Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Galanthus

| *Galanthus* |
| --- |
| *Galanthus nivalis* |
| Korunma durumu |
| *Değerlendirilmedi* (IUCN 3.1) |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| Sınıf: | Liliopsida
 |
| Takım: | Asparagales
 |
| Familya: | Amaryllidaceae
 |
| Cins: | Galanthus  |

 |

Galanthus, Amaryllidaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.

## Taksonomi

Galanthus cinsine bağlı türler (2024):

1. *Galanthus allenii*
2. *Galanthus alpinus*
3. *Galanthus angustifolius*
4. *Galanthus cilicicus*
5. *Galanthus elwesii*
6. *Galanthus fosteri*
7. *Galanthus gracilis*
8. *Galanthus grandiflorus*
9. *Galanthus ikariae*
10. *Galanthus koenenianus*
11. *Galanthus krasnovii*
12. *Galanthus lagodechianus*
13. *Galanthus nivalis*
14. *Galanthus panjutinii*
15. *Galanthus peshmenii*
16. *Galanthus platyphyllus*
17. *Galanthus plicatus*
18. *Galanthus reginae-olgae*
19. *Galanthus rizehensis*
20. *Galanthus samothracicus*
21. *Galanthus transcaucasicus*
22. *Galanthus trojanus*
23. *Galanthus valentinei*
24. *Galanthus woronowii*

## Galeri

* The Snowdrop. Robert John Thornton, The Temple of Flora (1797-1810)
* Galanthus nivalis. Otto Wilhelm Thomé, Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz (1885)
* Galanthus nivalis
* Galanthus nivalis
* Galanthus plicatus
* Galanthus nivalis (doğrudan tarama).
* Galanthus elwesii (doğrudan tarama).
* Galanthus gracilis (doğrudan tarama).
* Galanthus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Galanthus elwesii (Anadolu kardeleni) 14 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - ağaçlar.net
* Kardelen - Doğal Hayatı Koruma Derneği
* Wikimedia Commons'ta **Galanthus** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Galanthus ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
# Pancratium

| *Pancratium* |
| --- |
| Pancratium maritimum |
| Korunma durumu |
| *Değerlendirilmedi* (IUCN 3.1) |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| Sınıf: | Liliopsida
 |
| Takım: | Asparagales
 |
| Familya: | Amaryllidaceae
 |
| Cins: | Pancratium  |

 |

Pancratium, Amaryllidaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta **Pancratium** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Pancratium ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
# Nergis

| **Nergis** |
| --- |
| Yabani nergis (*Narcissus pseudonarcissus*) |
| **Biyolojik sınıflandırma** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem:
 | Plantae  |
| Şube:
 | Magnoliophyta (Kapalı tohumlular)  |
| Sınıf:
 | Liliopsida (Bir çenekliler)  |
| Takım:
 | Asparagales  |
| Familya:
 | Amaryllidaceae (Nergisgiller)  |
| Cins:
 | Narcissus L. |

 |
| Türler
 |
|
Metne bakınız.

 |

**Nergis**, nergisgiller (Amaryllidaceae) familyasından *Narcissus* cinsinden bitki türlerinin ortak adı.

Bu bitkilerde sap 20–80 cm kadar yükselebilmektedir. Soğanlı olan bu bitkilerde taç yaprakları beyaz veya sarının karışımları şeklindedir.

Anavatanı Avrupa olan bu bitkilerin en çok tür zenginliğine İspanya ve Portekiz'de rastlanmaktadır. Ancak doğal olarak tüm Akdeniz kıyılarında, hatta bunun uzantısı olan Japonya'ya kadar aynı enlem dereceleri arasında görülmektedir. Dünyada Avrupa, Kuzey Amerika, Kuzey Afrika ülkelerinde tarımı yapılmaktadır.

Bu bitkinin soğanları en az 1 sene ara ile kullanılmaktadır. Zira çiçeğini vermiş olan soğan ekilirse, bir dahaki seneye çiçek vermez.

*Narcissus poeticus*, Türkiye'de Ege Bölgesi'nde özellikle Karaburun ve Mordoğan'da yetiştirilmektedir.

Kastamonu ili, İnebolu ilçesinde zellankadef denilen bu çiçek halk pazarlarında köylü kadınlar tarafından satılır. Zellankadef Azerbaycan'da ve Urdu dilinde de nergis çiçeği yerine kullanılır.

## Bazı türleri

* Çin nergisi (*Narcissus tazetta*)
* Yabani nergis (*Narcissus pseudonarcissus*)
* Fulya (*Narcissus jonquilla*)
* Zerrin (*Narcissus poeticus*)
* Güz nergisi (*Narcissus serotinus*)

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta **Nergis** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Narcissus ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
# Hippeastrum

| *Hippeastrum* |
| --- |
| *Hippeastrum reginae* |
| Korunma durumu |
| *Değerlendirilmedi* (IUCN 3.1) |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| Sınıf: | Liliopsida
 |
| Takım: | Asparagales
 |
| Familya: | Amaryllidaceae
 |
| Cins: | Hippeastrum  |

 |

*Hippeastrum miniatum* çiçeği, yaprakları ve soğanı. Francisco Manuel Blanco, Flora de Filipinas 1880–1883
*Hippeastrum* soğanı
*Hippeastrum* çiçeğinin detayı
Hippeastrum, Amaryllidaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta **Hippeastrum** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Hippeastrum ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
# Hymenocallis

| *Hymenocallis* |
| --- |
|  |
| Korunma durumu |
| *Değerlendirilmedi* (IUCN 3.1) |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Plantae
 |
| Şube: | Tracheophyta
 |
| Sınıf: | Liliopsida
 |
| Takım: | Asparagales
 |
| Familya: | Amaryllidaceae
 |
| Cins: | Hymenocallis  |

 |

Hymenocallis, Amaryllidaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta **Hymenocallis** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Hymenocallis ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
# Vikitür

Vikitür|  |
| 3 Mayıs 2011 tarihinde species.wikimedia.org ana sayfasının ekran görüntüsü |
| Site türü | Türler dizini |
| Sahip(ler)i | Wikimedia Vakfı |
| Oluşturan | Benedikt Mandl (2004 yılında önerilen proje); Jimmy Wales ve Wikimedia topluluğu |
| Slogan | Hayır |
| URL | species.wikimedia.org |
| Kayıt | İsteğe bağlı |
| Başlatılma | 13 Eylül 2004) (2004-09-13) |

**Vikitür** (İngilizce: **Wikispecies**) viki tabanlı bir Wikimedia Vakfı tarafından desteklenen çevrimiçi bir projedir. Amacı, tüm türler için kapsamlı bir ücretsiz içerik kataloğu oluşturmaktır; proje genel halka değil bilim adamlarına yöneliktir. Jimmy Wales editörlerin derecelerine faks göndermeleri gerekmediğini, ancak gönderimlerin teknik bir izleyici ile toplanması gerektiğini belirtti. Vikitür GNU Özgür Belgeleme Lisansı ve CC BY-SA 3.0 altında bulunabilir.

Eylül 2004'te dünyadaki biyologlar katkıda bulunmaya davet edildi, proje, Nisan 2005'e kadar bağımsız türler hakkındaki Vikipedi makalelerine bağlantılar içeren Linnaean taksonomisini kapsayan bir çerçeve geliştirdi.

## Geçmiş

Benedikt Mandl, 2004 yazının başlarında projeyle ilgilenmek isteyen ve potansiyel destekçilerle temasa geçen birkaç kişinin çabalarını koordine etti. Veri tabanları değerlendirildi ve yöneticilerle temasa geçti, bazıları Vikitür için verilerini sağlamayı kabul etti. Mandl iki ana görev tanımladı:

1. Veri tabanının içeriğinin nasıl sunulması gerektiğini öğrenin - uzmanlara, profesyonel olmayan potansiyel kullanıcılara sorarak ve bunu mevcut veri tabanlarıyla karşılaştırarak
2. Yazılımın nasıl yapılacağını, hangi donanımın gerekli olduğunu ve maliyetlerin nasıl karşılanacağını öğrenin - uzmanlara sorarak, diğer gönüllüleri ve potansiyel sponsorları arayın

Avantajlar ve dezavantajlar wikimedia-I posta listesinde geniş çapta tartışıldı. Wikimedia Vakfı yönetim kurulu, Vikitür kurulması lehine 4 ile 0 arasında oy kullandı. Proje Ağustos 2004'te başlatılmış ve species.wikimedia.org adresinde düzenlenmektedir. Resmi olarak 14 Eylül 2004'te Wikimedia Vakfı'nın kardeş projesiyle birleştirildi.

* 10 Ekim 2006'da proje 75.000 makaleyi aştı.
* 20 Mayıs 2007'de proje toplam 5.495 kayıtlı kullanıcıyla 100.000 makaleyi aştı.
* 8 Eylül 2008'de proje toplam 9.224 kayıtlı kullanıcıyla 150.000 makaleyi aştı.
* 23 Ekim 2011'de proje 300.000 makaleye ulaştı.
* 16 Haziran 2014'te proje 400.000 makaleye ulaştı.
* 7 Ocak 2017'de proje 500.000 makaleye ulaştı.
* 30 Ekim 2018'de proje 600.000 makaleye ve toplam 1.12 milyon sayfaya ulaştı.
* 8 Aralık 2019'da proje 700.000 makaleye ve toplam 1.33 milyon sayfaya ulaştı.

Taksonomi ve isimlendirme veritabanı olarak, Vikitür, takson sayfalarını ve ek olarak eş anlamlılar, takson yetkilileri, taksonomik yayınlar ve tip örneği tutan kurumlar veya depolarla ilgili sayfaları içerir.

## Politikalar

Vikitür, Creative Commons gibi ücretsiz lisansla lisanlanmamış içeriğin kullanımına izin vermez.

## Ayrıca bakınız

* Encyclopedia of Life

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Vikitür Şartı, Wales tarafından yazılmış.
* Wikimedia Commons'ta **Vikitür** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
# Vikiveri

Vikiveri|  |
| Vikiveri Ana sayfası |
| Diller | Çok dilli |
| Sahip(ler)i | Wikimedia Vakfı |
| Oluşturan | Wikimedia topluluğu |
| URL | wikidata.org |
| Ticari? | Hayır |
| Başlatılma | 29 Ekim 2012) (2012-10-29) |

**Vikiveri** (İngilizce özgün adıyla: **Wikidata**), Vikipedi gibi Wikimedia projelerini desteklemek üzere iş birliği içinde düzenlenebilir veritabanı sağlamak amacıyla başlatılmış bir projedir. Vikiveri projesi, 29 Ekim 2012 tarihinde Wikimedia Almanya tarafından Wikimedia Commons ve benzeri sistemlerde ortak belirli veri türlerini, örneğin doğum tarihleri ve geçerli diğer sınıfları bir araya toplamak üzere başlatılmıştır. Proje Wikimedia Vakfı'nın 2006 yılından bu yana başlattığı ilk yeni proje olmuştur.

Projenin oluşturulmasında Yapay Zekaya Yönelik Allen Enstitüsü ve Gordon ve Betty Moore Vakfı ile Google, Inc.'in toplamda yaptığı 1,3 milyon € bağış ile finanse edilmiştir.

## Konsept

Vikiveri, her türlü konu, kavram veya nesneyi temsil eden öğelere odaklanan belge odaklı bir veritabanıdır. Her bir ögeye benzersiz, kalıcı bir tanımlayıcı tahsis edilir; bu tanımlayıcı "QID" olarak bilinen, büyük harf Q ile ön eklenmiş pozitif bir tam sayıdır. Q, Vikiveri ortak geliştiricisi Denny Vrandečić ile evli bir Özbek Wikimedia Gönüllüsü olan Qamarniso Vrandečić'in (doğumdaki soyadı Ismoilova) ilk adının baş harfidir. Bu kod, ögenin kapsadığı konuyu tanımlamak için gereken temel bilgilerin herhangi bir dili tercih etmeden çevrilmesini sağlar.

### Logosu

Arun Ganesh tarafından oluşturulan ve topluluk kararıyla seçilen logodaki çubuklar, Mors alfabesiyle kodlanmış "WIKI" kelimesini içermektedir.

## İçerik

Akademik makalelere yönelik maddeler Vikiveri'nin en büyük bölümünü oluştururken, bunu biyografi koleksiyonu takip etmektedir.
Vikiveri'nin içerik koleksiyonları biyografiler, tıp, dijital beşeri bilimler, WikiCite projesi aracılığıyla bilimsel meta veriler için verileri içerir.

## Ayrıca bakınız

* Vikipedi:Vikiveri
* Vikipedi:Kardeş projeler
* Yeni başlayanlar için Vikiveri sunumu (video), 2017

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* X'te Vikiveri
* meta:Wikidata - Meta-Wiki'de Almanya Wikimedia tarafından koordinasyon için oluşturulan sayfa
* Demo sistemi - mevcut gelişmelerin denenebileceği alan
# Germplasm Resources Information Network

**Germplasm Resources Information Network** (Germplazm Kaynakları Bilgi Ağı veya GRIN), Ulusal Bitki Germplazm Sistemi tarafından toplanan tüm bitki germplazmasının holdingleri için bilgisayar veritabanını kapsamlı bir şekilde yönetmek için kullanılan çevrimiçi bir USDA Ulusal Genetik Kaynaklar Programı yazılım projesidir.

GRIN, böcek (omurgasız), mikrobiyal ve hayvan türlerinin germplazm depoları hakkındaki bilgileri yönetme rolünü genişletmiştir (bkz. Alt projeler).

## Tanımlama

Site, 10.000 türü kapsayan bitkilerin 500.000'den fazla girişinde (farklı çeşitler, çeşitler vb.) Taksonomik bilgileri (bilimsel isimler) ve ortak isimleri tanımlamak için bir kaynaktır; İstilacı veya zararlı otlar olan, tehdit edilen veya tehlikede olan, habitatlarının dünya çapında dağılımı hakkında veri verir. GRIN ayrıca bir Ekonomik Tesisler Veritabanı da içermektedir.

Ağ GRIN'in Veritabanı Yönetim Birimi (GRIN / DBMU) tarafından yönetilmektedir. GRIN, Beltsville, Maryland'deki Ulusal Germplazm Kaynakları Laboratuvarı'nın (NGRL) denetimi altındadır. GRIN also incorporates an Economic Plants Database. 1990 yılında öncüsünü, önceden GRIN çalıştıran Germplasm Hizmetleri Laboratuvarı (GSL), yerine almıştır. Kasım 2015'ten bu yana GRIN, USDA ve Global Crop Çeşitlilik Vakfı arasındaki işbirlikçi bir proje tarafından üretilen GRIN-Global yazılımı üzerinde çalışmaktadır.

## Alt projeler

GRIN'in belirtilen misyonu aşağıdaki projeleri desteklemektir:

* Ulusal Bitki Germplazm Sistemi (NPGS)
* Ulusal Hayvan Germplazm Programı (NAGP)
* Ulusal Mikrobiyal Germplazma Programı (NMGP)
* Ulusal Omurgasızlar Germplazm Programı (NIGP)

## Kaynakça
# Avustralya Bitki Adları Dizini

**Australian Plant Name Index** (**APNI**) yayınlanmış tüm Avustralya damarlı bitkilerinin adlarını çevrimiçi sunan bir veritabanıdır. İçeriğinde geçersiz adlandırmalar, sinonimler veya mevcut adlarının da bulunduğu tüm adlandırmaları barındırır. Bunun yanı sıra Australian Plant Census (API) içeriğindeki dağılım bölgeleri, türlerin toplandığı haritalar, bitkilerin fotoğrafları, notlar, yorumlar gibi bibliyografya be temel detayları da sunar.

## Ayrıca bakınız

* Uluslararası Bitki Adları Dizini

## Kaynakça
# APG IV sistemi

**APG IV** çiçekli bitki sınıflandırma sistemi; Angiosperm Phylogeny Group (APG) tarafından geliştirilen, çiçekli bitkiler için modern, çoğunlukla moleküler tabanlı bir bitki taksonomisi sisteminin dördüncü versiyonudur. 2016 yılında, selefi APG III sisteminin 2009'da yayınlanmasından 7 yıl sonra ve 1998'de ilk APG sisteminin yayınlanmasından 18 yıl sonra yayınlanmıştır.

APG III sistemi ile karşılaştırıldığında, APG IV sistemi bazı yeni familyalarla birlikte beş yeni takım (Boraginales, Dilleniales, Icacinales, Metteniusales ve Vahliales) tanımlayarak toplamda angiospermlere ait 64 takımı ve 416 familyayı tanımlamıştır.

## Kısa versiyon

## Kaynakça

### Genel
# Oymak (biyoloji)

**Oymak**, familya ile cins arasında yer alan taksonomik grup. Aralarında büyük taksonomik farklar olan veya birçok türün birbirleriyle kesin çizgilerle ayrılmadığı durumlarda sınıflandırmayı kolaylaştırmak için kullanılır. Diğer taksonomik gruplarda olduğu gibi büyük harflerle başlar ve tek kelimeden oluşur ama italik yazılmaz. Eğer grup fazla büyükse **alt oymak** ve **infra oymak**lara da ayrılabilir. Oymağın bilimsel adının sonu şöyle belirlenir:

* Botanikte *-eae*
* Zoolojide *-ini*

Örneğin köpekgiller (Canidae) familyası Canini ve Vulpini olmak üzere iki oymağa ayrılır.

## Kaynakça
# Moleküler filojeni

**Moleküler filojeni**, organizmanın evrimsel ilişkileri hakkında bilgi toplamak amacıyla ağırlıklı olarak DNA dizilerinde görülen genetik ve kalıtımsal moleküler farklılıkları analiz eden bir filogenetik dalıdır. Bu analizlerden türler arasındaki çeşitliliğin sağlandığı süreçleri belirlemek mümkündür. Moleküler filogenetik analizin sonucu filogenetik ağaçta gösterilir. Moleküler filojeni "moleküler sistematik" ile benzer bir terimdir.
Moleküler sistematik, moleküler filojeniden farklı olarak moleküler verilerin biyocoğrafya ve taksonomide de kullanımını inceler.

## Kaynakça
# İkili adlandırma

**İkili adlandırma** ya da **binomial nomenklatür**, tür adlarının iki kelimeden oluşacak biçimde gösterilmesi sistemidir. Carl Linnaeus (1707-1778) bitki ve hayvanların isimlendirilmesi için ikili adlandırma (binomial nomenklatür) yani, 2 sözcükten oluşan (Cins adı+Epitet adı=Tür adı) bir sistem geliştirmiştir. Bu sistem bugün bazı değişikliklere uğramış ise de, prensipler hâlâ binomial nomenklatür kuralları çerçevesinde hâlen geçerliliğini korumaktadır.

## Tarihçe

1707-1778 yılları arasında yaşamış İsveçli bilim insanı Carl Linnaeus, tabii sınıflandırmayı Systema Naturae adlı eserinde en iyi ifade etmiştir. Bu eserin 1. baskısında (1753) bitkiler ilk defa ikili isimlendirme sistemine göre binominal sistematiğinin bilimsel olarak başlangıcını oluşturur.

## Kurallar

Sistematikte her canlının bilimsel bir ismi vardır. Bunlar Latince veya Latinceleştirilmiş kelimelerdir. Bilimsel bir ismin en az iki harflik bir kelimeden oluşması gerekir. Bilimsel isimler tek (uninominal), iki (binominal) veya üç (trinominal) kelimeden oluşur. Şube/bölüm, sınıf, takım, familya ve cins isimleri uninominal olmak zorundadır. Tür isimleri binominal, alt tür isimleri ise trinominal olarak yazılır. Uninominal isimler daima büyük harfle başlar. Binominal isimde birinci kelime cins adı, ikinci ise tür (epitet) adıdır. Cinsin ismi daima büyük, türün ismi ise daima küçük harfle başlar. Bir tür ismi, daima önce cins ismi belirtilerek yazılır, hiçbir zaman tek kelime olarak yazılmaz.

* **Cins:Felis* Linnaeus, 1758 (Unominal ad)
* **Tür:Felis silvestris* Schreber, 1775 (Binominal ad)
* **Alt tür:Felis silvestris catus* Linnaeus, 1758 (Trinominal ad)

## Problemler

Türler için iki terimli isimlendirme kullanılmasındaki bir problem, bir tür bir cinsten diğerine taşındığında, bazen özel isim veya sıfatın da değiştirilmesinin gerekmesidir. Bunun nedeni, belirli adın yeni cinste zaten daha önce kullanılmış olması veya belirli sıfatın cins adını değiştiren bir sıfat olması durumunda yeni cins için aynı ismin oluşması problemidir. Bazı biyologlar, cins adının ve belirli sıfatın tek bir açık adla birleştirilmesini veya tek terimlilerin (türlerin üstündeki derecelerin isimlendirilmesinde kullanıldığı gibi) kullanımını tartışmışlardır.

## Ayrıca bakınız

* Trinomial nomenklatür

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* Efe, Asuman (1991). "Botanikte İsimlendirme (Nomenklatür)". *İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi*. B. **41** (3-4). 13 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi16 Ağustos 2018.
# Azorlar

| AzorlarPortekizce: *Região Autónoma dos Açores* Azorlar Otonom Bölgesi |
| --- |
|
Bayrak

Arma

 |
| **Slogan** "Portekizce: *Antes morrer livres que em paz sujeitos*" (Portekizce) ("Esaret altında canlı kalmaktansa özgür ölmek yeğdir") (Türkçe) |
|  |
| Başkent | Ponta Delgada Angra do Heroísmo Horta3 |
| En büyük | Ponta Delgada |
| Resmî dil(ler) | Portekizce |
| Etnik gruplar  | Portekizliler |
| Demonim | Azorean |
| Hükûmet | Otonom |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Başkan  | Carlos César |

 |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Adanın Bulunuşu  | 1439 |
| • Otonom olması  | 1976 |

 |
| Nüfus |
| • 2006 tahminî | 243,018 (n/a.) |
| • 2001 sayımı | 241,763 |
| Para birimi | Euro (€) (EUR) |
| Zaman dilimi | UTC-1 |
| • Yaz (YSU) | UTC in EST |
| Telefon kodu | 351 |
| İnternet alan adı | .pt |

**Azorlar** (Portekizce: *Açores*), Portekiz'e bağlı olan Atlas Okyanusu'nun ortasındaki takımadalar topluluğudur. Lizbon'a yaklaşık 1500 km uzaklıkta bulunan adalar, Kuzey Amerika'nın doğu sahilinden de yaklaşık 3900 km uzakta yer alır.

Azorlar, kuzeybatıdan güneydoğuya doğru 600 km'lik bir alana yayılan üç küme meydana getirir: Kuzeybatıda Flores ve Corvo; merkezde Fayal, Pico, Sao Jorge, Graciosa ve Terceira; güneydoğuda São Miguel ve Santa Maria.

Çok engebeli ve volkanik asıllı adaların iklimi yumuşak ve nemlidir. Başlıca zenginlik kaynağı olan tarım, bir yandan ılıman bölge ürünlerine (tahıl, sebze, tütün, üzüm), bir yandan da tropikal ve astropikal bölge ürünlerine (Turunçgiller, çay, muz, serlerde yetişen ananas vb.) yönelmiştir. Büyükbaş hayvancılık önemli bir yer tutar. Canlı hayvan, tereyağı, peynir ihracatı yapılır. El işlerinden (bez, dantel, seramik vb.) başka, sanayi alanında, dokuma, ispirtolu içki, besin maddeleri, sigara yapımı da önemlidir. Ayrıca balina ve amber balığı avlama üssüdür. Adalarda deprem riski de bulunmaktadır, 1980'de 7.2 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir.

Havaalanları da önemlidir (Terceira adasında Lages alanı ve Santa Maria'daki alan). Ünlü Türk pehlivanı Koca Yusuf'un mezarının burada olduğu düşünülüyor.

Pico'dan görünümü
## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Azorlar ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Scilly Adaları

**Scilly Adaları**, küçük İngiliz takımadaları.

Land's End Burnu'nun 40 km açığında, Manş'ın girişiyle Bristol Kanalı arasında bulunan Scilly Adaları'nın nüfusu 2.400 kişidir. Başlıca adaları *Tresco*, *Sain Martin's*, *Saint Mary*, *Bryher*, *Saint Agnes*. İdare merkezi, *Hugh Town*dur (Saint Mary adasında).

Çok düzenli ve ılıman bir iklimin hüküm sürdüğü Scilly Adaları'nın Herodot'un sözünü ettiği *Kassiterides* adaları (kalay adaları) veya Romalı coğrafyacıların sözünü ettikleri *Sillinae* oldukları sanılır.
# Sphingidae

| Sphingidae |
| --- |
|  |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Animalia
 |
| Şube: | Arthropoda
 |
| Sınıf: | Insecta
 |
| Takım: | Lepidoptera
 |
| Üst familya: | Bombycoidea
 |
| Familya: | **Sphingidae** Latreille, 1802 |

 |

**Sphingidae**, Bombycoidea üstfamilyasına bağlı bir hayvan familyasıdır.

## Dış bağlantılar

* Birleşik Devletler'de Sphingidae
* Resimler
* Sphingidae1 Haziran 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* CATE-Sphingidae: a recently initiated project to produce a "one-stop shop" for Sphingidae taxonomy3 Ağustos 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* CSIRO: Australian Moths Online - Sphingidae
* Wikimedia Commons'ta **Sphingidae** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Sphingidae ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.

## Kaynakça
# Periyant

Çiçeğin kısımları
**Periant (Çiçek Örtü Yaprakları)**

Çiçeğin dış halkalarını oluşturan, genellikle renkli yapraklardır. Bazı çiçeklerde periant bulunmayabilir. Kaliks ve korolla farklılaşması olan çiçeklerde periyanttan söz edilir. Kaliks periantın dış halkalarını, korolla ise ikinci halkasını meydana getirir. Bazen de kaliks korolla farklılaşması yoktur. (monokotiledon bitkilerin çiçekleri gibi) Bu durumda çiçek örtü yaprakları perigon adını alır. Perigonun her bir yaprağı da tepal olarak adlandırılır.

Kaliks ve korollası olan çiçeklerde kaliksin her yaprağı sepal adını alır. Kaliksi meydana getiren sepaller normal yapraklara daha çok benzerler, yeşil renklidirler ve dolayısıyla fotosentez yaparlar. Sepaller serbest veya bileşik olabilirler. Sepaller serbestse korisepal, bileşikse gamosepal veya sinsepal olarak adlandırılırlar. Gamosepal bir kaliks tubulat (silindirik), rotat (tekerlek şeklinde), kampanulat (çan şeklinde), urselat (testi şeklinde), bilabiat (iki dudaklı) şekillerde olurlar. Sepaller bazen tüy veya diş şeklinde olurlar bu durumda çiçek asepal olarak adlandırılır. Bazen kaliksin dışında ikinci bir uzantı yer alır, bu kısım epikaliks olarak adlandırılır.

Periantın ikinci halkası olan korollanın her bir parçası petal adını alır. Petaller genellikle göz alıcı renklerde, sepallere göre daha basit iç yapıya sahiptirler. Petallerde, sepaller gibi serbest veya bileşik olabilirler. Sepal yerine petal gelerek aynı terimlerle ifade edilebilirler. (koripetal, sinpetal vb.) Bileşik petal şekilleri sepal şekillerine benzerler ve aynı terimlerle ifade edilirler. Korollanın önünde ikinci bir halka bulunursa bu parakorolla olarak adlandırılır. Korollası olmayan çiçekler apetal olarak adlandırılır.

Böceklerle tozlaşan bitkilerin çiçeklerinde periant daha büyük ve daha gösterişlidir. Bu yüzden böcekler için çekici olurlar. Bir kısmında nektaryumlar meydana gelir, bunlarda oluşan nektar (balözü) salgısını almak için böcekler çiçeğe gelirler, bazıları güzel kokuları ile, bazıları da gösterişli canlı renkleriyle böcekleri çekerler ve tozlaşmada etkili olurlar.

Perigon çiçeklerde tepaller ayrı veya bileşik durumlarda olurlar, bunlar içinde aynı terimler kullanılır, koritepal, gamotepal vb.

Çiçek örtü yapraklarının görevi içinde yer alan erkek ve dişi organları korumak ve böcekleri kendilerine çekerek tozlaşmayı sağlamaktır.

## Kaynakça

1. Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü, Tohumlu Biktiler Sistematiği Ders Notları,
Prof. Dr. Osman BEYAZOĞLU, TRABZON, 2007
2. Simson, M.G. Plant Systematics. Elsevier Academic Pres. Kaliforniya, 2006
3. Seçmen, Ö. ve Ark. Tohumlu Bitkiler Sistematiği. Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Kitapları Serisi, No.116, İzmir, 2000