# Almanya'daki Dünya Mirasları listesi

Aachen Katedrali
Lorsch Manastırı
Weimar
Dessau
Bernau
Wilhelmshöhe
Berlin
Corvey
Augustusburg

Bremen
Quedlinburg
Köln Katedrali
Erzgebirge
Fagus Fabrikası
Rheinbrohl
Wörlitz
Lübeck
Stralsund
Wismar
Eisleben
Wittenberg
Margravial Opera Evi
Maulbronn
Messel Çukuru
Goslar
Reichenau
Muskau Parkı
Naumburg
Regensburg
Potsdam
Wieskirche

Trier
Hamburg
Speyer
Hildesheim
Weißenhofsiedlung
Bamberg
Ren Vadisi
Völklingen
Wartburg
Augsburg
Würzburg
Zollverein
Danevirke
Hedeby
Worms
Mainz
Darmstadt
Bad Ems
Baden-Baden
Bad Kissingen

Erfurt Almanya'daki Dünya Mirasları'nın konumu. Mavi noktalar Svabya Alpleri'ndeki Mağaralar ve Buz Devri Sanatları alanlarını, yeşil noktalar Alplerin çevresinde yer alan Tarihöncesi Kazık Evler, turuncu noktalar kayın ormanlarını ve gri noktalar ise Wadden Denizi'nin bölgelerdir. Berlin, Speyer ve Weimar'ın her birinin birden fazla alanı bulunmaktadır. Roma İmparatorluğu'nun sınırlarındaki alanlar (her biri çok sayıda konuma sahip üç ayrı Dünya Mirası Alanı) haritada gösterilmemiştir.
1972 yılında imzalanan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi ile Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerler olan Dünya Mirasları kavramını tanımladı. Doğal özellikler (fiziksel ve biyolojik oluşumlardan oluşur), jeolojik ve fizyografik oluşumlar (tehdit altındaki hayvan ve bitki türlerinin yaşam alanları dahil) ve bilim, koruma veya doğal güzellik açısından önemli olan doğal alanlar doğal miras olarak tanımlanır. Batı ve Doğu Almanya'nın, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına İlişkin Sözleşme'yi sırasıyla 23 Ağustos 1976 ve 12 Aralık 1988'de onaylamasıyla ülkedeki alanlar listeye dahil edilmiştir. 3 Ekim 1990 tarihinde her iki Almanya birleşti.

Almanya'daki 55 alan Dünya Mirası listesinde, 11 alan ise ise geçici listede bulunur. Listeye eklenen ilk yer 1978'de Dünya Miras Komitesinin 2. oturumunda kayıt altına alınan Aachen Katedrali'ydi. En son olarak 2025'te Bavyera Kralı II. Ludwig'in Sarayları: Neuschwanstein, Linderhof, Schachen ve Herrenchiemsee listeye dâhil edildi. 55 yer arasında 52'si kültürel önemi ve üçü ise doğal önemi nedeniyle listelenmiştir. Muskau Park Polonya ile, Roma İmparatorluğu'nun Surları Almanya ile, Wadden Denizi Danimarka ile, Karpatlardaki ve Avrupa'nın Diğer Bölgelerindeki İlkel Kayın Ormanları 17 Avrupa ülkesi ile, Alplerin çevresinde yer alan Tarihöncesi Kazık Evler beş ülke ile, Le Corbusier'nin Mimari Çalışmaları, Modern Harekete Olağanüstü Bir Katkı beş ülke ile, Erzgebirge/Krušnohoří Madencilik Bölgesi Çekya ile, Avrupa'nın Büyük Kaplıca Şehirleri altı ülke ile, Donaulimes Avusturya ve Slovakya ile, Limes Germanicus Hollanda ile, Moravya Kilisesi Yerleşimleri dört ülke ile paylaşılır. Almanya, İtalya ve Çin'den sonra dünyada en fazla sayıda Dünya Mirasına sahip üçüncü ülkedir.

Temmuz 2006 tarihinde Dünya Miras Komitesi, Dresden Elbe Vadisi'ni Tehlike Altındaki Dünya Mirasları listesine ekledi. Sonunda Haziran 2009'da listeden çıkarıldı ve böylece Dünya Mirası listesinden çıkarılan dünyadaki üç alandan biri oldu.

## Dünya Mirasları listesi

UNESCO, alanları on kritere göre listelemektedir; Her alan kriterlerden en az birini karşılaması gerekir. i'den vi'ye kadar olan kriterler kültüreldir ve vii'den x'e kadar olan kriterler doğaldır.

  Ulusötesi alan

| Ad
 | Fotoğraf
 | Eyalet
 | Seçildiği yıl
 | UNESCO verileri | Kaynak
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Aachen Katedrali
 |  | Kuzey Ren-Vestfalya
 | 1978
 | 3bis; i, ii, iv, vi (kültürel)
 |  |
| Speyer Katedrali
 |  | Renanya-Palatina
 | 1981
 | 168; ii (kültürel)
 |  |
| Würzburg Rezidansı, Avlu Bahçeleri ve Rezidans Meydanı ile birlikte
 |  | Bavyera
 | 1981
 | 169bis; i, iv (kültürel)
 |  |
| Wies Hac Kilisesi
 |  | Bavyera
 | 1983
 | 271bis; i, iii (kültürel)
 |  |
| Brühl'deki Augustusburg ve Falkenlust Sarayları
 |  | Kuzey Ren-Vestfalya
 | 1984
 | 288; ii, iv (kültürel)
 |  |
| Hildesheim'deki Meryem Ana Katedrali ve Aziz Michael Kilisesi
 |  | Aşağı Saksonya
 | 1985
 | 187bis; i, ii, iii (kültürel)
 |  |
| Trier'deki Roma Kalıntıları, Aziz Peter Katedrali ve Meryem Ana Kilisesi
 |  | Renanya-Palatina
 | 1986
 | 367; i, iii, iv, vi (kültürel)
 |  |
| Hanseatik Lübeck Kenti
 |  | Schleswig-Holstein
 | 1987
 | 272bis; iv (kültürel)
 |  |
| Potsdam ve Berlin'deki Bahçe ve Saraylar
 |  | Berlin, Brandenburg
 | 1990
 | 532ter; i, ii, iv (kültürel)
 |  |
| Lorsch'taki Manastır ve Altermünster
 |  | Hessen
 | 1991
 | 515bis; i, ii, iv (kültürel)
 |  |
| Rammelsberg Madenleri, Tarihi Goslar Kenti ve Yukarı Harz Su Yönetimi Sistemi
 |  | Aşağı Saksonya
 | 1992
 | 623ter; i, ii, iii, iv (kültürel)
 |  |
| Maulbronn Manastır Kompleksi
 |  | Baden-Württemberg
 | 1993
 | 546bis; ii, iv (kültürel)
 |  |
| Bamberg Kenti
 |  | Bavyera
 | 1993
 | 624; ii, iv (kültürel)
 |  |
| Tarihi Quedlinburg Kenti, Kolejiyat Kilisesi ve Kalesi
 |  | Saksonya-Anhalt
 | 1994
 | 535rev; iv (kültürel)
 |  |
| Völklingen Demir İşletmesi
 |  | Saarland
 | 1994
 | 687; iv (kültürel)
 |  |
| Messel Çukuru Fosil Sahası
 |  | Hessen
 | 1994
 | 720bis; viii (doğal)
 |  |
| Weimar, Dessau ve Bernau'daki Bauhaus Atölyesi ve Çevresi
 |  | Saksonya-Anhalt, Türingiya, Brandenburg
 | 1996
 | 729bis; ii, iv, vi (kültürel)
 |  |
| Köln Katedrali
 |  | Kuzey Ren-Vestfalya
 | 1996
 | 292bis; i, ii, iv (kültürel)
 |  |
| Eisleben ve Wittenberg'deki Luther Anıtları
 |  | Saksonya-Anhalt, Türingiya
 | 1996
 | 783; iv, vi (kültürel)
 |  |
| Klasik Weimar
 |  | Türingiya
 | 1998
 | 846; iii, vi (kültürel)
 |  |
| Müzeler Adası
 |  | Berlin
 | 1998
 | 896; ii, iv (kültürel)
 |  |
| Wartburg Kalesi
 |  | Türingiya
 | 1999
 | 897; ii, iv (kültürel)
 |  |
| Dessau-Wörlitz'teki Bahçe Krallığı
 |  | Saksonya-Anhalt
 | 2000
 | 534bis; ii, iv (kültürel)
 |  |
| Reichenau Manastır Adası
 |  | Baden-Württemberg
 | 2000
 | 974; iii, iv, vi (kültürel)
 |  |
| Zollverein Kömür Madeni Endüstriyel Kompleksi
 |  | Kuzey Ren-Vestfalya
 | 2001
 | 975; ii, iii (kültürel)
 |  |
| Yukarı Orta Ren Vadisi
 |  | Renanya-Palatina, Hessen
 | 2002
 | 1066; ii, iv, v (kültürel)
 |  |
| Stralsund ve Wismar'ın Tarihi Kent Merkezleri
 |  | Mecklenburg-Vorpommern
 | 2002
 | 1067; ii, iv (kültürel)
 |  |
| Bremen Pazar Meydanı'ndaki Belediye Sarayı ve Roland Heykeli
 |  | Bremen
 | 2004
 | 1087; iii, iv, vi (kültürel)
 |  |
| Muskau Parkı
 |  | Saksonya
 | 2004
 | 1127; i, iv (kültürel)
 |  |
| Roma İmparatorluğu'nun Surları
 |  | Birkaç site
 | 2005
 | 430ter; ii, iii, iv (kültürel)
 |  |
| Tarihi Regensburg Kenti ve Stadtamhof Mahallesi
 |  | Bavyera
 | 2006
 | 1155; ii, iii, iv (kültürel)
 |  |
| Berlin Modernizm Konutları
 |  | Berlin
 | 2008
 | 1239; ii, iv (kültürel)
 |  |
| Wadden Denizi
 |  | Hamburg, Schleswig-Holstein, Aşağı Saksonya
 | 2009
 | 1314; viii, ix, x (doğal)
 |  |
| Karpatlardaki ve Avrupa'nın Diğer Bölgelerindeki İlkel Kayın Ormanları
 |  | Brandenburg, Türingiya, Mecklenburg-Vorpommern, Hessen
 | 2011
 | 1133quater; ix (doğal)
 |  |
| Alplerin çevresinde yer alan Tarihöncesi Kazık Evler
 |  | Bavyera, Baden-Württemberg
 | 2011
 | 1363; iv, v (kültürel)
 |  |
| Alfeld'deki Fagus Fabrikası
 |  | Aşağı Saksonya
 | 2011
 | 1368; i, iv (kültürel)
 |  |
| Bayreuth'taki Margravial Opera Evi
 |  | Bavyera
 | 2012
 | 1379; i, iv (kültürel)
 |  |
| Bergpark Wilhelmshöhe
 |  | Hessen
 | 2013
 | 1413; iii, iv (kültürel)
 |  |
| Karolenj Westwork ve Civitas Corvey
 |  | Kuzey Ren-Vestfalya
 | 2014
 | 1447; ii, iii, iv (kültürel)
 |  |
| Speicherstadt ve Kontorhaus Kentleri ve Chilehaus
 |  | Hamburg
 | 2015
 | 1467; iv (kültürel)
 |  |
| Le Corbusier'in Mimari Çalışmaları, Modern Hareket'e Olağanüstü Bir Katkı
 |  | Baden-Württemberg
 | 2016
 | 1321rev; i, ii, vi (kültürel)
 |  |
| Svabya Alpleri'ndeki Mağaralar ve Buz Devri Sanatları
 |  | Baden-Württemberg
 | 2017
 | 1527; i, iv (kültürel)
 |  |
| Naumburg Katedrali
 |  | Saksonya-Anhalt
 | 2018
 | 1470rev; i, ii (kültürel)
 |  |
| Hedeby ve Danevirke'deki Arkeolojik Sınır Kompleksi
 |  | Schleswig-Holstein
 | 2018
 | 1553; iii, iv (kültürel)
 |  |
| Erzgebirge/Krušnohoří Madencilik Bölgesi
 |  | Saksonya
 | 2019
 | 1478; ii, iii, iv (kültürel)
 |  |
| Augsburg Su Yönetim Sistemi
 |  | Bavyera
 | 2019
 | 1580; ii, iv (kültürel)
 |  |
| Avrupa'nın Büyük Kaplıca Şehirleri
 |  | Bavyera, Baden-Württemberg, Renanya-Palatina
 | 2021
 | 1613; ii, iii, iv, vi (kültürel)
 |  |
| Roma İmparatorluğu'nun Surları - Donaulimes (Batı Segmenti)
 |  | Birkaç site
 | 2021
 | 1608rev; ii, iii, iv (kültürel)
 |  |
| Darmstadt Sanatçıları Kolonisi
 |  | Hessen
 | 2021
 | 1614; ii, iv (kültürel)
 |  |
| Roma İmparatorluğu'nun Surları - Niedergermanischer Limes
 |  | Birkaç site
 | 2021
 | 1631; ii, iii, iv (kültürel)
 |  |
| Speyer, Worms ve Mainz'taki ShUM Alanları
 |  | Renanya-Palatina
 | 2021
 | 1636; ii, iii, vi (kültürel)
 |  |
| Erfurt'taki Yahudi-Orta Çağ Mirası
 |  | Türingiya
 | 2023
 | 1656; iv (kültürel)
 |  |
| Moravya Kilise Yerleşimleri
 |  | Saksonya
 | 2024
 | 1468, iii, iv (kültürel)
 |  |
| Schwerin Konut Topluluğu – Romantik Tarihçiliğin Kültürel Manzarası
 |  | Mecklenburg-Vorpommern
 | 2024
 | 1705, iv (kültürel)
 |  |
| Bavyera Kralı II. Ludwig'in Sarayları: Neuschwanstein, Linderhof, Schachen ve Herrenchiemsee
 |  | Bavyera
 | 2025
 | 1726; iv (kültürel)
 |  |

### Geçici liste

Dünya Mirası listesinde yer alan alanlara ek olarak, üye devletler aday göstermeyi düşünebilecekleri geçici alanların bir listesini de tutabilirler. Dünya Mirası listesine aday göstermeler, yalnızca alanın daha önce geçici listede yer alması durumunda kabul edilir. Almanya, 2024 itibarıyla geçici listesine 11 alan kaydetti.

| Ad
 | Fotoğraf
 | Eyalet
 | Seçildiği yıl
 | UNESCO kriterleri
 | Kaynak
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Francke Vakfı Binaları
 |  | Saksonya-Anhalt
 | 1999
 | iii, iv, vi (kültürel)
 |  |
| Altona Königstraße Yahudi Mezarlığı. 17. ve 18. yüzyıllarda Avrupa ve Karayipler arasında görülen Sefarad mezarlık kültürü
 |  | Hamburg
 | 2015
 | iii, iv, vi (kültürel)
 |  |
| Alp ve dağ eteği çayır ve bataklık manzaraları (Garmisch-Partenkirchen bölgesindeki "Werdenfelser Land", "Ammergau", "Staffelseegebiet" ve "Murnauer Moos" alanlarındaki tarihi insan eliyle oluşturulmuş manzaralar)
 |  | Bavyera
 | 2015
 | v (kültürel)
 |  |
| Saksonya-Anhalt, Saksonya, Bavyera ve Türingiya'daki Lüther anıtları
 |  | Bavyera, Saksonya-Anhalt, Saksonya, Türingiya
 | 2015
 | iv, vi (kültürel)
 |  |
| Torgau Kalesi Şapeli
 |  | Saksonya
 | 2024
 | ii, iv, vi (kültürel)
 |  |
| Yeşil Kuşak
 |  | Bavyera, Brandenburg, Hessen, Aşağı Saksonya, Mecklenburg-Vorpommern, Saksonya, Saksonya-Anhalt, Schleswig-Holstein, Türingiya
 | 2024
 | ix, x (doğal)
 |  |
| Olimpik Park
 |  | Bavyera
 | 2024
 | i, ii, iv (kültürel)
 |  |
| Pretzien Weir
 |  | Saksonya-Anhalt
 | 2024
 | ii, iv (kültürel)
 |  |
| Schöningen Mızrakları Bölgesi - 300.000 yıl önce insanlar ve avcılık
 |  | Saksonya-Anhalt
 | 2024
 | ii, iv (kültürel)
 |  |
| Stuttgart Televizyon Kulesi. Modern kitle iletişiminin arketipi ve sembolü
 |  | Baden-Württemberg
 | 2024
 | ii, iv (kültürel)
 |  |
| Waldsiedlung Zehlendorf - WHS "Berlin Modernizm Konut Siteleri"nin uzantısı
 |  | Berlin
 | 2024
 | ii, iv (kültürel)
 |  |
| Avrupa Kâğıthaneleri (kâğıdın elle yapıldığı devirden)
 |  | Bavyera, Saksonya
 | 2024
 | ii, iii, iv (kültürel)
 |  |

### Eski Dünya Mirası alanı

| Ad
 | Fotoğraf
 | Eyalet
 | Seçildiği yıl
 | Çıkarıldığı yıl
 | UNESCO kriterleri
 | Kaynak
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dresden Elbe Vadisi
 |  | Saksonya
 | 2004
 | 2009
 | 1156; ii, iii, iv, v (kültürel)
 |  |

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Almanya'daki Dünya Mirasları listesi ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* UNESCO - Germany (İngilizce)