Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kuzeybatı Toprakları

**Northwest Territories**
Northwest Territories/Territoires du Nord-Ouest
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (NWT Bayrağı)
 | (NWT Arması)
 |

 |
| *Bölge sloganı: -* |
|  |
| Resmî dili
 | Denesulinece, Cree, Tlınçonca, Fransızca, Guçince, Batı Kanada İnuitçesi, İngilizce, Satuca
 |
| Başkent
 | Yellowknife
 |
| En büyük kent
 | Yellowknife
 |
| Hükümet Temsilcisi
 | Margaret Thom
 |
| Başbakan
 | Caroline Cochrane (Konsensüs hükûmeti)
 |
| Parlamento Temsili    - Avam Kamarası  - Senato
 |  1 1
 |
| Yüzölçümü    - Toplam  - Su %'si
 | Eyaletler & bölgeler arasında 3. 1,346,106 km² %12.11
 |
| Nüfus    - Toplam (2005)  - Nüfus yoğunluğu
 | Eyaletler & bölgeler arasında 11. 42,944 0.03/km²
 |
| Konferedasyona Katılma  -
 | 1870 (Hudson Bay Kumpanyası'nın bölgeyi Kanada'ya vermesiyle)(5. sırada)
 |
| Saat dilimi
 | UTC −7
 |

**Northwest Territories** (NWT; Fransızca: *les Territoires du Nord-Ouest*), Kanada'nın Kuzey Kanada denen kuzey bölgelerinden biridir.

Diğer iki bölge olan Yukon ve Nunavut'un ortasında yer alan NWT; batıda Yukon'la ve doğuda Nunavut'la sınırlarını paylaşır. Güneyinde Kanada'nın batı eyaletlerinden Britanya Kolumbiyası, Alberta ve Saskatchewan yer alır. 1,171,918 km²lik devasa yüzölçümüne rağmen bölgede Ocak 2005 tarihi itibarıyla yalnızca 42,944 kişi yaşamaktadır. Bölgenin başkenti, 1967 yılından bu yana Yellowknife'tır.

ABD sınırındaki Büyük Göller bir tarafa bırakılırsa, Kanada'nın en büyük iki gölü olan Great Bear (Büyük Ayı) ve Great Slave (Büyük Esir) gölleri NWT'dedir. Kanada'nın en uzun nehri olan Mackenzie Nehri ve UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan Nahanni River (Nahanni Nehri) Ulusal Parkı bölgenin sahip olduğu ilgi çekici doğal oluşumlardan bazılarıdır.

## Resmî diller

Kuzeybatı Topraklarının 11 resmî dili vardır:

* İngilizce, Fransızca
* Kızılderili dilleri: Guçince, Denetaca, Satuca, Tlınçonca, Denesulinece, Krice
* Eskimo dilleri: Inuvialuktun,Inuinnaqtun,Inuktitut

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* NWT Hükümetinin'nin Resmî Sitesi16 Mayıs 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Turizm NWT Resmî Sitesi
# Newfoundland Dominyonu

| NewfoundlandDominion of Newfoundland Newfoundland Dominyonu |
| --- |
| 1907-1949 |
|
Bayrak

Arma

 |
| **SloganQuaerite Prime Regnum Dei* (Latince "Önce Tanrı'nın Krallığını Arayın") |
| **Millî marşOde to Newfoundland* |
|  |
| Başkent | St. John's |
| Yaygın dil(ler) | İngilizce (Newfoundland İngilizcesi) Fransızca (Newfoundland Fransızcası) İrlandaca (Newfoundland İrlandacası) |
| Hükûmet | Anayasal monarşi |
| Kral/Kraliçe |  |
| Başbakan |  |
| Yasama organı | Meclis |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1907 |
| • Britan Dominyonu-bağlılık  | 1907 |
| • Bağımsız Dominyon (Westminster'in Statüsü 1931)  | 11 Aralık 1931 |
| • Dominyon-bağlılık (Hükümet Komisyonu)  | 16 Şubat 1934 |
| • Kanada'nın bölgesi (Newfoundland Act)  | 31 Mart 1949 |
| • Dağılışı  | 1949 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Newfoundland Kolonisi
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Kanada
 |  |
| Newfoundland ve Labrador
 |  |

 |

 |
| Günümüzdeki durumu |  Kanada |

**Newfoundland Dominyonu** (İngilizce: Dominion of Newfoundland) 1907 ile 1949 arası Birleşik Krallık'a bağlı bir dominyon olmuş bölge. Daha önceleri Birleşik Krallık kolonisi olan Newfoundland 1855 yılından beri kendi kendini yönetmekteydi. Kuzey Amerika'nın kuzeydoğusunda Atlantik kıyısındaki Newfoundland Adası ile kıtadaki Labrador'u kapsayan dominyon 11 Aralık 1931 günü imzalanan Westminster'in Statüsü yasası ile İngiliz Milletler Topluluğu içinde bağımsızlık kazanmış olsa da 1933'te neredeyse iflas aşamasına gelinmesiyle 16 Şubat 1934'te Newfoundland Parlamentosunun toplanmasıyla özyönetiminden vazgeçti. Newfoundland'dan sorumlu hükûmet Londra'nın direkt sorumluluğu altına girdi ve bu şekilde kendi özyönetim haklarından gönüllü olarak vazgeçen az ülkeden biri oldu. 1934 ile 1949 arası Newfoundland, Londra'daki Dominyon Ofisi'ne bağlı 6 üyeli Hükümet Komisyonu ve bir valinin yönetiminde kaldı. Newfoundland 1949'da Kanada'ya bağlanıp ülkenin 10. eyaleti olana kadar *de jure* olarak dominyon olarak kaldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* *Atlantic Crossroads* 11 Ağustos 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., II. Dünya Savaşı'nda Newfoundland'ın rolüne ithafen 1945 yapımı müttefik propaganda filmi.
# De jure

De jure, Latince deyim. "De jure", de facto teriminin karşıtıdır. "Kanuna göre" veya "hukuki olarak" manasına gelir.

Hukuki bir durum tartışılırken, "de jure" kavramı, konu hakkında kanunların ne söylediğini; "de facto" ise gerçek hayatta uygulamanın nasıl olduğunu belirtir. Yani "de jure", kanuna göre olması gerekeni; "de facto" ise olanı ifade eder.

*De jure*; bir ülke veya bir hükûmetin yasal olarak yürürlükte bulunan kıstasları istikrarlı bir şekilde memnun etmesi anlamına gelmektedir.

## Ayrıca bakınız

* De facto
* Latince deyişler listesi

## Dış bağlantılar

* Vikisözlük'te **De jure** ile ilgili tanım bulabilirsiniz.
# Britanya Guyanası

| *British Guiana* Britanya Guyanası |
| --- |
| 1814-1966 |
|
Bayrak

Arma

 |
| **Millî marş** God Save the Queen |
|  |
| Başkent | Georgetown |
| Yaygın dil(ler) | İngilizce |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1814 |
| • Yerleşim  | 1796 |
| • Britanya-Hollanda Antlaşması  | 1814 |
| • Kolonileşme  | 1831 |
| • Yeni anayasa  | 1928 |
| • Bağımsızlık  | 26 Mayıs 1966 |
| • Dağılışı  | 1966 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Demerara
 |
|  | Essequibo
 |
|  | Pomeroon
 |
|  | Büyük Kolombiya
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Guyana
 |  |

 |

 |

**Britanya Guyanası** (İngilizce: British Guiana), Amerika kıtasının coğrafi açıdan Güney Amerika'ya dahil edilen bölümünde yer alan eski Büyük Britanya Kraliyet Kolonisi. Söz konusu koloni bölgesi 1966 yılında Guyana ismi ile bağımsızlığını kazanmıştır.

17. yüzyılda ilk olarak Hollanda'dan gelen yerleşimciler tarafından Berbice, Essequibo ve Pomeroon nehirleri kenarında oluşturulan ticari merkezler ile yerli halk ile ticari faaliyetlerde bulunulmuştur.

1814 yılında imzalanan antlaşma kapsamında oluşturulan tüm koloniler Büyük Britanya hakimiyetine girmiştir. 1831 yılından itibaren kolonileşmenin başladığı bölge, 1966 yılına kadar Britanya koloni bölgesi olarak kalmıştır.

Bölge 1966 yılında Guyana ismi ile bağımsızlığını elde etmiştir.

## Dış bağlantılar

* Charles B. Brown: Canoe and Camp Life in British Guiana. London 1876
* Britanya Guyanası posta pulları 21 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Kolombiya'nın departmanları

Kolombiya'nın departmanları
**Kolombiya'nın departmanları**, ülkenin mülkî idarî bölgeleridir. Bu idarî bölgeler, Türkiye'deki illere benzer ve kabaca Fransız département'ları ile karşılaştırılabilir, ancak örneğin İtalya'daki illerden daha az yetkiye sahiptir.

Kolombiya, idarî olarak 32 departamento ve bir başkent Bogota'nın yer aldığı ve *Distrito Capital* adı verilen bir özerk bölgeye ayrılmıştır. Her departamento'da dört yılda bir seçimle işbaşına gelen bir valisi ve departman meclisi bulunmaktadır. Departamento'lar belirli bir özerkliğe sahiptirler ve valileri arda arda yeniden seçilemezler. Her departamento, kendi içinde olarak belediyelere ayrılmıştır.

## Departamento listesi

|  | Departman | Merkez | Yüzölçümü (km²) | Nüfus | ISO
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 01 |  Amazonas | Leticia | 109,665 | 80,360 | CO-AMA
 |
| 02 |  Antioquia | Medellín | 63,612 | 5,750,478 | CO-ANT
 |
| 03 |  Arauca | Arauca | 23,818 | 28,2302 | CO-ARA
 |
| 04 |  Atlántico | Barranquilla | 3,388 | 2,365,663 | CO-ATL
 |
| 05 |  Bolívar | Cartagena | 25,978 | 2,229,967 | CO-BOL
 |
| 06 |  Boyacá | Tunja | 23,189 | 1,411,239 | CO-BOY
 |
| 07 |  Caldas | Manizales | 7,888 | 1,170,187 | CO-CAL
 |
| 08 |  Caquetá | Florencia | 88,965 | 463,333 | CO-CAQ
 |
| 09 |  Casanare | Yopal | 44,640 | 325,713 | CO-CAS
 |
| 10 |  Cauca | Popayán | 29,308 | 1,363,054 | CO-CAU
 |
| 11 |  Cesar | Valledupar | 22,905 | 1,050,303 | CO-CES
 |
| 12 |  Chocó | Quibdó | 46,530 | 413,173 | CO-CHO
 |
| 13 |  Córdoba | Montería | 25,020 | 1,392,905 | CO-COR
 |
| 14 |  Cundinamarca | Bogotá | 24,210 | 2,680,041 | CO-CUN
 |
| 15 |  Guainía | Inírida | 72,238 | 43,314 | CO-GUA
 |
| 16 |  Guaviare | San José del Guaviare | 53,460 | 133,236 | CO-GUV
 |
| 17 |  Huila | Neiva | 19,890 | 994,218 | CO-HUI
 |
| 18 |  La Guajira | Riohacha | 20,848 | 524,619 | CO-LAG
 |
| 19 |  Magdalena | Santa Marta | 23,188 | 1,403,318 | CO-MAG
 |
| 20 |  Meta | Villavicencio | 85,635 | 771,089 | CO-MET
 |
| 21 |  Nariño | Pasto | 33,268 | 1,775,139 | CO-NAR
 |
| 22 |  Norte de Santander | Cúcuta | 21,658 | 1,493,932 | CO-NSA
 |
| 23 |  Putumayo | Mocoa | 24,885 | 378,483 | CO-PUT
 |
| 24 |  Quindío | Armenia | 1,845 | 613,375 | CO-QUI
 |
| 25 |  Risaralda | Pereira | 4,140 | 1,024,362 | CO-RIS
 |
| 26 |  San Andrés ve Providencia | San Andrés | 52 | 83,491 | CO-SAP
 |
| 27 |  Santander | Bucaramanga | 30,537 | 2,085,084 | CO-SAN
 |
| 28 |  Sucre | Sincelejo | 10,917 | 868,648 | CO-SUC
 |
| 29 |  Tolima | Ibagué | 23,562 | 1,312,972 | CO-TOL
 |
| 30 |  Valle del Cauca | Cali | 22,140 | 4,524,678 | CO-VAC
 |
| 31 |  Vaupés | Mitú | 54,135 | 33,152 | CO-VAU
 |
| 32 |  Vichada | Puerto Carreño | 100,242 | 97,276 | CO-VID
 |
| — |  Bogotá | — | 1,587 | 8,254,722 | CO-DC
 |

## Ayrıca bakınız

* Kolombiya'nın idari bölümleri
* ISO 3166-2:CO

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Kolombiya'nın departmanları ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Departments of Colombia 15 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. statoids.com (İngilizce)
# Tanca

| Tanca طنجة Tanja |
| --- |
| Tangiers |
|  |
|  Bayrak
 |
| Tanca |
| İdare |
|  • Belediye başkanı | Fouad El Omari |
|  • Vali | Mohamed Hassad |
| Nüfus (2004) |
|  • Toplam | 669.685 |
|  • Yoğunluk | oto/km² |

**Tanca** (Arapça: طنجة), Fas'ın kuzeyinde 669.685 nüfuslu bir şehir. Kuzeybatı Afrika'da, Cebelitarık kıyısında yer alır. Tanca Eyaletinin merkezidir. Tanca, doğusundaki Akdeniz'i batısındaki Atlas Okyanusu ile buluşturmaktadır. 1940'ta Hendaye'de Hitler'le anlaşma yapan Francisco Franco tarafından İkinci Dünya Savaşı sırasında işgal edilmiştir. Savaşta Almanlar gerilemeye başlayınca Francisco Franco, müttefiklere yaklaşmak için Tanca'dan geri çekilmiştir. Fas'ın bağımsızlığını kazandığı 1956 yılına kadar Tanca, stratejik konumu ve liman oluşu nedeniyle uyuşturucu, kaçakçılık ve casusluk trafiğinin kavşağı denilebilecek bir yerdi. Şimdi ise şehir, yasa dışı aktiviteleriyle değil, turistik özellikleriyle ön plana çıkmaktadır.

## İklimi

|  **Tanca iklimi**  |
| --- |
| Aylar
 | Oca
 | Şub
 | Mar
 | Nis
 | May
 | Haz
 | Tem
 | Ağu
 | Eyl
 | Eki
 | Kas
 | Ara
 |
| Ortalama en yüksek sıcaklık (°C)
 | 16,2
 | 16,8
 | 17,9
 | 19,2
 | 21,9
 | 24,9
 | 28,3
 | 28,6
 | 27,3
 | 23,7
 | 19,6
 | 17
 |
| Ortalama sıcaklık (°C)
 | 12,5
 | 13,1
 | 14
 | 15,2
 | 17,7
 | 20,6
 | 23,5
 | 23,9
 | 22,8
 | 19,7
 | 15,9
 | 13,3
 |
| Ortalama en düşük sıcaklık (°C)
 | 8,8
 | 9,4
 | 10,1
 | 11,2
 | 13,4
 | 16,2
 | 18,7
 | 19,1
 | 18,3
 | 15,6
 | 12,2
 | 9,7
 |
| Ortalama yağış (mm)
 | 103,5
 | 98,7
 | 71,8
 | 62,7
 | 37,3
 | 13,9
 | 2,1
 | 2,5
 | 14,9
 | 65,1
 | 134,6
 | 129,3
 |
| *Kaynak: Hong Kong Gözlemevi sitesi* |

## Ulaşım

Demiryolu hattı şehri güneyde Rabat, Kazablanka ve Marakeş'e; doğuda Fès ve Oujda'ya bağlar. ONCF demiryollarını işletir. Rabat - Tanca otoyolu (**A 1** otoyolu) Tanca'yı, Rabat (250 km) üzerinden Fès'e, Kazablanka (330 km) üzerinden Settat'a ve devlet yolu (**N 16** yolu)Tanca-Med limanına bağlar. İbni Batuta uluslararası havalimanı (eski adıyla Tanca-Bukhalef) şehrin 15 km güney batısındadır.

Yeni Tanca-Med limanı Danimarkalı firma A.P. Moller-Maersk Grubu tarafından işletilmektedir ve eski limanı turizm ve eğlence mekanlarının kullanımına olanak sağlayacaktır. Tanca'nın havalimanı ve demiryolu *Fas rivierası* Tanca ve Oujda arasındaki sahillere geçiş kapısı olacaktır. Geleneksel kuzey kıyısında, Fas, fakir ve az gelişmiş bir bölge idi ama Akdeniz'in en güzel plajlarından bazılarına sahip olan bölgede hızlı bir gelişme görmek olasıdır.

İbni Batuta uluslararası havalimanı genişletildi ve daha fazla uçuşlar karşılamak için modernize edilmiştir. Havaalanındaki en büyük havayolu şirketi Royal Air Maroc'tur. Buna ek olarak, bir TGV, hızlı tren sistemi inşa ediliyor. Tamamlanması birkaç yıl alacak ve Kuzey Afrika'daki en hızlı raylı sistem olacak.

## Kardeş Şehirler

* **Cadiz** İspanya
* **Faro** Portekiz
* **Sevilla** İspanya
* **Liège** Belçika
* **Wellington** Yeni Zelanda
* **Kartaca** Tunus

## Kaynakça
# Tristan da Cunha

| Tristan da CunhaTristan da Cunha |
| --- |
|
Bayrak

Arma

 |
| **Slogan** Our faith is our strength |
| **Millî marşGod Save the King* |
|  |
|  |
| Başkent ve  | Edinburgh of the Seven Seas |
| Resmî dil(ler) | İngilizce |
| Demonim | Tristanyalı |
| Hükûmet | St Helena, Ascension ve Tristan da Cunha adalar grubunun parçası |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Vali  | Philip Rushbrook |

 |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • İlk iskan  | 1810 |
| • Cape Kolonisi'ne Bağlılık  | 14 Ağustos 1816 |
| • St. Helena'ya Bağlılık  | 12 Ocak 1938 |
| • Mevcut anayasa  | 1 Eylül 2009 |

 |
| Yüzölçümü |
| • Toplam | 207 km2 |
| • Ana ada | 98 km² |
| Nüfus |
| • 2015 sayımı | 259 |
| Para birimi | Sterlin (£), Saint Helena sterlini, Tristan da Cunha poundu (GBP) |
| Zaman dilimi | UTC+0 (GMT) |
| Trafik akışı | sol |
| Telefon kodu | 290 |
| ISO 3166 kodu | SH-TA |
| İnternet alan adı | .sh |

**Tristan da Cunha**, coğrafî açıdan Afrika kıtasına dâhil edilen, Britanya Denizaşırı Toprakları bölgesi olan ve Saint Helena, Ascension Adası ile birlikte Saint Helena, Ascension ve Tristan da Cunha'nın bir parçası olan adadır. Tristan da Cunha, dünyanın üzerinde yerleşim olan karaya en uzak adasıdır. 1506 yılında Portekizli Amiral Tristao da Cunha tarafından keşfedilmiştir. Nüfusu 275 kişi olan aktif volkanik kökenlidir.

En yakın kara parçası kuzeyde 2.334 km uzaklıktaki St. Helena adasıdır. En yakın kıta şehri 2.778 km doğuda Güney Afrika Cumhuriyeti'nde Cape Town'dır.

Adada yerleşim sadece Edinburgh of the Seven Seas'te bulunmaktadır. Adada havaalanı bulunmamakta, sadece küçük bir liman bulunmaktadır. Adada sosyal tesis olarak bir okul, bir hastane, bir postane, bir müze, bir pastane, bir bar ve bir yüzme havuzu mevcuttur.

**Tristan da Cunha Adası**'nın Atlantik'teki konumu
## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* tristandc.com5 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Britanya Mauritiusu

| *British Mauritius* Britanya Mauritiusu |
| --- |
| 1810-1968 |
|
Bayrak

Arma

 |
| Mauritius Kraliye Kolonisi konumu |
| Başkent | Port Louis |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1810 |
| • Oluşturuldu  | 3 Aralık 1810 |
| • Paris Antlaşması (1814)  | 30 Mayıs 1814 |
| • Seyşeller farklı bir Kraliyet Kolonisi olarak oluşturuldu  | 1903 |
| • Tromelin Adası için Fransız-Britanya arasında anlaşma  | 1954 |
| • Britanya Hint Okyanusu Toprakları ve Chagos statüleri belirlendi  | 8 Kasım 1965 |
| • Dağılışı  | 1968 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Île-de-France (Mauritius)
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Seyşeller Kraliyet Kolonisi
 |  |
| Tromelin Adası
 |  |
| Britanya Hint Okyanusu Toprakları
 |  |
| Mauritius (Commonwealth bölgesi)
 |  |

 |

 |

**Britanya Mauritiusu**, 1810 ile 1968 yılları arasında Büyük Britanya Kraliyet kolonisi olarak Büyük Britanya tarafından yönetilen koloni bölgesi.

1715 yılından bu yana Île-de-France adı ile Fransa hakimiyeti altında bulunan ada 3 Aralık 1810 tarihinde Mauritius Seferi olarak adlandırılan sefer ile Britanyalıların eline geçmiş, Britanya 1814 yılından itibaren de adayı kraliyete bağlı bir bölge haline getirilerek Britanya İmparatorluğu'nun bir parçası yapmıştır.

1814 yılında imzalanan Paris Antlaşması kapsamında Mauritius adasını tamamen hakimiyeti altına alan Britanya, adayı kraliyet kolonisi olarak sınıflandırmıştır. 1903 yılında koloninin bir parçası olan Seyşeller'i ayrı bir koloni bölgesi olarak sınıflandırılması ile adalar bölgeden ayrılmıştır.

Koloni bölgesinin bir parçası olan Tromelin Adası'da 1954 yılında her iki ülke arasında varılan anlaşma kapsamında Fransa'ya bırakılmıştır.

Bölge 1968 yılında Mauritius olarak bağımsızlığını elde etmesi sonucunda koloni bölgesinin varlığı sona ermiştir.

## Kaynakça
# Gambiya Kolonisi ve Protektorası

| *Gambia Colony and Protectorate* Gambiya Kolonisi ve Protektorası |
| --- |
| 1821 -1965 |
|
Bayrak

Arma

 |
|  |
| Başkent | Bathurst |
| Yaygın dil(ler) | İngilizce |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1821  |
| • Himaye bölgesi  | 17 Ekim 1821 |
| • Bağımsızlık  | 18 Şubat 1965 |
| • Dağılışı  | 1965 |

 |
| Para birimi | İngiliz Sterlini (1912'ye kadar) Batı Afrika Sterlini (1912-1965) |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ardıllar** |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Gambiya (Commonwealth bölgesi)
 |  |

 |

 |

**Gambiya Kolonisi ve Protektorası**, Afrika kıtasının batısında Büyük Britanya'nın 1821 ile 1965 yılları arasında idari olarak yönetiminde bulundurduğu koloni ve himaye bölgesi. Bölge günümüzde Gambiya devletini oluşturmaktadır.

1815-1816 yılları arasında bölgede varlıklarını hissettirmeye başlayan Britanyalılar, ilk olarak James Adası ve Bathurst'ta yerleşim sağlamışlar ve zaman içerisinde bölge üzerinde hakimiyet sağlamışlardır.

Bölgenin Bathurst ve çevresinde yer alan kısımlar koloni bölgesi olarak sınıflandırılmış, 1894 yılından itibaren Gambiya Nehri civarı ile iç kısımlarda kalan kırsal alanlar himaye bölgesi olarak konumlandırılmıştır.

Belli dönemlerde Sierra Leone Kolonisi ve Protektorası'na bağlanan bölge, 1888 yılından itibaren tek başına bir koloni bölgesi olarak değerlendirilmiş ve daimi bir vali atanmıştır.

Bölge konumu gereği Fransa hakimiyetinde bulunan Fransız Senegali ile tamamen çevrili olduğu için sınır çizgileri zaman zaman Fransız ve İngiliz yetkililer arasında anlaşmazlıklara neden olmaktaydı. Ayrıca Britanya hükûmeti bu bölgeyi başta Nijer Nehri'nin üst kısımlarında kalan bölgelere karşılık birçok kez başka bölgeler ile takas yapabilmek adına Fransa hükûmetine teklif etmiştir.

1889 yılında her iki ülkenin de sınır konusunda anlaşmış ve sınırların nehrin kuzey ve güney kıyılarından altı mil açığından başlaması konusunda fikir birliğine varmıştır.

Bölge 1965 yılında Gambiya adı ile başbakan Dawda Jawara önderliğinde İngiliz Milletler Topluluğu üyesi olarak bağımsızlığını elde etmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Gambiya Kolonisi ve Protektorası ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Britishempire.co.uk: Gambiya 4 Eylül 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Worldstatesmen.org: Gambiya 6 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Natal Kolonisi

| *Colony of Natal* Natal Kolonisi |
| --- |
| 1843 -1910 |
|
Bayrak

Arma

 |
| Natal Kolonisi'nin konumu |
| Başkent | Pietermaritzburg |
| Yaygın dil(ler) | Afrikaanca, İngilizce, Zuluca |
| Hükûmet | Koloni |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1843  |
| • İlhak  | 1843 |
| • Güney Afrika Birliği ile birleştirme  | 1910 |
| • Dağılışı  | 1910 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Natalia Cumhuriyeti
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Güney Afrika Birliği
 |  |

 |

 |

**Natal Kolonisi**, Afrika kıtasının güneyinde 1843 ile 1910 yılları arasında Büyük Britanya idaresinde kurulan sömürge bölgesi.

11 Kasım 1839 tarihinde o dönem Büyük Britanya sömürgesi olan bölgede gerçekleştirilen Kanlı Nehir Meydan Savaşı (Battle of Blood River) neticesinde bölge üzerinde egemenlik kuran Boerler, kurdukları Natalia Cumhuriyeti'ni ilan ederek, Birleşik Krallık hakimiyetini tanımadıklarını beyan etmiş, bölgenin tek sahibi olmuşlardır.

Güney Afrika'da Hint Okyanusu kıyısında kurulan devlet, bölgenin hakimiyeti koruma adına yerli halk olan Zulular ile zaman zaman çatışmalara girmiş, çoğunda ise başarılı olmuştur.

Büyük Britanya bağımsızlık ilanından itibaren ülkenin varlığını hiçbir şekilde kabul etmemiş ve buraya yerleşen Boerlerden bölgeyi terk etmelerini istemiştir. İngiliz yetkililerin bu isteğini yerine getirmeyen Boerler, 1842 yılında şiddetli bir baskın ile yerlerinden uzaklaştırılmak istenmiştir. Tüm bunlara rağmen yenilgiye uğratılamayan Boerler, Congella Meydan Savaşı ile belli bir bölge üzerinde yeniden hakimiyet kurmayı başarsa da, İngilizlerin yeni destek kuvvetler elde etmesi ile bu baskıya dayanamamış ve Birleşik Krallık askerî güçleri 1843 bölgeyi yeniden ilhak ederek hakimiyeti altına almıştır.

Bu bölgede yenilgiye uğrayan Boerler bunun üzerine ilerleyen dönemlerde Özgür Orange Devleti ve Transvaal Cumhuriyeti'nin kurulduğu kuzey bölgelere göç etmişlerdir.

1910 yılına kadar varlığını sürdüren sömürge bölgesi, aynı yıl Güney Afrika Birliği'nin bir parçası olarak bu yapıya dahil edilmiş ve varlığına son verilmiştir.

## Dış bağlantılar

* Openlibrary.org. 1906. Sayfa 161
* Britanya İmparatorluğu/Natal bölgesi 18 Nisan 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Lagos Kolonisi

| *Lagos Colony* Lagos Kolonisi |
| --- |
| 1862 -1906 |
|

Bayrak |
| Lagos'un konumu |
| Başkent | Lagos |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1862  |
| • Oluşturuldu  | 5 Mart 1862 |
| • Dağıtıldı  | Şubat 1906 |
| • Dağılışı  | 1906 |

 |

**Lagos Kolonisi**, Afrika kıtasının batısında Benin Körfezi'nde 1862 ile 1906 yılları arasında Büyük Britanya tarafından koloni bölgesi olarak yönetilen bölge.

Britanya Batı Afrikası'nın bir parçası olarak konumlandırılan bölge ilk olarak 6 Ağustos 1861 tarihinde Britanya tarafından ilhak edilmiştir. 5 Mart 1862 tarihinde koloni bölgesi olarak ilan edilen bölge, Şubat 1906 yılında Güney Nijerya Protektorası'na bağlanarak varlığına son verilmiştir.

## Kaynakça
# Nijer Koyu Protektorası

| Yağ Nehirleri Protektorası (1884–1893) Nijer Koyu Protektorası (1893–1900) |
| --- |
| 1884-1900 |
|
Bayrak

Arma

 |
| **Millî marş** God Save the Queen Süre: 1 dakika ve 4 saniye.1:04 |
| Tür | Protectorate |
| Başkent | Old Calabar |
| Yaygın dil(ler) | İngilizce, Igbo, Ibibio-Efik, Edoca, Ijaw ve diğerleri |
| Resmî din  | Hristiyanlık, Odinani, Edo dini |
| Monarşi |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1884—1900  | Victoria |

 |
| Genel Vali |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • 1884–1891  | Edward Hyde Hewett |
| • 1891–1896  | Claude Maxwell MacDonald |
| • 1896–1900  | Ralph Moor |

 |
| Tarihî dönem | Yeni Sömürgecilik |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1884 |
| • Dağılışı  | 1 Ocak 1900 |

 |
| Para birimi | Pound sterling |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Öncüller** | **Ardıllar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Aro Konfederasyonu
 |
|  | Benin İmparatorluğu
 |
|  | Akpakip Oro
 |
|  | Akwa Akpa
 |
|  | Bonny Krallığı
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Güney Nijerya Protektorası
 |  |

 |

 |

**Nijer Koyu Protektorası,** günümüz Nijeryası'ndaki Petrol Nehirleri bölgesinde bulunan bir Britanya koruma bölgesiydi. İlk olarak 1884'te **Yağ Nehirleri Koruma Bölgesi** olarak kurulmuş ve ertesi yıl Berlin Konferansı'nda onaylanmıştır. 12 Mayıs 1893'te yeniden adlandırılmış ve 1 Ocak 1900'de Kraliyet Nijer Şirketi'nin imtiyazlı bölgeleriyle birleşerek Güney Nijerya Protektorası'nı oluşturmuştur.

Bu himaye bölgesi, günümüzde Nijerya'nın doğu kıyılarını kapsıyordu ve teorik olarak Lokoja'ya kadar iç kesimlere uzanıyordu. Hem Calabar'dan hem de Nijer Deltası'ndan geçen ve bölgedeki çeşitli nehirlerin "yağ nehirleri" adını almasına neden olan büyük palmiye yağı ticaretini daha iyi düzenlemek ve kontrol etmek amacıyla kurulmuştu.

Nijer Koyu Protektorası'nın 1894 tarihli pulunda bulunan Kraliçe Victoria resmi
## Kaynakça

* Thomas Pakenham, *Afrika'nın Paylaşımı* (Random House, 1991), s. 197–199
* Pul Dünyası Tarihi
* Stamworld pulu