Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Barışı Koruma Yasası

| Barış Koruma Kanunu |
| --- |
| Tokubetsu Kōtō Keisatsu ve diğer kolluk görevlileri basın yayınlarını ve çıkan kitapları kontrol ediyor, 1938 |
| Özgün ad | *治安維持法, chian iji hō* |
| Onaylanma | 12 Mayıs 1925 |
| Kaldırılma | 1945 |
| İsteyen | Yamagata Aritomo |
| Konu | Antikomünizm |
| Amaç | komünist, sosyalist ve anarşist örgütlerin, yayın organlarının kapatılması, yönetici ve aktivistlerin cezalandırılması |

**Barış Koruma Yasası** (Japonca: 治安維持法, *chian iji hō*), Japon İmparatorluğu'nda siyasi muhalefeti topluca bastırmak için 12 Mayıs 1925 tarihinde çıkartılan antikomünist yasalar dizisi.

## Hakkında

Bu yasa 1925 yılında sosyalist, komünist ve anarşist düşüncelere karşı bir çıkartılmış ve çıktıktan sonra tüm düşüncelere sahip olan kişilere tutuklama dalgası başlatılmıştır. yasası çıkmasından 3 yıl sonra, 1928'de 15 Mart Olayı olarak bilinen olay gerçekleşmiş, Japon Komünist Partisi üyesi ve onlarla bağlantılı emek hareketi üyeleri yaklaşık 1,600 kişi tutuklanmış ve hâlen yürürlükte Barış Koruma yasası gereğince komünist olduğundan şüphelenilen birçok kişi gözaltına alınmıştır. Tutuklananlar arasında marksist ekonomist Hacime Kavakami de bulunmaktaydı. Gerçekleşen bu komünist avında Tokkō adı verilen "düşünce polisi" birlikleri görev almıştır. Bu birliğe bağlı casuslar ünlü sosyalist gerçekçi yazar Takiji Kobayashi'nin 1933'teki ölümünden de sorumludur. Aynı yıl (1928) general Tanaka Giichi'nin liderliğindeki hükûmet, mevcut yasadaki ceza süresini 10 yıldan ölüm cezasına kadar genişletmiştir.

Ardından Şubat 1941'de bu yasa yeniden yazılmıştır. Yeni yasa da "Komünist şüphesi" ifadesi yerine "Komünizm sempatizanı" ifadesi çok daha sıkça kullanılmış ve Tokkō tarafından denetlemeye tabi tutulmuştur. Bununla birlikte, temyiz mahkemeleri, bu yeni düşünce suçları kapsamından çıkarılmış ve Adalet Bakanlığı'na düşünce suçu olaylarına avukat atama yetkisi veriştir. Dolayısıyla tüm komünistlerin avukatlığını rejim yanlısı kişilerin yapması sağlanmış ve derhal cezalandırılmaları hızlandırılmıştır. Tüm bu yeni hükümler 15 Mayıs 1941 yürürlüğe girmiştir.

## Ayrıca bakınız

* Anti-Sosyalist Yasa

## Kaynakça
# Taft Hartley Yasası

**Taft Harley Yasası** 23 Haziran 1947 yılında yürürlüğe giren bir yasa. Amacı çalışanların, işyerlerinde örgütlenmiş sendikalara üye olmadan ve o sendikalara aidat ödemeden sendikal kazanımlardan istifade edebilmelerine imkân sağlayan düzenlemelerde eyaletlere özerklik tanımaktı. Yasa 33.Amerika Birleşik Devletleri başkanı Harry S. Truman tarafından çıkarılmıştır.

## Kaynakça
# Imnul Eroilor Moţa-Marin

Ion Moţa ve Vasile Marin (Romanya Krallığı posta pulu)
Imnul Eroilor Moţa-Marin (anlam: "Kahramanlar Moţa ve Marin'in ilâhi"), Romanya'nın faşist örgütü Demir Muhafızlar'ın popüler şarkılarından biri.

İspanyol Lejyonu (Tercio)'nun 21. Bölüğüne bağlı olarak İspanya İç Savaşı'na katılan ve 13 Ocak 1937 tarihinde Madrid'in 15 kilometre güneyinde bulunan Majadahonda'da meydana gelen çatışmada ölen Demir Muhafızlardan Ion Moţa ve Vasile Marin'in onuruna şarkı sözü Radu Gyr tarafından yazıldı ve müziği Ion Mânzatu tarafından bestelendi.

## Dış bağlantılar

* Şarkı sözü
* Dinle
# İhtiyacımız Olan Felsefe

**İhtiyacımız Olan Felsefe** (Orijinal adı:**Philosophy: Who Needs It**), Amerikalı yazar Ayn Rand'ın 1970'li yıllarda üniversitelerde verdiği konferansların ve The Objectivist dergisinde yayımlanan makalelerinin bir derlemesidir.

Objektivizm felsefesinin kurucusu, tutkulu bir bireyci, özgürlükçü ve anti-komünist olan Rand'ın *"Amerikan halkını totaliterizm tehlikesine karşı bilinçlendirmek"* amacıyla hazırladığı bu konferans ve makaleler, genel olarak felsefe bilgisinin gerekliliği üzerinde dursa da, gerekli olan felsefenin "Ayn Rand'ın kendi felsefesi" olduğunu vurgulamaktan da geri durmazlar. Nitekim yazar o dönem hayli ünlenmiş olan Atlas Vazgeçti adlı eserine sık sık atıfta bulunur, özellikle Kant ve onun "eşitlikçi" felsefesine ağır eleştiriler getirir.

Kitap Plato Film Yayınları tarafından Türkçeye çevrilmiştir. (ISBN: 975-96772-9-6)
# Komünizm karşıtı rock

| Komünizm Karşıtı Rock |
| --- |
| Müzikal kökenleri | Punk rock, Oi!, heavy metal |
| Kültürel kökenleri | 1970'lerde Birleşik Krallık'ta başladı |
| Önemli çalgılar | Elektro gitar - Bas gitar - Bateri |
| Popülerlik | Beyaz ırk üstünlükçüleri, neonaziler ve neonazizm sempatizanları arasında epey popülerdir. |
|  |

**Komünizm karşıtı rock** (İngilizce: *Rock against communism*, **RAC**), 1970'li yıllarda Birleşik Krallık'ta ortaya çıkmış bir rock müzik türüdür. Komünistlere karşı propaganda yapmak amacıyla oluşturulmuştur. Anti-komünizmin yanı sıra milliyetçi, ırkçı, anti-semitist ve beyaz ırk üstünlükçüsü bir içeriğe sahiptir.

## Ayrıca bakınız

* Neo-Nazi müzik grupları listesi
# Sovyet karşıtlığı

Bolşevik karşıtı propaganda posteri, 1932
**Sovyet karşıtlığı**, **antisovyetizm** ve Sovyetler Birliği hükûmetinin verdiği ad ile **antisovetchina** (Rusça: антисоветчина), Sovyetler Birliği'ne ve Sovyetler Birliği hükûmetine karşı yöneltilen hoşnutsuzluk, güvensizlik ve karşıtlıktır. Sovyet karşıtlığı genellikle antikomünizm ile paraleldir.

Terimin kullanımının üç farklı çeşidi ayırt edilebilir.

* Uluslararası politikada Sovyet karşıtlığı, örnek olarak Batı'nın Soğuk Savaş sırasında Sovyetler Birliği'ne karşı muhalefeti
* Ekim Devrimi ve Rus İç Savaşı sırasında Bolşeviklerin Sovyet karşıtı muhalifleri
* İddiaya göre veya kesinleşen şekilde hükûmet karşıtı aktivitelerde bulunan Sovyetler Birliği vatandaşları

## Tarihi

Sovyet karşıtı 1956 Macaristan ayaklanması sırasında protestocuların imha ettiği bir T-34/85.
"Kahrolsun Bolşevizm!", Rusça Sovyet karşıtı Nazi propaganda posteri
Riga'da Kızıl Ordu'ya ait bir Zafer anıtının kaldırılması için düzenlenen gösteri.
1917'deki Ekim Devrimi'ni izleyen Rus İç Savaşı sırasında Sovyet karşıtı taraf Beyaz Ordu'ydu. İç savaş sırasında Bolşevikler tarafından kulaklar, ruhban sınıfı ve eski Rus İmparatorluğu polisleri gibi sosyal sınıfların bür bütün olarak Sovyet karşıtı olduğu varsayılıyordu. Pek çok insan için varsayılan suçlarının en büyük kanıtı, fiili eylemlerinden çok sosyal statüleriydi. Ukrayna Çeka'sının şefi Martin Latsis bir gazetede şunları söylemişti:

> Sanıkların Sovyetlere silah veya sözlerle karşı çıkıp çıkmadığını görmek için suçlayıcı delillerin dosyasına bakmayın. Bunun yerine hangi sınıfa ait olduğunu, geçmişini, eğitimini, mesleğini sorun. Sanıkların kaderini belirleyecek sorular bunlardır.
>
>

Daha sonraları Sovyetler Birliği'nde, Sovyet karşıtı olmak cezalandırılan bir suçtu. "Sovyet karşıtı", "karşı devrimci" ile aynı anlama gelen bir lakap olarak kullanılıyordu. "Antisovyetçilik" terimi nadiren kullanıldı ve "antisovyetist" terimi bir hakaret olarak kullanılıyordu. Sovyet karşıtı tahrik ve faaliyetler, RSFSC ceza kanununun 58. Maddesi ve daha sonra 70. Maddesi ile diğer Sovyet cumhuriyetlerindeki benzer kanunlar tarafından ele alınan siyasi suçlardı.

İki savaş arası dönemde, özellikle 1920'lerde, bazı Sovyet karşıtı direniş hareketleri Promethean projesinin bir parçası olarak Polonya istihbaratı tarafından fonlanmıştı ve geliştirilmişti. Şubat 1930'da, Kazak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Sozak köyünde Sovyet karşıtı bir isyan çıktı, ancak hızlıca bastırıldı.

22 Haziran 1941'de Nazilerin Sovyetler Birliği'ne saldırmasından sonra, çoğunlukla Nazi Almanyası tarafından kurulan ve yönetilen birçok Sovyet karşıtı direniş hareketi oluşturuldu ve Naziler tarafından Sovyet karşıtı nedenler ile Sovyet savaş esirlerine karşı insanlık suçları işlendi.

II. Dünya Savaşı'ndan sonra, Doğu Avrupa'da Naziler tarafından oluşturulan veya desteklenen Sovyet Karşıtı direniş hareketleri, Almanya'nın teslim olması ile savaşmayı bırakmayı reddetti ve Sovyet karşıtı isyanlar çıkardılar.

## Kaynakça
# Tear down this wall!

Tear down this wall! (Türkçesi: *Bu duvarı yıkın!*), Amerika Birleşik Devletleri başkanı Ronald Reagan tarafından 12 Haziran 1987 tarihinde Berlin Duvarı'nın yakınındaki Brandenburg Kapısı'nda Batı Berlinlilere hitaben bir halk konuşmasında söylenen, Berlin Duvarını yıkması için Sovyetler Birliği lideri Mihail Gorbaçov'a karşı bir meydan okuma içeren ünlü söz. Reagan, glasnost ("şeffaflık") ve perestroyka ("yeniden yapılanma") yoluyla Doğu Bloku'nda özgürlüğü artırmak isteyen Gorbaçov'un arzusunun bir nişanesi olarak bu konuşması ile Berlin Duvarı'nın yıkılmasını önermiştir.

Bazı tarihçiler Reagan'ın konuşmasının o dönem medyada çok gündem olmadığını söylese de, konuşmadan bir sonraki gün New York Times kendisinin fotoğrafını "Reagan Gorbaçev'i Berlin Duvarını yıkmaya çağırıyor" manşetiyle birlikte yayınlamıştır. Olayın Kremlin'deki etkisi 1989 yılında duvarın yıkılmasından sonra ortaya çıkmıştır. Hitap, Soğuk Savaş sonrası dönemde, bir Amerikan başkanının Berlin'de yaptığı en akılda kalıcı konuşmalar arasında yer almaktadır.

Reagan Brandenburg Kapısı önünde konuşurken
## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* Robinson, Peter *It's My Party: A Republican's Messy Love Affair with the GOP*. (2000), hardcover, Warner Books, ISBN 0-446-52665-7
* Ambassador John C. Kornblum: "Reagan's Brandenburg Concerto", The American Interest, May–June 2007
* Ratnesar, Romesh. "Tear Down This Wall: A City, a President, and the Speech that Ended the Cold War" (2009)

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Tear down this wall! ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Full text and audio MP3 of the speech 6 Ağustos 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Full video 8 Mayıs 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Ronald Reagan Signed and Inscribed Photograph at the Berlin Wall 14 Ocak 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Reagan speechwriter Peter Robinson reflecting on the speech
* Image of text at National Archives site 14 Ocak 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* "Tear Down This Wall" How Top Advisers Opposed Reagan's Challenge to Gorbachev—But Lost 23 Nisan 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. by Peter Robinson
* A film clip of president Ronald Reagan's speech at the Berlin wall (June 12, 1987) is available for free download at the Internet Archive [*more*]
# James Franck

| James Franck |
| --- |
| James Franck (1882-1964) |
| Doğum | 26 Ağustos 1882 Hamburg, Almanya |
| Ölüm | 21 Mayıs 1964 Göttingen, Almanya |
| Milliyet | Alman |
| Evlilikler | Hertha Sponer |
| Ödüller |  1925 Nobel Fizik Ödülü |
|  |
| Kariyeri |
| Dalı | Fizikçi |
| Doktora danışmanı | Emil Gabriel Warburg |
|  |
|  |

**James Franck** (d. 26 Ağustos 1882 - ö. 21 Mayıs 1964), Hamburg doğumlu, Alman fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü kazanmış bilim insanı.

## Eğitimi ve kariyeri

Frank lisans eğitimini 1906 yılında tamamladı ve yüksek lisans tezini 1911 yılında fizik üzerine Berlin Humboldt Üniversitesi'nde verdi. Daha sonra bu üniversitede 1918 yılında kadar çalışmalarda bulundu ve burada profesörlüğe yükseldi. II. Dünya Savaşı'ndan sonra **Demir Haç** ödülü ile ödüllendirildi ve Kaiser Wilhelm Enstitüsü'nde fizik bölüm başkanlığına getirildi. 1920 yılında deneysel fizikte ordinaryüs profesör oldu. Ayrıca Göttingen Üniversitesi'nde İkinci Deneysel Fizik Enstitüsü'nde başkan oldu. Üniversitede bulunduğu sırada, nicem fiziği üzerine Max Born ile birlikte çalışmalarda bulundu.

James Franck, Chicago 1952
1925 yılında Frank; Nobel Fizik Ödülü'ne, 1912-1914 yılları arasında yaptığı Franck-Hertz Deneyi ve Bohr modeli hakkında atomlarla ilgili yaptığı çalışmalardan dolayı layık görüldü.

1933'te Nazizm'in gelmesinden sonra, Almanya'yı terk etti, ABD'ye yerleşti ve bilimsel çalışmalarına burada devam etti. İlk önce Baltimore'de Johns Hopkins Üniversitesi'nde çalışmalarına başladı. Yaklaşık bir yıl sonra Chicago, Illinois'te çalışmalarına devam etti. Burası, Manhattan Projesi'nin başlatıldığı yer olarak bilinir ve bu projede, Kimya Bölümü Metaruluji Laboratuvarı bölümü başkanlığına getirildi. Ayrıca burada atom bombası ile ilgili olan **Politik ve Sosyal Problemler Komitesi'**nin başdanışmanlığını yürüttü. Bu komitenin diğer üyeleri: Donald J. Hughes, J. J. Nickson, Eugene Rabinowitch, Glenn T. Seaborg, J. C. Stearns ve Leo Szilard'ten oluşuyordu. Komite, 11 Haziran 1945'te atom bombasının **askeri sonuçları** üzerine yazdığı Franck Raporu ile ismi duyulur oldu.

Almanya, II. Dünya Savaşı'nda Danimarka'ya girince, Macar kimyager George de Hevesy; Max von Laue ve James Franck'e verilen nobel ödülünü Naziler tarafından çalınmasını önlemek amacı ile asitli çözelti içinde sakladı. Savaştan sonra altını asitli çözelti içerisinden çıkardı. Nobel cemiyeti, ödül madalyonlarını eritilen özgün altınları kullanarak tekrar hazırladı.

## Ödülleri

* 1925 Nobel Fizik Ödülü
	+ Franck Nobel Konferansı 17 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - 1926
* 1951 Max Planck Medaille Alman Fizik Ödülü
* 1953 Göttingen Onur Ödülü
* 1955 Rumford Madalyası Amerikan Bilim ve Sanat Akademisi
* 1964 Londra Kraliyet Kurumu'na atom ve elektron enerjileri üzerinde yaptığı çalışmalardan do layı yabancı üye olarak seçildi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Nobel resmi sayfası, biyografisi 17 Haziran 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* James Franck biyografisi, Nükleer Öneriler için Alsos Digital Kütüphanesi (İngilizce)
* James Franck Biography – Amerikan Felsefe Birliği (İngilizce)
# Ferenc Krausz

Ferenc Krausz
**Ferenc Krausz** (d. 17 Mayıs 1962) attosaniye bilimi alanında çalışan Macar fizikçidir. Almanya'da Max Planck Kuantum Optiği Enstitüsü'nde direktör ve Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi'nde deneysel fizik profesörüdür. Araştırma ekibi, ilk attosaniye ışık pulsunu üretmiş ve ölçmüş ve bunu atomlar içindeki elektronların hareketini yakalamak için kullanarak attophysics'in doğuşunu işaretlemiştir. 2023 yılında Pierre Agostini ve Anne L'Huillier ile birlikte Nobel Fizik Ödülü'ne layık görülmüştür.

## Akademik kariyer

1981'den 1985'e kadar Krausz, Macaristan'daki Eötvös Loránd Üniversitesi'nde teorik fizik ve Budapeşte Teknik Üniversitesi'nde elektrik mühendisliği okudu. 1987'den 1991'e kadar Avusturya'daki Viyana Teknik Üniversitesi'nde doktora derecesini tamamladı ve 1991'den 1993'e kadar da habilitasyonunu orada gerçekleştirdi. 1996-1998 yılları arasında doçent oldu, 1999'dan 2004'e kadar aynı enstitüde elektrik mühendisliği profesörü olarak görev yaptı.

2003 yılında Garching'deki Max Planck Kuantum Optiği Enstitüsü'nde direktör olarak atandı ve 2004 yılında Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi'nde deneysel fizik kürsüsüne geldi.

## Onurlar ve ödüller

* 2003: Max Planck Gesellschaft Otto Hahn Madalyası
* 2005: Deutsche Physikalische Gesellschaft Walter Schottky Ödülü
* 2006: Royal Society of Chemistry Bourke Ödülü
* 2006: Wittgenstein Ödülü
* 2007: European Physical Society Quantum Electronics and Optics Prize
* 2008: Arthur L. Schawlow Ödülü
* 2010: European Research Council Advanced Grant
* 2012: Kavli Prize in Nanoscience
* 2013: SPIE Gold Medal of the Society of Photo-Optical Instrumentation Engineers
* 2019: SPIE Gold Medal
* 2023: Nobel Fizik Ödülü (Pierre Agostini ve Anne L'Huillier ile birlikte)

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Portrait at the Deutsche Forschungsgesellschaft 3 Aralık 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Homepage of Ferenc Krausz 14 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Homepage of the group of Ferenc Krausz
* Munich-Center for Advanced Photonics
# Charlotte (Meksika imparatoru eşi)

| Carlota |
| --- |
|  |
| Meksika imparatorunun eşi |
| Hüküm süresi | 10 Nisan 1864-15 Mayıs 1867 |
| Taç giymesi | 10 Nisan 1864 |
|  |
| Doğum | 7 Haziran 1840(1840-06-07) Brüksel, Belçika |
| Ölüm | 19 Ocak 1927 (86 yaşında) Meise, Belçika |
| Defin | Brüksel, Belçika |
| Eş(ler)i | I. Maximilian |
|

| Tam adı |
| --- |
| Marie Charlotte Amélie Augustine Victoire Clémentine Léopoldine |

 |
| Hanedan | Saxe-Coburg ve Gotha Hanedanı |
| Babası | I. Léopold |
| Annesi | Louise |

**Marie Charlotte Amélie Augustine Victoire Clémentine Léopoldine** (7 Haziran 1840, Brüksel - 19 Ocak 1927, Meise) veya tahta çıkış adıyla **Carlota**, sonradan Meksika İmparatoru I. Maximilian'ın eşi olan Belçika prensesi. Belçika Kralı I. Léopold ile eşi Louise'in kızıydı ve Saxe-Coburg ve Gotha Hanedanı'na mensuptur.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

Wikimedia Commons'ta Charlotte (Meksika imparatoru eşi) ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* del Paso, Fernando (1987). *Noticias del Imperio*.
* Bibesco, Princesse Marthe (1962). *Charlotte et Maximilien*. Paris.
* Castelot, André (1985). *Maximiliano y Carlota. La Tragedia de la Ambición*.
* Corti, Conte Egon Caesar (1924). *Maximilian und Charlotte von Mexiko*. Nach dem bisher unveröffentlichten Geheimarchive des Kaisers Maximilian und sonstigen unbekannten Quellen. 2 vols. Zürih, Leipzig, Viyana.
* Corti, Conte Egon Caesar (1953). *Maximilian von Mexiko. Die Tragödie eines Kaisers*. Francfort del Meno.
* Desternes, Suzanne; Chandet, Henriette (1964). *Maximilien et Charlotte*. Paris.
* Gómez Tepexicuapan, Amparo (2001). Igler, Susanne; Spiller, Roland (Ed.). *Carlota en México*. Más nuevas del imperio. Francfort del Meno: Estudios interdisciplinarios acerca de Carlota de México. ss. 27-40.
* Miguel de Grecia (2000). *La Emperatriz del Adiós. El trágico destino del emperador Maximiliano y su mujer Carlota*. Barselona.
* Harding, Bertita (1934). *Phantom Crown: The story of Maximilian and Carlota of Mexico*. New York.
* Haslip, Joan (1972). *The Crown of Mexico: Maximilian and his Empress Carlota* (2.2yer= New York bas.).
* Hyde, Montgomery H. (1946). *Mexican Empire. The history of Maximilian and Carlota of Mexico*. Londra.
* Igler, Susanne (2006). *Carlota de México*. Grandes Protagonistas de la Historia Mexicana (2. bas.).
* Igler, Susanne (2007). *De la intrusa infame a la loca del castillo: Carlota de México en la literatura de su 'patria adoptiva'*. Frankfurt: Peter Lang.
* Kerckvoorde, Mia (1981). *Charlotte: La passion et la fatalité*. Paris.
* Maria y Campos, Armando (1944). *Carlota de Bélgica: La infortunada Emperatriz de México*.
* Praviel, Armand (1937). *La vida trágica de la emperatriz Carlota*. Buenos Aires.
* Ridley, Jasper (2001). *Maximilian & Juarez*. Londra: Phoenix Press.
* Vázquez-Lozano, Gustavo (2016). *Emperor Maximilian I of Mexico: The Life of the Only European Monarch in Mexico*. Cambridge: Charles River Editors.