Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Çin'de internet

1995 ile 2012 yılları arası Doğu Asya ve Çin'in çeşitli bölgelerindeki İnternet penetrasyonu oranları.
**Çin'de internet** (Çince (basitleştirilmiş): 因特网; Çince (geleneksel): 因特網; pinyin: *yīntèwǎng*), 1989'dan beri aralıklı olarak, 1994'ten beri ise kalıcı olarak mevcuttur.

Çin'in küresel siber uzaya ilk adımı, 20 Eylül 1987 tarihinde Almanya'daki Karlsruhe Üniversitesi işbirliğiyle kurulan bir geçit yoluyla gönderilen bir e-postayla atıldı. E-postada "Çin Seddi'nden geçerek, Dünya'nın tüm köşelerine ulaşabiliriz" (Çince: 越过长城，走向世界; pinyin: *Yuèguò Chángchéng, Zǒuxiàng Shìjiè*) metni yer aldı. 1994 yılında ise Çin hükûmeti, ülkede TCP/IP'ye dayalı İnternet bağlantısının kuruluşuna izin verdi.

2008'de Çin, İnternet'teki en büyük kullanıcı nüfusu oluşturdu. 2016 itibarıyla Çin nüfusunun yaklaşık %50'sinin İnternet bağlantısı vardı.

## Ayrıca bakınız

Wikimedia Commons'ta Çin'de internet ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* "Siber egemenlik"
* Çin'in İnternet sansürleme politikaları
* Çin'de medya
* Baidu
* Çince Vikipedi
* Sina Weibo
* WeChat

## Kaynakça
# Uzak Doğu

Uzak Doğu sınırları (siyah bölgeler)
**Uzak Doğu**, Avrupa merkezli yaklaşımda Asya'nın doğusu ve güneydoğusundaki ülkeler.

Günümüzde genellikle Bangladeş, Brunei, Çin, Çin Cumhuriyeti (Tayvan), Doğu Timor, Endonezya, Filipinler, Güney Kore, Japonya, Kamboçya, Kuzey Kore, Laos, Malezya, Moğolistan, Myanmar (Birmanya), Pakistan, Singapur, Sri Lanka, Tayland ve Vietnam Uzak Doğu ülkeleri olarak kabul edilir. Avustralya ve Yeni Zelanda gibi ülkeler Uzak Doğu kavramına dahil edilmemektedir. Kuzey Amerika'da ve Avrupa'da "Asyalı" kavramı ile genellikle Uzak Doğulular kastedilir.

## Tarihçe

Uzak Doğu kavramı Dünya Savaşları'ndan önce İngilizlerin Hindistan'daki topraklarına işaret etmekteydi. Ancak Dünya Savaşları'yla bölge ülkelerine verilen genel isim halini almıştır. Kavramın temelinde Avrupa kıtasının merkez olarak kabul edilmesi yatmaktadır. Avrupalılar, Dünya savaşları dönemi başta olmak üzere, kendilerinin doğusunda yer alan Osmanlı İmparatorluğu'na yakın doğu, Güney ve Orta Asya'daki topraklara Orta Doğu ve daha uzakta kalan alanlar için de Uzak Doğu kavramını kullanmışlardır.

## Kültür

Bu bölge dünyanın en çok turist çeken bölgeleridir. Kültürleri çok zengin ve çeşitlidir. Tao, Şinto ve Budist tapınakları göz kamaştırır. Yaygın dinler İslam, Budizm, Konfüçyüsçülük, Taoizm, Şintoizm ve Hristiyanlıktır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Rus Uzak Doğusu
# Asya tipi üretim tarzı

**Asya tipi üretim tarzı**, Karl Marx tarafından 1850'lerde geliştirilmiş, Asya toplumlarında merkezî şehirlerde yaşayan despot yönetici sınıfın, köylerde yaşayan genellikle farklılaşmamış ve büyük oranda otarşik toplulukların sermaye fazlasını direkt olarak istimlak ettiğini öne süren bir teoridir.

## Teori

Toplumsal üretim ve bunun yeniden üretimi dünyadaki bütün topluluklar için farklı iki ana yoldan gelişmiştir. Bu yollardan bir tanesi klasik yoldur ve Avrupa'ya ve Japonya'ya özgü bir yapısı vardır; bu yapıya göre Avrupa'da toprak beyleri kendi denetimi altındaki bölgede toprağın sahibi olmaları nedeniyle bulundukları bölgede Kralın yetkilerini paylaşır ve kendi kendilerini yönetirlerdi, Feodalizm olarak adlandırılan bu üretim yapısı kapitalizmin klasik gelişme yoludur ve kapitalist üretim süreci bu yapı içerisinde meydana gelmiştir.

Ancak toplumsal gelişim aşaması özellikle Asya toplumlarında bu yoldan farklı bir seyir izlemiştir. Asya toplumlarında (Hindistan,Çin,Osmanlı İmparatorluğu vs.) Avrupa'dakinin aksine merkezi otorite, gücünü muhafaza etmek ve yetkilerini paylaşmamak için ülke topraklarını belirli bir bireye ya da aileye mülk olarak devretmez ancak onun belirli şartlar altında ve kendisine bağlı kalacağına inanması suretiyle kullanma hakkını devrederdi, kullanma hakkına sahip olan kişi bu hakkını miras yoluyla da çocuklarına devredemezdi. Böylece merkezi otorite, kullanma hakkını devreden anlaşmayı feshedip bu hakkı bir başka kişiye verebilirdi. Bu nedenle doğu toplumlarında toprak, bireyin değil, devletin mülkiyetindeydi. Bu durum devletin doğu toplumlarında Batı toplumlarına göre farklı algılanmasına neden olmuştur, Doğu toplumlarında Devlet "tanrısal bir güce" sahiptir ve asla sarsılmaz bir yapısı vardır.

Bu iki üretim yapısındaki mülkiyet farklılığı bu toplumların sosyal ve psikolojik yapılarını da farklılaştırmıştır. Bu üretim yapısının en belirgin özelliği toprağın mülkiyet yoluyla çocuklara devredilememesi nedeniyle bir sermaye birikimine müsaade etmemesidir, Avrupa, kapitalizmin gelişim süreci içerisinde miras hakkına sahip olmasından ötürü sermaye birikimini daha hızlı bir biçimde sağlayabilmiştir.

## Eleştiriler

Asya tipi üretim tarzı (ATÜT), Marksist ve Marksist olmayan çeşitli kişilerce tartışılmış bir konudur. ATÜT'nın örnek verilmiş toplumların gerçekliği ile uyuşup uyuşmadığı hususu tarzın geçerliliğinin sorgulanmasına neden olmuştur. Tarihçiler, ATÜT'ın Çin ve Hint tarihini yorumlamasının doğruluğunu sorgulamıştır. Teori Sovyetler Birliği'nde 1930'lardan itibaren reddedilmiş ve yasaklanmıştır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Sencer Divitçioğlu
# Lord

Birleşik Krallık Amirali Lord Duncan
Aynı zamanda Man Lordu da olan Kraliçe 2. Elizabeth, **Lord** unvanı alan kadınlara bir örnek olarak verilebilir.
**Lord** veya **lort**, esasen Birleşik Krallık bünyesinde soyluluk ya da üst mertebe ifade eden ve buna bağlı olarak da çeşitli kullanım şekilleri olan bir sözcüktür.

Günümüzde en sık, Birleşik Krallık ve onun öncülü ülkelerde bir soyluluk ünvanı olarak kullanılır. Ancak, bu ünvana sahip olmalarına rağmen herhangi bir soylulukla ilişkisi olmayan, ünvanı yalnızca hürmeten almış kişiler de vardır. Bunun dışında, başka ünvanlarla birlikte, aslında genel olan bu ünvanların üst düzey sahiplerini vurgulamak için de kullanılabilir; örneğin, "Lord Belediye Başkanı" ya da "Lord Başsavcı" gibi.

Lord ünvanını esasen erkekler alır. Kadınlardaki karşılığı da genellikle "leydi"dir. Ancak bu evrensel bir kural değildir. Man Lordu ya da Lord unvanlı kadın belediye başkanları buna örnektir.

Dinsel bağlamda lord, çeşitli tanrı ya da tanrısal varlıklara atfen kullanılabilir.
İngilizce'deki bu anlamda en eski kullanım, Kitab-ı Mukaddes'in Bede gibi İngilizce çevirilerinde görülmüştür.
Tanrıya "Lord" olarak atıfta bulunmak, İbranicede günlük kullanımdaki bir ifade olan *Adonai* (Lordum) kelimesinin konuşurken kullanılması tercih edilmeyen Yehova yerine kullanılması adetine dayanır.

Oxford İngilizce Sözlüğü'ne göre lord kelimesinin kökeni, Cermen kabilelerinde kabile şefinin tebaasına yemek sağlayan kişi olmasına atıfta bulunan ve "ekmek sorumlusu/sahibi" (İng. *bread keeper*) ya da "somun koruyucusu" (İng. *loaf-ward*) anlamındaki *hlāfweard* kelimesine dayanır.
Bu kelime Eski İngilizce'ye *hlāford* olarak geçmiş, sonra da *lord*'a dönüşmüştür.

## Kaynakça
# Kral

İngiltere'de 18/19 Ekim 1216 - 16 Kasım 1272 arasında hüküm sürmüş Kral III. Henry
**Kral**, belirli bir ulus ya da bölge üzerinde egemen olan hükümdar. İmparatordan sonraki en yüksek seküler hükümdarlık makamıdır. Dünyanın pek çok bölgesinde karşılaşılan krallık çoğunlukla ebeveynlerden çocuklara geçer. Bununla birlikte Orta Çağ Almanya'sındaki gibi seçimle başa gelen krallar da mevcuttur. Krallık mutlak veya anayasal olabilir. Krallıklar genellikle monarşi şeklindedir ancak antik Sparta'daki gibi iki kralın ortaklaşa yönettiği diarşi şeklinde olduğu da görülür.

Krallar genellikle Tanrı ile tebaa arasında bir aracı olarak görülürler. Antik Sümerler gibi bazı toplumlarda tanrının temsilcisi olarak görülürlerdi. Bazı toplumlarda kralın kendi ilahî kabul edilir ve verimlilik ayinlerinde ana figür olarak kullanılırdı. Genellikle bu ayinlerin sonunda kralın kendi veya onu temsilen başka bir canlı kurban edilirdi. Antik Mısır kökenli olan bu "krallığın ilahî bir makam olduğu" inanışı Helenistik dönemi şekillendirdi ve sonradan Roma imparatorları tarafından yeniden canlandırıldı. Romanın Hristiyan imparatorları tanrının temsilcisi olarak otoritelerini ondan aldıklarını iddia ettiler. Orta Çağ siyasi teorisinde krallık neredeyse rahiplik ile eşanlamlı olarak görülüyordu ve kralın taç giyme esnasında kutsal bir sıvı ile kutsanması töreni bu dönemde çok önem kazandı. 16-18. yüzyıllarda mutlak monarşiler millî kiliseler kurarak güçlerini artırdılar. 17. yüzyılda önce İngiltere'de, sonrasında bazı diğer monarşilerde krallık anayasal hale getirildi ve monark yetkisini tanrıdan değil, halktan almaya başladı.

## Ayrıca bakınız

* Kraliçe
* Monarşi

## Kaynakça
# İşçi sınıfı

Massachusetts Genel Hastanesi'nin bina inşaatı işiyle uğraşan iki inşaat işçisi
Etiyopya'daki St. Paul Hastanesi Kalp Merkezi'nde çalışan, işçi sınıfı olarak kabul edilen inşaat işçileri, 2017
**İşçi sınıfı**, ücret veya maaş karşılığında çalışan bireylerden oluşan bir alt gruptur ve bu sınıfa kimlerin dâhil olduğu tanıma göre değişiklik gösterebilir. İşçi sınıfı üyeleri, geçimlerini esas olarak ücretli emekten elde ettikleri gelirle sağlarlar. Amerika Birleşik Devletleri'nde yaygın olarak kullanılan işçi sınıfı tanımları, genellikle bu sınıfı mavi yakalı ve pembe yakalı işlerde çalışanlarla, gelir düzeyleri orta sınıfa dâhil olmak için yetersiz kalan bireylerle sınırlar ya da her iki grubu da kapsar. Buna karşılık, sosyalist yaklaşımlar işçi sınıfını bu tanıma uyan tüm çalışanları kapsayacak şekilde tanımlar; dolayısıyla bu bakış açısıyla, sanayileşmiş ekonomilerdeki çalışan nüfusun neredeyse tamamı işçi sınıfı olarak değerlendirilebilir.

## Tanımlar

### Marksist tanım: Proletarya

Karl Marx, işçi sınıfını ya da proletaryayı, emek gücünü ücret karşılığında satan ve üretim araçlarına sahip olmayan bireyler olarak tanımladı. Ona göre, toplumun zenginliğini üreten asıl kesim bu sınıftır. Marx, köprüleri inşa eden, mobilyaları yapan, gıdayı yetiştiren ve çocuklara bakanların işçi sınıfı olduğunu, ancak bu insanların ne toprağa ne de fabrikalara sahip olduklarını savundu. Proletaryanın bir alt kesimi olan lümpen proletarya, gündelik işçiler ve evsizler gibi aşırı yoksul ve işsizlerdir. Marx, bunları sınıf bilincinden yoksun olarak değerlendirdi.

1900-1901 yıllarında komünist sınıflı toplum anlayışı. Çizim, “Rus Sosyalistler Birliği”nin bir broşürüne dayanmaktadır.
Marksist bakış açısına göre, ücretli emekle çalışanlar ve refah devleti yardımlarına bağımlı olanlar işçi sınıfına dâhildir; buna karşılık, birikmiş sermaye üzerinden geçimini sağlayanlar bu sınıfa ait değildir. Bu temel ayrım, sınıf mücadelesinin özünü oluşturur. *Komünist Manifesto*'da Karl Marx ve Friedrich Engels, işçi sınıfının kaderinin kapitalist sistemi ortadan kaldırmak olduğunu savunurlar. Buna göre, burjuvazinin diktatörlüğü yerine proletarya diktatörlüğü kurularak, sınıf sisteminin temelini oluşturan toplumsal ilişkiler ortadan kaldırılacak ve ardından, "her birinin özgür gelişiminin, herkesin özgür gelişiminin koşulu olduğu" komünist bir topluma geçilecektir.

### Diğer tanımlar

Diğer tanımlarda, işçi sınıfına üyeliğinin tanımı yaptığı işin niteliğine göre ele alınır (beyaz yakalı/mavi yakalı), gelir ve eğitimin önemi göz önünde bulundurulur. Fakat akademik sosyal sınıf çalışmalarında bu bireyler kategorilendirilirken işçi sınıfı üyesi olarak ele alınır; yüksek nitelikli işçi, vasıfsız işçi gibi.

Kapitalizmin, bürokrasi ve teknolojinin artan etkisiyle birlikte bir kişiyi işçi sınıfına hangi kriterlerin üye yaptığı günümüzde de tartışılmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Küreselleşme
* Çıraklık
* Sosyal sınıf
* Sosyal hareketlilik
* Sınıf bilinci

## Kaynakça
# Yabancılaşma

Vikisözlük'te yabancılaşma ile ilgili tanım bulabilirsiniz.

Yabancılaşma aşağıdaki anlamlara gelebilir;

* Marx'ın yabancılaşma teorisi, üretim ilişkileri ve emeği esas alan toplum bilimi teorisi.
* Yabancılaşma teorisi, bireylerin birbirlerinden ya da içinde bulunduğu ortam veya zamandan uzaklaşmalarını ifade eden toplum bilimi teorisi.
* "Ebeveyn yabancılaşması" ya da "ebeveyn yabancılaşma sendromu", çocuk ve ebeveyn arasında düşmanlık veya nefret durumunu ifade eden psikoloji terimi.
# Güneydoğu Asya Antlaşması Teşkilatı

| Güneydoğu Asya Antlaşması Teşkilatı |
| --- |
|  |
|  SEATO'ya üye ülkeler (mavi) |
| Kuruluş | 8 Eylül 1954 |
| Kapanış | 30 Haziran 1977 |
| Tür | Uluslararası askeri işbirliği |
| Merkez | Bangkok, Tayland |
| Hizmet bölgesi | Güneydoğu Asya |
| Üyeler |
8 ülke
* Avustralya
* Fransa
* Yeni Zelanda
* Pakistan (Doğu Pakistan, şimdiki Bangladeş dahil)
* Filipinler
* Tayland
* Birleşik Krallık
* ABD

Korunan devletler
* Güney Vietnam
* Laos
 |

**Güneydoğu Asya Antlaşması Teşkilatı** kısaca **SEATO** ABD'nin öncülüğünde uluslararası kolektif savunma için oluşturulmuş SEATO Güneydoğu Asya ülkeleri ve burada çıkarları bulunan sekiz ülkenin katılımıyla oluşturulmuştur. Amacı Güneydoğu Asya'yı başta Çin olmak üzere komünizme karşı güçlü hale getirmektir.

8 Eylül 1954 tarihinde Filipinler'in başkenti Manila'da imzalanan bir pakt ile resmen oluşturuldu. Daha sonra genel merkezi Bangkok'a taşındı.

## Ayrıca bakınız

SEATO için yapılan ABD posta pulu
* Avustralya, Yeni Zelanda, ABD Güvenlik Anlaşması (ANZUS)
* Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN)
* Merkezi Antlaşma Örgütü (CENTO)
* Amerikan Devletleri Örgütü (OAS)

## Kaynakça
# Yüzdeler Anlaşması

Uzlaşının kopyası
**Yüzdeler Anlaşması** ya da **Churchill-Stalin oranlar uzlaşısı**, II. Dünya Savaşı sonrasında Güneydoğu Avrupa'nın nüfuz bölgelerine göre nasıl pay edileceğini belirleyen antlaşma.

9 Ekim 1944'te Churchill ve Stalin Moskova Konferansında bir araya gelirler ve Churchill, Romanya'nın %90 ve Bulgaristan'ın %75 oranında Sovyet nüfuzu altında; Yunanistan'ın ise %90 oranında Birleşik Krallık nüfuzu altında olmasını; Yugoslavya ile Macaristan'da ise yarı yarıya nüfuz sahibi olmalarını önerir. Bu öneri Stalin'e tercüme edilirken resimde kopyası bulunan bir kağıda bu paylaşım oranlarını yazar ve tercümeden sonra Stalin'e gösterip şöyle der:

"*Milyonların kaderini belirleyecek bu tür konuları ayak üstü konuşmamız gelecekte oldukça olumsuz karşılanmaz mı, kağıdı yakalım.*"

Fakat Stalin buna "*Hayır, sende dursun*" diyerek cevap verir.

İki ülkenin dış işleri bakanları 10 ve 11 Ekim'de paylaşım üzerinde bir karara varırlar. Buna göre Sovyet Rusya'nın Bulgaristan ve Macaristan'daki nüfuz oranı %80 olarak değiştirilirken diğer ülkelere dokunulmaz.

Stalin, Yunanistan için verdiği sözde durarak iç savaş halindeki Yunan komünistlerine destek olmayınca Britanya ve ABD'nin yardımı ile dönemin Yunan hükûmeti, Yunan İç Savaşı'nın galibi olur. Daha sonra Churchill bu gerçeği bir gazeteye verdiği demeçte de ifade etmiştir.

## Dış bağlantılar

* The division of Europe, according to Winston Churchill and Joseph Stalin (1944)27 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Excerpt from the book STALIN 9 Şubat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

## Kaynakça

* Geoffrey Roberts, Beware Greek Gifts: The Churchill-Stalin «Percentages» Agreement of October 1944
# Mart Sürgünü

**Mart Sürgünü** (Estonca: *Märtsiküüditamine*; Letonca: *Marta deportācijas*; Rusça: Мартовская депортация, romanize: *Martovskaya deporatsiya*) veya kod adı ile **Priboy Harekâtı** (Операция «Прибой»), Sovyetler Birliği tarafından 25-28 Mart 1949 tarihleri arasında Baltık ülkelerinden gerçekleştirilen toplu sürgünlerdi. Baltık tarihçileri tarafından. 90.000'den fazla Eston, Leton ve Litvan, "halk düşmanı" ilan edildi ve Sovyetler Birliği'nin elverişsiz bölgelerinde zorunlu yerleşimlere sürüldü. Sınır dışı edilenlerin %70'inden fazlası ya kadın ya da 16 yaşın altındaki çocuklardı.

Bir dekulakizasyon kampanyası olarak tasvir edilen operasyon, kollektivizasyonu kolaylaştırmayı ve Orman Kardeşleri'nin Sovyet işgaline karşı silahlı direnişinin destek üssünü ortadan kaldırmayı amaçlıyordu. Sürgün sonucunda 1949'un sonunda, Letonya ve Estonya'daki çiftliklerin %93'ü ve %80'i kolektifleştirildi. Litvanya'da ilerleme daha yavaştı ve Sovyetler 1951'in sonlarında Sonbahar Harekâtı olarak bilinen başka bir büyük sürgünü organize etti. Sürgünler geri dönüşü olmayan "sonsuzluk" içindi. Destalinizasyon ve Kruşçev çözülmesi sırasında, sürgüne gönderilenler yavaş yavaş serbest bırakıldı ve bazıları geri dönmeyi başardı, ancak torunlarının çoğu günümüze kadar Sibirya'daki kasaba ve köylerde yaşamaya devam etmektedir.

Sovyetler Birliği'ndeki genel durum savaşın sona ermesinden bu yana iyileştiğinden, bu toplu sürgün, %15'ten daha az bir ölüm oranıyla, önceki sürgünler kadar çok kayıpla sonuçlanmadı. Sürgün edilenlerin Sibirya sürgünlerinin ilk birkaç yılında, Sovyet yetkililerinin varış yerlerinde ihmal veya kasıtlı olarak uygun yaşam koşulları sağlayamamasından kaynaklanan yüksek ölüm oranı nedeniyle, bazı kaynaklar bu sürgünleri bir soykırım eylemi olarak değerlendirilmektedir. Martens Maddesi'ne ve Nürnberg Sözleşmesi'nin ilkelerine dayanarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Mart Sürgünü'nü insanlığa karşı suç teşkil ettiğine karar verdi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* "Undesirable Elements": How Stalin Deported Nearly 100,000 From The Baltics In Operation "Priboi" 6 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. March 25, 2019. Radio Free Europe/Radio Liberty. Retrieved: March 25, 2020
* LTV documentary recounts legend of Edgars Kauliņš and deportations of 1949 6 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. March 25, 2020. Public Broadcasting of Latvia. Retrieved: March 25, 2020
# 1946 İran krizi

**İran Krizi**, 1946 yılında oluşmuş İran ile alakalı uluslararası bir krizdir. Josef Stalin yönetimindeki SSCB birlikleri İran'ın işgaline devam ediyorlardı. Rıza Şah Pehlevi'nin Hitler'e karşı sempatisini belirtmesinden sonra İngiltere ve SSCB İran'a birliklerini göndermişlerdir. Bunun sonucunda Pehlevi, Mauritius'a gönderilmiştir. Oğlu Muhammed Rıza Pehlevi işgal güçleri tarafından yeni kral seçilmiştir. 1946 yılında İran'ın çeşitli kesimleri İngilizler tarafından işgale uğramış, ayrıca Kızıl Ordu'da İran'ın kuzeyini işgal etmişti. Stalin ise etki alanını yeni bağımsız devletler oluşturarak artırmayı amaçlıyordu. Bu amaca dayanarak, Güney Azerbaycan Cumhuriyeti(Azerbaycan Millî Hükûmeti) ve Kürt Mahabad Cumhuriyeti kuruldu. ABD'den gelen baskı üzerine Sovyetler İran'dan çekilirken İran ordusu İngilizlerin ve komşularının da yardımlarıyla Mahabad'ı ele geçirdi. Başta Kadı Muhammed olmak üzere önde gelen bazı Kürtler 1947'de Mahabad'da bulunan Çarçıra Meydanı'nda (ing: Chwarchira Square)(Kürtçe: Meydana Çiwarçira) asıldılar.

Bu kriz ABD ile SSCB arasındaki farklılaşma ve ayrışmanın sebeplerinden biridir. Soğuk Savaş'ın başlangıç aşamalarından biridir.

## Kaynakça
# Asya İlişkileri Konferansı

Gandi 1947 yılında Asya İlişkileri Konferansı'nda
Gandi'nin konuşması sırasında (önde sağda) iki Tibetli delege. Katılımcı diğer ülke bayraklarının arasında, en önde Tibet bayrağı da görünmekte
**Asya İlişkileri Konferansı**, 1947 yılının Mart-Nisan aylarında Yeni Delhi'de yapıldı. Kongrenin ev sahibi, daha sonra bağımsız Hindistan'ın temelini oluşturacak bölgesel hükûmetin başbakanı Jawaharlal Nehru'ydu. Konferans, Asya'daki pek çok bağımsızlık hareketi liderini bir araya getirdi. Aynı zamanda "Asya birliğini" sağlamaya yönelik ilk siyasi girişim olarak takdim edildi. Konferans, Asya ülkelerinin yöneticilerini aynı platformda bir araya getirerek, Asya Kıtası'ndaki insanların sosyal, ekonomik ve kültürel sorunlarını tartışarak çözüm aramak, ülkeler ve halkalar arası ilişkilerin gelişmesini teşvik etmek ve karşılıklı anlayış ve iş birliğini geliştirmeyi amaçlıyordu.

Gerek yazdığı yazılarda, gerekse de yaptığı tüm konuşmalarda, Nehru koloni sonrası dönemde Hindistan'ın Asya'daki diğer tüm ülkelerle ilişkilerinin geliştirimesi gerektiği yönündeki fikirlerini altını çizerek vurguladı. Nehru Konferanstaki konuşmasında şöyle demekteydi: "... Asya yeniden kendine geliyor ... Avrupa ülkelerinin Asya'daki hakimiyetlerinin en önemli sonuçlarından birisi, Asya ülkelerinin izole edilerek birbirleriyle olan bağlarının kopartılmasıdır. ... Bugün bu izolasyon hem politik hem de başka türlü sebeplerle yerle bir olmaktadır... Bu Konferans, Asya'nın kolonociler tarafından yok edilemeyen derin zihinsel ve ruhsal dürtüsünün ortaya konulması açısından son derece önemlidir. ... Bu Kongeransta liderler veya liderlerin takipçileri yok. Asya'nın tüm ülkeleri ortak bir ülkü etrafında bir araya geldiler..."

## Ayrıca bakınız

* Birinci Doğu Halkları Kurultayı
* Pan-Asyacılık
* Bandung Konferansı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Asya İlişkileri Konferansı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Archive of news stories and speeches of the Asian Relations Conference
* Fifty Years Ago: The Asian Relations Conference9 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. by Claude Arpi
* *Fifty Years after the Asian Relations Conference* Sharan, 1997, Tibetan Parliamentary and Policy Research Centre
* Speech of Mahatma Gandhi at the Asian Relations Conference
# 1948 Çekoslovakya darbesi

**1948 Çekoslovakya darbesi** (Çekçe: Únor 1948; Slovakça: Február 1948) veya **Prag darbesi**, Şubat 1948'de Çekoslovakya Komünist Partisi'nin Sovyetler Birliği'nin desteği ile Çekoslovakya'nın kontrolü ele geçirerek ülkedeki 40 yıllık sosyalist yönetimin başlangıcı olan olaydı.

Darbe, Soğuk Savaş'a giden yolda açık bir belirteç olduğu için ülke sınırlarının çok ötesine uzandı. Olay, Batılı ülkelerde endişelere neden oldu ve Marshall Planı'nın çabucak benimsenmesine, Batı Almanya'da bir devletin kurulmasına, NATO'nun kurulmasına ve Fransa'da ve özellikle İtalya'da komünistlerin iktidardan uzak tutulmasına yönelik güçlü tedbirler ve karşılıklı güvenliğe yönelik adımlar atıldı. Darbe, Demir Perde'nin 1989'daki devrimlere kadar kesin olarak çizilmesine neden oldu.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* Kaplan, Karel. *Pět kapitol o Únoru*. Brno: Doplněk, 1997, 80-85765-73-X.
# Berlin Ablukası

Berlinliler Tempelhof Havaalanı'na inen C-54'ü izlerken (1948)
1945 sonrasında işgal altındaki Almanya.
**Berlin Ablukası**, 1948'de başlayıp 1949'da biten, Sovyetlerin Berlin'i kontrol altına almak ve Batı ittifakına gözdağı vermek için şehrin her türlü kara yolu ve demir yolu bağlantısını kesmesi olayı.

Berlin, Almanya'nın doğusunda yer alır ve Sovyet işgaline uğramıştır, dolayısıyla Sovyet işgal bölgesi ile çevriliydi. Ancak sonradan Yalta Konferansı'nda Müttefikler Berlin'i dört bölgeye bölmüştü (Fransız, Britanyalı, Amerikalı ve Sovyet bölgeleri). Birleşik Krallık ve ABD, 1948'de hâkimiyet bölgelerini birleştirdi ve bölgede yeni bir para birimi ilan etti. Almanya'nın güçlendirilerek kendisine karşı kullanılacağını düşünen Stalin, Batı birliklerinin hepsini Batı Berlin'den çıkarmak için harekete geçti. Şehrin batı bölümüne tüm demir ve kara yolları kesilerek abluka uygulanmaya başlandı.

Sovyet işgal alanı içinde bir parça olarak kalan Batı Berlin'e abluka uygulanması şehrin kara ikmal yollarının tamamen kapanmasına neden olunca erzaksız kalan şehre 26 Haziran 1948 ile 30 Eylül 1949 arasında yiyecek yardımları Batılı ülkelerin uçaklarıyla hava köprüsü kurularak yapıldı. Bu ikmal sırasında ABD'nin savaştan kalmış birçok ikmal ve bombardıman uçağı kullanıldı. Özellikle C-47 ve C-54 gibi sayısı çok olan uçaklar gün aşırı sortiler yaptı. SSCB, ABD'nin hava köprüsü karşısında etkisizleşen ablukayı 12 Mayıs 1949'da kaldırmak zorunda kaldı. Soğuk Savaş'ın gerginliği bu olayla daha da arttı.

## Kaynakça

### Dipnotlar

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Berlin Ablukası ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* "The Berlin Airlift". *American Experience*. 4 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2007.  – Kurulan Berlin hava köprüsünün (Berlin Airlift) tarihi hakkında içerik.
* Berlin'in bölünmesine ilişkin antlaşma15 Mayıs 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Berlin hava köprüsü: Lojistik, İnsani yardım ve Stratejik başarı
* Berlin Hava Köprüsü18 Mayıs 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *ABD Savunma Bakanlığı*
* Berlin hava köprüsü
* McFadden, SSG Joe W. (28 Kasım 2016). "Candy Bomber rededicates Frankfurt's Berlin Airlift Memorial". 52d Fighter Wing Public Affairs. 30 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2016.