Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Georgia Kolonisi

| Georgia KolonisiColony of Georgia |
| --- |
| 1732-1776 |
|

Bayrak |
| Georgia Kolonisi'nin sınırlarını gösteren harita |
| Başkent | Savannah |
| Yaygın dil(ler) | Çerokice, İngilizce, Krikçe, Mikasukice, Şavnice, Yuçice |
| Hükûmet | Anayasal monarşi |
| Kral |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1732-1760  | II. George |
| • 1760-1776  | III. George |

 |
| Vali |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1732-1743  | James Oglethorpe (ilk) |
| • 1760-1776  | James Wright (son) |

 |
| • Üst meclis | Meclis Avam Kamarası |
| • Alt meclis | Genel Meclis |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1732 |
| • Kuruluşu  | 9 Haziran 1732 |
| • Bağımsızlık ilanı  | 4 Temmuz 1776 |
| • Dağılışı  | 1776 |

 |
| Para birimi | İngiliz sterlini |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ardıllar** |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Amerika Birleşik Devletleri
 |  |

 |

 |
| Günümüzdeki durumu |  ABD |

**Georgia Kolonisi** (İngilizce: Colony of Georgia), Amerika'nın Britanya İmparatorluğu kontrolündeki bölümünde yer alan koloniydi. Güney Kolonileri'nden biri olup daha sonraları Amerika Birleşik Devletleri'ni kuran On Üç Koloni'nin en son kurulmuş olanıydı.

Britanyalı General James Oglethorpe, Savannah Nehri'nin güneyine yerleşerek burada bir Britanya kolonisi kurma girişiminde bulundu. Özel Konsey'in 27 Ocak 1732'de onayladığı Georgia kurumsal sözleşmesi, Kral II. George tarafından 21 Nisan 1732'de onaylandı ve 9 Haziran 1732'de hükümdarlık mührü vurularak resmîleşti. İsmini Kral George'dan alan Georgia Kolonisi'nin kuruluş amacı, borç sebebiyle suçlu bulunan kişiler için bir sığınak oluşturmaktı. 16 Kasım 1732'de İngiltere'den yola çıkan ilk yerleşimciler, 13 Ocak 1733'te Charleston'a vardı ve 12 Şubat'ta Savannah şehrinin temellerini atarak bir yerleşim kurdu. 4 Temmuz 1776'da, diğer on iki koloni ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri adıyla ilan edilen bağımsızlıkla birlikte Britanya'nın kontrolünden çıktı.

## Kaynakça
# Fort St. George

Fort St George planı Fransız işgali sırasında 1746-1749
Kalenin bir 18. yüzyıl taslağı
Kalenin 1905 yılı civarına ait bir fotoğrafı.
**Fort St George** (ya da tarihsel olarak, **White Town**) (Tamilce: செயின்ட் ஜார்ஜ் கோட்டை), Hindistan'ın Tamil Nadu eyaletinin başkenti Chennai'de (Madras) yer alan tarihi bir kaledir. Hindistanda'ki ilk İngiliz (daha sonra Britanya) kalesidir. 1644 yılında İngilizler tarafından inşa edilen kale zamanla etrafında büyümeye başlayan kentin çekirdeği haline geldi. Kalenin inşası, daha fazla yerleşim yeri oluşturmak ve ticaret faaliyetlerini artırmak için boş bir arazide gerçekleşti. Böylece kentin kale çevresinde geliştiğini söylemek mümkün bir tartışmadır. Kale şu anda Tamil Nadu Yasama Meclisi'ni ve diğer resmî yapıları içerisinde barındırmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Fort St. George ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Paintings of Fort St George15 Mart 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* The University of Houston Digital Library has a collection of historical photographs from the magazine, *India Illustrated*. View this collection at the University of Houston Digital Libraries12 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Anonim şirket

**Anonim şirket** (**AŞ**) ya da **anonim ortaklık** (**AO**); sermayesi ortak tarafından taahhüt edilmiş ve paylara bölünmüş olan, tüzel kişiliği haiz, borçlarından dolayı kendi mal varlığıyla sorumlu bulunan şirkettir.

Her pay sahibi, hisseleri (sahiplik belgeleri) ile kanıtlanan orantılı olarak şirket hissesine sahiptir. Pay sahipleri, şirketin varlığının devamına herhangi bir etkide bulunmaksızın paylarını başkalarına devredebilmektedir.

Günümüz şirketler hukukunda, bir anonim şirketin varlığı genellikle kuruluş (hissedarlardan ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olma) ve sınırlı sorumluluk (hissedarlar şirketin borçlarından yalnızca yatırdıkları paranın değeri kadar sorumludur) ile eşanlamlıdır; bu nedenle, anonim şirketler genellikle anonim şirket veya limited şirket olarak bilinir.

Bazı yargı bölgeleri, anonim şirketlerin sınırlı sorumluluk olmaksızın tescil edilmesine hâlâ olanak sağlamaktadır. Birleşik Krallık'ta ve onun şirketler hukuku modelini benimseyen diğer ülkelerde, bunlar sınırsız şirketler olarak bilinirler. Amerika Birleşik Devletleri'nde, basitçe anonim şirketler olarak bilinirler. Anonim şirket, tüzel bir kişidir; onu oluşturan kişilerden ayrı bir hukuki varlığa sahiptir. Dava açabilir ve aleyhine açılabilir. Kanunla kurulmuş, ticari amaçla kurulmuş ve çok sayıda üyeden oluşmaktadır. Her üyenin hisseleri, diğer üyelerin rızası olmaksızın alınabilir, satılabilir ve devredilebilir. Sermayesi, büyük teşebbüslere uygun, devredilebilir paylara bölünmüştür.

## Kaynakça
# Hollanda Doğu Hindistan Şirketi

Vereenigde Oost-Indische Compagnie| Şirket sembolü |
| Endüstri | Ticaret |
| Tür | Kamu şirketi
Devlet şirketi |
| Akıbeti | İflas |
| Kuruluş | 20 Mart 1602 (1602-03-20) |
| Feshedilme | 31 Aralık 1799 |
| Genel merkezi | Doğu Hindistan Evi, Amsterdam, Hollanda, Hollanda Cumhuriyeti |

**Vereenigde Oost-Indische Compagnie** (kısaca **VOC**), Genel Hollanda Devletleri'nde sömürge faaliyetleri gerçekleştirmek üzere 1602 yılında kurulmuş, Asya'da 21 yıl boyunca tekel faaliyetleri yürütmüş imtiyazlı bir şirkettir. Dünyanın ilk çok uluslu şirketi olduğu kabul edilir, ayrıca hisse senedi çıkartan ilk şirkettir. Şirket tartışmalı bir şekilde; savaşa girme yeteneğine sahip, para basabilen, anlaşmalar müzakere eden, koloniler kurmaya yetkili, insanlara ceza verip hapsedebilen ya da mahkûmları çalıştırabilecek yarı resmi yetkilere sahip ilk büyük şirket oldu. En güçlü olduğu dönemde (1669 civarı) 150 ticaret gemisi, 40 tam donanımlı savaş gemisi ve 10.000'i aşkın paralı askerden oluşan özel ordusuyla adeta bağımsız bir askerî güç ve devlet içinde devlet konumuna erişti.

İstatistiksel olarak, VOC Asya'daki ticari rakiplerinin tümünü geride bıraktı. 1602 ve 1796 yılları arasında, 4.785 VOC gemisinde bir milyon kadar Avrupalı, Asya ile yapılan ticarette çalıştı. Bu çalışmaların sonucunda Asya ticari mallarının 2,5 milyon tondan fazla kısmı Avrupa'ya taşıdı. Buna karşılık, en yakın rakibi olan İngilizler'in Doğu Hindistan Şirketi 1500 ile 1795 yılları arasında 2690 gemi ve 882.412 kişi ile bu ticareti yapmış ve VOC tarafından taşınan malların sadece beşte birini taşıyabilmişti. VOC 17. yüzyılda baharat ticaretinden büyük karlar elde etmiştir.

1602 yılında kurulan ve baharat ticaretinden kâr etmek isteyen şirket, Baharat Adalarında Batavia (Cakarta) adında aynı zamanda bir liman olan başkenti kurdu. Sonraki iki yüzyıl içinde ise şirket ticaret üssü olarak kullanmak amacıyla kentin çevresindeki diğer toprakları ve limanları da kendi çıkarlarını güvence altına almak amacıyla satın aldı.

18. yüzyılın sonlarında iç yolsuzluklar ile boğuşan şirket iflas etti ve 1800 yılında ise dağıldı. Sahip olduğu mallar Hollanda Batavian Cumhuriyeti hükûmeti tarafından devralındı. VOC toprakları iflasının ardından, Hollanda Doğu Hint Adaları haline geldi, Endonezya takımadalarının tamamını kapsayacak şekilde 19. yüzyıl boyunca genişletildi ve 20. yüzyılda bu topraklarda Endonezya oluştu.

Yaklaşık olarak 1750 yıllarında Amsterdam'da Hollanda Doğu Hindistan Şirketi'ne ait tersane
## Ayrıca bakınız

* Baharat Yolu
* Amboyna Olayı
* Ambon Valiliği
* Doğu Hint Adalarında Şirket Yönetimi

## Kaynakça
# Baharat Yolu

Baharat Yolu ve yeni rota arayışları: Mavi: Afonso da Paiva, Turuncu: Pêro da Covilhã, Koyu yeşil: Vasco da Gama
**Baharat Yolu**, eski çağlarda, Uzakdoğu'yu Batı'ya bağlayan ticaret yollarından biriydi. Baharat günümüzden binlerce yıl önce Doğu ülkelerinde kullanılıyordu. Orta Çağ Avrupası'nda soyluların sofralarına da girince çok önemli bir ticaret ürünü haline geldi, ama pahalı olması nedeniyle ancak varlıklı kimseler satın alabiliyordu. Aslında tarçın, kakule, zencefil ve zerdeçal satışına dayanan baharat ticaretine Çinliler Mîlat'tan önce başlamıştı.

Baharat Yolu Hindistan'dan Avrupa'ya uzanan bir ticaret yoludur. Baharat, Doğu'dan Avrupa'ya iki ayrı yoldan gelirdi.Bunlardan biri Orta Asya üzerinden geçen İpek Yolu'ydu. Ama İpek Yolu asıl olarak eski çağlarda Çin ipeğinin Roma'ya taşındığı yoldu;diğer yol ise, Hindistan ve Seylan'dan (Sri Lanka) Kızıldeniz'deki Akabe Körfezi'ne, Yemen kıyılarına ya da Basra Körfezi'ne gelen deniz yoluydu. Bu kıyılardaki limanlarda gemilerden boşaltılan baharat kara yoluyla Fenike ve Filistin kıyılarına, Mısır'da İskenderiye'ye ve Karadeniz'e ulaştırılırdı. Sonra yine deniz yoluyla Avrupa'ya taşınırdı.

Baharat üreten ülkelere doğrudan ulaşmanın yolları arandı. Sonunda Vasco da Gama 1498'de Ümit Burnu'nu dolaşarak Hindistan yolunu açtı. Kristof Kolomb Batı Hint Adaları'na, Macellan Güney Amerika'yı dolaşarak Doğu Hint Adaları'na vardı. Böylece baharat üreten ülkelere yeni yollar açıldı. Bunun sonucunda baharat ticaretinde Venedik tekeli kırılırken, tarihsel Baharat Yolu da önemini yitirdi.
# Banten

| Banten |
| --- |
|  |
|  Bayrak Arma
 |
|  Banten'in Endonezya haritasındaki konumu |
| Ülke |  Endonezya |
| Merkezi | Serang |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 9160.7 km² |
| Nüfus |
|  • Toplam | 10.600.000 |
| **Resmî site**  |

**Banten**, Endonezya'da, Cava Adası'nın batı kesiminde bulunan bir il ve eski sultanlık. 2000 yılına kadar Batı Cava ilinin bir parçası olan Banten'in yönetim merkezi Serang'dır.
# Kundak gemisi

İngiliz bayrak gemisi *HMS Royal James*'e Solebay Muharebesinde (1672) yollanan Hollanda kundak gemisi. Genç Willem van de Velde tarafından resmedilmiştir
**Kundak gemisi** ya da **Kundakgemisi**, Ahşap gemilerin zamanında, panik yaratmak ve tertibini bozmak için tahammüden üzerinde ateş yakılarak düşman filosunun üzerine yollanan gemi. Kundak gemisi olarak kullanılacak gemiler genellikle eski ya da bu amaçla inşa edilmiş ucuz gemilerdi. İnfilak gemisi ya da *hellburner* Kundak gemisininin bir başka çeşidi olup, düşman gemilerinin yakınında patlatılarak zarar vermeyi amaçlar. Kundak gemilerinin en etkili kullanılarak ünlendikleri savaş İngilizlerin İspanyol Armada'na karşı gerçekleştirdikleri Gravelines Muharebesidir.

## Galeri

* Song hanedanı (960-1279) döneminde Çin kundak gemileri.
* Demirlemiş Fransız kundak gemisi. Tam çözünürlüklü görüntüde, kundak gemisine özel ayrıntılar görülebilir, notably the exit door between the two aftmost gunports; the chain securing an escape boat; an aperture below exit door to light a fuse; and grappling hooks on the yardarms.
* Türk fırkateynine Midilli adasında Eresos körfezinde Dimitrios Papanikolis komutasında Yunan İsyanı sırasında Kundak gemisi ile yapılan saldırı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

 Wikimedia Commons'ta Kundak gemisi ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
# V. Felipe

| V. Philip |
| --- |
| Jean Ranc tarafından portresi (1723) |
| Genişlet
İspanya kralı (daha fazlası...)
* ---

|  |  |
| --- | --- |
| İspanya kralı  |  1700-1746
  |
| Napoli kralı  |  1700-1713
  |
| Sardinya kralı  |  1700-1713
  |
| Sicilya kralı  |  1700-1713
  |
| Milan dükü  |  1700-1713
  |
| Aşağı Loren dükü  |  1700-1713
  |
| Brabant dükü  |  1700-1713
  |
| Limburg dükü  |  1700-1713
  |
| Lüksemburg dükü  |  1700-1713
  |
| Flanders kontu  |  1700-1713
  |
| Hainaut kontu  |  1700-1713
 |
 |
| Hüküm süresi | 1 Kasım 1700 - 15 Ocak 1724 |
| Önce gelen | II. Charles |
| Sonra gelen | I. Louis |
| Hüküm süresi | 6 Eylül 1724 - 9 Temmuz 1746 |
| Önce gelen | I. Louis |
| Sonra gelen | VI. Ferdinand |
|  |
| Doğum | 19 Aralık 1683 Versay, Fransa |
| Ölüm | 9 Temmuz 1746 (62 yaşında) Madrid, İspanya |
| Defin | San Ildefonso, İspanya |
| Eş(ler)i | * Savoy Prensesi Maria Luisa
* Elisabeth Farnese
 |
| Çocuk(lar)ı | * İspanya Kralı I. Louis
* Prens Philip Peter
* İspanya Kralı VI. Ferdinand
* İspanya Kralı III. Charles
* Portekiz Kraliçesi Mariana Victoria
* Parma Dükü Philip
* Fransa Veliaht Prensesi María Teresa Rafaela
* Chinchón Kontu Prens Luis
* Sardinya Kraliçesi María Antonia Fernanda
 |
| Hanedan | Bourbon |
| Babası | Veliaht Prens Louis |
| Annesi | Bavyera prensesi Maria Anna Victoria |
| Dini | Roma Katoliği |
| İmza |  |

**V. Philip** (19 Aralık 1683 - 9 Temmuz 1746), 1 Kasım 1700'den 14 Ocak 1724'te oğlu Louis lehine feragat etmesine ve 6 Eylül 1724'te oğlunun ölümü üzerine tahta yeniden çıkmasından 9 Temmuz 1746'daki ölümüne kadar hüküm süren İspanya kralıdır.

## Konuyla ilgili yayınlar

Wikimedia Commons'ta V. Felipe ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Armstrong, Edward (1892). *Elizabeth Farnese: "The Termagant of Spain"*. Londra: Longmans, Green, and Co.
* Jones Corredera, Edward. "The memory of the Habsburg Monarchy in early eighteenth-century Spain." *Global Intellectual History* (2018): 1-20.
* Kamen, Henry (2001). *Philip V of Spain: The King Who Reigned Twice*. New Haven, Conn.: Yale University Press. ISBN 0-300-08718-7.
* Lynch, John. *Bourbon Spain 1700-1808* (1989)
# Utrecht Antlaşması

Soldaki antlaşmanın İspanyolca ilk edisyonu, sağdaki daha sonraki İngilizce ve Latince edisyonu
**Utrecht Anlaşması**, 1713 yılında Fransa, İspanya, Büyük Britanya, Savoya Dükalığı ve Hollanda arasında imzalanmış ve İspanya Veraset Savaşı'nı son erdiren barış antlaşmasıdır. Hollanda'nın Utrecht kentinde imzalanmıştır.

İspanya kralı II. Carlos öldükten sonra tahtını bırakacağı bir veliahtının olmaması ve yerine Fransa kralı XIV. Louis'nin torunu Philip'in geçmesini önermesi taht kavgalarına yol açarak İspanya Veraset Savaşının tetikleyicisi olmuştur. Bu savaşta Büyük Britanya'nın yanında normal şartlarda bir araya gelemeyecek Avrupa devletleri ittifak kurmuştur. Amaç Fransa'nın Avrupa'daki yükselişini ve Fransız-İspanyol birleşmesini engellemekti. İspanya Veraset Savaşları bir dünya savaşı olarak da nitelendirilebilir. Savaş sonunda Utrecht anlaşmasıyla Fransa'nın yükselişine son verildi ve Fransa dizginlenmeye başlandı.
# Akadya

1754'te Akadya'nın durumu
**Akadya** (İngilizce: Acadia, Fransızca: Acadie), Kuzey Amerika'da merkezi şimdiki Nova Scotia'da olan, Kanada'nın şimdiki kıyı eyaletleri ile Québec ve Maine'yi de içine alan Atlas Okyanusu kıyısındaki Fransız kolonilerine 17. ve 18. yüzyıllarda verilen ad. Yeni Fransa'nın bir bölümüdür.

## Kaynakça
# Minorka

Minorka bayrağı
Minorka Piri Reis haritası
**Minorka** (Katalanca ve İspanyolca: **Menorca**; Latince: *Balearis Minor*, "küçük ada"), İspanya'ya ait, Akdeniz'deki Balear Adaları'nın bir parçasıdır.

82.000 nüfusa sahiptir. 39°47' ila 40°00' K, 3°52' ila 4°24' D koordinatlarındadır. Denizden en yüksek noktası Monte Toro, 358 m/1174 ft yüksekliktedir.

Halk genel olarak İspanyolca ve Katalanca'nın bir diyaletliği olan **Menorquí** lehçesiyle konuşur.

## Belediyeler

Ana yerleşim merkezleri Maó ve Ciutadella'dır. Ada genel olarak bu iki belediyeye ayrılmıştır:

* Alaior
* Ciutadella (Minorka'nın eski başkenti)
* Es Castell (İngilizler tarafından kurulmuştur. Eski adı Georgetown)
* Es Mercadal
	+ Fornells
* Es Migjorn Gran
* Ferreries
* Maó
	+ Sant Climent
	+ Llucmassanes
* Sant Lluís (Fransızlar tarafından kurulmuştur)

## Ayrıca bakınız

* Akdeniz adaları

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Minorka ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Fotoğrafalar
* Minorka Ada Hükümeti11 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

﻿ / ﻿
# Amiens Antlaşması

Amiens Antlaşması|  |
| Tür | Barış antlaşması |
| İmzalanma | 25 Mart 1802 |
| Yer | Amiens, Fransa Cumhuriyeti |
| Yürürlük | 25 Mart 1802 |
| Bitiş | 18 Mayıs 1803 |

**Amiens Antlaşması**, Fransız Devrim Savaşları'nı sona erdirerek Fransa Cumhuriyeti ile Birleşik Krallık arasındaki düşmanlığı geçici olarak bitiren antlaşma. 25 Mart 1802 tarihinde Amiens şehrinde Joseph Bonaparte ve Charles Cornwallis arasında "Kesin Barış Antlaşması" olarak imzalanmıştır. Amiens Antlaşması sadece bir yıl 18 Mayıs 1803'e kadar sürmüş ve 1793 ile 1815 arasında 'Büyük Fransız Savaşı' olarak anılan yıllardaki tek barış dönemidir. Bu antlaşma ile Birleşik Krallık Fransa Cumhuriyeti'ni tanıdı. III. George, sadece iki yıl önce, Fransa Krallığı'nın yıkılışından sonraki Fransız tahtı üzerindeki İngiliz iddialarından vazgeçmişti. Lunéville Antlaşması (1801) ile birlikte Amiens Antlaşması 1798'den beri Devrim Fransasıyla savaş halinde olan İkinci Koalisyon'u sona erdirmiştir.

## Notlar
# Asiento

San Juan de Ulúa, Veracruz'daki bir İspanyol kalesi, Mexico (2008)
**Asiento**, kölelik tarihinde İspanyol hükûmetinin diğer ülkelere İspanyol sömürgelerine insanları köle olarak satmaları için verdiği izindir. Bu izin 1543 ve 1834 yılları arasında kullanılmıştır. İngiltere tarihinde İspanya ve Büyük Britanya arasında 1713 yılında gerçekleşen ve Amerika (kıta)'da bulunan İspanyol topraklarına Afrikalı kölelerin sağlanması için yapılmıştır. İngilizler bu haklarını daha sonra Güney Denizi Şirketi'ne geçirmişlerdir.

Cádiz Adası'nın Joan Blaeu tarafından 1662 yılında yapılan haritası.

## Anlamı

"Asiento", ispanyolca *sentar* yani oturmak anlamına gelen fiilden türemiştir. Kelime aslında Latince olan *sedere* fiilinden türemiştir. Kelimenin genel anlamı oturmak, bir yere yerleşmek, ikamet etmektir. Ticari bağlamda kelime "anlaşma, anlaşmalı değiş-tokuş" anlamına gelmektedir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Chartered companies (kraliyet izniyle kurulmuş şirketler)

## Kaynakça

* Goslinga, C.Ch. (1985) The Dutch in the Caribbean and in the Guianas 1680-1791.
* David Marley (ed.), Reales asientos y licencias para la introduccion de esclavos negros a la America Espagnola (1676–1789), ISBN 0-88653-009-1 (Windsor, Canada. 1985).
* Postma, J.M. (2008) 9 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *The Dutch in the Atlantic Slave Trade, 1600-1815* Cambridge University Press
# Plassey Muharebesi

| Plassey Muharebesi |
| --- |
| Yedi Yıl Savaşı |
|  **Plassey Muharebesi** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tarih | 23 Haziran 1757 |
| Bölge | Palashi, Bengal |
| Sonuç |
Doğu Hindistan Şirketi zaferi. Doğu Hindistan Şirketi Yönetimi Altındaki Hindistan hükümeti oluştu. Doğu Hindistan Şirketi devlet konumuna yükseldi. |
| Coğrafi Değişiklikler |
Bengal Bölgesi, Doğu Hindistan Şirketi tarafından ilhak edildi. |

 |
| Taraflar |
|  Doğu Hindistan Şirketi |  Bengal Nevvaplığı  Fransız Doğu Hindistan Şirketi |
| Komutanlar ve liderler |
|  Robert Clive |  Siraj ud-Daulah

 Monsieur Sinfray |
| Güçler |
|
3.100~ |
47.100~ |
| Kayıplar |
|
22 ölü ve 50 yaralı |
500 kişi öldü ve yaralandı |

**Plassey Muharebesi**, 23 Haziran 1757 tarihindeki muharebedir. Muharebe yedi yıl savaşları kapsamında yapılmıştır.

Muharebe sonucunda Robert Clive önderliğindeki Britanyalıların Bengal navabı ve Fransız müttefiklerini yenmesi Doğu Hindistan Şirketi'nin Bengal'de kontrolü ele geçirmesini ve Hindistan'da önemli bir askeri ve siyasi güç haline gelmesini sağladı. Bengal Bölgesi Doğu Hindistan Şirketi tarafından ilhak edildi. Böylece Hindistan'da şirket yönetimi etkin olarak 1757'de Plassey Muharebesi'yle başladı ve 1858 yılına kadar devam etti. 1858 yılında çıkartılan "Hindistan Hükümeti Kanunu" ile yönetim Britanya Hindistanı'na geçti.

## Kaynakça

* Hand coloured map of the battle from the London Magazine, printed circa 1760
* *"Battle of Plassey". Murshidabad Official Website. 28 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.* Birden fazla |arşivurl= ve |arşivurl= kullanıldı (yardım) - basic map of the battlefield
* *Mohsin, KM; Chaudhury, Sushil (2012). "Palashi, The Battle of". Islam, Sirajul; Jamal, Ahmed A. (Edl.). Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh (Second bas.). Asiatic Society of Bangladesh.*
* *Robins, Nick (13 Aralık 2004). "East India Company – The World's First Multinational". New Statesman. London.*
# Karnatik Savaşları

| Karnatik Savaşları |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tarih | 1746-1763 |
| Bölge | Karnatik Bölgesi,Güney Hindistan |
| Sonuç |
Britanya İmparatorluğu'nun zaferi |

 |
| Taraflar |
|  Babür İmparatorluğu |  Fransa Krallığı |  Britanya İmparatorluğu |
| Komutanlar ve liderler |
|
Alemgir II Envereddin Nasir Jung |
Joseph François Dupleix De Bussy Kont de Lally |
Robert Clive Stringer Lawrence |

**Karnatik Savaşları** 18. yüzyıl ortalarında Hint altkıtasında yaşanan savaşlar. Savaş esas olarak Fransızlar ve İngilizler arasında Hindistan'ın ticaret limanlarının ele geçirilmesi amacıyla başlamış, Hindistan'daki çeşitli devletlerin ve prensliklerinde müdahil olmasıyla genişlemiştir. Savaşlar esas olarak Haydarabad civarında ve Godavari deltasında gerçekleşmiştir. Savaşların sonucunda İngilizler galip gelmiş ve Fransız Doğu Hindistan Şirketi, Hindistan'daki etkinliğini kaybetmiştir.

## Öncesi

Avrupalılar 16. yüzyıldan itibaren Hindistan'a gelmeye ve bölgede üsler edinmeye başladılar. Britanyalılar ve Fransızlar; Babür İmparatorluğu'nun zayıflamasıyla birlikte bölgedeki etki alanlarını genişletmeye başladılar. İki ülke arasındaki bu rekabet 18. yüzyılda artarak devam etti.

## Birinci Karnatik Savaşı

1744'te Britanya İmparatorluğu'nun; Fransa'nın düşmanı olan Avusturya'nın müttefiki olarak Avusturya Veraset Savaşı'na müdahil olması sonucu iki ülke savaşa başladılar. Avrupa'da başlayan bu savaş iki ülkenin Hindistan'da bulunan güçlerine de sıçradı. 1746 ve 1748 yılları arasında 2 yıl süren bu savaşta iki tarafta birbirine üstünlük sağlayamadı. 1748'de yapılan barış anlaşması sonucu savaş öncesindeki statükoya geri dönüldü.

## İkinci Karnatik Savaşı

Fransız ve Britanyalıların Haydarabad Prensliğinde yaşanan bir iç savaşa müdahil olması sonucu 1749'da başlayan savaş 1754'te Büyük Britanya'nın kısmi üstünlüğü ile sona erdi.

## Üçüncü Karnatik Savaşı

Avrupa'da başlayan Yedi Yıl Savaşları ile birlikte iki ülke yeniden karşı karşıya geldi. 1760 yılında yapılan Wandiwash savaşından galibiyetle ayrılan Britanyalılar, Fransızların Hindistan ve Bengal'de bulunan üslerini ele geçirdiler. Savaş 1763'te yapılan Paris Antlaşması ile son buldu.

## Sonucu

Fransızlar anlaşma sonucu anklavlarını geri almış olsalar da, Hindistan'daki etkinliklerini kaybettiler. Fransızların mücadeleden çekilmesi ve Babür İmparatorluğu'nun güçten düşmesi sonucu rakipsiz kalan Doğu Hindistan Kumpanyası, Hindistan'ı sömürgeleştirmeye başladı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Thomas J. Mullen, Jr. Seven Years’ War: Battle of Wandiwash February 1994 issue of Military History magazine18 Mayıs 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* East India Company – The World's First Multinational, New Statesman Cover Story Dec. 20044 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Fransız Hindistanı

| Fransız HindistanıÉtablissements français dans l'Inde Hindistan'daki Fransız kuruluşları |
| --- |
| 1668-1954 |
| 1754 sonrasında Fransız Hindistanı |
| Başkent | Pondicherry |
| Yaygın dil(ler) | Fransızca, Tamilce, Teluguca, Malayamca, Bengalce |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1668 |
| • Compagnie des Indes Orientales'nin ilk Surat komiseri  | 1668 |
| • *De facto* devredilişi  | 1 Kasım 1954 |
| • Dağılışı  | 1954 |

 |
| Para birimi | Fransız Hint rupisi |
| Günümüzdeki durumu |  Hindistan |

**Fransız Hindistanı** (Fransızca: Inde française) veya resmî adıyla **Hindistan'daki Fransız kuruluşları** (Fransızca: Établissements français dans l'Inde), Hint altkıtasında var olan Fransız kolonileriydi. Compagnie des Indes Orientales'nin 1668'de Surat'ta fabrika kurarak burayı kolonileştirmesiyle bölgedeki ilk Fransız hakimiyeti başladı. 1954'te, Hindistan'ın bağımsızlığını kazanmasıyla *de facto* olarak Hindistan topraklarına katıldı.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Fransız Hindistanı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.