# George Arliss

| George Arliss |
| --- |
|  |
| Doğum | 10 Nisan 1868 Londra, İngiltere |
| Ölüm | 5 Şubat 1946 (77 yaşında) Londra, İngiltere |
| Diğer ad(lar)ı | George Augustus Andrews |
| Uğraş | Aktör, yazar, oyun yazarı, film yapımcısı |
| Etkin yıllar | 1887–1943 |
| Evlilik | Florence Arliss (1899-1946) |
| İmza |
|  |

**George Arliss** (d. 10 Nisan 1868 – ö. 5 Şubat 1946) kariyeri başarılarını ABD'de kazanmış İngiliz oyuncu, yazar ve film yapımcısıdır. Arliss, Akademi Ödülleri'ni kazanmış ilk İngiliz oyuncudur.

## Yaşamı ve kariyeri

George Arliss, Benjamin Disraeli rolüyle, Theatre magazine, 1911
**George Augustus Andrews** ismi ile İngiltere'nin başkenti Londra'da doğdu ve Harrow'da eğitim gördü. Babasının matbaasında çalışmaya başladı, ancak 18 yaşında iken ayrıldı ve oyunculuğa başladı. Oyunculuk kariyerine 1887 yılında İngiltere'nin çeşitli bölgelerinde sahneye çıkarak başladı. 1900'de, Londra'da "West End Theatre'da yan rollerde oynamaya başladı. 1901'de ABD'ye Mrs Patrick Campbell'in turnesin bir üyesi olarak ile ilk kez gitti. Sadece turne süresince kalma amaçlı gittiği ABD'de 20 yıl boyunca yaşadı ve 1908'de *The Devil* isimli oyun ile bu ülkede star oldu. Daha sonra 1911'de yapımcı George Tyler, Louis Napoleon Parker'a özel olarak Arliss'e uygun olarak tasarlanmış bir oyun yazmasını istedi ve oyuncu *Disraeli* isimli oyunla 5 yıl boyunca turneye çıktı.

Sinem kariyerine 1921 yılında Disraeli ve The Devil filmleri ile başladı. Daha sonra 4 sessiz filmde daha oynadı. Bu filmlerden sadece *The Devil*, *$20 a Week* ve dönemin popüler bir tiyatro oyunu olan "The Green Goddess"'in uyarlaması olan 1923 yapımı film *The Green Goddess*in günümüze kadar kopyaları kalmıştır. 1929 yılında *Disraeli* filmini tekrar sesli olarak çekmiş ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü'nü kazandı. Bu sayede 61 yaşında iken tiyatro oyunculuğu ve sessiz filmlerden sonra sesli filmlerde tam olarak starlığa ulaştı.

Arliss, Warner Bros. ile imzaladığı kontrat ile 10 tane sesli film çekti ve bu anklaşma ile filmler üzerinde her türlü imkân şirket tarafından sanatçıya sağlandı. İlginç şekilde, kontratta yazmadığı halde filmlerdeki oyuncular ve senaryo üzerinde oynamalar stüdyo tarafından kabul edildi. Bu filmlerden biri olan, 1932 yılındaki *The Man Who Played God* Bette Davis'in ilk başrolü oldu. Bette Davis yaşamı boyunca Arliss ile sık sık beraber çalıştı ve ikili ayrıca 1933'te *The Working Man*de beraber çalıştı.

## Filmografisi

| Yıl
 | Film
 | Rol
 | Notlar
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1921
 | *Disraeli* | Benjamin Disraeli |  |
| 1921
 | *Devil, TheThe Devil* | Dr. Muller |  |
| 1922
 | *Man Who Played God, TheThe Man Who Played God* | Montgomery Royle |  |
| 1922
 | *Ruling Passion, TheThe Ruling Passion* | James Alden |  |
| 1922
 | *Starland Review, TheThe Starland Review* | Kendisi | arşiv
 |
| 1923
 | *Green Goddess, TheThe Green Goddess* | Rajah of Rukh |  |
| 1924
 | *Twenty Dollars a Week* | John Reeves |  |
| 1929
 | *Disraeli* | Benjamin Disraeli | En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü
 |
| 1930
 | *Green Goddess, TheThe Green Goddess*  | Raja of Rukh | Aday — En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü
 |
| 1930
 | *Old English* | Sylvanus Heythorp |  |
| 1931
 | *Alexander Hamilton* | Alexander Hamilton |  |
| 1931
 | *Millionaire, TheThe Millionaire* | James Alden |  |
| 1932
 | *Successful Calamity, AA Successful Calamity* | Henry Wilton |  |
| 1932
 | *Man Who Played God, TheThe Man Who Played God* | Montgomery Royale | İngiltere'de *The Silent Voice* olarak vizyona girdi
 |
| 1933
 | *Voltaire* | Voltaire |  |
| 1933
 | *Working Man, TheThe Working Man* | John Reeves |  |
| 1933
 | *King's Vacation, TheThe King's Vacation* | Kral Phillip |  |
| 1934
 | *Iron Duke, TheThe Iron Duke* | Arthur Wellesley |  |
| 1934
 | *Last Gentleman, TheThe Last Gentleman* | Cabot Barr |  |
| 1934
 | *House of Rothschild, TheThe House of Rothschild* | Mayer Rothschild / Nathan Rothschild |  |
| 1935
 | *Tunnel, TheThe Tunnel* | Birleşik Krallık Başbakanı | ABD'de *Transatlantic Tunnel* ismiyle vizyona girdi
 |
| 1935
 | *Cardinal Richelieu* | Cardinal Richelieu |  |
| 1935
 | *Guv'nor, TheThe Guv'nor* | Guv'nor, TheThe Guv'nor | ABD'de *Mister Hobo* ismiyle vizyona girdi
 |
| 1936
 | *His Lordship* | Richard Fraser/Lorimer, Lord Duncaster | ABD'de *Man of Affairs* ismiyle vizyona girdi
 |
| 1936
 | *East Meets West* | Rungay Sultanı |  |
| 1936
 | *Doctor Syn* | Dr. Syn |  |
| 1939
 | *Land of Liberty* |  | arşiv kaydı
 |
| 1943
 | *Voice That Thrilled the World, TheThe Voice That Thrilled the World* | Kendisi | arşiv kaydı
 |

## Konuyla ilgili yayınlar

* Arliss, George. *Up the Years from Bloomsbury* (1927)
* Arliss, George. *My Ten Years in the Studios* (*George Arliss, kendi sözleriyle*, Birleşik Krallık) (1940)
* Robert M. Fells, *George Arliss: The Man Who Played God* (Scarecrow Press, 2004)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta George Arliss ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Arliss archives @ wordpress.com
* IMDb'de George Arliss
* Internet Broadway Database'de Arliss 20 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.