# Kuzey Kore sineması

Pyongyang'daki Taedongmoon Sineması
**Kuzey Kore sineması**, Kore'nin bölünmesi ile başlamış ve o zamandan beri yönetici Kim hanedanı tarafından sürdürülmüştür. Kim il-sung ve halefi Kim Jong-il, ikisi de sinema severdi ve Juche ideolojisine dayalı propaganda filmleri üretmeyi amaçladılar.

Tüm film üretimi, Kore İşçi Partisi tarafından denetlenir ve genellikle propaganda ile ilgilidir. Kuzey Kore yine de bazı propaganda dışı filmleri dünya pazarına ihraç etmek için üretmiştir. Kuzey Kore film endüstrisi bazen "Chollywood" olarak adlandırılır; bu, "chollima" ve "Hollywood" kelimelerinin birleşimidir.

## Film stüdyoları

Kuzey Kore'nin başlıca uzun metrajlı film yapımcısı, 1947'de kurulan ve Pyongyang dışında bulunan devlet işletmesi Kore Sanat Filmi Stüdyosu'dur. Diğer önemli Kuzey Kore film stüdyoları arasında, 1946'da kurulan Kore Belgesel Film Stüdyosu, 1959'da kurulan ve eskiden Şubat 8 Sinema Stüdyosu olarak bilinen Kore Halk Ordusu'nun Nisan 25 Film Stüdyosu ile 1953'te kurulan ve Nisan 26 Çocuk Filmi Prodüksiyon Evi veya Bilim Eğitim Kore (SEK) olarak da bilinen Kore Bilim ve Eğitim Filmi Stüdyosu yer alır.

Bu stüdyolar uzun metrajlı filmler, belgeseller, animasyon filmleri, çocuk filmleri ve bilim filmleri üretir. 1992 tarihli bir rapora göre, Kore Uzun Metrajlı Film Stüdyosu yılda yaklaşık kırk film üretirken diğer stüdyolar birlikte başka kırk film daha üretmekteydi.

Yerel animasyon yapımlarına ek olarak, SEK yabancı şirketler için animasyon üretimi yapmıştır. Kuzey Kore'de üretim maliyetleri çok düşüktür ve animatörlerin kalitesi iyi algılanır. SEK, Mondo TV'nin animasyon dizileri *Pocahontas* ve *King Lion Simba* gibi yapımlarda çalışmış ve *Light Years* ile *Empress Chung* filmlerini üretmiştir.

Kuzey Kore lideri Kim Il-sung, Lenin'in "Sinema tüm sanatların en önemlisidir." sözünü benimsemiştir. Buna göre, ülkenin bölünmesinden beri Kuzey Kore filmleri genellikle halka hükûmet ideolojisini aşılamak için bir araç olarak kullanılmıştır. Yaygın bir tema, ulus için şehitlik ve fedakârlıktır. Japon işgaline karşı mücadele sırasında Kim Il-sung tarafından yazılan bir romana dayanan *Bir Öz Savunma Birlik Üyesi'nin Kaderi* filmi bu temayı yansıtır; aynı şekilde, yüksek saygı gören film *Kan Denizi* (1969) de bu temayı işler. Sonuncu film, Japonlara karşı savaşan bir kadın çiftçinin ulusal kahraman haline gelmesini anlatan bir romandan uyarlanmıştır.

Başka bir yaygın tema, mevcut toplumun mutluluğudur. Bu tema, 1974'ten önce Halk Ödülü kazanan *İşçi Ailesi*, *Çiçek Açan Köy*, *İplikçi*, *Elmalar Toplandığında* gibi uzun metrajlı film başlıklarında görülür.

## Üretim tahminleri

Kuzey Kore'de üretilen film sayısını belirlemek zordur. 1992'de yayımlanan bazı raporlar, ülkenin yılda yaklaşık 80 film ürettiğini; 2001 yılında ise bu sayının yaklaşık 60 olduğunu ileri sürmüştür. Buna karşın Pyongyang Uluslararası Film Festivali'ne katılan bazı gözlemciler, rapor edilen yüksek film sayılarının kısa filmleri, animasyonları ve uzun soluklu dizilerin bölümlerini de içerdiğini belirtmiştir.

1998'e kadar ülkede yapılmış filmleri listeleyen bir Kuzey Kore broşürü, toplam 259 başlık olduğunu ve 1980'lerin en üretken dönem olduğunu, yılda yaklaşık 15–20 film yapıldığını göstermektedir.

Britanya Film Enstitüsü'nün Sight & Sound dergisine göre, 1960'lardan 1990'ların başlarına kadar yılda ortalama 20 film üretilmiştir. Sovyetler Birliği'nin çöküşü'nden sonra yaşanan ekonomik zorluklar nedeniyle film üretimi azalmış ve 2000–2009 arasında yılda yalnızca yaklaşık 5 film yapılmıştır.

## Film festivalleri

1987'de kurulan ve 2002'de kapsamı genişletilen Pyongyang Uluslararası Film Festivali, günümüzde iki yılda bir düzenlenmektedir.

## Tarihçe

### 1940'lar ve 1950'ler

Kuzey Kore'in ilk uzun metrajlı filmi olan *Benim Köyüm* (1949) filminden bir sahne.
Kore'nin bölünmesi'nden sonra, Kuzey ve Güney Kore'deki film yapımcıları, yarımadanın kendi bölgelerinde kurtuluş sonrası ilk Kore filmini üretmeyi amaçladılar. Kuzey Kore'in ilk filmi, Temmuz 1946'da yayımlanan *Bizim İnşaatımız* adlı bir belgeseldi. Uzun metrajlı filmler arasında *Yaşasın Özgürlük!* (1946) ve *Benim Köyüm* (1949) yer alır.

Kore Savaşı sırasında neredeyse tüm stüdyolar ve film arşivleri yok edilmiş, 1953'ten sonra film altyapısı yeniden inşa edilmiştir.

### 1960'lar ve 1970'ler

1960'lı yıllarda *Bir İplikçi* ve *Boidchi annun dchonson* gibi filmler çekilmiştir. Kuzey Kore sinemasının en saygın yapımlarından biri olan *Kan Denizi*, 1969 yılında üretilmiştir. Film, iki bölümlü ve siyah beyazdır.

Kim Il-sung, 1966 yılında Juche sanatı için sanatın sosyalist içeriği ulusal biçimle yansıtması gerektiğini vurgulamıştır. Kim Jong-il, 1973'te yayımlanan *Sinema Sanatı Üzerine* adlı eserinde sinemayı hem bir sanat formu hem de ideolojik bir araç olarak ele almıştır. Eser; film teorisi, edebiyat, oyunculuk, müzik, görüntü yönetimi, kostüm ve makyaj gibi sinemanın birçok yönünü kapsamlı biçimde ele alır.

Bu dönemde sanatın ideolojik kullanımı kapsamında birçok film, roman, opera ve balelerden uyarlanmıştır. *Kan Denizi* aynı zamanda bir opera ve senfoni olarak da sahnelenmiştir. *Çiçek Kız* (1972) filmi daha sonra dans uyarlamalarına konu olmuş ve uluslararası festivallerde ödüller kazanmıştır.

*Adsız Kahramanlar*, Kore Savaşı'nı konu alan 20 bölümlük epik bir mini dizidir ve 1978–1981 yılları arasında yayımlanmıştır. Dizide bazı Amerikalı firariler de rol almıştır.

1978 yılında Güney Koreli yönetmen Shin Sang-ok ve eski eşi oyuncu Choi Eun-hee Kuzey Kore tarafından kaçırılmış ve burada film yapmaya zorlanmıştır. Bu süreçte üretilen filmlerden en bilineni, Japon canavar filmlerinden etkilenen *Pulgasari*dir. İkili 1986 yılında kaçmayı başarmıştır. *Pulgasari*, daha sonra Güney Kore'de gösterilen ilk Kuzey Kore filmi olmuş ve uluslararası alanda bir kült film olarak tanınmıştır.

### 1980'lar ve 1990'ler

IMDb verilerine göre Kuzey Kore sinemasının en üretken dönemi 1980'lerdir.

## Ayrıca bakınız

* Shin Sang-ok ve Choi Eun-hee'nin kaçırılması