# Kuala Lumpur

| Kuala Lumpur کوالا لومڤور |
| --- |
| Federal toprak |
| Kuala Lumpur Federal Toprağı |
|  |
|  Bayrak Arma
 |
| Kuala LumpurKuala Lumpur'un Malezya'daki konumu |
| Ülke |  Malezya |
| İdare |
|  • Belediye başkanı | Muhammed Emin Nureddin Abdülaziz |
| Yüzölçümü |
|  • Federal toprak | 243 km² |
| Nüfus (2015) |
|  • Federal toprak | 1.768,000 |
|  • Yoğunluk | 6891/km² |
|  • Metropol | 7,200,000 |
| Zaman dilimi | UTC+08.00 (MST) |
| Alan kodu | 03 |
| **Resmî site** www.dbkl.gov.my |

**Kuala Lumpur** resmî adıyla **Kuala Lumpur Federal Bölgesi** (Malayca: *Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur*), Malezya'nın başkenti ve federal bir bölgesidir. 2024 yılı itibarıyla 2.075.600 nüfusuyla 243 km2 (94 sq mi) alanı kapsayan, ülkenin en kalabalık şehridir. Klang Vadisi'ni de içeren Büyük Kuala Lumpur, 2024 yılı itibarıyla 8,8 milyonluk bir kentsel yığılmadır. Hem nüfus hem de ekonomik kalkınma açısından Güneydoğu Asya'nın en hızlı büyüyen metropol bölgeleri arasındadır.

Şehir, Malezya'nın kültürel, finansal, turizm, siyasi ve ekonomik merkezi olarak hizmet vermektedir. Ayrıca Malezya parlamentosuna (Dewan Rakyat ve Dewan Negara'dan oluşmaktadır) ve hükümdarın (Yang di-Pertuan Agong) resmi ikametgâhı olan Istana Negara'ya ev sahipliği yapmaktadır. Kuala Lumpur, ilk olarak 1857 civarında bölgedeki kalay madenlerine hizmet eden bir kasaba olarak geliştirildi ve Yap Ah Loy ve Frank Swettenham gibi önemli şahsiyetler, 19. yüzyılın sonlarında şehrin erken gelişiminde etkili oldular. 1880'den 1978'e kadar Selangor'un başkenti olarak hizmet verdi. Kuala Lumpur, Malaya Federasyonu'nun ve onun halefi Malezya'nın kurucu başkentiydi. Şehir, 1999'un başlarında Putrajaya'ya taşınana kadar Malezya federal hükûmetinin yürütme ve yargı organlarının merkezi olarak kaldı. Ancak, siyasi organların bazı bölümleri hala Kuala Lumpur'da bulunmaktadır. Şehir, Malezya'nın üç Federal Bölgesinden biridir ve Malezya Yarımadası'nın orta batı kıyısında, Selangor eyaleti içinde yer almaktadır.

1990'lardan beri şehir, 1998 Commonwealth Oyunları, 2001 Güneydoğu Asya Oyunları, 2017 Güneydoğu Asya Oyunları, Formula 1, Moto GP ve 1997 FIFA Dünya Gençler Şampiyonası da dahil olmak üzere birçok uluslararası spor, siyasi ve kültürel etkinliğe ev sahipliği yapmıştır. Kuala Lumpur son on yıllarda hızlı bir gelişim göstermiş ve dünyanın en yüksek ikiz binaları olan Petronas Kuleleri'ne ev sahipliği yapmaktadır; bu kuleler o zamandan beri Malezya gelişiminin ikonik bir sembolü haline gelmiştir. Kuala Lumpur, hızla genişleyen Klang Vadisi Entegre Transit Sistemi aracılığıyla Petaling Jaya gibi komşu kentsel metropol bölgeleriyle iyi bir bağlantıya sahiptir. Şehir sakinleri ayrıca Kuala Lumpur Sentral istasyonu üzerinden demiryolu ile Malezya Yarımadası'nın diğer bölgelerine ve Kuala Lumpur Uluslararası Havalimanı'na (KLIA) seyahat edebilirler.

Kuala Lumpur, 2019 yılında Mastercard Destinasyon Şehirleri Endeksi'nde dünyanın en çok ziyaret edilen 6. şehri olarak sıralanmıştır. Şehir, dünyanın en büyük on alışveriş merkezinden üçüne ev sahipliği yapıyor. Kuala Lumpur, Economist Intelligence Unit'in Küresel Yaşanabilirlik Sıralamasında dünyada 70. ve Güneydoğu Asya'da Singapur'dan sonra ikinci sırada yer alıyor ve KPMG'nin 2021 Önde Gelen Teknoloji İnovasyon Merkezi sıralamasında ASPAC'ta dokuzuncu ve Güneydoğu Asya'da Singapur'dan sonra ikinci sırada yer alıyor. Kuala Lumpur, UNESCO tarafından 2020 Dünya Kitap Başkenti seçildi. 2025 yılında Kuala Lumpur, Oxford Economic Papers'ın Küresel Şehirler Endeksi'nde Singapur'dan sonra Güneydoğu Asya'nın en iyi ikinci şehri ve dünyada 79. sırada yer aldı.

## Tarihçe

Kuala Lumpur 1857 yılında kurulmuştur. 1880 yılında Selangor Sultanlığı ve 1895 yılında da Federal Malay Devletleri'nin başkenti oldu. II. Dünya Savaşı sırasında 1942 yılında Japon İmparatorluğu tarafından işgal edilmiş olup işgal 15 Ağustos 1945 tarihinde Japonya'nın teslim olmasına kadar devam etmiştir. Kuala Lumpur 1972 yılında şehir statüsü aldı ve 1 Şubat 1974 tarihinde Selangor eyaletinden ayrılarak federal toprak ilan edildi.

## Coğrafya

Kuala Lumpur Malay Yarımadası'nda deniz kıyısına 30 km uzakta Gombak ve Klang nehirlerinin birleştiği noktada yer almaktadır.

Gece vakti Kuala Lumpur
### İklim

|  |
| --- |
| **Kuala Lumpur için İklim ortalaması** |
| Aylar
 | Ock.
 | Şub.
 | Mar.
 | Nis.
 | May
 | Haz.
 | Tem.
 | Auğ.
 | Eyl.
 | Ekm.
 | Kas.
 | ara.
 | Sene
 |
| En yüksek °C
 | 35
 | 36
 | 37
 | 36
 | 35
 | 36
 | 36
 | 36
 | 35
 | 36
 | 35
 | 34
 |  |
| Ortalama Yüksek °C
 | 31.9
 | 32.8
 | 33.1
 | 33.0
 | 32.8
 | 32.5
 | 32.1
 | 32.2
 | 31.9
 | 31.8
 | 31.4
 | 31.5
 | 32.3
 |
| Ortalama düşük °C
 | 22.1
 | 22.3
 | 22.8
 | 23.4
 | 23.1
 | 22.1
 | 22.7
 | 22.7
 | 22.7
 | 22.9
 | 22.9
 | 22.5
 | 22.7
 |
| En düşük °C
 | 19
 | 21
 | 20
 | 21
 | 22
 | 20
 | 19
 | 19
 | 20
 | 21
 | 21
 | 19
 |  |
| Yağış miktarı mm
 | 163
 | 145
 | 218
 | 285
 | 184
 | 127
 | 129
 | 146
 | 192
 | 272
 | 275
 | 230
 | 2.366
 |

Kaynak:Ulusal Çevre Ajansı, Singapur Ocak 2007

## Yönetim

Kuala Lumpur'un semtleri
Kuala Lumpur'da yerel yönetim Kuala Lumpur Şehir Meclisi tarafından sorumlu olup Federal Topraklar Bakanlığı'nın denetimi altındadır.

Kuala Lumpur'un 1 Şubat 1974 yılından beri federal toprak olmasından beri sekiz belediye başkanı tarafından yönetildi. Malezya'da yerel hükûmet seçimlerinin 1970'ten beri askıya alınmasından dolayı belediye başkanları federal bölge tarafından atanmaktadır. Kulala Lumpur'un şimdiki belediye başkanı Datuk Muhammed Emin Nureddin Abdülaziz'dir.

Belediye Başkanları:

1. Tan Sri Datuk Lokman Yusuf (1972)
2. Tan Sri Yakub Latif (1973 - 1983)
3. Tan Sri Datuk İlyas Ömer (1983 - 1992)
4. Datuk Dr. Mazlan Ahmed (1992 - 1995)
5. Tan Sri Datuk Kamerüzzaman Şerif (1995 - 2001)
6. Datuk Muhammed Şeyd Muhammed Tevfik (2001 - 2004)
7. Datuk Ruslin Hasan (2004 - 2006)
8. Datuk Abdülhakim Burhan (2006 - 2008)
9. Tan Sri Ahmed Fuad İsmail (2008 - 2012)
10. Tan Sri Ahmed Faysal Talib (2012 - 2015)
11. Datuk Muhammed Emin Nureddin Abdülaziz (2015 - devam ediyor)

Kuala Lumpur idari olarak Bukit Bintang, Titiwangsa, Setiawangsa, Wangsa Maju, Sentul, Kepong, Segambut, Lembah Pantai, Seputeh, Bandar Tun Razak ve Cheras olmak üzere 11 semte ayrılmaktadır.

## Ekonomi

Kuala Lumpur Malezya ve Güneydoğu Asya'nın en önemli ekonomik ve finans merkezlerinden biri olup çevresindeki kentsel alanlar ile birlikte ülkenin ekonomik açıdan en sanayileşmiş ve en hızlı büyüyen bölgesidir.

## Ulaşım

Kuala Lumpur'a Sepang'ta yer alan Kuala Lumpur Uluslararası Havalimanı hizmet vermekte olup KLIA Ekspres tren hattı ile şehir merkezine ulaşılabilmektedir. Şehir içi ulaşım otobüs, taksi ile hafif raylı sistem, havaray ve banliyö hatları gibi raylı sistemler aracılığı ile yapılmakta olup demiryolu taşımacılığında KL Sentra İstasyonu şehrin ana ulaşım noktasıdır.

## Kardeş şehirler

* Malakka, Malezya (15 Nisan 1989'dan beri)
* İsfahan, İran (2005'ten beri)
* Ankara, Türkiye (24 Haziran 2006'dan beri)
* Meşhed, İran (3 Ekim 2006'dan beri)
* Chennai, Hindistan
* Karaçi, Pakistan
* Kazablanka, Fas
* Lenkeran, Azerbaycan
* Osaka, Japonya
* Şiraz, İran

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Kuala Lumpur ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Resmî site
*

Vikigezgin'de :en:Kuala Lumpur ile ilgili gezi rehberi bulunmaktadır.
* Kuala Lumpur fotoğrafları 20 Temmuz 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Lonely Planet - Kuala Lumpur 13 Ağustos 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Kuala Lumpur resimleri 13 Mayıs 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Google Maps'te uydu fotoğrafları 14 Aralık 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Google Earth - Kuala Lumpur
* Lumpuristik misyon5ice