile bu programları devam ettirmiş ve genişletmiştir.

Bu politikalar Amerika'nın özellikle güney eyaletlerinde yoğunlanmış muhafazakar seçmenler Demokrat Parti'den Cumhuriyetçi Parti'ye kaymış, daha liberal olan kuzey eyaletlerindeki seçmenlerde de tam tersi bir hareket görülmüştür. Bunun sonucu olarak 1964 Amerikan seçimlerinde Johnson'ın kaybettiği 6 eyaletten 5'i güney eyaletlerinden olmuştur. Tarihçiler partilerin ideolojik olarak yer değiştirmesine party-switch adını vermektedir.

1964 Seçimlerinde Cumhuriyetçi Barry Goldwater'e karşı yarışmıştır. Johnson bu seçimde büyük bir farkla kazanmıştır. Kullandığı stratejisi televize anlamda reklamcılıkta önemli bir yer tutmuş, Bob Dole, Mondale gibi isimlier Lyndon'ın reklamlarının uyarlamalarını sonraki seçimlerde kullanmıştır.

Johnson 1964 Seçimlerini kazansa da Vietnam Savaşı Johnson'un iç politikadaki amaçlarını gerçekleştirmesine fırsat vermedi. Vietnam'da Amerikalı askerlerin kayıplarının artmasıyla halk Johnson'a karşı döndü. Güneydoğu Asya'da komünist rejimlerin yayılmasını engellemek için Çin'e ve Kuzey Vietnam'a karşı yürütülen savaşın şiddetini arttırdı. Zorunlu askerliği uygulamaya koydu ve bu yüzden eleştirildi. Can kayıplarının artmasına rağmen anlamlı zaferlerin elde edilememesi, Tet Taarruzu'nun Amerika kamuoyunda bıraktığı etki yüzünden 1968 yılındaki seçimlerde bir kez daha başkan seçilme hakkına sahip olmasına rağmen adaylığını koymamaya karar verdi. Başkan adayı olarak yerine başkan yardımcısı Hubert Humprey geldi.

## Başkanlık Sonrası, Ölümü ve Popüler Kültürdeki Yeri

Johnson başkanlığı bıraktıktan sonra aşırı miktarda sigara ve alkol tüketmeye başlamıştır. Texas'daki evine çekilip otobiyografisini yazmaya odaklanmıştır. Başkanlığı bıraktığı koşullardan ötürü Demokrat Parti ile ilişkisi kötüleşmiş, Demokrat Parti kongrelerine katılmaması istenmiştir.Johnson uzun süre boyunca kamuoyunda negatif bakılan bir figür olsa da kişiliği son yıllarda başka bir şekilde değerlendirilmeye başlanmış, bazı çalışmalara göre Amerika'nın en iyi on başkanı arasında sayılmıştır.

Johnson'ın medeni haklar yasasını çıkarması hakkında başrolünde Woody Hartstone'un oynadığı LBJ adında bir film çekilmiştir.

## Ayrıca bakınız

* Johnson Mektubu
* Tonkin Körfezi Olayı
* Vietnam Savaşı

## Kaynakça