Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sarıdeniz

| Sarıdeniz |
| --- |
| Sarıdeniz |
| Havza |
| Ülke(ler) | Çin, Kuzey Kore, Güney Kore |
| Konum | Uzak Doğu |
| Koordinatlar | ﻿ / ﻿ |
| Genel bilgiler |
| Aktığı yer | Büyük Okyanus |
| Tür | Deniz, |
| Akarsu (gelen) | Sarı Irmak, Hai Nehri, Yalu Nehri, Taedong Nehri, Han Nehri |
| Ortalama derinlik | 44 m (144 ft) |
| En derin noktası | 152 m (499 ft) |
| Yüzölçümü | 380.000 km2 (150.000 sq mi) |
| Wikimedia Commons |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |

**Sarı Deniz**, Büyük Okyanus'a açılan Doğu Çin Denizi'nin Çin ve Kore yarımadasının içlerine sokulmuş bir uzantısıdır. Denizin adı, içine dökülen Sarı Nehir'in getirdiği alüvyonlarda bulunan sarı kum partiküllerinden gelmektedir.

Denizin en batıdaki uzantısı, çoğu zaman ayrı bir deniz olarak adlandırılır. Eskiden *Pechihli Körfezi* adı verilen bu yer bugün, Bohai Denizi olarak adlandırılır ve Sarı Nehir aslında buraya dökülür. Sarı Deniz ile Bohai Denizi'ni Liaotung Yarımadası birbirinden ayırır. Kore Körfezi'de Sarı Deniz'in bir uzantısı olarak kabul edilir. Tüm bu alanların toplamı 416 000 km² dir. Denizin en derin noktası 115 metre olarak ölçülmüştür.

## Coğrafya

### Kapsam

Uluslararası Hidrografik Organizasyon Sarı Deniz'in ("Hwang Hai" olarak da adlandırdığı) sınırlarını şu şekilde tanımlar:

>
> Sarı Deniz, Jeollanamdo'daki Haenam Yarımadasının güney ucundan Jeju Adası'na kadar olan sınırla Japonya Denizi'nden ayrılır ve Jeju Adası'nın batı ucundan Yangtze Nehri ağzına kadar olan sınırda Doğu Çin Denizi'ne bölünür.
>
>
>
>

### Fizyografi

2 Mart 2008'de Doğu Asya üzerinde bir toz fırtınasının uydu görüntüsü
Bohai hariç, Sarı Deniz kuzeyden güneye yaklaşık 960 km (600 mi) ve doğudan batıya yaklaşık 700 km (430 mi) kadar uzanır; yaklaşık 380.000 km2 (150.000 sq mi) alana ve yaklaşık 17.000 km3 (4.100 cu mi) hacme sahiptir. Derinliği ortalama olarak yalnızca 44 m (144 ft), maksimum 152 m (499 ft)'dir. Deniz, son buzul çağından sonra (yaklaşık 10,000 yıl önce) deniz seviyeleri 120 m (390 ft) mevcut seviyelerine yükseldiğinde oluşan kıta sahanlığının sular altında kalmış bir bölümüdür. Derinlik kademeli olarak kuzeyden güneye doğru artar. Deniz tabanı ve kıyılara, nehirlerin Bohai Denizi (Liao Nehri, Sarı Nehir, Hai He) ve Kore Körfezi (Yalu Nehri) yoluyla getirdiği kum ve silt hakimdir. Bu birikintiler, kum fırtınaları ile birlikte, deniz adına atıfta bulunulan suyun sarımsı renginden sorumludur.

Kuzeydoğu Asya'nın bir köşesini kaplayan Kore'yi çevreleyen denizler, “ada ulusunu” doğudan, güneyden ve batıdan sınırlar. Kore bunları sırasıyla Doğu Denizi, Güney Denizi ve Batı Denizi (resmen Sarı Deniz olarak bilinir) olarak adlandırmıştır.

Denizdeki başlıca adalar arasında Anmado, Baengnyeongdo, Daebudo, Deokjeokdo, Gageodo, Ganghwado, Hauido, Heuksando, Hongdo, Jejudo, Jindo, Muuido, Sido, Silmido, Sindo, Wando, Yeongjongdo ve Yeonpyeongdo'yu kapsar (tümü Güney Kore'dedir).

Jeju Eyaleti adasına çarpan dalgalar
Dalian, Liaoning, Çin'de kayalık kıyı
## Ayrıca bakınız

* Türkiye'deki körfezler listesi

## Kaynakça
# Japon Denizi

| Japon Denizi |
| --- |
|  |
| Havza |
| Ülke(ler) | Japonya, Kore, Rusya |
| Konum | Doğu Asya |
| Koordinatlar | ﻿ / ﻿ |
| Genel bilgiler |
| Aktığı yer | Büyük Okyanus |
| Tür | Deniz |
| Ortalama derinlik | 1.752 m (5.748 ft) |
| En derin noktası | 4.049 m (13.284 ft) |
| Yüzölçümü | 978.000 km2 (378.000 sq mi) |
| Wikimedia Commons |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |

**Japon Denizi** / **Güney Kore'de Doğu deniz** Büyük Okyanus'un bir uzantısıdır. Japonya, Rusya ve Kore tarafından kuşatılmış ve etrafı neredeyse tamamen kara ile çevrilidir. Tıpkı Akdeniz gibi, küçük bağlantılar ile okyanusa açılır. Japon Denizi'ni Büyük Okyanus'a bağlayan 5 boğaz vardır. En derin noktası 3,742 metredir. Ortalama derinliği ise 1,752 metre olup yüzölçümü 978,000 km²dir. Balıkçılık açısından denizin Japonya ve Kore için büyük önemi vardır. Japon Denizi, bu denize kıyısı olan 4 ülkede birbirinden farklı isimlerle adlandırılmıştır.

## Adı hakkında tartışmalar

16 yüzyıldan itibaren avrupa ülkelere Kore Denizi (Sea of Korea, Mer de Coree) olarak bilinmeye başlamıştır. (Ondan önce de Çin'de ve Kore'de Doğu Deniz olarak çağrılmıştır.)
Fakat Kore, Japonya'nın işgal altındayken kaybettiği dış siyaset yetkiler ve Japonya tarafından yapıldığı 'Kore'yi yok etme projesi' yüzünden Japonlar, bu denizin ismi Kore Denizi'den Japon Deniziye çevirmiştir .
Bugünlerde Güney Kore, Japon Denizinin ismi Kore Denizi ya da Doğu Deniz olarak geri döndürmeye çalışmaktadır. Yavaş olsa bile artık haritalarda iki ismi de (Doğu Deniz, Japon Denizi) yazılmaya başlamıştır.

Benzer olay: Liancourt Kayalıkları

* Japonya 日本海 / にほんかい (Nihonkai)
* Rusya Япо́нское мо́ре (Yaponskoye more)(Japonya/日本海)
* Güney Kore 동해 (Donghe) (Doğu deniz)
* Kuzey Kore 조선동해 (joseondonghe) (Kore doğu deniz)

## Denize kıyısı olan ülkeler

Doğuda;

* Japonya

Batıda;

* Rusya
* Kuzey Kore
* Güney Kore

## Ayrıca bakınız

* Doğu Kore Körfezi
* Türkiye'deki körfezler listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
# Güney Kore'deki adalar listesi

Aşağıda Güney Kore de bulunan adaların ve adacıkların listesi verilmişti. Kuzey Kore'nin adalarını görmek için: Kuzey Kore'deki adalar listesine bakınız.

## Adalar listesi

| #
 | İsim
 | Konum
 | Alan (km²)
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Jejudo | Jeju Province | 1833.162
 |
| 2 | Geojedo | Geoje | 379.233
 |
| 3 | Jindo | Jindo Şehri | 374.981
 |
| 4 | Ganghwado Adası | Ganghwa Şehri | 302.582
 |
| 5 | Namhaedo | Namhae Şehri | 300.935
 |
| 6 | Anmyeondo | Taean Şehri | 113.460
 |
| 7 | Yeongjongdo | Jung District, Incheon | 97.480
 |
| 8 | Wando | Wando Şehri | 90.074
 |
| 9 | Ulleungdo | Ulleung Şehri | 72.861
 |
| 10 | Dolsando | Yeosu | 70.307
 |
| 11 | Geogeumdo | Goheung Şehri | 64.765
 |
| 12 | Jido | Sinan Şehri | 54.703
 |
| 13 | Changseondo | Namhae Şehri | 54.127
 |
| 14 | Jaeundo | Sinan Şehri | 52.193
 |
| 15 | Baengnyeongdo | Ongjin Şehri | 51.086
 |
| 16 | Aphaedo | Sinan Şehri | 49.232
 |
| 17 | Anjwado | Sinan Şehri | 48.923
 |
| 18 | Kyodongdo | Ganghwa Şehri | 47.141
 |
| 19 | Biguemdo | Sinan Şehri | 46.249
 |
| 20 | Gogeumdo | Wando Şehri | 45.558
 |
| 21 | Dochodo | Sinan Şehri | 43.398
 |
| 22 | Seokmodo | Ganghwa Şehri | 42.344
 |
| 23 | Imjado | Sinan Şehri | 40.049
 |
| 24 | Amteado | Sinan Şehri | 37.251
 |
| 25 | Cheongsando | Wando Şehri | 32.963
 |
| 26 | Bogildo | Wando Şehri | 32.142
 |
| 27 | Sinuido | Sinan Şehri | 31.668
 |
| 28 | Sinjido | Wando Şehri | 30.832
 |
| 29 | Joyakdo | Wando Şehri | 28.701
 |
| 30 | Geumodo | Yeosu | 27.508
 |

## Kaynakça
# Koguryo

| Koguryo고구려 (高句麗) Koguryo |
| --- |
| MÖ 37-668 (705 Yıl Süren Kore Hanedanlığı ve Devleti) |
| 476 yılı Koguryo sınırları |
| Başkent | Jolbon (MÖ 37-MS 3) Gungnae (3-427) Pyongyang (427-668)  |
| Yaygın dil(ler) | Koguryoca |
| Hükûmet | Monarşi |
| Kral |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • MÖ 37–MÖ 19  | Dongmyeong |
| • 391–413  | Büyük Gwanggaeto |
| • 413–490  | Jangsu |
| • 590–618  | Yeongyang |

 |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | MÖ 37 |
| • Büyük Gwanggaeto kampanyaları  | 391 - 413 |
| • Koguryo-Sui Savaşları  | Goguryeo-Tang Savaşı |
| • Dağılışı  | 668 (705 Yıl Süren Kore Hanedanlığı ve Devleti) |

 |
| Nüfus |
| • Sayılan | 3.500.000 |

**Goguryeo** veya **Koguryo** (Korece: 고구려) eski bir Kore krallığıdır. Günümüz Kore yarımadasında, Çin doğusunda güney Mançurya ve güney Rusya Denizi'nin kuzeyinde ve güneyinde bulunmuştur.

Kurucusu Jumong'dur. Kendisi efsanelere konu olmuş usta bir okçu ve savaşçıdır. Babasının adı Hemosu'dur. Damul Ordusu' nun komutanıdır. Kurduğu Goguryeo (Koguryo, Goguryo), bugünkü Kore'de 705 yıl boyunca hüküm sürmüştür ve Kore'nin en büyük krallığı olmuştur.

Baekje ve Silla, Goguryeo ile birlikte üç Kore krallıklarından biriydi. Goguryeo, Kore yarımadasındaki toplumlarının sayesinde Çin ve Japonya'da politik ve dışişleri ile ilgili büyük bir güç haline geldi.

12. yüzyılda yazılmış ve Kore tarihi ile ilgili bir taslak haline gelmiş olan Samguk Sagi'ye göre Goguryeo'nun MÖ 37 yılında Buyeo'lu bir prens olan Jumong tarafından kurulmuş olduğunu gösterir. MÖ 2. yüzyılda Han Hanedanı'nın baskısı ile Gojoseon Krallığı'nın tarih sahnesinden çekilmesiyle birlikte halkı çeşitli ülkelere ve kabilelere göç etmiştir. Jumong bu dağılan ve Han zulmünde kalan halkı birleştirip tek sancak altında toplamış, Mançurya ve Kuzey Kore'yi işgal etmiş, Goguryeo krallığını kurmuştur.

Goguryeo Kuzeydoğu Asya'da önemli bir bölgesel güç olmasından Tang Hanedanı ile rekabetine kadar geçen zamanda güçsüz ve bitkin bir krallık haline gelmiştir. Bununla birlikte 668 yılında Tang ve Silla ittifakıyla Goguryeo devrilmiş böylece tarih sahnesinden çekilmiştir. Goguryeo yenilgisinden sonra toprakları Tang Hanedanı, Silla ve Balhae arasında bölünmüştür. Goryeo, Goguryeo'nun devamı olarak bilinmektedir. Goryeo'nun kurucusu Taejo dur.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Eulji Mundeok
* Koguryo-Tang Savaşları
* Salsu Muharebesi

Goguryeo Kral isimleri
# Baekje

**Baekje** (Korece: 백제, MÖ 18 - MS 660) güneybatı Kore'de kurulmuş bir krallıktır. Koguryo ve Şilla ile birlikte Kore'nin 3 krallığından birisiydi. Budizm, Konfüçyüsçülük ve Kore şamanizmine ev sahipliği yapmıştır.

| Bekçe Kralları Listesi
 |
| --- |
| 1. Onjo 18 BCE–29 CE
2. Daru 29–77
3. Giru 77–128
4. Gaeru 128–166
5. Chogo 166–214
6. Gusu 214–234
7. Saban 234
8. Goi 234–286
9. Chaekgye 286–298
10. Bunseo 298–304
11. Biryu 304–344
12. Gye 344–346
13. Geunchogo 346–375
14. Geungusu 375–384
15. Chimnyu 384–385
16. Jinsa 385–392
17. Asin 392–405
18. Jeonji 405–420
19. Guisin 420–427
20. Biyu 427–455
21. Gaero 455–475
22. Munju 475–477
23. Samgeun 477–479
24. Dongseong 479–501
25. Muryeong 501–523
26. Seong 523–554
27. Wideok 554–598
28. Hye 598–599
29. Beop 599–600
30. Mu 600–641
31. Uija 641–660
 |
|  |
# Balhae

| Balhae渤海 (Korece) (Hança) 발해 (Korece) (Hangıl) *Balhae*

---

渤海 (Çince) *Bóhǎi* |
| --- |
| 698-926 |
| Balhae'nin konumu |
| Başkent | Dunhua (698-742) Helong (742-756) Shangjing Longquanfu (756-785) Hunchun (785-793) Shangjing Longquanfu (793-926) |
| Yaygın dil(ler) | Koguryoca (Kore dilleri) Tunguz dilleri Klasik Çince (edebî) |
| Hükûmet | Monarşi |
| Kral |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 698-719  | Go (ilk) |
| • 719-737  | Mu |
| • 737-793  | Mun |
| • 818-830  | Seon |
| • 907-926  | Dae Inseon (son) |

 |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 698 |
| • Dağılışı  | 14 Ocak 926 |

 |
| Nüfus |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 7.-8. yüzyıl  | 500.000 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Koguryo
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Liao Hanedanı
 |  |
| Koryo
 |  |
| Curçenler
 |  |

 |

 |
| Günümüzdeki durumu | Çin Kuzey Kore Rusya |

**Balhae** (Korece: 渤海, 발해), Kore'nin kuzeyinde Kuzey-Güney Devletleri Dönemi'nde var olmuş bir eski Kore krallığıdır. 698 yılında Jin adıyla Kral Go tarafından kurulmuş olup 926 yılında Hitaylar tarafından yıkılmıştır ve toprakları Liao Hanedanı ile Goryeo tarafından paylaşılmıştır.

Wikimedia Commons'ta Balhae ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Kore'nin bölünmesi

Kore Yarımadası ilk olarak 38. paralel boyunca daha sonra sınır hattı boyunca bölünmüştür.
**Kore'nin bölünmesi**, Kore'nin 1945 yılında II. Dünya Savaşı'nın Müttefikler tarafından kazanılmasıyla Kore'de Japonya'nın 35 yıllık yönetiminin 1 Numaralı Genel Karar sonucunda sona ermesinin ardından Kuzey ve Güney Kore olarak bölünmesidir. Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği 38. paralel boyunca bir kontrol bölgesi ile ülkeyi geçici olarak işgal etmeye karar verdiler.

Soğuk Savaş'ın başlangıcı ile Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği arasındaki bağımsız ve birleşik bir Kore'nin kurulması konusundaki müzakereler başarısızlıkla sonuçlandı. 1948 yılında BM gözetiminde seçimler yalnızca ABD işgali altındaki güneyde yapıldı. Bunun sonucunda Güney Kore'de Güney Kore kurulmuş olup bunu Kuzey Kore'de Kuzey Kore'nin kurulması izlemiştir. ABD Güney Kore'yi desteklerken Sovyetler Birliği ise Kuzey Kore'yi desteklemiştir ve iki hükûmette tüm Kore Yarımadası üzerinde egemenlik iddia etti.

1950-53 Kore Savaşı, iki Kore'nin Soğuk Savaş boyunca ve sonrasında Kore Tarafsız Bölgesi tarafından ayrılmasına yol açtı. 21. yüzyılın başlarında Güney'de liberal hükûmetler ve Kuzey'de önceki yönetimlere kıyasla daha dostane iki taraf arasında ilişkilerde iyileşme başladı. Ancak bu değişiklikler Kuzey Kore'nin nükleer silah elde etmesine karşı olan muhafazakâr Güney Kore Devlet Başkanı Lee Myung-bak döneminde büyük ölçüde tersine döndü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Güney Kore Birleşme Bakanlığı22 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Korece) (İngilizce)
* Korean Unification Studies
# Sovyet Sivil İdaresi

| Kore Sovyet Sivil İdaresi(Rusça) Советская гражданская администрация (Korece) 소비에트 민정청 |
| --- |
| 1945-1948 |
|  |
| Yaygın dil(ler) | Rusça Korece |
| Hükûmet | Askerî hükûmet |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1945 |
| • Kuzey Kore Geçici Halk Komitesi'nin kurulması  | 1948 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Japon Koresi
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Kuzey Kore Geçici Halk Komitesi
 |  |

 |

 |
| Günümüzdeki durumu | Kuzey Kore Güney Kore |

**Sovyet Sivil İdaresi** (**SSİ**), 24 Ağustos 1945'ten 9 Eylül 1948'e kadar Kore Yarımadası'nın kuzey kısmında var olmuş hükûmettir. 1946'den sonra Kuzey Kore'yi Kuzey Kore Geçici Halk Komitesi ile beraber yönetmiştir.

Sovyetler Birliği'nin, Kore'nin bölünmesi'nden sonra Kuzey Kore'yi yönetmek için kurduğu askerî idaredir.
# ABD Ordusu Kore Askeri Hükümeti

**ABD Ordusu Kore Askeri Hükûmeti** (İngilizce: United States Army Military Government in Korea, **USAMGIK**), 8 Eylül 1945-15 Ağustos 1948 tarihleri arasında Kore Yarımadası'nın güney yarısındaki resmî yönetimdi.

| ABD Ordusu Kore Askeri Hükûmetiİngilizce: United States Army Military Government in Korea Korece: 재조선 미국 육군사령부 군정청 |
| --- |
| 1945-1948 |
|
**Üst**: Amerika Birleşik Devletleri bayrağı
**Alt**: Güney Kore bayrağı

Arma

 |
| **Millî marş** "The Star-Spangled Banner" (*de jure*)
"Aegukga" (*de facto*)  |
|  |
| Başkent ve en büyük şehir | Seul |
| Resmî dil(ler) | Korece, İngilizce |
| Demonim | Koreli |
| Hükûmet | İşgal altında geçici hükûmet |
| ABD başkomutanı |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1945-1948  | John R. Hodge |

 |
| ABD askerî valisi |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1945  | Archibald V. Arnold |
| • 1945-1947  | Archer L. Lerch |
| • 1947-1948  | William F. Dean |
| • 1948-1949  | Charles G. Helmick |

 |
| Meclis başkanı |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1946-1948  | Kim Kyu-sik |
| • 1948  | Syngman Rhee |

 |
| Tarihî dönem | Soğuk Savaş |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Japonya'nın teslim oluşu  | 15 Ağustos 1945 |
| • ABD birliklerinin konuşlanması  | 8 Eylül 1945 |
| • Sonbahar Ayaklanması  | 1 Ekim 1946 |
| • Genel seçim  | 10 Mayıs 1948 |
| • Anayasanın kabulü  | 17 Temmuz 1948 |
| • Kore Cumhuriyeti'nin ilanı  | 15 Ağustos 1948 |

 |
| Para birimi | Won, A yeni, ABD doları |
| Trafik akışı | sol |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Chōsen
 |
|  | Kore Halk Cumhuriyeti
 |
|  | Kore Geçici Hükûmeti
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Güney Kore
 |  |

 |

 |
| Günümüzdeki durumu |  Güney Kore  Kuzey Kore |

## Tarihçe

Kore, 1910 yılından 1945'e kadar Japon yönetimi altındaydı. II. Dünya Savaşı'nın Japonya'nın teslim oluşuyla bitmesinin ardından Ağustos 1945'te kısa ömürlü Kore Halk Cumhuriyeti kuruldu. Japon yetkililer ile birlikte çalışarak yarımadada hızlıca güç kazanan hükûmet, Amerikan birliklerinin güneyde kurduğu askeri hükûmet tarafından kısa sürede yasadışı olduğu ilan edildi. Halk Cumhuriyeti'nin lideri Lyuh Woon-hyung, istifa ederek Kore Halk Partisi'ni kurdu. ABD yönetimi, ayrıca Kim Ku önderliğindeki, ülkeye sıradan vatandaşlar olarak dönmek zorunda kalan Kore Cumhuriyeti Geçici Hükûmeti'ni de tanımayı reddetti. Sırasıyla Mayıs ve Temmuz 1948'de düzenlenen genel seçim ve başkanlık seçimlerinin ardından başa gelen ilk hükûmet, 15 Ağustos 1948'de resmi olarak Kore Cumhuriyeti'nin kurulduğunu ilan etti. Amerikan birlikleri, 1949'da Kore'den ayrıldı.

## Kaynakça
# Birleşmiş Milletler Komutanlığı

| Birleşmiş Milletler Komutanlığı United Nations Command |
| --- |
| Birleşmiş Milletler Komutanlığı arması |
| Etkin | 1950-günümüze |
| Bağlılık |  Birleşmiş Milletler |
| Savaşları | Kore Savaşı |
| Website | www.unc.mil |
| Komutanlar |
| Genel komutan | Orgeneral Paul J. LaCamera |
| Ünlü komutanları | Douglas MacArthur Matthew Ridgway |

**Birleşmiş Milletler Komutanlığı** (İngilizce: *United Nations Command* (UNC)), Kore Savaşı sırasında ve sonrasında Kore Cumhuriyeti'ni (Güney Kore) desteklemek amacıyla kurulmuş çok uluslu askerî güçtür. Bu, tarihteki ilk uluslararası birleşik komuta ve Birleşmiş Milletler Antlaşması uyarınca kolektif güvenliğe yönelik ilk girişimdi.

Birleşmiş Milletler Komutanlığı, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin Kuzey Kore'nin Güney Kore'ye yönelik saldırganlığını tanımasının ardından 7 Temmuz 1950'de kuruldu. 1953'ten beri Birleşmiş Milletler Komutanlığı'nın temel görevleri ateşkesi sürdürmek ve Kuzey ile Güney Kore arasındaki diplomasiyi kolaylaştırmaktı. Her ne kadar Askeri Mütareke Komisyonu toplantıları 1994'ten bu yana gerçekleşmese de, BM Komutanlığı temsilcileri düzenli olarak Kore Halk Ordusu üyelerini resmi ve gayri resmi toplantılara dahil etmektedir.

Belçika'da Birleşmiş milletler Komutanlığı'na ait T-72 tankları
## Kaynakça

## Ek okuma

* Grey, Jeffrey. *The Commonwealth Armies and the Korean War: An Alliance Study*. Manchester University Press, 1990.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Birleşmiş Milletler Komutanlığı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Resmî site
* United Nations Peace Memorial Hall
# Çin Gönüllü Halk Ordusu

Çin Halk Gönüllü Ordusu rozeti.
**Çin Halk Gönüllü Ordusu** veya **Çin Halk Gönüllüleri**, Kore Savaşı sırasında Çin Halk Cumhuriyeti tarafından konuşlandırılan silahlı sefer kuvvetleriydi. Tüm birlikler Mao Zedong'un emriyle Halk Kurtuluş Ordusu'ndan transfer edilmiş olsa da, özü itibarıyla Amerika Birleşik Devletleri ile resmi bir savaşı önlemek amacıyla ayrı olarak oluşturulmuştur. Çin Gönüllü Halk Ordusu 19 Ekim 1950'de Kore'ye girdi ve Ekim 1958'de tamamen çekildi. 1953'teki ateşkes anlaşmasından önce Çin Gönüllü Halk Ordusu'nun komutanı ve siyasi komiseri Peng Dehuai idi, ancak hem Chen Geng hem de Deng Hua, Peng'in hastalığının ardından Nisan 1952'den sonra geçici komutan ve komiser olarak görev yaptılar.

Çin Gönüllü Halk Ordusu'ndaki ilk (25 Ekim - 5 Kasım 1950) birlikler 38., 39., 40., 42., 50. ve 66. Kolordu'yu içeriyordu; toplam 250.000 mensubu vardı. Savaş boyunca yaklaşık 3 milyon Çinli sivil ve askeri personel Kore'de görev yapmıştı.

## Kaynakça
# Asya Kaplanları

Taipei, Tayvan
Hong Kong şehrinin HDR (A 46 bölüm x 3 pozlama) tekniği kullanılarak Victoria Zirvesi'nden çekilmiş bir gece panoraması.
Singapur
Güney Kore
**Asya Kaplanları**, (İngilizce: *Asian Tigers*) Tayvan, Singapur, Hong Kong ve Güney Kore ekonomilerini kasteder. Ayrıca Asya'nın Dört Küçük Ejderhası (İngilizcede **Asia's Four Little Dragons**) olarak da bilinirler. Bu ülkeler ve bölgeler, 1960 ve 1990 yılları arasında yüksek büyüme oranları ve hızlı endüstrileşmeleriyle bilinirler. 21. yüzyılda, Asya'nın Kaplanları olarak bilinen bu ülkeler gelişmiş ülkeler kategorisine son derece yaklaşmışlardır. Bu dört ülkenin ekonomik politikalarındaki hedefler Japonya ve Çin ile aynı karakterdedir.

Bu dört ülke ve bölgenin ortak özellikleri:

* Zenginleşmiş endüstrileşmiş ülkelere ihracata odaklanmak
* Zenginleşmiş endüstrileşmiş ülkelerle ticaret dengesi
* Onyıllarca iki haneli büyüme rakamları
* Önceki yıllarda demokratik olmayan ve otoriter sayılabilecek rejimlere sahip olmaları
* Yüksek Amerikan sermayesi
* Yüksek oranda ekonomik özgürlük

Bu ülkeler 1997 finansal krizinden büyük oranda etkilenmişlerdir. Tayvan'da bu kriz sınırlı kalırken, Güney Kore bu krizde adeta sarsılmıştır. Ayrıca bu ülkelerin borsaları ve bonoları aşırı değerlidir. Yatırımcılar bu durumdan memnun değillerdir.

## Ayrıca bakınız

* Kelt Kaplanı
# Haziran Demokratik Mücadelesi

| Haziran Demokratik Mücadelesi |
| --- |
| Kalabalıklar, 9 Temmuz 1987'de Seul'de Lee Han-yeol'un devlet cenazesinde toplanırken

---

 |
| Tarih | Ocak-Temmuz 1987 |
| Yer | Güney Kore |
| Sebep | Otoriter yönetim Park Jong-chul ve Lee Han-yeol'un ölümleri |
| Sonuç | 29 Haziran Bildirgesi Demokratik reformlar Altıncı Kore Cumhuriyeti'nin kurulması |
| Taraflar |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Protestocular |  Güney Kore hükûmeti |

 |
| Öne çıkan kişiler |
|

|  |  |
| --- | --- |
| *Merkezi olmayan liderlik* |  Chun Doo-hwan  Roh Tae-woo |

 |
| Müdahil birimler |
|

|  |  |
| --- | --- |
|
4-5 milyon protestocu |
89.000 polis 100.000 asker |

 |

**Haziran Demokratik Mücadelesi** (Korece: 6월 민주 항쟁, romanize: *Yuwol Minju Hangjaeng*) veya **Haziran Ayaklanması**, Güney Kore'de Ocak-Temmuz 1987 tarihleri arasında kitlesel protestolar yaratan ülke çapında bir demokrasi yanlısı hareketti. Gösteriler iktidardaki hükûmeti doğrudan cumhurbaşkanlığı seçimleri yapmaya ve diğer demokratik reformları uygulamaya zorladı ve bu da Güney Kore'nin günümüz hükûmeti olan Altıncı Cumhuriyet'in kurulmasına yol açtı.

10 Haziran'da, Cumhurbaşkanı Chun Doo-hwan'ın askerî rejimi, Roh Tae-woo'yu bir sonraki başkan olarak seçtiğini duyurdu. Chun'un halefinin kamuoyuna açıklanması, Güney Kore Anayasası'nı başkanın doğrudan seçilmesine izin verecek şekilde revize etme sürecinin ertelenmesine yönelik son bir hakaret olarak görüldü. Öğrenciler ve diğer gruplar tarafından gösteriler şeklinde rejim üzerinde bir süredir baskı oluşmasına rağmen, duyuru sonunda büyük ve etkili protestoları tetikledi.

Seul'de düzenlenecek olan 1988 Yaz Olimpiyatları öncesinde şiddete başvurmak istemeyen ve muhalefet içindeki bölünmeler göz önüne alındığında Roh'un rekabetçi seçimleri yine de kazanabileceğine inanan Chun ve Roh, doğrudan başkanlık seçimleri ve medeni hakların geri verilmesi gibi temel talepleri kabul ettiler. Roh, Aralık ayında çok az bir çoğunlukla cumhurbaşkanı olarak seçilmiş olsa da, Güney Kore'de liberal demokratik bir rejimin konsolidasyonu devam etti.

## Kaynakça

### Bibliyografi

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Haziran Demokratik Mücadelesi ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Photographs of July 9, 1987 funeral procession for Yi Han-yeol, Seoul
# Paris Kulübü

| Paris Kulübü Paris Club Club de Paris |
| --- |
|  |
|  Paris Kulübü üyeleri |
| Kuruluş | 1956 |
| Tür | Uluslararası örgüt |
| Merkez | Paris, Fransa |
| Üyeler | 22 |
| Resmî diller | İngilizce, Fransızca |
| Lider | Odile Renaud Basso |
| Resmî site | www.clubdeparis.org |

**Paris Kulübü** (İngilizce: Paris Club; Fransızca: Club de Paris), borçlu ülkeler tarafından yaşanan ödeme zorluklarına koordine edilmiş ve sürdürülebilir çözüm bulmak amacıyla büyük kreditör ülkelerinin oluşturduğu bir gruptur.

Paris Kulübü, Arjantin ile kamu kredi kuruluşları arasındaki ilk müzakerenin Paris'te gerçekleştiği 1956'da kademeli olarak oluşturuldu. Paris Kulübü, üyelerinin kamu sektörünün garantisi altında borçlu ülkelerin hükûmetleri ve özel sektörün taleplerini karşılanmaktadır.

## Üyeler

* ABD
* Almanya
* Avustralya
* Avusturya
* Belçika
* Birleşik Krallık
* Brezilya
* Danimarka
* Finlandiya
* Fransa
* Güney Kore
* İrlanda
* İspanya
* İsrail
* İsveç
* İsviçre
* İtalya
* Japonya
* Hollanda
* Kanada
* Norveç
* Rusya

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmî site