Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sepoy

1862 Haydarabad, Hindistan sepoyu
**Sepoy** (Farsça: سپاهی *sipâhi* "asker" anlamına gelen) Avrupa kolonicileri için hizmet etmiş eski Hint askerî birliği üyelerine verilen İngilizce bir unvandır. Genelde Hint Ayaklanması (Sipahi isyanı ya da Sepoy isyanı) çevirileriyle tarihte *Sepoy Mutiny* olayı olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde modern Hint, Pakistan ve Bangladeş ordularında “özel” askerlerin rütbesi için kullanılmaktadır.

 Sepoy piyadeleri 1857 Hint İsyanı'nda Birleşik Krallık'a karşı tasviri resim.
“'Minyatür Dünya: Hindistan'” kitabından (1820) Frederic Shoberl'in el boyaması sepoy gravürü

## Etimoloji

Sepoy ya da "sipāhi" kelimesi Osmanlı ordusu rütbesinde kullanılan ordu ve asker anlamlarına gelen Farsça *sipah* kelimesinden türetilmiştir. Avrupa koloni devletlerinde Doğu Hindistan Şirketi için görev yapmış olan birlik, dolayısıyla İngiliz Hint Ordusunda (1858-1947) piyade olarak yer almıştır. Başlangıçta, düzenli üniforma veya disipline sahip olmayan, Hindu ya da Müslüman askerler için kullanılmıştır.

Geleneksel tarihe göre inançlarına aykırı olan hayvansal yağlardan üretilmiş silah fişeklerini zorla kullandırılmış olmaları ve başka sebeplerden dolayı İngiliz Doğu Hindistan Şirketi'ne karşı bir ayaklanma başlatmışlardır.

Daha sonra genel olarak Hindistan'daki Avrupalı güçlerin hizmetindeki tüm yerel askerler için kullanılmıştır. İngiliz Doğu Hindistan Şirketi ordusunun 300.000 nüfuslu ordusunun yaklaşık yüzde doksan altısını oluşturan sepoylar, şirketin ve bölgenin güvenliğinden sorumlu olmuşlardır.

## Hizmetleri

İlk olarak Hindistan'daki yerel askerî birlikler olarak görev yapan sepoylar sonrasında kolonici Avrupa ülkelerinin düzenli ordularında resmi rütbelerle yer almışlardır. Sömürgeci İngiltere, Fransa ve Portekiz İmparatorluğu için resmi askeri görev yapmışlardır.

 20. yüzyıl İngiliz Hint ordusunda bir Avan sepoyu
## Konuyla ilgili yayınlar

* V. A. Stuart: “The Sepoy Mutiny” McBooks Press (19 Şubat 2003) (İngilizce) ISBN 978-0935526998
* Edmund Candler: “The Sepoy” (ilk basım 1919) Lancer InterConsult 2008 (İngilizce) ISBN 978-0979617454
* Boris Mollo: *The Indian Army*, Blandfort Press, 1981, (İngilizce) ISBN 0-7137-1074-8
* G.F. MacMunn: *The Armies of India*, Londra 1911, (İngilizce) ISBN 969-35-1705-9
* T.A. Heathcote: *Indian Army: The Garrison of British Imperial India, 1822-1922*, Vancouver 1974, (İngilizce) ISBN 0-7153-6635-1

## Kaynakça
# Britanya Hindistanı Ordusu

| Hindistan Ordusu |
| --- |
| Hindistan Yıldızı olarak adlandırılan bayrak |
| Etkin | 1885-1947 |
| Dağılması | Hindistan Ordusu Pakistan Ordusu |
| Ülke |  Hindistan |
| Bağlılık |  Birleşik Krallık |
| Sınıfı | Kara kuvvetleri |
| Büyüklük | I. Dünya Savaşı: ~1.750.000
II. Dünya Savaşı: ~2.500.000 |
| Merkez | GHQ India |
| Savaşları | IIm İngiliz-Afgan Savaşı II. İngiliz-Afgan Savaşı Üçüncü İngiltere-Burma Savaşı İkinci Afyon Savaşı İngiltere-Mısır Savaşı Britanya'nın Habeşistan seferi 1897-1898 Muhmend Seferi Boksör Ayaklanması Tire Savaşı Britanya'nın Tibet seferi Mehdi Savaşı I. Dünya Savaşı 1919-1920 Veziristan Seferi 1936-1939 Veziristan Seferi II. Dünya Savaşı |

**Britanya Hindistanı Ordusu**, Britanya Hindistanı'nın kara kuvvetleri olarak faaliyet gösteren askerî oluşumdu. Bengal Ordusu, Madras Ordusu ve Bombay Ordusu'nun oluşturduğu başkanlık orduları için kullanılan gayrıresmî bir terimken, 1895'te bu orduları bünyesinde bulunduracak şekilde resmî olarak kuruldu. 1903'te başkanlık orduları tek çatı altında birleştirildi. 1947'de, Hindistan'ın bölünmesi sonucu dağılarak Hindistan Ordusu ile Pakistan Ordusu'nu meydana getirdi.

## Kaynakça
# Paris Antlaşması (1763)

Paris Antlaşması| Yedi Yıl Savaşı'na katılan ülkeler
  Büyük Britanya, Prusya ve Portekiz ittifakı
  Fransa, İspanya, Avusturya, Rusya ve İsveç ittifakı |
| Tür | Barış Antlaşması |
| İmzalanma | 10 Şubat 1763 |
| Yer | Paris |

**Paris Antlaşması** (**Paris Barış Antlaşması** veya **1763 Antlaşması** olarak da bilinir), 10 Şubat 1763 tarihinde Büyük Britanya, Fransa ve İspanya ile Portekiz arasında imzalanmış olan barış antlaşmasıdır. Prusya ile Avusturya kendi aralarında başka bir antlaşma imzalamışlardır (Hubertusburg Antlaşması). Bu antlaşma ile Yedi Yıl Savaşı (Amerika'daki adıyla: Fransız-Kızılderili Savaşı) sona ermiştir. Antlaşma Büyük Britanya-Prusya ittifakının, Fransız-Avusturya ittifakına karşı zafer kazanması sonucu gerçekleşmiştir. Fransa ile Büyük Britanya, savaş sırasında işgal ettikleri yerlerin çoğunu boşaltmalarına karşın, Büyük Britanya Fransa'nın Kuzey Amerika kolonilerinin bir kısmını ele geçirebilmiştir. Ayrıca, Büyük Britanya egemenliği altında bulunan bölgelerde Katoliklik'in serbest olacağının teminatını vermiştir. Antlaşmadan sonra, Avrupa dışında Büyük Britanya egemenliğinin başlangıcı olmuştur.

## Kaynakça
# Temsil yoksa vergi de yok

"**Temsil yoksa vergi de yok**" veya "**Temsiliyet olmadan vergilendirme olmaz**" (İngilizce: "No taxation without representation"), 1750 ve 1760'larda, Britanyalı kolonicilere karşı On Üç Koloni'de ortaya çıkan ve Amerikan Devrimi'nin başlıca sebeplerinden biri olan slogandır. Kolonilerde yaşayan halk, Birleşik Krallık Parlamentosu'nda doğrudan temsil edilmediğinden, parlamentoda alınan ve bu kolonileri ilgilendiren kararların, 1689 Haklar Bildirisi'ne aykırı olduğu ve kendilerinin de sahip olması gereken İngiliz haklarının hiçe sayıldığını; bu sebeplerden ötürü vergi de vermeyeceklerini belirtmek için kullandığı bir slogandır.

## İngiltere'de kullanımı

"Temsil yoksa vergi de yok" sözü her ne kadar Amerikan devrimi'nin kalıplaşmış sloganlarından biri olmuş olsa da, kökenleri 1215 yılında İngiltere kralı ve soylular arasında imzalanan ve tarihte ilk kez kralın yetkilerinin sınırlandırıldığı Magna Carta anlaşmasına kadar dayanmaktadır. İddialara göre İngiliz kralı I. John, toprak sahibi soylulardan, onların rızası olmadan vergi alınmayacağına dair söz vermiştir.

Bu anlaşma ve ilerleyen süreçteki gelişmeler neticesinde kral yeni vergiler getirilmesi hakkında emir vereceği zaman, bir danışma meclisinden izin almak zorunda bırakılmıştır. İlerleyen zamanlarda bu danışma meclisi yerini bugünün Birleşik Krallık Parlamentosu'nun iki kanadından biri olan Lordlar Kamarası'nın kökenlerini oluşturacak Magnum Consilium'a bırakmıştır. Parlamento üyeleri, zaman içerisinde çeşitli mücadeleler ve elde ettikleri haklarını da kullanarak yasama yetkisini ele geçirmeyi başarmıştır.

İlerleyen dönemlerde Kral I. Charles 1625'te tahta oturmuş ve parlamentoyla uzlaşı görüntüsü vermek için Haklar Dilekçesi'ni (Petition of Rights) kabul etmiştir. Bu anlaşmayla birlikte, hükümdar parlamentonun rızası olmadığı müddetçe vergi koyamayacak, aksi durumda, vergi ödemeyi reddedenler hakkında kovuşturma yapılamayacaktır.

## Kaynakça
# Ulusların Zenginliği

Ulusların Zenginliği | An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations |
| Kitabın 1776 baskısının ilk sayfası |
| Yazar | Adam Smith |
| Ülke | Birleşik Krallık |
| Dil | İngilizce |
| Türler | Ekonomi, felsefe |
| Yayım | 9 Mart 1776 |
| Yayımcı | W. Strahan and T. Cadell |
| Sayfa | 1094 |
| ISBN | 9754589275 |

Milletlerin Zenginliğinin Doğası ve Nedenleri Üzerine Bir İnceleme, İskoç düşünür ve iktisatçı Adam Smith'in 1776'da yayınlanan eseri. *"Ulusların Zenginliği"* olarak da bilinen kitap çağdaş iktisat alanındaki ilk eserdir. Kitap klasik ekonominin en temel eserlerinden birisi olarak kabul edilir ve ulusların zenginliğini neyin oluşturduğuna dair dünyanın ilk toplu tanımlarından birini sunar. Sanayi Devrimi'nin başlangıcındaki ekonomik durumun üzerine düşerek, Kitap iş bölümü, üretkenlik ve serbest piyasa gibi geniş konulara değinir.

## Kaynakça
# Serbest ticaret

**Serbest ticaret**, mal ve hizmetlerin devlet kısıtlamaları olmaksızın ülkeler arasında veya ülkeler içinde transfer edildiği bir iş modelidir. Bu kısıtlamalar vergileri ve tarifeleri içerir. Serbest ticaret ile diğer ticaret yöntemleri arasındaki fark, ticaret yapan ülkeler arasında malların dağılımının gerçek arz ve talebi yansıtabilecek yapay fiyatlara dayanmasıdır. Serbest ticaret anlaşması, serbest ticaret bölgelerinin temel unsurlarından biridir. Serbest piyasa, alıcı ve satıcıların fiyat ve miktar açısından herhangi bir koşul olmaksızın birbirleriyle ticaret yaptıkları, alım satımda herhangi bir zorlamanın olmadığı serbest bir ekonomidir.

Devlet kişileri serbest bırakır ve üreticiler kendi isteklerine ve memnuniyetlerine göre üretim yapar ve üretilen ürünün fiyatını ve miktarını belirlemeye devlet hiçbir şekilde müdahale etmez. Serbest piyasa, kurucuları Adam Smith ve David Ricardo olan iktisattaki klasik okulun veya liberalizm temellerinden biridir.

## Serbest Ticaret Tarihî

Adam Smith, eski Mısır gibi uygarlıkların gelişmesinin nedeninin serbest ticaret olduğuna inanıyordu. Britanya'da, özellikle 19. ve 20. yüzyılın başlarında (örneğin John Stuart Mill) ve ayrıca 20. yüzyılda Amerika Birleşik Devletleri'nde (örneğin Cordell Hall) birçok liberal, serbest ticaretin, barışı desteklediğine inanıyordu. Yavaş yavaş ve bu inançlara göre ülkeler serbest ticaret modeline yöneldiler.

## Ayrıca bakınız

* Serbest bölge
* Korumacılık

## Kaynakça
# Korumacılık

Birleşik Krallık Liberal Partisinin, serbest ticarete dayalı bir ekonomi ile korumacılığa dayalı bir ekonomi arasındaki farklılıklara ilişkin görüşlerini gösteren siyasi posteri. Serbest ticaret mağazası, düşük fiyatları nedeniyle ağzına kadar müşterilerle dolu olarak gösteriliyor. Korumacılığa dayalı dükkân, işletme sahibi ile düzenleyici arasında düşmanlık ile yüksek fiyatlardan ve müşteri eksikliğinden muzdarip olarak gösteriliyor.
**Korumacılık** veya **himayecilik**, ithal ürünlere koyulan gümrük vergileri, kısıtlayıcı kotalar ve çeşitli diğer hükûmet düzenlemeleri gibi yöntemler yoluyla ithal ve yerli ürünler/hizmetler arasındaki rekabeti sağlamak için devletler arasındaki ticareti kısıtlayan ekonomi politikasıdır.

İktisatçılar arasında genel kabul edilen görüş; korumacı politikaların ekonomik büyüme ve refah üzerinde olumsuz sonuçlara yol açtığı, serbest ticaret ve deregülasyon ile ticareti kısıtlayıcı hükûmet düzenlemelerinin kaldırılmasının ise ekonomik büyümeyi teşvik ettiğidir. Bazı akademisyenler, Büyük Buhran'ın da aralarında bulunduğu çeşitli ekonomik krizleri korumacılığa bağlamıştır.

Ticaretin serbestleştirilmesi büyük ve her sektöre eşit dağılmayan kayıp ve kazançlara yol açar ve kısa vadede ithal edilen sektörde çalışan işçilerin işlerini kaybetmeleri ile sonuçlanabilir. Buna karşın serbest ticaret ürün ve servislerin hem tüketici hem de üretici için fiyatını azalttığından ötürü avantajlı kabul edilir.

## Kaynakça
# Saint Croix Nehri (Maine-New Brunswick)

| Saint Croix Nehri
 |
| --- |
|  *Saint Croix Nehri* |
| Konum
 |
| **Ülke(ler)** |  Kanada,  ABD
 |
| Genel bilgiler
 |
| **Kaynak** | Chiputneticook Gölü
 |
| **Ağız** | Passamaquoddy Körfezi
 |
| **Ağız rakımı** | deniz seviyesi
 |
| **Uzunluk** | 114 kilometre (71 mi)
 |
| **Havza alanı** | 3.900 km2
 |

**Saint Croix Nehri** Kuzeydoğu Amerika'da bulunan, 114 km uzunluğunda bir nehirdir.

## Kaynakça
# 1791 Anayasal Yasası

**1791 Ruhban Vakıfları Yasası** (İngilizce: The Clergy Endowments (Canada) Act 1791) veya bilinan adıyla **1791 Anayasal Yasası** (İngilizce: Constitutional Act 1791), Birleşik Krallık Parlamentosu'nda alınan karar sonrasında 26 Aralık 1791'de ilan edilen, Britanya İmparatorluğu'nun bir parçası olan Quebec Eyaleti'nin Aşağı Kanada ve Yukarı Kanada olarak ayrılmasını sağlayan yasadır.

## Kaynakça
# Aşağı Kanada

| *Province of Lower Canada* Aşağı Kanada |
| --- |
| 1791-1841 |
|

Bayrak |
| Aşağı Kanada'nın Amerika'daki konumu (yeşil) |
| Başkent | Quebec |
| Yaygın dil(ler) | İngilizce, Fransızca |
| Hükûmet | Anayasal monarşi |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1791 |
| • 1791 Anayasal Yasası  | 26 Aralık 1791 |
| • 1840 Birlik Yasası  | 10 Şubat 1841 |
| • Dağılışı  | 1841 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quebec Eyaleti (1763–1791)
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Kanada Eyaleti
 |  |
| Newfoundland Kolonisi
 |  |

 |

 |

**Aşağı Kanada** (Fransızca: province du Bas-Canada, İngilizce: Province of Lower Canada) Saint Lawrence Irmağı'nın aşağı kesimi ile Saint Lawrence Körfezi boyunca uzanan bir Britanya kolonisidir. 1791-1841 yılları arasında yaşamış olan koloni bugünkü Quebec'in güneyini oluşturmaktaydı.

Fransız asıllı Kanadalılar'ın yerleştiği Yeni Fransa topraklarının bir bölümü de Aşağı Kanada'ya katılmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Robert Christie. A History of the Late Province of Lower Canada, Quebec City: T. Cary/R. Montreal: Worthington, 1848–1855
# Yukarı Kanada

| Yukarı KanadaUpper Canada Yukarı Kanada |
| --- |
| 1791-1841 |
|

Bayrak |
| Yukarı Kanada (turuncu), günümüzdeki Kanada (pembe) ve çevresini gösteren harita |
| Başkent | Newark 1792-1797 (1798'de Niagara 1798, 1970'te Niagara-on-the-Lake olarak adı değiştirildi) York (1834'te adı Toronto olarak değiştirildi) 1797-1841 |
| Hükûmet | Anayasal monarşi altında Family Compact oligarşisi |
| Hükümdar |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1791-1820  | III. George |
| • 1820-1830  | IV. George |
| • 1830-1837  | IV. William |
| • 1837-1841  | Victoria |

 |
| Vali vekili |  |
| Yasama organı | Yukarı Kanada Parlamentosu |
| • Yukarı Kanada Yasama Konseyi | Üst meclis |
| • Yukarı Kanada Yasama Meclisi | Alt meclis |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1791 |
| • 1791 Anayasal Yasası  | 26 Aralık 1791 |
| • 1840 Birlik Yasası  | 10 Şubat 1841 |
| • Dağılışı  | 1841 |

 |
| Nüfus |
| • Sayılan | 150.196 |
| Para birimi | Halifax poundu |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Quebec (il, 1763-1791)
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Kanada Eyaleti
 |  |

 |

 |
| Günümüzdeki durumu |  Kanada (Ontario'nun parçası) |

**Yukarı Kanada** (Fransızca: Haut-Canada, İngilizce: Upper Canada), Birleşik Krallık'ın bir parçası olan Britanya Kanadası'nın bir iliydi. 26 Şubat 1791'de, Quebec ilinin ikiye ayrılmasıyla kuruldu (diğer kurulan il ise Aşağı Kanada'ydı). 10 Şubat 1841'de uygulamaya konan Birlik Yasası ile birlikte Kanada Eyaleti kurularak varlığı sona erdi.

## Kaynakça
# Terra Australis

1750 tarihli Abraham Ortelius'un haritası
**Terra Australis** ("Güney Ülkesi"), ilk kez Antik Çağ'da ortaya atılan ve 15. ve 18. yüzyıllar arasındaki haritalarda görülen varsayımsal bir kıtaydı. Terra Australis'in varlığı herhangi bir araştırma veya doğrudan gözlem üzerine kurulu değil, Kuzey Yarımküre'deki kıta sahasının güneydeki kara tarafından dengelenmesi düşüncesine dayanıyordu. Toprağı dengeleme teorisi 5. yüzyılın başlarında, haritaları üzerinde Australis terimini kullanan Macrobius'un haritalarında belgelenmiştir.

## Kaynakça
# Ceza kolonisi

Andaman Adaları'ndaki ceza kolonisi, İngiliz Raj'ı (1890'lar)
**Ceza kolonisi** sürgün mahkûmlar için kullanılan ve bir ada ya da uzak bir sömürge topraklarında kurulan bir yerleşim yeridir. Terim daha çok uzak bir yerde bulunan ve gardiyanlar veya mutlak yetkiye sahip valiler tarafından denetlenen bir cezaevini ve mahkûm topluluklarını ifade etmek için için kullanılır.

Tarihsel olarak ceza kolonileri genellikle devletin (genellikle sömürge) topraklarının ekonomik olarak geri kalmış bir kısmında mahkûmların emeğinden yararlanmak için kullanılan ve çiftlikten çok daha büyük ölçekte bir açık hapishane olmuştur. Uygulamada bu tür ceza kolonileri köle toplumlarında daha fazladır.

İngiliz, Fransız ve diğer sömürge imparatorlukları Kuzey Amerika ve dünyanın diğer yerlerinde ceza kolonisi kisvesi altında bazen kölelik veya benzeri düzenlemeleri kullanmışlardır.
# Abel Tasman

| Abel Tasman |
| --- |
| Abel Tasman'ın portresi (Jacob Gerritsz Cuyp, 1637) |
| Doğum | Abel Tasman 1603 Lutjegast, Hollanda |
| Ölüm | 10 Ekim 1659 Batavia, Hollanda Doğu Hint Adaları |
| Vatandaşlık | Hollandalı |
|  |

**Abel Janszoon Tasman** (1603 Lutjegast, Groningen - 10 Ekim 1659 Cava) Hollandalı denizci, kâşif ve tüccar. 1642 ve 1644 yıllar arasında Hollanda Doğu Hindistan Şirketi adına yaptığı yolculuklar ile bilinir. Yeni Zelanda, Fiji Adaları ve Tasmanya'ya ulaşan ilk Avrupalı kâşiftir.

Avustralya adası olan Tazmanya, (önceki adı *Van Diemen Toprakları*) Avustralya ve Yeni Zelanda arasında kalan Tazman Denizi ve Yeni Zelanda'daki Abel Tasman Millî Parkı onun ismi ile adlandırılmıştır.
# New Zealand Company

New Zealand company
**Yeni Zelanda Şirketi** Yeni Zelanda'nın sistematik biçimde sömürgeleştirilmesini sağlamak amacıyla *Yeni Zelanda Birliği* adıyla 1837'de kurulmuş bir şirkettir. Güney yarımkürede İngiliz toplumuna yakın bir model oluşturmayı hedefleyen Edward Gibbon Wakefield'ın ilkelerini benimsemiştir. Wellington, Nelson, Whanganui ve Dunedin kentlerini kuran, New Plymouth ve Christchurch'ün yerleşime açılması için de çalışan şirket 1843'te ekonomik bunalıma girmiş ve etkinliğini 1858'de sonlandırmak zorunda kalmıştır.
# William Hobson

| William Hobson |
| --- |
|  |
| Yeni Zelanda Vali-Teğmeni
 |
| **Görev süresi** 14 Ocak 1840 - 3 Mayıs 1841
 |
| Yerine geldiği | makam kuruldu
 |
| Yerine gelen | makam kaldırıldı
 |
| Yeni Zelanda genel valisi
 |
| **Görev süresi** 3 Mayıs 1841 - 10 Eylül 1842
 |
| Yerine geldiği | makam kuruldu
 |
| Yerine gelen | Robert FitzRoy
 |
| Kişisel bilgiler
 |
| Doğum
 | 26 Eylül 1792(1792-09-26) Waterford, İrlanda
 |
| Ölüm
 | 10 Eylül 1842 (49 yaşında) Auckland, Yeni Zelanda
 |
| Milliyeti
 | İrlandalı
 |
| Evlilik(ler)
 | Eliza Elliott
 |
| Çocuk(lar)
 | 5
 |
| Dini
 | Anglikanizm
 |

Kaptan **William Hobson** (26 Eylül 1792 – 10 Eylül 1842) ilk Yeni Zelanda valisi ve Waitangi Antlaşması'nın yazarlarındandır.

## Yaşamı

William Hobson avukat olan Samuel Hobson'un oğlu olarak İrlanda'da doğdu. 25 Ağustos 1803 gönüllü olarak Kraliyet Donanması'na katıldı. 1806 yılında bir deniz harp okuluna başladı ve yaklaşık yedi yıl sonra üsteğmen oldu. Mayıs 1924 komutanlığa terfi etti. 3 Mayıs 1841'de Yeni Zelanda Genel Valisi oldu.

## Ölümü

10 Eylül 1842'de felç geçirdi ve öldü. Auckland'da defnedildi.

Hobson'un defnedildiği Auckland'deki Symonds mezarlığı.
## Kaynakça
# Yeni Zelanda Kolonisi

**Yeni Zelanda Kolonisi**, 1841'den 1907'ye kadar var olmuş bir Britanya kolonisidir. 1853 e kadar koloni valilerini Birleşik Krallık atamış, 1853 yılında ise koloni kendi kendini yönetmeye başlamıştır. 1907'de koloni, Yeni Zelanda Dominyonu olmuştur.

## Kuruluş

Ocak 1840 yılında Sydney'de Yeni Zelanda üzerinde hakimiyet ilan edildikten sonra Kaptan William Hobson 1 Şubat 1840'ta Yeni Zelanda'ya gelip aynı ilani yayınlamıştır. Daha sonra Waitangi Antlaşması ise 6 Ocak 1840'ta imzalanmıştır. William Hobson Britanya'nın Yeni Zelanda adaları üzerinde hakimiyetini ilan eden 2 ayrı ilan yayınlamıştır. Ilk ilanda Hobson Kuzey Adası üzerinde Britanya hakimiyetini ilan etmiştir. 2. ilanda ise Hobson Güney Adası ve Steward Adası üzerinde Britanya hakimiyetini ilan etmiştir.

Başlarda Yeni Zelanda Yeni Güney Wales kolonisinin bir parçasıydı. Ama 16 Kasım 1840'ta Britanya hükûmeti Yeni Zelanda'nın ayrı bir koloni olması yolunda ilk adımı attı. 1 Temmuz 1841'de Yeni Zelanda ayrı bir koloni olarak ayrıldı.

## Koloni

Koloni 3 bölgeye bölünmüştü: Yeni Ulster Bölgesi (Kuzey Adası),Yeni Munster Bölgesi (Güney Ada), ve Yeni Leinster Bölgesi (Stewart Adası).

## Kendini yöneten Koloni

Koloni büyüdükçe kendini yönetme talepleri yükseliş gösterdi. Yeni Zelanda Şirketi'nin Port Nicholson (Wellington) yerleşimi kendi meclisine sahipti. Bu Konsey Vali William Hobson tarafından zorla kapatılmıştı.

Ilk Yeni Zelanda Anayasası 1846 yılında hazırlandı ama Vali George Grey Ülkeyi Avrupalı ve Maori bölgelere bölmeye karşı olduğu için anayasa neredeyse 6 yıl boyunca askıda kaldı. Bunun sonucunda 1852'de yeni yasa yazıldı, bu Yasa'da eski yasadan kalan tek şey Yeni Zelanda'nın yeni bölgelerinin belirtilmesiydi.

İkinci Yeni Zelanda Anayasası 1852'de yazıldığı yıl yürürlüğü girildi ve Meclisi kurdu. Meclise ilk seçimler 14 Temmuz ve 1 Ekim arası yapıldı.

Ilk Yeni Zelanda Parlamentosu 24 Mayıs 1854'te açıldı

## Dominyon Oluşu

Yeni Zelanda 26 Eylül 1907 ye kadar koloni olmaya devam etti. Yeni Zelanda Hükûmetinin isteği doğrultusunda Kral Edward VII Yeni Zelanda'nın bir Dominyon olduğunu ilan etti. Aynı gün Newfoundland kolonisi'de Newfoundland Dominyon'u ilan edildi.

## Kaynakça
# Malta Himayesi

| Malta Himayesi Malta Protectorate (İngilizce) Protettorato di Malta (İtalyanca) Protettorat ta' Malta (Maltaca) |
| --- |
| 1800-1813 |
|
Bayrak

Arma

 |
| 1808 tarihli Malta ve Sicilya haritası |
| Başkent | Valletta |
| Yaygın dil(ler) | İtalyanca, Maltaca |
| Hükûmet | Himaye |
| Hükümdar |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1800-1802  | III. Ferdinando |
| • 1802-1813  | III. George |

 |
| Sivil komiser |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1799-1801  | Alexander Ball |
| • 1801  | Henry Pigot |
| • 1801-1802  | Charles Cameron |
| • 1802-1809  | Alexander Ball |
| •   | Hildebrand Oakes |

 |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1800 |
| • Britanya varlığı  | 9 Şubat 1799 |
| • Kuruluşu  | 4 Eylül 1800 |
| • Haklar Bildirisi  | Haziran 1802 |
| • Feshedilişi  | 23 Temmuz 1813 |
| • Dağılışı  | 1813 |

 |
| Yüzölçümü |
| • Toplam | 316 km2 |
| Nüfus |
| • Sayılan | 93.054 |
| Para birimi | Malta scudosu |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Fransız işgalinde Malta
 |
|  | Gozo (devlet)
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Malta Kolonisi
 |  |

 |

 |
| Günümüzdeki durumu |  Malta |

**Malta Himayesi** (İngilizce: Malta Protectorate), İtalyanca: Protettorato di Malta, Maltaca: Protettorat ta' Malta), Malta'nın, Sicilya Krallığı'na dahil olsa da Britanya himayesi altında olduğu dönemdi. Fransızların işgalinde olan Malta'da, bu işgale karşı yaşanan ayaklanma, Britanya tarafından desteklendi. 4 Eylül 1800'de Fransız güçlerinin teslim olması sonrasında Malta, Sicilya Krallığı'nın kontrolünde olsa da Britanya himayesine girdi. 1802'de imzalanan Amiens Antlaşması ile Britanyalıların adaları terk etmesi kararlaştırılsa da Malta'daki Britanya varlığı sürdürüldü. 23 Temmuz 1813'te kraliyet kolonisi ilen edilen Malta'nın bu statüsü, 1814'teki Paris Antlaşması'yla tanındı.

## Kaynakça
# Kıta Avrupası

Kıta Avrupası
Dünya üzerinde Kıta Avrupası
**Kıta Avrupası**, adalar ve bazı durumlarda da yarımadalar hariç Avrupa kıtası anlamına gelir. Farklı ülkelerde farklı şekillerde algılanır. Birleşik Krallık'ta Britanya Adaları hariç Avrupa kıtasının tamamı için kullanılır. İskandinav ülkelerinde ise Britanya Adaları, İskandinavya, İzlanda ve Finlandiya hariç Avrupa'nın geri kalan kısmı için kullanılır.
# Paris Antlaşması (1814)

1814 Paris Antlaşması'nı imzalayan Avrupa devletlerinin bayraklarıyla donatılan Fransız gemisi.
**Paris Antlaşması**, 30 Mayıs 1814 tarihinde imzalanmış ve Napolyon Savaşları'nın bir parçası olan Altıncı Koalisyon Savaşı'nı sona erdiren barış antlaşmasıdır. 23 Mayıs'ta X. Charles ve müttefikler arasında imzalanan ateşkes antlaşmasının ardından yapılmıştır. Antlaşma ile Fransa, Birleşik Krallık, Rusya, Avusturya ve Prusya arasındaki çatışmalar son bulmuştur. Portekiz ve İsveç'in de imzaladığı antlaşmaya İspanya temmuz ayında katılmıştır. Antlaşma, Fransa'nın 1792'deki sınırlarına geri dönmesini zorunlu kılmıştır.

## Ayrıca bakınız

* Avrupa uyumu

## Kaynakça