Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Aden Kolonisi

| Aden Kolonisiمستعمرة عدن Colony of Aden |
| --- |
| 1937-1963 |
|
Bayrak

Arma

 |
| Aden Kolonisi |
| Başkent | Aden |
| Yaygın dil(ler) | Arapça, İngilizce |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1937 |
| • Kuruluş  | 1937 |
| • Yıkılış  | 1963 |
| • Dağılışı  | 1963 |

 |
| Yüzölçümü |
| • Toplam | 192 km2 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Aden Protektorası
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Güney Arabistan Federasyonu
 |  |

 |

 |

**Aden Kolonisi** (Arapça: مستعمرة عدن‎ 'Musta‘marat ‘Adan') 1937'den 1963'e kadar bir Britanya Kraliyet kolonisi (Taç kolonisi) idi. Koloninin yeri, şu anki çağdaş Yemen'in güneyine denk gelmektedir. Koloni, Aden Limanı ve yakın çevresinden oluşmaktadır (yaklaşık 192 km²).

1937'den önce Aden Kolonisi Britanya Hindistanı'na bağlı olarak yönetilmiştir (başlangıçta Mumbai Başkanlığına bağlı Aden Yerleşimi olarak, daha sonra ise Aden Başkomiserliği Vilayeti olarak). 1935 tarihli Hindistan Hükümet Yasası uyarınca bölge Britanya Hindistanı'ndan ayrılmış ve Birleşik Krallık'ın ayrı bir kolonisi olarak kurulmuştur. Lakin bu yasa 1 Nisan 1937'de yürürlüğe girebilmiştir.

Koloni 18 Ocak 1963'te Yeni Güney Arabistan Federasyonu bünyesinde Aden Devleti (Arapça: ولاية عدن‎ *Wilāyat ʿAdan, İngilizce: State of Yemen*) olarak yeniden kurulmuştur. Federasyon da 30 Kasım 1967'de Güney Yemen Halk Cumhuriyeti'ne dönüşmüş ve bölgede İngiliz yönetiminin sona erdiğini göstermiştir.

## Konuyla ilgili yayınlar

Wikimedia Commons'ta Aden Kolonisi ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Colonial Reports. *Aden Report: 1953&1954*, HM Stationery Office 1956.
* Paul Dresch. *A History of Modern Yemen*. Cambridge, UK: Cambridge University Press, 2000.
* R.J. Gavin. *Aden Under British Rule: 1839–1967*. London: C. Hurst & Company, 1975.
* Gillian King. *Imperial Outpost:-Aden: Its Place in British Foreign Policy*. Chatham House Essay Series, 1964.
* H. J. Liebensy. *Administration and Legal Development in Arabia*. Middle East Journal, 1955.
* Tom Little. *South Arabia: Arena of Conflict*. London: Pall Mall Press, 1968.
* Elizabeth Monroe. *Kuwayt and Aden: A Contrast in British Policies*. Middle East Journal, 1964.
* E. H. Rawlings. *The Importance of Aden*. Contemporary Review, 195, 1959.
* Jonathan Walker. *Aden Insurgency: The Savage War in South Arabia 1962–67*, Spellmount 2004,
* D. C. Watt. *Labour Relations and Trade Unionism in Aden: 1952–60*. Middle East Journal, 1962.

## Kaynakça
# Boğazlar Yerleşimleri

| Straits Settlements Negeri Negeri Selat نݢري٢ سلت 叻嶼呷 Boğazlar Yerleşimleri |
| --- |
| 1826-1946 |
|
Bayrak

Arma

 |
| Başkent | Penang (1826–1832) Singapur (1832–1946) |
| Yaygın dil(ler) | Malayca, Çince, İngilizce |
| Vali |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1826-1830  | Robert Fullerton |
| • 1934-1946  | Shenton Thomas |

 |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1826 |
| • Kuruluş  | 1826 |
| • Lağvediliş  | 1946 |
| • Dağılışı  | 1946 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Kedah Sultanlığı
 |
|  | Malakka Sultanlığı
 |
|  | Johor Sultanlığı
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Malaya Birliği
 |  |
| Singapur
 |  |

 |

 |

**Boğazlar Yerleşimleri** (İngilizce: Straits Settlements), Güneydoğu Asya'da bulunan bir grup Britanya topraklarıydı. Başlangıçta 1826 yılında Britanya Doğu Hindistan Şirketi tarafından kontrol edilen topraklar kapsamında kurulan Boğazlar Anlaşmaları 1 Nisan 1867'de doğrudan İngiliz kontrolü altına girerek 1 Nisan 1867'de Kraliyet kolonisi haline geldi. Koloni, 1946'da II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra Güneydoğu Asya'nın yeniden yapılandırılması kapsamında lağvedildi.

## Konuyla ilgili yayınlar

* *Straits Settlements Blue Book, 1906* (Singapore, 1907)
* *Straits Directory, 1908* (Singapore, 1908)
* *Journal* of the Straits branch of the Royal Asiatic Society (Singapore)
* Sir Frederick Weld and Sir William Maxwell, severally, on the Straits Settlements in the *Journal* of the Royal Colonial Institute (London, 1884 and 1892)
* Henry Norman, *The Far East* (London, 1894)
* Alleyne Ireland, *The Far Eastern Tropics* (London, 1904); Sir Frank Swettenham, British Malaya (London, 1906)
* *The Life of Sir Stamford Raffles* (London, 1856, 1898)

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Boğazlar Yerleşimleri ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* WorldsStatesmen Singapore, listing the chief administrators16 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Kuveyt Şeyhliği

| Kuveytمشيخة الكويت Kuveyt Şeyhliği |
| --- |
| 1752-1961 |
|
Kuveyt bayrağı

Arma

 |
| Kuveyt'in Orta Doğu'daki konumu |
| Başkent | Kuveyt |
| Yaygın dil(ler) | Arapça |
| Hükûmet | Şeyhlik |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1752 |
| • Dağılışı  | 1961 |

 |
| Yüzölçümü  |
| • Toplam | 17820 km2 |
| Nüfus |
| • Sayılan | 321600 |
| Para birimi | Kuveyt dinarı |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Beni Halid
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Kuveyt
 |  |

 |

 |

**Kuveyt Şeyhliği** (Arapça: مشيخة الكويت, *Mşihe el-Kuveyt*), 1752 yılında kurulan ve 1899-1961 yılları arasında Britanya protektorası olan bir şeyhliktir.
# Mâverâ-yi Ürdün Emirliği

| Mavera-i Ürdün Emirliğiإمارة شرق الأردن (Arapça) Imārat Sharq al-Urdun |
| --- |
| 1921-1946 |
|
Bayrak (1928-1939)

Arma

 |
| Emirlik tarafından yönetilen bölge |
| Tür | Birleşik Krallık'ın Mandası |
| Başkent | Amman |
| Resmî dil(ler) | Arapça |
| Hükûmet | Mutlak monarşi |
| Emir |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1921-1946  | I. Abdullah |

 |
| Yüksek Komiser |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1921-1925  | Herbert Samuel (ilk) |
| • 1945-1946  | Alan Cunningham (son) |

 |
| Başbakan |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1921  | Raşid Talaa (ilk) |
| • 1945-1946  | İbrahim Hashem (son) |

 |
| Tarihî dönem | * İki savaş arası dönem
* II. Dünya Savaşı
* Soğuk Savaş
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 11 Nisan 1921 |
| • Dağılışı  | 25 Mayıs 1946 |

 |
| Nüfus |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1921  | 230.000 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Suriye Arap Krallığı
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Ürdün
 |  |

 |

 |
| Günümüzdeki durumu | * Ürdün
* Suudi Arabistan
* Irak
 |

**Mavera-i Ürdün**, **Transürdün** veya **Şark'ül Ürdün Emirliği** (Arapça: إمارة شرق الأردن), Birleşik Krallık Filistin Mandası'nı oluşturan iki devletten biri ve eski bir Osmanlı toprağıdır. Varlığı boyunca es-Seyyid Abdullah bin el-Hüseyin tarafından yönetilmiştir. Ülkenin sınırları Ürdün Krallığı'nın 1942–1965 yılları arası olan sınırları ile aynı olup bugünkü Ürdün sınırlarından biraz farklıdır. Bağımsızlığına kadar Milletler Cemiyeti ve Birleşik Krallık'ın koruması altında kalmıştır.

Devlet için Ürdün Nehri'nin doğusu anlamına gelen *Şark'ül Ürdün* adı da kullanılmıştır. Transürdün ile aynı anlamadaki *Mavera-i Ürdün* adı Ürdün Nehri'nin ötesi anlamına gelmektedir ve tarihte daha önce hiç kullanılmamıştır. Devletin bulunduğu topraklar devlet kurulmadan önce Birleşik Krallık Vekili Alec Kirkbride tarafından yönetilmiştir.

## Kaynakça

* Avi Shlaim (2007). *"Lion of Jordan"*. Allen Lane.

## Dış bağlantılar

* Jordan — History: The making of Transjordan19 Ağustos 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* U.S. Library of Congress country study13 Aralık 2012 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi
# Malay Birliği

| Malayan Union ملايان اونياون Malay Birliği |
| --- |
| 1946-1948 |
|

Bayrak |
| Malay Birliği'nin konumu |
| Başkent | Kuala Lumpur |
| Yaygın dil(ler) | Malayca, İngilizce |
| Vali |  |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1946 |
| • Kuruluş  | 1 Nisan 1946 |
| • Lağvediliş  | 31 Ocak 1948 |
| • Dağılışı  | 1948 |

 |
| Yüzölçümü |
| • Toplam | 132364 km2 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Federal Malay Devletleri
 |
|  | Boğazlar Yerleşkesi
 |
|  | Johor
 |
|  | Kedah
 |
|  | Perlis
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Malay Federasyonu
 |  |

 |

 |

**Malay Birliği** (İngilizce: Malayan Union), Malay devletleri ile Boğazlar Yerleşkesi'nin birleşimiyle kurulan bir birlikti. 1948 yılında Malay Federasyonu adını almıştır.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Malay Birliği ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Zakaria Haji Ahmad. *Government and Politics (1940–2006)*. p.p 30-21. 981-3018-55-0.
* Marissa Champion. Odyssey: Perspectives on Southeast Asia – Malaysia and Singapore 1870–1971. 9971-0-7213-0
* Sejarah Malaysia [1]
# Kuğu Nehri Kolonisi

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Kuğu Nehri Kolonisi Swan River Colony** |
| Batı Avustralya Kolonisi
 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **17 Haziran 1829 (1829-06-17)–6 Şubat 1832 (1832-02-06)** |  |

 |
| **Tarih** |  |
|  - Kuruluş
 | 17 Haziran 1829 (1829-06-17) |
|  - Kaldırılış
 | 6 Şubat 1832 (1832-02-06) |
| **Bugün parçası** | Avustralya
 |

 |

**Kuğu Nehri Kolonisi** ya da **KuğuNehriYerleşimi** veya sadece **Kuğu Nehri** (İngilizce: Swan River Colony) olarak da bilinen, 1829'da Kuğu Nehri üzerinde kurulan bir Britanya kolonisiydi. Kuğu Nehri üzerindeki bu ilk yerleşim yeri kısa süre sonra Perth olarak adlandırıldı ve Batı Avustralya'nın başkenti oldu.

Bu isim, Batı Avustralya için bir *pars pro toto (bütünün bir parçası)* idi. 1831'de Frederick Town askerî karakolu Yeni Güney Galler Kolonisi'nden Kuğu Nehri Kolonisi'ne devredildi ve *Albany olarak* yeniden adlandırıldı ve  6 Şubat 1832'de, koloninin kurucu vali yardımcısı Kaptan James Stirling'in gecikmeli olarak komisyonunu almasıyla Kuğu Nehri Kolonisi'nin adı *Batı Avustralya Kolonisi* olarak değiştirildi. Ancak *Kuğu Nehri Kolonisi* ismi uzun yıllar gayriresmî olarak kullanılmaya devam etti.

Kuğu Nehri'nin bilinen ilk çizimi (1801)
## Kaynakça
# Yeni Hebridler

| *New Hebrides Condominium* (İng.) *Condominium des Nouvelles-Hébrides*(Fra.) **Yeni Hebridler Kondominyumu** |
| --- |
| 1906-1980 |
|
Bayrak

Arma

 |
|  |
| Başkent | Port Vila |
| Yaygın dil(ler) | İngilizce, Bislama, Fransızca |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1906 |
| • Kuruluş  | 1906 |
| • Bağımsızlık  | 30 Temmuz 1980 |
| • Dağılışı  | 1980 |

 |
| Para birimi | Yeni Hebridler Frangı |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Anglo-Fransız Ortak Deniz Komisyonu
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Vanuatu
 |  |

 |

 |

**Yeni Hebridler** veya resmî tam adıyla **Yeni Hebridler Kondominyumu**, Büyük Okyanus'ta Avustralya'nın kuzeydoğu açıklarında yer alan Yeni Hebridler, Banks Adaları ve Torres Adaları'nın 1906 ile 1980 yılları arasında Büyük Britanya ve Fransa tarafından ortaklaşa yönetildiği (kondominyum) bölgeye verilen isimdir. Söz konusu bölgeler 1980 yılında Vanuatu ismi ile bağımsızlığını elde etmiştir.

## Tarihçe

Adalar, 19. yüzyılın ikinci yarısında Avrupalı güçlerin ilgil alanına girdi. Britanyalı ve Fransız yerleşimciler kopra üretmek için hindistancevizi palmiyesi tarlaları kurdular. Büyük plantasyon şirketleri, yerli nüfusu kontrol altına almak ve onları plantasyonlarda çalışmaya motive etmek için misyonerleri finanse etti. 1887'de Büyük Britanya ve Fransa, Avrupalı yetiştiricilerin ve misyonerlerin çıkarları doğrultusunda adalar üzerinde gevşek bir kontrol uygulama konusunda anlaştılar. Bu amaçla ortak bir deniz komisyonu kuruldu. Ancak 1906'da kondominyumun kurulmasıyla siyasi yönetim iki gücün eline geçti. Takip eden dönemde ithal edilen hastalıklar nedeniyle nüfus azaldı ve plantasyon sahipleri onların yerine Vietnam'dan işçi getirdi.

İkinci Dünya Savaşı sırasında Espiritu Santo ve Efate adasında büyük ABD askerî üsleri kuruldu. Afroamerikalı askerlerle olan temaslardan ilham alan sömürge karşıtı hareketler daha sonra ortaya çıktı.

4 ve 5 Kasım 1974'te Büyük Britanya ve Fransa, bağımsızlığa hazırlanmak için seçilmiş bir meclis kurmaya karar verdi. Bu meclis ilk kez Nisan 1976'da toplandı. 30 Temmuz 1980'de kondominyum, Vanuatu ismiyle bağımsızlığını elde etti. Bu sürece gelmeden Mayıs-Ağustos 1980 arasında Avrupalı ve Creole yerleşimciler tarafından da desteklenen ve Espiritu Santo'nun bağımsızlığını amaçlayan bir ayrılma girişimi yaşandı. Fransa ve Büyük Britanya ise bu girişime fiilî olarak herhangi bir harekette bulunmadı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Yeni Hebridler ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Pandemonium Reigns in New Hebrides 29 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., *Times-News (Hendersonville, North Carolina)* - 10 Mayıs 1973
* A Political Memoir of the Anglo-French Condominium of the New Hebrides 6 Ocak 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Fiji Kolonisi

| Fiji Kolonisi*Colony of Fiji* (İng.) |
| --- |
| 1874-1970 |
|
Bayrak

Arma

 |
|  |
| Başkent | Levuka (1874-1877) Suva (1877-1970) |
| Hükûmet | Sömürge |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1874 |
| • Kuruluş  | 10 Ekim 1874 |
| • Dağılma  | 10 Ekim 1970 |
| • Dağılışı  | 1970 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Fiji Krallığı
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Fiji Dominyonu
 |  |

 |

 |

**Fiji Kolonisi,** günümüz Fiji topraklarında 1874'ten 1970'e kadar var olan bir kraliyet kolonisiydi . Londra, 1852'de Fiji Krallığı'nı ilhak etmek için ilk fırsatını reddetti. Ratu Seru Epenisa Cakobau, *Tui Viti* (Fiji Kralı) unvanını korumasına izin verilmesi şartıyla adaları bırakmayı teklif etmişti. Bu talep, hem Britanya tarafından hem de onu yalnızca eşitler arasında birinci olarak gören birçok kabile şefi arkadaşı için kabul edilemezdi . Amerika Birleşik Devletleri Donanması'na artan borçlar ve tehditler, Cakobau'nun borçlarını ödemek için Avustralya Polinezyası Şirketi ile yaptığı anlaşmanın ardından 1871'de Avrupalı yerleşimcilerin hâkim olduğu bir hükûmetle anayasal bir monarşi kurmasına yol açmıştı. Yeni rejimin çöküşü, onu 1872'de Britanyalıların kabul ettiği başka bir istifa teklifinde bulunmaya itti. 10 Ekim 1874'te Britanya, 10 Ekim 1970'e kadar süren Fiji'yi yönetme sürecine başladı.

## Kaynakça
# Cook Adaları Federasyonu

| Cook Adaları Federasyonu*Cook Islands Federation* (İng.) Cook Adaları Federasyonu |
| --- |
| 1891-1901 |
|
Bayrak

Arma

 |
|  |
| Başkent | Avarua |
| Hükûmet | Sömürge |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1891 |
| • Dağılışı  | 1901 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Rarotonga Krallığı
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Cook Adaları
 |  |

 |

 |

**Cook Adaları Federasyonu**, Okyanusya bölgesinde 1891-1901 yılları arasında var olan federasyon. Federasyon, kurulu olan Rarotonga Krallığı'na Aitutaki adası verildikten sonra 1891'de Britanya sömürge olarak kuruldu. Federasyon varlığını, Yeni Zelanda'ya verildiği 1901 yılına kadar sürdürdü.

Cook Adaları Federasyonu, Rarotonga, Mangaia, Atiu, Mauke, Mitiaro ve Aitutaki adalarından oluşuyordu.

1892'de Takutea adası bir ceza kolonisi olarak kuruldu, ancak 1899'da kullanımı durduruldu ve yerine Manuae adası kullanıldı.

## Kaynakça
# Britanya Solomon Adaları

| Britanya Solomon Adaları*British Solomon Islands* |
| --- |
| 1893-1978 |
|
Bayrak

Arma

 |
| **Millî marş** Tanrı Kralı/Kraliçeyi Korusun  |
|  |
| Başkent | Tulagi (1893-1952) Honiara (1952-1978) |
| Yaygın dil(ler) | İngilizce |
| Hükûmet | Anayasal monarşi |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1893 |
| • Üçlü Sözleşme  | 14 Kasım 1899 |
| • Kendi Kendini yöneten koloni statüsünün verilmesi  | 2 Ocak 1976 |
| • Dağılışı  | 1978 |

 |
| Para birimi | Solomon Adaları sterlini (1916-1966) İngiliz sterlini (1893-1920) Solomon Adaları doları (1977-1978) |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Alman Yeni Ginesi
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Solomon Adaları
 |  |

 |

 |
| Günümüzdeki durumu |  Solomon Adaları |

**Britanya Solomon Adaları** ya da **Britanya Solomon Adaları Himaye Bölgesi**, Okyanusya'daki Solomon Takımadaları'nın ilk etapta güney kısımlarının daha sonra diğer adalarında da Britanya'nın 1893'te kurduğu koloni.

Britanya Solomon Adaları Himaye Bölgesi ilk olarak 1893'te HMS Curacoa kaptanı Gibson R. N. tarafından takımadaların güney adalarının Britanya himayesi altına alındığını ilan etmesi ile oluşturulmuştur. Bu süreçten önce Alman Yeni Ginesi olarak Alman kontrolünde olan bölge, 2 Ocak 1976'da kendi kendini yönetme hakkı elde etmiş, 7 Temmuz 1978'de de Solomon Adaları ile bağımsızlığını ilan etmiştir.

## Kaynakça
# Yeni Zelanda Dominyonu

| Yeni ZelandaYeni Zelanda Dominyonu |
| --- |
| 1907–1947 |
|
Bayrak

Arma (1911–1956)

 |
| **Slogan** "Onward" |
| **Millî marş** "God Save the King"
 |
|  |
| Tür | Britanya İmparatorluğu Dominyonu |
| Başkent | Wellington |
| Yaygın dil(ler) | İngilizce, Maorice |
| Hükûmet | Parlamenter Meşrutiyet |
| Hükümdar |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1907–1910  | VII. Edward |
| • 1910–1936  | V. George |
| • 1936  | VIII. Edward |
| • 1936–1947  | VI. George |

 |
| Vali/Genel-Vali |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1907–1910  | William Plunket (ilk) |
| • 1946–1947  | Bernard Freyberg (son) |

 |
| Başbakan |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1907–1912  | Joseph Ward (ilk) |
| • 1940–1947  | Peter Fraser (son) |

 |
| Yasama organı | Parlamento |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Dominyon ilanı  | 26 Eylül 1907 |
| • Westminster Tüzüğü kabul edildi | 25 Kasım 1947 |

 |
| Para birimi | Yeni Zelanda poundu |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Yeni Zelanda Kolonisi
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Yeni Zelanda
 |  |
| Cook Adaları
 |  |
| Niue
 |  |

 |

 |

**Yeni Zelanda Dominyonu**, Yeni Zelanda Kolonisi'nin tarihi halefidir. Britanya İmparatorluğu içinde yüksek düzeyde özyönetime sahip anayasal bir monarşiydi.

* Lord Plunket Dominyonu'nu ilan ediyor, Wellington, 26 Eylül 1907
* Kraliyet bildirisini yayınlayan New Zealand Gazette.

## Notlar

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

Vikikaynak'ta **Proclamation of the Dominion of New Zealand** ile ilgili metin bulabilirsiniz.

* McIntyre, David (1999). "The Strange Death of Dominion Status". *Journal of Imperial and Commonwealth History*. **27** (2): 193, 196. doi:10.1080/03086539908583064.

## Dış bağlantılar

* Dominion status symposium 2007 1 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Radio talks, 2007, about Dominion status (Radio New Zealand) 13 Nisan 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Yeni Gine Bölgesi

| Yeni Gine Bölgesi*Territory of New Guinea* |
| --- |
| 1914–1975 |
|
Bayrak

Arma

 |
|  |
| Tür | Avustralya Manda Bölgesi (1920–1946) Avustralya BM Vesayet Bölgesi (1946–1975) |
| Başkent | Rabaul (1914–1937) Lae (1937–1942) Wau (1942) |
| Yaygın dil(ler) | İngilizce (resmî) Avustronezya dilleri Papua dilleri Tok Pisin}} Alman kreolu |
| Hükûmet | Manda Bölgesi, daha sonra Avustralya BM Mütevelli Heyeti Bölgesi |
| Monarşi |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1914–1936  | V. George |
| • 1952–1975  | II. Elizabeth |

 |
| Yönetici |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1914–1915  | William Holmes (ilk) |
| • 1934–1942  | Walter McNicoll (son) |

 |
| Yasama organı | Papua ve Yeni Gine Anayasa Konseyi Meclis |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Versay Barış Antlaşması  | 28 Haziran 1919 |
| • Papua ile birleşme  | 16 September 1975 |

 |
| Para birimi | Avustralya sterlini |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Alman Yeni Ginesi
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Papua ve Yeni Gine Bölgesi
 |  |
| Papua Yeni Gine
 |  |

 |

 |

 Pasifik'teki Manda bölgeleri:

 1. Güney Denizleri Mandası
2. **Yeni Gine Mandası**
3. Nauru Mandası
4. Batı Samoa Mandası
**Yeni Gine Bölgesi**, 1914'ten 1975'e kadar Yeni Gine adasında Avustralya tarafından yönetilen bir Birleşmiş Milletler vesayet bölgesiydi. 1949'da bölge Papua Bölgesi ile birleştirilerek Papua ve Yeni Gine Bölgesi adıyla idarî bir birlik kuruldu. Bu idarî birliğin adı 1971'de Papua Yeni Gine olarak değiştirildi. Bir idarî birliğin parçası olmasına rağmen, Yeni Gine Bölgesi, Bağımsız Papua Yeni Gine Devleti' kuruluşuna kadar her zaman ayrı bir yasal statü ve kimlik haklarını korudu.

**Alman Samoası ve Nauru dışında Ekvator'un güneyinde yer alan Pasifik Okyanusu'ndaki Alman Mülkiyetleri için Manda** başlıklı ilk Avustralya mandası, Birinci Dünya Savaşı sırasında Avustralya kuvvetleri tarafından ele geçirilip işgal edilen önceki Alman Yeni Ginesi'ne dayanıyordu. .

Yeni Gine Bölgesi'nin çoğu, 1942 ile 1945 yılları arasında İkinci Dünya Savaşı sırasında Japonya tarafından işgal edildi. Bu süre zarfında, Yeni Britanya adasındaki Rabaul büyük bir Japon üssü haline geldi. II. Dünya Savaşı'ndan sonra, Papua ve Yeni Gine toprakları, Papua Yeni Gine Geçici Yönetim Yasası (1945–46) uyarınca bir idarî birlik içinde birleştirildi.

## Papua ile idarî birleştirme

Savaştan sonra, Papua ve Yeni Gine'nin sivil yönetimi restore edildi ve 1945–46 tarihli Papua Yeni Gine Geçici Yönetim Yasası uyarınca Papua ve Yeni Gine yeni bir idarî yönetim olarak birleştirildi. Papua ve Yeni Gine Yasası 1949, Papua Bölgesi ile Yeni Gine Bölgesi'ni Papua ve Yeni Gine Bölgesi olarak birleştirdi. Kanun, bir Yasama Konseyi (1951'de kurulmuştu), bir adlî teşkilat, bir kamu hizmeti ve bir yerel yönetim sistemi sağlıyordu.

Avustralya Dış Bölgeler Bakanı Andrew Peacock altında, bölge 1972'de özerkliği kabul etti ve 15 Eylül 1975'te Avustralya'daki Whitlam Hükûmeti döneminde, bölge Papua Yeni Gine adı ile bağımsızlığını ilan etti.

## Kaynakça
# Papua ve Yeni Gine Bölgesi

| Papua ve Yeni Gine Bölgesi*Administrative Union of the Territory of Papua and the Territory of New Guinea* Papua ve Yeni Gine Bölgesi |
| --- |
| 1949-1975 |
|
Papua ve Yeni Gine Bölgesi bayrağı (1949-1971)

Arma

 |
|  |
| Başkent | Port Moresby |
| Hükûmet | Sömürge |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1949 |
| • Dağılışı  | 1975 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Yeni Gine Bölgesi
 |
|  | Papua Bölgesi
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Papua Yeni Gine
 |  |
| Kuzey Solomon Cumhuriyeti
 |  |

 |

 |

**Papua ve Yeni Gine Bölgesi** ya da resmî adı ile **Papua Bölgesi ve Yeni Gine Bölgesi İdarî Birliği**, Okyanusya bölgesindeki Yeni Gine adasındaki Papua Bölgesi ile Yeni Gine Bölgesi'nin idarî olarak 1949 yılında birleştirilmesi ile oluşturuldu.

## Nüfus

1974'te, bağımsızlıktan kısa bir süre önce, Papua'nın yaklaşık 690.000 ve Yeni Gine'nin yaklaşık 1.790.000 nüfusu vardı. Yeni Gine'nin kuzeyindeki nüfus yoğunluğu bu nedenle Papua'nın güneyindekinin iki katıydı.

## Tarihçe

Avustralya, Britanya Yeni Gine kolonisini 1906'da *Papua Bölgesi* olarak devraldı. Birinci Dünya Savaşı'nın hemen başında Avustralya, 1914'te Alman Yeni Ginesi kolonisini işgal etti ve 1920'de Milletler Cemiyeti'nden bölgeyi “ *Yeni Gine Bölgesi* ” adı altında yönetmek üzere yetki aldı.

Japonya'nın 1945'te teslim olmasının ardından, hem Papua hem de Yeni Gine'nin sivil idaresi restore edildi. 1946'da Avustralya, eski Alman hakimiyeti bölgesi olan Alman Yeni Gine'nin BM mütevelli heyeti oldu.

Ülkenin her iki bölgesi de 1949'da "Papua ve Yeni Gine *Bölgesi* " adı altında birleştirildi. Yerel idarî organlar 1950/51'de kuruldu. 1962'de bir BM komisyonu bir an önce özyönetim kurulmasını tavsiye etti. Ülkede özerklik çabaları, 1963'te toplanan bir parlamenter meclisin kurulmasına yol açtı ve parlamento 8 Haziran 1964'te açıldı. Parlamento meclisi 64 üyeden oluşuyordu. Seçilen 54 milletvekilinden 38'i yerel halktandı. 1971'de "Papua ve Yeni Gine Bölgesi", "Papua Yeni Gine" olarak yeniden adlandırıldı. 1 Aralık 1973'te Port Moresby'deki yeni hükûmet, iç özerkliği devraldı. Avustralyalı yönetici de bu süreçte Yüksek Komiser oldu. Bununla birlikte, Avustralya başlangıçta savunma, içişleri, dış politika ve dış ticaret departmanlarını elinde tuttu. Papua Yeni Gine, kendi anayasasını kabul ettikten sonra, Eylül 1975'te tam bağımsızlığı elde etti.

## Dış bağlantılar

* Dışişleri Bakanlığı, ülke bilgisi: Papua Yeni Gine 1 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

## Kaynakça