Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Paleontoloji

|  |
| --- |
| **Zooloji**
 |
| **Zooloji Dalları** |
|
Akaroloji
Araknoloji
Entomoloji
Etoloji
Herpetoloji
İhtiyoloji
Mammaloji
Mirmekoloji
Nöroetoloji
Kuş bilimi
Paleozooloji
Paleontoloji
Protozooloji
Setoloji

 |
| **Zooloji Tarihi** |

**Paleontoloji**, **palaeontoloji** yahut **taşıl bilim**, fosilleri veri olarak kullanarak dünyada yaşamın tarihini inceleyen bilim dalıdır.

Yunanca palaios (eski), onto (varlık) ve logos (bilim) kelimelerinden türemiştir. Eski varlık bilimi olan paleontoloji; Stratigrafi, Sedimantoloji, Tarihsel jeoloji, Biyoloji, Ekoloji, Coğrafya, Klimatoloji ve Evrim ile yakın ilişkilidir.

Bir başka tanımlamayla, taşılların şekilleri ve yapıları, evrimsel kalıpları, birbirleriyle ve modern canlı türleriyle taksonomik ilişkileri, coğrafi dağılımı ve çevre ile ilişkisini inceler. İlk paleontoloji araştırmaları Leonardo da Vinci tarafından, Mısır'dan getirilmiş kireç taşında nummulitleri görmesiyle yapılmaya başlanmıştır. Da Vinci nummulitlerin bir organizma kalıntısı olduğunu anlamıştır.

Arkeolojiden farklı olarak taşıl bilimi, insan yapılarını ve salt insanlığı değil bir bütün olarak doğayı inceler.

## Özellikleri

Jeolojiden farklı olarak biyolojik sorular da sorduğu için jeolojiden farklı bir türdür. Taşılbiliminin amaçları, yüzyıllar boyunca, jeolojik zaman ölçeğinin gelişimi gibi jeolojik soruları yanıtlamaya odaklanmaktan, makroevrimsel süreçleri aydınlatmak gibi biyolojik soruları yanıtlamaya kadar çeşitlilik göstermiştir.

### Alt bölümler

Taşıl bilim zamanla gelişerek bazı alt bölümlere ayrılmıştır. Bu bölümler şunlardır:

Mikropaleontoloji: Ait oldukları gruba bakılmaksızın genel olarak mikroskobik taşılların incelenmesi

Paleobotanik: Taşıl bitkilerin incelenmesi; geleneksel olarak kara bitkilerine ek olarak fosil algler ve mantarların incelenmesini içerir.

Paleoekoloji: Hem fosiller hem de diğer yöntemlerle ortaya konan geçmişin ekolojisi ve ikliminin incelenmesi.

Omurgalı Paleontoloji: İlkel balıklardan memelilere kadar omurgalı fosillerinin incelenmesi.

Omurgasız Paleontoloji: Yumuşakçalar, ekinodermler ve diğerleri gibi omurgasız hayvan fosillerinin incelenmesi.

## Taşıl biliminin kaynakları

### Taşıllar

Taşıl biliminin başat kaynağı taşıllardır. Taşıllar, geçmişteki bir yaşam formunun bir izi, kalıntısı olarak nitelendirilebilir. Taşıllar, bitki, hayvan, mantar, bakteri ve tek hücreli canlıların yerlerini kayadaki kalıntılarına bıraktığı biçimlerdir.

## Ayrıca bakınız

* Paleontolojinin tarihi

## Kaynakça
# Dini gruplar tarafından evrimin reddi

*The Formation of Vegetable Mold via the Action of Worms* (1881) kitabının yayınlanması üzerine Charles Darwin'in evrim teorisinin parodisini yapan 1882 tarihli hicivli bir çizgi film
Evrimin inkârı, evrim teorisinin tümünün veya bir kısmının kabul edilmemesidir. Evrimin inkârı en çok köktendinci din çevrelerinde yaygındır. Evrim teorisinin en tartışmalı kısımları insanın evrimi ve makro evrimdir.
# Teistik evrim

**Teistik** evrim veya **Tanrı güdümlü evrim** olarak da bilinen **teistik evrim**, Tanrı hakkındaki dini öğretileri biyolojik evrim hakkındaki modern bilimsel anlayışla uyumlu gören görüşleri içeren genel bir terimdir. Teistik evrim kendi başına bilimsel bir teori değil, genel evrim biliminin -özel yaratılışçı görüşlerin aksine- dini inançlarla ilişkisine dair bir dizi görüşü ifade ediyor. Teist evrimciler, Dünya'nın yaşı, evrenin yaşı, Big Bang, Güneş Sistemi'nin kökeni, yaşamın kökeni ve evrim konularında bilimsel görüş birliğini kabul ederler.

Teistik evrim taraftarları, din ve bilim arasındaki ilişkiye dair çatışmacı tezi reddederek, genellikle evrimsel düşünceyi Tanrı inancıyla uyumlu hale getirmeye çalışırlar. Yaratılış hakkındaki dini öğretiler ile bilimsel evrim teorilerinin birbiriyle çelişmesi gerekmediğine inanırlar.

## Tanımlama

Francis Collins, teistik evrimi "evrimin gerçek olduğu, ancak Tanrı tarafından harekete geçirildiği" konumlaması olarak tanımlar ve düşünceyi "evrimin biyologların tanımladığı gibi, ancak Tanrı'nın yönlendirmesi altında gerçekleştiğini" kabul etmek olarak nitelendirir. O, teistik evrimin farklı versiyonlarının tipik olarak dayandığı altı genel önermeyi listeler. Bunlar şunları içerir:

1. Evrenin yaklaşık 13.8 milyar yıl önce ortaya çıkmasıyla ilgili hakim kozmolojik model;
2. İnce ayarlı evren;
3. Evrim ve doğal seleksiyon;
4. Evrim gerçekleştikten sonra özel bir doğaüstü müdahale söz konusu değildir;
5. İnsanlar bu evrimsel süreçlerin bir sonucudur; ve
6. Bütün bunlara rağmen insanlar eşsizdir. Ahlaki Yasa kaygısı (doğru ve yanlış bilgisi) ve tüm insan kültürleri arasında sürekli Tanrı arayışı evrimsel açıklamalara meydan okuyor ve ruhsal doğamıza işaret ediyor.

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Ulusal Bilim Eğitimi Merkezi'nin yönetici direktörü Eugenie Scott, bu terimi, yaratılış ve evrim hakkındaki genel inanç yelpazesinin, Tanrı'nın evrim yoluyla yarattığı teolojik görüşüne sahip olan kısmına atıfta bulunmak için kullanmıştır. Tanrı tarafından herhangi bir müdahalenin kapsamı hakkında geniş bir inanç yelpazesini kapsar, bazıları sürekli müdahale kavramını reddederken deizme yaklaşır.

Farklı türde evrimsel açıklamaların evrimleşmesi gibi, teistik evrimin de farklı türleri vardır. Yaratılışçılar Henry M. Morris ve John D. Morris, 1890'lardan 1920'lere kadar farklı konumları tanımlamak için kullanılan farklı terimleri sıraladılar: " *Orthogenesis "* (amaca yönelik evrim), *" nomogenesis "* (sabit yasaya göre evrim), *" ortaya çıkan evrim "*, *" yaratıcı evrim "* ve diğerleri.

Diğerleri, Yaratılış kitabındaki yaratılış hikâyesinin yalnızca mecazi olarak okunması gerektiğini savunuyor.

## Kaynakça
# Evrim teorisine itirazlar

Evrim karşıtı bir karikatür
**Evrime itirazlar**, 19. yüzyılda evrim düşüncesinin önem kazanmasıyla ortaya çıkmıştır. Charles Darwin'in 1859 senesinde yayımlanan Türlerin Kökeni adlı eserinde bahsetmiş olduğu başarılı nesillerin sonunda, yeni bir türün, halihazırdaki bir türden yavaşça farklılaşarak oluştuğu düşüncesi ki sonrasında bu duruma doğal seçilim adını verecektir, farklı teorileri olan birçok bilim insanı tarafından eleştirilmiştir ancak ilerleyen süreçte ezici çoğunluk tarafından bilim dünyasında kabul görmüştür.

Evrime ilk eleştiriler dinî kaynaklı olsa da modern anlamda önemli itirazlar evrenin bir Tanrı tarafından yaratılma düşüncesinin de evrim kadar bilimsel olduğunu savunan Yaratılışçılar (Creation Science), neo-yaratılışçılar ve Akıllı Tasarımcılar tarafından gelmiştir. Bahsi geçen görüşlerin evrim teorisine karşı düşünceleri dünya çapında önem kazanmıştir.
# Taktizm

**Taktizm** (Fransızca: *Tactisme*), bazı çevre etmenlerinin hayvanlarda bir yönelme davranışı ve bir hareket tepkisi yaratan çekim ya da itim olgusu. Taktizmler, prefenderumlu davranışlarda kendini gösterir. Olumlu ve olumsuz olarak kendini gösteren taktizmin yüksek sınıf hayvanlarda hatta insanlarda bile mevcut olduğu ileri sürülmüştür.

## Kaynakça
# Bilimsel yöntem

Doğa bilimlerinde, **bilimsel yöntem** yeni bir bilgi edinmek için kullanılan deneyci yaklaşıma sahip bir yöntemdir. Bilim insanları bu yöntemle, zaman içinde bilgilerin üst üste binmesiyle evrendeki olayların doğru ve güvenilir bir şekilde betimlemesini amaçlar. Yöntem, 17. yüzyıldan itibaren bilimin gelişmesini şekillendirmiştir.

Bilimsel yöntem, en basit haliyle aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

1. Evrendeki bir fenomenin gözlemlenmesi.
2. Bu fenomene dair, gözlemler ile tutarlı, ancak kesin olmayan, hipotez adında deneysel bir açıklama getirilmesi.
3. Hipotezin tahminlerde bulunmak için kullanılması.
4. Tahminlerin deneylerle veya ek gözlemlerle test edilmesi ve sonuçlar ışığında hipotezde gerekli değişikliklerin yapılması.
5. (3) ve (4) numaralı adımların hipotez ve deney arasında tutarsızlık kalmayana kadar tekrarlanması.

Tam tutarlılık sağlandığı zaman hipotez, gözlemlerin açıklanabilip yeni akıl yürütmelerin yapılabileceği bir kuram haline gelir. Böylelikle bir fenomen türünü açıklayan kolay anlaşılır ve tutarlı bir önermeler grubu oluşturulmuş olunur.

## Tarihçe

Bilim tarihinin önemli tartışmaları Dekart tarafından savunulan akılcılığı; Francis Bacon'un ortaya attığı ve Newton sayesinde tanınan tümevarımcılığı ve deneyciliği; ve 19. yüzyılın başında ortaya çıkan hipotetik tümdengelimciliği ilgilendirir.

"Bilimsel yöntem" terimi, bilimin kurumsal olarak geliştiği 19. yüzyılda yaygınlaşmıştır. Bu dönemde *bilimsel* ile *bilimsel olmayan* arasındaki ayrım belirginleşmiş, *bilim insanı* ve *sahte bilim* gibi diğer kavramlar da ortaya çıkmıştır. Baconculuğun popüler olduğu 1830'larda ve 1850'lerde, William Whewell, John Herschel, John Stuart Mill gibi natüralistler bilginin üretilmesiyle ilgili "tümevarım" ve "olgu" gibi kavramlar üzerine tartışmalar yürütüyorlardı. 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında, gözlemlenebilir dünyanın ötesinde bilimsel tezlerin ortaya çıkmasıyla gerçekçilik ve karşı-gerçekçilik üzerine tartışmalar yapıldı. Tartışmalar devam ediyor olsa da, "Bilimsel yöntem" terimi 20. yüzyılda popüler olarak sözlüklerde ve ders kitaplarında kullanılmaya başlanmıştır.

## Eleştiriler

Bilim felsefesinin önemli isimlerinden Paul Feyerabend, bilimsel yöntemin genelleştirilmesi ve tek geçerli yöntem olarak mutlaklaştırılma girişimini eleştirmekte, bunun kuramsal-felsefi olarak temellendirilemez pozitivist bir tutum olduğunu öne sürmektedir. *Yönteme Hayır* adlı ünlü kitabında bu şekilde mutlaklaştırılan bilimsel yöntem anlayışının yanlışlığını hem bilim tarihi içinden örneklerle göstermeye çalışmaktadır, hem de *gözlem*, *deney*, *önerme*, *hipotez*, *kuram* gibi terimlerin kendi eleştirisine uygun içerimlerini belirtmektedir. Feyerabend'in itirazı esas olarak bilimsel yöntemin tek ve mutlak bir yöntem olarak kabul edilmesi ve dayatılmasına yönelik olarak görünmektedir.

## Kaynakça
# Canlı

Deniz süngeri, çok hücreli canlılara çok basit bir örnektir.
**Canlı** ya da **organizma**, biyoloji ve ekolojide, yaşam fonksiyonlarını sürdürebilen, çevresine mümkün olduğunca uyum sağlayarak varlığını devam ettiren, basit yapı moleküllerinden ya da karmaşık organ sistemlerinden oluşan varlıkları tanımlamak için kullanılan bir kavramdır.

Canlılar; çevreye uyum sağlama, üreme ve kalıtım gibi ortak özelliklere sahip doğal varlıklar olup, yaşamın temel ögeleridir.

## Etimoloji

*Canlı* sözcüğü, Farsçadan Türkçeye geçmiş olan "can" kelimesinden türemiştir. "Can", yaşam anlamına gelir. Bu nedenle "canlı", yaşamı olan, yaşayan anlamında kullanılır. Organizma ise Yunanca kökenli olup araç veya düzenek anlamındaki ὄργανον (*organon*) sözcüğünden türetilmiştir.

## Canlıların sınıflandırılması

Evrende çok sayıda canlı bulunduğundan, bunların her birini tek tek incelemek mümkün değildir. Bu nedenle canlılar, belirli özelliklerine göre sınıflandırılır. Canlıların ortak ya da farklı özelliklerine göre yapılan bu gruplandırmaya taksonomi (sınıflandırma) ya da biyosistematik adı verilir. Bu sınıflandırmayı inceleyen bilim dalına ise sistematik (taksonomi) denir.

Canlılar temel olarak altı âlemde sınıflandırılır:

* Monera âlemi
* Arkeler âlemi
* Protista âlemi
* Fungi âlemi
* Bitkiler âlemi
* Hayvanlar âlemi

## Canlıların ortak özellikleri

Canlıların ortak bazı temel özellikleri şunlardır:

* Hücresel yapı
* Metabolizma
* Homeostazi (iç denge)
* Beslenme
* Solunum
* Boşaltım
* Dolaşım
* Büyüme ve gelişme
* Çoğalma (Üreme, replikasyon)
* Çevresel uyarılara tepki
* Adaptasyon
* Ölüm

Her canlıda bu özelliklerin tümü ya da bir kısmı gözlemlenebilir.

## Ayrıca bakınız

* Canlılarda beslenme
* Canlılarda çoğalma
* Adaptasyon
* Yaşam
* Üreme

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* BBC News 10 Eylül 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Yaşam Ağacı 21 Ağustos 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Takson

Hayvan Çeşitliliği
**Takson**, canlıların sınıflandırılmasında, âlemden alt türe kadar bir hiyerarşi içinde düzenlenmiş tüm birimlerin ortak adı.

Saka kuşu, kuşlar, kordalılar, denildiği zaman bir grup organizma kastedilir. Eğer böyle biyolojik bir grup, sınıflandırma kademelerinde biyolog tarafından ayırdedici karakterleri bakımından yeterince farklı görülürse o zaman organizma takson adını alır. Takson, belirli bir kategoriye girebilecek derecede ayırdedici farklılıklara sahip olan herhangi bir derecedeki (cins, tür, alt tür, vs.) taksonomik gruptur.

Taksonomi
| Kategori
 | Takson
 |
| --- | --- |
| Latince | Türkçe | Latince | Türkçe
 |
| Phylum | Şube | Chordata | Kordalılar
 |
| Classis | Sınıf | Aves | Kuşlar
 |
| Ordo | Takım | Passeriformes | Ötücü kuşlar
 |
| Familia | Familya | Fringillidae | İspinozgiller
 |
| Genus | Cins | *Carduelis* |  |
| Species | Tür | *Carduelis carduelis* | Saka kuşu
 |
| Subspecies | Alt tür | *Carduelis carduelis major* |  |

Taksonomik basamaklarda (kategori) yer alan taksonomik birimler (takson), tabloda gösterildiği gibi sıralanabilir. En üst kategorilerde yer alan taksonlar, daha aşağıdaki taksonları içine alır. Ayrıca, örnek olarak bir şubede bir veya birden fazla sınıf; bir sınıfta bir veya birden fazla takım olabilir. Aynı durum familya, cins ve türler için de geçerlidir.

## Dış bağlantılar

* Systematics - A Simple Introduction
* Biological Diversity and Classification
* Speciation, Phylogeny, and Taxonomy22 Kasım 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Soru: Two empires or three? (E. Mayr)20 Eylül 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Cevap: Default taxonomy: Ernst Mayr's view of the microbial world5 Eylül 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Üst âlem

Biyolojik sınıflandırma hiyerarşisinin sekiz ana taksonu. Aradaki küçük sınıflandırmalar gösterilmemektedir.
**Üst âlem** (Latince, superregnum; İngilizce, *superkingdom*, *domain* ya da *empire*), biyolojik bilimsel sınıflandırmadaki en üst seviye canlı gruplandırmasıdır: adından da belli olduğu üzere âlemden üst seviyede bulunur ve tüm biyolojik gruplamaların en kapsayıcı olanıdır. "Üst âlem" adı ya da Latince ve İngilizcedeki eş anlamlıları isteğe bağlı olarak seçilmiş adlardır ama düzenlemenin kendi, canlıların kalıtsal malzemeleri (genomları) arasındaki temel evrimsel farklara işaret eder.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| 2 üst âlem sistemi (Chatton, 1937)
 | 3 üst âlem sistemi (Woese ve ark., 1990)
 | 6 âlem sistemi (Woese ve ark., 1977)
 |
| --- | --- | --- |
| Prokaryota
 | Bacteria
 | Eubacteria
 |
| Archaea
 | Archaebacteria
 |
| Eukaryota
 | Eukarya
 | Protista - Protistler
 |
| Fungi - Mantarlar
 |
| Plantae - Bitkiler
 |
| Animalia - Hayvanlar
 |

 |
Bilim tarihi boyunca geliştirilmiş olan ve üst âlemleri temel alan iki canlı gruplama sistemi ile bu sistemlerin Carl Woese ve arkadaşlarınca 1977'de önerilmiş olup, günümüzde de kullanılan 6 âlemli sistem arasındaki denklik karşılaştırması soldaki tabloda sunulmuştur.
Günümüzde, bu gruplamaların temeli genetik dizi çözümlemelerinden elde edilen verilerdir ve yeni gruplama önerilerinin ortaya çıkması da olasıdır.

 |

## Kaynakça
# Augustin Pyramus de Candolle

| Augustin Pyramus de Candolle |
| --- |
| A. P. de Candolle |
| Doğum | 4 Şubat 1778 Cenevre |
| Ölüm | 9 Eylül 1841 (63 yaşında) Cenevre, İsviçre |
| Milliyet | Cenevreli, daha sonra İsviçreli (1815) |
| Ödüller | Kraliyet Madalyası (1833) |
|  |
| Kariyeri |
| Dalı | Botanik, Tarla tarımı, Bitki coğrafyası |
|  |
| İmza |
|  |

**Augustin Pyramus** (4 Şubat 1778, Cenevre - 9 Eylül 1841, Cenevre), İsviçreli botanikçidir.

## Kariyeri

Kariyerine, René Louiche Desfontaines'in onu bir herbaryuma önermesi ile başladı. Birkaç yıl içinde Candolle yen bir bitki sınıflandırma sistemi oluşturmaya başlamıştır. De Candolle'un birincil çalışma alanı botanik olmakla birlikte, fitocoğrafya, agronomi, paleontoloji, tıbbi botanik ve iktisadi botanik gibi alanlara da katkıda bulundu. Bitki bilim mahlası **DC.'**dir.

De Candolle, Charles Darwin'in doğal seleksiyon ilkesini etkileyen "Doğanın Savaşı" tezini öne sürdü Buna göre; birden fazla türün ortak bir evrimsel atada görünmeyen benzer özellikler geliştirebileceğini iddia ediyordu. Bitkilerle yaptığı çalışmalar sırasında, bitki yapraklarının sabit ışıkta 24 saate yakın bir döngü izlediğini fark etti ve biyolojik saatin varlığını önerdi. Pek çok bilim insanı de Candolle'ın bu tezinden şüphe duymuş olsa da, sonraki dönemlerde yapılan deneyler "iç biyolojik saatin" gerçekten var olduğunu gösterdi.

De Candolle'in neslinden gelenler onun bitki sınıflandırması konusundaki çalışmalarına devam ettiler. Alphonse de Candolle ve Casimir Pyrame de Candolle, Augustin Pyramus de Candolle'un başladığı bitki kataloğu *Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis'e* katkıda bulundular.

## İlk yılları

Augustin Pyramus, 4 Şubat 1778'de Cenevre Cumhuriyeti, Cenevre'de eski bir memur olan Augustin de Candolle ve eşi Louise Eléonore Brière'nin çocuğu olarak dünyaya geldi. Ailesinin soyu Provence, Fransa'dan 16. yüzyılın sonlarına doğru Cenevre'ye dini zulümlerden kaçmak için göç eden köklü bir aileden geliyor.

## Yayınlanmış eserleri

## Kaynakça

### Özel
# John Lindley

| John Lindley |
| --- |
| John Lindley |
| Doğum | 5 Şubat 1799(1799-02-05) Catton, İngiltere |
| Ölüm | 1 Kasım 1865 (66 yaşında) Turnham Green |
| Milliyet | İngiliz |
| Eğitim | Norwich School |
| Ödüller | Royal Medal (1857) |
|  |
| Kariyeri |
| Dalı | * Botanik
* Orkidoloji
 |
| Çalıştığı kurumlar | Royal Horticultural Society |
|  |
|  |

 **John Lindley** (5 Şubat 1799 - 1 Kasım 1865) İngiliz bitki bilimci ve orkidolog. Bitki bilim mahlası "Lindl."dir.

## Hayatı

İngiltere, Norwich yakınlarındaki Catton'da doğan John Lindley, George ve Mary Lindley'in dört çocuğundan biriydi. Baba George Lindley pomologdu ve ticari bir fidanlık bahçesi işletiyordu. Bu konuda hayli yetenekli ve bilgili olmasına rağmen, bu girişim karlı değildi ve Lindley ailesi maddi sıkıntılar yaşadı. John çocukluk yıllarında babasına yardım ederdi ve ayrıca Norfolk kırsalında yetişen kır çiçekleri toplardı. Lindley, Norwich School'da eğitim gördü. Üniversiteye gitmek istiyordu ama ailesin maddi durumu buna elverişli değildi. 1815 yılında Londralı bir tohum tüccarının Belçika temsilcisi oldu.

Bu sırada Lindley, botanikçi William Jackson Hooker ile tanıştı. Hooker hem kütüphanesini kullanmasına izin verdi hem de O'nu Joseph Banks ile tanıştırdı. Banks da, Lindley'e herbaryumunda asistan olarak çalışmasını teklif etti. 1819 yılında Rich.'in "*Analyze du* *fruit"* adlı eserini tercüme ederek ilk yayınını yaptı. 1820'de orijinal bir *Monographia Rosarum yayımladı* 30 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., bu eserde yeni türlerin açıklamaları ve kendisi tarafından yapılan çizimleri vardı. 1821'de *Monographia Digitalium* ve *Observations on Pomaceae'*yı yayımladı.

 John Lindley'nin Swan Nehri bitki örtüsünün çizimi
Zamanın önde gelen botanikçilerinden John Claudius Loudon ile “Bitki Ansiklopedisi”ni yazdı. Eser, yaklaşık on beş bin çiçekli bitki ve eğrelti otunu kapsıyordu.

1828 yılında, Londra Kraliyet Cemiyeti üyeliğine seçildi ve 1833 yılında Münih Üniversitesi'nden fahri doktora derecesi ile ödüllendirildi. Diğer ödüller Fransa, Amerika Birleşik Devletleri ve İsviçre'den geldi.

1829 yılında yeni kurulan Londra Üniversitesi'nde botanik profesörü olurken Royal Horticultural Society'daki görevine devam etti. Üniversiteye hiç gitmemiş olmasına rağmen oldukça iyi bir eğitmendi ve haftada altı saat ders veriyordu. Mevcut ders kitaplarından memnun olmadığı için öğrencileri için botanik ders kitabı yazdı.

Diğer botanikçiler tarafından büyük saygı gördü ve 200'den fazla türe " *lindleyi* ", " *lindleyana* ", " *lindleyanum* ", " *lindleyanus* ", " *lindleya* " ve " *lindleyoides* " epitetleri ile isimlendirilerek onurlandırıldı.

## Önemli eserleri

## Kaynakça

## Bibliyografya

## Dış bağlantılar

* Biodiversity Heritage Library'deki John Lindley eserleri 1 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Orchids.co: John Lindley'in orkideler üzerine çalışması 5 Aralık 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Palinoloji

**Palinoloji**, Botanik'in polen ve sporları araştıran alt bilim dalıdır. Palinoloji terimi ilk kez Hyde ve Williams tarafından 1944'te kullanılmıştır. Etimolojik olarak, Hyde ve Williams "palinoloji"yi, Yunanca "paluno" (serpmek) ve "pale" (toz) kelimelerinden türetmiştir.

Özellikle son yıllarda yapılan önemli araştırmalar ve bulgularla palinoloji çok gelişmiştir. Birçok alt dalının (adli palinoloji, polen fizyolojisi, polen morfolojisi vb.) çıkmasının yanı sıra, palinoloji tıbbi araştırmalar açısından da fazla ilerleme kaydetmiştir. Tıbbi açıdan kaydedilen gelişmenin en büyük nedeni polenlerin alerjik reaksiyonlar oluşturup neden olduğu hastalıklar (astım vs.) üzerine yapılan yeni araştırmalardır. Aynı zamanda, polenleri yiyecek olarak toplayan hayvanlar (bal arısı vb.) üzerinde yapılan araştırmalarda palinolojinin gelişmesinde ve yeni palinoloji alt dallarının oluşmasında büyük bir role sahiptir. Bunların dışında, palinoloji aynı zamanda fosilleşmiş polenleri de incelediğinden, jeoloji ile yakından ilgili yeni palinoloji alt dalları oluşmuştur.

## Alt dalları

Palinoloji dört alt dala ayrılmaktadır:

* Polen morfolojisi
* Polen fizyolojisi
* Polen kimyası
* Polen analizleri

Polen bilimi olan palinolojiden, coğrafya, arkeoloji, iklim değişimi, jeoloji, bal analizi ve tıp alanlarından yararlanılır. Kendi içinde stratigrafik (tabakabilimsel) palinoloji ve güncel palinoloji olarak ikiye ayrılır.

Güncel bitki spor ve polenlerini güncel palinoloji inceler. Kendi içinde, bal polenlerini inceleyen melissopalinoloji ve atmosfer polenlerini inceleyen aeropalinoloji olarak ikiye ayrılır. Tortul tabakalar ve kömür tabakaları içindeki polenleri ise stratigrafik palinoloji inceler. Bu çalışmalar jeolojide katmanların diziliminin anlaşılmasında, eski zamanların iklim ve bitki örtüsünün belirlenmesi ile petrol ve kömür aramalarında önemlidir.

## Uygulama alanları

Çeşitli bitki polenlerinin 500x büyütülmüş görüntüsü.
* Taksonomi
* Bal çalışmaları
* Evrim ve genetik çalışmaları
* Alerji çalışmaları
* Adli bilimler (Adli palinoloji)
* Eczacılık
* Vejetasyon tarihi araştırmaları
* İklim değişimi
* İnsanın tarihi evrelerinin araştırılması
* Korelasyon yöntemi ile tarihleme

## Paleocoğrafya

Polenlerin dayanıklı ve sert kabukları (exine) uzun yıllar bozulmadan kalmalarını sağlamaktadır. Bitki yaşamına uygun olmaya koşullarda bile milyonlarca yıl varlıklarını korurlar. Bir diğer özellikleri polenlerin şekillerinin bitkiye özgü olmasıdır. Polen ve sporlardan son zamanlara kadar sadece familyaları belirlene biliyorken günümüzde tür ve cinsi tespit edilmektedir. Hava akımları ile taşınan polenler göl, bataklık, toprak, buzullar, kömür, bal içinde birikmektedir. Bataklı ve göl tabanları hareketsiz oluşları ve havasız ortam nedeniyle araştırmalar açısından daha değerlidir. Haliçler, sığ denizler, deltalarda korunmuş polenlere rastlanılmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Polenler ve Palinoloji üzerine
* Arizona Üniversitesi - Palinoloji bilim dalı üzerine4 Nisan 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Polenler ve Alerji- Palinoloji bilim dalı üzerine bilgiler