# Kalay

|  |
| --- |
| **Kalay** (**Sn**) |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| H
 | **Periyodik tablo** | He
 |
| Li
 | Be
 |  | B
 | C
 | N
 | O
 | F
 | Ne
 |
| Na
 | Mg
 |  | Al
 | Si
 | P
 | S
 | Cl
 | Ar
 |
| K
 | Ca
 | Sc
 | Ti
 | V
 | Cr
 | Mn
 | Fe
 | Co
 | Ni
 | Cu
 | Zn
 | Ga
 | Ge
 | As
 | Se
 | Br
 | Kr
 |
| Rb
 | Sr
 | Y
 | Zr
 | Nb
 | Mo
 | Tc
 | Ru
 | Rh
 | Pd
 | Ag
 | Cd
 | In
 | Sn
 | Sb
 | Te
 | I
 | Xe
 |
| Cs
 | Ba
 |  | Hf
 | Ta
 | W
 | Re
 | Os
 | Ir
 | Pt
 | Au
 | Hg
 | Tl
 | Pb
 | Bi
 | Po
 | At
 | Rn
 |
| Fr
 | Ra
 |  | Rf
 | Db
 | Sg
 | Bh
 | Hs
 | Mt
 | Ds
 | Rg
 | Cn
 | Nh
 | Fl
 | Mc
 | Lv
 | Ts
 | Og
 |  |
|  |
|  | La
 | Ce
 | Pr
 | Nd
 | Pm
 | Sm
 | Eu
 | Gd
 | Tb
 | Dy
 | Ho
 | Er
 | Tm
 | Yb
 | Lu
 |
|  | Ac
 | Th
 | Pa
 | U
 | Np
 | Pu
 | Am
 | Cm
 | Bk
 | Cf
 | Es
 | Fm
 | Md
 | No
 | Lr
 |  |

 |
| **Temel özellikleri** |
| Atom numarası
 | **50** |
| Element serisi
 | Zayıf metaller
 |
| Grup, periyot, blok
 | 14, 5, p
 |
| Görünüş
 | Gümüşümsü gri  |
| Kütle numarası
 | 118,710(7) g/mol
 |
| Elektron dağılımı
 | Kr 4d10 5s2 5p2 |
| Enerji seviyesi başına Elektronlar
 | 2, 8, 18, 18, 4
 |
| CAS kayıt numarası
 | 7440-31-5
 |
| Fiziksel Özellikleri
 |
| Maddenin hâli
 | katı
 |
| Yoğunluk
 | (beyaz) 7,265 g/cm³
 |
| Sıvı hâldeki yoğunluğu
 | 6,99 g/cm³
 |
| Ergime noktası
 | 505,08 °K 231,93 °C
 |
| Kaynama noktası
 | 2875 °K 2602 °C
 |
| Ergime ısısı
 | (beyaz) 7,03 kJ/mol
 |
| Buharlaşma ısısı
 | (beyaz) 296,1 kJ/mol
 |
| Isı kapasitesi
 | 27,112 J/(mol·K)
 |
| Atom özellikleri
 |
| Kristal yapısı
 | Tetragonal
 |
| Yükseltgenme seviyeleri
 | (4+), (2+)
 |
| Elektronegatifliği
 | 1,96 Pauling ölçeği
 |
| İyonlaşma enerjisi
 | 708,6 kJ/mol
 |
| Atom yarıçapı
 | 145 pm
 |
| Atom yarıçapı (hes.)
 | 145 pm
 |
| Kovalent yarıçapı
 | 141 pm
 |
| Van der Waals yarıçapı
 | 217 pm
 |
| **Diğer özellikleri** |
| Elektrik direnci
 | 115 nΩ·m (20°C'de)
 |
| Isıl iletkenlik
 | 66,8 W/(m·K)
 |
| Isıl genleşme
 | 22,0 µm/(m·K) (25°C'de)
 |
| Ses hızı
 | 2730 m/s (20 °C'de)
 |
| Mohs sertliği
 | 1,5
 |
| Vickers sertliği
 | ? MPa
 |
| Brinell sertliği
 | 51 MPa
 |

**Kalay**, periyodik cetvelde atom numarası 50 olan elementtir. Simgesi **Sn** olup Latince *stannum* dan gelir. Gümüşümsü gri renktedir. Havada kolaylıkla okside olmaz, korozyona karşı dirençlidir. Bu özelliğinden ötürü diğer metallerin (korozyondan korumak amacıyla) kaplanmasında kullanılır. Tarihçesi MÖ 3000 yıllarına dayanır. Antik Mısır'da ve Mezopotamya'da bronz alaşımında kalay kullanılmıştır.

## Allotropları

Kalayın alfa-kalay ve beta-kalay olmak üzere başlıca iki allotropu vardır. Düşük sıcaklıklarda gri veya alfa-kalay kararlı olup, silisyum ve germanyuma benzeyen kübik kristal yapıdadır. 13,2 °C nin üzerinde ısıtıldığında beyaz veya beta-kalaya dönüşür. Beyaz kalay tetragonal kristalin yapıdadır. Soğutulduğunda yavaşça gri formuna dönüşür ki bu durum kalay hastalığı olarak bilinir. Bu dönüşüm, aluminyum ve çinko gibi empüritelerin (safsızlıkların) varlığından etkilenir ve antimon veya bizmut ilavesiyle önlenebilir.

Kalay elementinin Kalay çığlığı adı verilen karakteristik bir bükülme sesi vardır. Elementin iç yapısındaki kristalleşmenin sonucu element büküldüğünde cam ezilmesine, kırılmasına benzer ses üretir.

Simyacıların kullandığı kalay simgesi
## Dış bağlantılar

* WebElements.com – Kalay (İngilizce) 27 Aralık 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Kalayla ilgili ilginç bilgiler (İngilizce) 4 Ocak 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Malezya'da kalay madenciliği
* Kalay