# Ganymede (uydu)

Ganymede| 7 Haziran 2021'de *Juno* tarafından görüntülenen Jüpiter'in uydusu Ganymede |
| Keşif |
| Keşfeden | Galileo Galilei |
| Keşif tarihi | 7 Ocak 1610 |
| Adlandırmalar |
| Adın kaynağı | Grekçe: Γανυμήδης, Ganymēdēs |
| Alternatif adlar | Jupiter III |
| Sıfatlar | Ganymedian, Ganymedean |
| Yörünge özellikleri |
| Enberi | 1.069.200 km |
| Enöte | 1.071.600 km |
| Yarı büyük eksen | 1.070.400 km |
| Dış merkezlik | 0,0013 |
| Yörünge periyodu | 7,15455296 g |
| Ortalama yörünge hızı | 10,880 km/sn |
| Eğiklik | 2,214° (tutuluma) 0,20° (Jüpiter'in ekvatoruna) |
| Doğal uydusu | Jüpiter |
| Grup | Galilei uyduları |
| Fiziksel özellikler |
| Görünür büyüklük | 4,61 (Karşı konum) 4,38 (1951'de) |
| Ortalama yarıçap | 2.634,1 ± 0,3 km (0,413 Dünya) |
| Yüzey alanı | 8,72 × 107 km2 (0,171 Dünya) |
| Hacim | 7,66 × 1010 km3 (0,0704 Dünya) |
| Kütle | 1,4819 × 1023 kg (0,025 Dünya) |
| Ortalama yoğunluk | 1,936 g/cm3 (0,351 Dünya) |
| Yüzey kütle çekimi | 1,428 m/sn2 (0,146 *g*) |
| Atalet momenti faktörü | 0,3115 ± 0,0028 |
| Kurtulma hızı | 2,741 km/sn |
| Sinodal dönme süresi | Eşzamanlı |
| Eksen eğikliği | 0–0,33° |
| Albedo | 0,43 ± 0,02 |
|

| Yüzey sıcaklığı | min. | ort. | maks. |
| --- | --- | --- | --- |
| K | 70 | 110 | 152 |
| C | −203 | −163 | −121 |

 |
| Atmosfer |
| Yüzey basıncı | 0,2–1,2 μPa (1,97 × 10−12–1,18 × 10−11 atm |
| Bileşimleri | çoğunlukla oksijen |
|  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam |
|  |

**Ganymede**, Jüpiter'in doğal uydularından biridir. Jüpiter'in ve aynı zamanda Güneş Sistemi'nin en büyük uydusudur. Merkür gezegeninden çap olarak daha büyüktür, ancak kütlesinin yalnızca yarısı kadardır. Ganymede'nin yoğunluğu çok daha azdır. 7 Ocak 1610 tarihinde Galileo Galilei tarafından bulunmuş ve o dönemde tanımlanan 4 Galilei uydusu arasında gezegene yakınlık açısından üçüncü sırada bulunması nedeniyle Jüpiter'in 'III' numaralı uydusu olarak adlandırılmıştır. Galile Uyduları grubuna Io, Europa ve Callisto da dahildir.

Ganymede, İo ve Europa ile 1:2:4 Laplace rezonansı içinde gezegenin etrafında dönmektedir.

Galileo ayı keşfettikten kısa bir süre sonra, Simon Marius "Ganymede" adını önerdi. Yunan mitolojisinde Ganymede, Zeus'un sakisi idi. Bu isim ve diğer Galilean uydularının isimlerinin kullanılması uzun süre tercih edilmedi ve 20. yüzyılın ortalarına kadar da ortak kullanıma girmedi. Bunun yerine, Roma rakamlarıyla (Galileo tarafından tanıtılan bir sistem) "**Jupiter III**" veya "Jüpiter'in üçüncü uydusu" olarak da anılır. Ganymede, Jüpiter'in bir erkek figürünün adını taşıyan tek Galile uydusudur.

Ganymede'in Europa ve İo ile Laplace resonansı

## Yapı

Ganymede, kabaca eşit miktarlarda silikat kaya ve su buzundan oluşur. Gövdesi demir açısından zengin, sıvı bir çekirdeğe ve Dünya'nın tüm okyanuslarından daha fazla su içerebilecek bir iç okyanusa sahiptir. Yüzeyi, dört milyar yıl öncesine işaret eden çarpma kraterleri ile karanlık bölgelere sahiptir ve bu uydunun yaklaşık üçte birini kapsıyor. Oluklar ve sırtlarla enine kesilen ve sadece biraz daha az eski olan daha açık renkli bölgeler ise geri kalanı kaplıyor. Hafif arazinin bozulan jeolojisinin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte muhtemelen gelgit ısıtmasının neden olduğu tektonik aktivitenin sonucu olduğu söyleniyor.

## Notlar

"Ganymede" adı / *Gan-ee-Meed* / olarak okunur.

## Kaynakça

## Diğer web siteleri

* Ganymede 20 Mayıs 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Archived