Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Yeni ay

Yeni ay evresini gösteren bir grafik.
**Yeni ay**, astronomide Ay'ın evrelerinden ilki. Dünya'dan bakıldığında Ay ile Güneş aynı tutulum boylama sahip olduğunda meydana gelir. Ay, bu aşamada görünmezdir.

## Ay takvimleri

Astronomik olmayan bağlamlarda *yeni ay*, Güneş ile kavuşumunun ardından Ay'ın görünür olan ilk hilalini ifade eder.

## Kaynakça
# Yörünge rezonansı

**Yörüngesel rezonans,** yörüngelerinde dolanan iki cismin, yörünge hareketleri sırasında birbirleri üzerine uyguladıkları düzenli, periyodik çekim etkisini ifade eden ve gök mekaniğinde sayısal olarak cisimlerin kütlelerinin tam katlarıyla ifade edilen bir fizik terimidir.

Bu rezonans, salıncakta birini sallayanın yaptığı zamanla artan periyodik salınıma benzetilebilir. Yörüngesel rezonansta cisimlerin çekim etkisiyle zamanla artacaktır. Bunun sonucu olarak birbirlerinin yörüngelerini kararsızlaştıracaklardır. Çoğu durumda bu olgu, etkileşim karasızlığa sürüklenene kadar yörüngelerindeki kaymalar ve momentum değişimleriyle sürecektir. Fakat sistemlerin dengede kaldığı ve rezonansın devam ettiği koşullarda olabilir. 1:2:4 yörüngesel rezonanslarda bulunan Jüpiter'in uyduları Ganymede, Europa ve Io; ayrıca 2:3 rezonansta bulunan Plüton ve Neptün verilebilir.

## Ayrıca bakınız

* Kavuşum
# Karbonat

Karbonat
|  |
| Adlandırmalar
 |
| Sistematik IUPAC adıKarbonat
 |
| Tanımlayıcılar
 |
| 3D model (JSmol)
 | * Etkileşimli görüntü
 |
| ChemSpider
 | * 18519
 |
| PubChem CID | * 19660
 |
|
InChI
* InChI=1/CH2O3/c2-1(3)4/h(H2,2,3,4)/p-2
 |
|
SMILES
* C(=O)([O-])[O-]
 |
| Özellikler
 |
| Molekül formülü
 | CO32- |
| Molekül kütlesi
 | 60.008 g·mol-1 |
| Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa).

 |
| Bilgi kutusu kaynakları
 |

**Karbonat**, kimyada karbonik asidin bir tuzudur. Karbonat iyonu CO32- varlığında nitelendirilir. Aynı zamanda ismi karbonik asidin esteri manasına da gelebilir.

Jeoloji ve mineralojide karbonat terimi hem karbonat minerallerine, hem de karbonat taşlarına tekabül eder ve her ikisi de CO32- şeklinde ifade edilir.

## Yapı ve bağ kurma

Karbonat iyonu, en basit şekliyle oksokarbon anyonudur. Bir karbon atomunu çevreleyen üç oksijenden oluşur. Karbonik asidin konjuge bazı olan bikarbonat iyonunun konjuge bazıdır.

Karbonat iyonunun Lewis yapısı negatif oksijen atomlarından doğan iki uzun tek bağa ve nötral oksijen atomundan doğan bir kısa çift bağa sahiptir.

## Kaynakça
# WebCite

WebCite|  |
| URL | webcitation.org |

**WebCite**, bir blog yazarının veya bir akademisyenin alıntı yaptığı veya alıntı yaptığı anda mevcut internet içeriklerinin anlık görüntülerini alarak webdeki bilimsel ve eğitim açısından önemli materyalleri dijital olarak korumak için tasarlanmış isteğe bağlı bir arşiv sitesidir. Koruma hizmeti, bağlantı ölümü olarak bilinen orijinal web sayfalarının revize edilmesi, kaldırılması veya başka nedenlerle ortadan kaybolması durumunda belirtilen kaynaklar tarafından desteklenen iddiaların doğrulanabilirliğini sağlar.

Temmuz 2019 itibarıyla WebCite artık yeni arşivleme isteklerini kabul etmemektedir ancak mevcut arşivleri sunmaya devam etmektedir.

## Kaynakça
# Nature Communications

*Nature Communications*| Disiplin | Doğa bilimleri |
| Dil | İngilizce |
| Editörler | Nathalie Le Bot ve Enda Bergin |
| Yayım detayları |
| Tarihi | 2010-günümüz |
| Yayımcı | Nature Portfolio (Amerika Birleşik Devletleri) |
| Açık erişim | Evet |
| Lisans | Creative Commons lisansları |
| Standart kısaltmalar ISO 4 (alt) **·** Bluebook (alt1 **·** alt2) NLM (alt) **·** MathSciNet (alt ) |
| ISO 4 | *Nat. Commun.* |
| Dizinleme CODEN **·** JSTOR (alt) **·** LCCN (alt) MIAR **·** NLM (alt) **·** Scopus |
| CODEN | NCAOBW |
| ISSN | 2041-1723  |
| OCLC no. | 614340895 |
| Bağlantılar |
| * Dergi anasayfası
* Çevrimiçi arşiv
 |

Nature Communications, Nature Portfolio tarafından yayımlanan ve doğa bilimleriyle ilgili içerik barındıran akademik bir dergidir. 2010'da yayın hayatına başlamıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmî site
# arXiv

arXiv|  |
| Site türü | Bilim |
| Diller | İngilizce |
| Sahip(ler)i | Cornell Üniversitesi |
| Oluşturan | Paul Ginsparg |
| URL | arXiv.org |
| Ticari? | Hayır |
| Başlatılma | 14 Ağustos 1991) (1991-08-14) |
| Durumu | Çevrimiçi |

**arXiv**; matematik, fizik, bilgisayar bilimleri, nicel biyoloji, istatistik nicel finans alanlarındaki bilimsel çalışmaların elektronik önbasımları için bir arşivdir. 1991 yılında fizikçi Paul Ginsparg tarafından kurulmuştur. Çoğu matematik ve fizik alanındaki tüm bilimsel çalışmalar, arXiv üzerinde kendiliğinden arşivlenir. arXiv.org, 3 Ekim 2008'de yarım milyon makaleyi geçti. 2014 yılı sonlarında bu sayı bir milyonu geçmiştir. Önbasım arşivi, 14 Ağustos 2011'de 20. yılını doldurdu.

## Kaynakça
# JPL Small-Body Database

**JPL Small-Body Database** (**SBDB**), küçük Güneş Sistemi cisimleri hakkında bir astronomi veritabanıdır. Jet İtki Laboratuvarı (JPL) ve NASA tarafından sürdürülür ve yörünge parametreleri ve diyagramları, fiziksel diyagramlar ve küçük cisimle ilgili yayın listeleri dahil olmak üzere bilinen tüm asteroitler ve birkaç kuyruklu yıldız için veri sağlar. Veritabanı günlük olarak güncellenir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* JPL Small-Body Veritabanı tarayıcısı18 Şubat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Helyosfer

Yıldızlararası gazın etkisi altındaki heliosfer. Voyager 1 ve Voyager 2 çizime eklenmiştir.
**Helyosfer**, uzayda güneş ışığı hakimiyetindeki Güneş Sistemi'nde yüklü parçaçıkların kabardığı bir tür Güneş rüzgârı ile yıldızlararası ortam içine şişen (hidrojen ve helyum gazı galaksiye nüfuz etmiştir) bölgedir. Ekstra Güneş hacmine rağmen elektriksel nötr atomlar bu kabarcığa işleyebilir. Heliosferin hemen hemen tüm maddesi Güneş'in kendinden yayılır. Güneş'in koronası öyle sıcaktır ki parçaçıkların hareket hızı dışa doğru 300'den 800 km/s'ye kadar Güneş rüzgârı üretebilir.

IBEX tarafından çekilen enerjik nötr atomların fotoğrafı. Yer: NASA/Goddard Uzay Uçuş Merkezi Bilimsel Görselleştirme Stüdyosu.
İlk on trilyon kilometrelik yarıçapı için, Güneş rüzgârı 1.000.000 km/s üzerinde hareket eder. Bu yıldızlararsı ortam ile etkileşime girdiğinde durmadan önce yavaşlar. Güneş rüzgârı yavaş başlar ama sona ermesi çok hızlıdır; yıldızlararası orta ve Güneş rüzgâr basınç dengesindeki heliopause sınırına doğru *İngilizce: heliosheath*i geçene kadar yavaş devam eder. 2007 ve 2004 yılında sonlandırma çarpışması başarıyla Voyager 1 ile Voyager 2 tarafından tespit edildi.

## Kaynakça
# Gezegen halkası

Güneş Sisteminin en dikkat çekici halkalarına sahip Satürn (Zühal)
**Gezegen halkası**, gezegenlerin çevresinde bulunan halka biçimli katman. Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün halkaları olan gezegenlerdir.

Güneş Sistemi'nin oluşum evresiyle başlayan hareketlenme süreci günümüze yakın bir uzaklıkta yavaşlamaya başlamadan önce gezegenlerin etrafında bulunan artık parçalar, uydular ve göktaşlarının ufalanarak uydu oluşturamayacak kadar küçük parçalar haline gelerek gezegenin kütleçekim kuvveti ile onun etrafına toplanmalarına yol açmıştır. Bunun neticesinde, uydu olamayan ama hala gezegen etrafında olan parçalar dönme ve çekim gücü ile halka şeklinde birleşmeye başlamıştır. Bu parçaları dağılmadan gezegen etrafında tutan en önemli unsur da buzdur.

Buzun bu birleşmedeki etkisi bu halkalı gezegenlerin Güneş'e uzaklığı ile ifade edilebilmektedir. Gezegen etrafında bulunan halkalar bir bütün halinde değil, bölünmüş otobanlar gibi şeritler halinde bulunmaktadır. Mars ve Jüpiter gezegenleri arasında yer alan astroit kuşağı da halka oluşumu için önemli bir alandır. Mars ve Jüpiter arasında muhtemelen büyük bir göktaşının etkisi ile yok olan bu cisim bugün var olan bu astroit kuşağını oluşturmuştur. Bu noktada Mars gezegenine ait bir kuşak oluşmamasının sebebi ise muhtemelen Güneş ve Jüpiter'in bu noktaya uyguladığı çekim gücünün parçalanmış bu cisimleri denge noktasında tutmasıdır.
# Callisto (uydu)

Callisto| Callisto'nun Anti-Jovian yarımküresi 2001 yılında NASA'nın *Galileo* uzay aracı tarafından görüntülendi. Fotoğraf aşırı derecede kraterli bir araziyi gösteriyor. |
| Keşif |
| Keşfeden | Galileo Galilei |
| Keşif tarihi | 7 Ocak 1610 |
| Adlandırmalar |
| Adın kaynağı | Καλλιστώ *Kallistō* |
| Alternatif adlar | Jupiter IV |
| Sıfatlar | Callistoan |
| Yörünge özellikleri |
| Enberi | 1869000 km |
| Enöte | 1897000 km |
| Yarı büyük eksen | 1 882 700 km |
| Dış merkezlik | 0,0074 |
| Yörünge periyodu | 16,6890184 g |
| Ortalama yörünge hızı | 8,204 km/sn |
| Eğiklik | 2,017° (tutuluma) 0.192° (yerel Laplace düzlemine) |
| Doğal uydusu | Jüpiter |
| Grup | Galilei uyduları |
| Fiziksel özellikler |
| Görünür büyüklük | 5,65 (Karşı konum) |
| Ortalama yarıçap | 2.410,3 ± 1,5 km (0,378 Dünya) |
| Yüzey alanı | 7,30 × 107 km2 (0,143 Dünya) |
| Hacim | 5,9 × 1010 km3 (0,0541 Dünya) |
| Kütle | (1,075938±0,000137)×1023 kg (0,018 Dünya) |
| Ortalama yoğunluk | 1,8344 ± 0,0034 g/cm3 |
| Yüzey kütle çekimi | 1,235 m/sn2 (0,126 *g*) |
| Atalet momenti faktörü | 0,3549 ± 0,0042 |
| Kurtulma hızı | 2,440 km/sn |
| Sinodal dönme süresi | Eşzamanlı |
| Eksen eğikliği | sıfır |
| Albedo | 0,22 (geometrik) |
|

| Yüzey sıcaklığı | min. | ort. | maks. |
| --- | --- | --- | --- |
| K | 80±5 | 134±11 | 165±5 |

 |
| Atmosfer |
| Yüzey basıncı | 0,75 μPa (7,40 × 10−12 atm) |
| Bileşimleri | ≈ 4 × 108 molekül/cm3 karbondioksit; 2 × 1010 molekül/cm3 kadar Oksijen allotropu(O2) |
|  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam |
|  |

**Callisto**, Jüpiter'in doğal uydularından biridir. Büyüklükte Jüpiter'in uyduları arasında ikinci, Güneş Sistemi'ndeki tüm uydular arasında üçüncü sırayı alır. 7 Ocak 1610 tarihinde Galileo Galilei tarafından bulundu ve o dönemde tanımlanan 4 Galilei uydusu içinde gezegene en uzaktaki olması nedeniyle Jüpiter'in 'IV' numaralı uydusu olarak adlandırılmıştır. Diğer Galilei uyduları ile yörüngesel rezonansda olmayan tek Galilei uydusudur. Güneş Sistemi'nde, üzerinde en çok krater bulunan gök cismidir. Yüzeyi son 4 milyar yıldır hiç değişmemiştir.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Callisto (uydu) ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Dione (uydu)

Cassini sondası tarafından görüntülenmiş Dione
**Dione**, Satürn'ün bir uydusu. Cassini'nin Paris'te keşfettiği ve isimlendirdiği 4 uydudan (Tethys, Dione, Rhea ve Iapetus) birisidir. 1847 yılına kadar isimlendirilmedi. Daha sonra, Yunan mitolojisi tanrılarından Titanların kız ve erkek kardeşlerinin isimleri verildi. 1122 km çapında olan Dione, Güneş Sistemi'nin 15. büyük uydusudur.
# Tethys (uydu)

Tethys'in 2015'te, Cassini-Huygens tarafından çekilen bir fotoğrafı.
**Tethys** ya da **Saturn III**, Satürn'ün orta boylu uydularındandır. G. D. Cassini tarafından 1684 yılında keşfedilmiştir. Adını Yunan mitolojisinde yer alan Tethys'ten almıştır. Buz ve kayadan oluşmuştur. Tethys'in yüzeyi çok parlaktır. Satürn'ün uyduları arasında Enceladus'tan sonra en parlak uydudur.

## Kaynakça
# Mimas (uydu)

Mimas|  |
| Keşif |
| Keşfeden | William Herschel |
| Keşif tarihi | 17 Eylül 1789 |
| Adlandırmalar |
| MPC belirtmesi | Saturn I |
| Telaffuz | /ˈmaɪməs/ veya Grek-Latin *Mimas* (yaklaşık /ˈmiːməs/) |
| Adın kaynağı | Μίμας *Mimās* |
| Sıfatlar | Mimantean, Mimantian (both /mɪˈmæntiən/) |
| Yörünge özellikleri  |
| Enberi | 181902 km |
| Enöte | 189176 km |
| Yarı büyük eksen | 185539 km |
| Dış merkezlik | 0,0196 |
| Yörünge periyodu | 0,942 g |
| Ortalama yörünge hızı | 14.28 km/s (hesaplanmış) |
| Eğiklik | 1,574° (Satürn'ün ekvatoruna) |
| Doğal uydusu | Saturn |
| Fiziksel özellikler |
| Görünür büyüklük | 12.9  |
| Boyutlar | 415.6 × 393.4 × 381.2 km (0.0311 Earths) |
| Ortalama yarıçap | 198,2±0,4 km |
| Yüzey alanı | 490000-500000 km2 |
| Kütle | (3,7493±0,0031)×1019 kg  (6.3×10-6 Earths) |
| Ortalama yoğunluk | 1,1479±0,007 g/cm3 |
| Yüzey kütle çekimi | 63.692 m/s2 (0.00648 g) |
| Kurtulma hızı | 15.885 km/s |
| Sinodal dönme süresi | eş zamanlı |
| Eksen eğikliği | sıfır |
| Albedo | 0,962±0,004 (geometrik) |
| Sıcaklık | ≈ 64 K |
|  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam |
|  |

**Mimas**, Satürn'ün William Herschel tarafından 1789 yılında keşfedilen doğal uydusudur. Diğer bir adı da *Satürn I'*dir. Güneş Sistemi'ndeki diğer uydularla kıyaslandığında çapının büyüklüğü açısından yirminci sırada yer alır.

## Kaynakça
# Uranüs'ün halkaları

Uranüs'ün halka ve uydularının şeması. Düz çizgiler halkaları ve kesikli çizgiler uyduların yörüngelerini ifade eder.
Uranüs gezegeni Satürn, Jüpiter ve Neptün gibi diğer gaz devleri gibi halkalara sahiptir. **Uranüs'ün halkaları** 10 Mart 1977 tarihinde James L. Elliot, Edward W. Dunham ve Jessica Mink tarafından keşfedilmiştir. Ancak 200 yıl önce 1789'da William Herschel de halkaları gözlemlemiş olup bazı modern astronomlar tarafından şüpheyle karşılanmıştır.

1978 yılında dokuz ayrı halka tespit edilmiştir. İki ek halka 1986'da Voyager 2 uzay sondası tarafından çekilen görüntülerde ve iki dış halka da Hubble Uzay Teleskobu tarafından 2003-2005 yılları arasında keşfedilmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Uranus' Rings by NASA's Solar System Exploration9 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Uranus Rings Fact Sheet31 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Hubble Discovers Giant Rings and New Moons Encircling Uranus18 Haziran 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Hubble Space Telescope news release (22 December 2005)
* Gazeteer of Planetary Nomenclature – Ring and Ring Gap Nomenclature (Uranus), USGS27 Mayıs 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Titania (uydu)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Titania** |  |

 |
|  |
| Diğer adları
 |  |
| Bulunuşu
 | William Herschel 11 Ocak 1787
 |
| Yörünge Özellikleri |
| Dolandığı cisim
 | Uranüs
 |
| Yarı büyük eksen
 | 435,910 km. AB
 |
| Enberi
 | km.
 |
| Apsis
 | km.
 |
| Dış merkezlik (astronomi)
 | 0,0011
 |
| Yörünge eğikliği
 | 0,340o |
| Dolanma süresi
 | 8,706 gün
 |
| Yörünge hızı ortalama
 | km/saniye
 |
| Bağlı bulunduğu grup
 | Uranüs'ün uyduları
 |
|  Gözlem Özellikleri |
| Kadir (astronomi)
 | 13,73
 |
| Açısal çap
 |  |
|  Fiziksel Özellikler |
| Ortalama çap/Boyutlar
 | 1577,8
 |
| Yoğunluk
 | 1,72 g/cm3 |
| Eksen eğikliği
 | 0o |
| Dönme süresi
 | Eşzamanlı
 |
| Yerçekimi
 | 0,039 x Yer 0,378 m/s2 |
| Kurtulma hızı
 | 0,77 km/saniye
 |
| Beyazlık (albedo)
 | 0,27
 |
| Yüzey sıcaklığı ortalama
 | 60 K
 |

**Titania**, Uranüs'ün en büyük, Güneş Sistemi'nin sekizinci en büyük uydusudur. 1787 yılında William Herschel tarafından keşfedilmiştir. Adı William Shakespeare'in A Midsummer Night's Dream adlı oyununda perilerin kraliçesi olan Titania'dan gelir. Ortalama 1.578 kilometre çapındaki Titania, beş büyük uydu arasında Uranüs'ün yörüngesindeki ikinci sıradaki uydudur. Bu uydu gezegenine göre 436.000 kilometre uzaklığındaki bir yörüngede dönmektedir. Bu yörüngedeki dönüşünü 8,7 dünya gününde tamamlamaktadır.

## Fiziksel özellikleri ve kimyasal bileşimi

Kayalık çoğunlukla da demir bir çekirdeğe sahip olduğu düşünülen Titania'nın, kraterlerle dolu silikat ve su buzundan oluşmuş bir yüzeyi vardır. Kütle çekiminden dolayı uydunun etrafında çok ince bir atmosfer olduğu görülmüştür. 2001 yılında kızılötesi spektroskopi ile yapılan ölçümlerde bu ince atmosferde karbondioksit, nitrojen ve metan gazlarının olduğu anlaşılmıştır. Yüzey sıcaklığının da ortalama 60 ile 250 Kelvin arasında değiştiği bu sebeple de bilim adamları, yüzeyin birkaç kilometre altında birikmiş organik maddelerin olabileceğini düşünmektedirler.

## Kaynakça
# Umbriel (uydu)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Umbriel** |  |

 |
|  |
| Diğer adları
 |  |
| Bulunuşu
 | William Lassell 24 Ekim 1851
 |
| Yörünge Özellikleri |
| Dolandığı cisim
 | Uranüs
 |
| Yarı büyük eksen
 | 266,000 km. AB
 |
| Enberi
 | km.
 |
| Apsis
 | km.
 |
| Dış merkezlik (astronomi)
 | 0,0039
 |
| Yörünge eğikliği
 | 0,205o |
| Dolanma süresi
 | 4,144 gün
 |
| Yörünge hızı ortalama
 | 4,668 km/saniye
 |
| Bağlı bulunduğu grup
 | Uranüs'ün uyduları
 |
|  Gözlem Özellikleri |
| Kadir (astronomi)
 | 14,81
 |
| Açısal çap
 |  |
|  Fiziksel Özellikler |
| Ortalama çap/Boyutlar
 | 1169,4
 |
| Yoğunluk
 | 1,40 g/cm3 |
| Eksen eğikliği
 | 0o |
| Dönme süresi
 | Eşzamanlı
 |
| Yerçekimi
 | 0,23 m/s2 |
| Kurtulma hızı
 | 0,52 km/saniye
 |
| Beyazlık (albedo)
 | 0,21
 |
| Yüzey sıcaklığı ortalama
 | 61 K
 |

**Umbriel**, Uranüs'ün bir uydusudur. 1851 yılında William Lassell tarafından keşfedilmiştir. Adı Alexander Pope'un *The Rape of the Lock* adlı şiirinde esmer melankoli perisinin adıdır ve Latince *umbra* (gölge) kelimesini andırır.
# Miranda (uydu)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Miranda** |  |

 |
|  |
| Diğer adları
 | Uranüs V
 |
| Bulunuşu
 | Gerard Kuiper 16 Şubat 1948
 |
| Yörünge Özellikleri |
| Dolandığı cisim
 | Uranüs
 |
| Yarı büyük eksen
 | 129,390 km. AB
 |
| Enberi
 | km.
 |
| Apsis
 | km.
 |
| Dış merkezlik (astronomi)
 | 0,0013
 |
| Yörünge eğikliği
 | 4,232o |
| Dolanma süresi
 | 1,413479 gün
 |
| Yörünge hızı ortalama
 | km/saniye
 |
| Bağlı bulunduğu grup
 | Uranüs'ün uyduları
 |
|  Gözlem Özellikleri |
| Kadir (astronomi)
 |  |
| Açısal çap
 |  |
|  Fiziksel Özellikler |
| Ortalama çap/Boyutlar
 | 480 x 468,4 x 465,8
 |
| Yoğunluk
 | 1,20 g/cm3 |
| Eksen eğikliği
 | 0o |
| Dönme süresi
 | Eşzamanlı
 |
| Yerçekimi
 | 0,079 m/s2 |
| Kurtulma hızı
 | 0,19 km/saniye
 |
| Beyazlık (albedo)
 | 0,32
 |
| Yüzey sıcaklığı ortalama
 | 59 K
 |

**Miranda**, Uranüs'ün bir uydusu. 1948 yılında Gerard Kuiper tarafından keşfedilmiştir. Adı William Shakespeare'in *Fırtına* adlı oyununda Prospero'nun kızı Miranda'dan gelir. Biçimi tam bir küre değildir; yüzey şekilleri Güneş Sistemi'ndeki hiçbir gökcismine benzemez. Yüzey şekillerinin, alt katmanlardaki sıvıların yüzeye çıkıp donması sonucu oluştuğu sanılmaktadır.

## Fiziksel Özellikleri

Miranda'nın yüzeyi, düşük-yoğunluklu katman da muhtemelen iç silikat kaya ve organik bileşikleri içeren, çoğunlukla su ve buz olabilir.
Miranda'nın yüzeyi uydunun geçmişi yoğun jeolojik aktivite gösteren, çaprazlama geçilen ve büyük kanyonlar tarafından kırık arazi bölgeleri bulunan bir uydudur.
'Large racetrack' gibi Coronae denilen oluklu yapılar, genişlemeli diyapirlerin tepesinde süreçleri ya da hareketli buz yoluyla oluşmuş olabilir
Sırtlar muhtemelen genişlemeli tilt blokları temsil eder ve Kanyonları ekstansiyonel faylanma meydana grabeni temsil eder.
Diğer özellikleri buzlu magma yapısı, volkanik patlamalar ve kriyo nedeniyle olabilir.

Bilim adamları Mirandanın jeolojik özelliklerini aşağıdaki gibi tanımıştır:

* Krater Etkisi
* Corona (gezegensel jeoloji)
* Regiones
* Rupes (Uçurum)
* Sulci(Oluklar)

## Kaynakça

{{Kaynakça]]
# Ariel (uydu)

Ariel|  |
| Keşif |
| Keşfeden | William Lassell |
| Keşif tarihi | 24 Ekim 1851 |
| Adlandırmalar |
| MPC belirtmesi | Uranus I |
| Telaffuz | /ˈɛəriəl/ veya /ˈæriəl/ |
| Sıfatlar | Arielli /æriˈiːliən/ |
| Yörünge özellikleri |
| Yarı büyük eksen | 191020 km |
| Ortalama yörünge yarıçapı | 190900 km |
| Dış merkezlik | 0,0012 |
| Yörünge periyodu | 2.520 d |
| Ortalama yörünge hızı | 5.51 km/s |
| Eğiklik | 0,260° (Uranüs'ün ekvatoruna göre) |
| Doğal uydusu | Uranüs |
| Fiziksel özellikler |
| Görünür büyüklük | 14.4 (R-band) |
| Boyutlar | 1162.2 × 1155.8 × 1155.4 km |
| Ortalama yarıçap | 578.9±0.6 km (0.0908 Dünya) |
| Yüzey alanı | 4211300 km2 |
| Hacim | 812600000 km3 |
| Kütle | (1.251±0.021)×1021 kg |
| Ortalama yoğunluk | 1,592±0,15 g/cm3 |
| Yüzey kütle çekimi | 2.694 m/s |
| Kurtulma hızı | 0.559 km/s |
| Sinodal dönme süresi | eşzamanlı |
| Albedo | 0,53 (geometrik)  |
|

| Yüzey sıcaklığı | min. | ort. | maks. |
| --- | --- | --- | --- |
| gündönümü | ? | ≈ 60 K | 84 ± 1 K |

 |
|  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam |
|  |

**Ariel**, Uranüs' ün uydularından biridir. 24 Ekim 1851'de William Lassel tarafından Uranüs'ün diğer bir uydusu olan Umbriel ile birlikte keşfedilmiştir.

Ariel'in yarıçapı 1190 km ve yörünge uzaklığı 191000 km' dir. Uranüs' ün 5 orta büyüklükteki uydusu içinde en parlak yüzeye sahip olanı ve aynı zamanda jeolojik açıdan en aktif olanı konumundadır. Yüzeyi, bir baştan bir başa kesintisiz olarak süren vadilerle kaplıdır.

Ekim 1851'de William Lassell tarafından keşfedildi ve adını iki ayrı edebi eserdeki bir karakterden aldı. Ariel'in ayrıntılı bilgisinin çoğu, 1986 yılında Voyager 2 sondasının Uranüs'e yaptığı tek uçuştan geliyor; bu uçuş, Ariel yüzeyinin yaklaşık %35'ini görüntülemeyi başardı. Uranüs yörünge aracı ve sondası gibi çeşitli projeler zaman zaman önerilse de, şu anda ayı daha ayrıntılı olarak incelemeye geri dönme planı bulunmuyor.Ariel, Miranda'dan sonra Uranüs'ün en büyük beş küresel uydusu arasında ikinci en küçük ve gezegene en yakın ikinci uydudur. Güneş sistemindeki bilinen 19 küresel uydunun en küçüğü arasında (çap olarak 14'üncü olanıdır), aşağı yukarı eşit parçalar halinde buz ve kayalık malzemeden oluştuğuna inanılmaktadır. Uranüs'ün tüm uyduları gibi, Ariel de muhtemelen oluşumundan kısa bir süre sonra gezegeni çevreleyen bir birikim diskinden oluşmuştur ve diğer büyük uydular gibi muhtemelen bir buz mantosu ile çevrelenmiş kayadan bir iç çekirdek ile farklılaşmıştır. Ariel, fay diklikleri, kanyonlar ve sırtlardan oluşan bir sistemin geçtiği geniş kraterli araziden oluşan karmaşık bir yüzeye sahiptir. Yüzey, büyük olasılıkla gelgit kuvvetlerinden dolayı, Uranüs'ün diğer uydularına kıyasla daha yeni jeolojik aktivite işaretleri gösteriyor.

## Kaynakça