# Donşianca

| Donşianca |
| --- |
| Santa لھجکءاءل |
| Ana dili olanlar | Çin'de Gansu ve Qinghai Eyaletinde, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde, Linxia Hui Özerk ve Ningxia Özerk bölgesinde |
| Konuşan sayısı | 250.000  (*tarih gerekli*) |
| Dil ailesi | Moğol dilleri
* Güney kolu
	+ Şirongol kolu
		- **Donşianca**
 |
| Dil kodları |
| ISO 639-2 | tut |
| ISO 639-3 | [[ISO639-3:sce|sce]] |
| ELP | Dongxiang |

**Donşian dili** veya **Santa**, (Çince: 东乡语, *dōngxiāng* ) Moğolca grubuna ait, kuzeybatı Çin'de Donşianlar tarafından konuşulan bir dildir.

## Sesbilim

Donşian dili Moğol dilleri Altay dalına ait olup kesin olarak hiçbir diyalekti yoktur; fakat yerel üç çeşidi (*tuyu*) bulunur. Bunlar: *Suonanba* (Xiaonan) (ortalama %50 Donşianlar konuşur), *Wangjiaji* (ortalama %30 Donşianlar konuşur) ve *Sijiaji* (ortalama %20 Donşianlar konuşurlar).

### Sesli harfler

Sesli (*ünlü*) harflerin sayısı 7 tanedir.

i e u w o a e^

[e^] bir ters dar sesli, kendi hecesini biçimlendirir, özellikle yedek kelimelerde kullanılır.

|  | Önceki sesli
 | Orta sesli
 | Sonraki sesli
 |
| --- | --- | --- | --- |
| **Kapalı sesli** | i [i] |  | [ɯ] [ɯ] u [u] |
| **Dengeli sesli** | e [e] | ə [ə] [ɚ] [ɚ] | o [o] |
| **Açıl sesli** |  | a [a] |  |

### Sessiz harfler

Sessiz (*ünsüz*) harflerin sayısı 28 tanedir.

b p m f
d t n l r
dz ts s
dzh tch ch
dsh tsh sh
g k x
X G q
h j w

|  |  | dudaksıl (*iki dudaklı*)
 | dişsel ünsüz
 | yan dal
 | dil ucu
 | damaktan
 | damak sessizi
 | dil arkası
 | küçük dil ünsüzü
 | sol nefes borusu ağzı
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| sessiz patlayıcı (ünsüz)
 | sessiz sağır
 | b [p] | d [t] |  |  |  |  | g [k] | [ɢ] [q] |  |
| soluklu ünsüz
 | p [pʰ] | t [tʰ] |  |  |  |  | k [kʰ] | q [qʰ] |  |
| sürtünmeli sessiz harf
 | sessiz sağır
 | f [f] | s [s] |  | [ʂ] [ʂ] |  | [ɕ] [ɕ] | x [x] |  | h [h] |
| sesi yansıtan
 |  |  |  |  |  |  | [ɣ] [ɣ] |  |  |
| yarı kapantılı ünsüz
 | sessiz sağır
 |  | dz [t͡s] |  | [dʐ] [t͡ʂ] |  | [dʑ] [t͡ɕ] |  |  |  |
| soluklu ünsüz (sesbilim)
 |  | ts [t͡sʰ] |  | [tʂ] [t͡ʂʰ] |  | [tɕ] [t͡ɕʰ] |  |  |  |
| genizden gelen sessiz
 | m [m] | n [n] |  |  |  |  |  |  |  |
| yarım sesli sessiz
 |  | r [r] | l [l] |  |  |  |  |  |
| yarı-dar sesli
 | w [w] |  |  |  | j [j] |  |  |  |  |

## Şekilbilgisi

### Karşılaştırma

| Donşianca
 | Moğolca
 | Türkçe
 |
| --- | --- | --- |
| qara
 | xar-a
 | kara
 |
| Goni
 | xoni
 | keçi
 |
| kun
 | kümün
 | adam
 |
| gie
 | ger
 | ev
 |
| bula
 | bulaG
 | çeşme
 |
| mungu
 | mongGol
 | moğol
 |

| Donşianca
 | Türkçe
 |
| --- | --- |
| a'na
 | ana (*anne*)
 |
| e'ne
 | bu (*böyle*)
 |
| u'su
 | su
 |
| na'ran
 | güneş
 |
| dara'sun
 | şarap
 |
| xodun
 | kuştüyü (*yıldız*)
 |
| boro
 | kahverengi
 |

## Ayrıca bakınız

* Çin Halk Cumhuriyeti'nin 56 resmî etnik grubu

## Kaynakça

* Cobbey, Heidi. 2007. "Challenges and prospects of minority bilingual education in China—an analysis of four projects (İngilizce)
* Kim, Stephen Suhkyung. 1998. *Dongsiang yu tsifa yenjiu*. 8 Mayıs 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* Kenneth Lynn Field. 1997. "A grammatical overview of Santa Mongolian," University of California, Santa Barbara PhD dissertation

## Dış bağlantılar

* The Dongxiang Mongols and Their Language 23 Mart 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)