# Bob Marley

| Bob Marley |
| --- |
| Marley, 1976 |
| Genel bilgiler |
| Doğum | Robert Nesta Marley 6 Şubat 1945(1945-02-06) Saint Ann, Jamaika |
| Ölüm | 11 Mayıs 1981 (36 yaşında) Miami, Florida, ABD |
| Tarzlar | Reggae, Ska |
| Meslekler | Şarkıcı, Söz yazarı, Gitarist |
| Etkin yıllar | 1962-1981 |
| Müzik şirketi | Studio One, Beverley's, Upsetter/Trojan, Island/Tuff Gong |
| İlişkili hareketler | The Wailers Band, The Wailers |
| Resmî site | www.BobMarley.com |
|  |

**Robert Nesta "Bob" Marley** (6 Şubat 1945 - 11 Mayıs 1981), Jamaikalı reggae sanatçısıdır. Bob Marley, 130'un üzerinde plağı, yüzlerce şarkısı bulunan bir reggae efsanesi olarak kabul edilir.

## Hayatı

Bob Marley, gerçek adı **Robert Nesta Marley,** 6 Şubat 1945'te doğdu. Beş yaşındayken, annesi Kingston'a taşınmaya karar vermiş ve orada Bob ve ailesi, yaşamı boyunca Bob'un en iyi arkadaşlarından biri olan Bunny Livingston ve ailesi ile birlikte yaşamışlar. Bob ve Bunny, o yıllardan beri müzik ile uğraşmışlar.

## Müzik kariyeri

Bob Marley, reggae müziğinin sadece Jamaika sınırları içerisinde kalmasından ziyade, onu bütün dünyaya duyuran en önemli isimlerden biridir. Büyük bir kesim tarafından bu tür müziğin kralı olarak ifade edilen Bob Marley, söz yazarı, şarkıcı ve gitaristtir. Profesyonel anlamda müziğe The Wailers grubu ile başlamıştır. The Wailers, Peter Tosh ve Bunny Livingston'dan oluşuyordu ki, bu isimler de daha sonradan Bob Marley gibi solo kariyer çalışmalarına devam ettiler. İlk hitleri "Simmer Down" olmuştu.

Bob, The Wailers'dan ayrıldıktan sonra, üç kadın reggae sanatçısının oluşturduğu The I-Threes adlı gruba müzikal alanda yardım etti. Topluluğun elemanlarından Juddy Mowatt, tecrübeli sanatçı için şu ifadeyi kullanmıştı; "Bob Marley’in şarkı sözü ve müzik altyapısı öylesine gelişmiş ki, kendisi bir müzik ansiklopedisi gibi"

Bu ünlü Jamaikalı söz yazarı, sadece kendisi ile değil bu grubu ile de, "ada müziğinin" evrensel bir boyut kazanmasını sağladı. Şarkılarında politik ancak basit bir içerik vardı.

"Catch A Fire"ı 1972 yılında yayımladı. Bu çalışmayı; 1973 çıkışlı "Burnin’", 1975'te kaydedilen "Natty Dread" ve 1975 tarihli "Live" albümleri izledi. İngiltere, Almanya gibi önemli Avrupa ülkelerinde de hatırı sayılır bir dinleyici kitlesine sahip oldu. Bu sayede Avrupa'da özellikle o yıllar için büyük önem taşıyan konserler verdi.

En popüler şarkılarından biri olan "Get Up, Stand Up", sosyal karmaşayı konu edinir. "No Woman, No Cry" gibi politik olmayan içerikte parçaları da vardır.

Birleşmiş Milletler "Barış Madalyası", 1978'de Afrika insanına yapılan insancıl yardımlara şarkılarıyla destek olduğu için, Bob Marley'e verilmiştir. Ve bu ödülü aldığı sene insancıl yardım amacıyla Jamaika'da konsere çıkmıştır. Müzisyenliğiyle uluslararası alanda kabul gören Marley, insani yönüyle de büyük takdir kazanmıştır.

Yaptığı "I Shot The Sheriff" ve "Get Up, Stand Up" gibi şarkılar sanatçı Eric Clapton tarafından yıllar sonra yeniden düzenlenmiştir.

Bob Marley çok az kişinin inandığı Rastafarianizm dinine mensuptur. Bu din eski Etiyopya topraklarından çıkmıştır ki saçını "Rasta" yapmasının nedeni de dinî inancıdır. "Rasta" saç stili bugün moda olarak kullanılsa da Bob Marley buna karşıdır. Bu saç stilinin gerçek adı Dreadlock olmasına rağmen Rasta olarak bilinmektedir.

1981 yılında durumu ağırlaşan Marley, son günlerini yaşamak için Almanya'dan ülkesi Jamaika'ya uçakla dönerken durumu kritikleşti. Uçağı acil tıbbi yardım için Miami'ye iniş yaptı. Miami, Florida'daki Cedars of Lebanon Hastanesinde, 11 Mayıs 1981 sabahı 36 yaşında öldü. Son sözleri oğlu Ziggy'ye "Para hayatı satın alamaz" oldu. Ölmeden önceki ay kendisine ülke kültürüne katkılarından dolayı Jamaika'nın en büyük ödülü Merit verilmişti ama almaya ömrü yetmedi.

## Dini

Bob Marley, Dalymount Park, 6 Temmuz 1980
Bob Marley reggae tarzının kilit noktası olan Rastafari hareketindendi. Marley Rastafari'nin lideri hâline geldi ve reggae'yi Jamaika'dan çıkartıp uluslararası üne sahip bir müzik hâline getirdi. Biyografilerine göre, Twelve Tribes Mansion'a bağlıydı. O "Tribe of Joseph" diye bilinen Rastafari mezhebindendi, çünkü şubatta doğmuştu. (rastafarinin 12 mezhebi 12 ayrı ayda doğanlar tarafından oluşur). Gerçek Rastalar (Rasta = Rasta dinine inanan insan) Ital adını verdikleri inanç ile et yemezler. Yani Bob Marley vejetaryen idi. Marley bunu kendi notlarında belirtmiştir. Marley Etiyopya Ortodoks Hristiyan Kilisesi tarafından 4 Kasım 1980'de Kingston, Jamaika'da vaftiz edildi.

## Turları

* Nisan–Temmuz 1973: **Catch a Fire Tour** (İngiltere, ABD)
* Ekim–Kasım 1973: **Burnin' Tour** (ABD, İngiltere)
* Haziran–Temmuz 1975: **Natty Dread Tour** (ABD, Kanada, İngiltere)
* Nisan–Temmuz 1976: **Rastaman Vibration Tour** (ABD, Kanada, Almanya, İsveç, Hollanda, Fransa, İngiltere, Galler)
* Mayıs–Temmuz 1977: **Exodus Tour** (Fransa, Belçika, Hollanda, Almanya, İsveç, Danimarka, İngiltere)
* Mayıs–Ağustos 1978: **Kaya Tour** (ABD, Kanada, İngiltere, Fransa, İspanya, İsveç, Danimarka, Norveç, Hollanda, Belçika)
* Nisan–Mayıs 1979: **Babylon by Bus Tour** (Japonya, Yeni Zelanda, Avustralya, Hawaii)
* Ekim 1979–Ocak 1980: **Survival Tour** (ABD, Kanada, Trinidad-Tobago, Bahamalar, Gabon)
* Mayıs–Eylül 1980: **Uprising Tour** (İsviçre, Almanya, Fransa, Norveç, İsveç, Danimarka, Belçika, Hollanda, İtalya, İspanya, İrlanda, İngiltere, İskoçya, Galler, ABD)

## Stüdyo albümleri

| Yıl
 | Albüm detayları
 | Grup
 | Peak chart positions
 | Satış
 | Certifications (sales thresholds) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| US
 | US R&B
 | AUT
 | NOR
 | NZ
 | SWE
 |
| 1965
 | *The Wailing Wailers** Released: 1965
* Label: Studio One
* Format:
 | The Wailers
 | —
 | 168
 | —
 | —
 | 143
 | —
 |  |  |
| 1970
 | *Soul Rebels** Released: December 1970
* Label: Upsetter/Trojan
* Format:
 | The Wailers
 | 182
 | 177
 | —
 | —
 | —
 | 131
 |  |  |
| 1971
 | *Soul Revolution** Released: 1971
* Label: Upsetter/Trojan
* Format:
 | The Wailers
 | 146
 | —
 | —
 | —
 | 102
 | 117
 |  |  |
| *Soul Revolution Part II** Released: 1971
* Label: Upsetter/Trojan
* Format:
 | The Wailers
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 |  |  |
| *The Best of The Wailers** Released: August 1971
* Label: Beverley's
* Format:
 | The Wailers
 | 194
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 |  |  |
| 1973
 | *Catch a Fire** Released: April 13, 1973
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | The Wailers
 | 101
 | 51
 | 113
 | —
 | 108
 | 95
 |  |  |
| *Burnin'** Released: October 19, 1973
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | The Wailers
 | 67
 | 40
 | 79
 | 102
 | 56
 | 44
 |  | US: Gold
 |
| 1974
 | *Rasta Revolution** Released: 1974
* Label: Upsetter/Trojan
* Format:
 | Bob Marley & The Wailers
 | 100
 | 58
 | —
 | —
 | 83
 | —
 |  |  |
| *Natty Dread** Released: October 25, 1974
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | Bob Marley & The Wailers
 | 52
 | 33
 | 61
 | 67
 | 40
 | 44
 |  |  |
| 1976
 | *Rastaman Vibration** Released: April 30, 1976
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | Bob Marley & The Wailers
 | 8
 | 11
 | 7
 | 14
 | 14
 | 2
 |  | US: 2× Platinum
 |
| 1977
 | *Exodus** Released: June 3, 1977
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | Bob Marley & The Wailers
 | 1
 | 1
 | 2
 | 1
 | 1
 | 1
 |  | CAN: 8× Platinum US: 13× Platinum
 |
| 1978
 | *Kaya** Released: March 23, 1978
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | Bob Marley & The Wailers
 | 1
 | 2
 | 6
 | 2
 | 5
 | 1
 |  | US: 5× Platinum
 |
| 1979
 | *Survival** Released: October 2, 1979
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | Bob Marley & The Wailers
 | 3
 | 3
 | 8
 | 17
 | 10
 | 4
 |  | CAN: 2× Platinum US: 3× Platinum
 |
| 1980
 | *Uprising** Released: June 10, 1980
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | Bob Marley & The Wailers
 | 1
 | 1
 | 4
 | 3
 | 1
 | 2
 |  | US: 5× Platinum
 |
| 1983
 | *Confrontation** Released: May 23, 1983 (posthumous)
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | Bob Marley & The Wailers
 | 5
 | 2
 | 2
 | 1
 | 6
 | 2
 |  | US: 2× Platinum
 |
| "—" denotes releases that did not chart.
 |

## Konser albümleri

| Yıl
 | Album detayları
 | Peak chart positions
 | Satışlar
 | Certifications (sales thresholds) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| US
 | US World
 | Reggae
 | US R&B
 | SWE
 | SWI
 |
| 1975
 | *Live!* (Gold)
* Released: December 5, 1975
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | 90
 | —
 | —
 | 47
 | 29
 | —
 |  |  |
| 1978
 | *Babylon by Bus** Released: November 10, 1978
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | 102
 | —
 | —
 | 58
 | —
 | —
 |  |  |
| 1991
 | *Talkin' Blues* (recorded in 1973)
* Released: February 4, 1991
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | 103
 | 2
 | —
 | —
 | 31
 | 40
 |  |  |
| 2003
 | *Live at the Roxy* (recorded in 1976)
* Released: June 24, 2003
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | —
 | —
 | 5
 | —
 | —
 | —
 |  |  |
| "—" denotes releases that did not chart.
 |

## Derleme albümleri

| Yıl
 | Album detayları
 | Peak chart positions
 | Satışlar
 | Certifications (sales thresholds) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| US
 | US R&B
 | US Reggae
 | US World
 | AUS
 | CAN
 | FIN
 | ITA
 | NLD
 | NOR
 | NZ
 | SPA
 | SWE
 | SWI
 |
| 1984
 | *Legend* (Diamond)
* Released: May 8, 1984
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | 55
 | 34
 | —
 | —
 | 14
 | —
 | 11
 | —
 | 1
 | 36
 | 8
 | 41
 | 10
 | 23
 |  | CAN: 2x Platinum UK: 6x Platinum US: 10x Platinum
 |
| 1986
 | *Rebel Music** Released: 1986
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 |  |  |
| 1992
 | *Songs of Freedom** Released: October 6, 1992
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | 86
 | 24
 | 1
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 |  | CAN: Platinum UK: Silver US: 2x Platinum
 |
| 1995
 | *Natural Mystic: The Legend Lives On* (Gold)
* Released: May 23, 1995
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | 67
 | —
 | 1
 | —
 | 39
 | —
 | —
 | —
 | 3
 | 34
 | —
 | —
 | 14
 | 10
 |  | US: Gold
 |
| 1997
 | *21 Winners: The Best of Bob Marley and the Wailers** Released: 1997
* Label: Madacy Entertainment
* Format:
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 |  |  |
| 2001
 | *One Love: The Very Best of Bob Marley & The Wailers** Released: May 22, 2001
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | —
 | 45
 | 1
 | —
 | 16
 | 10
 | 12
 | 3
 | 2
 | 2
 | 2
 | —
 | 2
 | 8
 |  | AUS: Platinum CAN: Platinum
 |
| 2002
 | *Bob Marley and The Wailers: Trenchtown Rock (Anthology '69 - '78)** Released: March 5, 2002
* Label: Trojan Records
* Format:
 | —
 | —
 | 13
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 |  |  |
| 2005
 | *Gold** Released: January 11, 2005
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | —
 | —
 | 1
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 |  | CAN: Gold
 |
| *Africa Unite: The Singles Collection** Released: November 8, 2005
* Label: Island/Tuff Gong
* Format:
 | 101
 | 49
 | 3
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | 66
 | —
 | —
 | 9
 | 93
 |  |  |
| "—" denotes releases that did not chart.
 |

### 1963–1966 yılında Studio One'da yapılanlar

| Yıl
 | Album detayları
 | Peak chart positions
 | Satışlar
 | Certifications (sales thresholds) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| US
 | US R&B
 | US Reggae
 |
| 1990
 | *The Birth of a Legend** Released:
* Label: Epic
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| 1991
 | *One Love at Studio One* (double CD)
* Released:
* Label: Heartbeat Records
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| 1994
 | *Simmer Down at Studio One* (same as disc one of *One Love*)
* Released:
* Label: Heartbeat Records
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| *Wailing Wailers at Studio One* (same as disc two of *One Love*)
* Released:
* Label: Heartbeat Records
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| 1996
 | *The Toughest* – collection of Peter Tosh's Studio One recordings
* Released:
* Label: Heartbeat Records
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| 1999
 | *Destiny: Rare Ska Sides from Studio One** Released: June 8, 1999
* Label: Heartbeat Records
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| *Wailers and Friends** Released: July 13, 1999
* Label: Heartbeat Records
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| 2000
 | *Climb the Ladder** Released: August 8, 2000
* Label: Heartbeat Records
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| 2003
 | *Greatest Hits at Studio One** Released: March 11, 2003
* Label: Heartbeat Records
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| 2006
 | *One Love at Studio One* (double CD re-issue)
* Released:
* Label: Heartbeat Records
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| 2007
 | *Another Dance: Rarities from Studio One** Released: October 16, 2007
* Label: Heartbeat Records
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| "—" denotes releases that did not chart.
 |

### 1966–1971 yılında yapılanlar

| Yıl
 | Album detayları
 | Peak chart positions
 | Satışlar
 | Certifications (sales thresholds) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| US
 | US R&B
 | US Reggae
 |
| 1973
 | *African Herbsman** Released: July 1973
* Label: Upsetter/Trojan
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| 1999
 | *Rock to the Rock** Released: May 18, 1999
* Label: JAD/Koch International/Universal
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| 2001
 | *Natty Rebel** Released: October 23, 2001
* Label: Jad Records (Koch)
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| 2004
 | *Feel Alright** Released: February 10, 2004
* Label: JAD/Universal ecords
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| *Soul Rebels** Released: 2004
* Label: JAD/Universal
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| *Soul Revolution Part II** Released: June 14, 2004
* Label: JAD/Universal
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| *Upsetter Revolution Rhythm** Released: June 14, 2004
* Label: JAD/Universal
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| *Universal Masters Collection** Released: 2004
* Label: JAD/Universal
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| *Original Cuts** Released: August 31, 2004
* Label: JAD/Universal
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| *127 King Street** Released: November 30, 2004
* Label: JAD/Universal
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| *Ammunition Dub Collection** Released: November 30, 2004
* Label: JAD/Universal
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| *Grooving Kingston 12* (3-CD boxset)
* Released: March 2, 2004
* Label: JAD/Universal
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| *Fy-Ah, Fy-Ah* (3-CD boxset)
* Released: October 18, 2004
* Label: JAD/Universal
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| 2005
 | *Wail'N Soul'M Singles Selecta** Released: Aug 16, 2005
* Label: JAD/Universal
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| *Man To Man* (4-CD boxset)
* Released: December 6, 2005
* Label: JAD/Universal
* Format:
 |  |  |  |  |  |
| "—" denotes releases that did not chart.
 |

### Remix albümleri

| Yıl
 | Album detayları
 | Peak chart positions
 | Satışlar
 | Certifications (sales thresholds) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| US
 | US R&B
 | US Reggae
 | AUT
 | NZ
 | SWI
 |
| 1981
 | *Chances Are** Released: 1981
* Label: WEA
* Format:
 | 32
 | 117
 | —
 | —
 | 27
 | —
 |  |  |
| 1996
 | *Soul Almighty: The Formative Years Vol.1** Released: October 3, 1995
* Label: JAD
* Format:
 | —
 | 1
 | —
 | 18
 | —
 | 19
 |  |  |
| 1997
 | *Dreams Of Freedom: Ambient Translations in Dub** Released: September 23, 1997
* Label: Island
* Format:
 | —
 | 1
 | —
 | —
 | —
 | —
 |  |  |
| 1998
 | *Black Progress: The Formative Years Vol.2** Released: June 30, 1998
* Label: JAD
* Format:
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 |  |  |
| 1999
 | *Chant Down Babylon** Released: November 16, 1999
* Label: Island
* Format:
 | 60
 | 1
 | 21
 | 49
 | 6
 | 23
 |  | CAN: Gold SWE: Gold US: Gold
 |
| 2001
 | *Shakedown: Marley Remix** Released: May 8, 2001
* Label: JAD
* Format:
 | —
 | —
 | 15
 | —
 | 41
 | —
 |  |  |
| 2007
 | *Roots, Rock, Remixed** Released: July 24, 2007
* Label: Quango/Rockr/Tuff Gong
* Format:
 | —
 | —
 | 3
 | —
 | —
 | —
 |  |  |
| 2009
 | *B Is For Bob** Released: June 23, 2009
* Label: Island
* Format:
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 | —
 |  |  |
| "—" denotes releases that did not chart.
 |

## Single'ları

* "African Herbsman", *African Herbsman*
* "Burnin' and Lootin'", *Burnin'*
* "Could You Be Loved", *Legend*
* "Duppy Conqueror", *African Herbsman*
* "Exodus", *Exodus*
* "Get Up Stand Up", *Legend*
* "Guava Jelly", *Songs of Freedom*
* "I Shot the Sheriff", *Burnin'*
* "Iron Lion Zion", *Natural Mystic: The Legend Lives On*
* "Is This Love", *Legend*
* "Jamming", *Exodus*
* "Kinky Reggae", *Catch a Fire*
* "Lively Up Yourself", *Natty Dread*
* "Natural Mystic", *Exodus*
* "No Woman, No Cry", *Legend*
* "One Love", *Birth of a Legend*
* "Redemption Song", *Legend*
* "Slogans", *Africa Unite: The Singles Collection*
* "Soul Rebel", *Soul Rebels*
* "Stir It Up", *Catch a Fire*
* "The Sun Is Shining", *Natural Mystic: The Legend Lives On*
* "Them Belly Full (But We Hungry)", *Natty Dread*
* "Three Little Birds", *Exodus*
* "Treat You Right", *The Complete Bob Marley & the Wailers 1967-1972, Pt. 1*
* "Trench Town Rock", *African Herbsman*
* "Waiting in Vain", *Legend*
* "War", *Rastaman Vibration*

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

Vikisöz'de Bob Marley ile ilgili sözleri bulabilirsiniz.

* Rastafarianizm
* Haile Selassie
* Ska