Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1940-1944 Çeçenistan Ayaklanması

| 1940-1944 Çeçenistan Ayaklanması |
| --- |
| II. Dünya Savaşı |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tarih | 20 Aralık 1940-15 Aralık 1944 |
| Bölge | Kafkasya, Sovyetler Birliği |
| Sonuç |
Sovyet zaferi İsyan eden gruplar sürgün edildi |

 |
| Taraflar |
|
Geçici Devrimci Halk Hükümeti:

* Çeçenler
* İnguşlar
* Karaçaylılar
* Balkarlar

**Destekleyenler**:

* Almanya
 |  SSCB |
| Komutanlar ve liderler |
|
Hasan İsrailov † Mairbek Şeripov † |  Lavrenti Beriya |
| Güçler |
|
Bölgedeki erkeklerin %80 (62.750) |
110.000 |

**1940-1944 Çeçenistan Ayaklanması**, Sovyetler Birliği ile Finlandiya arasında gerçekleşen Kış Savaşının ardından Hasan İsrailov ve Mairbek Şeripov'un Kafkas Dağları'nda Çeçenistan'ı bağımsızlığa kavuşturmak için gerçekleştirdiği ayaklanmadır. Ayaklanmaya Nazi Almanyası destek vermiştir. Bununla birlikte komşu bölgelerdeki halklar da bu harekete destek verdi. Sovyet zaferinin ardından Çeçenlerin ve İnguşların önemli bir kısmı Orta Asya'ya sürgün edilmiştir.

İsyancıların sayısı tartışmalıdır. Bazı kaynaklara göre 62.750'dir. Bazı kaynaklara göre ise sadece Grozny, Gudermes ve Malgobek bölgelerinde 25.000 militan olduğu iddia edilir.

Bölgede savaşın yoğunlaştığı dönem ise Nazi ordusunun bölgeye yakınlaşmasıyla gerçekleşmiştir. Mavi Durum operasyonunda bu bölgeye yönelen Nazilere destek amacıyla harekete geçen isyancılar geri çekilen Kızıl Ordu'ya arkadan vurdu. Bu saldırı sonucunda kayıp veren Kızıl Ordu Kafkas dağlarına çekildi.

Uranüs Harekâtı ile Stalingrad'daki Nazi 6. Ordusu kuşatıldı. Bu da Kafkaslar'daki Nazi birliklerini zora soktu. Çünkü Naziler Kafkaslar'dan çekilmese Kızıl Ordu Rostov'a ulaşarak birlikleri kuşatabilirdi. Bunun üzerine Naziler buradan hızlıca geri çekildi. Naziler ile birlikte yerel halktan 15 bin kişi de geri çekildi.

Kızıl Ordu bölgeye girmesiyle birlikte burada bulunan isyancılar isyan etmeye devam ediyordu. Kızıl Ordu ise burada oyalanmamak için isyan eden halklara sürgün kararı çıkarıldı. Bu kapsamda toplam 724,297 kişi sürgün edildi. Bunların 479,478'si Çeçen, 96,327'si İnguş, 104,146'sı Kalmuk, 39,407'si Balkar ve 71,869'su Karaçay idi.

## Ayrıca bakınız

* 1944 Sürgün Mağdurlarına Anıt

## Kaynakça
# 1988 İran siyasi mahkumların idamları

İbrahim Reisi ve Mustafa Purmuhammedi
**1988 İran siyasi mahkumların idamları**: (Farsça: ۱۳۶۷ اعدام زندانیان سیاسی در تابستان)
19 Temmuz 1988 tarihinde başlayıp beş ay süren ve binlerce siyasi suçlunun İran hükûmetince sosyalist örgütlere ve İran'da faaliyet gösteren çeşitli komünist parti mensuplarına sistematik bir şekilde antikomünizm kaynaklı infaz edilmeleridir. Ana hedef İran'daki Halkın Mücahitleri Örgütü üyeleri idi ancak buna rağmen daha az sayıda da olsa diğer sosyalist ve komünist grupları kapsayacak şekilde (Tudeh Partisi dahil) üyeleri de idamlara dâhil edildi.

Bu infazlar çeşitli kaynaklarca "İran tarihinde eşi görülmemiş tarz, içerik ve yoğunlukta gerçekleştirilmiş, emsalsiz bir şiddet hareketi" olarak adlandırılmıştır. Uluslararası Af Örgütü, bu zaman zarfı içinde 4.482'den fazla politik mahkûmun öldürüldüğünü bildirdi. İranlı muhalif gruplar bu sayının çok daha fazla olduğunu iddia ettiler. Onlara göre, yaklaşık 30.000 kadar mahkûm idam edilmişti.

Bu cinayetleri gizli tutmak için çok dikkat gösterilmiş, İran hükûmeti bu olayların gerçekleştiğini inkâr etmiş ancak operasyonun büyüklüğü ve bazı kurtulanlar sayesinde bilgiler sızmıştır. Tutukluların neden infaz edildiklerine dair çeşitli tezler öne sürülmüştür. En çok dile getirileni, bu idamların Halkın Mücahitleri Örgütü'nün 1988 senesinde İran'ın batı sınırlarına yaptığı saldırılara karşı bir misilleme olduğudur. Öte yandan bu saldırılar infazlar başladıktan sonra gerçekleşmiştir. Ayrıca bu tez, infazlara neden HMÖ karşıtı komünist grupların da dâhil edildiğini açıklayamamaktadır.

## İdamlar

### Humeyni'nin Emri

İdamların gerçekleşmesinden hemen önce, İran dini lideri Humeyni "gizli ama olağandışı" bir talimat yayınladı. Bunun üzerine İran Halkın Mücahitleri Örgütü üyelerini "muharip" yani Allah'a karşı savaşanlar olarak, komünistleri ise "mürted" yani dinden dönenler olarak yargılayarak idamlarına hükmedecek özel komisyonlar kuruldu.

Mektubun bir parçası şu şekildedir,

«از آنجا که منافقین خائن به هیچ وجه به اسلام معتقد نبوده و هر چه میگویند از روی حیله و نفاق آنهاست و به اقرار سران آنها از اسلام ارتداد پیدا کردهاند، با توجه به محارب بودن آنها و جنگ کلاسیک آنها در شمال و غرب و جنوب کشور با همکاریهای حزب بعث عراق و نیز جاسوسی آنها برای صدام علیه ملت مسلمان ما و با توجه به ارتباط آنان با استکبار جهانی و ضربات ناجوانمردانهٔ آنان از ابتدای تشکیل نظام جمهوری اسلامی تا کنون، کسانی که در زندانهای سراسر کشور بر سر موضع نفاق خود پافشاری کرده و میکنند، محارب و محکوم به اعدام میباشند.» (رضایی و سلیمی نمین، پاسداشت حقیقت:147)

Çevirisi:

>
> 1. İran HMÖ üyelerinin aksini iddia etmelerine rağmen İslam'a inanmamalarından,
> 2. İran sınırlarının kuzeyi, batısı ve güneyinde sürdürdükleri sistematik savaştan,
> 3. İran aleyhine Saddam Hüseyin ile işbirliği yapmalarından,
> 4. Iran aleyhine casusluk yapmalarından,
> 5. İran'ın bağımsızlığına karşı olan batılı güçlerle olan ilişkilerinden,
>
>
>  dolayı; hapiste olan ve hala Halkın Mücahitleri Örgütünü ve tavırlarını destekleyen tüm HMÖ üyeleri düşman olarak addedilip idam edilmelidirler."
>
>

## Kaynakça
# 30 Eylül hareketi

**30 Eylül hareketi,** 1965 yılında Endonezya'da gerçekleşen başarısız askerî darbe teşebbüsüdür. Darbenin bastırılmasının ardından büyük çaplı (antikomünist) 1965-1966 Endonezya katliamları yapılmıştır.

## Darbe girişimi

Endonezya'da oluşan siyasi dengesizlik, Halim Hava Üssü'nde konuşlanan ordu komplocularından oluşan bir grubun 30 Eylül 1965'te bir darbe gerçekleştirmek için Endonezya Komünist Partisi'ne (PKI) katılmalarına neden oldu. Aralarında kurmay sınıfı başkanlarının da bulunduğu altı generali kaçırdılar ve öldürdüler. Daha sonra hükûmete darbe düzenlediler.

Başkan Achmed Sukarno, General T. N. J Suharto'yu geçici kurmay başkanlığına getirdi ve darbecilere karşı sefer düzenlendi. Java ve Bali'deki tüm kasabalar PKI'ya misilleme yapmak için bombardımanla yok edildi. Şüpheli 300.000 komünist işkencelerle öldürüldü. Gücünün temeli iyice zayıflayan sol, yavaş yavaş kontrolü devretti.

## Sonrasındaki gelişmeler ve sonuçlar

Daha sonra ortaya çıkan belgeler ışığında, yüksek rütbeli ABD görevlilerinden bazıları, bu katliamdan önce en az 5.000 PKI'lının kimliğini devlet başkanına ifşa ettiklerini itiraf ettiler. Bu katliamın esas sebebi ABD'nin bölgede bir "Komünist süpergüç" istememesiydi. Zira Endonezya oldukça büyük bir nüfusa sahip ve Vietnam'a da yakın.

## Notlar
# Anti-Komintern Paktı

Anti-Komintern Paktı| Japonya Berlin Büyükelçisi Kintomo Mushanokōji ve Almanya Dışişleri Bakanı Joachim von Ribbentrop Anti-Komintern Paktı'nı imzalarken |
| Tür | Antlaşma |
| İmzalanma | 25 Kasım 1936 |
| Yer | Berlin |

**Anti-Komintern Paktı**, 1936 yılında Almanya, Japonya daha sonra İtalya'nın (6 Kasım 1937) katılımıyla imzalanan bir garantörlük antlaşmasıdır.

Japon ordusu, Sibirya ve Moğolistan sınırlarında Sovyetler Birliği ile sürtüşmektedir. Bu gerilim Almanya'ya Japonya'yla yakınlaşma şansı tanır. 25 Kasım 1936 tarihinde Anti-Komintern Paktı'nı imzalarlar. Buna göre, her iki ülke, içlerinden birisi SSCB tarafından saldırıya uğrarsa diğerine destek sözü verir.

Berlin, İtalya'nın da bu antlaşmaya katılımı için baskı yapar. Mussolini bir sene sonra, 6 Kasım 1937'de antlaşmayı imzalar. 1939 Şubat ayında Macaristan da Anti-Komitern Paktı'na katılır. Franco'nun İspanya'sı da bu ittifaka 27 Mart 1939'da katılır.

Türkiye hükûmeti 1941 yılında Anti-Komintern Paktı'na gözlemci olarak katılmış ve Türk-Alman Dostluk Paktı kapsamında Almanya ile dostluk ilişkilerini geliştirmiştir.

## Kaynakça
# Almanya'nın yeniden birleşmesi

Almanya Federal Cumhuriyeti (Batı Almanya) ve Alman Demokratik Cumhuriyeti (Doğu Almanya)
1990 yılına kadar Doğu ve Batı Almanya'yı ayıran sınırlar.
**Almanya'nın yeniden birleşmesi** (*Deutsche Wiedervereinigung*), 3 Ekim 1990 tarihinde eski Alman Demokratik Cumhuriyeti (genellikle "Doğu Almanya" olarak anılır) topraklarının Almanya Federal Cumhuriyeti'nin (genellikle "Batı Almanya" olarak anılır) topraklarına dâhil olmasıdır.

Alman Demokratik Cumhuriyeti'nin 18 Mart 1990'da yaptığı ilk serbest seçimlerden sonra, Alman Demokratik Cumhuriyeti ve Almanya Federal Cumhuriyeti arasındaki görüşmeler Birleşme Anlaşması ile sonuçlanmıştır. Alman Demokratik Cumhuriyeti, Almanya Federal Cumhuriyeti ve dört işgalci gücün "İki Artı Dört Antlaşması" olarak anılan anlaşma ile birleşmiş Alman devletine tam özgürlük bağışlamaktadır.

Yeniden birleşmiş Almanya Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun (sonra Avrupa Birliği) ve NATO'nun bir üyesi olarak kalmaya devam etmiştir. 1990 yılında yaşanan olayların "yeniden birleşme" olarak mı yoksa "birleşme" olarak mı isimlendirilmesi hakkında tartışma vardır. Birinci halini öneren kişiler Almanya'nın 1871 yılındaki ilk birleşmesini neden göstermektedirler. Diğerleri ise 1990 yılında iki Alman devletinin büyük bir yapıda "birleşmesi" olarak görmektedirler, son şekilde bir birleşmenin Alman tarihinde hiçbir zaman olmadığını savunmaktadırlar. Politik ve diplomatik nedenleri için, Batı Alman politikacıları önemle "yeniden birleşme" terimini Almanların *die Wende* dediği olay öncesindeki çalışma süresince kullanmaktan kaçınmışlardır, genellikle "Deutsche Einheit" veya "Alman Birliği" terimini kullanılmışlardır. Alman Birliği Hans-Dietrich Genscher'in uluslararası gazetecilerin önünde ona 1990'da olan "yeniden birleşme" hakkında sorulan soruya vermiş olduğu cevapta kullandığı terimdir.

Berlin Duvarı, Brandenburg Kapısı, 10 Kasım 1989.
1990'dan sonra "die Wende" terimi daha yaygın hale gelmiştir; terim genellikle birleşmeye yol açan olayları tanımlamak için kullanılır. Alışılmış bağlamda, başka bir anlam içermeksizin "(etrafında) dönme" olarak çevrilebilir. Alman yeniden birleşmesi ile ilgili olaylara istinaden, Alman tarihindeki bu "dönüş" ile ilgili olayların kültürel imasını da taşımaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Almanya'nın yeni eyaletleri

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Almanya'nın yeniden birleşmesi ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Almanya'nın Doğu Yükü: Başarısız Yeniden Birleşmenin Bedeli
* Doğu Almanya'nın Sonu 20 Nisan 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Alman Elçilik Yayımı, Infocus: Alman Birlik Günü
* Yeniden birleşme ve kötü sonuçları2 Eylül 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Baltık Yolu

| Baltık Yolu |
| --- |
| 3 Baltık başkentinde Tallinn, Riga ve Vilnius kurulan insan zinciri |
| Tarih | 23 Ağustos 1989 (1989-08-23) |
| Konum | Estonya SSC, Letonya SSC ve Litvanya SSC |
| Diğer adı | Baltık Özgürlük Zinciri |
| Katılanlar | ~2 milyon kişi |
| Sonuç | Protestoların başlamasından sonraki 7 ay içerisinde Baltık ülkeleri bağımsızlığını kazanmaya başladı. |
| Resmî site | balticway.net |

**Baltık Yolu** veya **Baltık Zinciri** (Estonca: Balti kett, Letonca: Baltijas ceļš, Litvanca: Baltijos kelias, Rusça: Балтийский путь), *Özgürlük Zinciri* olarak da bilinen ve 23 Ağustos 1989'da düzenlenen barışçıl bir siyasi gösteri. Yaklaşık iki milyon gösterici, Sovyetler Birliği'nin üç Baltık cumhuriyeti olan Estonya SSC, Letonya SSC ve Litvanya SSC'de el ele tutuşarak toplamda 675,5 kilometre uzunluğunda bir insan zinciri oluşturmuştur.

Üç Baltık ülkesinin ortak kaderlerine dünyanın dikkatini çekmek için bu ülkelerin milliyetçi halk cepheleri tarafından organize edilen Baltık Zinciri ile yaklaşık iki milyon Baltık halkı; üç ülkenin başkentleri Tallinn, Riga ve Vilnius şehirlerini birbirlerine bağlayan, tarihin en uzun insan zincirlerinden birini oluşturdular. Bu protesto eylemi, Sovyet yönetimine karşı üç millet için geri dönüşü olmayan bir ulusal kurtuluş hareketinin başlangıcı oldu. Eylem aynı zamanda, üç ülke arasındaki dayanışmayı da gösterdi. Bu protesto eylemi ile üç ulus, bağımsızlıklarını geri alma arzularını dünyaya duyurdular ve bu eylemden altı ay sonra (1990 Mart) bağımsızlıklarını ilân etmeye başladılar. Her ne kadar tam bağımsızlıkları 1991 senesinde tanınmaya başlanmışsa da Rus orduları bu ülkelerden ancak 1993-94'te çekilmiştir.

## Ayrıca bakınız

* 1989 Devrimleri
* Şarkı Devrimi
* Katalan yolu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Baltık Yolu ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Full-text of joint Baltic declaration to the world23 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Footage of the Baltic Way5 Kasım 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. with soundtrack of the Lithuanian independence song *Pabudome ir kelkimės*
* Documentary *Baltijos kelias*25 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. by the Lithuanian Television
* The Baltic Way - Human Chain Linking Three States in Their Drive for Freedom unesco.org
# Bratislava mum gösterileri

Hviezdoslav Meydanı'ndaki anıt
**Bratislava mum gösterileri** (Slovakça: sviečková demonštrácia), 25 Mart 1988'de Slovakya'nın başkenti Bratislava'da 1980'lerde Çekoslovakya'daki komünist rejime karşı düzenlenen ilk toplu gösteridir.

Gösteri Çekoslovakya'da dini özgürlük isteyen Katolik gruplar tarafından düzenlenmiştir. Binlerin katıldığı gösteri polis tarafından bastırıldı. Katolik aktivist František Mikloško öncelikle gösteri yapabilmek için yetkililerden izin istedi, ancak bu talebi reddedildi. Gösterinin propagandası Radio Free Europe ve Voice of America ile yapıldı. Gösteri, Çekoslovakya'daki komünist rejimin çökmesinde ilk önemli adımdır. 3000 Slovak ellerinde mumlarla Hviezdoslav Meydanı'ndaki protestoya katıldı. Meydana bağlantılı yollarda gizli polis servisinin meydana girişlere izin vermemesi sonucu doldu. Polis öncelikle göstericilere karşı panzer kullanırken, daha sonra sirenler çalındı ve göstericilerin meydanı boşaltması istendi. Bunun ardından ise göstericiler sopalarla zor kullanıldı.

25 Mart Slovakya'da Mum Gösterilerinin anısına, **İnsan Hakları İçin Mücadele Günü** olarak kabul edildi.
# Dirgen Ayaklanması

| Dirgen ayaklanması Kara Kartal İsyanı |
| --- |
| Ufa Guberniyası Rusya SFSC |
| Ayaklanmasının bastırılmasının ölenlerin toplu mezarında bir mezar taşı. Kuakbaş, Leninogorsk Bölgesi, Tataristan.

---

 |
| Tarih | 4 Şubat - Mart 1920 |
| Yer | Ufa Guberniyası Rusya SFSC |
| Sebep | Sovyetlerin köylülerin ürünlerine el koyması |
| Sonuç | Kızıl Ordu isyanı bastırdı. |
| Taraflar |
|

|  |  |
| --- | --- |
|
Yeşil Ordu grupları |
Kızıl Ordu Çeka |

 |
| Öne çıkan kişiler |
|

|  |
| --- |
|
I. Milovanov |

 |
| Müdahil birimler |
|

|  |
| --- |
|
26.000-50.000 |

 |
| Kayıplar |
|

|  |  |
| --- | --- |
|
3.000'den fazla köylü yaralandı. |
Yaklaşık 800 Sovyet asker yaralandı. |

 |

**Dirgen ayaklanması** veya **Kara Kartal İsyanı**, günümüzde Tataristan'ın doğusu ve Başkurdistan'ın batısında kalan bölgede savaş komünizmi politikasına karşı Yeşil Ordu grupları tarafından gerçekleşen ayaklanma.

Ayaklanma 4 Şubat 1920'de Ufa Guberniyası'na bağlı Yanga Yelan köyünde başladı. Köylülerin fazla olan yiyeceklerine el koyulmasına sırasında bu girişime karşı çıkılması sonucu çatışmalar baş gösterdi. Köylüler hasatlarını vermeyi reddettiler ve el koyma birimlerine ait askerler (prodotryad) isyancılardan bazılarını tutukladı. Bunun üzerine çıkan olaylarda köylüler bazı prodotryad üyelerini öldürdüler ve isyan dalgasını başlattılar. 9 Şubat'ta Minzele komite başkanı ve Zey milis şefi ayaklanmacılar tarafından öldürüldü. 10 Şubat'ta köylüler Zey'deki Sovyet temsilcisini öldürdüler. Ayaklanma Ufa Guberniyası'na bağlı Belebey ve Kazan Valiliği'ne bağlı Çistopolski Uyezdi ve Samara Guberniyası'na bağlı Bugulminski Uyezdi'e yayıldı. Ayaklanmacıların lider konumundaki isim I. Milovanov'un idi. Grubun sloganları Sloganları "*Kahrolsun komünistler ve İç Savaş, yaşasın Kurucu Meclis!"* idi.

"Kara Kartal" olarak da anılan köylü isyancıların sayısı gitgide arttı. İsyancı sayısı kaynaklarda 26.000\* 50.000 kişi olarak geçer. İsyancılar ayaklanmaya ismini veren dirgenler ile birlikte balta ve küreklerle silahlandılar. Çeka'ya bağlı muhafızlar saldıran köylülere karşı ağır makineli tüfekler ve toplar kullandı. Mart ortasına kadar süren isyanda binlerce isyancı öldürüldü ve yüzlerce köy yandı. Yaklaşık 800 Sovyet asker ve 3.000'den fazla köylü yaralandı.

## Kaynakça
# Goyang Geumjeong Mağarası Katliamı

| Goyang Geumjeong Mağarası Katliamı |
| --- |
|  |
| Bölge | Gyeonggi-do, Güney Kore |
| Tarih | 9 Ekim 1950 - 31 Ekim 1950 |
| Saldırı türü | Katliam |
| Ölü | 153 |
| İşleyenler | Syngman Rhee Antikomünist Güçleri, Güney Kore Polisi |

Goyang Geunjeong Mağarası, Goyang, Gyeonggi-do, Güney Kore
**Goyang Geumjeong Mağarası Katliamı** (Korece: 고양 금정굴 민간인 학살 Hanja: 高陽衿井窟民間人虐殺) Goyan Polis Karakolu'ndan Güney Kore polisleri tarafından Goyang kentinin Gyeonggi-do İlçesi'nde sayıları en az 153 kişi olan Kuzey Kore sempatizanı olduğu iddia edilen sivillerin ve ailelerinin toplu şekilde idam edilmesidir. Aynı dönemde Güney Kore Polisi, yine Goyang şehrinin Namyangju ilçesinde Namyangju Katliamı'nı gerçekleştirmiştir.

1997 yılında, 153 kurbanın bulunduğu toplu bir mezar ortaya çıkmıştır. Haziran 2006'da Güney Kore Barış ve Uzlaşma Komisyonu, Güney Kore Hükûmeti'nden katliamlar yüzünden özür dilemesini ve buraya bir anıt dikilmesini talep etmiştir. Ancak Güney Kore Hükûmeti, komisyonun talebini dikkate almamıştır. 2007'de komisyon, hükûmetten tekrar özür, tazminat ödeme ve bir anıt dikme talebinde bulunmuş ancak bu talep yine reddedilmiştir. Barış ve Uzlaşma Komisyonu öldürülen kurbanlarının çoğunun isyancı olmadığını, kurbanların sekizinin çocuk, yedisinin de kadın olduğunu rapor etmiştir.

28 Kasım 2011'de, Seul Merkez Mahkemesi, Güney Kore Hükûmeti'nin özür dilemesi, bir anıt dikmesi ve kurbanların yakınlarına tazminat ödenmesi için karar almıştır.

## Ayrıca bakınız

* Jeju Ayaklanması
* Bodo League Katliamı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Truth and Reconciliation Activities of the Past Three Years 2 Ocak 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Goyang Geumjeong Cave Massacre memorial service16 Mayıs 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# İran-Kontra skandalı

Başkan Ronald Reagan, Caspar Weinberger, George Shultz, Ed Meese ve Don Regan ile Oval Ofis'te Başkanın İran-Kontra skandalına ilişkin açıklamalarını tartışıyor.
**İran-Kontra skandalı** veya **Irangate**, Ronald Reagan yönetimi sırasında Kasım 1986'da ortaya çıkan politik bir skandalın adıdır. Skandal, ABD'nin yönetim kademesinden bazı kişilerin İran'a silah satmasını ve gelirlerin yasa dışı bir şekilde Nikaragua'da dönemin solcu yönetimini devirmeye çalışan anti-komünist Kontraları desteklemek için kullanılmasını kapsar. Skandalla ilişkili önemli miktarda belge, Reagan yönetimi görevlilerince ya imha edilmiş ya da müfettişlerden gizlenmiştir.
 Skandal günümüzde dahi bilinmeyenlerle doludur. ABD ve İran arasında silah ve çeşitli askerî malzeme satışlarına ilişkin resmî olmayan görüşmeler 1986 Kasım'ında Lübnan'da yayın yapan Ash-Shiraa adlı dergi tarafından ortaya çıkarılmış, skandalın büyümesi üzerine Ronald Reagan bir televizyon konuşması yaparak olayın varlığını inkâr etmiştir.
Bir hafta sonra (13 Kasım'da), Reagan tekrar bir televizyon konuşması yaparak İran'a silah satışı yapıldığını doğruladı fakat bunun rehinelerin kurtarılması amacına yönelik olarak yapılmadığını söyledi.

## Kaynakça
# Jeju Ayaklanması

| Jeju Katliamı |
| --- |
|  |
| Bölge | Jeju, Kore |
| Tarih | 3 Nisan 1948 |
| Saldırı türü | Katliam |
| Ölü | 14,000–60,000, nüfusun yarısı çatışmalar ardından öldürülmüştür. |
| İşleyenler | Syngman Rhee Antikomünist Güçleri |

**Jeju Ayaklanması** (veya **Jeju Katliamı**) 3 Nisan 1948'de, Güney Kore tarafından Kore Yarımadası'nda bulunan Jeju adasında 14 bin ila 60 bin kişinin toplu olarak idam edilmesiyle veya çatışmalar sırasında öldürülmesiyle sonuçlanan komünist bir ayaklanmadır.

Jeju halkı idam edilmeyi beklerken, Mayıs 1948.
Güney Kore Ordusu ayaklanma ardından adadaki birçok köyü imha etmiştir.

Adada yaşayan birçok sivil Japonya'ya kaçmıştır. 3 Nisan Ayaklanması, Jeju'nun Güney Kore'den bağımsızlığının sembolü olmuştur.

## Popüler Medya

Ayaklanma ile ilgili 2012 yılında *Jiseul* adında bir sinema filmi çekilmiştir.

## Ayrıca bakınız

* Bodo League Katliamı
* Kore Savaşı
* Goyang Geumjeong Mağarası Katliamı

## Kaynakça
# Kadife Devrim

Kadife Devrimi
Václav Havel (2010)
**Kadife Devrim** (Çekçe: sametová revoluce, Slovakça: nežná revolúcia), 17 Kasım-29 Aralık 1989'da Çekoslovakya'da meydana gelen kansız bir devrimdir. Sonucunda, komünist yönetim düşürülmüştür. Eski Çekoslovakya'da 1989'da yapılan Kadife Devrim'in öncülerinden olan muhalif oyun yazarı Václav Havel, Çekya'da 40 yıl sonra ilk kez 1990'da yapılan serbest seçimlerde cumhurbaşkanı oldu.

17 Kasım'da, Prag'da yüzlerce üniversite öğrencisinin "Uluslararası Öğrenciler Günü"nü kutlamak amacıyla bir araya gelmesiyle başlayan barışçıl bir öğrenci ayaklanması, çevik kuvvet polislerinin sert müdahalesiyle bastırıldı. Olaylar, Çek ve Slovak kentlerinde hızla yayılan ayaklanmalara sebep oldu ve katılımcıları 20 Kasım'da 200.000'den yarım milyona çıktı. Son olarak, 27 Kasım'da tüm Çekoslovakya vatandaşlarının katıldığı 2 saatlik bir protesto düzenlendi ve bu durum, komünist hükûmetin itibar kaybetmesi ve göstericilerin talepleri karşısında yenilgiyi kabul etmesiyle sonuçlandı. Hükûmetin geri adım atmak zorunda kalmasıyla biten ayaklanmalar, rejim değişikliği ile sonuçlandı.

O dönem Prag Baharı'nın komünist kahramanı Alexander Dubček, Sovyet müdahalesiyle ayrıldığı siyasete geri döndü ve federal Çekoslovakya'nın meclis başkanlığına seçildi.

## Kaynakça
# Laos İç Savaşı

| Laos İç Savaşı |
| --- |
| Vietnam Savaşı |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tarih | 9 Kasım 1953 - 2 Aralık 1975 |
| Bölge | Laos Krallığı |
| Sonuç |
Pathet Lao zaferi |

 |
| Taraflar |
|  Laos Krallığı  Güney Vietnam  Tayland  ABD **Destekleyenler:**  Filipinler  Tayvan |  Pathet Lao  Kuzey Vietnam **Destekleyenler:**  Sovyetler Birliği  Çin |
| Komutanlar ve liderler |
|  Souvanna Phouma  Phoumi Nosavan  Vang Pao  Boun Oum |  Souphanouvong  Kaysone Phomvihane  Phoumi Vongvichit  Vo Nguyen Giap |
| Güçler |
|
15,000 Laos Ordusuu |
3,000+ Kuzey Vietnam birliği Pathet Lao kaybı bilinmiyor |

Laos haritası
**Laos İç Savaşı**, 1953'ten 1975'e kadar devam eden komünist Pathet Lao partisi ile Laos Hükümeti arasında Laos'ta çıkan bir iç savaştır. Laos Krallığı, Vietnam Savaşı sırasında ateşkes ve anlaşma imzalamıştır.
Laos, savaşta anlaşma imzalamış ve 22 Ekim 1953 tarihinde Fransa ile Laos arasında bir anlaşma imzalanmıştır.

Laos İç Savaşı, 1975'te Pathet Lao partisinin zaferiyle sonuçlanmıştır.

## Arka plan

Cenevre Konferansı ile Laos'un tarafsız bir devlet olması istenmiştir. Vietnam Halk Ordusu, Laos'un kuzeydoğusuna büyük bir operasyon başlattı.

## Kronoloji

### 1945

II. Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle Laos'ta büyük bir kaos meydana gelmiştir.

### 1946

### 1947

## Kaynakça