# 10199 Chariklo

10199 Chariklo| HUT tarafından 2015'te elde edilen Chariklo fotoğrafı |
| Keşif  |
| Keşfeden | Spacewatch (J. Scotti) |
| Keşif yeri | Kitt Zirvesi Ulusal Gözlemevi |
| Keşif tarihi | 15 Şubat 1997 |
| Adlandırmalar |
| MPC belirtmesi | (10199) Chariklo |
| Adın kaynağı | Χαρικλώ *Khariklō* (Antik Yunan perisi) |
| Alternatif adlandırma | 1997 CU26 |
| Küçük gezegen kategorisi | centaur  **·** uzak  |
| Sıfatlar | Charikloan, Charikloian |
| Sembol |  |
| Yörünge özellikleri  |
| Dönem 4 Eylül 2017 (JD 2458000.5) |
| Belirsizlik parametresi 1 |
| Gözlem yayı | 26,51 y (9.684 gün) |
| Günöte | 18,545 AU |
| Günberi | 13,099 AU |
| Yarı büyük eksen | 15,822 AU |
| Dış merkezlik | 0,1721 |
| Yörünge periyodu | 62,93 y (22.987 gün) |
| Ortalama ayrıklık | 77,670° |
| Ortalama devinim | 0° 0d 56,52sn / gün |
| Eğiklik | 23,382° |
| Çıkış düğümü boylamı | 300,42° |
| Perihelyon açısı | 242,90° |
| Bilinen doğal uydusu | 2 (keşfedilmemiş gömülü veya çoban uyduları?) |
| Jüpiter MOID | 8,1850 AU |
| TJüpiter | 3,4820 |
| Fiziksel özellikler |
| Tayf tipi | SMASS = D  **·** D  BR (G-modu) B−V = 0,84 V−R = 0,50 ± 0,03 B−R = 1,34 V−I = 1,02 ± 0,02 R−J = 0,99 V−J = 1,49 ± 0,07 J−H = 0,49 V−H = 1,98 ± 0,08 |
| Görünür büyüklük | 18,3 |
| Mutlak parlaklık *(H)* | 6,569 ± 0,015 (R) **·** 6,6 **·** 6,65 **·** 6,75 **·** 6,76 **·** 7,07 ± 0,04 **·** 7,08 ± 0,04 **·** 7,03 ± 0,10 **·** 7,40 ± 0,25 |
| Boyutlar | 225±25 km 238±10 km 248±18 km 254 km 260,35 km (türetilmiş) 302±30 km (296 x 264 x 204 km) |
| Sinodal dönme süresi | 7,004 ± 0,036 sa |
| Geometrik albedo | 0,045 ± 0,010 0,10 ± 0,02 0,035 ± 0,010 0,042 ± 0,005 0,057 (varsayılan) |
|  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam |
|  |

**10199 Chariklo**, Satürn ve Uranüs arasında Uranüs'ün yörüngesine yakın şekilde Güneş etrafında dönen bir centaur gökcismidir. Centaur grubu içinde bilinen en büyük küçük gezegendir. 26 Mart 2014 tarihinde gök bilimciler bir yıldız örtülmesi gözlemleyerek Chariklo'nun etrafında iki halka (Brezilya'nın sınırlarını belirleyen nehirlerin adları olan Oiapoque ve Chuí lakaplı) keşfettiklerini duyurdular. Halkaları olduğu keşfedilen ilk küçük gezegendir.

2001 yılında yapılan bir fotometrik çalışma, kesin bir dönüş periyodu tespit edemedi. Chariklo'nun kızılötesi gözlemleri su buzunun varlığını göstermektedir ve bu su buzları halkalarda bulunuyor olabilir. Chariklo bir cüce gezegen adayıdır.

## Keşif ve isimlendirme

Chariklo, 15 Şubat 1997'de Spacewatch projesinin bir parçası olan James V. Scotti tarafından keşfedildi. Chariklo'nun adı, Heiron'un eşi ve Apollon'un kızı olan peri Chariclo'dan (*Grekçe: Χαρικλώ*) gelir.

2060 Chiron için kullanılan () sembolünden türetilen () sembolü, 1990'ların sonlarında Alman astrolog Robert von Heeren tarafından tasarlanmıştır. Chiron'un sembolündeki K harfi, Chariklo sembolünde C ile değiştirilmiştir.

## Büyüklük ve şekil

Chariklo, 250 km'lik hacim-eşdeğer çapı ile günümüzde bilinen en büyük Centaur'dur. Şekli muhtemelen 287,6 × 270,4 × 198,2 km boyutlarında uzamıştır. (523727) 2014 NW65, 225 km (140 mi) olan çapı ile muhtemelen en büyük ikinci ve 2060 Chiron ise 220 km (140 mi) çapı ile muhtemelen en büyük üçüncü centaurdur.

## Yörünge

Centaurlar Kuiper Kuşağı'nda ortaya çıkmışlardır ve Güneş Sistemi'nden fırlatılmaya, bir gezegen veya Güneş ile çarpışmaya ya da kısa dönemli bir kuyruklu yıldıza dönüşmeye yol açabilecek dinamik olarak kararsız yörüngelerde bulunurlar.

Chariklo'nun yörüngesi Nessus, Chiron ve Pholus'un yörüngelerinden daha kararlıdır. Uranüs'ün 4:3 rezonansının 0,09 AU içinde yer alır ve yaklaşık 10,3 milyon yıl görece uzun bir yörünge yarı ömrüne sahip olduğu tahmin edilmektedir. Chariklo'nun yirmi kopyasının yörünge simülasyonları, yaklaşık otuz bin yıl boyunca düzenli olarak Uranüs'ün 3 AU (450 Gm) yakınına gelmeyeceğini göstermektedir.

2003-2004 yıllarındaki günberi karşı konumları sırasında Chariklo'nun görünür büyüklüğü +17,7 idi. Chariklo, 2014 yılı itibarıyla Güneş'ten 14,8 AU uzaklıktaydı.

       Güneş **·**        Jüpiter **·**       Satürn  **·**        Uranüs  **·**        10199 Chariklo
Chariklo, Uranüs ile 4:3 ortalama hareket rezonansının sadece 0,09 AU içinde dolanır.
## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta 10199 Chariklo ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* 37th DPS: Albedos, Diameters (and a Density) of Kuiper Belt and Centaur Objects
* Chariklo Photo (February 1999)
* Chariklo's orbit between Saturn and Uranus.
* Demonstration of how centaur 10199 Chariklo is currently controlled by Uranus (Solex 10)
* 10199 Chariklo - *AstDyS-2, Asteroitler—Dinamik Site*
	+ Gök günlüğü **·** Gözlem tahmini **·** Yörünge bilgisi **·** Uygun yörünge öğeleri **·** Gözlem bilgisi
* 10199 Chariklo - *JPL Small-Body Database*
	+ En yakın yaklaşmalar **·** Keşif **·** Gök günlüğü **·** Yörünge grafiği **·** Yörünge öğeleri **·** Fiziksel parametreler