# Organ sistemi

Bir **organ sistemi**, bir veya daha fazla işlevi yerine getirmek için birlikte çalışan bir grup organdan oluşan biyolojik bir sistemdir. Her organın bir bitki veya hayvan vücudunda özel bir rolü vardır ve farklı dokulardan oluşur.

## Hayvanlar

Diğer hayvanlar da insanlara benzer organ sistemlerine sahiptir, ancak daha basit hayvanlar bir organ sisteminde daha az organa veya hatta daha az organ sistemine sahip olabilir.

### İnsanlar

 İnsan vücudundaki sinir sistemi
İnsan vücudunun iç organları
İnsanda, insan anatomisi ve fizyolojisinin temelini oluşturan 11 farklı organ sistemi bulunmaktadır. Bu 11 organ sistemi: solunum sistemi, sindirim sistemi, dolaşım sistemi, üriner sistem, örtü sistemi, iskelet sistemi, kas sistemi, endokrin sistem, lenfatik sistem, sinir sistemi ve üreme sistemidir. Vücutta organ sistemi olmayan başka sistemler de vardır; örneğin bağışıklık sistemi organizmayı enfeksiyondan korur, ancak organlardan oluşmadığı için bir organ sistemi değildir. Bazı organlar birden fazla sistemde yer alır - örneğin burun solunum sisteminde yer alır ve aynı zamanda sinir sisteminde duyu organı olarak görev yapar; testisler ve yumurtalıklar hem üreme hem de endokrin sistemlerinin bir parçasıdır.

| Organ sistemi
 | Açıklama
 | Bileşen organlar
 |
| --- | --- | --- |
| Solunum sistemi
 | solunum: oksijen ve karbondioksit değişimi
 | burun, ağız, paranazal sinüsler, farinks, larinks, trakea, bronşlar, akciğerler ve torasik diyafram
 |
| Sindirim sistemi
 | sindirim: besinlerin parçalanması ve emilmesi, katı atıkların atılması
 | dişler, dil, tükürük bezleri, yemek borusu, mide, karaciğer, safra kesesi, pankreas, ince bağırsak, kalın bağırsak, rektum ve anüs
 |
| Dolaşım sistemi
 | besinleri, atıkları, hormonları, O2, CO2'yi taşımak ve pH ve sıcaklığın korunmasına yardımcı olmak için kanı dolaştırmak
 | kan, kalp, atardamarlar, toplardamarlar, kılcal damarlar
 |
| Üriner sistem
 | sıvı ve elektrolit dengesini korumak, kanı temizlemek ve sıvı atıkları (idrar) dışarı atmak
 | böbrekler, üreterler, mesane ve üretra
 |
| Örtü sistemi
 | vücudun dış koruması ve termal düzenleme
 | cilt, kıl, ekzokrin bezler, yağ ve tırnaklar
 |
| İskelet sistemi
 | yapısal destek ve koruma, kan hücrelerinin üretimi
 | kemikler, kıkırdak, bağlar ve tendonlar
 |
| Kas sistemi
 | vücudun hareketi, ısı üretimi
 | iskelet kasları, düz kaslar ve kalp kası
 |
| Endokrin sistem
 | endokrin bezleri tarafından üretilen hormonları kullanarak vücut içinde iletişim sağlamak
 | hipotalamus, hipofiz, epifiz, tiroid, paratiroid ve adrenal bezler, yumurtalıklar, testisler
 |
| Lenfatik sistem
 | lenfleri kan dolaşımına geri döndürmek, bağışıklık tepkilerine yardımcı olmak, beyaz kan hücrelerini oluşturmak
 | lenf, lenf düğümleri, lenf damarları, bademcikler, dalak, timüs
 |
| Sinir sistemi
 | bilgiyi algılama ve işleme, vücut faaliyetlerini kontrol etme
 | beyin, omurilik, sinirler, duyu organları ve aşağıdaki duyu sistemleri (sinir alt sistemleri): görme sistemi, koku alma sistemi, tat alma sistemi, işitme sistemi
 |
| Üreme sistemi
 | üreme ile ilgili cinsiyet organları
 | yumurtalıklar, fallop tüpleri, uterus, vajina, vulva, meme bezleri, penis, testisler, vas deferens, seminal veziküller ve prostat
 |

## Bitkiler

 Bir eudicot'ta kök ve sürgün sistemleri
Damarlı bitkilerin iki farklı organ sistemi vardır: **sürgün sistemi** ve **kök sistemi**. Sürgün sistemi gövde, yapraklar ve bitkinin üreme kısımlarından (çiçekler ve meyveler) oluşur. Sürgün sistemi genellikle toprak üstünde büyür ve fotosentez için gereken ışığı burada emer. Bitkileri destekleyen, su ve mineralleri emen kök sistemi ise genellikle yer altındadır.

| Organ sistemi
 | Açıklama
 | Bileşen organlar
 |
| --- | --- | --- |
| Kök sistem
 | bitkileri yerine sabitler, su ve mineralleri emer ve karbonhidratları depolar
 | kökler
 |
| Sürgün sistemi
 | gövde yaprakları tutar ve güneşe doğru yönlendirir, ayrıca kökler ve yapraklar arasında malzeme taşır. Yapraklar fotosentez yaparken, çiçekler üremeyi sağlar
 | gövde, yapraklar ve çiçekler
 |

## Kaynakça