Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Obuhov Savunması

| Obuhov Savunması |
| --- |
| Tarih | Mayıs 1901 |
| Yer | Sankt-Peterburg |
| Sebep | 1 Mayıs toplantısına katılan 26 işçinin işten atılması |
| Hedef | İşten çıkartılan işçilerin geri alınması - Ücret artışı - Sekiz saatlik iş gününün kabulü - 1 Mayıs'in tatil kabul edilmesi |
| Yöntem | Grev Silahlı çatışma |
| Sonuç | Çarlık Rusyası ordusu tarafından bastırıldı |
| Taraflar |
|

|  |  |
| --- | --- |
|
 • Obuhov Çelik Fabrikası işçileri  • Nevsky fabrikası işçileri  • Alexandrovsky fabrikası işçileri |
 •  Rus İmparatorluğu polis ve askeri birlikleri |

 |
| Müdahil birimler |
|

|  |  |
| --- | --- |
|
 • 8 işçi yaşamını yitirdi, yaklaşık 800 işçi tutuklandı, 29'u ağır hapis cezasına çarptırıldı |
 • Bilinmiyor |

 |
|  • Olayı anmak amacıyla Sovyetler Birliği zamanında birçok metro, liman, fabrika ve yerleşim yerine "Obukhov" ismi verilmiştir. Günümüzde Rusya'da hala bu isimler mevcuttur. |

**Obuhov Savunması**, Sankt-Peterburg'da 7 Mayıs 1901'de Obuhov Çelik Fabrikası'ndaki (şimdiki adı Bolşevik Fabrika) işçilerin, polis ve askerî birlikler ile karşılıklı mücadelesini anlatan terim.

## Olayların gelişimi

1 Mayıs toplantısında yer aldıkları için 26 işçinin işten atılmaları üzerine protestolar yükselmiş ve kovulan işçilerin yeniden işe alınmalarının reddedilmesini izleyen 7 Mayıs'ta yaklaşık 5 bin işçi greve başladı ve sokaklara barikatlar kurdu. İşçilerin istekleri sekiz saatlik iş gününün kabulünü, 1 Mayıs tatilini, kovulan işçilerin yeniden işe alınmalarını ve ücretlerde bir artışı kapsıyordu. Grevleri dağıtmak için gönderilen polis ve askerler, şiddetli taş yağmuruyla karşılandı. Ardından gelen takviye askerî birlikler gösterilere müdahale ederek olay bastırıldı. Olaylar esnasında 8 işçi öldü, 800 işçi tutuklandı ve bunların 29'u ağır hapis cezasına çarptırıldı. Bu olaylar sonrasında Sankt-Peterburg'daki Nevsky ve Alexandrovsky fabrikalarındaki işçiler de protesto için çok sayıda iş yerinde grevlere başladı.

## Olayların ardından

Olayların ardından Brüksel'de toplanan Uluslararası Sosyalist Konferans, Obuhov işçilerini selamlamış ve onlara karşı silah kullanımını kınayan bir karar yayınlamıştır. Bolşevik lider Lenin de, Obuhov Savunması'nı, işçi sınıfının kitlesel kaynaşmasını belgeleyen bir eylem olarak niteleyerek bu direniş için "*Bu öfke patlamaları, yoksulluk ve cehaletle ezilen işçi sınıfının en geniş kesimlerinin bilincine çıkıyor ve onlarda ezenlere ve özgürlük düşmanlarına karşı soylu bir nefret uyandırıyor."* demiştir.

Birçok tarihçiye göre meydana gelen bu olayın Rusya'daki işçi sınıfı hareketinin tarihinde çok önemli yeri vardır ve Obuhov Savunması'nın, işçi sınıfı tarafından verilen açık politik mücadelenin başlangıcını damgaladığı belirtilmektedir. Bu sebeple bu olayı anmak amacıyla Sovyetler Birliği zamanında birçok metro, liman, fabrika ve yerleşim yerine "Obuhov" ismi verilmiştir. Günümüzde Rusya'da hala bu isimler mevcuttur.

## Kaynakça
# Prag Baharı

| Prag Baharı |
| --- |
| Çekoslovaklar ulusal bayraklarını Prag'da yanan bir Sovyet tankının yanından taşıyor. |
| Orijinal adı |  Pražské jaro |
| Tarih | 5 Ocak-21 Ağustos 1968 (7 ay, 2 hafta ve 2 gün) |
| Konum |  Çekoslovakya |
| Katılanlar | Çekoslovakya halkı ve Hükümeti Varşova Paktı |
| Sonuç | Varşova Paktı zaferi |

**Prag Baharı**, (Çekçe: Pražské jaro, Slovakça: Pražská jar) 5 Ocak 1968 tarihinde başlayan ve Çekoslovakya'nın politik olarak liberalleşmeye çalıştığı bir dönemdir. Alexander Dubček'in iktidara gelmesi ile başlayıp aynı yıl 20-21 Ağustos gecesi Sovyetler Birliği ve Varşova Paktı müttefiklerinin (Romanya hariç) ülkeyi işgal etmesi ile sona ermiştir.

1960'ların başından başlayarak Çekoslovakya ekonomik olarak dar boğaza girmeye başlamıştı. 1968 başında Çekoslovakya Komünist Partisi'nin başına Antonín Novotný yerine Slovakya Komünist Partisi lideri Alexander Dubček geçti. 22 Mart 1968 tarihinde Novotný Cumhurbaşkanlığından istifa edip yerini Ludvík Svoboda'ya bıraktı. Svoboda başlangıçta reformlardan yana bir politika izledi.

Nisan ayında Dubček, liberalleşme politikasının ilk adımlarını attı. Bu politika basının özgürleştirilmesi, tüketim maddelerine önem verilmesi, hatta daha demokratik ve çok partili bir hükûmet kurulması gibi değişik ve önemli düzenlemeler içeriyordu. Bu çerçevede federal bir anayasa yazılarak Çekoslovakya Sosyalist Cumhuriyeti'nin eşit iki ulusa bölünmesi de tasarlanmıştı.

Ancak tüm bu olan bitenler özellikle Sovyetler Birliği'ni rahatsız etmişti. Prag baharının diğer doğu bloku ülkelerine yayılmasını istemiyordu. Haziran sonlarına doğru başlayan Sovyet ve Varşova Paktı'na bağlı müttefik devlet askerlerinin Çekoslovakya'ya girme hareketleri, Ağustos ayında yapılan müzakerelerden bir sonuç alınamayınca 20-21 Ağustos gecesi Çekoslovakya'nın işgal edilmesi ile sona erdi. İşgal sırasında 5.000 - 7.000 civarında tank ve sayısı 200.000 - 600.000 arasında değişen asker Çekoslovakya'ya girdi. Prag'da halk tankların ilerleyişini engellemeye çalıştı fakat başarılı olamadılar. Yer yer siviller ve Varşova Paktı'na bağlı askerler arasında çatışmalar yaşandı. Çatışmalar sırasında 72 Çekoslovakyalı öldü ve yüzlercesi de yaralandı. İşgalin sonucu olarak yaklaşık 300.000 civarında insan Batı ülkelerine göç etmek zorunda kaldı. Dubçek tutuklandı ve 1970'te Ankara'ya sürüldü.

## Ayrıca bakınız

Varşova Paktı'nın Çekoslovakya'ya müdahalesi

## Kaynakça
# Siklon Operasyonu

Strela-2 ile atış yapan bir Afgan mücahidi
**Siklon Operasyonu** (İngilizce: Operation Cyclone), CIA'in Aralık 1979'da başlayan ve Şubat 1989'da Sovyet birliklerinin çekilmesiyle sona eren Sovyetler Birliği'nin Afganistan'a müdahalesi sırasında, Sovyetler Birliği ve Afganistan hükûmetine karşı Afgan mücahitlerini silahlandırma ve finanse etme programının kod adıydı. Siklon Operasyonu CIA'nin şimdiye kadar yapılmış en uzun ve maliyetli gizli operasyonlarından biri olup 1980'de yılda 20-30 milyon dolardan başlayarak 1987'de yılda 630 milyon dolar harcanmıştır.

## Ayrıca bakınız

* Reagan Doktrini
* Yeşil Kuşak Projesi

## Kaynakça
# Şarkı Devrimi

Mihail Gorbaçov'un 12 Ocak 1990 tarihindeki Šiauliai, Litvanya'daki ziyareti sırasında protesto için toplanan insanlar.
**Şarkı Devrimi**, 1987-1991 yılları arasında Estonya, Letonya ve Litvanya'da gerçekleşen ve Sovyetler Birliği'nden bağımsızlık isteyen hareketin adıdır.

Estonya'da, devrim sırasında söylenen "Mu isamaa, mu õnn ja rõõm" (Vatanım, mutluluğum ve sevincim) isimli halk şarkısının sözleri ülkenin ulusal marşı olarak kabul edilmiştir.

## Kaynakça
# Chicago American

The Chicago American| Gazetenin 1965 Tri-State kasırgasına ait manşeti. Haberde 1.000 ölü, 3000 yaralı olarak verilen bilanço gerçekte 695 ölü, 2.027 yaralıdır. |
| Tür | Günlük gazete |
| Format | Berliner |
| Sahibi | William Randolph Hearst James Keeley |
| Editör | William Randolph Hearst |
| Muhabir | William Randolph Hearst Ashton Stevens Roger Treat William Veeck Lloyd Wendt Brand Whitlock Frank Willard |
| Kuruluş tarihi | 4 Temmuz 1900 |
| Siyasi görüşü | Antikomünizm |
| Dil | İngilizce |
| Son yayım tarihi | 13 Eylül 1974 |
| Genel merkez | Chicago |
| Kardeş gazeteler | Chicago Record-Herald Chicago Inter Ocean |

**The Chicago American**, William Randolph Hearst tarafından kurulan ve Chicago'da 1900-1974 yılları arasında yayınlanan ve yalan haberleriyle tanınan günlük gazete.

1918 yılından sonra organize suç gruplarının kontrolü altında olan gazete bir dönem Nazilerin makalelerini yayınlaması ve özellikle Sovyetler Birliği ile ilgili çeşitli asılsız sansasyonel antikomünist haberlere imza atmasıyla bilinir.

## Kaynakça
# Der Stürmer

Der Stürmer|  |
| İmtiyaz sahibi | Julius Streicher |
| Kuruluş tarihi | 1923 |
| Siyasi görüşü | Nazizm |
| Dil | Almanca |
| Son yayım tarihi | 1945 |

Alman vatandaşları, Worms kentinde Der Stürmer'i okurken, 1933
**Der Stürmer** (*Saldırgan*), Julius Streicher tarafından yayınlanan bir haftalık tabloid formatında Nazi gazetesiydi. NSDAP'nin önemli resmi gazetesi olarak 20 Nisan 1923'ten 22 Şubat 1945'e kadar yayımlandı. Gazete, Nazi propaganda araçlarının önemli bir parçasıydı ve şiddetli antisemitik ifadeler içeriyordu. Tabloid tarzı olan Der Stürmer, sık sık antisemitik karikatürler ve Yahudilere karşı iftira, kan iftirası, müstehcen, anti-Katolik, anti-komünist, anti-kapitalist ve anti-"gerici" propaganda gibi suçlamalara ek olarak müstehcen materyaller yayınladı.

Der Stürmer'in ilk kopyası 20 Nisan 1923'te yayınlandı. Der Stürmer'in tirajı zamanla büyüdü ve büyük bir Alman nüfusunun yüzdesinin yanı sıra Arjantin, Brezilya, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri'ne dağıtımı yapıldı.

Der Stürmer, genellikle ırkçı siyasi karikatürler dahil olmak üzere, grafik tasvirlerinin yanında, genellikle hayali korkular, abartı ve Yahudilerle diğer Alman vatandaşları arasındaki davranış farklılıkları üzerinde dururdu.

Ağustos 1941 ve Eylül 1944 tarihleri arasında, Julius Streicher Yahudi ırkının yok edilmesini isteyen makaleler yayımladı. Savaştan sonra, insanlığa karşı suçlardan mahkûm ve idam edildi.

## Irkçı Karikatürler

*Der Stürmer*, bilinen en etkili antisemitik ırkçı karikatürlere sahip gazete idi. Abartılı ve biçimsiz/çirkin şekilde tasvir edilmiş Yahudi suratları ve vücutları gazetede sık sık yayınlanırdı. Yahudilere karşı yapılan bu propagandalarda, "çocukları öldürüp kurban eden ve kanlarını içen Yahudiler" gibi Orta Çağ mitlerinden esinlenilmiş hikâyeler de kullanılırdı. Bu çizimlerin çoğu *Fips* adı ile de bilinen ve antisemitik çizimleri ile ünlenmiş Philipp Rupprecht tarafından çizilmiştir. Saldırılarını "Yahudi kapitalistler" ve "Yahudi komünistler" başlıklarını birleştirerek yapmıştır.

Sayfa başlıklarının altında her zaman Heinrich von Treitschke tarafından 1880'lerde bastırılmış *"Die Juden sind unser Unglück!"* (Yahudiler bizim talihsizliğimiz!) mottosu yer alıyordu. Gazetenin ana sayfasında yer alan mottosu ise *"Deutsches Wochenblatt zum Kampfe um die Wahrheit"* (Alman Haftalık Gazetesi Doğruluk için Savaşıyor) idi.

## Ayrıca bakınız

* + *Das Schwarze Korps*
	+ *Der Angriff*
	+ *Völkischer Beobachter*
* Antisemitizm

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Normal Finkelstein - Charlie Hebdo ve Der Stürmer Karşılaştırması 21 Ocak 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Il Popolo d'Italia

*Il Popolo d'Italia* gazetesinin orijinal amblemi
Il Popolo d'Italia, Faşist Mücadele Birliklerinin İttifakı örgütünün ve Ulusal Faşist Parti'nin resmi yayın organı. 15 Kasım 1914'te Benito Mussolini tarafından kuruldu.

İlk başlarda Mussolini bu gazeteyi geçmişte bağlı bulunduğu İtalyan Sosyalist Partisi için hazırlamıştı ancak partiden atılınca 1919'dan 1921'e kadar Faşist Mücadele Birliklerinin İttifakı örgütünün, sonra ise 1921'den 1943'e kadar Ulusal Faşist Parti'nin resmî yayın organı olarak yayımladı. Parti propagandaları ve siyasal haberler bu gazete üzerinden yazılı halde yapılmaktaydı. 1943'te Ulusal Faşist Parti'nin dağılmasıyla birlikte 1945'e kadar da Cumhuriyetçi Faşist Parti'nin yayın organı olmuştu.
# Özgür Avrupa Radyosu

| Radio Free Europe/Radio Liberty
 |
| --- |
|  |
| Dili
 | **Resmî dil:** İngilizce **Yayınların yapıldığı diğer diller:** Arnavutça, Azerbaycanca, Başkurtça, Belarusça, Boşnakça, Bulgarca, Çeçence, Darice, Ermenice, Farsça, Gürcüce, Karadağca, Kazakça, Kırgızca, Kırım Tatarcası, Macarca, Makedonca, Özbekçe, Peştuca, Rumence, Rusça, Sırpça, Tacikçe, Tatarca, Türkmence, Ukraynaca **Geçmişte:** Çekçe, Estonca, Lehçe, Letonca, Litvanca, Slovakça ve diğer diller
 |
| Genel merkez
 | Prague Broadcast Center
 |

**Özgür Avrupa Radyosu** (İngilizce: Radio Free Europe/Radio Liberty, RFE/RL) ABD Kongresi tarafından desteklenen radyo yayımı ve iletişim kurumunun adıdır. Özgür Avrupa için Ulusal Komite (National Committee for a Free Europe) tarafından 1950'de kurulmuş ve John Foster Dulles başkanlığındaki kurum CIA tarafından anti-komünist propaganda yapmak amacıyla özellikle Soğuk Savaş döneminde yoğun şekilde kullanılmıştır. Bugün 28 farklı dilde kısa dalga, AM, FM ve internet üzerinden yayınlanan Özgür Avrupa Radyosu haftada 100 saat yayın yapmaktadır.

## Kaynakça
# Völkischer Beobachter

Völkischer Beobachter'in 16 Aralık 1932 tarihli sayısını elinde tutan bir *SS-Mann*'ın Nazi propaganda fotoğrafı.
Völkischer Beobachter (tr. "Völkisch Gözlemci" veya "Halkın Gözcüsü"), Rudolf von Sebottendorf tarafından önce *Münchener Beobachter* adıyla, daha sonra Alman milliyetçiliği temasını içeren bu adla yayımlanan ve akabinde Sebottendorf'un Hitler'e hibe ettiği Alman gazetesidir. 1920 yılında Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'nin (NSDAP) propaganda organı niteliği kazanarak haftalık olarak yayımlanmaya devam etti. 8 Şubat 1923 tarihinden itibaren günlük olarak yayımlanmaya başlanmıştı. 25 yıl boyunca nasyonal sosyalistlerin resmî yayın organı olarak çıkarılmıştır.

Gazetenin başlangıçta tirajı yaklaşık 8.000 idi ancak Ruhr'un İşgali sırasında yoğun talep nedeniyle 1923 yılı sonbaharında 25.000'e yükselmiştir. O yıl Alfred Rosenberg gazetenin editörü oldu. 9 Kasım 1923'teki Birahane Darbesi'nden sonra NSDAP'nin siyasi yasağı nedeniyle yayını durduruldu. 26 Şubat 1925 tarihinde partinin yeniden oluşumu üzerine yeniden faaliyete başladı. Nazi hareketinin başarısı ile birlikte 1931 yılında 120.000'den fazla ve 1944'te 1.7 milyon adet tiraja ulaşmıştır.

## Bir propaganda aracı olarak

Nazi iktidarının yükselişi sırasında, genel haberleri ve aynı zamanda parti faaliyetlerini de rapor ederek, bunları neredeyse sürekli bir başarı olarak sundu. Völkischer Beobachter'in posterleri insanları okumayı teşvik etti. Hitler'in topluluk önünde konuşma yapması yasaklandığında, görüşlerini yaymanın ana aracı buydu.

Joseph Goebbels, Yahudi karşıtı önlemleri eleştirdiği için Amerika Birleşik Devletleri'ne saldırmak ve Rusya'yı tanımlamak için makaleler yayınladı.

Nisan ve Mayıs 1945'teki son sayısı dağıtılamadı.

## Ayrıca bakınız

* *Das Schwarze Korps*
* *Der Angriff*
* *Der Stürmer*

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Avusturya Milli Kütüphanesi tarafından oluşturulan arşiv (Gazetenin 1938'den 1945'e kadarki Viyana baskılarını içerir.) 5 Eylül 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* dhm.de'de *Völkischer Beobachter* 4 Temmuz 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Alman Emek Cephesi

DAF bayrağı
*Deutsches Volk-Deutsche Arbeit:* Alman Halkı, Alman İşi (1934)
**Alman Emek Cephesi** (Almanca: *Deutsche Arbeitsfront*, DAF), 2 Mayıs 1933'te bütün sendikaların kapatılmasından sonra kurulan ve 24 Ekim 1934 tarihli yasayla örgütlenen, ulusal topluluk içinde işçilerle işverenler arasında dayanışmayı savunmakta ve *Kraft durch Freude* adlı yan kuruluşuyla, bütün nüfusu, eğ­lence etkinliklerine varıncaya kadar saflarında örgütleyen bir kuruluştu. Kuruluşun başında Robert Ley vardı. Ayrıca Alman işçilere tatminkâr olmaları ve DAF'a bağlı kalmaları için yüksek maaş verilirdi.

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Alman Emek Cephesi ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* feldgrau.com sitesinde DAF hakkında bilgi 27 Ağustos 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
*  6 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca)
# Altın Gömlekliler

**Devrimci Meksika Hareketi** (İspanyolca: *Acción Revolucionaria Mexicanista*) ya da bilinen adıyla **Altın Gömlekliler** (İspanyolca: *Camisas Doradas*), 1930'lu yıllarda antikomünist faaliyetler gösteren Meksikalı faşist paramiliter örgüt.

İtalyan faşizminden etkilenen bazı Meksikalı gruplar, İtalyan Kara Gömlekliler'den esinlenerek, Altın Gömlekliler adında faşist bir yapı kurmuşlardır. Altın Gömlekliler, ülkedeki Meksika Komünist Partisi üyeleri ve Kızıl Gömlekliler ile birçok çatışmaya girmişlerdir.

## Kaynakça
# Ayyıldız Tim

Ayyıldız Tim'in şu anki logosu
**Ayyıldız Tim**, Mehmet İshak Telli tarafından 2002 yılında kurulan, Türkiye'de faaliyette olan, kendisini vatanperver ve milliyetçi olarak tanımlayan Türk hacker grubu. Bünyesinde sanal rütbe sistemi vardır. Kendilerini "Türkiye'yi gelecek sanal tehditlerden korumak ve cevap vermek için toplanmış sanal dünyanın askerleri" diye tanıtmaktadırlar. Grup bu ifadelerini milliyetçilik fikri ile birleştirdiğini ve Soğuk Savaş'ın antikomünist psikolojik savaş tekniklerini kullanarak hack eylemlerini gerçekleştirdiğini öne sürmektedir.

Ekim 2023 tarihinde CharmQuell adlı bir YouTuber, Ayyıldız Tim'in yaptıkları eylemlerin sahte olduğunu iddia etmiştir. Video yayılınca, Ayyıldız Tim'in kurucusu Mehmet İshak Telli, iddiaları paylaşan YouTuber için "şirketini kötüleme" nedeniyle dava açacağını açıklamıştır. CharmQuell, 9 Ekim 2024 tarihinde açtığı Discord'un Türkiye'de yasaklanması konulu canlı yayınında konu hakkında takipsizlik kararı verildiğini dile getirmiştir.

## Bazı iddia edilen eylemler

* 2016 Türkiye askerî darbe girişimi sonrasında Atalay Demirci'nin resmî Twitter hesabı, ele geçirildi. Sonrasında ise "Gizli FETÖ'cü" olduğu iddia edildi ve bazı konuşmaları yayınlandı. Olayın ardından Demirci 'terör örgütüne üye olma' suçundan tutuklandı.
* 3 Eylül 2020 tarihinde Yunanistan Ekonomi ve Kalkınma Bakanlığı internet sitesi ele geçirilerek Çırpınırdı Karadeniz marşını ekledi.
* 5 Eylül 2020 tarihinde Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanlığı internet sitesi ele geçirilerek Çırpınırdı Karadeniz marşını ekledi.

## Popüler kültür

* Grup hakkında yazılmış *Kim bu Ayyıldız Tim?* isminde bir kitap mevcuttur.

## Kaynakça
# Arjantin Antikomünist İttifakı

| Arjantin Antikomünist İttifakı |
| --- |
|  |
| Kuruluş | 1973-1976 |
| Kurucu(lar) | José López Rega |
| Amaç | Kendini Marksist-Leninist, komünist veya sosyal demokrat olarak tanımlayan kişilere ve bununla birlikte Montoneros, Halkın Devrimci Ordusu ve Radikal Halk Birliği üyelerine devlet terörü yöntemiyle saldırı, işkence ve cinayet. |
| Etkin bölgeler |  Arjantin |
| İdeoloji | Antikomünizm |
| Saldırılar | Kirli Savaş Toplamda yaklaşık 700 kişinin kaybolması ve ölümünden sorumlu |
| Durum | Arjantin'de 1976 yılında gerçekleştirilen askeri darbe sonrasında örgüt lağvedildi. |

**Arjantin Antikomünist İttifakı** (İspanyolca: **A**lianza **A**nticomunista **A**rgentina, **AAA** ya da **Triple A**), 1973 yılında kurulan ve 1974-1976 yılları arasında yüzlerce kişinin ölümüne yol açan antikomünist eylemler ve suikastlar gerçekleştiren örgüt. AAA, sadece komünistlere değil kendilerine muhalif birçok kesime saldırmıştır.

Arjantin Antikomünist İttifakı'nın düzenlediği Pasco Katliamı'ndan bir görüntü, 1975.
Örgüt, yaklaşık 700 kişinin kaybolması ve ölümünden sorumlu tutulmuştur.

2006 yılında Arjantin mahkemeleri örgütü insanlığa karşı suçlar kapsamına koymuştur.

## Ayrıca bakınız

* Tacuara Milliyetçi Hareketi

## Kaynakça
# Beyaz Ordu

Rusya Ordusu Genel Komutanı Pyotr Nikolayeviç Vrangel, sağda 4. Kuban Kolordusu komutanı Şatilov, solda Don Kosak atamanı Bogaevsky (Sivastopol)
**Beyaz hareket** (Белое движение / *Beloye dvijeniye*), bilinen adıyla **Beyaz Ordu** (Белая Армия / *Belaya Armiya*) ya da **Beyaz Muhafız Birlikleri** (Белая Гвардия / *Belaya Gvardiya*) ve mensup olanların ismiyle **Beyazlar** (Белые / *Belıye*) veya **Beyaz Muhafızlar** (Белогвардейцы / *Belogvardeysı*) Rusya'nın askeri kuvvetlerinin bir bölümünü oluşturur. 1917 Ekim Devrimi'nden sonra Bolşeviklere karşı saldırıya geçmişler ve Rus iç savaşını başlatmışlardır. Bu dönem boyunca gerçekleşen Beyaz Terör'ün sorumlularıdır.

## Yapısı ve ideolojisi

*Beyaz* unvanının birçok yorumu vardır. İlk olarak, *Kızıllar'*ın; yani devrimci, Sovyet'lerin ve Komünizm'in destekçisi, Kızıl Ordu'nun zıttıdır. İkincisi, kelime olarak "beyaz"ın monarşik çağrışımları vardır. Tarihte birleşik Rusya'nın ilk kralı Ivan III, o dönemde "Albus Rex" yani "beyaz kral" adıyla çağrılırdı.

Tek parça bir "Beyaz Ordu" var olmadı; merkezi koordinasyon eksikliği çekti, Beyaz muhafızlar hiçbir zaman gevşek karşı-devrim konfederasyonunun kuvvetleri olmanın ötesine geçemedi. Kendilerini anti-Bolşevik Rusya vatanseverleri olarak adlandırmalarına rağmen, çoğu Beyaz Ordu komutanlarının kesin bir ideolojik görüşü yoktu. Beyaz Ordu liderleri arasında, ne General Kornilov ne de General Denikin monarşizm taraftarıydılar. Diğer yanda, General Vrangel'in monarşizm sempatisi vardı, fakat, konuyu açtığında anlaşıldı ki, demokratik olarak seçilmiş anti-Bolşevik bir Rus hükûmeti emrinde de çalışmaya istekliydi. Hiçbir olayda, birçok komutanı monarşik fikirlere tutunsa da, bazen gerçekleştirilse de genellemek doğru olmaz, Beyaz Ordu monarşik bir ordu değildi. Şöyle söylenebilir ki, Beyaz Ordu genel hatlarıyla; tek parça, birleşik, çok uluslu Rusya'ya inanmıştı. (Eski Rus İmparatorluğu üzerinde ulus devletler oluşturmak isteyen ayrılıkçıların karşıtı oldular.)

## Komutanlar

* Anton İvanoviç Denikin (Güney Rusya Ordusu Genel Komutan: 8 Ocak 1919 - 4 Nisan 1920)
* Pyotr Nikolayeviç Vrangel (Güney Rusya Ordusu Genel Komutan: 4 Nisan 1920 - 11 Mayıs 1920, Rusya Ordusu Genel Komutan: 28 Nisan 1920 - Kasım 1920)
* Aleksandr Vasiliyeviç Kolçak (7 Temmuz 1920'de idam edilmeden önce)
* Grigori Semyonov
* Alexandr Pavloviç Kutepov (1. Kolordu komutanı)

## Beyaz Ordu propaganda posterleri

* Bir Beyaz Ordu propaganda posteri, Lev Troçki için hazırlanmış.
*
# Batı Bloku

Soğuk Savaş döneminde Avrupa'nın siyasi durumu
**Batı Bloku** veya **Kapitalist Blok**, Soğuk Savaş sırasında Sovyetler Birliği ve müttefiklerine karşı ABD ve NATO ile ittifak olan ülkeleri ifade eder. Batı Bloku hükûmetleri ve basını kendilerini ifade etmek için "*Özgür Dünya*" veya "*Batı Dünyası*" tanımını kullanmaktaydılar. Batı Avrupa Soğuk Savaş sırasında Avrupa'da demokratik ülkelerde ifade etmek için kullanılan tartışmalı bir terimdir, ancak kavram bazen hala medya tarafından hızlı bir karşılaştırma için kullanılır.

## Ayrıca bakınız

* Doğu Bloku
* Doğu Bloku ekonomileri
* Soğuk Savaş
* Batı Dünyası
* Birinci Dünya Ülkesi
* NATO
* Avrupa Ekonomik Topluluğu
* Antikomünizm

## Kaynakça
# Çetnikler

| Çetnikler |
| --- |
|  |
|  |
| Kuruluş | 1904-1946 |
| Lider(ler) | Draža Mihailović Kosta Pećanac Ilija Trifunović-Birčanin Pavle Đurišić Dobroslav Jevđević Momčilo Đujić |
| İdeoloji | Mutlak Monarşi Sırp Milliyetçiliği Yugoslavizm Büyük Sırbistan Büyük Yugoslavya |
| Rakip(ler) | Yugoslav Partizanları |

**Çetnikler** (Sırpça: Четници, *Četnici* okunuşu: Çetnitsi), II. Dünya Savaşı'nda işgalci Mihver kuvvetlerine ve Hırvat işbirlikçilerine karşı direnmek amacıyla ortaya çıkan, ama daha çok *Partizanlar* olarak bilinen Tito'ya bağlı komünist gerillalarla çarpışan radikal milliyetçi, monarşist Sırp gerillalar.

Türkçedeki "çete" kelimesinden gelir ve 1848'de Matija Ban adlı bir Sırp şair tarafından Sırbistan Prensliği dışında örgütlenen gerillaları belirtmek için kullanılmıştır

Bosna'daki ilk Çetnik örgütlenmesinin ardından Karadağ, Hersek ve Dalmaçya'da benzer çeteler oluşturuldu. Merkezi Sırbistan olan en büyük çetenin komutanı Draža Mihailović, Müttefik kuvvetlerinin Yugoslavya'yı işgal ederek krallığı yeniden kurmasını sağlayacak bir çizgi izledi. Ekim-Kasım 1941'de Mihver kuvvetlerine karşı eşgüdüm içinde yürütülen görüşmeler sonuçsuz kalınca, Partizanlarla açık bir çatışmaya girdi (1 Kasım 1941). Sürgündeki Yugoslav hükûmetince savaş bakanlığına getirildikten sonra (Ocak 1942), Partizanlara karşı Mihver kuvvetleriyle iş birliği yapmaya yöneldi. Ümitlerinin kesen Müttefikler, Çetniklere yaptıkları askeri yardıma 1944'te son verdiler. Çetnikler savaşın sonunda sayıca küçüldü. Ravna Gora'daki karargahını terk etmek zorunda kalan Mihailović, Mart 1945'te az sayıdaki yandaşıyla birlikte Tito'nun Partizanlarına tutsak düştü. Belgrad'a götürüldü ve yargılanarak idam edildi.

## II. Dünya Savaşı sonrası etkinlikler

* Kosova Savaşı
* Bosna Savaşı
* Hırvatistan Savaşı

Wikimedia Commons'ta Çetnikler ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.