Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Berlin Konferansı

**Berlin Batı Afrika Konferansı**, Afrika'nın Kongo Havzası'na ilişkin egemenlik haklarının tartışılması ve bir sonuca bağlanması için düzenlenen uluslararası bir konferanstır. Portekiz'in önerisi üzerine, 15 Kasım 1884-26 Şubat 1885 tarihlerinde düzenlenen konferansa İngiltere, Fransa, Avusturya, Almanya, İtalya, Rusya, Portekiz, İspanya, ABD, İsveç, Norveç, Danimarka, Belçika ve Osmanlı İmparatorluğu katılmıştır. Konferans başkanlığını Almanya Şansölyesi (başbakan) Otto von Bismarck yapmıştır.

1870'li yıllara gelindiğinde Afrika'daki sömürgecilik yayılması, kâşiflerin gezilerine dayanıyordu ve bir anlamda “sözlü işgal” ilkesi geçerliydi. Kâşiflerin “keşfettikleri” geniş araziler, adına çalıştıkları, tarafından finanse edildikleri hükûmete ait sayılıyordu. Sömürge yönetimlerini kurmakta olan ülkeler, bu şekilde askeri ve siyasi olmayan tarzda sömürge alanlarını genişletmekteydiler. Bu durumu, kendi sömürge bölgeleri açısından tehdit olarak algılayan Portekiz, sömürge yayılmacılığının kurallara bağlanmasını istemiştir. Konferans sonunda oluşan sonuç belgesi, “fiilî işgal” ilkesini benimsemiştir. Bunun anlamı; herhangi bir bölge üzerinde hak iddia edebilmenin, o bölgede askerî bir hâkimiyet (işgal) kurmaya dayandırılmasıdır.

Konferans, sömürgeci yönetimlerin dünyanın değişik bölgelerini hızla işgal etmelerinin önünü açmıştır. Bu nedenle konferans, sömürgecilik tarihinin önemli kilometre taşlarından biridir.

## Kaynakça
# Afrika Talanı

Afrika'nın kapışılması.(1914)  Belçika   Britanya   Fransa   Almanya   İtalya   Portekiz   İspanya   Bağımsız ülkeler (Liberya) ve (Etiyopya)**Afrika Talanı**, **Afrika'nın talanı** veya **Afrika'nın kapışılması**; Yeni Sömürgecilik (1870–1914) döneminde 1881-1914 yılları arasında emperyalist Avrupa sömürge imparatorlukları tarafından Afrika kıtasının işgal edilip paylaşılması ve sömürgeleştirilmesi talan ve yarışı.

Çin ve Hindistan'ın son yıllarda Afrika ülkelerine yönelmesi **Yeni Afrika Talanı** olarak da nitelendirilmektedir.

## Arka plan

Afrika'ya uzanan ilk Avrupalılar 15. yüzyılda coğrafi keşifler çağının başından itibaren kıtada kalıcı yerleşim yerleri ile ticaret karakolları kuran Portekiz İmparatorluğudur. Fakat bundan sonraki iki asır boyunca Afrika fazla ilgi çekmemiş kıta üzerine bilgiler sınırlı kalmıştır.

Afrika içlerinin Avrupalılarca keşif süreci 18. yüzyılın sonlarında esas olarak başlamıştır. 1835 yılında kuzeybatı Afrika'nın çoğu Avrupalılarca haritalandırılmıştı. 19. yüzyılın ortalarında Avrupalı ünlü kâşiflerden David Livingstone ile H. M. Stanley Güney Afrika ile Orta Afrika'nın geniş bölgesini haritalandırmışlardır. 1850 ve 1860'larda Richard Burton, John Speke ve James Grant tarafından yapılan zorlu seferlerde merkezî büyük göller ve Nil nehrinin kaynağı bulunmuştur. 19. yüzyılın sonuna gelindiğinde, Nil ve onun kaynakları takip edilerek Nijer, Kongo ve Zambezi Nehri gibi büyük doğal kaynaklar tanınmıştır.

1870'lerin sonunda, Avrupa ülkeleri yalnızca kıtanın sahil kısımlarında yüzde 10 kadarını kontrol altında tutuyorlardı. Bunların içinde en önemlileri Portekiz'in sömürgesi Angola ve Mozambik, Birleşik Krallığın sömürgesi Cape Kolonisi ve Fransa'nın sömürgesi Cezayir olmuştur. 1914 yılında yalnızca Etiyopya, Liberya ve Derviş Devleti Avrupalıların kontrolünde olmayan bağımsız bölgelerdi.

Teknolojik ilerleme denizaşırı yayılmacılığı kolaylaştırmıştır. Sanayileşme sonucu ulaşım ve iletişim, özellikle de denizyolu, demiryolu ve telgraf hızlı gelişim göstermiştir. Tıbbî gelişme de tropikal hastalıklar için ilâçları geliştirmiştir. Sıtma tedavisinde kininin bulunmasıyla birlikte uçsuz bucaksız tropiklerin Avrupalılarca erişilmesini kolaylaşmıştır.

## Kaynakça
# Güney Afrika

Güney Afrika (UN subregion)   coğrafi alan, aşağıya doğru   Güney Afrika Kalkınma Birliği (SADC)
Güney Afrika bölgesinin uydu görünümü (NASA)
**Güney Afrika**, Afrika'nın Güney bölgesidir. Coğrafik ve jeopolitik çeşitliliğe sahiptir. Bölgenin en geniş toprakları Güney Afrika Cumhuriyeti sınırları içerisindedir.

## Ülkeler

* Botsvana
* Lesotho
* Namibya
* Güney Afrika Cumhuriyeti
* Esvatini
* Angola
* Malavi
* Mozambik

## Özellikler

Birleşmiş Milletler'in bölgeler tablosunda Güney Afrika Bölgesi, 5 ülkeden meydana gelmektedir:

* Botsvana
* Lesotho
* Namibya
* Güney Afrika Cumhuriyeti
* Esvatini

Bölgenin çevrelediği diğer ülkeleri de kapsadığı varsayılabilmektedir:

* Angola – Orta Afrika
* Mozambik ve Madagaskar – Doğu Afrika
* Malavi, Zambiya ve Zimbabve – Bazen Güney Afrika'yı ve Rodezya-Nyasaland Federasyonu'nu (Orta Afrika Federasyonu'nu) içerir.
* Komorlar, Mauritius, Seyşeller, Mayotte ve Réunion – Afrika ana karasının doğusunda Hint Okyanusu'ndaki küçük adalar.

## Coğrafya

Yazlar +28 santigrat dereceyi aşarken, kışlar çok soğuk geçer. Kış sıcaklık ortalaması +1 santigrat derecedir. Zaman zaman -5 ila -9 arasında değişebilir. En düşük sıcaklık -45 derecedir. (6 Temmuz 1969, Cape Town)

## Ekonomi

Geniş yontulmamış elmas rezervleriyle ünlüdür.
# Doğu Afrika

Doğu Afrika (BM altbölgesi)   Coğrafi olarak Doğu Afrika'ya dahil olan ülkeler
**Doğu Afrika**, Afrika kıtasının doğusunda, Cibuti, Eritre, Etiyopya, Kenya, Somali, Tanzanya ve Uganda'yı içine alan bölge. Mozambik genellikle Güney Afrika içinde, Ruanda ve Burundi ise Orta Afrika içinde sınıflandırılır.

Doğu Afrika'yı oluşturan 7 ülkenin toplam yüzölçümü 3.653.000 km²'dir. Bu alan jeomorfolojik bakımdan birkaç geniş bölgeye ayrılır. En kuzey kesimi Etiyopya Platosu içinde yer alır; bu kesimin güneydoğusunda bulunan Afar Çöküntüsünün yer yer deniz düzeyinin altına inen ovaları Doğu Afrika Rift Sisteminin bir bölümünü oluşturur. Bu sistem güneyde Mozambik'e kadar yüzey şekillerini belirler. Anakaranın Umman Denizine uzanan büyük çıkıntısı Afrika Boynuzu'nun üzerinde, alçak kıyı ovalarının egemen olduğu Cibuti ve Somali yer alır. Güneydeki bütün kıyı ovalarının gerisinde Masai Stepi ve Nyasaland Platosu yükselir; yalnızca Somali'de oldukça geniş bir düzlük olan Benadir Ovası uzanır.

Bu bölgede yüzyıllar boyunca Afrika, Asya ve Avrupa kökenli çok değişik insan grupları bir araya gelmiştir. İnsangillere (*Hominidae*) ait ilk kalıntılar da Doğu Afrika'da bulunmuştur. Kalıntıların ortaya çıkarıldığı ünlü arkeolojik alanlar, 3-4 milyon yıl önce yaşamış ilk insangillerden günümüz insanına uzanan evrimin bir olasılıkla burada gerçekleştiği düşünülmektedir. Daha yakın dönemlere tarihlenen alanlarda ise Paleolitik, Neolitik, Tunç ve Demir Çağı insanlarının kültürel evriminin değişik aşamalarına özgü kalıntılara rastlanmıştır.

Doğu Afrika'daki bugünkü dil ailelerinden çoğunu oluşturan toplulukların bölgeye gelişi 4 bin yıldan uzun süren karmaşık bir süreç boyunca gerçekleşmiş, 20. yüzyılda komşu kıtalardan gelenlerin yol açtığı dallanmalar daha da karmaşık bir yapının doğmasına yol açmıştır.
# British South Africa Company

Şirket logosu ve bayrağı
Cecil Rhodes ve Alfred Beit
**British South Africa Company** (Türkçe: *Britanya Güney Afrika Şirketi*), Cecil Rhodes ve Alfred Beit tarafından kurulan ve *Zambeziya* bölgesinde (günümüzde Zambiya ve Zimbabve) toprak alıp işleten Britanya şirketi.

1880 yılında kurduğu *De Beers Mining Company* (Türkçe: De Beers Madencilik Şirketi) ile Afrika'da faaliyetlerde bulunan Rhodes, *Exploration Company* ya da *Gold Fields* gibi farklı firmaların bölgede yerel şefler ile anlaşarak maden arama faaliyetlerine başlaması ile kişisel çıkarların bu bölgede yeterli olamayacağına kanaat getirerek Beit ile şirketi kurmaya karar verirler. Bu şirketin hisselerinden 200.000 Sterlini Rhodes ve Beit tarafından alınırken, 200.000 Sterlin De Beers firması tarafından, 100.000 Sterlin Gold Fields firmasından ve 75.000 Sterlin'de Exploration şirketi tarafından alınmıştır.

Şirket özellikle Rodezya'da belli bölgelerin maden arama faaliyetlerini bu bölgede çıkacak olası madenlerin de %50'si üzerin hak sahibi olacak şekilde satışa çıkarmıştır. 15 Ekim 1889 tarihinde Britanya hükûmeti tarafından *koruma* garantisi alan şirket, bu sayede Matabele, Maschona ve Manikaland'da bağımsız bir şekilde faaliyetlerini sürdürmüştür. Şirketin sadece dış ilişkileri Büyük Britanya tarafından yürütülmekteydi.

Zaman içerisinde farklı bölgeler üzerinde de etki kuran şirket, süreç içerisinde Massi Kessi gibi belli bölgelerde de başta Portekizliler olmak üzere farklı gruplarla çatışmaya girmiştir.

Ocak 1898'den itibaren Britanya hükûmetinin katı kontrollerine tabî tutulmaya başlanan şirketin, Jameson Raid olayından yola çıkarak Britanya hükûmetinin koloni politikasında kukla olarak kullanıldığı yönünde söylemler oluşmuş, Londra hükûmetinin özellikle olumsuz gelişmelerde aktör olarak yer almak yerine şirketi kullandığı yönünde ifadeler dile getirilmiştir.

Britanya hükûmeti şirketin kuruluşunda mecburi olarak Britanya İmparatorluğu'nu varisi olarak belirtmek zorunda kalmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Christian Justus: Das Leben und Wirken des Hamburger Kaufmanns Alfred Beit. Magisterarbeit, Universität Hamburg 1990
* Roy Macnab: Gold Their Touchstone. Jonathan Ball Publishers, 1987, Sayfa 23
* Britanya Güney Afrika Polisi tarihi 1889-1890 10 Ağustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Rodezya (bölge)

Rodezya haritası (1911)
**Rodezya**, Afrika kıtasının güneyinde yer alan bölgenin bir kısmına 1890'lı yılların sonundan 1980 yılına kadar verilen ad.

1889 yılında Cecil Rhodes'in kurucu üyelerinden olduğu British South Africa Company'nin bölgede ilk maden arama imtiyazını elde etmesi ile bölgede güçlenmiş, oluşturulan silahlı birlikler ile de bölgeyi işgal etmiştir.

Bölgeye *Rodezya* ismi ilk olarak bölgeye yerleşimci olarak gelen kişiler tarafından ifade edilmiş, bu isim ile bölgeyi yöneten BSAC'nin kurucularından Rhodes'e vurgu yapılmıştır. İlk olarak 1891 yılından itibaren gazetelerde bu isim ile anılan bölgeye 1895 yılında da şirket resmî olarak bu ismi vermiştir.

Zambezi Nehri'nin kuzeyinde kalan kısımlar Kuzey Rodezya (günümüzde Zambiya) olarak adlandırılırken, güney kesiminde kalan kısımlar Güney Rodezya (günümüzde Zimbabve) olarak isimlendirilmiştir.

1923 yılında bölgenin güney kısmında özerk bir Britanya kolonisi kurulmuş, bu bölgede de siyahi Afrikalı yerliler temel özgürlükler ve sivil haklar konusunda kısıtlamalar ile karşı karşıya kalmıştır.

Bölgenin kuzey kısmı 1964 yılında Zambiya ismi ile bağımsızlığını elde ederken, bölgenin güney kesimi 1980 yılında Zimbabve ismi ile bağımsızlığını elde etmiştir. Zimbabve'nin bağımsızlığı ile Rodezya bölgesinin varlığı fiilen sona ermiştir. Rodezya ismi o tarihten sonra genel bir isimlendirme olarak kullanılmamış sadece tarihi bağlamda kullanımı gerçekleştirilmiştir.

## Dış bağlantılar

* Blake, Robert (1977). A History of Rhodesia (Birinci baskı). Londra: Eyre Methuen
# Britanya Rodezyası

| Rodezya*Rhodesia* Britanya Rodezyası |
| --- |
| 1890-1924 |
|
Bayrak

Arma

 |
| BSAC yönetimindeki Rodezya |
| Başkent | Salisbury |
| Tarihçe |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| • Kuruluşu  | 1890 |
| • Kiralanma  | 1889 |
| • Şirket yönetimi  | 1890 |
| • Rodezya olarak isimlendirilmesi  | 1895 |
| • Güney Rodezya sorumlu hükûmetin oluşturulması  | 1923 |
| • Kuzey Rodezya Britanya kontrolüne geçmesi  | 1924 |
| • Dağılışı  | 1924 |

 |
| Para birimi | İngiliz sterlini |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ardıllar** |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Kuzey Rodezya
 |  |
| Güney Rodezya
 |  |

 |

 |

**Britanya Rodezyası**, Afrika kıtasının güneyinde bir kısmın 1889 ile 1923 yılları arasında British South Africa Company(BSAC) tarafından kiralanarak işletilen bölgenin adı.

Cecil Rhodes ve Alfred Beit tarafından kurulan British South Africa Company, *Zambeziya* ismi ile anılan bölgeyi (günümüzde Zambiya ve Zimbabve) Birleşik Krallık kraliçesi Victoria'nın onayı ile kiralayarak işletmeye başlamıştır.

1889 yılında gerçekleştirilen bu kiralamanın ardından BSAC ilk olarak 1890 yılında Mashonaland'ı ilhak etmek adına *Pioneer Column* adı verilen harekâtı gerçekleştirmiştir. 1895 yılından itibaren resmî olarak Rodezya olarak adlandırılan bölgenin Zambezi Nehri'nin güneyinde kalan kısmı Güney Rodezya, nehrin kuzeyinde kalan kısımlar ise Kuzeybatı Rodezya ve Kuzeydoğu Rodezya olarak isimlendirilmiştir. Kuzeyde kalan kısımlar 1911 yılında birleştirilerek Kuzey Rodezya olarak adlandırılmıştır. Her iki bölgede ayrı olarak yönetilmiştir. Beyaz göçmenlerin yoğunlukta olduğu ve hızlı bir gelişim gösteren Güney Rodezya'da 1898 yılında yasama meclisi oluşturulmuş, BSAC üyeleri bu mecliste de yer almıştır.

Rodezya bölgesinde özellikle Rhodes'in düşüncesi olan ve Cape-Kahire Planı olarak adlandırılan, kıtanın güneyi ile kuzeyini birbirine demiryolu ile bağlama faaliyetleri kapsamında demiryolu döşenmiş, telgraf hatları çekilmiştir. Bu hat aynı zamanda birçok Birleşik Krallık koloni bölgeleri üzerinden geçtiği için bu koloni bölgeleri birbirine bağlama düşüncesi mevcuttu.

Güney Rodezya'da özellikle beyaz yerleşimcilerin seçimle meclise dahil olması ile bölgenin şirket tarafından yönetilen bir bölge yerine kendi kendine yönetebilen bir bölge olma istekleri ifade edilmeye başlanmıştır. 1922 yılında gerçekleştirilen referandum ile Britanya İmparatorluğu içerisinde Halka sorumlu hükûmet ile Güney Afrika Birliği'ne dahil olabilme ihtimali onayı alınmıştır.

Birleşik Krallık hükûmeti 1923 yılında aldığı karar doğrultusunda BSAC ile kiralık sözleşmesini fesh ederek şirketin bu bölgedeki varlığına son vermiştir. Bu karar neticesinde Güney Rodezya kendi kendine yöneten Britanya kolonisi olmuştur. Kuzey Rodezya ise 1924 yılında Birleşik Krallık'a bağlı koloni bölgesi olarak sınıflandırılarak burada da BSAC'nın varlığı sona erdirilmiştir.

## Kaynakça
# Caprivi Ucu

Caprivi ucu
Bölgeye adı verilen Leo von Caprivi
**Caprivi ucu**, Afrika kıtasında bulunan Namibya devletinin kuzeydoğu bölgesinde bulunan ince uzun çıkıntı için verilen coğrafi bir isimlendirmedir. Bu isimlendirme 20. yüzyıl başlarında Alman Güneybatı Afrikası bölgesinde bulunan ve Zambezi nehrine kadar uzanan bölgeye verilen bir isimdi. Bu isim bölgeye o dönemler Almanya Şansölyesi olan Georg Leo von Caprivi de Caprera de Montecuccoli onuruna verilmiştir.

## Tarih

Bölgenin bu şeklini ve ismini almasının dönemi, 19. yüzyıl sonlarında Büyük Britanya ile yapılan ve Zanzibar Antlaşması'nın üçüncü maddesi ile de resmîleştirilen anlaşmaya denk gelmektedir. Almanya İmparatorluğu o dönem sahip olduğu Alman Güneybatı Afrikası sömürge sistemini, Zambezi ile birleştirme isteği içerisindeydi. Bölgenin ve sömürge sisteminin güvenliği açısından bu şekilde bir koridor açılması talebinde bulunan Almanya, yapılan anlaşma ile bu koridora sahip olmuştur. Bu koridorun değeri ve önemi yapılan keşiflerde birçok kez dile getirilmiş, değişimin ancak çok daha değerli bir bölge ile ki o dönem değerli bölge olarak Walvis Bay dile getirilmiştir, değiştirilebileceği ifade edilmiştir. 27 Ocak 1909 tarihinde tamamen güvenlik bölgesinin içerisine dahil edilen koridor Güneybatı Afrika ülkesinin (günümüzde Namibya) bir parçası haline getirilmiştir. Özellikle Güneybatı Afrika bölgesi olarak 1921 ile 1990 yılları arasında Güney Afrika Cumhuriyeti manda yönetimi altında olduğu dönemlerde bölge batı ve doğu bölgelerine ayrılmıştır. Ülkenin 1990 yılında bağımsızlığını kazanması ile sınırları yeniden çizilen bölgenin Batı Caprivi bölümü günümüzde Namibya'nın Kavango bölgesini oluştururken, Doğu Caprivi Namibya içerisinde Caprivi bölgesini oluşturmaktadır.

Namibya'nın 1990 yılında bağımsızlığını kazanması sonrası bölgede bağımsızlık talepleri dile getirilmiş, *United Democratic Party – Caprivi Freedom* partisi bu uğurda silahlı mücadele başlatmıştır. 1999 yılında bölgede hükûmet güçleri ile isyancı güçler arasında çıkan çatışmalarda (Bkz.: Caprivi çatışması) hayatını kaybedenler, yaralananlar ve ülkeyi Botsvana yönünde terk edenler olmuştur. Caprivi bölgesinin tarihi sınırlarını kapsayacak şekildeki bölgeleri için bağımsızlık mücadelesini 7 Ekim 2002 tarihinde bölgenin *Free State of Caprivi* adı altında bağımsızlık ilanını gerçekleştirerek üst seviyeye çıkartmıştır. Namibya merkezi hükûmet tarafından kabul edilmeyen bağımsızlık ilanı sonrası sürgüne giden parti yönetimi, bağımsızlık taleplerini günümüzde de sürgünde bulundukları Danimarka'dan da zaman zaman dile getirmektedirler.

## Dış bağlantılar

* Bağımsızlık mücadelesi27 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Caprivi tarihi5 Temmuz 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* Zanzibar antlaşmasının tam metni17 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca)
# Darüsselam

| Darüsselam |
| --- |
|  |
| DarüsselamŞehrin Tanzanya'daki konumu |
| Ülke |  Tanzanya |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 1590 km² |
| Nüfus (2012) |
|  • Toplam | 4.365.940 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 |
|  • Yaz (YSU) |  |

**Darüsselam**, Tanzanya'nın en büyük şehri ve finans merkezi olup, Darüsselam Bölgesi'nin başkentidir. Svahili kıyısında yer almaktadır. 7 milyondan fazla nüfusuyla Darüsselam, Doğu Afrika'nın nüfus bakımından en büyük şehri ve Afrika'nın beşinci büyük şehridir. Darüsselam önemli bir ekonomik merkez ve dünyanın en hızlı büyüyen şehirlerinden biridir. Uzmanlar, şehrin nüfusunun 2030'dan önce 10 milyonu aşacağını tahmin ediyor.

Şehir 19. yüzyılın ortalarında kurulmuştur. Alman Doğu Afrika'sı, Tanganyika ve Tanzanya'nın ana idari ve ticari merkeziydi. 1974'te başkentin Dodoma'ya taşınmasına karar verildi ve bu işlem 1996'da resmen tamamlandı.

Darüsselam, Tanzanya'nın sanat, moda, medya, film, televizyon ve finans alanlarında en önde gelen şehridir. Tanzanya'nın 31 idari bölgesinden biri olan ve aynı coğrafi alanı kapsayan Darüsselam Bölgesi'nin başkentidir ve beş ilçeden oluşmaktadır: kuzeyde Kinondoni; merkezde Ilala; güneyde Ubungo ve Temeke; ve doğuda Kurasini halicinin karşısında Kigamboni.

Darüsselam
Darüsselam Ilala Bölgesi'nden bir görüntü
## Kaynakça

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Tanzanya'daki şehirler listesi
 |  |
| Arusha  **·** Bagamoyo  **·** Bukoba  **·** Darüsselam  **·** Dodoma  **·** Geita  **·** Iringa  **·** Kigoma  **·** Lindi  **·** Masasi  **·** Mbeya  **·** Mikindani  **·** Morogoro  **·** Moshi  **·** Mtwara  **·** Musoma  **·** Mwanza  **·** Ngara  **·** Pangani  **·** Shinyanga  **·** Songea  **·** Tabora  **·** Tanga  **·** Usa Nehri  **·** Zanzibar

 |
# Witu Sultanlığı

Witu Sultanlığı'nın konumu
**Witu** veya **Wituland**, Doğu Afrika'da günümüz Kenya kıyılarında bulunan 3000 km² bir alan idi. 1885-1890 yılları arasında Alman İmparatorluğu'nun himayesinde olup 1890'da imzalanan Helgoland-Zanzibar Antlaşması ile Britanya himayesine girmiştir.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* Marguerite Ylvisaker. (1978). "The Origins and Development of the Witu Sultanate". *The International Journal of African Historical Studies* **11**(4): 669–88.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Witu Sultanlığı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* German Wituland, a colonial rarity
* Map of East Africa in 1886 showing Witu20 Aralık 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Map of German Protectorate of Witu (Deutsch-Witu)
* WorldStatesmen- Kenya 25 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Aydınlanmacı mutlakiyet

**Aydınlanmacı mutlakiyetçilik** (veya Aydınlanmacı despotizm), hükümdarlarının Aydınlanma'dan etkilendiği mutlâkî krallık yönetimi. Aydınlanmacı krallar, aydınlanma ilkelerini, bilhassa akılcılığı benimserler ve hükümranlıklarındaki bölgelerde bu ilkeleri uygularlar. Dini toleransa, basın ve konuşma özgürlüklerine ve özel mülkiyet hakkına izin verme eğilimindedirler. Çoğu sanatı, bilimi ve eğitimi teşvik eder.

## Aydınlanmacı mutlakiyetçiler

* I. Petro (1682–1725)
* II. Katerina
* III. Carlos
* VII. Christian
* II. Mahmud
* I. Ferdinando
* Qianlong
* Mihailo Obrenović III of Serbia
* II. Friedrich (Prusya kralı)
* III. Gustav
* I. José
* II. Joseph (Kutsal Roma imparatoru)
* Napolyon Bonaparte

* I. Petro (1682–1725)
* II. Katerina (1762–1796)
* III. Carlos (1759–1788)
* II. Friedrich (Prusya kralı) (1740–1786)
* Napolyon Bonapart Fransız Cumhuriyeti birinci kosülü (1799–1804) ve Birinci Fransız İmparatorluğu imparatoru (1804–1814).
* VI. Frederik (1808–1839)
* III. Gustav (1771–1792)
* II. Joseph (Kutsal Roma imparatoru) (1765–1790)
* I. José (bakanı Sebastião José de Carvalho e Melo aracılığıyla) (1750–1777)
* Maria Theresa (1740–1780)
* III. Selim (1789–1808)
* II. Mahmud (1808–1839)
* I. Leopold, Toskana Büyük Dükü (1765–1790)
* Kangxi (1661-1722)
* Qianlong (1735-1796)
* I. Ferdinando (1816–1825)
* Maria Karolina, Napoli ve Sicilya (1768–1814) Kraliçesi
* VII. Christian (bakanı Johann Friedrich Struensee aracılığıyla) (1770–1772)
* Filippo (Parma dükü) (bakanı Guillaume du Tillot aracılığıyla) (1748–1765)
* Francesco III d'Este, Duke of Modena (1737–1780)
* Ercole III d'Este, Duke of Modena (1780–1796)
* Charles Emmanuel III of Sardinia (1730–1773)
* Victor Amadeus III of Sardinia (1773–1796)
* Mihailo Obrenović III of Serbia (1839–1842, 1860–1868)

## Ayrıca bakınız

* Aydınlanma Çağı

## Kaynakça
# Report on the Affairs of British North America

Rapport de Lord Durham sur les Affairs de l'Amérique septentrionale britannique.
Report on the Affairs of British North America ("Britanya Kuzey Amerikası'ndaki Ahval Hakkında Rapor"), yaygın kullanılan adıyla Durham Report ("Durham Raporu") Québec, Ontario, Kanada ve Britanya İmparatorluğu tarihlerinde rol oynayan 1839 tarihli bir belgedir.

1837-38 yıllarında Aşağı Kanada ve Yukarı Kanada'da gerçekleşen ayaklanmaların ardından Whig partisine mensup Britanyalı politikacı Durham Kontu John Lambton diktatörlük yetkileriyle donatılarak Kanada genel valisi olarak atandı. Lambton'dan ayaklanmaların nedenini araştırması istendi. Bu dönemde Kanada'daki idare halka sorumlu değildi.

Lambton, raporundaki genel tezi ilk sayfasında "Mevcut ahvalin devamına izin verildikçe bu vilayetlerin halkının can ve mal güvenliği, mal varlıklarından yararlanmaları, azimle çalışmaları sağlanamayacaktır" diyerek özetledi. Kanada'daki ayaklanmanın nedenlerini, seçilmiş bir meclisin varlığıyla yürütmenin seçilmeyen, halka sorumlu olmayan bir yapı olmasının yarattığı gerginlik ve Fransızca konuşan nüfusla İngilizce konuşan nüfus arasındaki çatışma ekseninde değerlendirdi. Bu doğrultuda üç ana tavsiyesi oldu: Yukarı Kanada ve Aşağı Kanada'nın tek koloni olacak şekilde birleştirilmesi, Fransızca konuşan Kanadalıların kültürel asimilasyonu ve halka sorumlu hükûmet.

Durham özellikle Aşağı Kanada'daki sorunların etnik kökene dayandığını düşünmekteydi, bulgularını "tek kucakta savaşan iki millet" şeklinde tasvir etti. *The Canadian Encyclopedia*'nın "şövenist" olarak tanımladığı bir yaklaşım sergiledi; Fransızca konuşan Kanadalıların "edebiyat ve tarih yoksunu" geri kalmış bir millet olduklarını ifade etti. Aşağı Kanada nüfusu Yukarı Kanada'dan yüksek olsa da iki bölgenin temsilinin yeni kurulacak birleşik eyalette eşit olması gerektiğini savundu. Yukarı Kanada'daki sorunlarınsa Muhafazakâr bir elit çevrenin gücü tekeline almasından kaynaklandığını tespit etti.

Raporun tavsiyeleri tartışma yarattı. Halka sorumlu hükûmet kavramı Britanya İmparatorluğu otoriteleri için o dönem fazlaydı; kolonilerde kontrolün sıkı tutulmamasının Britanya'ya sadakatsizliğe yol açacağına inanılmaktaydı. Bu tür bir otonomi 1847'ye dek yürürlüğe konulmadı; ancak Kanada demokrasisinin temeli bu raporla atılmış oldu. Yukarı ve Aşağı Kanada'nın birleştirilmesi tavsiyesinin gereği yapıldı; 1840 Birlik Yasası'yla Kanada Eyaleti kuruldu.

## Kaynakça
# 1840 Birlik Yasası

**1840 Britanya Kuzey Amerikası Yasası** (İngilizce: British North America Act, 1840) veya bilinan adıyla **1840 Birlik Yasası** (İngilizce: Act of Union 1840), Birleşik Krallık Parlamentosu'nda 23 Temmuz 1840'ta alınan karar sonrasında 10 Şubat 1841'de ilan edilen, Aşağı Kanada ile Yukarı Kanada'nın Kanada Eyaleti adıyla birleşimini sağlayan yasadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Yasanın tam metni4 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)