Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Neptün'ün uyduları

James Webb Uzay Teleskobu tarafından elde edilen görüntüde Triton, Galatea, Naiad, Thalassa, Despina, Larissa ve Proteus etiketlenmiş olarak görülüyor. Neptün'ün en küçük düzenli uydusu olan Hippocamp ise görülemeyecek kadar küçüktür.
Neptün'ün bilinen 16 uydusu vardır. Bunların içinde açık farkla en büyüğü; William Lassell tarafından, Neptün'ün keşfinden sadece 17 gün sonra gözlenen, Neptün etrafında dönen toplam kütlenin %99.5'ini oluşturan, ve ayrıca küresel şekle sahip olabilecek kadar kütleye sahip tek gök cismi olan, Triton'dur. İstisnai olarak, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm uydulara göre ters yönde bir yörüngeye sahiptir. Bu özelliği onun olduğu yerde oluşmadığını, Neptün tarafından yakalandığını gösteriyor. Eski bir Kuiper kuşağı cüce gezegeni olabilir. Triton yörüngesinde eş zamanlı olarak döner, yani Neptün'e hep aynı yüzü dönüktür. Gelgit ivmelenmesi nedeniyle gezegenine gitgide yaklaşmaktadır, 3,6 milyar yıl sonra Roche limitine ulaştığında da parçalanarak yok olacaktır. 1989'da yaklaşık −235 °C (38 K) sıcaklığıyla Triton, Güneş Sistemi'ndeki en soğuk gök cismiydi.

Neptün'ün ikinci keşfedilen uydusu, Güneş Sistemi'ndeki en eliptik uydu yörüngesiyle Nereid'tir. 0,7512'lik dışmerkezliğiyle; enöte uzaklığı, enberi uzaklığının 7 katıdır.

1989'da, Temmuz'dan Eylül'e kadar Voyager 2 altı yeni uydu daha keşfetti. Bu gezegenin ikinci büyük uydusu Proteus, en içteki dört uydusu Naiad, Thalassa, Despina ve Galatea ve en uzak uydusu Larissa'dır. Beş yeni, küçük ve düzensiz uydu 2004 yılında duyuruldu. Neptün, adını Roma deniz tanrısından aldığı için uydularına da daha küçük deniz tanrıları ve perilerinin isimleri verilmiştir. Neptün'ün 14. uydusu S/2004 N 1'in keşfi 15 Temmuz 2013'te duyuruldu.

## Neptün'ün doğal uyduları

| Uzaklık NO
 | NO
 | Adı
 | Çap (km)
 | Dönüş süresi (gün)
 | Kütle (1016 kg)
 | Keşif yılı
 | Grubu
 | Görüntüsü
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1
 | III
 | Naiad
 | 60,4
 | +0,2944
 | ≈ 13
 | 1989
 | İç
 |  |
| 2
 | IV
 | Thalassa
 | 81,4
 | +0,3115
 | ≈ 35
 | 1989
 | İç
 |  |
| 3
 | V
 | Despina
 | 156
 | +0,3346
 | ≈ 170
 | 1989
 | İç
 |  |
| 4
 | VI
 | Galatea
 | 174,8
 | +0,4287
 | ≈ 280
 | 1989
 | İç
 |  |
| 5
 | VII
 | Larissa
 | 194
 | +0,5555
 | ≈ 380
 | 1981
 | İç
 |  |
| 6
 | XIV
 | Hippocamp
 | 34,8 ± 4,0
 | +0,9500
 | ≈ 2,2
 | 2013
 | İç
 |  |
| 7
 | VIII
 | Proteus
 | 420
 | +1,1223
 | ≈ 3900
 | 1989
 | Ana
 |  |
| 8
 | I
 | Triton
 | 2.705,2 ± 4,8
 | −5,8769
 | 2.139.000
 | 1846
 | Ana
 |  |
| 9
 | II
 | Nereid
 | 357 ± 13
 | +360,14
 | ≈ 2400
 | 1949
 | Ana
 |  |
| 10
 | IX
 | Halimede
 | ≈ 61
 | −1879,55
 | ≈ 12
 | 2002
 | Dış
 |  |
| 11
 | XI
 | Sao
 | ≈ 40
 | +2914,26
 | ≈ 3,4
 | 2002
 | Dış
 |  |
| 12
 | XII
 | Laomedeia
 | ≈ 40
 | +3179,59
 | ≈ 3,4
 | 2002
 | Dış
 |  |
| 13
 | X
 | Psamathe
 | ≈ 38
 | −9110,44
 | ≈ 2,9
 | 2003
 | Dış
 |  |
| 14
 | XIII
 | Neso
 | ≈ 60
 | −9617,75
 | ≈ 11
 | 2002
 | Dış
 |  |

Dönüş süresi negatif olanlar saat yönünün tersi yönde dönmektedir.

## Kaynakça
# 90482 Orcus

Orcus
|  HUT tarafından elde edilen fotoğrafta Orcus ve uydusu Vanth
 |
| **Keşif** |
| **Keşfeden** |  Michael E. Brown |
|  |  Chad Trujillo |
|  |  David Rabinowitz |
| **Keşif yılı** | 17 Şubat 2004 |
| Tanımlamalar
 |
| **MPC tanımlaması** | 90482 Orcus |
| **Sonraki adı** | Orcus (Roma mitolojisi) |
| **Diğer adları** | 2004 DW |
| **Küçük gezegen kategorisi** | Plütino olası plütoid |
| **Sıfat** | Orcean |
| Yörünge Özellikleri
 |
| **Dönem 23 Temmuz 2010 (JG 2 455 400.5)** |
| **Günberi** |  | 30,27 AB (4,52833 Tm) |
| **Günöte** |  | 48.07 AB (7.19117 Tm) |
| **Dışmerkezlik** | (e) | 0,22718 |
| **Ortalama yörünge hızı** |  | 4,68 km/sn |
| **Ortalama anomali** |  | 166.38° |
| **Yörünge eğikliği** | (i) | 20.573°° |
| **Yükselen düğüm boylamı** | (Ω) | 268.606° |
| **Enberi açısı** | (ω) | 73.031° |
| **Uydular** |  | Vanth |
| Fiziksel özellikler
 |
| **Boyutlar** |  | 917 ±25 km 807+100-100 km (equal albedo) 761+100-100 km (Vanth'ın albedosu) |
| **Kütle** |  | 6,41 ± 0,19×1020 kg (sistem) |
| **Yoğunluk** |  | 1,53 +0,15-0,13 g/cm3 2,3 ± 0,8 g/cm3 |
| **Kütle çekimi** |  | ≈26.81 m/sn2 |
| **Kurtulma hızı** |  | ≈4.51 km/sn |
| **Beyazlık** (albedo) |  | 0,28 ± 0,04 0,27+0,07-0,05 %19,75 +3,40-2,76 |
| **Yüzey sıcaklığı** |  | <44 K |
| **Asteroit tayf sınıfı** |  | B−V=0.68; V−R=0.37 |
| **Görünür parlaklık** | (V) | 19,1 (Karşı konum) |
| **Mutlak parlaklık** | (V) | 2,3 (2,27 ± 0,05) Uydu: 4,88 ± 0,05 |

**(90482) Orcus** (geçici adı **2004 DW** 'tür) Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü'nden Michael Brown, Gemini Gözlemevi'nden Chad Trujillo ve Yale Üniversitesi'nden David Rabinowitz tarafından 17 Şubat 2004 tarihinde keşfedilen bir Kuiper kuşağı gök cismidir. Uluslararası Astronomi Birliği'nin adlandırma ilkelerine göre Plüton'a benzer büyüklükte olan ve yakın yörüngelere sahip olan gök cisimleri yeraltı dünyasının tanrılarından seçilerek adlandırılmaktadır. Buna uygun olarak gök cismini keşfedenler Roma mitolojisi'nde ölülerin bir tanrısı olan Orcus'un adını önermiş ve 22 Kasım 2004'te bu isim onaylanmıştır.

## Kaynakça
# Vanth (uydu)

Orcus ve Vanth
**Vanth**, 90482 Orcus'un tek doğal uydusudur. 13 Kasım 2005'te keşfedilmiştir ve 300 km çapındadır. En büyük üçüncü asteroit uydusudur. Geçici adı **S/2005 (90482) 1'**dir.

## Yörüngesi

90482 Orcus etrafında bir tam turunu 10 günde tamamlar. Çapı Orcus'un sekizde üçüdür. Kütlesi Orcus'un kırkta biri kadardır.

## Kaynakça
# Plüton'un uyduları

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |
|  |
|  |

 |
| * Üst: Styx *(uydu)* ve Kerberos *(sağ)*
* Orta: Nix *(sol)* ve Hydra *(sağ)*
* Alt: Plüton'un en büyük uydusu Charon

(ölçekli değildir)

 |

Plüton, 5 uyduya sahiptir. En büyüğü Charon'dur. Charon ve Plüton arasındaki mesafe, Güneş Sistemi'nde bilinen bütün gezegen-uydu ya da cüce gezegen-uydu arasındaki mesafeden çok daha küçüktür. Diğer uyduları Nix, Hydra, Kerberos ve Styx'tir. Bunlar, Charon'a göre daha küçüktür.

## Tablo

Plüton'un kısa gelen ayların en uzun yörünge dönemi burada listelenir. Hidrostatik dengeye ulaşmış aylar eflatun vurgulanmıştır. Plüton, ağırlık merkezi onun içinde olmadığı için eklenmiştir.

| İsim (okunuş)
 | Resim
 | Çap (km)
 | Kütle (×1019 kg)
 | Ana eksen (km)
 | Yörünge süresi (gün)
 | Yörünge rezonansı (Charon'a kıyasla) | Dış merkezlilik
 | Eğim (°) (Plüton'un ekvatoruna kıyasla) | Kadir (ortalama)
 | Keşif yılı
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Plüton** | Plüton Ingilizce: "Pluto" |  | 2376,6±3,2 | 1305±7 | 2,035 | 6,387230 | 1 : 1 | 0,0022 | 0,001 | 15,1 | 1930
 |
| Pluto I | **Charon** | Şaron Karon |  | 1212±1 | 158,7±1,5 | 17,536±3\* | 6,387230 | 1 : 1 | 0,0022 | 0,001 | 16,8 | 1978
 |
| Pluto V | Styx | Stiks |  | 16 × 9 × 8 | 0,00075 | 42,656±78 | 20,16155±0,00027 | 1 : 3,16 | 0,0058 ± 0,0011 | 0,81 ± 0,16 | 27 | 2012
 |
| Pluto II | Nix | Niks |  | 49,8 × 33,2 × 31,1 | 0,005 ± 0,004 | 48,694±3 | 24,85463±0,00003 | 1 : 3,89 | 0,002036 ± 0,000050 | 0,133 ± 0,008 | 23,7 | 2005
 |
| Pluto IV | Kerberos | Kerbaros |  | 19 × 10 × 9 | 0,0016 ± 0,0009 | 57,783±19 | 32,16756±0,00014 | 1 : 5,04 | 0,00328 ± 0,00020 | 0,389 ± 0,037 | 26 | 2011
 |
| Pluto III | Hydra | Haydra |  | 50,9 × 36,1 × 30,9 | 0,005 ± 0,004 | 64,738±3 | 38,20177±0,00003 | 1 : 5,98 | 0,005862 ± 0,000025 | 0,242 ± 0,005 | 23,3 | 2005
 |

## Kaynakça

## Notlar
# Hydra (uydu)

Plüton'un uydusu Hydra
**Hydra** Plüton'un uzaklık olarak beşinci ve en dıştaki doğal uydusudur. Çapı yaklaşık 51 kilometredir. Nix uydusundan sadece biraz daha büyük olan Hydra; Plüton'un ikinci en büyük uydusudur.

Nix ile beraber; Haziran 2005'te Hubble Uzay Teleskobu ile keşfedilmiştir. Adı, Yunan mitolojisinde Hades'in yeraltı dünyasının sularını bekleyen dokuz başlı yeraltı yılanı Hydra'dan gelmektedir.

## Kaynakça
# Nix (uydu)

**Nix** Plüton'un doğal uydularından biridir. Haziran 2005'te Hubble Uzay Teleskobu ile keşfedilmiştir.Nix uydusunun adı ilk olarak "Nyx" olarak yazılmıştı. Ancak bir başka göktaşının adının Nyx olması nedeniyle bu isim değiştirildi.Adı Yunan mitolojisinde Charon'un annesi, karanlığın ve gecenin tanrıçası Nix'ten gelir. Ayrıca **Pluto II** adı da kullanılır.
# Hiʻiaka (uydu)

Haumea ve Hiʻiaka.
**Hiʻiaka**, Haumea'nın 2005 yılında keşfedilen uydusu. Hawaii mitolojisinde Haumea'nın iki kardeşinden biridir. 26 Ocak 2005'te keşfedilmiştir.

## Fiziksel özellikler

Uydunun ölçülen parlaklık değerini dönüştürerek çapı yaklaşık %22, birincil veya benzer albedo varsayarak 350 km aralığında %5.9±0.5 olduğu söylenebilir. Namaka'dan daha büyük ve dıştadır.

## Kaynakça
# Namaka (uydu)

Haumea ve iki uydusu. Ok, Namaka'yı işaretler.
**Namaka**, cüce gezegen Haumea'nın içteki ve daha küçük uydusudur. Ortalama çapı yaklaşık 160 kilometredir; bu, Haumea'nın (ortalama) çapının yaklaşık 1/10'una denk gelir.

Namaka, 30 Haziran 2005 tarihinde, Michael E. Brown liderliğindeki bir ekip tarafından Hawaii'deki Mauna Kea'daki Keck Gözlemevi'nde yapılan gözlemler sırasında keşfedildi.

Keşif ekibi tarafından geçici olarak *Blitzer* adı önerildi. Blitzer, Noel Baba'nın ren geyiklerinden birinin adıdır. Keşif 29 Kasım 2005'te duyuruldu; ay, S/2005 (2003 EL61) 2 geçici adını aldı.

"Haumea" Hawaii mitolojisinde Haumea'nın iki kardeşinden biridir.

## Fiziksel özellikler

Namaka, Haumea'nın yalnızca %1,5'i kadar parlaktır, ağırlığı ise %0,05'i kadardır. Görünüşe göre su buzundan oluşmaktadır. Hiʻiaka'dan daha küçük ve içtedir.

## Kaynakça
# Weywot (uydu)

Quaoar ve Weywot
**Weywot**, resmî olarak **(50000) Quaoar I Weywot**, Neptün ötesi cisim Quaoar'ın bilinen tek uydusudur. İlk olarak Michael E. Brown, 14 Şubat 2006'da çekilen bir resme dayanarak, 22 Şubat 2007'de rapor etmiştir. 74 km çapında olan Weywot, Quaoar'ın 1/2000 ağırlığındadır ve 1/12 büyüklüğündedir.

## Kaynakça
# S/2015 (136472) 1

S/2015 (136472) 1| Makemake ve uydusu |
| Keşif |
| Keşfeden | * HST/Wide Field Camera 3
* Alex Parker
* Marc Buie
* Will Grundy
* Keith Noll
 |
| Keşif tarihi | Nisan 2015 |
| Adlandırma |
| Alternatif adlandırma | MK2 (gayriresmî) |
| Yörünge özellikleri |
| Yarı büyük eksen | >21,000 km |
| Dış merkezlik | Bilinmiyor |
| Yörünge periyodu | >12.4 gün |
| Doğal uydusu | Makemake |
| Fiziksel özellikler |
| Görünür büyüklük | 25.1 |
| Ortalama yarıçap | ~ 87.5 km (tahmin edilen 4% albedo için) |
| Geometrik albedo | ~ 0.1 0.04 |
|  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam |
|  |

**S/2015 (136472) 1** veya keşif ekibi tarafından takılan adıyla **MK2**, cüce gezegen Makemake'nin bilinen tek uydusudur. 175 kilometre yarıçapında olduğu (%4 olduğu varsayılan bir albedo için) tahmin edilmektedir. Yarı büyük ekseni Makemake'den en az 21.000 kilometredir. Yörünge süresi ≥12 gündür (minimum değerler dairesel bir yörüngeye aittir; gerçek yörünge eksantrikliği bilinmemektedir). Nisan 2015'te Hubble Uzay Teleskobu'nun Wide Field Camera 3 kamerası ile yapılan gözlemlerde keşfedildi ve keşif 26 Nisan 2016'da açıklandı.

Makemake ve Sedna, büyük Neptün ötesi nesnelerin en az bilinenleridir. MK2'nin keşfi Makemake'nin kütlesinin belirlenmesini ve yoğunluğunun tahmin edilmesini sağladı.

## Gözlemler

Görüntülerin ön incelemesi, MK2'nin odun kömürüne benzer bir yansıtıcılığa sahip ve son derece karanlık bir nesne olduğunu göstermektedir. Makemake Kuiper kuşağında bilinen en parlak ikinci nesnedir. Bunu açıklamak için bir hipotez, kütle çekiminin uzak Güneş tarafından ısıtıldığında parlak ama uçucu buzların uzaya kaybolmasını önleyecek kadar güçlü olmamasıdır.

MK2'nin yörüngesini belirlemek için ilave gözlemlere ihtiyaç vardır. Yörüngesi dairesel ise bu durum, MK2'nin eski bir çarpışma olayı tarafından oluşturulduğunu, ancak eliptik ise yakalanmış olabileceğini gösterir.

Güneybatı Araştırma Enstitüsü'nde görüntülerin analizini yapan ekibin lideri Alex Parker, MK2'nin yörüngesinin Dünya merkezli gözlemevlerine göre hizalanmış gibi göründüğünü söyledi. Bu, MK2'nin tespit edilmesini çok daha zor hale getirecektir, çünkü Makemake'nin parıltısında çoğu zaman kaybolacak ve karanlık yüzeyi ile önceki gözlemlerdeki gibi gözlemlenmesini zorlaştıracaktır.

## Adı

'MK2' takma adı*, "Makemake sistemindeki nesne 2"* anlamına gelir. Paskalya Adası mitolojisinde ilişkili bir figürden kalıcı bir isim seçilebilir.

## Kaynakça
# Dysnomia (uydu)

Dysnomia| Dysnomia (solda) ve Eris (ortada) (Hubble Uzay Teleskobu) |
| Keşif |
| Keşfeden | Brown *ve ark.* |
| Keşif tarihi | 10 Eylül 2005 |
| Adlandırmalar |
| MPC belirtmesi | Eris I |
| Adın kaynağı | Δυσνομία *Dysnomia* |
| Alternatif adlar | S/2005 (2003 UB313) 1 Dy (takma ad) Gabrielle (takma ad) |
| Sıfatlar | Dysnomian |
| Yörünge özellikleri |
| Dönem 31 Ağustos 2006 (JD 2453979.0) |
| Yarı büyük eksen | 37.273 ± 64 km |
| Dış merkezlik | 0,0062 ± 0,0010 |
| Yörünge periyodu | 15,785899 ± 0,000050 g |
| Ortalama yörünge hızı | 0,172 km/sn |
| Eğiklik | 45,49° ± 0,15° (yer merkezli ekvatora) 78,29° ± 0,65° (Eris'in yörüngesine) |
| Çıkış düğümü boylamı | 126,17° ± 0,26° |
| Doğal uydusu | Eris |
| Fiziksel özellikler |
| Görünür büyüklük | ~25,4 |
| Mutlak parlaklık *(H)* | ~5,6 |
| Ortalama çap | 700 ± 115 km |
| Ortalama yarıçap | 350 ± 57,5 km |
| Albedo | 0,04+0,02-0,01 |
|  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam |
|  |

**Dysnomia** (resmi olarak **(136199) Eris I Dysnomia**), cüce gezegen Eris'in bilinen tek uydusudur ve muhtemelen Pluto I Charon'dan sonra bir cüce gezegende bilinen en büyük ikinci uydudur. Mike Brown tarafından 2005 yılında keşfedilmiştir. Geçici adı **S/2005 (2003 UB313) 1** 'dir. Adı Yunan mitolojisinde Eris'in kızı Dysnomia'dan gelir. Grekçe: Δυσνομία (kanunsuzluk) anlamındadır.

Dysnomia'nın çapı tahminen 700 ± 115 km'dir (Eris'in çapının %25 ile %35'i) ve Neptün ötesi bölgesinin en büyük cisimleri arasındadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta Dysnomia ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
# Küçük Güneş Sistemi cismi

UAB kavram karşılaştırması
| Geleneksel | 2006'dan
 |
| --- | --- |
| Küçük gezegen
 | Cüce gezegen
 |
| KGSC
 |
| Kuyruklu yıldız
 |

**Küçük Güneş Sistemi Cismi** (**KGSC**, İng. *Small Solar System Body*, *SSSB*), 2006 yılındaki kararla Uluslararası Astronomi Birliği'nce (UAB) tanımlanan güneş sisteminde bulunup ne gezegen, ne de cüce gezegen olan bir cisimdir:

> Güneş'in etrafından dönen diğer cisimlere topluca "Küçük Güneş Sistemi Cismi" olarak telmih edilecek... Bunlar, şu anda Güneş Sistemi'nin çoğu asteroitlerini, çoğu Neptün-ötesi cisimleri (NÖC), kuyruklu yıldızlar ve diğer küçük cisimleri içerir.
>
>

Bu tür cisimler

* cüce gezegenler hariç tüm küçük gezegenler, yâni:
en büyüğü Ceres hariç klasik asteroitler ;
Centaurlar ve Neptün Truvalıları;
Plüton, Haumea, Makemake and Eris gibi cüce gezegenler hariç Neptün ötesi cisimler;
* bütün kuyruklu yıldızlar.

Centaurların ve Neptün-ötesi cisimlerin dağılımı
Şimdilik KGSC ölçülerine bir alt sınırlama getirilip getirlimeyeceği ya da meteoritlere kadar her şeyi kapsayıp kapsamayacağı belli değildir.

Hidrostatik dengede olan en büyükleri dışında uydular boyutlarıyla değil, yörüngeleriyle KGSC'lerinden ayrılırlar. Uyduların yörünge merkezleri güneş değil, güneş sisteminde bulunan gezegenler, cüce gezegenler, hattâ Küçük Güneş Sistemi Cisimleri'nin kendileri etrâfında dönerler.

Küçük Güneş Sistemi Cisimleri'nin büyükleri hakkında yürümekte olan araştırmalar, bunların hidrostatik dengede olup olmadığı konusuna daha açıklık getirmediğinden muhtemelen gelecekte cüce gezegen olarak yeniden sınıflandırılabileceklerdir.

Küçük güneş sistemi cisimleri yörüngelerinin büyük çoğunluğu iki ayrı bölgede toplanır. Bu bölgeler asteroit kuşağıyla Kuiper kuşağıdır. Bu iki kuşağın iç yapılarında büyük gezegenlerin (öncelikle Jüpiter'in Neptün'ün) çekimleriyle oluşturduğu düzensizlikten dolayı farklılıklar gözetlenmekte olup sınırları pek belirgin değildir. Güneş Sistemi'nin başka bölgelerinde de daha düşük yoğunluklarda da olsa küçük cisimler kapsanmaktadır. Bunlar Dünya'ya Yakın Cisimler, Centaurlar, Kuyruklu yıldızlar ya da Dağınık Disk cisimleridirler.

Güneş etrâfındaki en küçük makroskobik cisimlere meteorlar adı verilir. Bunlardan daha küçük olan Gezegenlerarası toz, Güneş rüzgârı ve serbest hidrojen atomları da bulunmaktadır. DYC tanımı, 50 m'ye kadar çapı olan cisimleri meteorit olarak görür. *Krâliyet Astronomi Derneği*, meteoriti 100 µm'yle 10 m arasında tanımlayan yeni bir önerisi vardır. Bu tanımla bundan küçük cisimler gezegenlerarası toz, gaz bulutlarındaki moleküller veya atomlar olabilir.

## Ayrıca bakınız

* Ana kuşak
* Centaurlar
* Dünya'ya Yakın Asteroitler
* Göktaşları
* Kuiper kuşağı
* Kuyruklu yıldızlar

## Kaynakça
# 951 Gaspra

**951 Gaspra** 30 Temmuz 1916'da G. Neujmin tarafından Rechen Enstitüsü, Simeis'te keşfedilen, asteroid kuşağı asteroidi. Galileo uzay aracı tarafından ziyaret edilmiştir. Güneş'ten ortalama olarak 330 milyon km uzaklıktadır. Boyutları 19x11x10 km'dir yani bu asteroid bir sosise benziyor da denebilir. Diğer asteroidlerden farklı ve ilginç bir şekilde bu asteroidin kuvvetli bir manyetik alanı bulunmaktadır.

## Kaynakça
# 22 Kalliope

Kalliope'nin VLT görüntüsü**Kalliope** (küçük gezegen tanımı: **22 Kalliope**), John Russell Hind tarafından 16 Kasım 1852 yılında George Bishop Gözlemevi'nde keşfedilen Asteroit kuşağından büyük M-tipi bir asteroittir. İsmini Yunan epik şiir perisi Kalliope'den almıştır. Linus isimli küçük bir uydunun yörüngesinde döner.

## Özellikleri

Kalliope Avrupa Güney Rasathanesi VLT ile çekilen çözümlenmiş görüntüler ile kullanıldığı gibi, yaklaşık 166 KM çapında ve hafif asimetriktir.

Kalliope ve Linus'un karşılıklı tutulmaları gözlemlenerek ölçülen bu yeni çap, IRAS gözlemlerinden hesaplanandan %8 daha küçüktür.

## Kaynakça
# 3 Juno

MISTRAL algoritmasıyla ters evrişim uygulanmış VLT/SPHERE görüntüsü.
**3 Juno** (sembolü: ), Güneş sisteminde asteroit kuşağında bulunan büyük bir asteroittir. Küçük gezegen tanımına göre 3. olarak keşfedildiği için "3 Juno" olarak da bilinir. Adını Antik Roma tanrıçalarından Juno'dan almıştır.

Juno 1 Eylül 1804 tarihinde, Alman astronom Karl Ludwig Harding tarafından bulunmuştur. 1839 yılında yörüngesinde ölçülebilir bir değişiklik olduğu için bu tarihte bir başka cisimle çarpışmış olduğu tahmin edilmektedir. Gerçi büyüklük bakımından 11. astroittir. Fakat S tipi asteroittir ve bu tipler arasında en büyük ikinci asteroittir. Boyutları 320 × 267 × 200 km3 kütlesi ise 2.82 x 1019 kg'dır.
Yörüngesinin dış merkezliği 0.25568 ve yörüngesinin yarı büyük ekseni 399.48 mlyon kilometredir (2.67 astronomik birim). Yörüngesindeki bir tam turu 4.36 yılda tamamlar.

## Kaynakça
# 10 Hygiea

10 Hygiea  ()
|   Yer benzeri gezegeneler ve Jüpiter'e göre Hygiea'nın yörünge animasyonu.
 |
| **Keşif** |
| **Keşfeden** |  [[Annibale de Gasparis]] |
| **Keşif yılı** | 12 Nisan 1849 |
| Tanımlamalar
 |
| **Sonraki adı** | Hygiea |
| **Diğer adları** | *yok* |
| **Küçük gezegen kategorisi** | Asteroit kuşağı, Hygiea ailesi |
| Yörünge Özellikleri
 |
| **Günberi** |  | 2,770 AB (414,38 Gm) |
| **Günöte** |  | 3,507 AB (524,63 Gm) |
| **Yarı büyük eksen** | (a) | 3,139 AB (469,58 Gm) |
| **Dışmerkezlik** | (e) | 0,117 |
| **Yörünge süresi** | (P) | 2031,01 gün 5,56 y |
| **Ortalama yörünge hızı** |  | 16,76 km/sn |
| **Yörünge eğikliği** | (i) | 3,842° |
| Fiziksel özellikler
 |
| **Boyutlar** |  | 530×407×370 ±7 km 431 km (ortalama) |
| **Kütle** |  | (8,67 ± 0,15)×1019 kg |
| **Yoğunluk** |  | 2.08 ± 0.10 g/cm³ |
| **Kütle çekimi** |  | 0,091 m/cm² |
| **Kurtulma hızı** |  | 0,21 km/sn |
| **Beyazlık** (albedo) |  | 0,0717 (geometrik) |
| **Yüzey sıcaklığı** |  | ≈164 K maks: 247 K (−26 °C) |
| **Asteroit tayf sınıfı** |  | C-tipi asteroit |
| **Görünür parlaklık** | (V) | 9,0 - 11,97 |
| **Mutlak parlaklık** | (V) | 5,43 |

**10 Hygiea**, Güneş Sistemindeki Asteroit kuşağında bulunan, hacim ve kütle bakımından dördüncü en büyük gök cismidir. Çapı 350–500 km arasında değişir ve kütlesi asteroit kuşağının toplam kütlesinin % 2,9'unu oluşturur. Karbonlu yüzeye sahip koyu C-tipi asteroitler sınıfının en büyüğüdür.

Boyutuna rağmen karanlık yüzeyi ve güneşe olan mesafesi nedeniyle Dünya'dan gözlendiğinde çok loş göründüğünden, Asteroit kuşağındaki kendisinden önce keşfedilen pek çok küçük göktaşından daha sonra keşfedilmiştir. Gözlemlemek için en az 100 mm'lik teleskop gerekir.

## Keşfi ve isimlendirilmesi

Hygiea 12 Nisan 1849'da İtalya'nın Napoli şehrinde Annibale de Gasparis tarafından keşfedildi. Keşfettiği dokuz asteroidin ilkiydi. Napoli Rasathanesi müdürü Ernesto Capocci İki Sicilya Krallığı hanedanına atfen asteroide *Igea Borbonica* (*Hygiea Bourbon*) adını verdi. Fakat sonradan Barbonica uzantısı bırakıldı, Hygiea kullanılmaya devam etti. Hygiea adı Yunan tanrısı Asclepius'un kızı sağlık tanrıçası Hygieia'dan gelir. İsim 19. yüzyıldan beri Hygeia olarak kullanılmaktadır.

## Fiziksel özellikler

Hygiea'nın yüzeyinin karbonlu kondrit göktaşlarında bulunanlara benzer şekilde ilkel karbonlu malzemelerden oluştuğu düşünülmektedir. Sulu alterasyon ürünleri tarafından geçmişte yüzeyinde bırakıldığı tespit edildi

## Yörünge ve dönüş

## Ayrıca bakınız

* Asteroit
* Asteroit kuşağı

## Kaynakça
# Dünya truvalısı

**Dünya truvalısı,** Dünya'nın Güneş çevresindeki yörüngesinde, L4 ve L5 Lagrange noktasında yer alan, Dünya ile eşyörüngeli, Dünya'nın yörüngesinden geçen, iribaş yörünge izleyerek dönen asteroitlere verilen genel isimdir. Halihazırda tespit edilebilen her iki truva cismi de L4 bölgesinde bulunmaktadır.

## Truvalı

Astronomide truvalı (veya trojan), gezegen ile aynı yörüngeyi paylaşan, gezegenin önünde veya ardında bulunan iki kararlı Lagrange noktasında yörüngede hareket eden asteroitlere verilen genel isimdir. L4 (veya L5), gezegen ve Güneş bir sanal eşkenar üçgen oluştururlar. Dolayısıyla bu noktaların gezegenden ortalama uzaklıkları gezegen - Güneş uzaklığına genellikle ortalamada eşittir. Jüpiter gezegeninin truvalı asteroitleri uzun süredir bilinmektedir. Gözlem koşullarının iyileşmesiyle diğer gezegenlerin de truvalıları bulunmaya başlanmıştır.

## Dünya truvalıları

2010 TK7  Yeşil çember içinde
Dünya Truvalılarını izlemek güçtür. Ortalama uzaklıkları astronomik birim (AU) kadar olduğu için bu uzaklıktan gözlenmeleri için çok güçlü gözlem araçlarına ihtiyaç duyarlar. Üstelik L4 ve L5 Lagrange noktaları Güneş'e göre 60 derece açıda oldukları için bu noktalar gecenin ancak bir kısmında görünebilirler. Gözlemler genellikle uzay araçlarından yapılmaktadır. Dünya'nın ilk truvalısı 2010 yılında, ikincisi ise 2020 yılında bulunmuştur. Her iki truvalı da L4 noktasında yani Güneş çevresindeki dönüş yönünde Dünya'nın önünde yer almaktadır. Bu truvalılara 2010 TK7  ve 2020 XL5 adları verilmiştir. L5 noktasında ise henüz bir truvalı cisim bulunamamıştır.

### 2010 TK7

2010 TK7, mutlak parlaklığı 20,8 olan bir asteroittir. Çapının 300 metre kadar olduğu tahmin edilmektedir. 2010 yılında WISE teleskobu kullanılarak keşfedilmiştir. Kütleçekim kuvveti ise Dünya'nın 20.000 de biri kadardır. Güneşe ortalama uzaklığı Dünya ile eşit olmakla birlikte L4 noktası çevresinde hareket ettiğinden uzaklık 0,81 AU ve 1,19 AU arasında değişmektedir.

### 2020 XL5

2020 XL5; mutlak parlaklığı 20,18 olan bir asteroittir. 12 kilometre çapındadır. Güneş'ten uzaklığı 1,389 AU ile 0,6133 AU arasında değişmektedir. 2020 yılında Pan-STARRS görevi kapsamında keşfedilmiş, 2021 yılında bir Dünya truvalısı olarak tanınmıştır.

## Kaynakça