# York dükü

| York dükü |
| --- |
| Duke of York |
| Andrew'ın arması |
| Görevdeki Andrew Mountbatten-Windsor 10 Mart 2023 tarihinden beri |
| Görev süresi | Ömür boyu |
| İlk sahibi | Langleyli Edmund |
| Oluşum | 23 Haziran 1986 |
| Kaldırılma | 17 Ekim 2025’te Andrew, “York Dükü” unvanını ve Prens unvanlarını kullanmayacağını açıkladı. Ancak yasal olarak hâlâ York Dükü olan Andrew, resmi belgelerde Andrew Mountbatten-Windsor olarak anılacaktır. |
| Ardılı | Yok |

**York dükü** Birleşik Krallık'ta kullanılan asalet ünvanlarından biridir. 15. yüzyıldan bu yana genellikle İngiltere ve Britanya hükümdarlarının ikinci oğullarına verildi. İskoçya'da kullanılan eşdeğer ünvan Albany düküdür.

Dükalık 14. yüzyıldan bu yana sekiz kez yaratıldı. Ayrıca 18. yüzyılda İngiltere ve İskoçya'nın birleşmesi ile birlikte *York ve Albany Dükü* ünvanları birlikte kullanılmaya başlandı. Bu dükalık da üç kez yaratıldı.

1461'de ilk dükün torunun oğlu olan IV. Edward'dan sonra York Dükü olan 10 prensten hiçbiri ünvanını bir sonraki nesle geçirememiş; ya erkek çocuk sahibi olmadan ölmüş ya da kral olmuştur. Bu durum York Dükü ünvanının lanetli olduğu söylentisini ortaya çıkarmıştır.

Şu andaki York Dükü Andrew, Kraliçe II. Elizabeth'in ikinci oğludur. Şu anda erkek çocuğu yoktur ve 1996'da boşanmasının ardından hiç evlenmemiştir.

17 Ekim 2025’te Andrew, “York Dükü” unvanını ve buna bağlı alt unvanlarını artık kullanmayacağını açıkladı. 30 Ekim 2025’te Buckingham Sarayı, Andrew’dan söz konusu unvanların yanı sıra “prens” olarak anılma hakkının da alınmasına yönelik resmî sürecin başlatıldığını duyurdu; bu kapsamda Andrew’un Andrew Mountbatten-Windsor adıyla anılacağı belirtildi. Ancak bu durum, unvanın resmî belgelerde kullanılma hakkını ortadan kaldırsa da, unvanın tamamen kaldırılması yalnızca Parlamento kararıyla mümkündür.

## Tarihi

Orta Çağ'da York, İngiltere'nin kuzeyinde bulunan büyük bir şehirdir. Yorkshire ise İngiltere'nin bu bölgedeki en büyük ilçesidir.

Tarihte York Dükü ünvanı ilk kez 1385'te Kral III. Edward'ın dördüncü oğlu olan Langleyli Edmund için verildi. Ölümü ile dük olan oğlu Edward, 1415'te Agincourt Savaşı'nda öldü. Dükalık yeğeni Richard'a geçti. Ölümü ile dükalığı olan Richard'ın oğlu IV. Edward 1461'de İngiltere Kralı oldu. Bütün ünvanları krallık ile birleşti.

Ünvan ikinci kez Kral IV. Edward'ın ikinci oğlu olan Richard için yaratıldı. Amcası III. Richard tarafından, abisi Galler Prensi Edward ile birlikte kuleye hapsedilen Richard, oğlu olmadan öldüğünden ünvanı sona erdi.

Ünvan üçüncü kez Kral VII. Henry'nin ikinci oğlu Henry Tudor için yaratıldı. Abisi Arthur, Galler Prensi, 1502'de ölünce Henry krallığın varisi oldu. 1509'da VIII. Henry olarak Kral olan York Dükünün ünvanı krallığa devredildi.

Ünvan dördüncü kez I. James'in ikinci oğlu olan Charles Stuart için yaratıldı. Abisi Henry Frederick, Galler Prensi 1612'de ölünce, Charles krallığın varisi oldu. 1625'te I. Charles ismiyle Kral olduğundan ünvanı yine krallığa devredildi.

Ünvan beşinci kez I. Charles'ın ikinci oğlu olan James Stuart için yaratıldı. ABD'de bulunan New York şehri bu dükten ismini almıştır. Ağabeyi II. Charles, varisi olmadan öldüğünden James, II. James olarak tahta geçti. York Dükalığı yine krallık ile birleşmiş oldu.

18. yüzyılda İngiltere ve İskoçya'nın birleşmesi ile birlikte *York ve Albany Dükü* ünvanı birlikte kullanılmaya başlandı. Bu ünvana sahip olan üç prens de erkek çocukları olmadan öldü.

York Dükü ünvanı (Albany ile birlikte olmadan) altıncı kez VII. Edward'ın ikinci oğlu Prens George için yaratıldı. Prens, V. George olarak kral olduğunda ünvanı da krallığa devredilmiş oldu.

Ünvan yedinci kez Kral V. George'un ikinci oğlu Prens Albert için oluşturuldu. Abisi Kral VIII. Edward tahttan çekilince, Prens Albert beklenmeyen şekilde VI. George olarak kral oldu. York Dükalığı da krallık ile birleşmiş oldu.

Ünvan sekizinci kez Kraliçe II. Elizabeth'in ikinci oğlu olan Prens Andrew için oluşturuldu. Şu anda erkek bir varisi yoktur.

## Dükler

### York Dükleri

#### Birinci veriliş, 1385-1415, 1415-1461

| Dük | Portre | Doğum | Evlilikler | Ölüm
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Langleyli Edmund** York Hanedanlığı (kurucu) 1385–1402 |  | 5 Haziran 1341 Kings Langley İngiliz III. Edward ve Hainaultlu Philippa'nın oğlu | Kastilyalı Isabella 1372 3 çocuk; Joan de Holland çocuk yok |
1 Ağustos 1402 Kings Langley yaş 61

 |
| **Norwichli Edward** York Hanedanlığı 1402–1415 |  | 1373 Norwich Langleyli Edmund ve Kastilyalı Isabella'nın oğlu | hiç evlenmedi | 25 Ekim 1415 Agincourt yaş 42
 |
| **Richard Plantagenet** York Hanedanlığı 1415–1460 |  | 21 September 1411 Richard of Conisburgh, 3. Cambridge Kontu ve Anne de Mortimer'ın oğlu | Cecily Neville 1437 13 çocuk | 30 Aralık 1460 Wakefield yaş 42
 |
| **Edward Plantagenet** York Hanedanlığı 1460–1461 |  | 28 Nisan 1442 Rouen Richard Plantagenet ve Cecily Neville'in oğlu | Elizabeth Woodville 1 Mayıs 1464 10 çocuk | 9 Nisan 1483 Westminster ayaş 40
 |

Edward Plantagenet 1461'de kral oldu, York Dükü ünvanı krallık ile birleşti.

#### İkinci veriliş, 1474-1483

| Dük | Portre | Doğum | Evlilikler | Ölüm
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Richard of Shrewsbury** York Hanedanlığı 1474–1483 |  | 17 Ağustos 1473 Shrewsbury IV. Edward ve Elizabeth Woodville'in oğlu | Anne de Mowbray, 8. Norfolk Kontesi 15 Ocak 1478 çocuğu yok | bilinmiyor
 |

Richard (Shrewsbury)'nin ölümüne ilişkin bilgiler tartışmalıdır, nerede ne zaman öldüğüne dair kesin kanıt bulunmamaktadır. Kardeşi ile birlikte Londra Kulesi'ne hapsedildikleri için "Kuledeki Prensler" olarak da bilinmişlerdir.

#### Üçüncü veriliş, 1494-1509

| Dük | Portre | Doğum | Evlilikler | Ölüm
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Henry Tudor** Tudor Hanedanlığı 1494–1509 |  | 28 Haziran 1491 Greenwich Palace VII. Henry ve Yorklu Elizabeth'in oğlu | Catherine of Aragon 11 Haziran 1509 1 çocuk
Anne Boleyn 25 Ocak 1533 1 çocuk
Jane Seymour 30 Mayıs 1536 1 çocuk
Anne of Cleves 6 Ocak 1540 çocuk yok
Catherine Howard 28 Temmuz 1540 çocuk yok
Catherine Parr 12 Temmuz 1543 çocuk yok

 | 1547 Whitehall Palace yaş 55
 |

Henry Tudor, 1509 yılında VIII. Henry olarak kral olmuştur ve York Dükalığı krallık ile birleşmiştir.

#### Dörtüncü veriliş, 1605-1625

| Dük | Portre | Doğum | Evlilikler | Ölüm
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Charles Stuart** (*"Saint Charles the Martyr"*) Stuart Hanedanı 1605–1625 |  | 19 Kasım 1600 Dunfermline Palace I. James ve Danimarkalı Anne'in oğlu | Henrietta Maria (Fransa) 13 Haziran 1625 9 çocuk | 30 Ocak 1649 Whitehall Palace 48 yaşında
 |

Charles Stuart 1625 yılında I. Charles olarak kral olmuştur ve York Dükalığı krallık ile birleşmiştir.

#### Beşinci veriliş, (1633) 1644-1685

| Dük | Portre | Doğum | Evlilikler | Ölüm
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **James Stuart** Stuart Hanedanı 1633/1644–1685 |  | 14 October 1633 St. James's Palace I. Charles ve Henrietta Maria (Fransa)'nın oğlu | Anne Hyde 3 Eylül 1660 8 children
Mary of Modena 21 Kasım 1673 7 çocuk|| 16 Eylül 1701 Château de Saint-Germain-en-Laye 67 yaşında

 |

Doğumundan itibaren *York dükü olarak anılan* James Stuart 1685'te II. James olarak tahta çıktı ve ünvan krallık ile birleşti.

### York ve Albany dükü

#### İlk veriliş, 1716-1728

| Dük | Portre | Doğum | Evlilikler | Ölüm
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Prens Ernest Augustus** Hanover Hanedanı 1716–1728 |  | 7 Eylül 1674 Osnabrück Ernest Augustus, Brunswick-Lüneburg Elektörü ve Sophia (Hanover)’ın oğlu | evlenmedi | 14 Ağustos 1728 Osnabrück 53 yaşında
 |

Prens Ernest aynı zamanda Osnabrück Piskoposudur.

#### İkinci veriliş, 1760-1767

| Dük | Portre | Doğum | Evlilikler | Ölüm
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Prens Edward** Honover Hanedanı 1760–1767 |  | 25 Mart 1739 Norfolk evi oğlu Frederick, Galler Prensi ve Prenses Augusta (Saxe-Gotha'nın oğlu | hiç evlenmedi | 17 Eylül 1767 Monoko Prensi'nin sarayı yaş 28
 |

Prens Edward III. George'un küçük kardeşidir ve 20'li yaşlarında hastalık nedeniyle ölmüştür.

#### Üçüncü veriliş, 1784-1827

| Dük | Portre | Doğum | Evlilikler | Ölüm
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Prince Frederick** Hanover Hanedanı 1784–1827 |  | 16 Ağustos 1763 St. James's Palace Frederick, Galler Prensi ve Prenses Augusta (Saxe-Gotha)'nın oğlu | Frederica Charlotte (Prusya) 29 Eylül 1791 Çocukları | 5 Ocak 1827 Rutland House 63 yaşında
 |

Prince Frederick tek eşi Frederica Charlotte'dan ayrı yaşıyordu ve çocukları olmadı.

### York dükleri

#### Altıncı veriliş, 1892-1910

| Dük | Portre | Doğum | Evlilikler | Ölüm
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Prens George** Windsor Hanedanı 1892–1910 |  | 3 Haziran 1865 Marlborough House son of VII. Edward ve Danimarkalı Alexandra'nın oğlu | Teckli Mary 6 Temmuz 1893 6 çocuk | 20 Ocak 1936 Sandringham House 70 yaşında
 |

Prens George daha sonra V. George olarak tahta çıktı ve ünvan krallık ile birleşti.

#### Yedinci veriliş, 1920-1936

| Dük | Portre | Doğum | Evlilikler | Ölüm
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Prens Albert** Windsor Hanedanı 1920–1936 |  | 14 Aralık 1895 Sandringham House V. George ve Teckli Mary'nin oğlu | Elizabeth Bowes-Lyon 26 Nisan 1923 2 çocuk | 6 Şubat 1952 Sandringham House 56 yaşında
 |

Prens Albert daha sonra VI. George olarak tahta çıktı ve ünvan krallık ile birleşti.

#### Sekizinci veriliş, 1980-günümüz

| Dük | Portre | Doğum | Evlilikler | Ölüm
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Prens Andrew** Windsor Hanedanı 1980–bugün |  | 13 Aralık 1980 Buckingham Sarayı Edinburgh Dükü Prens Philip ve 2. Elizabeth'in oğlu | Sarah Margareth Ferguson, boşandı 23 Temmuz 1986 - 30 Mayıs 1996 2 çocuk | halihazırdaki ünvan sahibi
 |

* 17 Ekim 2025’te Andrew'in, “York Dükü” ve Prens unvanını artık kullanmayacağını açıkladı. 30 Ekim 2025’te Buckingham Palace, Andrew’un unvanlarının ve “prens” olarak anılma hakkının kaldırılmasına yönelik resmi işlemlerin başlatıldığını duyurdu; bundan sonra kendisi Andrew Mountbatten-Windsor olarak anılacaktır. Ancak bu, resmi belgelerde unvanı kullanma hakkını ortadan kaldırsa da, unvanın resmen kaldırılması yalnızca Parlamento kararıyla mümkündür ve unvan Andrew’un ölümü gerçekleşene kadar yeniden verilmeyecektir.

## Kaynakça