# Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist

| Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist  |
| --- |
|  |
| Kısaltma | TKP/ML |
| Genel sekreter | 1. İbrahim Kaypakkaya 2. Süleyman Cihan 3. Kazım Çelik 4. Mehmet Demirdağ 5. |
| Kurucu | İbrahim Kaypakkaya |
| Kuruluş tarihi | 24 Nisan 1972 |
| Bölünme | **Örgütlerin Listesi: + TKP/ML Hareketi (1976)
	+ Kurtuluş Bayrağı (1976)
	+ Kurtuluş Yolu (1977)
	+ Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist (Geçici Koordinasyon Komitesi) (Mart 1980)
	+ Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist (Bolşevik) (1981)
	+ Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist (Maoist Parti Merkezi) (1987)
	+ TKP/ML (Devrimci Partizan) (1989)
	+ Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist (Doğu Anadolu Bölge Komitesi) (1987, 1992'de tekrar birleştiler)
	+ Türkiye Komünist Partisi (Marksist-Leninist) (1994) *(bugünkü Maoist Komünist Partisi)*
	+ Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist (Birlik) (1996)
	+ İbocu Dönüşüm Hareketi (2007)
	+ Türkiye Komünist Partisi-Marksist Leninist (2016)
 |
| Önceli | Türkiye Komünist Partisi *(Mustafa Suphi dönemi)* Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi |
| Gazete(ler) | * *Komünist* (dergi)
* *İşçi-Köylü Kurtuluşu* (gazete)
 |
| Gençlik kolu | Türkiye Marksist-Leninist Gençlik Birliği |
| Askeri kol | Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu |
| İdeoloji | * Komünizm
* Marksizm-Leninizm-Maoizm
 |
| Siyasi pozisyon | Aşırı sol |
| Ulusal üyelik | Halkların Birleşik Devrim Hareketi (eskiden) |
| Uluslararası üyelik | Devrimci Parti ve Örgütlerin Enternasyonal Koordinasyonu Uluslararası Marksist-Leninist Parti ve Örgütler Konferansı (Uluslararası Bülten) (eskiden) Enternasyonalist Özgürlük Taburu |
| Slogan(lar) | *Yaşasın Partimiz TKP/ML, Halk Ordusu TİKKO, TMLGB* |
| Parti bayrağı |
|  |
| İnternet sitesi |
| tkpml6.net |

**Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist** (**TKP/ML**), 24 Nisan 1972'de İbrahim Kaypakkaya ve arkadaşları tarafından kurulan yasa dışı komünist parti. Partinin siyasi düşünceleri doğrultusunda askeri kolu Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu (TİKKO) ve gençlik örgütü Türkiye Marksist-Leninist Gençlik Birliği'dir (TMLGB).

## Hakkında

TKP/ML örgütünün askeri kanadı olan TİKKO ve gençlik örgütü TMLGB örgütün sivil kanadı olan TKP/ML'ye bağlı olarak hareket etmektedir. Parti; düşüncelerinde daima taşranın ve illegal mücadelenin birinci planda ele alınması gerektiğini belirten İbrahim Kaypakkaya'nın görüşlerinin günümüzdeki savunucusudur. Parti (örgüt), Marksizm, Leninizm ve Maoizm'in birleşimiyle oluşan Marksizm-Leninizm-Maoizm (MLM) ideolojisini benimsemiştir. Parti içinde sürekli ikilik ortaya çıkmış ve bazı zamanlarda çeşitli fraksiyonlar hareketten ayrılmıştır. TKP/ML-Hareketi, TKP/ML-DABK, TKP/ML-Konferans, TKP/ML (Maoist Parti Merkezi) bu fraksiyonlardan öne çıkan bazılarıdır. Ayrıca *Partizan* isimli politik dergi de örgüte yakın bir grup olarak bilinmektedir.

1995 yılında TKP/ML (Birlik) adlı fraksiyon hareketten ayrılmıştır. 2007 yılında İbocu Dönüşüm Hareketi adlı başka bir fraksiyon hareketten ayrılmıştır. Bu iki grup daha sonra kendi aralarında birleşerek Maoist Komünist Partisine iltihak etmişlerdir.

TKP/ML, 12 Mart 2016 tarihinde Halkların Birleşik Devrim Hareketi bileşenleri ile bir araya gelerek Türkiye'de faaliyet yürüten bazı komünist ve Marksist-Leninist silahlı örgütlerle ortak bir cephe oluşturmuştur. TKP/ML-MK (Merkez Komite) fraksiyonu (sağ tasfiyeci kanat), 1 Ekim 2016'da yaptığı açıklama ile hareketten ayrıldığını duyurmuştur.

2015 yılında Almanya'daki TKP/ML üyelerine yönelik olduğu iddia edilen operasyonların ardından örgüt 2016 yılında iki ayrı kanada bölündü. TKP/ML-MK'sinin kişi yeterliliğini sağlayamadığı, Konferans hazırlığı için aldığı inisiyatifin ek süresinin dolduğu, MK'nin bu yüzden düştüğünü ve bölgesel döneme geçildiğini ilan eden karşı grup Örgütlenme Komitesi'ni kurdu. Diğer kanat ise MK ismini kullanmaya devam etti. Her iki grup da kendini TKP/ML olarak adlandırıyor ve diğer grubu sağcı-tasfiyeci olarak tanımlıyor, buna ek olarak ÖK kanadı MK ismini kullanan kanadın bu ismi demokratik yollarla elinde tutmadığını belirterek bu kanadı darbecilikle suçluyor. Ayrılık kamuoyunda Örgütlenme Komitesi (ÖK) ve Merkez Komitesi (MK)/İşçi Köylü Kurtuluşu (İKK) ayrılığı şeklinde yansımıştır.

Örgüt, Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığının 28 Ekim 2015'ten beri yayınladığı "en çok aranan teröristler" listesinde terör örgütü olarak sınıflandırılmaktadır.

## Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu

Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu (TİKKO), TKP/ML'nin silahlı kanadıdır.

| Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu |
| --- |
|  |
| TİKKO bayrağı |
| Bağlılık | Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist |
| Lider(ler) | TİKKO Genel Komutanlığı (Partiye bağlı kolektif liderlik) |
| Etkin bölgeler |  Türkiye  Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi |
| İdeoloji | Komünizm Marksizm-Leninizm-Maoizm |
| Siyasi yelpaze | Aşırı sol |
| Müttefikler |  Halkların Birleşik Devrim Hareketi  Enternasyonalist Özgürlük Taburu |
| Rakip(ler) |  Türkiye  Suriye Millî Ordusu  IŞİD |
| Çatışma(lar) | Türkiye'de Maocu çatışması Kobani Kuşatması Menbic Taarruzu Rakka Operasyonu (2016-2017) Zeytin Dalı Harekâtı Barış Pınarı Harekâtı |

## Türkiye Marksist-Leninist Gençlik Birliği

Türkiye Marksist-Leninist Gençlik Birliği (TMLGB), TKP/ML'nin gençlik kanadıdır.

TKP/ML-TMLGB Bayrağı
## Çatışmalar ve eylemler

### Örgüt tarafından düzenlenen saldırılar

* **20 Mayıs 1972**: Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu (THKO) militanları Sinan Cemgil, Kadir Manga ve Alpaslan Özdoğan'ı ihbar ederek ölümlerine sebep olduğu gerekçesiyle Akçadağ'ın Kahyalı köyünün muhtarı Mustafa Mordeniz, İbrahim Kaypakkaya tarafından öldürüldü.
* **17 Mart 1978**: İstanbul, Ümraniye'de Milliyetçi İşçi Sendikaları Konfederasyonu üyesi 5 ülkücü işçi öldürüldü.
* **16 Eylül 1986**: TİKKO gerillaları, Tercan'da bulunan Yollarüstü Karakoluna yapılan saldırıda 1 Astsubay öldü ve 1 çavuş ağır yaralandı. Saldırı esnasında yakalanan örgüt üyesi Hıdır Yeter çatışmada yaralandı ve esir düştü, işkence sırasında Hıdır Yeter öldürüldü.
* **15 Ağustos 1989**: Gümüşhane, Şiran'da yer alan Kozağaç Jandarma Karakolu'na gerçekleştirilen baskında 7 asker ve köyün eski muhtarı öldürüldü, ardından çıkan çatışmalarda 3 polis yaralandı.
* **2 Ağustos 1997**: Madımak Katliamı davasında yargılanan 8 sanığı Kırşehir'den Ankara'ya götüren cezaevi aracı Akpınar'da bombalı ve silahlı saldırıya uğradı; 3 görevli ve 1 sanık yaralandı.
* **11 Aralık 2000**: *Atılım* dergisi okuru Özkan Tekin'in afiş asarken vurulup öldürülmesine misilleme olarak Okmeydanı'nda bir Özel Harekat timine ateş açıldı; 2 polis öldü, 11 polis yaralandı.
* **20 Mayıs 2004**: İstanbul, Acıbadem'de düzenlenen bombalı araçlı saldırısı sonucu ölen veya yaralanan olmadı.
* **26 Temmuz 2013**: Tunceli kırsalında bir hidroelektrik santralin kontrol binası bombalandı.
* **14 Mart 2014**: Polis tarafından göz yaşartıcı gaz kapsülüyle hedef gözetilerek vurulan Berkin Elvan'ın ölümüne misilleme olarak Tunceli'de Çemişgezek Emniyet Müdürlüğüne saldırı gerçekleştirildi.
* **8 Temmuz 2014**: Beş işçi taşıyan bir kamyonet boşaltılıp Altınyüzük'teki baz istasyonuna bırakılıp ateşe verildi.
* **22 Temmuz 2015**: 34 kişinin öldürüldüğü Suruç Katliamı'na misilleme olarak Hozat'ta yer alan Amutka karakoluna saldırı gerçekleştirildi ve 1 tank hasar aldı.
* **10 Ekim 2015**: PKK ve TKP/ML-TİKKO militanları, Geyiksuyu'da bir askeri üsse saldırdı.13 askerin vurulduğu ve 1 tank şoförünün öldüğü biliniyor.
* **15 Ekim 2015**: 109 kişinin öldürüldüğü Ankara Garı Katliamı'nı anma amacıyla Amutka karakoluna gerçekleştirilen eylemde 4 asker öldürüldü ve 2 mevzi imha edildi.
* **9 Aralık 2015**: Aliboğazında operasyon birliğine karşı yapılan bozan yaylalarındaki saldırıda 1 asker öldürüldü.
* **4 Ekim 2016**: 4 Ekim günü Aliboğazı ve Bozan yaylalarında 2 koldan yapılan saldırıda 2 asker öldürüldü.
* **10 Şubat 2017**: İstanbul'un Pendik ilçesinde AK Parti İlçe Başkanlığı kundaklandı.
* **1 Haziran 2017**: Tunceli'de Aliboğazı ve Bozan yaylaları civarında düzenlenen saldırıda 3 asker öldürüldü.
* Örgüt PYD saflarında Suriye İç Savaşı'na katıldı ve Enternasyonalist Özgürlük Taburu bünyesine girdi. 2015 ve 2016 yıllarında PKK ile ortak eylemlerde bulundu. Grup, Barış Pınarı Harekâtı ve Zeytin Dalı Harekâtı'nda Suriye Demokratik Güçleri müttefiki olan Enternasyonalist Özgürlük Taburu içerisinde Türk Silahlı Kuvvetleri ve Türkiye destekli Özgür Suriye Ordusu ile çatışmalara girdi.

### Örgüte yönelik düzenlenen saldırılar

* **29 Haziran 2010**: İki TİKKO militanı, güvenlik güçleri tarafından Tunceli dağlarında öldürüldü.
* **21 Ekim 2015**: Üç TİKKO militanı, TSK ile Ovacık'ta çıkan çatışmada öldü.
* **9 Mayıs 2016**: Geyiksuyu'nda Türk Silahlı Kuvvetleri ile çatışma sırasında iki TiKKO militanı öldürüldü.
* **24-28 Kasım 2016**: 12 TİKKO militanı, Aliboğazı'nda bir ordu operasyonu sırasında öldürüldüler.
* **5-6 Ağustos 2018**: Tunceli'de Türk ordusu tarafından altı TİKKO militanı öldürüldü.

## Örgütten ayrılarak kurulan yeni kuruluşlar

Aşağıda TKP/ML'nin ardılı olarak ortaya çıkan kuruluşların listesi verilmiştir. "?" olarak belirtilen parametreler hakkında yeterli bilgi yoktur.

| Adı
 | Kısaltması
 | Kuruluş
 | Durum
 | Notlar
 | Arma
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| TKP/ML-Hareketi
 | 1976
 | 1994'de MLKP-K'ye katılarak kendini feshetti
 | Önce *Halkın Birliği*, sonradan *Devrimci Halkın Birliği* dergisini yayınlamıştır.
 |  |
| TKP/ML (Bolşevik)
 | 1981
 | İsmini değiştirdi
 | Günümüzde BP/KK-T adı ile faaliyet sürdürmektedir.
 |  |
| TKP/ML-Konferans
 | ?
 | Aktif
 |  |  |
| Doğu Anadolu Bölge Komitesi
 | TKP/ML-DABK
 | 1987
 | 1992'de TKP/ML ile yeniden birleşti
 |  |  |
| Yeniden İnşa Örgütü
 | TKP/ML (YİÖ)
 | 1978
 | 1995'de MLKP ile birleşerek kendini feshetti
 |  |  |
| Maoist Parti Merkezi
 | TKP/ML (MPM)
 | 1987
 | İnaktif
 |  |  |
| Türkiye Komünist Partisi (Marksist-Leninist)
 | TKP (ML)
 | 1994
 | 2002'de MKP adını aldı.
 | TKP (ML) grubunun da silahlı kolu TİKKO ve gençlik kolu TMLGB adını taşımaktaydı.
 |  |
| Maoist Komünist Parti
 | MKP
 | 2002
 | Aktif
 |  |  |
| Türkiye Komünist Partisi-Marksist Leninist
 | TKP-ML
 | 2016
 | Aktif
 | TKP-ML grubunun silahlı kolu TİKKO, gençlik kolu TMLGB, kadın kolu Komünist Kadınlar Birliği (KKB) adını taşımaktadır. Kendine ait web sitesi mevcuttur.
 |  |
| TKP/ML (Birlik)
 | 1996
 | Birleşik Komünist Parti adını aldı
 | Birleşik Komünist Parti, 2016'da MKP ile birleşerek varlığına son verdi.
 |  |
| İbocu Dönüşüm Hareketi
 | İDH
 | 2007
 | Feshedildi
 |  |  |
| Geçici Koordinasyon Komitesi
 | TKP/ML (GKK)
 | 1980
 | Dağıldı
 |  |  |
| TKP/ML (Devrimci Partizan)
 | 1989
 | Dağıldı
 |  |  |
| Kurtuluş Yolu
 | 1977
 | Dağıldı
 | Örgüt değil, dergi çevresiydi.
 |  |
| Kurtuluş Bayrağı
 | 1976
 | Dağıldı
 |  |
| Mücadele Bayrağı
 | ?
 | Dağıldı
 |  |
| Spartaküs grubu
 | 1983
 | İsmini değiştirdi
 | Türkiye'de Marksist Leninist Parti-İnşa adını aldı
 |  |
| Kürdistan'da Marksist Leninist Parti İnşası
 | 2005
 | İnaktif
 | 2005'de BP/KK-T'den ayrıldı.
 |  |
| Marksist Leninist Parti (Bolşevik)
 | MLP (Bolşevik)
 | 2010
 | İnaktif
 | 2010'da BP/KK-T'den ayrıldı.
 |  |
| Komünist Parti-İnşa Örgütü
 | KP-İÖ
 | 1995
 | Aktif
 | 1995'de MLKP den kopan TKP/ML-Hareketi kökenli yasadışı siyasi partidir.
 |  |
| MKP/3. Kongreciler
 | 2013
 | Aktif
 | 2013'te MKP den ayrılan bir grup. MKP adını kullandıkları için orijinal MKP ile karşılaştırılmaması için MKP/3.Kongreciler adı ile anılmaktadır.
 |  |
| Geçici Yurtdışı Komitesi
 | TKP/ML (GYDK)
 | 2016
 | TKP-ML adını aldı.
 |  |  |
| TKP/ML-Spartakist
 | 1994
 | 1995'de dağıldı.
 |  |  |
| Devrimci Proletarya
 | TKP/ML-DP
 | 1987
 | 1994'de dağıldı.
 |  |  |

## Galeri

* TKP/ML ve TİKKO'nun logoları, yan yana
* TKP-ML ve TKP/ML hiziplerinin kullandığı logolar
* TKP-ML'nin logosu (yuvarlak)
* TKP-ML'nin, TKP/ML kuruluşunun 50. yılına özel logosu
* TİKKO'nun 1981 yılında kullandığı bir logo
* Hannover'da 1 Mayıs yürüyüşü yapan TKP/ML taraftarları, 2013
* Berlin'de 1 Mayıs yürüyüşü yapan TKP/ML taraftarları, 2005
* Üstünde Kaypakkaya'nın resmi bulunan *Partizan* logolu bir bayrak

Wikimedia Commons'ta Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

## Ayrıca bakınız

* Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi
* Maoist Komünist Parti
* İbrahim Kaypakkaya

## Kaynakça

## Dipnotlar

## Dış bağlantılar

* TKP/ML Web sitesi
* TKP-ML Web sitesi
* Partizan dergisi
* Partizan Arşiv
* Yeni Demokrat Gençlik dergisi
* Özgür Gelecek gazetesi
* Yeni Demokrasi gazetesi
* İşçi Köylü Kurtuluşu