# İslam İşbirliği Teşkilatı

| İslam İşbirliği Teşkilatı
* Arapça: منظمة التعاون الإسلامي (Arapça)
* İngilizce: Organisation of Islamic Cooperation (İngilizce)
* Fransızca: Organisation de la coopération Islamique (Fransızca)
 |
| --- |
|  |
|    Üye ülkeler  Gözlemci ülkeler |
| Kuruluş | 21 Ağustos 1969) (1969-08-21) |
| Merkez |  Cidde, Suudi Arabistan |
| Üyeler | Birliğe üye ülkeler |
| Resmî diller | Arapça, İngilizce, Fransızca |
| Genel sekreter |  Hüseyin İbrahim Taha |
| Resmî site | oic-oci.org |
| Eski adı | İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) |

**İslam İşbirliği Teşkilatı** (**İİT**), (Arapça: *منظمة المؤتمر الإسلامي*, İngilizce: *The Organisation of Islamic Cooperation*, **OIC**, Fransızca: *Organisation de la Coopération Islamique,* **OCI**) Eylül 1969 tarihinde Fas'ın başkenti Rabat'ta toplanıp İslam ülkelerini çatısı altında toplamak üzere İslam Konferansı Teşkilatı adıyla kurulan 57 üyeye sahip, uluslararası hukuk tüzel kişiliğini haiz bir uluslararası teşkilattır.

2011 yılında Kazakistan'ın başkenti Astana'da düzenlenen İslam Konferansı Teşkilatının 38. Dışişleri Bakanları toplantısında alınan karar gereğince örgütün ismi İslam İşbirliği Teşkilatı olarak değiştirildi.

## Tarihçe

*Church of God* adlı tarikata bağlı Denis Michael Rohan adında Avustralyalı bir Hristiyan'ın 21 Ağustos 1969 tarihinde 1969 Mescid-i Aksa'yı kundaklamayı denemesinden sonra İslam ülkeleri başkanları BM'de daimi olarak temsil de edilen *İslam Konferansı Teşkilatı*nı kurdular. Pakistan'daki ikinci toplantılarında İslam Kalkınma Bankasının kuruluş planı gündeme getirildi. Bunun ardından İKÖ maliye ve ekonomik işleri bakanları 1973 yılında katıldıkları Cidde toplantısında mali ve parasal bir müessesenin kuruluşunun önemini vurguladılar. Nihayet İslam Konferansı Teşkilatının 20 Ekim 1975 tarihli zirve toplantısında İslam Kalkınma Bankasının kuruluş planı onaylandı. Bugün İslam ülkelerinin tek çatı altında toplandığı tek kuruluş sıfatına sahiptir.

25 Eylül 1969 tarihinde Cidde, Suudi Arabistan'da kurulan örgütün 57 üyesi bulunmaktadır, Türkiye kuruluşundan beri üyedir.

## Organizasyon

Siyaset yapan en yüksek organı olan, üye devletlerin devlet başkanları ve hükûmet yetkililerinin katıldığı ve her üç yılda bir yapılan İslam Zirvesi'nde alınan kararların işleyişini incelemek için üye ülkelerin dışişleri bakanları her yıl toplanır. Organizasyonun yönetici organı ise daimi sekreterya, iki organın kararlarının uygulanması ile görevlendirilmiştir ve merkezi Suudi Arabistan'ın Cidde şehrinde yer alır. Şu anki genel sekreter 17 Kasım 2021'den beri Çadlı diplomat Hüseyin İbrahim Taha tarafından yürütülmektedir.

## Genel sekreterler

| İslam İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterleri
 |
| --- |
| Sıra
 | İsim
 | Ülke
 | Görev başlangıcı
 | Görev bitişi
 |
| 1 | Ahmed Seku Ture |  Gine | 1969 | 1971
 |
| 2 | Tunku Abdül Rahman |  Malezya | 1971 | 1974
 |
| 3 | Hasan El-Tuhami |  Mısır | 1974 | 1975
 |
| 4 | Amadou Karim Gaye |  Senegal | 1975 | 1979
 |
| 5 | Habib Chatty |  Tunus | 1979 | 1984
 |
| 6 | Seyid Şerifüddin Pirzade |  Pakistan | 1984 | 1988
 |
| 7 | Hamid Algabid |  Nijer | 1988 | 1996
 |
| 8 | Azeddine Laraki |  Fas | 1996 | 2000
 |
| 9 | Abdulvahed Belkeziz |  Fas | 2000 | 2004
 |
| 10 | Ekmeleddin İhsanoğlu |  Türkiye | 2004 | 2014
 |
| 11 | İyad bin Emin Medeni |  Suudi Arabistan | 2014 | 2016
 |
| 12 | Yusuf Bin Ahmed El Useymim |  Suudi Arabistan | 2016 | 2021
 |
| 13 | Hüseyin İbrahim Taha |  Çad | 2021 | *günümüz* |

## İslam Zirvesi Konferansları

| Numara
 | Tarih
 | Ülke
 | Şehir
 | Referans
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1.
 | 22-25 Eylül 1969
 |  Fas | Rabat
 |  |
| 2.
 | 22-24 Şubat 1974
 |  Pakistan | Lahor
 |  |
| 3.
 | 25-29 Ocak 1981
 |  Suudi Arabistan | Mekke ve Taif
 |  |
| 4.
 | 16-19 Ocak 1984
 |  Fas | Kazablanka
 |  |
| 5.
 | 26-29 Ocak 1987
 |  Kuveyt | Kuveyt Şehri
 |  |
| 6.
 | 9-11 Aralık 1991
 |  Senegal | Dakar
 |  |
| 7.
 | 13-15 Aralık 1994
 |  Fas | Kazablanka
 |  |
| 8. (Olağanüstü)
 | 23-24 Mart 1997
 |  Pakistan | İslamabad
 |  |
| 9.
 | 9-11 Aralık 1997
 |  İran | Tahran
 |  |
| 10.
 | 12-13 Kasım 2000
 |  Katar | Doha
 |  |
| 11. (Olağanüstü)
 | 4-5 Mart 2003
 |  Katar | Doha
 |  |
| 12.
 | 16-17 Ekim 2003
 |  Malezya | Putrajaya
 |  |
| 13. (Olağanüstü)
 | 7-8 Aralık 2005
 |  Suudi Arabistan | Mekke
 |  |
| 14.
 | 13-14 Mart 2008
 |  Senegal | Dakar
 |  |
| 15. (Olağanüstü)
 | 14-15 Ağustos 2012
 |  Suudi Arabistan | Mekke
 |  |
| 16.
 | 6-7 Şubat 2013
 |  Mısır | Kahire
 |  |
| 17. (Olağanüstü)
 | 6-7 Mart 2016
 |  Endonezya | Cakarta
 |  |
| 18.
 | 14-15 Nisan 2016
 |  Türkiye | İstanbul
 |  |
| 19. (Olağanüstü)
 | 13 Aralık 2017
 |  Türkiye | İstanbul
 |  |
| 20. (Olağanüstü)
 | 18 Mayıs 2018
 |  Türkiye | İstanbul
 |  |
| 21.
 | 31 Mayıs 2019
 |  Suudi Arabistan | Mekke
 |  |

## Komiteler

İslam İşbirliği Teşkilatının başlıca organları şunlardır;

* Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (COMCEC-İSEDAK)
* Bilimsel ve Teknolojik İşbirliği Daimi Komitesi (COMSTECH)
* Enformasyon ve Kültürel İşler Daimi Komitesi (COMIAC)
* Daimi Mali Komite
* Kudüs Komitesi
* Ekonomik, Kültürel ve Sosyal Sorunlar İslami Komitesi

### Destekleyici kurumlar

* İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi (SESRIC), Ankara, Türkiye.
* İslami Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA), İstanbul, Türkiye.
* İslam Teknoloji Üniversitesi, Dakka, Bangladeş.
* İslami Ticaret Geliştirme Merkezi, Kazablanka, Fas.
* İslami Fıkıh Akademisi, Cidde, Suudi Arabistan.
* Islamsate İslami Ağı, Riyad, Suudi Arabistan ve Pakistan.
* İslami Dayanışma Fonu Yönetici Bürosu ve Vakfı, Cidde, Suudi Arabistan.
* Nijer İslami Üniversitesi, Niamey, Nijer.
* Uganda İslami Üniversitesi, Mbale, Uganda.

### Uzmanlaşmış kurumlar

* İslami Kalkınma Bankası (IDB), Cidde, Suudi Arabistan.
* İslami Eğitim, Bilim ve Kültürel Organizasyonu (ISESCO), Rabat, Fas.
* İslami Devletler Yayın Organizasyonu (ISBO) ve Uluslararası İslam Haber Ajansı (IINA), Cidde, Suudi Arabistan.

### Bağlı enstitüler

* İslami Ticaret ve Sanayi Odası (ICCI), Karaçi, Pakistan.
* Dünya İslam Ekonomi Forumu (WIEF), Kuala Lumpur, Malezya.
* İslami Başkentler ve Şehirler Organizasyonu (OICC), Cidde, Suudi Arabistan.
* İslami Dayanışma Oyunları Spor Federasyonu, Riyad, Suudi Arabistan.
* Uluslararası İslam Âlemi Komitesi (ICIC), Bingazi, Libya.
* İslami Gemi Birliği (ISA), Cidde, Suudi Arabistan.
* Uluslararası Arap-İslami Okullar Dünya Federasyonu, Cidde, Suudi Arabistan.
* İslami Bankalar Uluslararası Birliği (IAIB), Cidde, Suudi Arabistan.
* İslam İş Birliği Gençlik Forumu, (ICYF) İstanbul, Türkiye.
* İslami Bankalar ve Finansal Kurumlar Genel Kurulu (CIBAFI), Manama, Bahreyn.
* Standartlar ve İslam Ülkeleri Metroloji Enstitüsü (SMIIC), İstanbul, Türkiye.

## Ayrıca bakınız

* İslam İşbirliği Teşkilatı bayrağı
* İslam İşbirliği Teşkilatı üye ülkeleri listesi
* İslam İşbirliği Teşkilatı-Türkiye ilişkileri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta İslam İşbirliği Teşkilatı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* İslam Konferansı Örgütü
* SESRIC - İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi20 Kasım 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* IRCICA - İslami Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi24 Ekim 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* İKT Pamuk Yatırım Forumu (Türkçe, Arapça, İngilizce, Fransızca)