Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Hudson Nehri

| Hudson Nehri
 |
| --- |
|  |
|  Hudson Nehri haritası
 |
| Konum
 |
| **Ülke(ler)** | Amerika Birleşik Devletleri
 |
| Genel bilgiler
 |
| **Uzunluk** | 315 mi (507 km)
 |
| **Havza alanı** | 14,000 sq mi (36,260 km2)
 |

**Hudson Nehri** (İngilizce: Hudson River), 507 km uzunluğunda New York eyaleti ile New Jersey eyaleti arasında sınır teşkil eden ABD'de bir nehirdir. Nehrin adı Henry Hudson'dan gelmektedir. Kuzeyde Essex'den güneye doğru New York şehrine doğru akmaktadır. Hudson nehri okyanusa döküldüğünden suyunda tatlı suyun yanı sıra tuzlu su da içermektedir. Hudson Nehri endüstriden kaynaklı yoğun kirlilik yaşamaktadır. Ancak yapılan temizlik çalışmalarıyla birlikte eskisine göre daha temiz bir hale getirilmiştir. Nehir nadir de olsa Kuzey Nehri (North River) olarak da bilinmektedir.

## Galeri

* Brooklyn Müzesi - Francis Augustus Silva - Hudson Tekneleri
* Jersey City'yi gösteren 1880'lerde Hudson'dan bir Görünüm.
* Battery Park City
* Şehir merkezinden Hudson Nehri
* Poughkeepsie Köprüsü
* Dağların arasındaki Hudson Nehri
* George Washington Köprüsü

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Hudson Nehri ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Scenic Hudson6 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Hudson River Foundation6 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* The River Project6 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Hudson Riverkeeper5 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Hudson River Watertrail Association12 Ağustos 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* The Hudson River Environmental Society26 Şubat 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Hudson River History24 Ağustos 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Chronology — Hudson River history
* Hudson River Maritime Museum
* The Hudson - The River that Defined America12 Kasım 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. — *produced by National Geographic for the National Park Service*.
* Official Historic Hudson River Towns, Inc. website5 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Hudson River Sloop Clearwater2 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* HudsonWatch.net3 Ağustos 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. — *dealing with General Electric Company's Hudson River/PCB Cleanup and Superfund site*.
* Groundwork Hudson Valley & Saw Mill River Coalition
* Beczak Environmental Education Center
* *Tocqueville in Newburgh* — *segment from C-SPAN's* Alexis de Tocqueville Tour *with discussion of Steamboat travel on the Hudson in the 1830s*.
* American Paradise: The World of the Hudson River School6 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. — *an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art (available online as PDF*.)

اا <math>°°∑⇔1⁄</math>
# Ilıman dönencealtı iklimi

Dünyada *Ilıman dönencealtı iklim* bölgeleri   Cfa   Cwa
**Ilıman dönencealtı iklimi** (Köppen iklim sınıflandırması *Cfa* ya da *Cwa*) sıcak ve nemli yazlarıyla ve genellikle ılıman kışlarıyla bilinen bir subtropikal iklim kuşağı. Köppen iklim sınıflandırması tanımına göre özellikle kışın hava sıcaklığına göre geniş bir yelpazede incelenirken daha modern olan Trewartha iklim sınıflandırmasına göre 8 ya da daha fazla ay 10 °C üstünde olan ve ılıman geçen bir kışa sahip olan iklim türüdür.

## Ayrıca bakınız

* Subtropikal iklim
# Orta enlemler

Tropikal olmayan siklon oluşum alanları
Orta enlemlerin kırmızıyla vurgulandığı dünya haritası
**Orta enlemler** Dünya üzerinde Yengeç Dönencesi (23°26'22" enlemler ) ile Kuzey Kutup Dairesi (66°33'39") arasında yer alan uzamsal bir bölgedir. Oğlak Dönencesi'nden (-23°26'22") Antarktika Çemberine (-66°33'39") kadar da gider. Bunlar, iki tropik ve kutup daireleri arasında yer alan Dünya'nın subtropikal ve ılıman bölgelerini içerir. Hava cepheleri ve tropikal olmayan siklonlar genellikle bu bölgede bulunur ve ayrıca oluşum alanlarından Ekvator'a daha yakın olan ara sıra tropikal siklonlar veya subtropikal siklonlar bulunur.

Orta enlemlerde hakim rüzgarlar genellikle çok kuvvetlidir. Dünyanın bu bölgeleri, kutuplardan gelen soğuk hava kütleleri ve tropik bölgelerden gelen sıcak hava kütleleri sürekli olarak birbirlerinin üzerinde yukarı ve aşağı ittiğinden çok çeşitli hızlı değişen hava koşullarına tanık olur.

Beş tür orta enlem iklimi vardır: akdeniz, nemli subtropikal, Okyanusal iklim, nemli kıta ve subarktik.

## Ayrıca bakınız

* Ilıman iklim
* Astropika
* Dönence

## Kaynakça
# Kentsel ısı adası

Kentsel ısı adası (KIA)
**Kentsel ısı adası** (**KIA**) insan faaliyetleri nedeniyle çevresindeki kırsal alanlardan önemli ölçüde daha sıcak olan metropol alanlardır. Bu metropolitan alanlarla çevresindeki daha az yoğun bölgeler arasındaki sıcaklık farkı 5 °C'ye kadar çıkabilir.

Bu tanım ilk olarak Luke Howard tarafından 1810'larda kullanılmıştır. Kentsel ısı adası olarak tanımlanan bölgelerde sıcaklık farkı geceleri gün içinde olduğundan daha fazladır ve bu farklar en çok rüzgâr zayıf olduğunda hissedilir. Hem yaz hem de kış mevsimlerinde görülür.

## Sebepleri

Kentsel ısı adasının ana nedenleri kentsel gelişimle birlikte değişen toprak yapısı, şehirleşme ile birlikte azalan yeşil alanlar ve binalarda kullanılan ısı tutucu malzemelerdir. Enerji kullanımından açığa çıkan ısı ikinci büyük sebeptir. Nüfus çoğaldıkça, kullanılan alan artar ve bu ısıyı arttırır. Artan sıcaklıkla birlikte hava kalitesi azalır.

## Sağlığa etkileri

Kentsel Isı Adalarının kent sakinlerinin sağlığı ve refahı üzerinde direkt etkileri vardır. Sadece ABD içinde yılda yaklaşık 1.000 kişi aşırı sıcaklık nedeniyle ölmektedir. Araştırmalar ölüm oranlarının, artan sıcaklıkla birlikte üssel bir artış gösterdiğini kanıtlamaktadır.

## Kaynakça
# Sandy Kasırgası

Uzaydan görünümü
**Sandy Kasırgası**, Atlantik Okyanusu'nda oluşan ve kayıtlara geçen en büyük kasırgadır. Jamaika, Haiti, Dominik Cumhuriyeti, Küba, Bahamalar, Kanada (Doğu kesimi) ve ABD'yi (Doğu kesimi) etkilemiş kasırgadır. Kasırga Ekim 2012 tarihinde Atlantik'te oluşmuştur. Daha sonra iyice kuvvetlenmiştir. Günümüzde halen etkinliğini koruyan kasırga, ABD'ye ulaşmıştır. Onlarca insan ölmüştür. Zararın 50 Milyar dolara çıkacağı tahmin ediliyor. Gerek yol açtığı ölümler gerekse maddi hasarlar yüzünden maliyeti beklenenden büyük olan Sandy kasırgası, hızı saatte 140 kilometreye yaklaşan rüzgâr ve sağanak yağmur ile ABD'nin özellikle Doğu yakasındaki eyaletlerinde hayatı felce uğrattı. Sandy Kasırgası'nın 17 eyalette 4.9 milyon insanın hala elektrikten yoksun olduğu belirtildi.

Karayip ülkelerinde 67 kişinin ölümüne yol açtıktan sonra ABD'nin Doğu yakasını vuran Sandy Kasırgası, Kanada'da da 2 kişinin ölümüne yol açtı. Sandy Kasırgası'nın yol açtığı ölümler şimdiki bilgilere göre toplam olarak 157'ye yükseldi.

Amerikalı yetkililerin verdikleri bilgilere göre, Sandy Kasırgası'nın neden olduğu ölümlerden yarısına yakını New York'ta, çoğunluğu şiddetli rüzgâr nedeniyle devrilen ağaçlar yüzünden kaynaklandı. New Jersey'de de 8 kişi yaşamını yitirdi. Yetkililer, enkaz çalışmaları sürdükçe ölü sayısının artmasından çekindiklerini bildirdi.
# Beyaz Amerikalılar

Beyaz Amerikalılar| *White Americans* |
| --- |
|  |
| Toplam nüfus |
|  **243.832.540** (2018) Toplam ABD nüfusunun 75,5/100'ü  **197.181.177** (Hispanik olmayanlar, 2018) Toplam ABD nüfusunun 60,4/100'ü |
|  |
| Önemli nüfusa sahip bölgeler |
| Diller |
| **Çoğunluk: Amerikan İngilizcesi

**Azınlık: İspanyolca
* Fransızca
* İtalyanca
* Almanca
* Felemenkçe
* İskoçça
* Yunanca
* Rusça
* Danca
* İsveççe
* Norveççe
* İbranice
* Ermenice
* Arapça
* Türkçe
* Lehçe
* Ukraynaca
 |
| Din |
| Çoğu Hristiyanlık (Protestanlık, Roma Katolik, Mormon); azı Yahudilik, İslam, Paganizm |
| İlgili etnik gruplar |
| Hispanik ve Latin Amerikalılar, Avrupalılar |

Amerika Birleşik Devletleri'nde **Beyaz Amerikalılar**, Avrupa'dan göçen insanların torunları olan Amerikalılardır. Bu toplumlar genel olarak İngilizler, Fransızlar, Hollandalılar, Belçikalılar, Almanlar, İrlandalılar, İskoçlar, Galliler ve İskandinavlılar olarak bilinir. Nadiren İspanyollar ve Portekizliler de bu gruba dahil edilir. Beyaz Amerikalılar, Amerika Birleşik Devletleri'nin kuruluşundan günümüze kadar, toplam nüfusun her zaman büyük çoğunluğunu oluşturmuştur.

## Kaynakça
# Asyalı Amerikalılar

Asyalı Amerikalılar|  |
|  |
| Önemli nüfusa sahip bölgeler |
| Kaliforniya | 5.556.000 |
| New York (eyalet) | 1.579.000 |
| Teksas | 1.110.000 |
| New Jersey | 795.163 |
| Hawaii Adaları | 780.968 |
| Illinois | 668.694 |
| Washington (eyalet) | 604.251 |
|  |
|  |

**Asyalı amerikalılar** veya **Asya kökenli amerikalılar**, ABD nüfus bürosu tarafından kökenleri Çin, Kore, Japonya, Filipinler, Vietnam, Hindistan vb. Asya ülkelerine dayanan Amerikalılara denir. 2017 yılı verilerinde ABD nüfusunun (325.084.756) %5,6'sını oluşturmaktalar.

## Ayrıca bakınız

* Çin asıllı Amerikalılar

## Kaynakça
# Doğu Katolik Kiliseleri

Ukrayna'nın Lviv kentinde bulunan St. George Katedrali.
Hristiyanlıkta kendi ayin biçimlerini, dillerini koruyan ama Papa'nın otoritesini kabul eden Ortodoks ve Doğu Ortodoks kiliselerine Doğu Katolik Kiliseleri (veya Uniat Kiliseler) denir. İlk kez 18. yüzyılda ilk örnekleri görülür.

## Özellikleri

Bu kiliseler, kendi inanç biçimlerini, ibadet biçimlerini ve ibadet dillerini korurlar ancak episkoposları Papa tarafından onaylanmak zorundadır.

Çoğu Doğu Katolik Litürjilerini kullanır.

## Dünyadaki Uniat Kiliseler

1. Keldani Katolik Kilisesi
2. Maruni Kilisesi
3. Melkit Kilisesi
4. Kıpti Katolik Kilisesi
5. Süryani Malankara Katolik Kilisesi
6. Süryani Malabar Katolik Kilisesi
7. Ermeni Katolik Kilisesi
8. Melkani Rum Katolik Kilisesi
9. Bulgar Katolik Kilisesi
10. Ukrayna Rum Katolik Kilisesi
11. Arnavutluk Katolik Kilisesi
12. Gürcü Katolik Kilisesi

Uniat kiliselerdendir.
# Haredi Yahudilik

Tevrat'ın resrote edilmesi sırasında Harediler
**Haredi Yahudilik** (İbranice: חֲרֵדִי‎ *Ḥaredim*) veya **ultra-Ortodoks Yahudilik**, Ortodoks Yahudilik mezhebi içindeki, modernizmin aksine geleneklere ve *halaha* emirlerine sıkı sıkıya bağlılığı ile bilinen Yahudilik mezhebidir. Üyelerine genellikle *ultra-Ortodoks* denir, fakat "ultra-Ortodoks" terimi taraftarlarının birçoğu tarafından aşağılayıcı olarak kabul edilmektedir. Haredi Yahudileri, diğer insanlar tarafından tartışılmasına rağmen, kendilerini en dindar ve otantik Yahudi grubu olarak görürler.

Harediler, kendilerini Yahudi dini hukukunun ve geleneğinin en hakiki koruyucuları olarak görüyor ve bunların bağlayıcı ve değiştirilemez olduğuna inanıyorlar. Diğer Yahudilik akımları bu görüşe katılmasa da, Modern Ortodoksluk da dahil olmak üzere Yahudiliğin diğer tüm yorumlarını "Tanrı'nın yasalarından sapma" olarak değerlendirirler.

Bazı akademisyenler, Haredi Yahudiliğin aydınlanma, kültürleşme, sekülerleşme, dini reform, Yahudi ulusal hareketlerinin yükselişi gibi toplumsal değişimlere bir tepki olduğunu ileri sürmüşlerdir. Modern Ortodoks Yahudilerin aksine, Harediler toplumun diğer kesimlerinden kendilerini ayırırlar. Bununla birlikte bazı Harediler, gençlerini, en iyi şekilde öğrenim görerek prestijli bir diploma almaya veya bir iş kurmaya teşvik ederler.

Haredi toplulukları en fazla, sırasıyla İsrail, Kuzey Amerika ve Batı Avrupa'da bulunur. 2020 yılı itibarıyla dünya genelinde yaklaşık 2,1 milyon Haredi var ve bu sayı dünya Yahudi nüfusunun %14'ünü temsil ediyor. Farklı dinler arası evlilik olmaması ve yüksek doğum oranı nedeniyle Haredi nüfusu hızla artmaktadır. Nüfusları, 1960'larda görülen 'Baal Teşuva' hareketinin etkisi sebebiyle Haredi yaşam tarzını benimseyen çok sayıda diğer mezheplerden Yahudi tarafından da artırıldı.

## Terminoloji

İlk defa Isaac Leeser (1806–1868), 1916'da "ultra-Ortodoks" sözcüğünü kullanmış ve tanımlanmıştır.
*Haredi* ifadesi, Yeşaya Kitabı'nda (66:2; çoğul haredim Yeşaya 66:5) görünür. Tanah'dan türetilen Modern İbranice bir terimdir ve "YHVH'ın sözü" anlamına gelir. Tanrı Yehova'nın iradesini gerçekleştirmek için hayranlık uyandıran bir korku ve endişeyi de ifade eder. Bu sözcük onları, diğer Ortodoks Yahudileri'nden ayırmak için kullanılır (Hristiyanlıkta Quakers'ım Tanrı ile ilişkilerini tanımlamak için kullanılan isme benzer).

## Kaynakça
# Muhafazakâr Yahudilik

**Muhafazakâr Yahudilik,** 19. yüzyılın ortalarında, Almanya Yahudileri arasında ortaya çıkmıştır. *Konservatif Yahudilik* olarak da bilinir. Muhafazakâr Yahudiliğin temsilcileri Isaac Bermays (1791-1849) ile Zacharia Franklen (1801-1871)'dir. Geleneklere bağlılıkta taviz verememe ve laikliğe karşı olan Muhafazakâr Yahudilik daha sonraki yıllarda Amerika Birleşik Devletleri'nde de sempatizan bulmuştur.

## Kaynakça
# New York Yankees

New York Yankees|  |
| Kuruluş | 1903 |
| Lig | Major League Baseball
* Amerikan Ligi
	+ Doğu Grubu
 |
| Eski isimleri | * New York Highlanders (1903-1912)
 |
| Şehir | New York |
| Stadyum | Yankee Stadyumu (Kapasite: 47.309) |
| Renkler |       |
| Sahibi | Hal Steinbrenner |
| Başkan | Randy Levine |
| Genel menajer | Brian Cashman |
| Antrenör | Aaron Boone |
| Şampiyonluk | 27 kez |
| Resmî site | mlb.com/yankees |

**New York Yankees**, ABD'nin New York, New York (eyalet) şehrinde bulunan ve Major League Baseball liginin American League Doğu Grubu'nda mücadele eden beyzbol takımıdır.

Takım maçlarını 2009 yılından beri New Yankee Stadium stadyumunda yapmaktadır.
# Merkezî iş alanı

New York'taki Midtown Manhattan, dünyanın en büyük merkezi iş bölgesidir.
Frankfurt'un merkezi iş bölgesi
**Merkezi iş alanı** veya kısa **MİA** bir şehrin ticaret ve iş merkezidir. Daha büyük şehirlerde, genellikle şehrin "finans bölgesi" ve ticari alanı ile eş anlamlıdır. Ayrıca, büyük kentlerin kent merkezlerinde, ticaret ve hizmet fonksiyonlarının en yoğun olduğu bölge için, şehir planlama, coğrafya vb. disiplinlerde kullanılan bir terimdir. Merkezi iş alanındaki yapılaşma yoğunluğu fazla olup, kentteki en yüksek yapılar genelde bu bölgede bulunur. Coğrafi olarak, genellikle "şehir merkezi" veya "downtown" anlamları ile çakışır. Tüm dünyada Londra Şehri, Docklands, Westminster, Chicago Loop, Los Angeles Finans bölgesi, Century City, Midtown Manhattan, Lower Manhattan, Financial District, Manhattan (Wall Street), Downtown Brooklyn, Long Island City, Flushing, Queens, Fordham, Bronx, Long Island City gibi popüler iş alanları vardır. Türkiye'de İstanbul şehrinde Ataşehir, Maslak, Levent, Ankara şehrinde Söğütözü iş alanı bulunuyor.

## Merkezi iş alanının özellikleri

* Coğrafi açıdan kentin merkezinde bulunur.
* İdari yapılar fazladır.
* Birbirine yakın fonksiyonlar aynı alanda toplanır.
* Nirengi ve odak noktaları bulunur.
* Yaya ve araç trafiğinin en yoğun olduğu yerdir.
* Ulaşımın merkez noktasıdır.
* Hizmet sektörünün en yoğun olduğu bölge burasıdır.
* Yapılaşma yoğunluğunun en fazla olduğu alandır.
* En yüksek arazi değerleri bu alandadır.
* Çalışma ve alışveriş için cazibe merkezleridir.
* İçinde yeni alanlar oluşabilir ya da eski ticari fonksiyonunu zamanla kaybedebilir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Merkezi iş alanları listesi
* Karma kullanımlı geliştirme
* İş geliştirme bölgesi
* İş parkı
# Caput Mundi

İmparatorluğun bölgesel genişlemesinin doruğunda imparatorluk başkenti Roma'nın haritası
Caput Mundi, motamot "dünyanın önderi" anlamına gelen Latince bir deyiştir, buna göre RomaCaput Mundi Roma dünyanın başkenti anlamına gelir ve Roma kentine tarihi boyunca verilen birçok lakaptan biridir.

Deyiş, önce Cumhuriyet ve İmparatorluğun başkenti, daha sonra da Katolik Kilisesi'nin merkezi olarak şehrin kalıcı gücüyle ilgilidir.

İlk ne zaman kullanıldığı kesin olarak bilinmemekle birlikte Roma, MÖ 1. yüzyılda şair Ovidius tarafından bu şekilde adlandırılmıştır.

"Sonsuz Şehir" ve "Yedi Tepeli Şehir" ile birlikte Caput Mundi, Roma şehrini ifade etmek için en yaygın kullanılan adlardan biri olarak kaldı.

## Anlam

Via dei Fori Imperiali, Via della Conciliazione ve Via del Corso. Antik Roma terimi "İmparatorların Roma'sına" gönderme yapar, İkinci Roma terimi, "Papaların Roma'sına" gönderme yapar ve üçüncü Roma ise "Halkın Roma'sı" İtalya'nın başkenti Roma'yı işaret eder.
*Roma Caput Mundi,* "Roma'nın dünyanın başkenti" anlamına gelen Latince bir deyimdir, İtalyancası "Roma Capitale del mondo" (kelimenin tam anlamıyla: "dünyanın başı"). Bilinen dünyanın (Avrupa, Kuzey Afrika ve Güneybatı Asya) Klasik Avrupa anlayışından kaynaklanır. Roma'nın antik dünyadaki etkisi, Cumhuriyet Güney Avrupa ve Kuzey Afrika'ya yayıldıkça MÖ 2. yüzyılda artmaya başladı. Sonraki beş yüzyıl boyunca Roma, bilinen dünyanın (geleneksel Greko-Romen coğrafyasının) çoğunu yönetti ve bu dönemde dünyanın en büyük şehri olarak hizmet etti. Roma'nın yerel dilinin (Latince) kültürel etkisi, Roma sanatı, mimarisi, hukuku, dini ve felsefesi gibi önemliydi. Roma İmparatorluk şehri, takma adını *Caput Mundi* olarak benimsedi ve bunu Antik Roma'nın ve Roma Katolik Kilisesi'nin kalıcı bir gücünün algısına bağladı.

## Ayrıca bakınız

* Roma
* Roma Katolik Kilisesi

## Kaynakça
# Sıra ev

San Francisco'da sıra evler
**Sıra ev**, bir sıra halinde birden fazla evden oluşan bir yapı grubudur. Sıra evler ilk olarak 16. yüzyılda Avrupa'da ortaya çıkmış olup günümüzde başta Avrupa ve Latin Amerika olmak üzere dünya çapında yaygındır.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Sıra ev ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

*  Temmuz 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - A tribute to the typical terraced houses of Leicester, UK
# Hoboken, New Jersey

| Hoboken |
| --- |
| City of Hoboken |
|  |
| HobokenHoboken'in New Jersey'deki konumu. |
| Ülke |  ABD |
| Eyâlet |  New Jersey |
| County | Hudson |
| Şehir kuruluşu | 9 Nisan 1849 |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 5.208 km² |
| Nüfus (2010) |
|  • Toplam | 50.005 |
|  • Yoğunluk | 3.702/km² |
| **Resmî site** www.hobokennj.org |

**Hoboken**, ABD'nin New Jersey eyaletinde, Hudson County'e bağlı bir şehir. New York metropoliten alanının bir parçasıdır.

Hoboken'e ilk yerleşim 17. yüzyılda bir Hollanda kolonisi olarak kuruldu. 19. yüzyılın başlarında Albay John Stevens, meskûn olduğu şehri ticari yönden geliştirdi. 1849 yılında bir ilçe oldu. Hoboken, beyzbol sporunun bilinen oynandığı ilk yerdir. 1855'te kurulan ve Amerika Birleşik Devletleri'nin en eski teknik üniversitelerinden biri olan Stevens Teknoloji Enstitüsü şehrin arazisinin içindedir.

Hudson nehri kıyısında, Manhattan'in karşısında bulunan kent; New York ve New Jersey liman bölgesinin önemli bir parçasıdır. Hoboken Terminali bölge için önemli bir ulaşım merkezidir. 20. yüzyılın en popüler ve etkili sanatçılarından Frank Sinatra'nın doğduğu ve büyüdüğü yer olmasıyla da tanınır. Şehirde onun adını taşıyan parklar ve sokaklar vardır. Son yıllarda ekonomisi gelişen kentin eski işçi sınıfı görünümünün yerini lüks binalar almıştır.

## Kaynakça
# Tribeca Film Festivali

| Tribeca Festival |
| --- |
|  |
| Konum | New York, ABD |
| Kuruluş | 2002) (2002) |
| Dil | İngilizce |
| tribecafilm.com |

**Tribeca Film Festivali**, 2002 yılında Jane Rosenthal, Robert De Niro ve Craig Hatkoff tarafından başlatılan ve her yıl Tribeca Productions tarafından düzenlenen film festivali. 2007 yılında Angelina Jolie'nin belgeselini de yayınlamıştır. 2006 yılında *Jesus Camp* adlı belgesel, özel jüri ödülü almıştır.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Tribeca Film Festivali ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Tribeca Film Festival - Resmî site
* Purchasing Tribeca Film Festival Tickets
# Özgürlük Heykeli

Özgürlük Anıtı
 Dünyayı Aydınlatan Özgürlük| UNESCO Dünya Mirası |
| --- |
|  |
| Konum |  ABD |
| Kriter | Kültürel: i, vi |
| Referans | 307 |
| Tescil | 1984 (8. oturum) |
| Bölge | Avrupa ve Kuzey Amerika |
| Koordinatlar | ﻿ / ﻿ |

**Özgürlük Heykeli** (İngilizce: Statue of Liberty) ya da resmî adıyla **Dünyayı Aydınlatan Özgürlük**, ABD'nin New York şehrindeki Liberty (*Özgürlük*) adası üzerinde, inşa edildiği 1886 yılından bu yana Amerika'nın simgesi olan anıtsal heykeli ve gözlem kulesidir. Dünyanın en tanınan anıtlarından biridir.

Bakırdan yapılan Özgürlük Heykeli, Fransa tarafından kuruluşunun 100. yılı nedeniyle ABD'ye hediye edilmiştir. 1884-1886 yılları arasında inşa edilmiştir. ABD'nin New York şehrindeki Özgürlük Adası'nda yer alır.

Heykel, sağ elinde bir meşale, sol elinde ise bir kitabe tutar. Tabletin üstünde 4 Temmuz 1776 tarihi (Bağımsızlık Bildirgesi'nin tarihi) yazılıdır. Heykelin başındaki taç'ın 7 sivri ucu 7 kıtayı veya 7 denizi simgeler. Heykelin yüksekliği 46 metre, kaidesi ile beraber 93 metredir. Ziyaretçiler heykelin içinden meşaleye kadar 168 basamaklı bir merdivenden çıkabilirler. Heykelin meşale tutan sağ elinin yüksekliği 13 metredir. Meşalenin etrafındaki dehlizde 15 kişi bir arada dolaşabilir. Heykelin başının genişliği 2 metre, yüksekliği ise tacı ile birlikte 5 metredir.

Yontu dikilmeden 1 yıl önce (1885'te) yayımlanan renkli taş baskı
Özgürlük Heykeli ziyaretçilere açıktır. Heykeli görmek isteyenler, adaya feribotla ulaşabilir; merdivenleri tırmanarak meşaleye çıkabilir ve New York Limanı'nı seyredebilirler.

Heykele Singer dikiş makinelerinin kurucusu Isaac Singer'ın dul eşi Isabelle Eugenie Boyer modellik etmiştir. Özgürlük Heykeli 1884 yılında Fransa'da tamamlandıktan 1 yıl sonra 350 parçaya bölünüp 214 sandık içinde New York limanına ulaştırılmıştır. Parçalar, 4 ay içinde kaidenin üzerinde yeniden birleştirilmiş ve 28 Ekim 1886 tarihinde binlerce izleyicinin önünde açılışı gerçekleşmiştir.

Özgürlük Heykeli, 1984'ten beri UNESCO'nun Dünya Mirası listesinde yer almaktadır.
Heykelin daha küçük boyutlarda bir kopyası Paris'tedir ve Atlas Okyanusu'na doğru bakar. Dünyanın başka çeşitli yerlerinde de (Osaka, Priştine, Pekin, Nevada, Güney Dakota, Bordeaux, Poitiers gibi) küçük kopyaları bulunmaktadır.

## Sultan Abdülaziz tarafından yaptırıldığı iddiası

Heykelin, Süveyş Kanalı'nın Akdeniz'e açıldığı yere dikilmek üzere Mısır Hidivi Said Paşa'nın siparişi üzerine yapıldığı ve masrafların bir kısmının Osmanlı Sultanı Abdülaziz tarafından ödendiği iddia edilmiştir. 2004 yılında gazeteci Murat Bardakçı tarafından ortaya konan söz konusu iddiaya göre sipariş edilen heykel tamamlanmış ancak böylesine büyük bir heykelin dikilmesinin Müslüman halkta rahatsızlık yaratacağı endişesiyle Mısır'a dikilmesinden vazgeçilmiştir ve heykel yıllarca Fransa'da bir depoda bekledikten sonra 1884'te ABD'ye hediye edilmiştir.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Özgürlük Heykeli ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Bagel

Bagel
**Bagel**, ABD, Kanada ve Birleşik Krallık'ta yaygın olarak tüketilen mayalı hamurdan yapılmış kalın ve halka şeklinde bir ekmek çeşididir.

İlk kez Polonya'da ortaya çıktığı varsayılan Bagel'ın yapımında maya, un, şeker, tuz ve su kullanılır. Şekil bakımından açmaya benzer, tat bakımından ise susamsız simiti andırır. İlk zamanlar Polonya'daki Yahudi azınlıklar tarafından tüketilen Bagel, daha sonra ABD ve Kanada'da yaygınlaşmıştır. Amerika'da özellikle New York ve Kaliforniya eyaletlerinde çok tüketilmektedir.

Simitten farklı olarak suda haşlanan bagel ın susamlı, çörekotlu, sarımsaklı, soğanlı, haşhaşlı çeşitleri vardır. Genellikle ortadan kesilip ısıtılarak, içine krem peynir, domates, salam konularak kahvaltıda yenilebildiği gibi, İngiltere'de içine biftek, tavuk veya ton balığı konularak sandviç olarak yenilmektedir.

Bagel'in dünyadaki benzerleri, Türkiye'de simit, Rusya'da bublik ve sushki, Çin'de Naan, Avusturya'da Beugel olarak isimlendirilmektedir.

## Ayrıca bakınız

Wikimedia Commons'ta Bagel ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Simit
* Donut

## Kaynakça