# Avusturya Okulu

**Avusturya Okulu**, sosyal olguların yalnızca bireylerin motivasyonlarından ve eylemlerinden kaynaklandığı kavramı olan metodolojik bireyciliğe sıkı sıkıya bağlı kalmayı savunan heterodoks bir ekonomik düşünce okuludur. Avusturya Okulu teorisyenleri, ekonomik teorinin yalnızca insan eyleminin temel ilkelerinden türetilmesi gerektiğini savunmaktadır.

Avusturya Okulu, 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında Viyana'da Carl Menger, Eugen von Böhm-Bawerk, Friedrich von Wieser ve diğerlerinin çalışmalarıyla ortaya çıkmıştır. Metodolojik olarak, Methodenstreit veya metodoloji mücadelesi olarak bilinen bir anlaşmazlıkta Almanya merkezli Tarihsel Okul'a karşı çıkmıştır. Günümüzde bu gelenek içinde çalışan iktisatçılar birçok farklı ülkede bulunmaktadır, ancak çalışmaları hala Avusturya iktisadı olarak anılmaktadır. Avusturya Okulu'nun ilk yıllarındaki teorik katkılar arasında öznel değer teorisi, fiyat teorisinde marjinalizm ve ekonomik hesaplama probleminin formülasyonu yer almakta olup, bunların her biri ana akım iktisadın kabul edilen bir parçası haline gelmiştir.

20. yüzyılın ortalarından bu yana, ana akım iktisatçılar günümüz Avusturya Okulu'nu eleştirmekte ve matematiksel modelleme, ekonometri ve makroekonomik analizi reddetmesini ana akım iktisadın dışında veya "heterodoks" olarak değerlendirmektedir. 1970'lerde Avusturya Okulu, Friedrich Hayek'in 1974 Nobel Ekonomi Bilimleri Ödülü'nü Gunnar Myrdal ile paylaşmasının ardından yeniden ilgi görmeye başlamıştır.

## Tarihi

Jean-Baptiste Say. Avusturya Ekonomi Okulu'nun entelektüel atasıdır.
### Etimoloji

Avusturya Okulu adını, 19. yüzyılın sonlarında Avusturyalıların tarihsel durumların incelenmesi veya derlenmesinden farklı olarak iktisatta teorinin rolünü savunduğu Methodenstreit ("metodoloji mücadelesi") sırasında Avusturyalılara karşı çıkan Alman tarihsel iktisat okulu üyelerine borçludur. Menger 1883'te, tarihsel okulun yöntemlerine saldıran Ekonomiye Özel Referansla Sosyal Bilimlerin Yöntemi Üzerine İncelemeler'i yayınladı. Tarihsel okulun liderlerinden Gustav von Schmoller, okulu dışlanmış ve taşralı olarak nitelendirmek amacıyla "Avusturya Okulu" terimini ortaya atarak olumsuz bir eleştiriyle karşılık verdi. Bu etiket kalıcı olmuş ve taraftarların kendileri tarafından da benimsenmiştir.

### İlk dalga

Carl Menger
Okul, Avusturya İmparatorluğu'nun Viyana kentinde ortaya çıkmıştır. Carl Menger'in 1871 tarihli Ekonominin İlkeleri kitabı genellikle Avusturya Okulu'nun kurucusu olarak kabul edilir. Kitap, marjinal fayda teorisini geliştiren ilk modern çalışmalardan biriydi. Avusturya Okulu, 1870'lerin marjinalist devriminin üç kurucu akımından biriydi ve en büyük katkısı ekonomide öznelci yaklaşımın tanıtılmasıydı. Bu iddiaya karşın, John Stuart Mill 1848'de Principles of Political Economy'de kullanım değerini bu anlamda kullanmıştır, "Kullanım değeri ya da Thomas de Quincey'nin deyimiyle teleolojik değer, değişim değerinin en uç sınırıdır. Bir şeyin değişim değeri, kullanım değerinin herhangi bir miktarda altında kalabilir; ancak kullanım değerini aşması bir çelişki anlamına gelir; insanların bir şeye sahip olmak için, kendi eğilimlerini tatmin etme aracı olarak ona yükledikleri en yüksek değerden daha fazlasını vereceklerini varsayar."

Marjinalizm genel olarak etkili olsa da, Menger'in çalışmaları etrafında birleşmeye başlayan ve "Psikoloji Okulu", "Viyana Okulu" veya "Avusturya Okulu" olarak bilinen daha spesifik bir okul da vardı. Menger'in ekonomi teorisine katkılarını Eugen Böhm von Bawerk ve Friedrich von Wieser yakından takip etmiştir. Bu üç iktisatçı Avusturya Okulu'nun "ilk dalgası" olarak bilinir. Böhm-Bawerk 1880'lerde ve 1890'larda Karl Marx'ın kapsamlı eleştirilerini yazdı ve Avusturyalıların 19. yüzyılın sonlarında tarihsel okulun Hegelci doktrinlerine saldırdıkları Methodenstreit'a katılımının bir parçası oldu.

### 20. yüzyılın başları

Frank Albert Fetter (1863-1949) Avusturya düşüncesinin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki liderlerinden biriydi. Doktorasını 1894 yılında Halle Üniversitesi'nden almış ve ardından 1901 yılında Cornell Üniversitesinde Politik Ekonomi ve Finans Profesörü olmuştur. Birçok önemli Avusturyalı iktisatçı 1920'lerde Viyana Üniversitesi'nde eğitim görmüş ve daha sonra Ludwig von Mises tarafından düzenlenen özel seminerlere katılmıştır. Bunlar arasında Gottfried Haberler de vardı, Friedrich Hayek, Fritz Machlup, Karl Menger (Carl Menger'in oğlu) Oskar Morgenstern, Paul Rosenstein-Rodan, Abraham Wald, ve Michael A. Heilperin, diğerlerinin yanı sıra sosyolog Alfred Schütz.

### 20. yüzyılın sonları

Auburn, Alabama'daki Mises Enstitüsü kampüsü 1930'ların ortalarına gelindiğinde, çoğu ekonomist ilk Avusturyalıların önemli katkıları olarak gördükleri şeyleri benimsemişti. Fritz Machlup, Hayek'in "bir okulun en büyük başarısı, temel öğretileri genel kabul görmüş düşüncenin bir parçası haline geldiği için varlığının sona ermesidir" sözünü aktarmıştır. Avusturya ekonomisi, 20. yüzyılın ortalarında, ekonomi çalışmalarında model oluşturmayı ve matematiksel ve istatistiksel yöntemleri reddettiği için ana akım ekonomistler tarafından göz ardı edilmeye veya alay konusu olmaya başlamıştır. Mises'in öğrencisi Israel Kirzner, Kirzner'in doktorasına devam ettiği 1954 yılında ayrı bir Avusturya Okulu olmadığını hatırlıyor. Kirzner hangi yüksek lisans okuluna gideceğine karar verirken, Mises ona Johns Hopkins'ten gelen kabul teklifini kabul etmesini tavsiye etmişti çünkü orası prestijli bir üniversiteydi ve Fritz Machlup orada ders veriyordu.

1940'lardan sonra Avusturya iktisadı iki iktisadi düşünce okuluna ayrılabilir ve bu okul 20. yüzyılın sonlarında bir dereceye kadar "bölünmüştür". Avusturyalıların Mises tarafından örneklendirilen bir kampı, neoklasik metodolojinin telafi edilemez bir şekilde kusurlu olduğunu düşünürken; Friedrich Hayek tarafından örneklendirilen diğer kamp, neoklasik metodolojinin büyük bir bölümünü kabul etmekte ve ekonomiye devlet müdahalesini daha fazla kabul etmektedir. Henry Hazlitt, 1930'lardan 1980'lere kadar çeşitli yayınlar için ekonomi köşe yazıları ve başyazılar yazdı ve Avusturya ekonomisi konusunda birçok kitap yazdı. Hazlitt'in düşünceleri Mises'ten etkilenmiştir. Tek Derste İktisat (1946) adlı kitabı bir milyondan fazla satmıştır ve John Maynard Keynes'in Genel Teori'sinin satır satır eleştirisi olan Yeni Ekonomi "nin Başarısızlığı" (1959) adlı kitabıyla da tanınmaktadır.

Avusturya Okulu'nun itibarı 20. yüzyılın sonlarında kısmen Israel Kirzner ve Ludwig Lachmann'ın New York Üniversitesi'ndeki çalışmaları ve 1974 Nobel Ekonomi Bilimleri Anma Ödülü'nü kazanmasının ardından Hayek'in çalışmalarının kamuoyunda yeniden bilinir hale gelmesi sayesinde artmıştır. Hayek'in çalışmaları 20. yüzyılda laissez-faire düşüncesinin yeniden canlanmasında etkili olmuştur.

### Çağdaş Avusturyalılar arasında bölünme

Ekonomist Leland Yeager 20. yüzyılın sonlarındaki ayrışmayı tartışmış ve Murray Rothbard, Hans-Hermann Hoppe, Joseph Salerno ve diğerlerinin Hayek'e saldırdıkları ve onu küçümsedikleri bir tartışmaya atıfta bulunmuştur. Yeager şöyle demiştir: "Mises ve Hayek'in arasını (ekonomik hesaplamada bilginin rolü) konusunda açmaya çalışmak, özellikle de Hayek'i küçümsemek, bu iki büyük adama haksızlıktır ve ekonomik düşünce tarihine sadakatsizliktir". Bu ayrılığın ekonomik analize ve Doğu Avrupa komünizminin çöküşünün tarihsel olarak anlaşılmasına zarar verdiğini ifade etti.

1999 yılında Mises Enstitüsü tarafından yayınlanan bir kitapta, Hoppe, Rothbard'ın "Avusturya İktisadı içindeki ana akımın" lideri olduğunu ileri sürmüş ve Rothbard'ı, İngiliz bir ampirist ve Mises ve Rothbard'ın düşüncelerine muhalif olarak tanımladığı Nobel Ödüllü Friedrich Hayek ile karşılaştırmıştır. Hoppe, Hayek'in akademide en önde gelen Avusturyalı iktisatçı olduğunu kabul etmiş, ancak Hayek'in Carl Menger ve Böhm-Bawerk'ten Mises'e ve Rothbard'a uzanan Avusturyalı geleneğe karşı olduğunu belirtmiştir. Avusturyalı iktisatçı Walter Block, Avusturya Okulu'nun diğer iktisadi düşünce okullarından iktisat teorisi ve siyaset teorisi olmak üzere iki kategori ile ayrılabileceğini söylemektedir. Block'a göre Hayek Avusturyalı bir iktisatçı olarak kabul edilebilirken, siyaset teorisine ilişkin görüşleri Block'un Avusturya Okulu'nun ayrılmaz bir parçası olarak gördüğü özgürlükçü siyaset teorisiyle çatışmaktadır.

Hoppe ve Block'un Hayek'e yönelttiği her iki eleştiri de Avusturya Okulu'nun kurucusu Carl Menger'e yöneliktir. Hoppe, kendisine göre İngiliz ampirik geleneğinden gelen Hayek'in Avusturya Okulu'nun sözde rasyonalist geleneğine karşı olduğunu vurgulamaktadır; Menger de eserlerinde Hayek'inkine benzer şekilde rasyonalizme güçlü eleştiriler getirmiştir. Kasıtlı olarak yaratılmamış, bir tür "üstün bilgeliğe" sahip ve toplum için önemli işlevler gören çeşitli kurumlar olduğu fikrini vurguladı. Ayrıca Burke'den ve İngiliz geleneğinden bahsederek bu pozisyonlarını destekledi.

Liberteryen siyaset teorisinin Avusturya Okulu'nun ayrılmaz bir parçası olduğunu söylerken ve Hayek'in özgürlükçü olmadığını varsayarken Block, Menger'i de Avusturya Okulu'nun dışında bırakmaktadır çünkü Menger, Hayek'ten daha geniş devlet faaliyetlerini savunuyor gibi görünmektedir - örneğin, artan oranlı vergilendirme ve kapsamlı çalışma mevzuatı.

Hayekçi görüşe sahip ekonomistler, diğer kurumların yanı sıra Cato Enstitüsü, George Mason Üniversitesi (GMU) ve New York Üniversitesi ile bağlantılıdır. Bunlar arasında Peter Boettke, Roger Garrison, Steven Horwitz, Peter Leeson ve George Reisman bulunmaktadır. Mises-Rothbard görüşündeki ekonomistler arasında Walter Block, Hans-Hermann Hoppe, Jesús Huerta de Soto ve Robert P. Murphy yer almakta olup, bunların her biri Mises Enstitüsü Bazıları da akademik kurumlarlardadır. Murphy'ye göre, "George Mason Üniversitesi Avusturya-liberteryenleri ile Auburn Avusturya-liberteryenleri arasında ateşkes" 2011 yılı civarında imzalanmıştır.

### Etki

"Birinci dalga" Avusturyalı iktisatçılar tarafından geliştirilen birçok teori uzun zamandır Ana akım iktisat tarafından benimsenmektedir. Bunlar arasında Carl Menger'in marjinal fayda, Friedrich von Wieser'in Fırsat maliyeti ve Eugen Böhm von Bawerk'in zaman tercihi teorilerinin yanı sıra Menger ve Böhm-Bawerk'in Marksist iktisada yönelik eleştirileri de yer almaktadır.

Eski Amerikan Merkez Bankası Başkanı Alan Greenspan, Avusturya Okulu'nun kurucularının "çoğunun pratik yaptığı zamandan çok daha ileriye ulaştıklarını ve bu ülkedeki ana akım iktisatçıların çoğunun düşünme biçimi üzerinde derin ve bana göre muhtemelen geri döndürülemez bir etkiye sahip olduklarını" söyledi. 1987 yılında Nobel ödüllü James M. Buchanan bir röportajda şöyle demiştir: "Avusturyalı olarak adlandırılmaya hiçbir itirazım yok. Hayek ve Mises beni bir Avusturyalı olarak görebilirler, ancak eminim ki diğer bazıları görmeyecektir".

Halihazırda, önemli bir Avusturya varlığına sahip üniversiteler arasında ABD'deki George Mason Üniversitesi, New York Üniversitesi, Grove City College, Loyola University New Orleans ve Auburn Üniversitesi; İspanya'daki King Juan Carlos Üniversitesi; ve Guatemala'daki Universidad Francisco Marroquín bulunmaktadır. Avusturya ekonomik fikirleri ayrıca Mises Enstitüsü ve Cato Enstitüsü gibi özel olarak finanse edilen kuruluşlar tarafından da desteklenmektedir.

## Metodoloji

Avusturya Okulu, bireysel bilgi, zaman, beklenti ve diğer öznel faktörler de dahil olmak üzere bireylerin öznel seçimlerinin tüm ekonomik olaylara neden olduğunu teorize eder. Avusturyalılar, metodolojik bireycilik olarak adlandırılan bir yaklaşımla, bireysel tercihlerin sosyal sonuçlarını inceleyerek ekonomiyi anlamaya çalışırlar. Bu yaklaşım, toplam değişkenlere, denge analizine ve bireylerden ziyade toplumsal gruplara odaklanan diğer ekonomik düşünce ekollerinden farklıdır.

Ludwig von Mises
20. ve 21. yüzyıllarda, metodolojik olarak erken dönem Avusturya Okulu'na dayanan ekonomistler çok çeşitli yaklaşımlar ve teorik yönelimler geliştirmiştir. Ludwig von Mises, "praksiyoloji" olarak adlandırdığı öznelci yaklaşımın kendi versiyonunu 1949 yılında İngilizce olarak Human Action adıyla yayınlanan bir kitapta düzenlemiştir Bu kitapta Mises, praksiyolojinin a priori teorik ekonomik gerçekleri ortaya çıkarmak için kullanılabileceğini ve tümdengelimli ekonomik düşünce deneylerinin altta yatan varsayımlardan reddedilemez şekilde çıkan sonuçlar verebileceğini belirtmiştir. Sonuçların ampirik gözlem veya istatistiksel analizden çıkarılamayacağını yazmış ve ekonomik modellerde olasılıkların kullanılmasına karşı çıkmıştır.

Mises'in zamanından bu yana, bazı Avusturyalı düşünürler onun prakseolojik yaklaşımını kabul ederken diğerleri alternatif metodolojiler benimsedi. Örneğin, Fritz Machlup, Friedrich Hayek ve diğerleri Mises'in ekonomiye güçlü a priori yaklaşımını benimsemedi. Radikal bir öznelci olan Ludwig Lachmann da Max Weber tarafından ifade edilen verstehende Methode ("yorumlayıcı yöntem") lehine Mises'in Praxeology formülasyonunu büyük ölçüde reddetti.

20. yüzyılda çeşitli Avusturyalılar analizlerine modelleri ve matematiği dahil etmişlerdir. Avusturyalı ekonomist Steven Horwitz 2000 yılında Avusturya metodolojisinin makroekonomi ile tutarlı olduğunu ve Avusturya makroekonomisinin mikroekonomik temeller açısından ifade edilebileceğini savunmuştur. Avusturyalı ekonomist Roger Garrison Avusturya makroekonomik teorisinin diyagramatik modeller açısından doğru bir şekilde ifade edilebileceğini yazmıştır. 1944 yılında Avusturyalı ekonomist Oskar Morgenstern Oyunlar Teorisi ve Ekonomik Davranış kitabında sıralı fayda fonksiyonunun (Von Neumann-Morgenstern fayda teoremi) titiz bir şematizasyonunu sunmuştur.

### Temel ilkeler

1981 yılında Fritz Machlup Avusturya ekonomik düşüncesinin tipik görüşlerini şu şekilde sıralamıştır:

* **Metodolojik bireycilik**: Ekonomik olguların açıklanmasında, bireylerin eylemlerine (ya da eylemsizliklerine) geri dönmek zorundayız; gruplar ya da "kolektifler", bireysel üyelerin eylemleri dışında hareket edemezler. Gruplar düşünmez; insanlar düşünür.
* **Metodolojik sübjektivizm**: Ekonomik olguların açıklanmasında, bireylerin sahip oldukları veya sahip olduklarına inandıkları bilgilere ve dış gelişmelerle ilgili beklentilerine ve özellikle de kendi niyet ettikleri eylemlerin algılanan sonuçlarına dayanarak yaptıkları yargılara ve seçimlere geri dönmemiz gerekir.
* **Zevkler ve tercihler**: mal ve hizmetlerin öznel değerlemeleri bunlara olan talebi belirler, böylece fiyatları (gerçek ve potansiyel) tüketiciler tarafından etkilenir.
* **Fırsat maliyeti**: Üreticilerin ve diğer ekonomik aktörlerin hesapladığı maliyetler, vazgeçilmesi gereken alternatif fırsatları yansıtır; üretken hizmetler tek bir amaç için kullanıldığından, tüm alternatif kullanımların feda edilmesi gerekir.
* **Marjinalizm**: Tüm ekonomik tasarımlarda, değerler, maliyetler, gelirler, üretkenlik ve benzerleri, toplama eklenen veya toplamdan çıkarılan son birimin önemine göre belirlenir.
* **Üretim ve tüketimin zaman yapısı**: Tasarruf kararları, yakın, uzak veya belirsiz gelecekteki tüketime ilişkin "zaman tercihlerini" yansıtır ve yatırımlar, daha fazla zaman alan üretim süreçlerinin gerçekleştirilmesi halinde elde edilmesi beklenen daha büyük çıktılar göz önünde bulundurularak yapılır.

Avusturya ekonomisinin Mises kolu tarafından benimsenen iki ek ilkeyi de eklemiştir:

* *Tüketici egemenliği'*: Tüketicilerin mal ve hizmetlere yönelik etkin talep üzerinde ve serbest rekabetçi piyasalarda ortaya çıkan fiyatlar aracılığıyla üreticilerin ve yatırımcıların üretim planları üzerinde sahip oldukları etki, yalnızca zor bir olgu değil, aynı zamanda önemli bir hedeftir ve ancak piyasalara hükûmet müdahalesinden ve satıcıların ve alıcıların ürün ve hizmetlerin miktarları, nitelikleri ve fiyatları konusunda kendi kararlarını verme özgürlükleri üzerindeki kısıtlamalardan tamamen kaçınılmasıyla elde edilebilir.
* **Siyasi Bireycilik**: Ancak bireylere tam ekonomik özgürlük sağlandığında siyasi ve ahlaki özgürlüğü güvence altına almak mümkün olacaktır. Ekonomik özgürlüğe getirilen kısıtlamalar, er ya da geç, devletin zorlayıcı faaliyetlerinin siyasi alana yayılmasına yol açarak, kapitalist toplumların 19. yüzyılda elde edebildiği temel bireysel özgürlükleri zayıflatır ve sonunda yok eder.

## Ekonomik düşünceye katkıları

### Fırsat maliyeti

Friedrich von Wieser
Fırsat maliyeti doktrini ilk kez 19. yüzyılın sonlarında Avusturyalı ekonomist Friedrich von Wieser tarafından açıkça formüle edilmiştir. Fırsat maliyeti, vazgeçilen (seçilmeyen) bir sonraki en iyi alternatifin değeri açısından ölçülen herhangi bir faaliyetin maliyetidir. Birbirini dışlayan birkaç seçenek arasından seçim yapan bir kişi ya da grup için mevcut olan ikinci en iyi seçeneğe ilişkin fedakarlıktır. Daha geçici bir kıtlık olmasına rağmen, gelecek beklentileri de dikkate alınmalıdır. Zaman tercihi olarak ölçülen fırsat maliyeti, kişinin şimdiki ve gelecekteki yatırımlar arasındaki tercihine göre de değerlendirilmelidir.

Fırsat maliyeti, ana akım ekonomide kilit bir kavramdır ve "kıtlık ile seçim arasındaki temel ilişkiyi" ifade eder. Fırsat maliyeti kavramı, kaynakların verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamada önemli bir rol oynamaktadır.

### Sermaye ve faiz

Eugen Böhm von Bawerk
Avusturya sermaye ve faiz teorisi ilk olarak Eugen Böhm von Bawerk tarafından geliştirilmiştir. Faiz oranlarının ve kârların iki faktör tarafından belirlendiğini belirtmiştir: nihai mal piyasasındaki arz ve talep ile zaman tercihi.

Böhm-Bawerk'in teorisi sermaye yoğunluğunu üretim süreçlerinin yuvarlak olma derecesiyle eşitlemektedir. Böhm-Bawerk ayrıca marjinal fayda yasasının zorunlu olarak klasik maliyet yasası anlamına geldiğini savunmuştur. Bu nedenle bazı Avusturyalı ekonomistler faiz oranlarının likidite tercihinden etkilendiği fikrini tamamen reddetmektedir.

### Enflasyon

Mises'in tanımına göre enflasyon, para arzındaki bir artıştır:

> Teorik incelemede, Enflasyon ifadesine rasyonel olarak yüklenebilecek tek bir anlam vardır: para miktarında (terimin geniş anlamıyla, güvene dayalı medyayı da içerecek şekilde), paraya duyulan ihtiyaçta (yine terimin geniş anlamıyla) buna karşılık gelen bir artışla dengelenmeyen bir artış, dolayısıyla paranın nesnel değişim değerinde bir düşüş meydana gelmelidir.
>
>

Hayek, enflasyonist uyarımın para arzındaki artış ile bunun sonucunda mal ve hizmet fiyatlarındaki artış arasındaki gecikmeden yararlandığına dikkat çekmiştir:

> Ve başlangıçta ne kadar mütevazı olursa olsun, herhangi bir enflasyon ancak hızlandığı sürece istihdama yardımcı olabileceğinden, işsizliği azaltmanın bir aracı olarak benimsendiğinde, bunu ancak hızlandığı sürece yapacaktır. "Hafif" istikrarlı enflasyon yardımcı olamaz - sadece düpedüz enflasyona yol açabilir. Sabit oranlı enflasyonun kısa süre içinde herhangi bir uyarıcı etkiye sahip olmaktan çıkması ve sonunda bizi sadece gecikmiş adaptasyonlardan oluşan bir birikimle baş başa bırakması, standart ekonomi ders kitaplarında bile faydalı olarak gösterilen "ılımlı" enflasyona karşı kesin bir argümandır.
>
>

### Ekonomik hesaplama problemi

Friedrich Hayek
Israel Kirzner
Ekonomik hesaplama sorunu, ilk kez 1920 yılında Max Weber tarafından dile getirilen planlı ekonomilere yönelik bir eleştiriyi ifade eder. Mises daha sonra Weber'in bu fikrini öğrencisi Friedrich Hayek ile tartışmış ve Hayek de bu fikri Serfliğe Giden Yol (Kölelik Yolu) gibi çeşitli eserlerinde geliştirmiştir. Hesaplama probleminin temelde ifade ettiği şey, fiyat sinyalleri olmadan üretim faktörlerinin mümkün olan en verimli şekilde tahsis edilemeyeceği ve planlı ekonomileri etkisiz hale getireceğidir.

Avusturyacı teori piyasaların düzenleyici gücünü vurgular. Hayek, piyasa fiyatlarının, bir ekonomide kaynakların tahsisini belirleyen ve toplamı tek bir birey tarafından bilinmeyen bilgiyi yansıttığını belirtmiştir. Sosyalist sistemler, bireylerin kendi kişisel bilgilerine göre hareket ettikleri bireysel teşviklerden ve fiyat keşif süreçlerinden yoksun olduğu için Hayek, sosyalist ekonomik planlamacıların optimal kararlar almak için gereken tüm bilgiden yoksun olduğunu savunmuştur. Bu eleştiriye katılanlar, bunu sosyalizmin uygulanabilir veya sürdürülebilir bir ekonomik örgütlenme biçimi olmadığını gösteren bir sosyalizm çürütmesi olarak görmektedir. Tartışma 1920'lerde ve 1930'larda öne çıkmış ve tartışmanın bu özel dönemi iktisadi düşünce tarihçileri tarafından sosyalist hesaplama tartışması olarak bilinmeye başlanmıştır.

Mises 1920 tarihli "Economic Calculation in the Socialist Commonwealth" adlı makalesinde, sosyalist ekonomilerdeki fiyatlandırma sistemlerinin zorunlu olarak eksik olduğunu, çünkü devletin üretim araçlarına sahip olması durumunda, sermaye malları için hiçbir fiyat elde edilemeyeceğini, çünkü bunların sosyalist bir sistemde malların yalnızca iç transferleri olduğunu ve nihai malların aksine "değişim nesneleri" olmadığını ileri sürmüştür. Bu nedenle fiyatlandırılamazlardı ve dolayısıyla merkezi planlamacılar mevcut kaynakları nasıl verimli bir şekilde tahsis edeceklerini bilemeyecekleri için sistem zorunlu olarak verimsiz olurdu. Bu durum onu "sosyalist bir toplumda rasyonel ekonomik faaliyetin imkansız olduğunu" yazmaya itmiştir.

### İş Çevrimleri Teorisi

Avusturyacı iş döngüsü teorisi (ABCT), ekonomik dalgalanmaların nedeni olarak bankaların kredi vermesine odaklanmaktadır. Daha sonra Hayek ve diğerleri tarafından detaylandırılmış olsa da, teori ilk olarak kısmi rezerv bankalarının yapay olarak düşük faiz oranlarıyla kredi verdiğini ve bunun da işletmelerin nispeten dolambaçlı üretim süreçlerine yatırım yapmasına neden olarak yapay bir "patlamaya" yol açtığını öne süren Mises tarafından ortaya atılmıştır. Mises, bu yapay "patlamanın" daha sonra "yanlış yatırım" olarak adlandırdığı kaynakların yanlış tahsisine yol açtığını ve bunun da sonunda bir "iflas" ile sonuçlanması gerektiğini belirtmiştir.

Mises, hükûmetin bankacılık sistemindeki para ve kredi manipülasyonunun tasarruf ve yatırımları nasıl dengesizleştirdiğini, bunun da sonunda sürdürülemez olduğu anlaşılan yanlış yönlendirilmiş yatırım projelerine yol açtığını ve bu noktada ekonominin düzeltici bir durgunluk dönemiyle kendini yeniden dengelemesi gerektiğini tahmin etmiştir. Avusturyalı ekonomist Fritz Machlup, Avusturyalıların görüşünü "parasal faktörler döngüye neden olur, ancak reel olgular döngüyü oluşturur" diyerek özetlemiştir. Avusturyalılara göre hükûmet için tek ihtiyatlı strateji, iş döngüsünün enflasyonist patlamalarını ve resesyonist çöküşlerini ortadan kaldırmak için parayı ve finansal sistemi serbest piyasanın rekabetçi güçlerine bırakmak ve piyasaların iyi koordine edilmiş ekonomik istikrar ve büyüme için insanların tasarruf ve yatırım kararlarını yerinde tutmasına izin vermektir.

Bir Keynesyen, durgunluk sırasında insanlar harcama yapmazken ekonomiye harcama enjekte etmek için hükûmet müdahalesini önerecektir. Ancak Avusturyacı makroekonomik teorinin özü, hükûmetin para arzındaki genişleme ve daralmalar yoluyla "ince ayar" yapmasının, ortaya çıkan faiz oranı değişikliklerinin üretim yapısındaki farklı aşamalar üzerindeki farklı etkileri nedeniyle aslında iş çevrimlerinin nedeni olduğunu belirtmektedir. Avusturyalı ekonomist Thomas Woods da bu görüşü desteklemekte ve tüketimden ziyade üretime önem verilmesi gerektiğini savunmaktadır. Bir ülke tüketerek ve dolayısıyla tüm kaynaklarını tüketerek zengin olamaz. Bunun yerine, tüketimi ilk etapta bir olasılık olarak mümkün kılan şey üretimdir, çünkü bir üretici tüketme arzusu olmasa hiçbir şey için çalışmazdı.

#### Merkez bankaları

Ludwig von Mises'e göre, merkez bankaları ticari bankaların kredileri yapay olarak düşük faiz oranlarıyla fonlamasını sağlayarak banka kredilerinde sürdürülemez bir genişlemeye yol açmakta ve müteakip daralmayı engellemektedir ve güvene dayalı medyadaki büyümeyi sınırlamak için altın standardını savunmuştur. Friedrich Hayek, altına odaklanmayan ancak bankacılık sektörünün güçlü merkez bankacılığı yoluyla düzenlenmesine odaklanan farklı bir bakış açısı benimsemiştir.

## Eleştiri

### Genel

Ana akım iktisatçılar genellikle günümüz Avusturyacı iktisadını reddetmekte ve günümüz Avusturyacı iktisatçılarının iktisatta matematik ve istatistik kullanımına aşırı derecede karşı olduklarını savunmaktadır. Avusturyalıların matematikselleştirmeye muhalefeti sadece ekonomik teorileştirmeye uzanır, çünkü insan davranışının zaman ve bağlam boyunca geçerli olacak kapsayıcı matematiksel modeller için çok değişken olduğunu savunurlar. Bununla birlikte Avusturyalılar, iş dünyasına ve finansa yardımcı olmak için matematikselleştirme yoluyla açıklanmış tercihlerin analiz edilmesini desteklemektedir. Ekonomist Paul Krugman, Avusturyalıların "açık modeller" kullanmadıkları için kendi düşüncelerindeki boşlukların farkında olmadıklarını belirtmiştir. Ekonomist Benjamin Klein, Avusturyalı ekonomist Israel M. Kirzner'in ekonomik metodolojik çalışmalarını eleştirdi. Kirzner'i geleneksel metodolojideki eksiklikleri vurguladığı için öven Klein, Kirzner'in ekonomik metodoloji için uygulanabilir bir alternatif sunmadığını savunmuştur. Ekonomist Tyler Cowen, Kirzner'in girişimcilik teorisinin nihayetinde neoklasik bir arama modeline indirgenebileceğini ve dolayısıyla Avusturya praksiyolojisinin radikal öznelci geleneğinde yer almadığını yazmıştır. Cowen, Kirzner'in girişimcilerinin ana akım arama terimleriyle modellenebileceğini belirtmektedir. Ekonomist Jeffrey Sachs, gelişmiş ülkeler arasında yüksek vergilendirme oranlarına ve yüksek sosyal refah harcamalarına sahip olanların, düşük vergilendirme oranlarına ve düşük sosyal harcamalara sahip ülkelere kıyasla ekonomik performansın çoğu ölçütünde daha iyi performans gösterdiğini savunmaktadır. Sachs, Friedrich Hayek'in yüksek devlet harcamalarının ekonomiye zarar verdiğini iddia etmekle yanıldığı ve "cömert bir sosyal refah devletinin köleliğe değil, adalete, ekonomik eşitliğe ve uluslararası rekabet gücüne giden bir yol olduğu" sonucuna varıyor. Ekonomist Bryan Caplan, Mises'in sosyalizmi verimsizlikle başa çıkmak için piyasa dışı kurumların oluşturulması gereken bir şey olarak tanımlamak yerine "imkansız" olarak tanımlayarak davasının gücünü abartmakla eleştirildiğini belirtmiştir.

### Metodoloji

Eleştirmenler genellikle Avusturya ekonomisinin bilimsel titizlikten yoksun olduğunu ve ekonomik davranışın modellenmesinde bilimsel yöntemleri ve ampirik verilerin kullanımını reddettiğini savunmaktadır. Bazı ekonomistler Avusturya metodolojisini *a priori* veya ampirik olmayan *olarak tanımlamaktadır.*

Ekonomist Mark Blaug, metodolojik bireyciliğe aşırı güvenilmesini eleştirerek, bunun mikroekonomik önermelere indirgenemeyen tüm makroekonomik önermeleri dışlayacağını ve dolayısıyla kabul edilen makroekonominin neredeyse tamamını reddedeceğini savunmuştur.

Ekonomist Thomas Mayer, Avusturyalıların deneysel olarak yanlışlanabilir Bilimsel teorilerin geliştirilmesini içeren bilimsel yöntemin reddini savunduklarını belirtmiştir. Ayrıca, ekonomistler bireysel tercihler hakkında faydalı bilgiler ortaya çıkaran çok sayıda deney geliştirmişlerdir.

Ekonomist Leland Yeager Avusturya ekonomisine sempati duymakla birlikte, Misezyen Avusturyalılar grubunun birçok favori görüşünü, özellikle de "iş döngüsü teorilerinin özelliklerini, değer teorisindeki ve özellikle faiz oranı teorisindeki aşırı öznelciliği, genel karşılıklı bağımlılıktan ziyade tek yönlü nedensellik konusundaki ısrarlarını ve metodolojik düşüncelere, anlamsız derinliklere ve söz jimnastiğine olan düşkünlüklerini" reddetmektedir.

Ekonomist Paul Samuelson 1964 yılında, çoğu ekonomistin saf mantıksal çıkarımla ulaşılan ekonomik sonuçların sınırlı ve zayıf olduğuna inandığını yazmıştır. Samuelson ve Caplan'a göre, Mises'in Murray Rothbard ve daha az ölçüde Mises'in öğrencisi Israel Kirzner tarafından da benimsenen tümdengelim metodolojisi kendi başına yeterli değildi.

### İş döngüsü teorisi

Avusturya iş döngüsü teorisine ilişkin ana akım ekonomik araştırmalar, bu teorinin ampirik kanıtlarla tutarsız olduğunu ortaya koymaktadır. Gordon Tullock gibi tanınmış ekonomistler, Milton Friedman ve Paul Krugman teoriyi yanlış bulduklarını ifade etmişlerdir. Avusturyalı ekonomist Ludwig Lachmann, Avusturya teorisinin 1930'larda reddedildiğini belirtmiştir: Hayek'in Londra sahnesine başarılı bir şekilde çıkmasının arka planını oluşturan 1930'ların başındaki Büyük Buhran'ın şiddetini açıklamaya da hizmet edebilecek bir Avusturyalı ticaret döngüsü teorisi vaadi, kısa süre sonra aldatıcı olduğunu kanıtladı. Üç dev - Keynes, Knight ve Sraffa - o kara on yılın ortasında üç cephede birden savaşmak zorunda kalan bahtsız Avusturyalılara karşı cephe aldı. Doğal olarak bu onların gücünü aşan bir görevdi.

#### Teorik itirazlar

Bazı ekonomistler, Avusturya iş döngüsü teorisinin bankacıların ve yatırımcıların bir tür irrasyonellik sergilemesini gerektirdiğini, çünkü Avusturya teorisinin yatırımcıların (geçici olarak düşük faiz oranlarıyla) kârlı olmayan yatırım kararları vermeleri için tekrar tekrar kandırılacağını öne sürdüğünü iddia etmişlerdir. Milton Friedman teorinin politika çıkarımlarına itiraz ederek 1998 yılında verdiği bir röportajda şunları söylemiştir: Avusturyacı iş döngüsü teorisinin dünyaya büyük zarar verdiğini düşünüyorum. Eğer 1930'lara geri dönerseniz ki bu kilit bir noktadır, burada Avusturyalılar Londra'da oturuyorlardı, Hayek ve Lionel Robbins ve sadece dünyanın dibe vurmasına izin vermeniz gerektiğini söylüyorlardı. Kendi kendini iyileştirmesine izin vermelisiniz. Bu konuda hiçbir şey yapamazsınız. Sadece daha da kötüleştirirsiniz. Rothbard tüm bankacılık sisteminin çökmesine izin vermemenin büyük bir hata olduğunu söylüyor. Bence hem İngiltere'de hem de Amerika Birleşik Devletleri'nde bu tür bir hiçbir şey yapmama politikasını teşvik ederek zarar verdiler.

#### Ampirik itirazlar

1969 yılında Milton Friedman, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki iş çevrimlerinin tarihini incelemiş ve bu önermeye dayanan iş çevrimi teorileriyle (Avusturya iş çevrimi teorisi gibi) çelişerek "bir genişlemenin büyüklüğü ile onu takip eden daralma arasında sistematik bir bağlantı yok gibi görünmektedir" diye yazmıştır. Konuyu 1993 yılında daha yeni veriler kullanarak analiz etmiş ve yine aynı sonuca ulaşmıştır. Friedman'ın iş döngüsü tartışmasına atıfta bulunan Avusturyalı iktisatçı Roger Garrison, Friedman'ın ampirik bulgularının "hem Monetarist hem de Avusturyalı görüşlerle genel olarak tutarlı" olduğunu savunmuş ve Friedman'ın modelinin "ekonominin performansını en yüksek toplama düzeyinde tanımlamasına rağmen, Avusturya teorisinin bu toplamların altında yatabilecek piyasa sürecine ilişkin aydınlatıcı bir açıklama sunduğunu" ileri sürmüştür.

## Ayrıca bakınız

* Carl Menger
* Ludwig von Mises
* Friedrich August von Hayek
* Hans-Hermann Hoppe
* Altın standardı
* Bitcoin

## Kaynakça