# 1950-1960 Türkiye-Suriye Sınır Çatışmaları

| 1950-1960 Türkiye-Suriye Sınır Çatışmaları |
| --- |
| Soğuk Savaş |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tarih | 1955–1961 |
| Bölge | Türkiye-Suriye sınır hattı |
| Sonuç |
Statüko; diplomatik çözüm, Savaş ilanı olmadan çatışmalar durduruldu. |

 |
| Taraflar |
|  Türkiye |  İkinci Suriye Cumhuriyeti (1950-1958)
 Birleşik Arap Cumhuriyeti (1958 den itibaren) |
| Komutanlar ve liderler |
|
Adnan Menderes Cemal Gürsel |
Shukri al-Quwatli Abd al-Hamid al-Sarraj |
| Kayıplar |
|
6 şehit, 10+ yaralı |
5-10 ölü, yaralı sayısı belirsiz |

**1950-1960 Türkiye-Suriye Sınır Çatışmaları**, Soğuk Savaş döneminde Türkiye ile Suriye arasında yaşanan bir dizi sınır çatışmasıdır.

## Arka plan

1957 yılında Suriye'de Sovyetler Birliği'ne yakın Baas Partisi yanlısı hükûmetin iktidara gelmesiyle Türkiye, güney sınırında Sovyet etkisinin artmasından endişelenmiştir. Ankara yönetimi bu gelişmeyi güvenlik tehdidi olarak değerlendirmiş ve Suriye sınırına askerî birlikler sevk etmeye başlamıştır.

Amerika Birleşik Devletleri'nin de desteğiyle Türkiye, sınır hattında yaklaşık 30.000 askerlik bir yığınak gerçekleştirmiştir. Bu yığınak, hem Suriye tarafından tepkiyle karşılanmış hem de Sovyetler Birliği'nin sert diplomatik uyarılarına neden olmuştur.

## Çatışmalar

**1955-1960 dönemi olayları:** Sınır bölgesinde yaşanan askeri gerilim, zaman zaman doğrudan çatışmalara neden olmuştur. 1955–1960 yılları arasında, Türk ve Suriyeli sınır devriyeleri arasında çeşitli noktalarda silahlı çatışmalar meydana gelmiş, bazı olaylarda her iki taraftan askerî kayıplar yaşanmıştır.

**Akçakale olayı (1958):** En ciddi olaylardan biri 1958 yılında Şanlıurfa'nın Akçakale ilçesi yakınlarında yaşanmıştır. Bu çatışmada iki Türk askeri hayatını kaybetmiş, Suriye tarafında da bir asker ölmüş ve birkaç kişi yaralanmıştır.

Sınıra yakın bölgelerde kaçakçılıkla mücadele esnasında çıkan silahlı temaslarda da ölümler yaşandığı bildirilmiştir. Bu olaylar genellikle şu nedenlerle ortaya çıkmıştır:

* Kaçak geçişler
* Sınır ihlali iddiaları
* Çiftçi-çoban anlaşmazlıkları
* Kaçakçılık faaliyetleri

## Sonuçlar

Bu olaylar, Türkiye ile Suriye arasında resmî bir savaş durumuna yol açmamış olsa da, iki ülke ilişkilerinde uzun süreli güvensizlik ve karşılıklı tehdit algısının temelini oluşturmuştur.

1960'ların başından itibaren Türkiye'de yaşanan 27 Mayıs darbesi ve sonrasındaki politik değişimlerle birlikte, iki ülke arasındaki doğrudan askeri tansiyon bir süreliğine azalmıştır. Ancak sınıra dayalı yerel çatışmalar ve kaçak geçişler, izleyen yıllarda da sınırlı düzeyde devam etmiştir.

## Tarihsel önemi

Bu dönem, Türkiye ile Suriye arasında modern dönemde yaşanan ilk ciddi sınır krizi olarak değerlendirilmekte; daha sonra özellikle 1980'lerde PKK meselesi üzerinden yaşanacak olan daha büyük çaplı krizlerin zeminini hazırlayan bir safha olarak yorumlanmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Türkiye-Suriye ilişkileri
* Soğuk Savaş
* Baas Partisi
* 27 Mayıs 1960 darbesi
* Türkiye-Suriye sınırı

## Kaynakça

* Finkel, Caroline. *Osman's Dream: The History of the Ottoman Empire*. John Murray, 2012. ISBN 978-1-84854-785-8.
* Altunışık, Meliha Benli; Tür, Özlem. *Turkey–Syria Relations: Between Enmity and Amity*. Routledge, 2006. ISBN 978-0-415-38592-3.
* Uslu, Nasuh. *The Turkish-American Relationship Between 1947 and 2003*. Nova Science Publishers, 2003.
* Deringil, Selim. "Turkish Foreign Policy during the Cold War: The Cyprus Crisis and Turkey's Search for Security". *Middle Eastern Studies*, 31(3), 1995, s. 489–504.