# Amerika Birleşik Devletleri-Sovyetler Birliği liderler zirveleri

**Amerika Birleşik Devletleri–Sovyetler Birliği liderler zirveleri** 1943'ten 1991'e kadar geçen sürede, Amerika Birleşik Devletleri başkanı ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri veya Sovyetler Birliği Başbakanı arasında gerçekleşen bir dizi ikili görüşmelere verilen isimdir. II. Dünya Savaşı sırasında bu görüşmelerde Mihver Devletleri ile olan savaş ele alınırken, Soğuk Savaş döneminde bu iki süper güç, nükleer silahsızlanma konusunu görüşüyorlardı.

## Müttefik Devletler

Müttefik Kuvvetler'in "Büyük üçlüsü". 1945 Yalta Konferansı soldan sağa: Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt and Joseph Stalin
Clement Attlee, Harry S. Truman ve Joseph Stalin birlikte Potsdam Konferansı'nda, Temmuz 1945.

| Tarih
 | Yer
 | ABD tarafı
 | SSCB tarafı
 | Not
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 28 Kasım–1 Aralık 1943
 | Tahran, İran
 | Franklin D. Roosevelt
 | Joseph Stalin
 | Diğer katılımcı İngiltere Başbakanı Winston Churchill.
Bkz. Tahran Konferansı

 |
| 4–11 Şubat 1945
 | Yalta, SSCB
 | Franklin D. Roosevelt
 | Joseph Stalin
 | Diğer katılımcı İngiltere Başbakanı Winston Churchill. Tarihte bir Amerika Birleşik Devletleri başkanı'nın SSCB'ye ilk ziyareti.
Bkz. Yalta Konferansı

 |
| 17 Temmuz–2 Ağustos 1945
 | Potsdam, Sovyet işgalindeki Alman bölgesi
 | Harry S. Truman
 | Joseph Stalin
 | Diğer katılımcılar İngiltere Başbakanı Winston Churchill ve Clement Attlee.
Bkz. Potsdam Konferansı

 |

## Soğuk Savaş (1953–1962)

```
16-17 Mayıs 1960'ta Yapılan Paris Zirvesi'nin en önemli konusuydu.

```

 Nikita Khrushchev ve John F. Kennedy Viyana Zirvesi'nde. Haziran 1961

| Tarih
 | Yer
 | ABD tarafı
 | SSCB tarafı
 | Not
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 18–23 Temmuz 1955
 | Cenevre, İsviçre
 | Dwight D. Eisenhower
 | Nikita Khrushchev ve Nikolai Bulganin
 | Diğer katılımcı İngiltere Başbakanı Anthony Eden ve Fransa başbakanı Edgar Faure.
Bkz. Cenevre Zirvesi

 |
| 15-27 Eylül 1959
 | Washington ve Camp David, ABD
 | Dwight D. Eisenhower
 | Nikita Khrushchev
 | Bir Sovyet liderin ilk ABD seyahati.
 |
| 16–17 Mayıs 1960
 | Paris, Fransa
 | Dwight D. Eisenhower
 | Nikita Khrushchev
 | Diğer katılımcılar İngiltere Başbakanı Harold Macmillan, Fransa cumhurbaşkanı Charles de Gaulle. Khrushchev, U-2 Krizi sonrası çıkan tartışmalar neticesinde zirveyi terk etti.
 |
| 3–4 Temmuz 1961
 | Viyana, Avusturya
 | John F. Kennedy
 | Nikita Khrushchev
 | Bkz. Viyana Zirvesi
 |

## Soğuk Savaş (1962–1979)

| Tarih
 | Yer
 | ABD tarafı
 | SSCB tarafı
 | Not
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 23-25 Haziran 1967
 | Glassboro, ABD
 | Lyndon B. Johnson
 | Aleksey Kosigin
 | Bkz. Glassboro Zirvesi
 |
| 22–30 Mayıs 1972
 | Moskova, SSCB
 | Richard Nixon
 | Leonid Brezhnev ve Aleksey Kosigin
 | Anti-Balistik Füze Anlaşması, SALT I ve Deniz Çatışmalarını Önleme anlaşmaları imzalandı. Bkz. Moskova Zirvesi (1972).
 |
| 18–25 Haziran 1973
 | Washington ABD
 | Richard Nixon
 | Leonid Brezhnev ve Aleksey Kosigin
 | Nükleer Savaşın Önlenmesi anlaşması imzalandı.
 |
| 28 Haziran–3 Temmuz 1974
 | Moskova SSCB
 | Richard Nixon
 | Leonid Brezhnev
 | Yer Altı Nükleer Silah Denemelerinin Sınırlandırılması Anlaşması imzalandı.
 |
| 23–24 Kasım 1974
 | Vladivostok SSCB
 | Gerald Ford
 | Leonid Brezhnev
 | Bkz Vladivostok Zirvesi
 |
| 30 Temmuz-2 Ağustos 1975
 | Helsinki, Finlandiya
 | Gerald Ford
 | Leonid Brezhnev
 | Bkz Helsinki Nihai Senedi ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı
 |
| 15–18 Haziran 1979
 | Viyana Avusturya
 | Jimmy Carter
 | Leonid Brezhnev
 | SALT II imzalandı
 |

 Leonid Brezhnev Haziran 1973'te ABD'ye yaptığı seyahatte Richard Nixon ile görüşüyor
Jimmy Carter ve Leonid Brezhnev SALT II'yi imzalıyor. 18 Haziran 1979 Viyana
## Soğuk Savaş (1985–1991)

Mikhail Gorbachev ve Ronald Reagan Orta Menzilli Nükleer Füze Anlaşması'nı imzalıyorlar. Aralık 1987 Beyaz Saray
George H. W. Bush ve Mikhail Gorbachev Helsinki Zirvesinde. 1990

| Tarih
 | Yer
 | ABD tarafı
 | SSCB tarafı
 | Not
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 19–21 Kasım 1985
 | Cenevre, İsviçre
 | Ronald Reagan
 | Mikhail Gorbachev
 | Bkz. Cenevre Zirvesi (1985)
 |
| 10–12 Ekim 1986
 | Reykjavík, İzlanda
 | Ronald Reagan
 | Mikhail Gorbachev
 | Bkz. Reykjavík Zirvesi
 |
| 7–10 Aralık 1987
 | Washington ABD
 | Ronald Reagan
 | Mikhail Gorbachev
 | Orta Menzilli Nükleer Füze Anlaşması imzalandı. Bkz Washington Zirvesi (1987).
 |
| 29 Mayıs–1 Haziran 1988
 | Moskova, Sovyetler Birliği
 | Ronald Reagan
 | Mikhail Gorbachev
 | Bkz. Moskova Zirvesi (1988).
 |
| 7 Aralık 1988
 | New York ABD
 | Ronald Reagan
 | Mikhail Gorbachev
 | Diğer bir katılımcı da başkanlık seçimini kazanan ancak henüz görevine başlamamış George H. W. Bush. Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ni sarsan 1988 Spitak Depremi yüzünden, Gorbachev zirveyi terk ederek ülkesine döndü.
 |
| 2–3 Aralık 1989
 | Valletta, Malta
 | George H. W. Bush
 | Mikhail Gorbachev
 | Bkz. Malta Zirvesi
 |
| 30 Mayıs–3 Haziran 1990
 | Washington ABD
 | George H. W. Bush
 | Mikhail Gorbachev
 | 1990 Kimyasal Silah Anlaşması imzalandı.
 |
| 9 Eylül 1990
 | Helsinki Finlandiya
 | George H. W. Bush
 | Mikhail Gorbachev
 | Kuveyt'in işgali ele alındı.
 |
| 19 Kasım 1990
 | Paris Fransa
 | George H. W. Bush
 | Mikhail Gorbachev
 | Avrupa'da Konvansiyonel Silahlı Kuvvetler Antlaşması imzalandı.
 |
| 17 Temmuz 1991
 | Londra, Birleşik Krallık
 | George H. W. Bush
 | Mikhail Gorbachev
 | 17. G7 Zirvesi esnasında imzalandı.
 |
| 30–31 Temmuz 1991
 | Moskova SSCB
 | George H. W. Bush
 | Mikhail Gorbachev
 | Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması (START I) imzalandı.
 |
| 29–30 Ekim 1991
 | Madrid, İspanya
 | George H. W. Bush
 | Mikhail Gorbachev
 | 1991 Madrid Konferansı sırasında imzalandı.
 |

## Ayrıca bakınız

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| * Silahsızlanma
* Soğuk Savaş
* Détente
* Nükleer silahlanmanın kronolojisi
* ABD'nin dış politikası
* SSCB'nin dış ilişkileri
* Nükleer silahsızlanma
* SSCB-ABD ilişkileri

Kaynakça
Dış bağlantılar* Zbigniew Brzezinski interviewed about the summits21 Nisan 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. from the Dean Peter Krogh Foreign Affairs Digital Archives12 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* "Address to the Nation on the Soviet-United States Summit Meeting December 10, 1987"26 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Ronald Reagan Presidential Library WebCitation archive 19 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* "Reagan, Gorbachev and Bush at Governor's Island"14 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The National Security Archive WebCitation archive 15 Kasım 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d

Soğuk Savaş |
| --- |
| * Antikomünizm
* ANZUS
* NATO
* Bağlantısızlar Hareketi
* SEATO
* Varşova Paktı
 |
| 1940'lar | * Morgenthau Planı
* Hukbalahap İsyanı
* *Dekemvriana*
* Yüzdeler Anlaşması
* Yalta Konferansı
* Baltık ülkelerinde gerilla savaşı
	+ *Priboi* Operasyonu
	+ Cengel Operasyonu
	+ Baltık devletlerinin işgali
* Talihsiz askerler
* *Unthinkable* Operasyonu
* *Downfall* Operasyonu
* Potsdam Konferansı
* Gouzenko Olayı
* Kore'nin bölünmesi
* *Masterdom* Operasyonu
* *Beleaguer* Operasyonu
* *Kara liste 40* Operasyonu
* 1946 İran krizi
* Yunan İç Savaşı
* Baruch Planı
* Korfu Boğazı Olayı
* Türk Boğazları krizi
* Almanya siyasetinin yeniden ifadesi
* Birinci Çinhindi Savaşı
* Truman Doktrini
* Asya İlişkileri Konferansı
* 1947 Mayıs krizi
* Hindistan'ın bölünmesi
* I. Hindistan-Pakistan Savaşı
* 1947–1949 Filistin Savaşı
	+ 1947–1948 Filistin Mandası İç Savaşı
	+ 1948 Arap-İsrail Savaşı
	+ 1948 Filistin toplu göçü
* Marshall Planı
* Haydarabad'ın ilhakı
* 1948 Çekoslovakya darbesi
* Tito-Stalin ayrılığı
* Berlin Ablukası
* Endonezya Komünist Partisi İsyanı
* Batı ihaneti
* Demir Perde
* Doğu Bloku
* Batı Bloğu
* Çin İç Savaşı
	+ Çin Komünist Devrimi
* Malezya İç Savaşı
* Mart 1949 Suriye askerî darbesi
* *Valuable* Operasyonu
 |
| 1950'ler | * Bambu perdesi
* Kore Savaşı
* 1950-1960 Türkiye-Suriye Sınır Çatışmaları
* McCarthycilik
* Mau Mau İsyanı
* Cezayir Bağımsızlık Savaşı
* Mısır Darbesi
* Ajax Operasyonu
* Doğu Alman Ayaklanması
* Madrid Antlaşması
* Bricker Değişikliği
* Petrov Olayı
* Vietnam'ın bölünmesi
* 1954 Guatemala Darbesi
* Umman Savaşı
* Vietnam Savaşı
* I. Tayvan Boğazı Krizi
* 1955-1959 Kıbrıs olayları
* *Kashmir Princess*
* Cenevre Zirvesi (1955)
* Bandung Konferansı
* Poznań Ayaklanması
* 1956 Macaristan ayaklanması
* Süveyş Krizi
* "Sizi gömeceğiz"
* İfni Savaşı
* *Gladio* Operasyonu
* Arap Soğuk Savaşı
	+ 1957 Suriye Krizi
	+ 1958 Lübnan Krizi
	+ 1958-1959 Berlin Krizi
	+ Irak 14 Temmuz Devrimi
* Sputnik Krizi
* II. Tayvan Boğazı Krizi
* 1958 Amerika Birleşik Devletleri Lockheed C-130 uçağının düşürülmesi
* 1959 Tibet ayaklanması
* 1959 Musul Ayaklanması
* Laos İç Savaşı
* Küba Devrimi
* Mutfak Tartışmaları
* Çin-Sovyet ayrılığı
 |
| 1960'lar | * Kongo Krizi
* Simba İsyanı
* U-2 Krizi
* Domuzlar Körfezi Çıkarması
* 1960 Türkiye Darbesi
* Arnavutluk-Sovyet ayrılığı
* Goa'nın ilhakı
* Endonezya-Papua çatışması
* Kum Savaşı
* Portekiz Sömürge Savaşları
	+ Angola
	+ Gine-Bissau
	+ Mozambik
* Küba füze krizi
* *El Porteñazo*
* Çin-Hindistan Savaşı
* Saravak Komünist ayaklanması
* Irak Ramazan Devrimi
* Eritre Bağımsızlık Savaşı
* Kuzey Yemen İç Savaşı
* 1963 Suriye askerî darbesi
* John F. Kennedy Suikastı
* Radfan İsyanı
* Şifta Savaşı
* Meksika Kirli Savaşı
	+ Tlatelolco Katliamı
* Guatemala İç Savaşı
* Kolombiya çatışmaları
* 1964 Brezilya Darbesi
* Dominik Cumhuriyeti İç Savaşı
* Rodezya İç Savaşı
* 1965-1966 Endonezya katliamları
* Endonezya'da "Yeni Düzen" süreci
* Domino teorisi
* Bangkok Bildirgesi
* 1966 Suriye askerî darbesi
* Kültür Devrimi
* Arjantin Devrimi
* Güney Afrika Sınır Savaşı
* Kore Tarafsız Bölge Çatışması
* 12-3 Olayı
* Yunan cuntası
* 1967 Hong Kong ayaklanması
* Kurşun Yılları
* Altı Gün Savaşı
* Yıpratma Savaşı
* Dhofar Ayaklanması
* Suudi Arabistan Vadi Savaşı
* Nijerya İç Savaşı
* 1968 Protestoları
	+ Mayıs '68
* Prag Baharı
* USS *Pueblo* olayı
* 1968 Polonya siyasi krizi
* Malezya Komünist Ayaklanması (1968–1989)
* Çekoslovakya'nın işgali
* Irak Baas Darbesi
* 1968 Peru Darbesi
* 1969 Libya askerî darbesi
* Futbol Savaşı
* Gulaş Komünizmi
* Çin-Sovyet sınır çatışması
* Filipin Komünist Ayaklanması
 |
| 1970'ler | * Yumuşama (uluslararası politika)
* Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması
* Kara Eylül olayları
* Alcora Açılımı
* Düzeltici Hareket (Suriye)
* Batı Sahra çatışması
* Kamboçya İç Savaşı
* Vietnam Savaşı
* Koza Ayaklanması
* Ping-pong diplomasisi
* 1971 Sri Lanka Ayaklanması
* Mısır Düzeltici Devrimi
* 12 Mart Muhtırası
* 1971 Sudan askerî darbesi
* Berlin Dört Güç Anlaşması
* Bangladeş Kurtuluş Savaşı
* Nixon'ın Çin ziyareti
* 1972 Yemen Savaşı
* Münih Katliamı
* Eritre İç Savaşları
* 1973 Uruguay Darbesi
* 1973 Afgan darbesi
* 1973 Şili Darbesi
* 1973 Arap-İsrail Savaşı
* 1973 Petrol Krizi
* Karanfil Devrimi
* İspanya'da demokrasiye geçiş süreci
* *Metapolitefsi*
* Stratejik Silahların Sınırlandırılması Görüşmeleri
* Kıbrıs Harekâtı
* Angola İç Savaşı
* Kamboçya Soykırımı
* Mozambik İç Savaşı
* Ogaden Savaşı
* Batı Sahra Savaşı
* Etiyopya İç Savaşı
* Lübnan İç Savaşı
* Çin-Arnavutluk ayrılığı
* Kamboçya-Vietnam Savaşı
* Condor Planı
* Arjantin Kirli Savaşı
* 1976 Arjantin Darbesi
* Mısır-Libya Savaşı
* Alman Sonbaharı
* Korean Air'in 902 sefer sayılı uçuşu
* Sandinist Devrimi
* Uganda-Tanzanya Savaşı
* Çad-Libya Savaşı
* 1979 Yemen Savaşı
* 1979 Kâbe Baskını
* İran İslam Devrimi
* Sevr Devrimi
* Çin-Vietnam Savaşı
* 1979 Herat Ayaklanması
* Yedi Günde Ren Nehri'ne
 |
| 1980'ler | * El Salvador İç Savaşı
* Sovyet-Afgan Savaşı
* İran-Irak Savaşı
* 1980 ve 1984 Yaz Olimpiyatları boykotları
* Gera Talepleri
* Peru İç Savaşı
* 1980 Türkiye Darbesi
* Uganda İç Savaşı
* Sitre Körfezi Olayı
* Casamance Çatışması
* Falkland Savaşı
* 1982 Etiyopya-Somali Savaşı
* Grenada'nın işgali
* Able Archer 83
* Yıldız Savaşları
* Cenevre Zirvesi (1985)
* İran-Irak Savaşı
* Reykjavík Zirvesi
* 1986 Karadeniz Olayı
* Güney Yemen İç Savaşı
* Toyota Savaşı
* 1987 Lieyu Katliamı
* Enfeksiyon Operasyonu
* 1987–1989 JVP ayaklanması
* 1988 Karadeniz Olayı
* 8888 Ayaklanması
* Solidarność
* Kontralar
* Orta Amerika krizi
* Korean Air'in 007 sefer sayılı uçuşu
* Halk Gücü Devrimi
* Glasnost
* Perestroyka
* Bougainville İç Savaşı
* I. Dağlık Karabağ Savaşı
* Afganistan İç Savaşı (1989-1992)
* Panama'nın ABD tarafından işgali
* 1988 Polonya Genel Grevi
* 1989 Tiananmen Olayları
* 1989 Devrimleri
* Berlin Duvarı'nın yıkılışı
* Kadife Devrim
* Romanya Devrimi
* Barışçıl Devrim
 |
| 1990'lar | * Moğolistan Demokratik Devrimi
* Körfez Savaşı
* Almanya'nın yeniden birleşmesi
* Yemen'in birleşmesi
* Arnavutluk'ta komünizmin sonu
* Macaristan'da rejim değişikliği
	+ Kızıl Ordu'nun Macaristan'dan çekilmesi
* Yugoslavya'nın dağılması
* Çekoslovakya'nın dağılması
* Sovyetler Birliği'nin dağılması
	+ 1991 Sovyetler Birliği darbe girişimi
 |
| Donmuş çatışmalar | * Abhazya
* Tayvan
* Kore
* Dağlık Karabağ
* Güney Osetya
* Transdinyester
* Çin-Hindistan sınır antlaşmazlıkları
* Kuzey Borneo ihtilafı
 |
| Dış politika | * Eisenhower Doktrini
* Domino teorisi
* Hallstein Doktrini
* Kennedy Doktrini
* Barış içinde bir arada yaşama
* *Ostpolitik*
* Johnson Doktrini
* Brejnev Doktrini
* Nixon Doktrini
* Ulbricht Doktrini
* Carter Doktrini
* Reagan Doktrini
* Truman Doktrini
* Çevreleme politikası
 |
| İdeolojiler |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Kapitalizm |

|  |  |
| --- | --- |
| Muhafazakârlık | * Liberteryen
	+ Avusturya Okulu
	+ Chicago Okulu
	+ Parasalcı
	+ Reaganomics
	+ Thatcherizm
* Radikal
* Rasyonel seçim teorisi
* Reaksiyonist
* Yeni muhafazakârlık
 |
| Liberalizm | * Alman liberalizmi
* İsveç Modeli
* Liberal sosyalizm
* Neoliberalizm
* Refahçılık
* Üçüncü yol
* Yeni Sol
 |
| Diğer | * Cumhuriyetçilik
* Faşizm
* Güdümlü demokrasi
* İlliberal demokrasi
* İslamcılık
* Liberal demokrasi
* Milliyetçilik
* Neo-Nazizm
* Siyonizm
* Sosyal demokrasi
* Yayılmacılık
* Yeşil
 |

 |
| Komünizm |

|  |  |
| --- | --- |
| Marksist | * Leninist
	+ Marksizm-Leninizm
	+ Stalinizm
	+ Troçkizm
* Yugoslav türü
* Çin türü
	+ Maoculuk
 |
| Marks öncesi | * Fourierist
* İkaryacı
* Owenist
* Ütopik
 |
| Diğer | * Avrupa
* Yahudi
 |

 |
| Anarşizm | * Feminist
* Bireyci
	+ Anarko-kapitalizm
* Kolektivist
* Kuir
* Postmodern
* Sosyal
* Yeşil
 |

 |
| Organizasyonlar | * ASEAN
* Bağlantısızlar Hareketi
* CENTO
* Comecon
* EEC
* Safari Kulübü
* SAARC
* SEATO
* Varşova Paktı
 |
| Propaganda |

|  |  |
| --- | --- |
| Sovyet yanlısı | * Aktif önlemler
* *İzvestiya*
* *Pravda*
 |
| ABD yanlısı | * *Amerika*
* Amerika'nın Sesi
* Crusade for Freedom
* Kızıl Tehlike
* Sovyet Yaşamı
* Özgür Asya Radyosu
* Özgür Avrupa Radyosu
 |

 |
| Yarışlar | * Silahlanma
	+ Nükleer
* Uzay
 |
| Casusluk | * CIA
* KGB
* MI5
* MI6
* Stasi
 |
| Ayrıca bakınız | * ABD-Sovyet ilişkileri
* ABD-Sovyet zirveleri
* Rus İç Savaşı'nda Müttefiklerin müdahalesi
* Rusya-NATO ilişkileri
 |
| * **Kategori **Kronoloji**
 |

 |