# Ernst Haeckel

| Ernst Haeckel |
| --- |
|  |
| Doğum | Ernst Heinrich Philipp August Haeckel 16 Şubat 1834(1834-02-16) Potsdam, Prusya Krallığı |
| Ölüm | 9 Ağustos 1919 (85 yaşında) Jena, Saxe-Weimar-Eisenach, Almanya |
| Vatandaşlık | Alman İmparatorluğu |
| Eğitim | * Berlin Üniversitesi
* Würzburg Üniversitesi
* Jena Üniversitesi
 |
| Tanınma nedeni | Rekapitülasyon teorisi *Kunstformen der Natur* |
| Evlilik | Anna Sethe, Agnes Huschke |
| Ödüller | * Linne Madalyası (1894)
* Darwin-Wallace Madalyası (Gümüş, 1908)
 |
|  |
| Kariyeri |
| Dalı | * Zooloji
* Doğa tarihi
* Öjenik
* Felsefe
* Deniz biyolojisi
 |
| Çalıştığı kurumlar | Jena Üniversitesi |
| Akademik danışmanları | Johannes Peter Müller |
| Yazar alıntısı (botanik) | Haeckel |
| Yazar alıntısı (zooloji) | Haeckel |
|  |
| İmza |
|  |

**Ernst Heinrich Philipp August Haeckel** (/ˈhɛkəl/; Almanca telaffuz: [ɛʁnst ˈhɛkl̩]; 16 Şubat 1834 – 9 Ağustos 1919), Alman zoolog, doğa bilimci, öjeni savunucusu, filozof, doktor, profesör, deniz biyoloğu ve sanatçı. Binlerce yeni türü keşfetti, tanımladı ve isimlendirdi; tüm yaşam biçimleri arasındaki akrabalıkları gösteren bir jenealojik ağaç çizdi ve *ekoloji*, *şube*, *filogeni*, *ontojeni* ve *protista* konuları dahil olmak üzere biyolojide yer alan çokça terimi türetti. Haeckel, Charles Darwin'in çalışmasını Almanya'da popüler hale getirdi ve çürütülmüş ancak etkili bir teori olan rekapitülasyon teorisini geliştirdi. Daha sonra bu teoriyi genelleştirerek onu sözde "Biyogenetik Yasa" haline getirdi. Hatalı bir şekilde, bir organizmanın biyolojik gelişiminin veya bir başka deyişle ontojenisinin, onun mensup olduğu türün evrimsel gelişimine veya bir başka deyişle filojenisine paralel gittiğini ve onu özetlediğini iddia etmiştir. Yasasını kanıtlamak amacıyla insan embriyonik gelişimine dair yanlış çizilmiş resimleri kullanmıştır. Bunların kasıtlı olarak tahrif edilip edilmediği veya kazara kötü çizilip çizilmediği bir tartışma konusudur.

Haeckel'in yayımlanmış 100'den fazla detaylı ve renkli hayvan ve deniz canlısı illüstrasyonunu içeren eserleri *Kunstformen der Natur* ("Doğanın Sanatsal Biçimleri") adlı çalışmasında toplanmıştır. Bu eser daha sonra Art Nouveau akımını etkilemiştir. Bir filozof olarak Ernst Haeckel, "dünya bilmecesi" (Welträtsel) teriminin kökenini oluşturan *Die Welträthsel* adlı eserini (Türkçe: *Evrenin Bilmecesi*) ve evrim öğretimini desteklemek için *Freie Wissenschaft und freie Lehre* adlı eserini kaleme aldı. Ayrıca "Biyogenetik Yasa" terimini türetti.

Haeckel, bilimsel ırkçılığı destekledi ve Sosyal Darwinizm'i benimsedi. Cihan Harbi'ni "birinci" Dünya Savaşı olarak nitelendiren ilk kişi oydu ve bunu 1914 gibi erken bir tarihte yapmıştı.

## Eserleri

### Monograflar

* *Işınlılar* (1862)
* *Siphonophora* (1869)
* *Monera* (1870)
* *Kalkerli Süngerler* (1872)

### *Challenger* raporları

* *Derin deniz medüzleri* (1881)
* *Siphonophora* (1888)
* *Derin Deniz Boynuzsu Süngerleri* (1889)
* *Işınlılar* (1887)

### Biyoloji ve biyoloji felsefesi üzerine kitapları

"Monophyletischer Stammbaum der Organismen" eserinden alınan "Generelle Morphologie der Organismen (1866) Plantae, Protista, Animalia olmak üzere üç dala ayrılmıştır.
* *Generelle Morphologie der Organismen: allgemeine Grundzüge der organischen Formen-Wissenschaft, mechanisch begründet durch die von Charles Darwin reformirte Descendenz-Theorie.* (1866) Berlin
* *Natürliche Schöpfungsgeschichte* (1868)
* *Freie Wissenschaft und freie Lehre* (1877)
* *Die systematische Phylogenie* (1894)
* *Anthropogenie, oder, Entwickelungsgeschichte des Menschen* (İtalyanca). Torino: UTET. 1895.
* Die Welträtsel (1895–1899), *Evrenin Bilmecesi*, Beysan Falaz tarafından çevrildi, Dorlion Yayınları, 2024.
* *Über unsere gegenwärtige Kenntnis vom Ursprung des Menschen* (1898), *Son Halka*, 2025
* *Der Kampf um den Entwickelungsgedanken* (1905)
* *Die Lebenswunder* (1904)
* *Kristallseelen : Studien über das anorganische Leben* (1917)

### Seyahat kitapları

* *Indische Reisebriefe* (1882)
* *Aus Insulinde: Malayische Reisebriefe* (1901)
* *Kunstformen der Natur* (1904)
* *Wanderbilder* (1905)
* *A visit to Ceylon*

Haeckel'in eserleri ve onun hakkında yazılmış eserlerin daha kapsamlı bir listesi için, Almanca Vikikaynak'taki sayfasına bakınız.

## Kaynakça