Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Embryophyte

| Kara bitkileri |
| --- |
| Yapraklı kara yosunlarıKapalı tohumlularEğreltiBoynuz otlarıAçık tohumlularLycophyte |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| *Klad*: | Streptophyta
 |
| *Klad*: | **Embryophytes** Engler, 1892 |

 |
| Ayrımlar |
| * **Damarsız kara bitkileri (briyofitler)**
	+ Marchantiophyta – ciğer otları
	+ Bryophyta – yapraklı kara yosunları
	+ Anthocerotophyta – boynuz otları
	+ †Horneophytopsida
* **Damarlı bitkiler (trakeofitler)**
	+ †Rhyniophyta – riniofitler
	+ †Zosterophyllophyta – Zosterofiller
	+ Lycopodiophyta – kulüp yosunları
	+ †Trimerophytophyta – trimerofitler
	+ Polypodiophyta – eğrelti otları ve atkuyrukları
	+ **Tohumlu bitkiler (spermatofitler)**
		- †Pteridospermatophyta –tohumlu eğrelti otları
		- Pinophyta – koniferler
		- Cycadophyta – sikadlar
		- Ginkgophyta – mabet ağacı
		- Gnetophyta – gnetae
		- Magnoliophyta – çiçekli bitkiler

---

Geleneksel gruplar:

* Bryophyta\*
* Pteridophyta\*
* Gymnospermae\*
* Angiospermae
 |
| Sinonimler |
| * Cormophyta Endlicher, 1836
* Phyta Barkley, 1939
* Cormobionta Rothmaler, 1948
* Euplanta Barkley, 1949
* Telomobionta Takhtajan, 1964
* Embryobionta Cronquist et al. 1966
* Metaphyta Whittaker, 1969
* Plantae Margulis, 1971
 |

**Embryophyte**, **Embryophyta**, **Embriyofit** veya **kara bitkileri**, bir bitki kladıdır. Bu kladın üyeleri karaların ve sulak yerlerin bitki örtüsünü oluşturan en bilinen fotoototrof grubudur.

## Kaynakça
# Tracheophyta

| Tracheophyta Yaşadığı dönem aralığı: 425-0 myö Ludfordiyen-Günümüz PreЄЄOSDCPTJKPgN |
| --- |
| Bir eğrelti |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| *Klad*: | Embryophytes
 |
| *Klad*: | Polysporangiophytes
 |
| Şube: | **Tracheophyta** Sinnott, 1935 ex Cavalier-Smith, 1998 |

 |
| **Bölümler** † Tükenmiş |
| * Tohum taşımayan bitkiler
	+ †*Cooksonia*
	+ †Rhyniophyta
	+ †Zosterophyllophyta
	+ Lycopodiophyta
	+ †Trimerophytophyta
	+ Polypodiophyta
	+ †Progymnospermophyta
* Üst bölüm Spermatophyta
	+ †Pteridospermatophyta
	+ Pinophyta
	+ Cycadophyta
	+ Ginkgophyta
	+ Gnetophyta
	+ Magnoliophyta (kapalı tohumlular)
	+ †Bennettitales
 |

**Damarlı bitkiler** (Latince *vasculum* kelimesinden kaynaklanmaktadır) aynı zamanda **tracheophytes** (Yunanca *trakea* kelimesinden kaynaklanmaktadır) olarak bilinen, yaklaşık 300.000 bitki türünü içeren geniş bir bitki grubudur. Damarlı bitkiler arasında Lycopodiopsida, atkuyruğu, eğrelti, açık tohumlular ve çiçekli bitkiler bulunmaktadır. Bu grup için önerilen isimler arasında Tracheophyta, Tracheobionta ve Equisetopsida *sensu lato* bulunmaktadır.

## Özellikleri

Bitki bilimciler damarlı bitkileri üç temel özellik ile tanımlar:

1. Damarlı bitkiler, bitkinin tamamında görülen damar dokusuna sahiptir. Bitkilerde iki çeşit damarlı doku oluşur: odun borusu ve soymuk borusu. Bu ikisi birbirleriyle yakından ilişkilidir ve tipik olarak bitkide birbirine bitişik olarak bulunurlar.
2. Damarlı bitkilerde, ana üretim fazı spor üreten ve diploid (hücre başına iki kromozom setine sahip) olan sporofittir.
3. Damarlı bitkiler (bazı bitkiler bu özelliklerin bir veya daha fazlasını ikincil olarak kaybetmiş olsa bile), gerçek köklere, yapraklara ve gövdelere sahiptir.

## Bibliyografya

## Dış bağlantılar

* “Higher plants” or “vascular plants”? 2 Eylül 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Wikimedia Commons'ta **Tracheophyta** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Tracheophyta ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.

## Kaynakça
# Tohumlu bitkiler

| Tohumlu bitkiler Yaşadığı dönem aralığı: 372,2-0 myö Fameniyen-Günümüz PreЄЄOSDCPTJKPgN |
| --- |
|  |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| *Klad*: | **Spermatophytes**  |

 |
| Bölümler |
| * Gymnospermae
	+ Cycadophyta
	+ Ginkgophyta
	+ Pinophyta
	+ Gnetophyta
	+ Bennettitales†
* Angiospermae
* Pteridospermatophyta†
 |
| Sinonimler |
| * Phanerogamae
* Phaenogamae
 |

**Tohumlu bitkiler** (Latince: Spermatophyta, Yunanca: Σπερματόφυτα) ya da **fanerogamlar**, bir bitki kladıdır.

Üreme organları çiçek biçiminde özelleşmiştir. Yaşamın belirli dönemlerinde çiçek açıp, tohum oluşturan bitkiler bu gruba girer. Çok iyi gelişmiş iletim sistemleri vardır. Bu nedenle ileri vasküllü bitkiler olarak da tanımlanırlar. Günümüzde yaşayan tohumlu bitkiler Cycadales, Ginkgoales, Coniferales ve Gnetales takımlarında toplanırlar. Bunlara ek olarak

* Gymnospermae şubesinde "açık tohumlu" bitkiler,
* Angiospermae şubesinde de "kapalı tohumlu" bitkiler toplanır.
# Amaryllidoideae

| *Amaryllidoideae* |
| --- |
| *Galanthus plicatus subsp. byzantinus* |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| Sınıf: | Liliopsida
 |
| Takım: | Asparagales
 |
| Familya: | Amaryllidaceae
 |
| Alt familya: | **Amaryllidoideae** Burnett |

 |
| Tip tür |
| AmaryllisL. |

**Amaryllidoideae**, Amaryllidaceae ailesine bağlı bir altfamilyadır. Otsu, çok yıllık ve çiçekli bitkilerdir. Soğanlı ya da rizomludurlar. Yapraklar etli, iki dikey sütun halindedir ve çiçekler iridir. Birçok türü uzun zamandan beridir süs bitkisi olarak kültüre alınmıştır.

## Bağlı oymaklar

* Amaryllideae Dumort., Anal. Fam. Pl.: 58. 1829.
* Calostemmateae D.Müll.-Doblies & U.Müll.Doblies, Feddes Repert. 107 (Short commun.): 7 Dec 1996.
* Cyrtantheae Traub, Herbertia 5: 111. Nov 1938.
* Eucharidae Hutch., Fam.Fl.Pl.2:130.20 Jul 1934.
* Eustephieae Hutch., Fam.Fl.Pl.2:130.20 Jul 1934.
* Galantheae Parl., Fl. Ital. 3: 75. 1858.
* Gethyllideae Dumort., Anal. Fam. Pl.: 58. 1829.
* Haemantheae Hutch., Fam. Fl. Pl. 2: 130. 20 Jul 1934.
* Hippeastreae  Herb. ex Robert SweetSweet, Brit. Fl. Gard., ser. 2, 1: ad t. 14. 1 Sep 1829.
* Hymenocallideae Small, Man. S.E. Fl.: 315. 30 Nov 1933.
* Lycoridae Traub ex D.Müll.-Doblies & U.Müll.Doblies, Feddes Repert. 107 (Short commun.): 6. Dec. 1996.
* Narcisseae Lam. & DC., Syn. Pl. Fl. Gall.: 165. 30 Jun 1806.
* Pancratieae Dumort., Anal. Fam. Pl.: 58. 1829.
* Stenomesseae Traub, Pl. Life 19: 60. Jan 1963.

## Bağlı cinsler

* *Acis* Salisb.
* *Amaryllis* L.
* *Ammocharis* Herb.
* *Apodolirion* Baker
* *Boophone* Herb.
* *Brunsvigia* Heist.
* *Caliphruria* Herb.
* *Calostemma* R.Br.
* *Chlidanthus* Herb.
* *Clinanthus* Herb.
* *Clivia* Lindl.
* *Crinum* L.
* *Crossyne* Salisb.
* *Cryptostephanus* Welw. ex Baker
* *Cyrtanthus* Aiton
* *Eithea* Ravenna
* *Eucharis* Planch. & Linden
* *Eucrosia* Ker Gawl.
* *Eustephia* Cav.
* *Galanthus* L.
* *Gethyllis* L.
* *Griffinia* Ker Gawl.
* *Habranthus* Herb.
* *Haemanthus* L.
* *Hannonia* Braun-Blanq. & Maire
* *Hessea* Herb.
* *Hieronymiella* Pax
* *Hippeastrum* Herb.
* *Hymenocallis* Salisb.
* *Ismene* Salisb. ex Herb
* *Lapiedra* Lag.
* *Leptochiton* Sealy
* *Leucojum* L.
* *Lycoris* Herb.
* *Mathieua* Klotzsch
* *Namaquanula* D.Müll.-Doblies & U.Müll.-Doblies
* *Narcissus* L.
* *Nerine* Herb.
* *Pamianthe* Stapf
* *Pancratium* L.
* *Paramongaia* Velarde
* *Phaedranassa* Herb.
* *Phycella* Lyndl.
* *Placea* Miers
* *Plagiolirion* Baker
* *Proiphys* Herb.
* *Pyrolirion* Herb.
* *Rauhia* Traub
* *Rhodophiala* C.Presl
* *Scadoxus* Raf.
* *Sprekelia* Heist.
* *Stenomesson* Herb.
* *Sternbergia* Waldst. & Kit.
* *Strumaria* Jacq. ex Willd.
* *Traubia* Moldenke
* *Ungernia* Bunge
* *Urceolina* Rchb.
* *Vagaria* Herb.
* *Worsleya*  (W.Watson ex Traub) Traub
* *Zephyranthes* Herb.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Amaryllidoideae ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

Vikitür'de konuyla ilgili taksonomik bilgiler bulunur:
Amaryllidoideae
# Tip cins

Bir dişi yeşilbaş (*Anas platyrhynchos*) ve yavruları. *Anas* Anatidae familyasının tip cinsidir.
Biyolojik sınıflandırmada, özellikle zoolojide, **tip cins**, biyolojik bir aileyi ve soyadının kökünü tanımlayan cinstir.

## Zoolojik isimlendirme

Uluslararası Zoolojik İsimlendirme Kodu'na göre, "Nominal bir aile grubu taksonunun adını taşıyan türü, 'tip cinsi' olarak adlandırılan nominal bir cinstir; aile grubu adı, tip cinsininkine dayanır."

Herhangi bir aile grubu adı bir tip cinse sahip olmalıdır. Bir aile grubu adı için tip cinsi, aynı zamanda -idae (aileler için) sonunun eklendiği kökü sağlayan cinstir.

Örnek: Formicidae aile adı, tip cinsi olarak Formica Linnaeus, 1758 cinsine sahiptir.

## Botanik isimlendirme

Carl von Linnés'in Species Plantarum (1753) kitabının başlık sayfası
Botanik isimlendirmede, "tip cins" ifadesi gayri resmi olarak bir kolaylık terimi şeklinde kullanılır. ICN'de bu cümlenin statüsü yoktur. Kod, familyaya kadar olan kademeler için tip örneklerini kullanır ve daha yüksek sıralar için tipler isteğe bağlıdır. Kod, bu türü içeren cinse "tip cins" olarak atıfta bulunmaz.

Örnek: "Poa, Poaceae familyasının ve Poales takımının tip cinsidir", Poaceae ve Poales adlarının Poa genel ismine dayandığını söylemenin başka bir yoludur.

## Ayrıca bakınız

* Tip tür

## Kaynakça
# Barthélemy Charles Joseph Dumortier

| Barthélemy Charles Joseph Dumortier |
| --- |
|  |
| Belçika Temsilciler Meclisi Üyesi
 |
| **Görevde** |
| **Makama geliş** 29 Ağustos 1831 - 9 Temmuz 1878
 |
| Kişisel bilgiler
 |
| Doğum
 | 3 Nisan 1797 Tournai
 |
| Ölüm
 | 9 Temmuz 1878 Tournai
 |
| Partisi
 | Katolik Partisi
 |
| Mesleği
 | botanikçi ve Siyasetçi
 |
| Ödülleri
 | \* Croix de fer
* Commandeur de l'ordre de Saint-Grégoire-le-Grand
* Grand cordon de l'ordre de Léopold
 |

**Barthélemy Charles Joseph Dumortier** (d. 3 Nisan 1797, Tournai - ö. 9 Temmuz 1878, Tournai), Belçikalı bir botanikçi ve politikacıdır. "Dumortier" soyadı, "du Mortier" ya da "Du Mortier" olarak da yazılabilmektedir.

## Çalışmaları

* *Commentationes botanicae. Observations botaniques.* (C. Casterman-Dieu, Tournay, 1823).
* *Observations sur les graminées de la flore de Belgique* (J. Casterman aîné, Tournay, 1823).
* *Analyse des familles des plantes, avec l'indication des principaux genres qui s'y rattachent* (J. Casterman aîné, Tournay, 1829).
* *Lettres sur le manifeste du Roi et les griefs de la nation, par Belgicus* (J. Casterman aîné, Tournay, 1830).
* *Sylloge Jungermannidearum Europae indigenarum, earum genera et species systematice complectens* (J. Casterman aîné, Tournay, 1830).
* *Recherches sur la structure comparée et le développement des animaux et des végétaux* (M. Hayez, Bruxelles, 1832).
* *Essai carpographique présentant une nouvelle classification des fruits* (M. Hayez, Bruxelles, 1835).
* *La Belgique et les vingt-quatre articles* (Société nationale, Bruxelles, 1838).
* *Observations complémentaires sur le partage des dettes des Pays-Bas* (Société nationale, Bruxelles, 1838).

## Kaynakça
# Amaryllis

| *Amaryllis* |
| --- |
|  |
| *Amaryllis belladonna* |
| Korunma durumu |
| *Değerlendirilmedi* (IUCN 3.1) |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| Sınıf: | Liliopsida
 |
| Takım: | Asparagales
 |
| Familya: | Amaryllidaceae
 |
| Cins: | Amaryllis Haswell, 1880 |

 |

Amaryllis, Amaryllidaceae familyasına bağlı bir cinstir.

## Taksonomi

*A. belladonna* –
*A. paradisicola*

## Dağılım ve habitat

Cape Provinces.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta **Amaryllis** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Amaryllis ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
# Otsu bitki

Otsu bitkilerden *Trientalis latifolia*
**Otsu bitki** (*herbacea*), ağaçsı bitkilerin aksine gövdesi sert olmayan, bir yıllık, iki yıllık ya da çok yıllık olabilen basit bitkiler. Bunlar herboloji bilimince incelenirler.

Türkçede yaygın biçimde kısaca **ot** (İng. *herb*) adıyla anılırlar. **Ot** (İng. *grass*) adı ayrıca çimen oluşturan çim ve benzeri buğdaygiller için de kullanılır.

## Kaynakça
# Çok yıllık

çok yıllık bitkilerden hindiba çiçeği
**Çok yıllık,çokyıllık** veya **çok yıllık bitki** (*perennial*), yaşam süresi en az üç yıl olan bitkiler. Yaşam süresi tek olan bitkiler bir yıllık (*annual*), iki yıl olanlar ise iki yıllık (*biennial*) adını alırlar. Birkaç yıl yaşayan otsu bitkilerden çok daha fazla yaşayan çalı ve ağaç gibi odunsu bitkilere kadar değişkenlik gösterirler. Ağaçlarda yaşam süresi 4.000 yıl gibi çok büyük olabiliyor. Çok yıllık bitkiler pek çok doğal ekosistemde baskındırlar.

*Species Plantarum* adlı eserinde Carl Linnaeus, çok yıllık bitkileri Jüpiter gezegeninin astronomik sembolü de olan  işaretiyle göstermiştir.

## Kaynakça
# Crinum

| *Crinum* |
| --- |
| Crinum americanum |
| Korunma durumu |
| *Değerlendirilmedi* (IUCN 3.1) |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| Sınıf: | Liliopsida
 |
| Takım: | Asparagales
 |
| Familya: | Amaryllidaceae
 |
| Cins: | Crinum  |

 |

Crinum, Amaryllidaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta **Crinum** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Crinum ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
# Galantheae

| *Galantheae* |
| --- |
| *Galanthus plicatus subsp. byzantinus* |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| Sınıf: | Liliopsida
 |
| Takım: | Asparagales
 |
| Familya: | Amaryllidaceae
 |
| Alt familya: | Amaryllidoideae
 |
| Oymak: | **Galantheae** Parl. |

 |
| Tip tür |
| GalanthusL. |

**Galantheae**, Amaryllidaceae ailesine bağlı bir oymaktır.

## Bağlı cinsler

* *Acis* Salisb.
* *Galanthus* L.
* *Leucojum* L.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Galantheae ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

Vikitür'de konuyla ilgili taksonomik bilgiler bulunur:
Galantheae
# John Gilbert Baker

Berthold Carl Seemann tarafından yapılan John Gilbert Baker portresi (1901)
**John Gilbert Baker** (13 Ocak 1834 - 16 Ağustos 1920), İngiliz botanikçi. Oğlu, Edmund Gilbert Baker (1864–1949) da babası gibi botanikçi idi. Bitki bilim mahlası **Baker'**dır.

## Hayatı

Baker, John ve Mary (evlilik öncesi soyadı: Gilbert) Baker'ın oğlu olarak Guisborough'da doğdu ve Kew'de öldü.

Ackworth School ve Bootham School'da eğitim gördü.

Daha sonra 1866-1899 yılları arasında Kew Bahçeleri kütüphanesi ve herbaryumunda çalıştı. Amaryllidaceae, Bromeliaceae, Iridaceae, Liliaceae ve eğrelti otları dahil birçok bitki grubu hakkında el kitapları yazdı. Yayınlanan eserleri arasında *Mauritius ve Seyşeller Florası*4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (1877) ve *Irideae El Kitabı* (1892) bulunmaktadır.

Hannah Unthank ile 1860'ta evlendi. Oğulları Edmund ikizlerden biriydi ve diğer kardeş 1887'den önce öldü.

John G. Baker, 1878'de Fellow of the Royal Society üyeliğine seçildi. 1907'de Royal Horticultural Derneği'nin Veitch Memorial madalyası ile ödüllendirildi.

## Onuruna adlandırılan taksonlar

* *Hieracium bakerianum*
* *Hymenostegia bakeriana*
* *Iris retikulata var. bakeriana*
* *Lilium bakerianum*
* *Rhodolaena bakeriana*
* *Rubus bakerianus*

## Önemli eserleri

* Baker (1874). "Revision of the Genera and Species of Tulipeae" (PDF). *Botanical Journal of the Linnean Society*. **xiv** (76): 211-310. doi:10.1111/j.1095-8339.1874.tb00314.x.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* JG Baker'ın Irideae El Kitabı (1892) 27 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Monotipik takson

**Monotipik takson**, taksonomide tek biyolojik tipten oluşan taksondur. Birden fazla olursa politipik takson adını alır.

Botanikte ve zoolojide tek alt takson içeren taksonlar monotipik taksonlardır:

* **Monotipik filum**, tek sınıftan oluşan filumdur. Örnek: Placozoa.
* **Monotipik sınıf**, tek takımdan oluşan sınıftır. Örnek: Pauropoda.
* **Monotipik takım**, tek familyadan oluşan takımdır. Örnek: Welwitschiales, Macroscelidea.
* **Monotipik familya**, tek cinsten oluşan familyadır. Örnek: Aponogetonaceae, Grossulariaceae, Moringaceae, Nepenthaceae, Nelumbonaceae, Pandionidae, Ochotonidae, Upupidae.
* **Monotipik cins**, tek türden oluşan cinstir.
* **Monotipik tür**, tek alt türden oluşan türdür.

Koruma biyolojisinde:

* **Monotipik habitat**, tek türün baskın olduğu habitata denir. Örnek olarak, *Centaurea solstitialis* türünden peygamber çiçeği Kaliforniya'da 61.000 km² alanda egemen türdür ve bulunduğu bu alan monotipik habitattır.

## Kaynakça
# Nerine

| *Nerine* |
| --- |
| Nerine Sarniensis |
| Korunma durumu |
| *Değerlendirilmedi* (IUCN 3.1) |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| Sınıf: | Liliopsida
 |
| Takım: | Asparagales
 |
| Familya: | Amaryllidaceae
 |
| Cins: | Nerine  |

 |

Nerine, Amaryllidaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta **Nerine** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Nerine ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
# Agapanthus

| *Agapanthus* |
| --- |
|  |
| Korunma durumu |
| *Değerlendirilmedi* (IUCN 3.1) |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| Sınıf: | Liliopsida
 |
| Takım: | Asparagales
 |
| Familya: | Amaryllidaceae
 |
| Cins: | Agapanthus L'Hér. |

 |

Agapanthus, Amaryllidaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta **Agapanthus** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Agapanthus ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
# Allioideae

| *Allioideae* |
| --- |
| *Allium peroninianum* |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| Sınıf: | Liliopsida
 |
| Takım: | Asparagales
 |
| Familya: | Amaryllidaceae
 |
| Alt familya: | **Allioideae** Herb. |

 |
| Tip tür |
| **Allium**L. |

**Allioideae**, Amaryllidaceae familyasına bağlı altfamilya. Altfamilya, Nothoscordum gibi hayli popüler olan süs bitkilerini de kapsar.

Allieae oymağı Kuzey Yarımküre'de, Tulbaghieae oymağı Güney Afrika'da ve Gilliesieae oymağı Güney Amerika'da doğal olarak yayılış gösterir.

## Bağlı oymaklar

* Allieae
* Gilliesieae
* Tulbaghieae

## Bağlı cinsler

* *Allium*
* *Erinna*
* *Gilliesia*
* *Ipheion*
* *Latace*
* *Leucocoryne*
* *Miersia*
* *Nothoscordum*
* *Prototulbaghia*
* *Speea*
* *Trichlora*
* *Tristagma*
* *Tulbaghia*

## Bibliyografya

## Konuyla ilgili yayınlar

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Allioideae ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

Vikitür'de konuyla ilgili taksonomik bilgiler bulunur:
Allioideae Alliaceae28 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. in Stevens, P. F. (2001 onwards). Angiosperm Phylogeny Website23 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Version 7, May 2006.
* Alliaceae[sensu lato] in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). 3 Ocak 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* *Flora of North America*da Liliaceae familyası6 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* NCBI Taxonomy Browser 19 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. [Alliaceae sensu stricto]
* links at CSDL, Texas11 Ekim 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Moğolistan'da Allioideae altfamilyası 26 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Alliaceae 24 Temmuz 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. in BoDD – Botanik Dermatoloji Veritabanı30 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

## Kaynakça
# Allium

| *Allium* |
| --- |
| *Allium peroninianum* |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| Sınıf: | Liliopsida
 |
| Takım: | Asparagales
 |
| Familya: | Amaryllidaceae
 |
| Cins: | Allium L. |

 |
| Tip tür |
| Allium sativumL. |

*Allium aflatunense* ve *Allium elatum* melezlemesiyle oluşturulan "Lucy top" Allium
Allium, Alliaceae familyasına dahil olan ve soğan, sarımsak, pırasa gibi çok bilinen türleri içeren bir bitki cinsidir. İçermiş olduğu 1250 kadar tür ile dünyanın en büyük bitki cinslerinden biri olan *Allium*, bazı sınıflandırmalarda Liliaceae familyasına dahil edilmiştir. İçerdiği türler çok yıllık ve yumru gövdeli olup, tipik soğan ya da sarımsak koku ve tadını veren kimyasal bileşikler üretirler. Pek çoğu yenilebilir türdür.

*Allium* türleri esasen kuzey yarı kürenin ılıman iklimlerinde, özellikle doğu Akdeniz'de bulunur. Ancak, *Allium juncifolium* gibi Şili'de, *Allium sellovianum* gibi Brezilya'da ve *Allium spathaceum* gibi Afrika'nın tropik bölgelerinde yetişenler de vardır.

Soğanlar yalnız ya da rizoma eklenmiş küme halindedir. Yapraklar doğrusal ya da eliptik, düz ila silindiriktir. Çiçekler tepede şemsiye halindedir. Birçok türü belirgin sarımsak ya da soğan kokusuna sahiptir.

Cinse tür atamak taksonomik olarak hayli karmaşıktır ve bağlı türlerin taksonomik sınırları net değildir. Bu nedenle toplam tür sayısı asgari 260 ile azami 979'dur ki aradaki fark cinsin zorluğuna işaret eder.

## Etimoloji

Cins adı Latince sarımsak demek iken, tip tür adı birlikte kültive edilmiş sarımsak anlamına gelir.

## Bağlı altcinsler

* *Allium subg. Allium*
* *Allium subg. Amerallium*
* *Allium subg. Anguinum*
* *Allium subg. Bromatorrhiza*
* *Allium subg. Butomissa*
* *Allium subg. Caloscordum*
* *Allium subg. Cepa*
* *Allium subg. Cyathophora*
* *Allium subg. Melanocrommyum*
* *Allium subg. Microscordum*
* *Allium subg. Nectaroscordum*
* *Allium subg. Polyprason*
* *Allium subg. Porphyroprason*
* *Allium subg. Reticulatobulbosa*
* *Allium subg. Rhizirideum*
* *Allium subg. Vvedenskya*

## Ayrıca bakınız

* Allium türlerinin listesi

## Bibliyografya

## Kaynakça

 Wikimedia Commons'ta **Allium** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

Vikitür'de konuyla ilgili taksonomik bilgiler bulunur:
Allium
# Tulbaghia

| *Tulbaghia* |
| --- |
| Tulbaghia violacea |
| Korunma durumu |
| *Değerlendirilmedi* (IUCN 3.1) |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| Sınıf: | Liliopsida
 |
| Takım: | Asparagales
 |
| Familya: | Amaryllidaceae
 |
| Cins: | Tulbaghia  |

 |

Tulbaghia, Amaryllidaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta **Tulbaghia** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Tulbaghia ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
# Clivia

| *Clivia* |
| --- |
| Clivia miniata |
| Korunma durumu |
| *Değerlendirilmedi* (IUCN 3.1) |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| Sınıf: | Liliopsida
 |
| Takım: | Asparagales
 |
| Familya: | Amaryllidaceae
 |
| Cins: | Clivia  |

 |

Clivia, Amaryllidaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta **Clivia** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Clivia ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
# Lycoris

| *Lycoris* |
| --- |
| Lycoris radiata |
| Korunma durumu |
| *Değerlendirilmedi* (IUCN 3.1) |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| Sınıf: | Liliopsida
 |
| Takım: | Asparagales
 |
| Familya: | Amaryllidaceae
 |
| Cins: | Lycoris  |

 |

Lycoris, Amaryllidaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta **Lycoris** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Lycoris ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.