# 174567 Varda

174567 Varda| Varda ve uydusu Ilmarë'nin 2010 ve 2011 yıllarında çekilen Hubble Uzay Teleskobu görüntüsü |
| Keşif |
| Keşfeden | J. A. Larsen |
| Keşif yeri | Kitt Zirvesi Ulusal Gözlemevi |
| Keşif tarihi | 21 Haziran 2003 |
| Adlandırmalar |
| MPC belirtmesi | (174567) Varda |
| Adın kaynağı | Varda (J. R. R. Tolkien karakteri) |
| Alternatif adlar | 2003 MW12 |
| Küçük gezegen kategorisi | TNO **·** cubewano detached **·** distant |
| Sembol |  (astrological) |
| Yörünge özellikleri |
| Dönem 31 Mayıs 2020 (JD 2459000,5) |
| Belirsizlik parametresi 2 |
| Gözlem yayı | 39,12 yıl (14.290 g) |
| İlk önkeşif tarihi | 19 Mart 1980 |
| Günöte | 52,711 AU |
| Günberi | 39,510 AU |
| Yarı büyük eksen | 46,110 AU |
| Dış merkezlik | 0,14315 |
| Yörünge periyodu | 313,12 yr (114.366 g) |
| Ortalama ayrıklık | 275,208° |
| Ortalama devinim | 0° 0d 11.332s / gün |
| Eğiklik | 21,511° |
| Çıkış düğümü boylamı | 184,151° |
| Günberi zamanı | ≈ 1 Kasım 2096 ±4 days |
| Perihelyon açısı | 180,072° |
| Bilinen doğal uydusu | 1 (Ilmarë) |
| Fiziksel özellikler |
| Tayf tipi | IR (ortalama kırmızı) B−V=0,886±0,025 V–R=0,55±0,02 V−I=1,156±0,029 |
| Görünür büyüklük | 20,5 |
| Mutlak parlaklık *(H)* | 3,81±0,01 (birincil) 3,097±0,060 3,4 |
| Ortalama çap | 740±14 km (area equivalent) 722+82 -76 km |
| Basıklık | 0,080±0,049 (for period of 11,82 h) or 0,235±0,050 (for period of 5,91 h) |
| Kütle | (2,45±0,06)×1020 kg |
| Ortalama yoğunluk | 1,23±0,04 g/cm3 (for period of 11,82 h) 1,78±0,06 g/cm3 (for period of 5,61 h) |
| Sinodal dönme süresi | 5,61 sa or 5,91 sa (single-peaked) 11,82 sa (double-peaked) |
| Albedo | 0,099±0,002 (primary) 0,102+0,024 -0,024 |
|  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam |
|  |

**174567 Varda'** (geçici adı **2003 MW12**), Güneş Sistemi'nin en dış bölgesinde bulunan Kuiper kuşağı'nın rezonans sıcak klasik popülasyonuna ait ikili bir Neptün-ötesi küçük gezegendir. Uydusu, Ilmarë, 2009 yılında keşfedilmiştir.

Gök bilimci Michael Brown, mutlak büyüklüğü 3,5 ve hesaplanan çapı yaklaşık 700-800 kilometre (430-500 mil) olan bu cismin muhtemelen bir cüce gezegen olduğunu tahmin etmektedir. Ancak William M. Grundy ve arkadaşları, 400–1000 km boyut aralığında, albedosu ≈0,2'den az ve yoğunluğu ≈1,2 g/cm3 veya daha az olan cisimlerin, farklılaşmak bir yana, muhtemelen hiçbir zaman tam katı cisimler halinde sıkışmadığını ve bu nedenle cüce gezegen olma ihtimalinin çok düşük olduğunu savunmaktadır. Varda'nın düşük mü yoksa yüksek yoğunluğa mı sahip olduğu belirsizdir.

## Keşfi ve yörüngesi

Varda'nın yörüngesinin kutupsal ve ekliptik görünümü.
Varda, Mart 2006'da, 21 Haziran 2003 tarihli görüntüler kullanılarak, Jeffrey A. Larsen tarafından Birleşik Devletler Deniz Harp Okulu Trident Scholar projesinin bir parçası olarak Spacewatch teleskobuyla keşfedilmiştir.

Her 313,1 yılda bir (114.000 günden fazla; yarı büyük ekseni 46,1 AU) Güneş'in etrafında 39,5-52,7 AU mesafede dolanır. Yörüngesinin dış merkezliği 0,14 ve ekliptiğe göre eğimi 21,5°'dir. Haziran 2024 itibarıyla Güneş'ten 45,91 AU uzaklıktadır. Kasım 2096 civarında günberi noktasına gelecektir. Varda, 23 karşı konum boyunca 321 kez gözlenmiş olup, ön keşif görüntüleri 1980 yılına kadar uzanmaktadır.

## İsim

Varda ve uydusunun isimleri 16 Ocak 2014 tarihinde Küçük Gezegen Merkezi tarafından açıklanmıştır. Varda, J. R. R. Tolkien'in kurgusal mitolojisinde Valar'ın kraliçesi, yıldızların yaratıcısı, yüce Eru Ilúvatar'ın en güçlü hizmetkârlarından biridir. Ilmarë Maiar'ın bir şefi ve Varda'nın hizmetçisidir.

Astronomide gezegen sembollerinin kullanılması önerilmez, bu nedenle Varda astronomi literatüründe hiçbir zaman bir sembol almamıştır. Varda için astrologlar tarafından kullanılan standart bir sembol de yoktur. Zane Stein sembol olarak parıldayan bir yıldız önermiştir ().

## Uydusu

Varda'nın 2009 yılında keşfedilen Ilmarë (veya Varda I) adında bilinen bir uydusu vardır. Yoğunluğunun ve albedosunun Varda'nınki ile aynı olduğu varsayıldığında, sistem kütlesinin %8'ini veya 2×1019 kg'ını oluşturan uydunun çapının yaklaşık 350 km (birincil cismin yaklaşık %50'si) olduğu tahmin edilmektedir.

Varda-Ilmarë sistemi 4809±39 km km'lik yarı büyük ekseni (yaklaşık 12 Varda yarıçapı) ve 5,75 günlük yörünge periyodu ile sıkı bir şekilde birbirine bağlıdır.

## Fiziksel özellikler

Görünür parlaklığına ve varsayılan albedosuna dayanarak, Varda-Ilmarë sisteminin tahmini birleşik boyutu 792+91
-84 km'dir ve birincil boyutun 722+82
-76 km olduğu tahmin edilmektedir. İkili sistemin toplam kütlesi yaklaşık 2,66×1020 kg'dır. Hem birincil hem de uydunun yoğunluğu, eşit yoğunluğa sahip oldukları varsayılarak 1,24 g/cm3 olarak tahmin edilmektedir. Öte yandan, uydunun yoğunluğu veya albedosu birincilden düşükse, Varda'nın yoğunluğu 1,31 g/cm3'e kadar daha yüksek olacaktır.

10 Eylül 2018'de, Varda'nın öngörülen çapı bir yıldız tutulması yoluyla 766±6 km olarak ölçüldü ve öngörülen yassılaşma 0,066±0,047 idi. Eşdeğer çap, önceki ölçümlerle tutarlı olarak 740 km'dir. Varda'nın yıldız tutulmasından elde edilen eşdeğer çapı göz önüne alındığında, geometrik albedosu 0,099 olarak ölçülmüştür ve bu da onu büyük plütino 2003 AZ84 kadar karanlık yapmaktadır.

Varda'nın dönme süresi bilinmemektedir; 2015'te 5,61 saat ve daha yakın zamanda (2020'de) 4,76; 5,91 (en olası değer) ve 7,87 saat veya bu değerlerin iki katı olarak tahmin edilmiştir. Varda'nın dönme süresindeki büyük belirsizlik, yoğunluğu ve gerçek yassılaşması için çeşitli çözümler ortaya çıkarmaktadır; en olası dönme süresi 5,91 veya 11,82 saat olarak alındığında, kütle yoğunluğu ve gerçek yassılaşması sırasıyla 1,78±0,06 g/cm3 ve 0,235 ya da 1,23 g/cm3 ve 0,080 olabilir.

Hem birincil hem de uydunun yüzeyleri spektrumun görünür ve yakın kızılötesi kısımlarında kırmızı görünmektedir (spektral sınıf IR), Ilmarë Varda'dan biraz daha kırmızıdır. Sistemin spektrumu su emilimi göstermez, ancak metanol buzu içeriyor olabilir.

## Ayrıca bakınız

* (55565) 2002 AW197 – yörünge, boyut ve renk açısından benzer bir Neptün ötesi nesne

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* List of binary asteroids and TNOs, Robert Johnston, johnstonsarchive.net
* LCDB Data for (174567) Varda, *Collaborative Asteroid Lightcurve Link*
* (174567) 2003 MW12 Precovery Images
* 174567 Varda - *AstDyS-2, Asteroitler—Dinamik Site*
	+ Gök günlüğü **·** Gözlem tahmini **·** Yörünge bilgisi **·** Uygun yörünge öğeleri **·** Gözlem bilgisi
* 174567 Varda - *JPL Small-Body Database*
	+ En yakın yaklaşmalar **·** Keşif **·** Gök günlüğü **·** Yörünge grafiği **·** Yörünge öğeleri **·** Fiziksel parametreler