Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Mançuca

| Mançuca |
| --- |
| Mançuca: ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ *manju gisun* |
| Ana dili olanlar | Mançurya (Jilin, Liaoning ve Heilongjiang bölgesi) |
| Konuşan sayısı | 20 (2007)  (*tarih gerekli*) |
| Dil ailesi | Tunguz dilleri
* Güney Tunguz dilleri
	+ Mançu grubu
		- **Mançuca**
 |
| Yazı sistemi | Mançu alfabesi |
| Dil kodları |
| ISO 639-1 | yok |
| ISO 639-2 | mnc |
| ISO 639-3 | mnc |
| ELP | Manchu |

**Mançuca,** (ᠮᠠᠨᠵᡠ
ᡤᡳᠰᡠᠨ *manju gisun*; Çince (basitleştirilmiş): 满语; Çince (geleneksel): 滿語; pinyin: *Mǎnyǔ*; Rusça: Маньчжурский язык, Japonca: 満洲語) Tunguz dillerinden Kuzey Çin'deki Mançurya'da konuşulan dil. Mançuların ana dili genelde Çincedir. Günümüzde Dünya üzerinde sadece 20 kişinin ana dili Mançucadır. Mançucanın kendine özgü bir alfabesi vardır. Mançuca bugün ölmek üzere olan dillerdendir.

Mançu sembolü
## Kaynakça
# Oroçence

| Oroçence |
| --- |
| Bölge | Çin: Heilongjiang, İç Moğolistan |
| Etnisite | Oroçenler |
| Dil ailesi | Tunguzca
* Kuzey Tunguz Dilleri
	+ **Oroçence**
 |
| Yazı sistemi | Latin |
| Dil kodları |
| ISO 639-3 | – |
| ELP | Oroqen |

**Oroçence**, daha çok Çin'in Heilongjiang ve İç Moğolistan'da Konuşulan bir Kuzey Tunguz dilidir.
# Oyratça

| Oyratça |
| --- |
| ᡆᡕᡅᠷᠠᡑ ᡘᡄᠯᡄᠨ *Oirad kelen*

|  |  |
| --- | --- |
| ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠬᠡᠯᠡᠨ ᠦ ᠣᠶᠢᠷᠠᠳ ᠠᠶᠠᠯᠭᠤ | *Mongγol kelen-ü Oyirad ayalγu* |

 |
| Ana dili olanlar | Moğolistan, Rusya, Çin, Kırgızistan |
| Bölge | Hovd, Uvs, Bayan Ölgii, Kalmukya, Sincan, Kansu, Çinghay |
| Etnisite | 638.272 - Oyrat |
| Konuşan sayısı | 368.000, etnik nüfusun %58'i  (2007–2010) |
| Dil ailesi | Moğol dilleri
* Orta Moğol dilleri
	+ **Oyratça**
 |
| Yazı sistemi | Todo (Çin: resmi değil), Kiril (Rusya: resmi) |
| Resmî durumu |
| Resmî dil | Kalmukya, Rusya; Çinghay'daki Haixi Moğol ve Tibet Özerk İli, Çin; Bayangolin Moğol Özerk İli ve Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki Bortala Moğol Özerk İli, Çin |
| Dil kodları |
| ISO 639-2 | xal |
| ISO 639-3 | Çeşitli: xal – Modern Oirat xwo – Written Oirat |
| Glottolog | `kalm1243` |
|  |

**Oyratça** (Todo: ᡆᡕᡅᠷᠠᡑ
ᡘᡄᠯᡄᠨ, *Oirad kelen*, Kalmukça: Өөрд, *Őrd*; Moğolca: Moğolca: Ойрад, *Oirad*) Moğol grubuna ait bir dil. Akademisyenlerin kimi Oyratça'yı ayrı bir dil olarak görürken kimisi de onu Moğolcanın bir lehçesi olarak görür. Oyratça'yı konuşanlar, Moğolistan'ın en batısı, Çin'in kuzeydoğusu ve Kalmukların yoğun olarak yaşadığı Hazar Denizi kıyısında yer alan Rusya'ya bağlı Kalmukya'ya kadar dağılmıştır.

## Kaynakça
# Sarı Uygurca

| Sarı Uygurca |
| --- |
| Batı Yugurca |
| **yoğïr lar, yoğïr śoz** |
| Ana dili olanlar | Çin |
| Bölge | Gansu |
| Etnisite | 7.000 Yugur (2007) |
| Konuşan sayısı | 4.600 civarında  (2007) |
| Dil ailesi | Türk
* Şaz Türkçesi
	+ Sibirya (Kuzeydoğu Türkçesi)
		- Güney Sibirya
			* Yenisey Türkçesi
				+ **Sarı Uygurca**
 |
| Yazı sistemi | Eski Uygur alfabesi (19. yüzyıla kadar) |
| Dil kodları |
| ISO 639-3 | ybe |
| ELP | Yellow Uyghur |

**Sarı Uygurca** ya da **Batı Yugurca** Çin'de Yugurlar (Sarı Uygurlar)'ın yoğun olarak yaşadığı Gansu eyaletinde 4.600 kişi tarafından anadili olarak konuşulan, Türk dillerinin Sibirya öbeğine ait bir dil.

Çinde resmî olarak tanınmış 55 azınlık gruptan biri olan Yugurların toplam sayısı 13.719 kişi olarak açıklanmıştır. Yugurlar kendi aralarında da Yugurcanın farklı şivelerini konuşurlar. Batı Yugurca Türk Dilleri'ne mensupken Doğu Yugurca Moğol dillerine mensuptur. Yugurların üçte biri Batı Yugurca, üçte biri Doğu Yugurca, kalan kısmı ise sadece Çince konuşmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Çin Hak Cumhuriyeti Resmî Hükûmet Sitesi14 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Hezhou dili

| Hezhou dili |
| --- |
| Ana dili olanlar | Çin |
| Bölge | Kansu Eyaleti - Linxia Hui Özerk İli (tarihî Hezhou İli'nin kapsamına giren alanlar) |
| Dil ailesi | Uygurcanın temelinden oluşmuş kreol dili veya Uygurca ile Mandarin temellerinden oluşmuş karma dil |
| Dil kodları |
| ISO 639-3 | – |
| Glottolog | `hezh1244` |

**Hezhou dili** (Çince (basitleştirilmiş): 河州话; Çince (geleneksel): 河州話; pinyin: *Hézhōuhuà*) Çin'in Kansu eyaletinde konuşulan kreolleşmiş karma dildir. Yüzyıllardır Linxia (eski ismiyle "Hezhou") İli'nin lingua franca'sı olarak işlev göstermiştir. Uygurca ve belki de Salarcanın temellerinden oluşmuştur. Mandarin Çincesiyle yeniden sözcükleşme süreci geçirmiştir; yani sözcüklerin neredeyse tümü Çince kökenlidir. Buna rağmen, dilbilgisi açısından Türk dili özelliklerine sahiptir: Hezhou dilinde altı farklı isim hâli, eklemeli morfoloji ve özne-nesne-fiil cümle yapısı mevcuttur. Hezhou dilinde hem Türkçe hem de Çince kökenli son ekleri kullanılmaktadır; Çince kökenli olanlar özgün işlevlerini kaybetmişlerdir ve Çince anlambilimiyle ilişkilerinden yoksun sayılırlar. Fonolojisi Çinceye çok benzer: Hezhou dilinde üç farklı ton mevcuttur, fakat Hezhou dilindeki ton değişimi Çinceninkinden farklı şekilde çalışır. Han, Hui, Donşian ile Bao'an etnik gruplarında Hezhou dilini konuşanların arasında etnik gruba göre ton kullanımında farklılıklar gözlemlenmiştir, fakat Hezhou dilini anadil olarak konuşanlarda bu farklılıkların ortaya çıktığı yönünde belirtiler yoktur.

Bir zamanlar Hezhou dilinin büyük oranda Türk etkisi görmüş ve tonlama sistemini gitgide kaybetmekte olan bir Çin dili olarak görülürdü; günümüzde Hezhou dilinin aslında bunun tam tersi olduğu ve ton sisteminin kaybolmaktan çok daha fazla gelişmekte olduğu düşünülmektedir.

## Konuyla ilgili yayınlar

* "临夏方言" [Linxia Lehçesi]. *Baidu Baike* (Çince). 18 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2020.

## Dipnot

## Kaynakça
# Kök Monçakça

| Qoqmončaq |
| --- |
| Ana dili olanlar | Çin |
| Konuşan sayısı | (200 atıf 1995) |
| Dil ailesi | Kazakça, Soyonca ve Moğolca karışımı bir dil
* **Qoqmončaq**
 |
| Dil kodları |
| ISO 639-1 | yok |
| ISO 639-3 | – |

**Kök Monçakça**, Çin Halk Cumhuriyeti'nin Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yaklaşık 200 kişi tarafından konuşulan Kazakça, Moğolca ve Solonca'ya dayanan karma bir dildir.

## Kaynakça
# Ba-Şu Çincesi

| Ba-Shu Chinese |
| --- |
| 巴蜀語 |
| Ana dili olanlar | Çin |
| Bölge | Sichuan and Chongqing |
| Ölü dil | Extinct during the Ming dynasty. Some features are preserved in Sichuanese Mandarin, especially Minjiang dialect. |
| Dil ailesi | Çin-Tibet
* **Ba-Shu Chinese**
 |
| Diyalektler | Sinitic ? |
| Dil kodları |
| ISO 639-3 | none |

**Ba-Shu Çincesi**, eski Sichuan ve Chongqing, Çin'de konuşulan soyu tükenmiş bir Sinit dilidir. Bu dil ilk kez Batı Han Hanedanlığı (206 BC - 8 CE) sırasında onaylanmış ve Eski Çinlilerden veya Erken Orta Çinlilerin ilk bölünmelerinden birini temsil etmektedir. Ming hanedanında, Çin'in diğer bölgelerindeki insanlar tarafından yerleşimden sonra Güneybatı Mandarin'in yerini aldığı zaman tükenmiştir..Şablon:How

Ba-Shu Çinlinin sesbilimsel yönleri Sichuan Mandarin'in Minjiang lehçesinde korunmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Shu Han
* Ba
* Shu

## Kaynakça
# Cücence

| Cücence |
| --- |
| Bölge | Kuzey Çin ve Moğolistan |
| Etnisite | Cücenler |
| Ölü dil | 6. yüzyıl |
| Dil ailesi | Sınıflandırılmamış, büyük olasılıkla Moğol Dillerinden
* **Cücence**
 |
| Dil kodları |
| ISO 639-3 | – |

**Cücence**, Cücenler tarafından 4. yüzyıl ile 6. yüzyıl arasında konuşulmuş olan ölü bir dilidir.

## Morfoloji

Cücence'de hece arasına gelen "-tu-" eki dişil isim türetmektedir. Örneğin Qatun (Han'ın eşi).

## Söz Varlığı

Cücence'de büyük oranda Eski Türkçe alıntı kelime mevcuttur.

Cücence kelimeler:

* küskü: fare
* ud: öküz
* luu: ejderha <Orta Çince luŋ
* yund: at <Eski Türkçe yunt
* laγzın: domuz
* qaγan: kral
* qaγatun: kraliçe
* qan: han
* qatun: hanın eşi
* aq: dışkı
* and: ant <Eski Türkçe ant
* beg: bey <Eski Türkçe beg
* bitig: yazı <Eski Türkçe bitig
* bod: boy, millet <Eski Türkçe bod
* drö: yasa
* küjü: güç <Eski Türkçe küç
* ordu: ordugah <Eski Türkçe ordu
* tal-: yağmalamak <Moğolca tala-
* törö-: türemek
* türüg: Türk

## Kaynakça
# Hıtay dili

| Hıtay dili |
| --- |
| Bölge | Çin, Moğolistan |
| Dil ailesi | Moğol?
* **Hıtay dili**
 |
| Yazı sistemi | Hıtay yazısı |
| Dil kodları |
| ISO 639-3 | zkt |

**Hıtay dili** veya **Liao**, bir zamanlar Hıtaylar tarafından konuşulan ve günümüzde ölü olan bir dildir. Dil, Liao Hanedanı ve Karahıtaylar'ın resmi diliydi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* New Developments of the Studies on Khitai Language and Khitai Scripts3 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Siyenpice

| Siyenpice |
| --- |
| Ana dili olanlar | Siyenpiler |
| Ölü dil | 7. Yüzyıl ortasında |
| Dil ailesi |  |
| Dil kodları |
| ISO 639-3 | – |

**Siyenpi dili**, Siyenpiler devletinde konuşulmuş olan ölü bir dildir.
# Tabgaçça

| Tabgaçça |
| --- |
| Bölge | Kuzey Çin ve Moğolistan |
| Etnisite | Tabgaçlar |
| Dil ailesi | Moğol dilleri ya da Türk dilleri
* Ogur öbeği ?
	+ **Tabgaçça**
 |
| Dil kodları |
| ISO 639-3 | – |

**Tabgaçça**, Tabgaçlar tarafından konuşulmuş olan ölü bir dildir. Tabgaççanın kökeninin Türk mü yoksa Moğol mu olduğu tartışmaları günümüzde hâlâ sürmekte olup kesin bir sonuca varılamamıştır. Fakat dilin içeriğiyle ilgili bazı veriler günümüze ulaşmıştır.

## Morfoloji

Tabgaççadaki bazı ekler ve görevleri:

* -A(y) ~ \*ʁa(y) ‘fiilimsi eki’
* -Al ~ \*-l ‘fiilden isim yapım eki’
* -čɪ ~ \*\*-či ‘iş/meslek bildiren ek’ <Türk dilleri'ndeki "-.çı" ekiyle eş kökenlidir.
* -mɔr/-mʊr (萬) ‘fiilden isim yapım eki’ <Eski Türkçe "-mur/mür" ekiyle eş kökenlidir.
* -n ‘çoğul eki’

## Kaynakça
# Tuyuhunca

| Tuyuhunca |
| --- |
| Ana dili olanlar | Tuyuhun |
| Etnisite | Tartışmalı |
| Dil ailesi | Moğol dilleri
 |
| Dil kodları |
| ISO 639-3 | – |

**Tuyuhunca** veya **Tuyuhun dili** Tuyuhun devletinde konuşulmuş olan ölü bir dildir.
# Yeongnam

| Yeongnam 영남 |
| --- |
| Bölge |
|  Yeongnam'ın Güney Kore'deki konumu |
| Ülke |  Güney Kore |
| Zaman dilimi | UTC+09.00 (KST) |

**Yeongnam** (Korece: 영남, 嶺南), Kore'nin bölgelerinden biridir. Eski Gyeongsang ili ile aynı sınırlara denk gelmekte olup günümüzde terim, Güney Kore'nin Busan, Daegu ve Ulsan kentleri ile ile Kuzey Gyeongsang ve Güney Gyeongsang illerini ifade eder. Bu isim genellikle bölgede yaşayan insanları ifade etmek için kullanılır.

## Kaynakça
# UTC+09.00

| UTC+09.00 |
| --- |
| Zaman dilimi |
| Zaman diliminin vurgulandığı dünya haritası |
| UTC farkı |
| UTC | UTC+09.00 |
| Şu anki saat |
| 12 Haziran 2026, 15:32 UTC+09.00 [temizle] |
| Merkez meridyeni |
| 135° D |
| Tarih-saat grubu |
| I |

   Güney Yarımküre (Yaz) / Kuzey Yarımküre (Kış)   Denizler   Kuzey Yarımküre (Yaz) / Güney Yarımküre (Kış)   Standart zaman (tüm yıl boyunca)
**UTC+09:00**, UTC'den (Eşgüdümlü Evrensel Zaman) 9 saat ileri zaman dilimi.

## Standart Zaman (tüm yıl boyunca)

* Rusya
	+ İrkutsk Oblastı
	+ Buryatya
* Japonya
* Güney Kore
* Palau
* Endonezya
	+ Maluku
	+ Kuzey Maluku
	+ Papua
	+ Batı Papua
* Doğu Timor

## Kaynakça
# Renault Korea

Renault Korea Co., Ltd.|  |
| Eski ad(lar) | * Samsung Motors, Inc.
* Renault Samsung Motors Co., Ltd.
* Renault Korea Motors Co., Ltd.
 |
| Tip | Alt şirket |
| Endüstri | Otomotiv |
| Kuruluş | 1995) (1995) |
| Genel merkezi | Busan, Güney Kore |
| Önemli kişiler | Stéphane Deblaise (CEO) |
| Ürün | Otomobiller |
| Üretim | 168.622 (2022) |
| Gelir |  ₩4.861,96 milyar (2022) |
| Büyüme |  ₩184,79 milyar (2022) |
| Toplam varlık |  ₩2.375,51 milyar (2022) |
| Öz sermaye |  ₩1.552,87 milyar (2022) |
| Yönetilen varlık(lar) | * Renault (52.9%)
* Geely Auto (34%)
* Samsung Card (13.1%)
 |
| Sahibi | Renault Group |
| Çalışan sayısı | 3638 (Aralık 2022) |
| Web sitesi | renault.co.kr |

**Renault Korea Co., Ltd.** (Korece: 르노코리아) merkezi montaj tesisinin de bulunduğu Busan'da ve ayrıca Seul (yönetim), Giheung (araştırma ve geliştirme) ve Daegu'da (araç test) ek tesisleri olan Güney Koreli bir otomobil üreticisidir.

Şirket ilk olarak 1994 yılında **Samsung Motors** adıyla, Nissan'ın teknik desteğiyle chaebol Samsung tarafından kurulmuştur. Güney Kore'nin Doğu Asya mali krizinden etkilenmesinden hemen önce, 1998 yılında otomobil satışına başlamıştır. 2000 yılında Fransız otomobil üreticisi Renault'nun alt şirketi haline geldi ve adı **Renault Samsung Motors** olarak değiştirildi, Samsung ise azınlık hissesini korudu. 2022'ye gelince isim olarak **Renault Korea Motors**'u benimsedi. Aralık 2022'de Geely, Renault ile yapılan daha geniş kapsamlı ortaklık anlaşmasının bir parçası olarak sermaye artırımı yoluyla şirkette azınlık hissesine sahip oldu, ancak şirket halen Renault'nun konsolide bir iştiraki konumunda. Nisan 2024'te şirket bugünkü adını aldı.

## Modelleri

### Güncel modeller

(Mayıs 2025 (2025-05) itibarıyla) model yelpazesi aşağıdaki araçlardan oluşmaktadır:

* Arkana
* Grand Koleos (Geely Xingyue L temel alınmıştır; ihracat pazarlarında Koleos olarak markalanmıştır)
* QM6 (ikinci nesil Renault Koleos'u temel alan şirketin ikinci crossover'ı)
* Scenic

* Renault Arkana
* Renault Grand Koleos
* Renault QM6
* Renault Scenic

### Eski modeller

Bu, daha önce şirket tarafından pazarlanan araçların bir listesidir:

* Captur
* Clio
* Master
* QM3
* QM5 (birinci nesil Renault Koleos'u temel alan şirketin ilk crossover'ı)
* SM3
* SM3 Z.E. (Renault Fluence Z.E. temelli elektrikli küçük aile otomobili)
* SM5
* SM6 (Renault Talisman temelli büyük aile otomobili)
* SM7
* Twizy
* XM3
* Zoe

* Renault Captur
* Renault Clio
* Renault Master
* Renault Samsung QM3
* Renault Samsung QM5
* Renault Samsung SM3
* Renault Samsung SM3 Z.E.
* Renault Samsung SM5
* Renault SM6
* Renault Samsung SM7
* Renault Twizy
* Renault XM3
* Renault Zoe

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Renault Samsung Motors26 Mayıs 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* RSM Club
* Club SM5
* Club SM322 Eylül 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* SM7 Club24 Ağustos 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Renault Samsung Motors Chile13 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Air Busan

Air Busan
에어부산|  |
|

| IATA
 | ICAO
 | Çağrı Kodu
 |
| --- | --- | --- |
| BX
 | ABL
 | AIR BUSAN
 |

 |
| Kuruluş | Ağustos 2007 |
| Hubları | Gimhae Uluslararası Havalimanı |
| Uçak filosu | 25 |
| Uçuş noktaları | 24 |
| Ana şirket | Asiana Airlines |
| Ticari işletme merkezi | Busan, Güney Kore |
| Önemli kişiler | TaeKeun Han (CEO) |
| Websitesi | www.airbusan.com |
| Vikiveri öğesi |

Air Busan Boeing 737-400
**Air Busan Co., Ltd.** (Korece: 에어부산 *E-eo Busan*), Güney Kore merkezli bir düşük bütçeli havayolu şirketidir. Şirket, Ağustos 2007 tarihinde Busan International Airlines Company adıyla kurulmuş olup Asiana Airlines'ın yan kuruluşudur. Merkezi Busan'ın Busanjin semtinde yer almaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Air Busan ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Resmî site
# Kore Borsası

| Kore Borsası
 |
| --- |
| 한국거래소 |
| Tür |  Menkul kıymetler borsası |
| Yer |  Busan, Güney Kore |
| Kuruluş | 27 Ocak 2005 |
| Sahibi | Hellenic Exchanges S.A. |
| Önemli yetkililer | Jiwon Jung (Başkan ve CEO) |
| Para birimi | Güney Kore wonu |
| İşlemdeki şirket | 2030 (2015) |
| Endeksler | KOSPI KOSDAQ KRX 100 |
| Websitesi | krx.co.kr |

**Kore Borsası** (Korece: 한국거래소; İngilizce: Korea Exchange (KRX)), Güney Kore'nin ana menkul kıymetler borsasıdır. 2005 yılında Kore Menkul Kıymetler Borsası, Kore Vadeli İşlem Borsası ve KOSDAQ'ın birleştirilmesiyle kurulmuştur. Merkezi Busan'da yer almakta olup Seul'de nakit piyasası ve pazar gözetimi bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmî site
# Busan Metrosu

Busan metrosu| Metro logosu |
| Busan metrosu istasyonu |
| Genel |
| Yerel adı | 부산 도시철도 |
| Hizmet alanı | Busan, Güney Kore |
| Taşıma türü | Metro |
| Hat sayısı | 6 |
| İstasyon sayısı | 148 |
| Günlük yolcu sayısı | 890,108 (2014) |
| Web sitesi | www.humetro.busan.kr www.bngmetro.co.kr |
| Hizmet |
| Hizmete giriş | 19 Temmuz 1985 |
| İşletmeci(ler) | Busan Transportation Corporation B&G Metro |
| Teknik |
| Sistem uzunluğu | 133.4 km |
| Hat açıklığı | 1.435 mm |
|

| Busan metrosu haritası |
| --- |
|  |

 |

**Busan metrosu** (Korece: 부산 도시철도, 釜山 都市鐵道 *Busan dosicheoldo*), Güney Kore'nin Busan kentinde bulunan bir metro ağıdır. Busan metrosu 19 Temmuz 1985 tarihinde açılmış olup ülkenin ikinci metro ağıdır. Sistem 133.4 km uzunlukta olup altı hat ve 148 istasyona sahiptir.

## Hatlar

| Hat
 | Güzergâh
 | Açılış
 | Uzunluk (km)
 | İstasyon sayısı
 | İşletmeci
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 1호선
 | Sinpyeong - Nopo
 | 1985
 | 32.5
 | 34
 | Busan Transportation Corporation
 |
|  | 2호선
 | Jangsan - Yangsan
 | 1999
 | 46.0
 | 43
 |
|  | 3호선
 | Suyeong - Daejeo
 | 2005
 | 18.3
 | 17
 |
|  | 4호선
 | Minam - Anpyeong
 | 2011
 | 12.7
 | 14
 |
|  | 부산-김해 경전철
 | Sasang - Kaya Üniversitesi
 | 2011
 | 23.9
 | 21
 | B&G Metro
 |
|  | 동해선
 | Bujeong - Ilgwang
 | 2015
 | 28.0
 | 14
 | Korail
 |

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Busan Metrosu ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Busan Transportation Corporation 7 Ocak 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* M&G Metro Corporation
# Gimhae

| Gimhae 김해시 |
| --- |
| Özel statülü şehir |
|  |
|  Bayrak
 |
| GimhaeGimhae'nin Güney Kore'deki konumu |
| Ülke |  Güney Kore |
| Bölge | Yeongnam |
| İl | Güney Gyeongsang |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 463.26 km² |
| Nüfus (2012) |
|  • Toplam | 513.260 |
|  • Yoğunluk | 1108/km² |
| Zaman dilimi | UTC+09.00 (KST) |
| **Resmî site** www.gimhae.go.kr |

**Gimhae** (Korece: 김해시, 金海市; *Gimhae-si*), Güney Kore'nin Güney Gyeongsang ilinde bulunan bir şehirdir. Yüzölçümü 463,26 km² olan şehrin nüfusu Kasım 2012 tarihi itibarı ile 513.260'tır.

## Kardeş şehirler

* Ayodhya, Hindistan
* Wuxi, Çin
* Munakata, Japonya
* Salem, ABD
* Namhae, Güney Kore
* Çorum, Türkiye

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Gimhae ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Resmî site (Korece)
# Şimonoseki

| Şimonoseki 下関市 |
| --- |
| Çekirdek şehir |
| Şimonoseki şehri |
|  |
|  Bayrak Arma
 |
|  Şimonoseki'nin Yamaguchi prefektörlüğündeki konumu. |
| ŞimonosekiŞimonoseki'nin Japonya'daki konumu |
| Ülke |  Japonya |
| Bölge | Chūgoku |
| Prefektörlük | Yamaguchi |
| İdare |
|  • Belediye başkanı | Tomoaki Nakao |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 716,14 km² |
| Nüfus (2010) |
|  • Toplam | 280.386 |
|  • Yoğunluk | oto/km² |
| Zaman dilimi | UTC+09.00 (JST) |
| **Resmî site** www.city.shimonoseki.yamaguchi.jp |

**Şimonoseki** (Japonca: 下関市 *Shimonoseki-shi*), Japonya'nın Yamaguchi prefektörlüğünde bulunan bir şehridir. Şehir, Honshū ile Kyūshū adaları arasındaki Kanmon Boğazı kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 716.14 km² olan şehrin nüfusu 1 Ekim 2010 tarihi itibarı ile 280,386 olup Yamaguchi'nin en büyük şehridr.

Şehrin sembolleri kâfur ağacı ile *crinum asiaticum* çiçeğidir.

## İklim

|  **Shimonoseki iklimi**  |
| --- |
| Aylar
 | Oca
 | Şub
 | Mar
 | Nis
 | May
 | Haz
 | Tem
 | Ağu
 | Eyl
 | Eki
 | Kas
 | Ara
 | Yıl
 |
| Ortalama en yüksek sıcaklık (°C)
 | 8,5
 | 9,0
 | 12,3
 | 17,4
 | 21,5
 | 24,7
 | 28,8
 | 30,3
 | 26,8
 | 21,8
 | 16,6
 | 11,4
 | 19,11
 |
| Ortalama sıcaklık (°C)
 | 5,8
 | 6,0
 | 8,9
 | 13,7
 | 17,8
 | 21,3
 | 25,6
 | 27,0
 | 23,5
 | 18,3
 | 13,3
 | 8,5
 | 15,8
 |
| Ortalama en düşük sıcaklık (°C)
 | 3,4
 | 3,5
 | 5,9
 | 10,6
 | 14,8
 | 18,7
 | 23,3
 | 24,6
 | 20,8
 | 15,4
 | 10,5
 | 5,9
 | 13,1
 |
| Ortalama yağış (mm)
 | 73,5
 | 76,8
 | 108,5
 | 158,4
 | 161,3
 | 278,5
 | 264,2
 | 126,8
 | 179,7
 | 95,1
 | 78,7
 | 58,2
 | 1.659,7
 |
| *Kaynak: Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi* |

## Ekonomi

Balıkçılık ve deniz ürünleri (özellikle kirpi balığı, denizkestanesi, balina)

### Turizm

* Kaikyokan Akvaryumu
* Akama Tapınağı
* Kaikyo Messe kulesi
* Şimonoseki Sanat Müzesi
* Kozanji Tapınağı
* Hinoyama Türk Lale Bahçesi
* Karato Balık Hali

## Kardeş şehirler

Şimonoseki'nin aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir anlaşması bulunmaktadır.

* Santos, Brezilya (1971'den beri)
* İstanbul, Türkiye (1972'den beri)
* Busan, Güney Kore (1976'dan beri)
* Qingdao, Çin (1979'dan beri)
* Cidde, Suudi Arabistan (1995'ten beri)
* Pittsburg, ABD (1998'den beri)
* Kikugawa, Japonya

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Şimonoseki ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Resmî site
*

Vikigezgin'de Shimonoseki ile ilgili gezi rehberi bulunmaktadır.
# Tijuana

| Tijuana |
| --- |
|  |
|  Bayrak Arma
 |
| Ülke | Meksika |
| Eyalet | Baja California |
| İdare |
|  • Yönetici | Jorge Astiazaran Orci |
| Rakım | 31 m |
| Nüfus (2014) |
|  • Yoğunluk | oto/km² |
|  • Metropol | 1,696,430 |
| Zaman dilimi | UTC-08.00 (CST) |
|  • Yaz (YSU) | UTC-07.00 (CDT) |
| **Resmî site** www.tijuana.gob.mx |

**Tijuana** (okunuşu "Tihuwana"), Meksika'nın kuzeybatısınıda Baja California eyâletinde bir şehir. 2014 yılı itibarıyla tahmini 1.896.430 kişilik nüfusa sahiptir. Şehir özellikle ABD'den gelen turistler için önemli bir turizm merkezidir.

Tijuana direkt ABD sınırında olup, sınır kontrol noktası San Ysidro'dan yıllık 50 milyon insan ve 14 milyon araç geçiş yapar. Sınır ötesi çalışanlar dolayısıyla özellikle ABD istikametindeki sınır geçişlerinde yoğunluk yaşanır.

 Tijuana (sağ) ile San Diego (sol) arasındaki sınır.
## Kaynakça
# Ho Chi Minh Kenti

| Ho Chi Minh |
| --- |
| Şehir |
|  |
| Ülke |  Vietnam |
| Bölge | Güneydoğu |
| Kuruluş | 1698 |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 2.061.2 km² |
| Rakım | 19 m |
| Nüfus (2023) |
|  • Toplam | 9.320,866 |
|  • Yoğunluk | 4.375/km² |
| Zaman dilimi | UTC+08.00 (VS) |
| **Resmî site** hochiminhcity.gov.vn |

**Ho Chi Minh** ya da eski adıyla **Saygon**, Vietnam'ın en kalabalık belediyesi olan Ho Chi Minh, 2025 yılında 14 milyondan fazla nüfusa sahipti. Coğrafyası nehirler ve kanallarla şekillenmiştir; bunların en büyüğü Saygon Nehri'dir. Vietnam'ın en büyük finans merkezi olan Ho Chi Minh, tüm Vietnam illeri ve belediyeleri arasında en büyük gayri safi bölgesel hasılaya sahiptir ve ülkenin toplam GSYİH'sının yaklaşık dörtte birini oluşturmaktadır. Vietnam'ın en işlek uluslararası ulaşım merkezidir; Tansan Nhất Uluslararası Havalimanı, Vietnam'a gelen tüm uluslararası yolcuların neredeyse yarısını oluştururken, Saygon Limanı da Güneydoğu Asya'nın en işlek konteyner limanları arasındadır. Ho Chi Minh, Bağımsızlık Sarayı, Bitexco Finans Kulesi, Landmark 81 Kulesi, Savaş Kalıntıları Müzesi ve Bến Thành Pazarı gibi tarihi ve modern simge yapılarına sahiptir. Bölge, Phạm Ngũ Lão Mahallesi ve Bùi Viện Caddesi de dahil olmak üzere, dar sokakları ve gece hayatıyla ünlüdür.

Bölge başlangıçta Kamboçya yönetiminin bir parçasıydı, ancak Đại Việt'in Nam tiến yayılmacı politikası nedeniyle 1698'de Vietnamlı Nguyễn beylerinin kontrolüne geçti. 1802'de Nguyễn hanedanlığının kurulmasından önceki son yıllarında Nguyễn beylerinin başkenti olarak hizmet verdi. 1859'daki Cochinchina seferi sırasında Saygon Kalesi'nin düşmesinden sonra, 1862'den 1949'a kadar Fransız Cochinchinası'nın başkenti oldu. Ayrıca 1887'den 1902'ye ve tekrar 1945'ten 1954'teki sona ermesine kadar Fransız Çinhindi'nin başkentiydi. Fransa, Vietnam'ın bağımsızlığını ve birliğini tanıdıktan sonra, 1949'dan 1955'e kadar Vietnam Devleti'nin başkenti oldu. 1954'teki bölünmenin ardından, Kuzey Vietnam tarafından ele geçirilip 1976'da birleşik bir komünist devlete dönüşene kadar Güney Vietnam'ın başkenti oldu. Şehir daha sonra Kuzey Vietnam lideri Ho Chi Minh'in adıyla yeniden adlandırıldı, ancak Saygon gayri resmi olarak kullanılmaya devam ediyor ve resmi adı olmuştur. 2025'ten beri şehrin idari merkezi. 2025'te Bình Dương ve Bà Rịa–Vũng Tàu illeri Ho Chi Minh Şehri'ne birleştirilerek, iki eski ilin sanayi kasabaları ve kıyı şehirlerini de miras alarak bir mega kent haline geldi.

## İdari bölümler

Ho Chi Minh Kenti, 113 semt (eski il şehirleri Bà Rịa, Bến Cát, Dĩ An, Phú Mỹ, Tân Uyên, Thủ Dầu Một, Thủ Đức ve Vũng Tàu da dahil olmak üzere), 54 kırsal belediye ve bir özel idari bölge (Côn Đảo) olmak üzere 169 belediyeye ayrılmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmi web sitesi 8 Temmuz 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.