# Osmanlı Hanedanı

| Osmanlı Hanedanı خاندان آل عثمان Hanedan-ı Âl-i Osman |
| --- |
| Hanedanlık ailesi |
|  |
| Ülke |  Osmanlı İmparatorluğu |
| Milliyet | Türk |
| Kuruluş | 1299) (1299) |
| Kurucu | Osman Gazi |
| Güncel durumu | Aktif değil |
| Devriliş | * 1 Kasım 1922 (Osmanlı İmparatorluğu)
* 3 Mart 1924 (Osmanlı Hilafeti)
 |
| Son hükümdar | * VI. Mehmed (Osmanlı Padişahı)
* Abdülmecid Efendi (Osmanlı Halifesi)
 |
| Ünvan(lar) | * Padişah
* Sultan
* Kayzer
* Paşa
* Bey
* Han
* Gazi
* *Şehzade*
* *Efendi*
* *Çelebi*
* Halife
* İki kutsal caminin hizmetkârı
* Emîrü'l-mü'minîn
 |
| Alt kolları | Osmanoğulları ailesi |

**Osmanlı Hanedanı** (Osmanlıca: **خاندان آل عثمان**, romanize: Hanedan-ı Âl-i Osman), Osmanlı İmparatorluğu'nu yaklaşık 623 yıl yöneten hanedandır. **Osmanlılar**, **Osmanoğulları**, **Âl-i Osman** ve **Hanedan-ı Âl-i Osman** olarak da bilinir. Hanedan, adını Osmanlı Beyliği'nin kurucusu olan Osman Bey'den alır.

Osmanlı hanedanın kuruluşu ve kökleri; Oğuz Türkmenlerinin 24 boyundan birisi olan Kayılara mensup olan, ayrıca imparatorluğun da kurucusu Osman Gazi'ye dayanmaktadır.

Osmanlı Hanedanı'nın 1299 yılında başlayan yönetimi, 1922 yılında Ankara Hükûmeti'nin saltanatı kaldırmasıyla son bulmuş ve "Osmanlı Hanedan Defteri"ne kaydedilen son hanedan üyesi Neslişah Osmanoğlu 2012 yılında ölmüştür.

Rukiye Sabiha Sultan'ın düğün günü, 29 Nisan 1920, soldan sağa: Fatma Ulviye Sultan, Hatice Hayriye Ayşe Dürrüşehvar Sultan, Emine Nazikeda Kadınefendi, Rukiye Sabiha Sultan, Mehmed Ertuğrul Efendi, Şehsuvar Hanımefendi
Osmanlı Hanedanı'ndan hükümdar olanlar yaygın olarak padişah olarak bilinir. Ancak kuruluş yıllarında hükümdarlık ünvanı bey ve gazi idi ve bunun yerine daha sonra han ünvanı kullanıldı. Sultan ünvanı da Osmanlı Hanedanı'nda yaygın kullanılan bir ünvandı; ama bu ünvan erkek hükümdarların yanı sıra kadınlar için de kullanılıyordu.

Osmanlı saltanatında ünvanlar babadan oğla geçer, padişah oğulları "şehzade", kızları "sultan"dır. Şehzadelerin çocukları yine şehzade, kızları yine sultandır. Sultanların çocukları Osmanlı hanedan üyesi sayılmazlar. Sultanların erkek çocukları "beyzade" olarak anılırlardı, akrabalığı olan kimselerdir; ama silsile itibarıyla hanedandan düşerler.

## Köken

Selçuklu Devleti dağıldıktan sonra, Oğuz Türkmen boylarının bir araya gelerek yaptığı toplantı ve Ertuğrul Gazi'nin kılıç kuşanmasını anlatan tablo
Osmanlı Hanedanı'nın kurucusu Osman Bey, Anadolu Selçuklu Devleti'nin uç beylerinden biriydi. Babası da; Anadolu Selçuklu Devleti'nin, Bizans sınırında bulunan Bilecik bölgesinde uç beyliği yapan, Kayı boyu önderi olan Ertuğrul Gazi'ydi. Osmanlı hanedanının kökenleri ise; Türk ve Altay mitolojilerine göre Türklerin atası olan Oğuz Han'ın, Göksel adlı ikinci eşinden doğan Gün Han'dan başlamak üzere sırasıyla; Kızıl Buğa, Kaya Alp, Süleyman Şah ve Ertuğrul Gazi'nin önderi olduğu Kayı boyuna dayanmaktadır. Başarıların ardından Anadolu Selçuklu Devleti tarafından Osman Gazi, bulunduğu bölgenin kendisine sancak ve tuğ verilerek eyalet beyi ilan edildi. Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılmasından sonra küçük bir uç beyliğinin çekirdeğini oluşturduğu bu eyalet, bağımsız kaldı ve zamanla Osmanlı Beyliği olarak adlandırıldı. Kendisi de bu devletin ve hanedanın ilk hükümdarı oldu. Osman Bey'den sonra devletin başına oğlu Orhan Bey geçti.

Kayı boyu damgaları
Genel görüşe göre Osmanlı ailesinin, Oğuzların Bozok kolunun Gün Han soyuna mensup olan Kayı boyundan geldiği kabul edilmektedir. Osmanlıların etnik kökenleri hakkında bilgi veren ilk dönem Osmanlı kronikleri, genel anlamda aynı görüşü paylaşmaktadırlar. İlk dönem kroniklerinde verilen bilgiler, Oğuz Kağan Destanı ile aynıdır. Destana göre Oğuz Kağan'ın Gün Han, Ay Han, Yıldız Han, Gök Han, Dağ Han, Deniz Han olmak üzere altı oğlundan ilk doğan üç tanesi (Gün Han, Ay Han, Yıldız Han) Oğuz boylarının sağ kolunu, diğer üçü ise sol kolunu oluşturuyorlardı. Oğuz Kağan'ın her bir oğlunun dört boyu mevcuttu. Oğuz boyları ise toplamda yirmi dört boydan meydana gelmekteydi. Oğuz Han'ın altı çocuğunun oluşturduğu bu boyların Gün, Ay ve Yıldız kollarına Bozoklar (ya da Bozoklu); Gök, Dağ ve Deniz kollarına ise Üçoklar (ya da Üçoklu) denmekteydi. Orduda ve *şölen* adı verilen ziyafetlerde Bozoklar Han'ın sağ tarafında, Üçoklar ise sol tarafında yer alırlardı. Bozoklar'da en başta Gün Han'a mensup olan boylar, Üçoklar'da ise Gök Han'a ait boylar gelirlerdi. En başta yer alan Gün Han'ın derecelerine göre sırasıyla Kayı, Bayat, Alkaevli ve Karaevli adlı dört boyu gelirdi.

*Kayı*, kelime anlamı olarak "muhkem, kuvvet ve kudret sahibi" demektir. Damgaları  ya da  şeklinde olup, bunlar "iki ok arası bir yaylı ok"u temsil etmektedir.

Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluşu hakkındaki bilgilerin büyük çoğunluğu, geç 15. yüzyıl ve erken 16. yüzyılda yazılmış Türkçe eserlere dayanmaktadır. Türk şair Ahmedî'nin *İskendernâme* isimli eseri, bu konuda yazılan ilk Osmanlı kaynağı olarak kabul edilmektedir. Yazıcızâde Ali'nin *Tevârih-i Âl-i Selçuk* isimli eserinde de Osmanlılar'ın Kayı boyundan geldiği kabul edilmektedir. Ahmedî'nin *İskendernâme* isimli eserinin *Âğâz-ı Dâsitân* bölümünde, Ertuğrul Gazi'nin Oğuzlardan Gök Han'ın soyundan geldiği yazmaktadır. Osmanlı tarihçisi Enverî ise, Osmanlıların Oğuz soyundan geldiğinden bahsederek Kayıların soyunu Nuh'a kadar götürdüğünü söylemiştir. 15. yüzyıl Osmanlı tarihçilerinden Şükrullâh ise *Behcetü't Tevârîh* isimli eserinde, Kayıları *Nuh, Yafes, Kayı Han, Kara Han, Oğuz Han, Gök Alp, Kızıl Buğa, Kaya Alp, Süleyman Şah, Ertuğrul, Osman, Orhan, Murad, Bayezid, Murad ve Mehmed* olarak sıralamıştır. II. Mehmed devrinde yaşayan Osmanlı tarihçisi Âşıkpaşazâde ise, Osmanlıların tarihini anlattığı *Tevârîh-i Âl-i Osman* isimli eserinde, Şükrullâh gibi Osmanlıları Nuh'a kadar götürmüştür. Ancak Şükrullâh'tan daha fazla isme yer vermiştir. Bunların dışında İbn-i Kemal, Naîmâ, Mahmûd el-Bayâtî, Oruç Bey, Neşrî, Kâtip Çelebi ve Mustafa Nuri Paşa gibi kronik yazarlarının kaynaklarında da bu silsileler hemen hemen benzerdir.

20. yüzyılın ilk yıllarından itibaren Herbert Adams Gibbons'un Osmanlıların gayrimüslim tebaadan geldiği iddiasıyla, Osmanlıların kuruluş ve etnik kökenleriyle ilgili yeni bir tartışma başladı. Gibbons'un iddiasına göre, Osmanlı İmparatorluğu'nun kurucusu olan Osman Gazi, daha sonra kayınpederi olacak olan Şeyh Edebali'nin evinde onun verdiği Kur'an'ı sabaha kadar ayakta okur ve bir rüya görür. Rüyasında melek ona; *bu ebedi sözleri büyük bir saygıyla okuduğundan dolayı, çocuklarının ve çocuklarının çocuklarının neslinin büyük bir onura sahip olacağını* söyler. Osman bu sayede Müslüman olur. Gibbons'a göre Osman, Moğol istilasından kaçarak Söğüt'e gelen küçük bir aşiretin beyidir. Yine yazara göre Osmanlılar, özellikle İslam dinini kabul eden Rumlar ile birlikte Türk ırkının dışında yeni bir ırk oluşturmuşlardır. Gibbons bu düşüncesiyle Osmanlıların Oğuz ve Kayı soyundan geldikleri görüşünü kabul etmemiştir.

Alman tarihçi Josef Markwart, Dîvânü Lugati't-Türk'te geçen *Kay*ları *Kayı* olarak kabul etmiştir ve bununla birlikte Osmanlıların Moğolların Kay kabilesinden geldiklerini ve Türkleşmiş bir Moğol olduklarını iddia etmiştir. Mehmet Fuad Köprülü ise Dîvânü Lugati't-Türk'te hem Kaylardan hem de Kayılardan (*Kayığ*) bahsedilmesi nedeniyle Markwart'ın bu tespitinin yanlış olduğunu belirtmiştir.

Tarihçi Paul Wittek ise, Osmanlıların şecerelerinin Oğuzların Kayı boyuna bağlı olmadığını savunmuştur. Wittek'e göre Kayı boyu ile ilgili şecereler, devletin kuruluşundan 150 yıl sonra yazılmaya başlanan Osmanlı kroniklerine dayanan efsaneleştirilmiş öykülerdir. Paul Wittek çalışmalarında Osmanlı kroniklerini sık kullanan tarihçilerden bir tanesi olsa da, Osmanlı'nın etnik geçmişi hakkında kroniklere güvenmemiştir. Osmanlı'nın toplama bir kabile olduğunu ve devleti Anadolu'nun uçlarında yaşayan gazilerin kurduğunu savunmuştur. Ayrıca II. Murad devrinden sonra Kayı ve Oğuz unsurlarının diğer beylikleri kontrol altına almak ve üstünlük kurmak amacıyla çokça vurgulandığı görüşünü belirtmiştir. Rudi Paul Lindner da Kayı boyu şecerelerinin II. Murad devrinde diğer beyliklere karşı üstünlük sağlamak için uydurulduğunu iddia etmiştir. Lindner, 15. yüzyıl kroniklerine dayanarak Osmanlıların soyunu Oğuzlara çıkarmanın inandırıcı olmayacağını söylemiştir. Lindner, Osman'ın devleti yanındaki göçebelerle birlikte kurduğunu iddia etmiştir.

Türk tarihçi Prof. Dr. Feridun Emecen, 15 ve 16. yüzyıla ait bazı tahrir defterlerinde Osmanlı İmparatorluğu'nda Kayıların mevcut olduğunu belirtmiştir. O yıllarda Kayı boyuna mensubiyetin çok cazip olmadığı için, Osmanlıların diğer Anadolu Türkmen beyliklerine karşı üstünlük kurmak amacıyla böyle bir iddiada bulunmayacaklarını söylemiştir. Mehmet Fuad Köprülü de Feridun Emecen ile hemen hemen aynı görüşleri paylaşmıştır. Köprülü, Osmanlıların meşruiyet kazanmak amacıyla sonradan bir silsile uydurmadığını söylemiştir. Köprülü, böyle uydurma bir iddiada saray tarihçilerinin de ortak bir anlatıyı yazacaklarını savunarak, günümüzdeki kroniklerde bu konuyla ilgili farklılıkların olduğunu ve bunun sonucunda Kayı boyu görüşünün uydurma olmadığını belirtmiştir.

İsmail Hakkı Uzunçarşılı da Kayıların varlığını kesin olarak kabul eden tarihçilerdendir. Uzunçarşılı'ya göre Osman Gazi'nin ele geçirdiği toprakları Oğuz geleneğine göre yakınlarına ve silah arkadaşlarına dirlik olarak pay etmesi, Kayı görüşünün gerçek olabileceğinin en önemli işaretlerinden birisidir.

Prof. Dr. Halil İnalcık ise II. Murad zamanında, Timur'un Cengiz Han'ın soyundan gelmesini üstünlük unsuru sayarak Osmanlılar'a karşı egemen olmak istediğini ve buna karşı ise Osmanlıların Kayı boyu ve Oğuz hikâyesini uydurduklarını söylemiştir. Bu tarihten sonra ise dünyaya gelen şehzadelere Oğuz ismi konulmaya başlanmış, çeşitli silah ve topların üzerine de Kayı damgası işlenmiştir. Mehmet Ali Kılıçbay'a göre, I. Murad zamanında Osmanlıların Anadolu beyliklerinin üzerine gitmeye başlamasıyla ortaya çıkan soylu-soysuz tartışmaları sonucunda, Osmanlılar Kayı boyunu ortaya atarak diğer beyliklere üstünlük sağlamak istemiştir.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | **Oğuz Kağan** |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | **Gün Han** |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | **Kayı** |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   | Saçıkaralılar |   |   | Kurtlu |   |   | Kızılkeçili |   |   | **Karakeçili** |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   | Atçekenler (Tanrıdağı Türkmenleri) |   | Sarıkeçili |   | Haculu |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | **Osmanlı Hanedanı** |
|   |

## Fatih Kanunnamesi

Fatih Sultan Mehmet'in saltanatının son yıllarında oluşturulan "Kanunname-i Âli Osman", daha önceki padişahların yazılı kurallarını bir araya getirmekle birlikte, devlet yönetimini aşırı merkeziyetçi bir yapıya dönüştürmüş ve padişahı mutlak hakim kılmıştır. Fatih Kanûnnâmesi olarak anılan bu düzenlemede, tahta çıkan şehzadenin, erkek kardeşlerini devletin zarar görmesini engellemek için öldürmesine yasallık kazandırmıştır.

## Hanedanın sonu

Osmanlı Hanedanı'ndan son padişah olan Vahideddin, I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkmış Osmanlı İmparatorluğu'nun da son hükümdarıydı. Anadolu topraklarının bölünmesini öngören Sevr Antlaşması'na karşı Anadolu'da gelişen Türk Kurtuluş Savaşı'nın başarıya ulaşmasının ardından son padişah Vahideddin, küçük oğlu Mehmed Ertuğrul ve hareminin mensuplarıyla birlikte Dolmabahçe Sarayı'ndan bir kayığa binerek Boğaziçi'nde demirlemiş olan HMS *Malaya* adlı İngiliz zırhlısı ile İstanbul'dan ayrıldı.

## Günümüz

Aralarında Ömer Faruk Efendi ve Sabiha Sultan'ın da olduğu hanedan üyeleri
Günümüzde Osmanlı Hanedanı ile soy bağı olanların bir kısmı Türkiye'de, bir kısmı ise yurt dışında değişik ülkelerde yaşamaktadırlar. Bu kişilerden şehzade ünvanını devam ettiren erkek çocukların en yaşlısı ve kıdemli üyesi ise "Hanedan reisi" adıyla adlandırılmaktadır. Osmanlı Hanedanlığı ise 1922 yılında Ankara Hükûmeti tarafından saltanatın kaldırılması ile son bulmuştur. Osmanlı Hanedanı 1922 tarihine kadar hâlen Başbakanlık Osmanlı Arşivleri'nde muhafaza edilen Osmanlı Hanedan Defteri'ne kaydediliyordu. Bu deftere kaydedilen son hanedan üyesi Neslişah Sultan 2 Nisan 2012 tarihinde ölmüştür. Bu nedenle günümüzdeki kayıtları aile içerisinde tutulan Osmanoğulları ailesindeki "Hanedan reisi" kullanımı ile "Osmanlı Hanedanı"ndaki kayıtları "Osmanlı Hanedan Defteri"ne kaydolan "Hanedan reisi" kullanımı birbirlerinden farklıdır.

## Osmanlı sultanları ve halifeleri

İlhanlı Hanı Hülagü, 1258'da halifeliğin merkezi konumundaki Bağdat'ı fethetmiş, Abbasi soyundan gelenleri de öldürerek bu makama son vermişti. Fakat fetih sırasında kaçan bazı Abbasi üyeleri, Memlüklüler'e sığınarak burada halifeliği tekrar ilan ettiler (13. yüzyıl). Bu halifeliğin dini törenlerde protokolde durmaktan başka bir siyasi otoritesi yoktu. Bu şekilde yaklaşık üç yüz yıl devam eden bu durum I. Selim'in Mısır'ı fethetmesiyle sona erdi. Hilâfetin koruyuculuğu Osmanoğullarına geçti. O dönemin halifesi III. Mütevekkil İstanbul'a getirilerek hayatını siyasi yetkisi olmadan burada geçirmiştir.

1 Kasım 1922 tarihinde saltanatın kaldırılmasından sonra da Ankara Hükûmeti halife olarak, TBMM'nin seçtiği Abdülmecid Efendi'den, sadece "Halife-i Müslimîn" (Müslümanların Halifesi) ünvanını kullanması ve gösterişli hareketlerde bulunmamasını istemişti. Abdülmecid Efendi, TBMM yönetimi tarafından halife seçildikten sonra kendisine verilen talimata aykırı olarak, Halife-i Müslimîn ünvanından başka sıfat ve ünvanlar kullanarak, Cumhuriyet hükûmetinin talimatı dışına çıktı. Bir taraftan Abdülmecid Efendi'nin söz konusu davranışları halifeliğin kaldırılması için bahane edilerek ve diğer taraftan da başka sebepler ileri sürülmek suretiyle, Hilâfet müessesesi 3 Mart 1924 tarihli *Halifeliğin kaldırılması ve Hanedan-ı Osmaniye'nin Türkiye Cumhuriyeti memâlik-î hariciyesine çıkarılmasına dair kanûn* ile sona erdirildi.

Aynı oturumda daha önce Şer'iye ve Evkaf ve Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekaleti'nin İlgasına Dair Kanun ile Tevhid-i Tedrisat Kanunu da kabul edilmiş ve Diyanet İşleri Reisliği'nin kurulması kararlaştırılmıştır.

## Soyağacı

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |  **Süleyman Şâh** / **Gündüz Âlp** (?–1227) |   |   |   | **Hayme Hatun** |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |  **Ertuğrul Gaziأرطغرل غازی** (1227–1281) |   |   |   | **Halime Hatun** |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   1. *(Gazi-Bey)* **I. Osmanعثمان غازى** 1281-1326 |   |   |   | **Malhun Hatun**  |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   2. *(Gazi-Bey)* **Orhan Gaziاورخان غازی** 1326-1359 |   |   |   | **Nilüfer Hatun** |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   3. *(Hüdâvendigâr)* **I. Murad Hanمراد اول خداوندگار** 1359-1389 |   |   |   | **Gül-Çiçek Hatun** |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   4. *(Yıldırım-Gazi)* **I. Bayezidییلدیرم بايزيد الأول** 1389-1403 |   |   |   | **Devlet Hatun** |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |
 5. *(Çelebi-Kirişçi)* **I. Mehmedچلبی محمد** 1421-1423 |   |   |   | **Emine Valide Hatun** |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |
 6. *(Koca Sultân)* **II. Muradمراد ثانى** 1421-1451 |   |   |   | **Hadice Âlime Hümâ Valide Hatun** |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |
 7. *(Fatih Sultân)* **II. Mehmedمحمد الثانى الفاتح** 1432-1481 |   |   |   | **Emîne Gül-Bahar Valide Hatun(Öz Anne)* & **Sitt-î Mükrîme Hatun(Üvey Anne)* |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   8. *(Sultân Bayezîd-i Velî Han)* **II. Bayezidبايزيد ثانى** 1481-1512 |   |   |   | **Gül-Bahar Hatun(Üvey Anne)* & **Ayşe Hatun(Öz Anne)* |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   9. *(Yavuz Sultân Selim Han)* **I. Selim Gaziسليم الأول** 1512-1520

---

  **İlk Osmanlı Halifesi** (1517-1520) |   |   |   | **Hafîze *(Hafsa)* Vâlide Sultân**  |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |    10. *(Kanûnî Sultân Süleyman Han)* **Muhteşem Süleymanالقانونى‎ سليمان** 1520-1566 |   |   |   | **Hürrem Haseki Sultânخرم سلطان**  |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |    11. *(Sarı Selim)* **II. Selim Hanسليم ثانى** 1566-1574 |   |   |   | **Afîfe Nûr-Banû Vâlide Sultân** |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |    12. *(Sefih Sultân)* **III. Muradمراد ثالث** 1574-1595 |   |   |   | **Sâfiye Vâlide Sultân** |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   | **Handan Vâlide Sultân(Öz Anne)* |   |   |   |
  13. *(Adlî)* **III. Mehmedمحمد ثالث** 1595-1603 |   |   |   | **Hâlime / Fûl-Dâne Vâlide Sultân(I.Mustafa’nın Öz / Mânevî Annesi)* |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   | **Mâhirûze Hadice Vâlide Sultân ‎ماہ فروز خاتون** |   |   |   |    14. *(Bahtî)* **I. Ahmedاحمد اول** 1603-1617 |   |   |   | **Mâh-Peyker Kösem Vâlide Sultân**  كوسم سلطان |   |   |   |   |   |    15. *(Deli)* **I. Mustafaمصطفى اول** 1617-1618 1622-1623 |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |    16. *(Genç - Şehid)* **II. Osmanعثمان ثانى** 1618-1622 |   |   |   |    17. *(Bağdad Fatihi, Sahib-î-Kıran)* **IV. Muradمراد رابع** 1623-1640 |   |   |   | **Turhan Hatice Vâlide Sultân**  تورخان سلطان‎ |   |    18.  *(Girit Fâtihi, Şehid Han)* **İbrahim Gaziابراهيم اول** 1640-1648 |   | **Sâliha Dil-Âşûb Vâlide Sultân صالحہ دل اشوب سلطان‎** |   |   | **Hatice Mû’azzez İkinci Haseki Sultân** معزز سلطان‎ |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | **Meh-Pâre Ummetullah *(Emetullah)* Râbi’a Gül-Nûş Vâlide Sultân**  رابعه کلنوش سلطان‎ |   |    19. *(Avcı-Gazi)* **IV. Mehmed Hanمحمد رابع** 1648-1687 **Vak’a-i Vakvakiye:** 26 Şubat 1656 |   |    20. *(Gazi-Han)* **II. Süleymanسليمان ثانى** 1687-1691  |   |    21. *(Gazi-Han)*  **II. Ahmedاحمد ثانى** 1691-1695 |
|   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
| **Sâliha Sebkat-î Vâlide Sultân صالحہ سلطان‎** |   |    22. *(Gazi-Han)*  **II. Mustafaمصطفى ثانى** 1695-1703 **Edirne Vak’ası:** 15 Temmuz 1703 - 22 Ağustos 1703 |   | **Şâh-Süvar Vâlide Sultân شھسوار سلطان‎** |   |   | **Emine Mihr-î-Şâh İkinci Kadın Efendi امینه مھرشاہ قادین** |   |   |   |   |   |    23. *(Lâle Devri Padişâhı, Gazi)* **III. Ahmed Hanاحمد ثالث** 1703-1730 **Patrona Halil İsyanı:** 28 Eylül 1730 |   |   |   |   |   | **Râbi’a Şerm-î Kadın Efendi رابعہ شرمی قادین** |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |    24. *(Kambur-Gazi)* **I. Mahmudمحمود اول** 1730-1754 |   |    25. *(Sofu Sultân)* **III. Osmanعثمان ثالث** 1754-1757 |   |   |   |   | **Mihr-î-Şâh Vâlide Sultân مھرشاہ سلطان‎** |   |    26. *(Yenilikçi Sultân)* **III. Mustafaمصطفى<ثالث**  1757-1774 |   | **Ayşe Sine-Pervar *(Seniyeperver)* Vâlide Sultân** عایشه سینه پرور سلطان *(Öz Anne)* ‎ & Baş İkbâl* Nüzhet-Zâde Nükhet-Sedâ Hânım Efendi(Üvey Anne)* |   |    27. *(Islâhatçı Sultân)* *(Gazi-Han)* **I. Abdülhamidعبد الحميد اول**  1774-1789 |   | **Nakş-î-Dil**  Vâlide Sultân نقش دل سلطان‎ |
|   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |    28. *(Bestekâr Sultân, Nizâmî, Şehid)* **III. Selimسليم ثالث**  1789-1807 **Kabakçı Mustafa İsyanı:** 25 Mayıs 1807 |   |   |   |    29. *(Bî-gâne Sultân)* **IV. Mustafaمصطفى رابع**  1807-1808 |   |   |   |   | **Bezm-î Âlem Vâlide Sultân** |   |   |   |    30. *(İnkılâpçı Sultân)* **II. Mahmudمحمود ثانى**  1808-1839 **Vak’a-i Hayriye:** 16 Haziran 1826 |   |   |   | **Pertav-Nihâl *(Pertevniyâl)* Vâlide Sultân** |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
| **Şevk-Efzâ Vâlide Sultân**  |   |   | **Tîr-î-Müjgan Üçüncü Kadın Efendi(Öz Anne)* & **Rahîme Pîristû Vâlide Sultân(Mânevî Anne)* |   |    31. *(Tanzimâtçı Sultân)* **Abdülmecidعبد المجيد اول**  1839-1861 |   | **Gül-Cemâl Dördüncü Kadın Efendi** |   |   | **Gül-İstü *(Gülistan Münire)* Dördüncü Kadın Efendi**
 |   |   |   |   |   |    32. *(Bedbaht - Şehid)* **Abdülaziz Hanعبد العزيز** 1861-1876 |   | **Hayrân-î-Dil Kadın Efendi** |  |
|   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |    33. *(Deli)*  **V. Muradمراد خامس**  1876 |   |    34. *(Gazi)* **II. Abdülhamidعبد الحميد ثانی**  31 Ağustos 1876 - 27 Nisan 1909 **I. Meşrûtiyyet:** 23 Kasım 1876 - 13 Şubat 1878 **II. Meşrûtiyyet:** 3 Temmuz 1908 **31 Mart Vak’ası:** 13 Nisan 1909 |   |    35. *(Sultân Reşâd)* **V. Mehmedمحمد خامس** 1909-1918 **Çanakkale Savaşı:** 18 Mart 1915 |   |    36. *(Vahîdü'd-Dîn)* **VI. Mehmedمحمد سادس**  4 Temmuz 1918 - 18 Kasım 1922 **Mondros Mütarekesi:** 30 Ekim 1918 **İstanbul'un işgali:** 13 Kasım 1918 **Sevr Antlaşması:** 10 Ağustos 1920 **Saltanat’ın Lağvı:** 1 Kasım 1922 |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   *(Son Halife)* **Abdülmecid Efendiعبد المجيد الثانى** 18 Kasım 1922 - **Hilâfet’in Lağvı:** 3 Mart 1924 |   |   |   |
|

## Ayrıca bakınız

* Osmanlı İmparatorluğu kronolojisi

## Notlar

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* Aşiroğlu, Orhan Gâzi (1992). *Son halife, Abdülmecid*. İstanbul: Burak Yayınevi. ISBN 9789757645177. OCLC 32085609.
* Duran, Tülay (1999). *Padişah Portreleri (Portraits of the Ottoman Empire's Sultans)*. Sirkeci: TTT Vakfı Yayınları. ISBN 9789756926079. OCLC 248496159.
* Findley, Carter V. (2005). *The Turks in World History*. New York: Oxford University Press US. ISBN 9780195177268. OCLC 54529318. Erişim tarihi: 29 Nisan 2009.
* Glazer, Steven A. (1996). "bölüm 1: Historical Setting". Metz, Helen Chapin (Ed.). *A Country Study: Turkey* (5 bas.). Washington, D.C.: Federal Research Division of the Library of Congress. ISBN 9780844408644. OCLC 33898522. 25 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2009.
* Kafadar, Cemal (1996). *Between Two Worlds: The Construction of the Ottoman State*. Berkeley, CA: University of California Press. ISBN 9780520206007. OCLC 55849447. Erişim tarihi: 18 Nisan 2009.
* Karateke, Hakan T. (2005). "Who is the Next Ottoman Sultan? Attempts to Change the Rule of Succession during the Nineteenth Century". Weismann, Itzchak; Zachs, Fruma (Ed.). *Ottoman Reform and Muslim Regeneration: Studies in Honour of Butrus Abu-Manneb*. Londra: I. B. Tauris. ISBN 9781850437574. OCLC 60416792. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2009.
* d'Osman Han, Nadine Sultana (2001). *The Legacy of Sultan Abdulhamid II: Memoirs and Biography of Sultan Selim bin Hamid Han*. Santa Fe, NM: Sultana Pub. OCLC 70659193. 19 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2009.
* Peirce, Leslie P. (1993). *The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire*. New York: Oxford University Press US. ISBN 9780195086775. OCLC 243767445. Erişim tarihi: 19 Nisan 2009.
* Quataert, Donald (2005). *The Ottoman Empire, 1700–1922* (2. bas.). Cambridge University Press. ISBN 9780521839105. OCLC 59280221. Erişim tarihi: 18 Nisan 2009.
* Stavrides, Theoharis (2001). *The Sultan of Vezirs: The Life and Times of the Ottoman Grand Vezir Mahmud Pasha Angelović (1453–1474)*. Leiden: Brill. ISBN 9789004121065. OCLC 46640850. Erişim tarihi: 18 Nisan 2009.
* Sugar, Peter F. (1993). *Southeastern Europe under Ottoman Rule, 1354–1804* (3. bas.). Seattle: University of Washington Press. ISBN 9780295960333. OCLC 34219399. Erişim tarihi: 18 Nisan 2009.
* Toprak, Binnaz (1981). *Islam and Political Development in Turkey*. Leiden: Brill. ISBN 9789004064713. OCLC 8258992. Erişim tarihi: 19 Nisan 2009.
* Uğur, Ali (2007). *Mavi Emperyalizm*. İstanbul: Çatı Kitapları. OCLC 221203375. 25 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2009.
* Toynbee, Arnold J. (1974). "The Ottoman Empire's Place in World History". Karpat, Kemal H. (Ed.). *The Ottoman State and Its Place in World History*. **11**. Leiden: Brill. ISBN 9789004039452. OCLC 1318483. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2009.
* Montgomery-Massingberd, Hugh (1980). "The Imperial Family of Turkey". *Burke's Royal Families of the World*. Volume II: Africa & the Middle East. Londra: Burke's Peerage. ISBN 9780850110296. OCLC 18496936. 26 Eylül 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2010.

## Dış bağlantılar

* *Osmanlı Araştırmaları Vakfı*. Osmanlı Araştırma Vakfı. 25 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2010.
* *Ottoman History* (Osmanlı Tarihi). Osmanlı Tarihi Web sitesi. 25 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2010.
* *Ottoman Sultans "Padişah Portreleri / Portraits of Ottoman Sultans"*. The Association of Historical Research and Istanbul Research Centre with the assistance of the Ministry of Culture and Tourism of the Republic of Turkey. 25 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2010.
* Bahadıroğlu, Yavuz (2009). *Resimli Osmanlı Tarihi* (Ottoman History with Illustrations). **1**. İstanbul: Nesil Yayınları. ISBN 9789752692992. 25 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2010.
* TURKEY: "The Genealogy of the Imperial House of Osman", Publisher: *The Royal Ark.*
* Ottomanfamily.com19 Kasım 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.