Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Luna 25

Luna 25| Luna 25 Ay iniş aracının maketi |
| İsimler | Luna-Glob lander |
|  |
| Görev türü | Ay'a iniş |
| Uygulayıcı | SRI RAS (IKI RAN) |
| COSPAR kimliği | 2023-118A  |
| SATCAT no. | 57600  |
| Görev süresi | 1 yıl (planlanan) |
|  |
|  |
| Uzay aracı özellikleri |
| Uzay aracı tipi | Robotik iniş aracı |
| Üretici | NPO Lavoçkin |
| Fırlatma ağırlığı | 1.750 kg (3.860 lb) |
| Yük ağırlığı | 30 kg (66 lb) |
|  |
|  |
| Görev başlangıcı |
| Fırlatma tarihi | 10 Ağustos 2023, 23:10 UTC (planlanan) |
| Roket | Soyuz-2.1b / Fregat |
| Fırlatma yeri | Vostoçni Uzay Üssü |
|  |
|  |
| Ay iniş aracı |
| İniş yeri | Boguslavsky krateri |
|  |
| Luna-Glob programı← Luna 24Luna 26 →  |

**Luna 25** (Rusça: Луна 25; **Luna-Glob lander**), Roskosmos tarafından planlanan bir Ay'a iniş görevidir. Aracın Ay'ın güney yarımküresindeki Boguslavsky kraterine inmesi planlanmaktadır. 1970'lerdeki Sovyet Luna programının sürekliliğini vurgulamak için adı Luna-Glob lander'dan Luna 25 olarak yeniden adlandırıldı.

Görev ilk olarak 2015 yılında duyurulmuş ve Rusya'nın uzak doğu Amur Bölgesi'ndeki Vostochny Cosmodrome'dan bir Soyuz-2.1b roketinin üzerinde 10 Ağustos 2023 23:10 UTC'de havalanmıştır.

20 Ağustos 2023'te, teknik aksaklıklardan sonra yörüngeden çıkarken Ay'ın yüzeyine düştü. Aynı günün ilerleyen saatlerinde Rus uzay ajansı Roscosmos, Luna 25'in Ay yüzeyine çarptığını ve iniş aracının yok olduğunu açıkladı.

Haricî video|  Luna-25 istasyonunun başlatılması |

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Luna 25 ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Lunar and Planetary Department Moscow University25 Mart 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Soviet Luna Chronology19 Şubat 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Exploring the Moon: Luna Missions14 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# 1992 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri

1992 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri|

---

 |
|

|  |
| --- |
| **2 Kasım 1992) (1992-11-02)** |

 |
|

---

538 sandalyeli Seçiciler kurulu seçimi Çoğunluk için 270 oy gerekli |
| Katılım | %55,2 |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
| Aday
 | **Bill Clinton** | George H. W. Bush
 | Ross Perot
 |
| Parti
 | Demokrat
 | Cumhuriyetçi
 | Bağımsız
 |
| Bölgesi
 | Arkansas
 | Teksas
 | Teksas
 |
| Beraber aday
 | **Al Gore** | Dan Quayle
 | James Stockdale
 |
| Seçim oylaması
 | **370** | 168
 | 0
 |
| Taşıdığı eyalet
 | **32 + DC** | 18
 | 0
 |
| Aldığı oy
 | **44.909.806** | 39.104.550
 | 19,743,821
 |
| Oran
 | **%43** | %37,5
 | 18.9%
 |

 |
|

---

Kırmızı - Bush/Quayle Mavi - Clinton/Gore |
|

---

|  |  |
| --- | --- |
| **Önceki Başkan**
George H. W. Bush
Cumhuriyetçi

 | **Seçilen Başkan**
Bill Clinton
Demokratik Parti (Amerika Birleşik Devletleri)

 |

 |

**1992 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri**, Mevcut Cumhuriyetçi Başkan George H. W. Bush; Demokrat Arkansas Valisi Bill Clinton ve Bağımsız Teksas'lı iş insanı Ross Perot arasında geçen seçimlerdir.

Başkan George H. W. Bush'un politikalarını beğenmeyen ABD halkı, sürpriz bir şekilde Demokrat Aday Arkansas Valisi Bill Clinton'u başkanlığa seçmiştir.

## Kaynakça
# Memento mori

Philippe de Champaigne'nin *Memento mori*`si; çiçek, kafatası ve kum saati.
Memento mori, "fani olduğunu hatırla", "öleceğini hatırla", *bir gün öleceksin, bunu hatırla ve şimdi yaşa* veya "ölümünü hatırla" gibi şekillerde çevrilebilecek bir Latince deyiş. Ayrıca bu deyiş, aynı amacı taşıyan fakat farklı şekil ve konseptleri kullanan çeşitli sanat eserleri için de kullanılır ki buradaki *aynı amaç* insanlara faniliklerini, ölümlü olduklarını hatırlatmaktır.

Roma İmparatorluğu zamanında sadece savaş kazanan generallerin Roma sokaklarında gerçekleştirdikleri zafer resmi geçidi esnasında adı Corona Civica olan bir taç takmalarına izin verilirdi. Generalin başının üstünde bu tacı tutan kölenin görevi de sadece tacı tutmak değil, aynı anda muzaffer generalin havaya girmemesi için generalin kulağına sürekli "*memento mori*" sözünü fısıldamaktı.

* *Memento mori*

 *Fani olduğunu hatırla.*
* *Memento te hominem esse*

*Sadece bir insan olduğunu hatırla.*
* *Respice post te! Hominem te esse memento!*

*Arkana bak! Sadece bir insansın, hatırla!*
#### Galeri

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Ayrıca bakınız

* Gerascofobi
* Gerontofobi
* Carpe diem
* La Catrina
* Mono no aware
* Sic transit gloria mundi
* Terör yönetimi teorisi
* Ubi sunt
* Vanitas
* YOLO (aforizma)

## Kaynakça
# Fahrenhayt

| Fahrenhayt |
| --- |
| Fahrenheit (dış çerçevede) ve Celcius (iç kadran üzerinde işaretli) derece birimleriyle termometre. Fahrenheit ölçeği, yaygın olarak kullanılan ilk standartlaştırılmış sıcaklık ölçeğiydi. |
| Genel bilgi |
| Birim sistemi | İmparatorluk/BD sistemi |
| Neyin birimi | Sıcaklık |
| Sembol | °F  |
| Adını aldığı | Daniel Gabriel Fahrenheit |
| Dönüşümler |
|  *WIKINIUM\_MATH\_PH\_0  °F in ...* | *... is equal to ...* |
|  |
|    °C |     WIKINIUM\_MATH\_PH\_1  |

  Fahrenhayt kullanan ülkeler.   Fahrenhayt ve Celsius kullanan ülkeler.   Celsius kullanan ülkeler.
**Fahrenhayt** veya **fahrenheit**, Alman fizikçi Daniel Gabriel Fahrenheit tarafından 1724 yılında oluşturulan bir sıcaklık ölçüm birimidir. Bu birime göre, suyun donma sıcaklığı 32, kaynama sıcaklığı ise 212 derece olarak alınmış ve iki nokta arası 180 dereceye bölünmüştür. Fahrenheit biriminde ölçülen sıcaklığı Celsius, Kelvin ve Rankine birimlerine—ve geri—dönüştürmek için aşağıdaki formüller kullanılabilir.

### Celsius

* (TC\*1,8)+32 = TF veya (Tc\*9/5)+32=Tf
* (TF-32)/1,8 = TC veya (Tf-32)\*5/9=Tc

### Kelvin

* TK = (TF + 459,67)×1.8

### Rankine

* TR = TF + 459,67
* TF = TR − 459,67

## Kaynakça
# Sıcak karanlık madde

**Sıcak karanlık madde** (İngilizce: **H**ot **D**ark **M**atter (HDM)), karanlık maddenin varsayımsal parçacıklarının rölativistik (ışık hızına yakın) hızlarda seyahat eden yapısı.

Bilinen üç tip nötrinolar ve onların karşılığı olan antinötrinolar HDM'ler için bilinen adaylardır. ne ve nµ HDM olarak bilinirler, ancak deneysel açıdan nt'nin kütlesi yeterince küçük değildir.

Şayet nt'nin kütlesi diğer ikisinden herhangi birisinin kütlesinden çok daha fazla olsaydı, bu durumun sonucu olarak Ωo >> 1 olurdu, bu da evrenin ve belli nesnelerin yaşları ile uyumsuzluk gösterirdi. nt'nin deneysel olarak henüz kanıtlanmış olmasa da kütle konusunda ne ve nµ ile uyumlu olduğu farzedilmektedir.

Ωntrnoh2= mntrno / 93eV. HDM’nin kütle katkısı;
ΩHDM / Ωo= [(0.4) (Ns/6) (mprotc2 / 10eV) (Tradiationo / 2.74ºK)3 (Ho/100kps/Mpc)-2] Ns= tüm HDM parçacıklarının spin hallerinin toplamıdır.
Şayet var olan nötrinolar sadece bilinen nötrinolarsa Ns= 6 olur; Şayet, nötrinolardan daha önce çiftlerinden ayrılmış başka HDM parçacıkları varsa o halde Ns'nin değeri artar. Bu durum HDM kütlesinin 10 ile 100 eV/c2 olmasını gerektirir. 100 eV/c2'nin üzerinde bir kütleye sahip herhangi bir rölativistik parçacık evreni fazlaca kapatır, bu sebepten dolayı kütlenin bu değeri bir üst sınır olarak kabul edilmektedir.

## Ayrıca bakınız

* Karanlık madde
	+ Soğuk karanlık madde (CDM)
* Lambda-CDM modeli
* Değiştirilmiş Newton dinamikleri

## Dış bağlantılar

* Hot dark matter by Berkeley16 Şubat 2003 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Dark Matter3 Aralık 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Edward N. Zalta

| Edward N. Zalta |
| --- |
| Zalta, Wikimania 2015'te konuşuyor |
| Tam adı | Edward N. Zalta |
| Doğumu | Edward Nouri Zalta 16 Mart 1952  |
| Çağı | Çağdaş felsefe |
| Bölgesi | Batı felsefesi |
| Okulu | * Analitik felsefe
* Matematiksel platonizm
* Yeni mantıkçılık (Stanford–Edmonton School)
* Matematiksel yapısalcılık (soyut varyete)
 |
|  |
| Eğitim | * Rice Üniversitesi (BA)
* Massachusetts Amherst Üniversitesi (PhD)
 |
| Tanınma nedeni | Soyut nesne teorisi, örnekleme ve kodlama bir özellik iki yükleme modu olarak, Platonlaştırılmış doğalcılık, hesaplamalı metafizik |
|  |
| Kariyeri |
| Çalıştığı kurumlar | * Auckland Üniversitesi
* Rice Üniversitesi
* Salzburg Üniversitesi
* CSLI, Stanford Üniversitesi
 |
| Tez | *An Introduction to a Theory of Abstract Objects* (1981) |
| Doktora danışmanı | Terence Parsons |
|  |
|  |
|  |

**Edward Nouri Zalta** (/ˈzɔːltə/; d. 16 Mart 1952), Stanford Üniversitesi Dil ve Bilgi Çalışmaları Merkezi'nde kıdemli araştırma görevlisi olan Amerikalı bir filozoftur. Lisans derecesini, 1975 yılında Rice Üniversitesi'nden, doktora derecesini ise 1981 yılında Massachusetts Amherst Üniversitesi'nden felsefe alanında almıştır. Zalta, Stanford Üniversitesi, Rice Üniversitesi, Salzburg Üniversitesi ve Auckland Üniversitesi'nde dersler vermiştir. Zalta aynı zamanda *Stanford Felsefe Ansiklopedisi*'nin (*Stanford Encyclopedia of Philosophy*) Baş Editörüdür.

## Araştırma

Edward N. Zalta. "The Stanford Encyclopedia of Philosophy: Vikipedistlerin İlgisini Çekebilecek Akademik Referans Eserlerin Karşılaştığı Sorunlar", Wikimania 2015, Mexico City.
Zalta'nın en dikkate değer felsefi pozisyonu, birçok var olmayan nesne olduğunu öne süren Alexius Meinong ve Ernst Mally'nin pozisyonlarından türemiştir. Zalta'ya göre, bazı nesneler (masa ve sandalye gibi etrafımızdaki sıradan somut nesneler) özellikleri örneklendirirken diğerleri (sayılar gibi soyut nesneler ve yuvarlak kare ve tamamen altından yapılmış dağ gibi diğerlerinin "var olmayan nesneler" olarak adlandırdığı nesneler) yalnızca bunları kodlar. Özellikleri *örnekleyen* nesneler geleneksel deneysel yollarla keşfedilirken, basit bir aksiyom seti özellikleri *kodlayan* nesneler hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlar. Her özellik kümesi için, tam olarak bu özellik kümesini kodlayan ve başka hiçbir özelliği kodlamayan tam olarak bir nesne vardır. Bu, biçimlendirilmiş bir ontolojiye izin verir.

## Kaynakça

### Atıf yapılan çalışmalar

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta Edward N. Zalta ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
* Resmî site
# Rastlantı

Tesadüfen yan yana park etmiş beş adet kırmızı araç.
**Rastlantı** ya da **tesadüf**, determinizmi ve nedensellik kuralını kabul etmeyen görüşe göre, yani her olayın muhakkak bir nedeni olmadığını ya da olayların bir neden-sonuç zinciriyle meydana gelmediğini varsayan görüşe göre, olayların nedensiz, gelişigüzel bir şekilde meydana gelişine verilen addır.

## Rastlantının bir başka anlamı

**Rastlantı**, iki veya daha fazla olayın aynı anda herhangi bir bilgiye, isteğe, kurala ya da kararlaştırılmış belirli bir sebebe dayanmaksızın gerçekleşmesidir. Bu olaylar beklenmedik ve birbirinden bağımsız paralellerde gelişirler, örneğin birini düşünüyorken o kişiden telefon gelmesi gibi, iki olay konuşulmadan, tesadüfi olarak gerçekleşmiştir.

Rastlantı ve zorunluluğun ne olduğu felsefeci ve dilbilimcilerin bir hayli uğraştığı konulardan biridir. Genellikle rastlantının gelişen bütün olayların zorunlu sonucu olduğu, sadece bu sonuçların aynı anda gerçekleşme ihtimalinin düşük olduğu söylenir.Garip diye tabir edilen rastlantılar kimi zaman parapsikoloji tezlerini ve komplo teorilerini ortaya çıkarır.

## Filmlerde rastlantı

* David O. Russell`ın filmi I ♥ Huckabees
* Rastlantıların reddi: V for Vendetta

## Ayrıca bakınız

* Déjà vu
* Nedensellik

## Dış bağlantılar

* Tesadüf yoktur
* Rastlantı ve Senkron28 Haziran 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* İlginç tesadüfler13 Ağustos 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* The Power of Coincidence by David G. Myers7 Nisan 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* The Power of Coincidence by Jill Neimark
* Rastlantı yoktur
* Olayların Dili
# Astronomy Picture of the Day

APOD, "Astronomy Picture of the Day" ibaresinin kısatılmış ismidir. Türkçesi "Günün Gökbilim Görüntüsü" dür. 1995 yılında Robert Nemiroff ve Jerry Bonnell tarafından başlatıldı ve o zamandan beri kendileri tarafından yazılıyor, düzenleniyor ve düzeltiliyor. APOD arşivi, internetteki en büyük açıklamalı gökbilim görüntüleri koleksiyonudur.

## Dış bağlantılar

* Oijinal sitesi 5 Şubat 2001 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Türkçe sitesi 1 Şubat 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Masaüstü duvar kağıdı için 30 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Angelo Secchi

| Pietro Angelo Secchi |
| --- |
|  |
| Doğum | 28 Haziran 1818 Reggio Emilia, Modena ve Reggio Dükalığı |
| Ölüm | 26 Şubat 1878 (59 yaşında) Roma, İtalya Krallığı |
| Tanınma nedeni | İğne (Güneş fiziği) Çift yıldız Taç küre Canaux martiens |
| Ödüller | Fransız Bilimler Akademisi |
|  |
| Kariyeri |
| Dalı | gökbilimci |
| Çalıştığı kurumlar | Roma Koleji |
|  |
| İmza |
|  |

**Pietro Angelo Secchi** (okunuşu: *Pietro Ancelo Sekki*) (d. 28 Haziran 1818, Reggio Emilia - ö. 26 Şubat 1878, Roma), İtalyan Cizvit papazı ve gökbilimci.

*Sui recenti progressi della meteorologia* (1861)
Secchi, Joseph von Fraunhofer ile birlikte gökbilimsel tayfölçümünün öncülerinden sayılmaktadır. 16 yaşında Cizvit topluluğuna katıldıktan sonra, 32 yaşında Vatikan gözlemevi'nin yöneticisi oldu. Mars gezegeninin ilk haritalarından birini çizmenin yanı sıra, dostu Matthew Fontaine Maury ile birlikte iklimbilim alanında da önemli çalışmalar gerçekleştirdi.

## Kaynakça
# Dizel lokomotif

Dizel lokomotif
**Dizel lokomotif**, dizel motorla çalışan bir demiryolu lokomotifidir. Temel olarak mekanik gücün tekerleklere iletilme şekli bakımından farklı olan birkaç tip dizel lokomotif geliştirilmiştir.

## Tarihi

Erken içten yanmalı lokomotifler yakıt olarak gazyağı ve benzin kullanmaktaydı. Rudolf Diesel, 1898'de ilk dizel motorun patentini aldı. Tasarımındaki sürekli gelişmelerle boyutlarını küçüldü ve güç-ağırlık oranlarını lokomotife monte edilebilecek bir noktaya çıkardı. İçten yanmalı motorlar yalnızca sınırlı bir tork aralığında verimli bir şekilde çalışır ve düşük güçlü benzinli motorlar mekanik bir şanzımana bağlanabilirken, daha güçlü dizel motorlar yeni şanzıman biçimlerinin geliştirilmesini gerektirdi.

İlk başarılı dizel motorları dizel-elektrik şanzımanlarını kullanmaktaydılar ve 1925'te ABD'de az miktarda 600 bg (450 kW) gücünde dizel lokomotifler hizmete girdi. 1930'da Armstrong Whitworth, Arjantin'deki Buenos Aires Büyük Güney Demiryoluna Sulzer tasarımlı motorları kullanan iki adet 1,200 bg (890 kW) lokomotif teslim etti. 1933 yılında, Maybach tarafından geliştirilen dizel-elektrik teknolojisi, yüksek hızlı şehirlerarası iki araçlık bir set olan DRG Class SVT 877'yi itmek için kullanıldı ve 1935'ten başlayarak Almanya'daki diğer düzleştirilmiş araç setleriyle seri üretime girdi. 1934 yılının sonlarında, General Motors'un 1930–34'teki araştırma ve geliştirme çalışmaları ve Budd Company'nin hafif gövde tasarımındaki ilerlemeler ile elektrik itiş gücü yüksek hızlı ana hat yolcu hizmetine getirildi.

II. Dünya Savaşı'ndan sonra elde edilen ekonomik iyileşme sonucunda birçok ülkede dizel lokomotifler yaygın olarak benimsendi. Dizel lokomotifler, buharlı lokomotiflerden daha fazla esneklik ve performans sunarken, aynı zamanda işletme ve bakım maliyetlerini de düşürmüştür. Dizel-hidrolik şanzımanlar 1950'lerde gelişti, ancak 1970'lerden itibaren dizel-elektrik şanzımanlar egemen hale geldi.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* Churella, Albert J. (1998). *From Steam to Diesel: Managerial Customs and Organizational Capabilities in the Twentieth-Century American Locomotive Industry*. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-02776-0.
* Pinkepank, Jerry A. (1973). *The Second Diesel Spotter's Guide*. Milwaukee WI: Kalmbach Books. ISBN 978-0-89024-026-7.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Dizel lokomotif ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* A 1926 article *The Diesel Engine in Railway Transportation* on Diesel locomotives 18 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Diesel locomotive
# Severn Nehri

| Severn Nehri
 |
| --- |
|  Shrewsbury'deki Shrewsbury Kalesi'nden Severn Nehri
 |
|  |
| Genel bilgiler
 |
| **Kaynak** | Plynlimon, Ceredigion, Galler, Birleşik Krallık
 |
| **Kaynak rakımı** | 610 m
 |
| **Ağız** | Severn Ağzı, Bristol Kanalı, Birleşik Krallık
 |
| **Ağız rakımı** | 0 m
 |
| **Uzunluk** | 354 km
 |
| **Havza alanı** | 11,420 km²
 |
| **Debi** | 61.17 m3/sn
 |

**Severn Nehri** (İngilizce: *River Severn*, Galce: *Afon Hafren*), 354 kilometre uzunluğa sahip olan Büyük Britanya'nın en uzun nehrdir. Galler'de bulunan Cambrian Dağları'ndaki Plynlimon'da, 610 m rakımda doğar. Shropshire, Worcestershire ve Gloucestershire'dan ve bunlarla birlikte kontluk merkezleri olan Shrewsbury, Worcester ve Gloucester'dan akar. Gloucestershire'daki Apperley'deki 107 m³/sn'lik ortalama debisiyle İngiltere ve Galler'deki en fazla debiye sahiptir.

Nehrin Monmouthshire ile Güney Gloucestershire arasındaki İkinci Severn Geçidi'nden sonra Severn Ağzı haline geldiği kabul edilir. Ağız, Kelt Denizi'ne çıkan Bristol Kanalı'nda sonlanır. Yine Bristol Kanalı'na akan Wye Nehri ve Avon Nehri hariç olmak üzere, nehrin boşalım havzası 11,420 km²'dir. Nehrin ana kolları Vyrnwy Nehri, Teme Nehri, Warwickshire Avon Nehri ve Stour Nehri'dir.

## Kaynakça
# Liverpool ve Manchester demiryolu

| Liverpool ve Manchester demiryolu |
| --- |
| Liverpool ve Manchester demiryolunun açılışı |
| Genel bilgiler |
| Durum | Kapatıldı |
| İlk - Son durak | * Liverpool
* Manchester
 |
| Hizmet |
| Türü | Demiryolu |
| Tarihçe |
| Açılış | 1830 |
| Kapanış | 1845 |

**Liverpool ve Manchester demiryolu** (İngilizce: *Liverpool and Manchester Railway* (L&MR)), 1830'dan 1845'e kadar Kuzey İngiltere'de faaliyet gösteren bir demiryolu şirketiydi. Dünyanın ilk şehirlerarası demiryolu olup Liverpool ile Manchester arasında faaliyet göstermekteydi. Aynı zamanda, yalnızca buhar gücüyle çalıştırılan lokomotiflere dayanan, uzunluğu boyunca tamamen çift hatlı olan ve gerçek bir sinyalizasyon sistemine sahip ilk demiryolu hattıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Liverpool ve Manchester demiryolu ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* 1830s colour print of interior of station
# Standart hat açıklığı

**Standart hat açıklığı** ya da **Stephenson hat açıklığı**, rayların iç kenarları arasındaki açıklığın **1.435 mm (4 ft 8~~+~~1⁄2 inç)** olduğu demiryolu hat açıklığı türüdür. Adını ilk buharlı lokomotifin mucidi George Stephenson'dan alır. Standart hat açıklığı, dünyada en yaygın kullanılan hat açıklığı türü olup, dünyanın %60'ı tarafından kullanılmaktadır. Aynı zamanda Rusya, Finlandiya ve Özbekistan dışında tüm ülkelerdeki yüksek hızlı demiryolu hatları da standart hat açıklığı ile inşa edilmiştir.

## Konuyla ilgili yayınlar

* Pomeranz, Kenneth; Topik, Steven (1999). *The World that Trade Created: Society, Culture, and World Economy, 1400 to the Present*. Armonk, New York: M. E. Sharpe. ISBN 0-7656-0250-4.
* Puffert, Douglas J. (2009). *Tracks across Continents, Paths through History: The Economic Dynamics of Standardization in Railway Gauge*. University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-68509-0.

## Dış bağlantılar

* Demiryolu hat açıklıkları
* A learned text of standardisation of gauge 2 Şubat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

## Kaynakça
# Chicago Metrosu

Chicago metrosu| Chicago Transit Authority logosu |
| Pembe Hat treni |
| Genel |
| Yerel adı | Chicago "L" |
| Hizmet alanı | Chicago, ABD |
| Taşıma türü | Metro |
| Hat sayısı | 8 |
| İstasyon sayısı | 145 |
| Günlük yolcu sayısı | 767.730 (2015) |
| Yıllık yolcu sayısı | 241,96 milyon (2015) |
| Web sitesi | transitchicago.com |
| Hizmet |
| Hizmete giriş | 6 Haziran 1892 |
| İşletmeci(ler) | Chicago Transit Authority |
| Teknik |
| Sistem uzunluğu | 165,4 km (102,8 mi) |
| Hat açıklığı | 1,435 mm |
|

| Chicago metrosu haritası |
| --- |
|  |

 |

**Chicago metrosu** (İngilizce: Chicago "L"; "elevated"), ABD'nin Chicago kentinde bulunan bir metro ağıdır. Chicago metrosu 6 Haziran 1892 tarihinde açılmış olup New York metrosundan sonra ABD'nin ikinci şehiriçi ağır raylı sistemidir. Sistem 165,4 km (102,8 mi) uzunlukta olup sekiz hat ve 145 istasyona sahiptir ve Chicago Transit Authority tarafından işletilmektedir. Chicago metrosu, New York ve Washington metrolarının ardından ABD'nin üçüncü en işlek metrosudur.

## Hatlar

* **Kırmızı Hat(Red Line)*
* **Mavi Hat(Blue Line)*
* **Kahverengi Hat(Brown Line)*
* **Yeşil Hat(Green Line)*
* **Turuncu Hat(Orange Line)*
* **Mor Hat(Purple Line)*
* **Pembe Hat(Pink Line)*
* **Sarı Hat(Yellow Line)*
* *The Loop*

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Chicago Metrosu ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Resmî site
# Kılavuzlu otobüs

Rouen'de kılavuzlu otobüs
**Kılavuzlu otobüs**, genellikle diğer trafiği dışarıda bırakan ve en yoğun saatlerde bile programların korunmasına izin veren özel bir yol veya rulo yolu üzerinde harici yollarla yönlendirilebilen bir otobüstür. Troleybüslerden veya lastik tekerlekli tramvaylardan farklı olarak, rotalarının bir kısmında, geleneksel yollar boyunca genel trafikle veya standart otobüs şeritlerinde geleneksel otobüslerle yol alanını paylaşabilmektedir.

Kılavuzluk sistemleri, bordür veya kılavuz çubuklar gibi fiziksel veya optik veya radyo kılavuzluğu gibi uzaktan kumandalı olabilmektedir.

Kılavuzlu otobüsler, daha fazla yolcuya izin verecek şekilde mafsallı olabilir, ancak kamusal yollarda serbestçe dolaşamayan hafif raylı sistem veya tramvaylar kadar yolcu taşıyamamaktadır.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Kılavuzlu otobüs ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Guided bus information and pictures 10 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Adelaide O-Bahn 10 Haziran 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* First Group guided busways
* Translohr official site
* Guided Light Transit official web site
* Cambridgeshire County Council's Guided Busway project
* "*An Update on Curb Guided Bus Technology and Deployment Trends*", Journal of Public transport 2006 BRT Special Edition (PDF 964Kb)
* University of Minnesota's ITS Institute "*BRT Technologies: Assisting Drivers Operating Buses on Road Shoulders*" 8 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Boda boda

Uganda'daki bir boda boda, 2010
 Tanzanya'daki bir boda boda sürücüsü, 2017
**Boda boda**, Doğu Afrika'da yaygın olarak bulunan bisiklet ve motosiklet taksileridir. Boda boda gibi motosiklet taksiler Afrika başta olmak üzere dünyanın farklı yerlerinde de mevcutken, *boda boda* terimi Doğu Afrika'ya özgüdür. Kenya'da ise daha çok *piki piki* denir. Doğu Afrika şehirlerinde çok sık kullanılmasının başlıca nedenleri, toplu taşıma için artan talep, krediyle motosiklet satın alma imkânı, ve Bajaj gibi Hint üreticilerden ucuz ithalat akışı gibi bir dizi faktöre bağlıdır. Bulundukları ülkelerde, sürücülere ulaşım seçenekleri ve sürücülere iş olanakları sağlarken aynı zamanda yol tehlikelerinin ve çarpışmaların, gereksiz yaralanma ve ölümlerin artmasına neden olabilir.

## Etimoloji

Bir BBC muhabiri, kökeninin onomatopoeia olduğunu tahmin etmektedir.

Başka bir görüş ise, boda bodanın insanları bir motorlu araç kullanarak evrak işlerini tamamlamaya gerek kalmadan sınırdan geçirme konusunda uydurma bir yeteneğe sahip olduğudur; yani sınırdan sınıra.

## Sayısı

Uganda'da Boda boda
Kampala ve Nairobi gibi Doğu Afrika şehirlerinde boda bodaların yaygın olduğuna şüphe yok, ancak sayılarına ilişkin tahminler değişiklik göstermektedir.

2013 yılında yayınlanmış bir kaynakta, Uganda'nın başkenti Kampala'da 300.000 boda bodanın kullanıldığı iddia edilmektedir. Kampala Başkent Otoritesinden alınan veriler, aynı zamanda şehirde 120.000 kayıtlı motosiklet olduğunu gösteriyor, ancak Kampala Boda boda Biniciler Derneği'nin bir temsilcisine göre boda bodaların sayısı daha yüksek olabilir, çünkü bazıları kayıtsız olarak kullanılmakta.

## Galeri

* Uganda'daki boda boda yolcuları
* Kenya'da modifiye edilmiş bir boda boda
*
* Ruanda'daki bir boda boda

## Kaynakça