Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Liv Ullmann

| Liv Ullmann |
| --- |
| Ulmann, 2024 |
| Doğum | 16 Aralık 1938 Tokyo, Japonya |
| Milliyet | Norveç |
| Uğraş | Oyuncu, Yönetmen |
| Etkin yıllar | 1957-günümüz |
| Evlilik | Gappe Stang (1960–1965) Donald Richard Saunders (1985–1995) |
| Çocuk(lar) | Linn Ullmann (d. 1966) |
| Ödüller | New York Film Eleştirmenleri En İyi Kadın Oyuncu 1974 *Bir Evlilikten Sahneler (Scener ur ett äktenskap)* |
|  |

**Liv Johanne Ullmann** (d. 16 Aralık 1938, Tokyo), Norveçli sinema oyuncusu, yönetmen ve yazar.

Türkiye'de *Göçmenler* adıyla gösterilen **Utvandrarna** filmiyle Altın Küre kazanmıştır. İki Oscar, dört Altın Küre ve iki Bafta adaylığı ve pek çok ödülü bulunan Ullmann, özellikle İsveçli efsanevi yönetmen Ingmar Bergman ile birlikte çektiği filmlerle ünlenmiştir.

Afa yayınlarından çıkan "Değişim" adlı otobiyografik kitabı bulunmaktadır.

## Filmlerinden bazıları

### Oyuncu Olarak

| Yıl | Film | Rol | Notlar
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1966 | *Persona* | Elisabeth Vogler |  |
| 1968 | *Utanç* | Eva Rosenberg |  |
| 1968 | *Kurtların Saati* | Alma Borg |  |
| 1969 | *The Passion of Anna* | Anna Fromm |  |
| 1971 | *Göçmenler* | Kristina |  |
| 1972 | *Çığlıklar ve Fısıltılar* | Maria (ve Maria'nın annesi) |  |
| *Pope Joan* | Pope Joan |  |
| 1973 | *Scenes from a Marriage* | Marianne |  |
| *40 Carats* | Ann Stanley |  |
| *Lost Horizon* | Katherine |  |
| 1974 | *Zandy's Bride* | Hannah Lund |  |
| *The Abdication* | Kraliçe Kristina |  |
| 1976 | *Yüz Yüze* | Dr. Jenny Isaksson |  |
| 1977 | *Yılan Yumurtası* | Manuela Rosenberg |  |
| *A Bridge Too Far* | Kate Ter Horst |  |
| 1978 | *Güz Sonatı* | Eva |  |
| 1984 | *The Bay Boy* | Mrs. Campbell |  |
| 1987 | *Gaby: A True Story* | Sari |  |
| *Farewell Moscow* |  |  |
| 1988 | *La amiga* | María |  |
| 1989 | *The Rose Garden* | Gabriele |  |
| 1991 | *Mindwalk* | Sonia Hoffman |  |
| *Sadako and the Thousand Paper Cranes* | Anlatıcı | (ses)
 |
| 1992 | *The Long Shadow* | Katherine |  |
| 1994 | *Drømspel* | Biletçi |  |
| *Zorn* | Emma Zorn | (TV)
 |
| 2003 | *Saraband* | Marianne | (TV)
 |
| 2006 | *The Danish Poet* | Anlatıcı | (ses)
 |

### Yönetmen Olarak

* *Sofie* (1992)
* Kristin Lavransdatter (Sigrid Undset'in romanından uyarlama) (1995)
* *Private Confessions* (1996)
* *Faithless* (2000)
# Samuel L. Jackson

| Samuel L. Jackson |
| --- |
| Samuel L. Jackson in Hollywood California - June 2019 |
| Doğum | Samuel Leroy Jackson 21 Aralık 1948 Washington, DC, ABD |
| Evlilik | Latanya Richardson (e. 1980) |
| Çocuk(lar) | 1 |
| Ödüller | **En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu** 1994 *Pulp Fiction* |
| Resmî site |  |
|  |

**Samuel Leroy Jackson** (d. 21 Aralık 1948, Washington, DC), Amerikan sinema oyuncusudur.

## Hayatı

Jackson, yoksul bir ailede tek çocuk olarak doğdu. Babası Roy Henry Jackson, o doğduktan sonra evi terk etti. Kısa bir süre sonrada alkolden öldü. Annesi fabrika işçiliği yaparak Jackson'ı büyüttü.

Üniversite'de deniz biyolojisi okurken extra puan almak için tiyatro yapmaya başladı. Burada yönelimini değiştirdi ve kendisini tamamen tiyatroya adadı. Martin Luther King Jr. suikastından sonra Luther'in cenazesini düzenleyenler arasında yer aldı. Bu faaliyetleri nedeniyle okuldan uzaklaştırıldı bir süre FBI tarafından takip edildi. FBI'nın önermesiyle siyah hakları hareketin ayrıldı ve okula geri döndü. İlk kez Spike Lee'nin verdiği ufak rollerle görünmeye başladı. Uzun yıllar tiyatro sahnelerinde oyunlar oynayan Jackson ününe kırklı yaşlarından sonra kavuştu. Die Hard serisinin üçüncüsünde Bruce Willis'le ve The Long Kiss Godnight'ta Geena Davis'le beraber rol alarak tanındı. Ona sinemada ilk önemli şansı, yönetmen Spike Lee tanımıştır. Do the Right Thing ve Jungle Fever gibi birkaç filminde yardımcı rollerde çok iyi performanslar ortaya koyan Jackson, daha sonra Tarantino'nun kült filmi Pulp Fiction'ında İncil'den ezbere bölümler okuyan *gangster Jules* karakteriyle Hollywood'un unutulmazları arasına girmiştir. Amerikan film endüstrisindeki, siyahi oyunculara rol vermeme ya da ayak işleri vb. rolleri vermek gibi önyargıları yıkan ilk siyahi oyunculardandır.

Jackson aile köklerini araştırdı ve Gabon soylu olduğunu öğrendi. Hatta 2019 yılında Gabon vatandaşlığı aldı. 2008 yılındaki başkanlık seçimlerinde Barack Obama'a, 2024 seçimlerinde ise Kamala Harris'e oy verdiğini açıkladı.

## Filmografi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Samuel L. Jackson ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* IMDb'de Samuel L. Jackson
* Resmî site
# Diane Warren

| Diane Warren |
| --- |
| Warren, 2022 |
| Genel bilgiler |
| Doğum | Diane Eve Warren 07 Eylül 1956 Van Nuys, Los Angeles, ABD |
| Tarzlar | Pop, country, rock, R&B, soul |
| Meslekler | Şarkı sözü yazarı |
| Etkin yıllar | 1983-günümüz |
| İlişkili hareketler | Sandy e Junior, Jennifer Lopez, Toni Braxton, Aerosmith, Céline Dion, Mariah Carey, Whitney Houston, Nina Girado, Beyoncé, Faith Hill, Michael Bolton, Westlife, LeAnn Rimes, All-4-One, Trisha Yearwood, Bon Jovi |
|  |

**Diane Eve Warren** (d. 7 Eylül 1956), Amerikalı şarkı söz yazarı. Şarkıları altı Akademi Ödülü adaylığı, birini kazandığı beş Altın Küre adaylığı ve birini kazandığı on iki Grammy Ödülü adaylığı elde etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Diane Warren ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* BBC ile röportajı16 Haziran 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Mel Brooks

| Mel Brooks |
| --- |
| Mel Brooks, 23 Nisan 2010'da Hollywood Şöhretler Yolu'nda kendi "yıldız"ının açılışında |
| Doğum | Melvin Kaminsky 28 Haziran 1926 Brooklyn, New York, ABD |
| Uğraş | Oyuncu, komedyen |
| Etkin yıllar | 1949'dan bugüne |
| Evlilik | Florence Baum (1951-1961) Anne Bancroft (1964-2005) (ölümüne kadar) |
| Çocuk(lar) | Max Brooks |
| Etkilendikleri | Robin Williams, Jim Carrey |
| Etkiledikleri | George M. Cohan Jack Benny Bob Hope Harry Ritz |
| Ödüller | **Saturn Ödülü, En İyi Yönetmen** 1975 *Young Frankenstein* **Olivier Ödülü, En İyi Müzikal** 2005 *The Producers* |
|  |

**Mel Brooks** (gerçek adı: **Melvin Kaminsky**) (d. 28 Haziran 1926, Brooklyn, New York), Amerikalı sinema oyuncusu, yazar, yönetmen ve prodüktör.

Absürt komedi tarzının yaratıcısıdır. Filmlerinde genellikle Yahudilik ve kavramlarıyla, meşhur filmlerin önemli sahneleriyle alay eder. Genellikle Gene Wilder, Dom DeLuise ve Marty Feldman filmlerinde rol alır. Mel Brooks, aynı zamanda bir müzisyendir.

## Filmleri

Mel Brooks'un başlıca filmleri şunlardır:

* The Producers (Yapımcılar) (1968) (En iyi senaryo Oscar Ödülü)
* The Twelve Chairs (1970) (Aynı zamanda oyuncu)
* Blazing Saddles (1974) (Aynı zamanda oyuncu)
* Young Frankenstein (Genç Frankenstein) (1974)
* Silent Movie (Deli Dolu) (1976) (Aynı zamanda oyuncu)
* High Anxiety (Yükseklik Korkusu) (1977) (Aynı zamanda oyuncu ve yapımcı)
* History of the World, Part I (1981) (Aynı zamanda oyuncu ve yapımcı)
* To Be or Not to Be (Olmak ya da Olmamak) (1983)
* Spaceballs (1987) (Aynı zamanda oyuncu ve yapımcı)
* Life Stinks (1991) (Aynı zamanda oyuncu ve yapımcı)
* Robin Hood: Men in Tights (Salaklar Prensi Robin Hood) (1993) (Aynı zamanda oyuncu ve yapımcı)
* Dracula: Dead and Loving It (1995) (Aynı zamanda oyuncu ve yapımcı)

## Dış bağlantılar

* IMDb'de "Mel Brooks" 25 Ocak 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Tom Cruise

| Tom Cruise |
| --- |
| Cruise, 2025 Cannes Film Festivali'nde |
| Doğum | Thomas Cruise Mapother 3 Temmuz 1962 Syracuse, New York, Birleşik Devletler |
| Eğitim | Henry Munro Middle School, Glen Ridge High School and St. Xavier High School |
| Uğraş | Aktör, yapımcı |
| Etkin yıllar | 1981 - günümüz |
| Boy | 170 cm (5 ft 7 in) |
| Evlilik | Mimi Rogers (1987 - 1990) Nicole Kidman (1990 - 2001) Katie Holmes (2006 - 2012) |
| Çocuk(lar) | * Isabella Cruise (Evlatlık) (1992)
* Connor Cruise (Evlatlık) (1995)
* Suri Cruise (2006)
 |
| İmza |
|  |

**Thomas Cruise Mapother IV** (d. 3 Temmuz 1962, Syracuse, New York), Amerikalı oyuncu ve yapımcı, sinemaya katkılarından dolayı Oscar ödülü sahibi. Üç kere Akademi Ödülüne aday gösterilmiş, Altın Küre ödüllü oyuncudur. Forbes dergisi tarafından 1 yılda 67 milyon dolar kazancıyla 2006'da dünyanın en güçlü ünlüsü seçilmiştir. Üç kez Akademi ödülüne aday gösterilmesine rağmen bu ödüllerden hiçbirini alamamıştır. Üç kez Altın Küre kazanmıştır. Annesi Mary öğretmen, babası Thomas ise elektrik mühendisi idi. 2007 yılına kadar "dünyada en fazla para kazanan ve yapımcısına kazandıran" oyuncusu olmuştur. 2016 yılında dünyada yapımcısına en fazla kazandıran oyuncular listesinde 6. sırada yer almıştır.

1987-1990 yılları arasında Mimi Rogers, 1990-2001 yılları arasında Nicole Kidman ile evli kalmıştır. 18 Kasım 2006 Roma'da evlendiği Katie Holmes ile 2012'nin Ağustos ayında boşanmıştır. Scientology tarikatına mensuptur. Suri adında bir kızı vardır.

Kasım 2025'te Tom Cruise, sinemaya yaptığı katkılardan dolayı onursal Oscar ödülünü aldı.

## Filmleri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* IMDb'de Tom Cruise
* Resmi sitesi 7 Şubat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* X'te Tom Cruise
* Instagram'da Tom Cruise
* Facebook'ta Tom Cruise
* Beyazperde'de Tom Cruise
* Sinemalar.com'da Tom Cruise
* People.com'da Tom Cruise (İngilizce)

Vikisöz'de Tom Cruise ile ilgili sözleri bulabilirsiniz.
# Letonya Millî Kütüphanesi

Letonya Millî Kütüphanesi
(Latvijas Nacionālā bibliotēka)| Kütüphanenin Riga'daki merkez binası |
|  |
| Ülke | Letonya |
| Tür | Ulusal kütüphane |
| Kuruluş | 29 Ağustos 1919 |
| Konum | Riga |
| Koleksiyon |
| Boyut | 4,2 milyon kitap |
| Diğer bilgiler |
| Müdür | Dagnija Baltiņa |
| Kadro | 372 |
| Website | lnb.lv |

**Letonya Millî Kütüphanesi** (Letonca: Latvijas Nacionālā bibliotēka), Riga merkezli bir ulusal kütüphanedir. 1918'de bağımsızlığını kazanan Letonya Cumhuriyeti'nin ilk resmî kurumlarından biri olarak 1919'da kurulmuştur. Kütüphanenin bugünkü binasının mimarı Gunnar Birkerts'tir.
# Şarkı

İçlerinden biri lavta çalan bir üçlü şarkı söylerken. *Das Konzert* (Konser) (1490, Lorenzo Costa)
**Şarkı**, insan sesinin müzik aletleri yardımıyla oluşturduğu bestedir. Genellikle şiirsel ve uyaklı bir yapıya sahip olan şarkı sözleri, dini metin ya da nesir olarak da yazılabilmektedir.

Genellikle tek bir şarkıcı tarafından seslendirilen şarkılar düet biçiminde, bir trio ya da müzik grubu tarafından da söylenebilmektedir.

Tarihteki ilk **şarkı** bundan 3.000 yıl önce Hurri İlahisi olarak biliniyor.
# Müzik tarzı

**Müzik tarzı**, müziklerin taşıdığı geleneklere göre kategorilendirilmesi sonucu ortaya çıkar.

## Kategorilendirme kriterleri

### Dönem

Müzik bazen ait olduğu döneme göre kategorilendirilebilir. Örneğin 1950'lerin rock müziği veya 17. yüzyıl müziği.

### Bölgesel ve ulusal müzik

Müziği coğrafyaya göre kategorilendirmek mümkündür. Örneğin Avustralya müziği; Avustralya rock müziği, Avustralya geleneksel müziği, Avustralya klasik müziği gibi alt kategorileri kapsar.

### Teknik ve enstrümantasyon

Müzik ayrıca teknik olarak, kullanılan çalgılara göre kategorilendirilebilir. Örneğin rock müzik, elektronik gitar etrafında döner ve elektronik dans müziği synthesizerlar ve davul makineleriyle desteklenir.

### Sosyal işlevi

Müzik tarzları sosyal tarzlarına göre belirlenebilir. Örneğin Noel müziği.

## Kaynakça

* Holt, Fabian (2007). *Genre in Popular Music*. Chicago: University of Chicago Press.
* Negus, Keith (1999). *Music Genres and Corporate Cultures*. New York: Routledge. ISBN 0-415-17399-X.
* Starr, Larry; Waterman, Christopher Alan (2010). *American popular music from minstrelsy to MP3*. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-539630-0.
# Şarkı yazarı

Ortak şarkı yazarları Rodgers and Hart, 1936'da şarkı yazarlarken
**Şarkı yazarı**, bir şarkının sözlerini yazıp bestesini yapan kişi. Popüler bir hit üretme kaygısının artması üzerine birçok kişi şarkıların sözlerini yazıp bestesini de kendi yapmaya başladı. Popüler kültürde şarkıları bir grup üyesi ya da bir personel yazabilir. Bazı şarkı yazarları ise müzik şirketleri tarafından kiralanır.

## Ayrıca bakınız

* Söz yazarı
* Besteci
* Müzisyen

## Kaynakça
# Irving Berlin

| Irving Berlin |
| --- |
|  |
| Genel bilgiler |
| Doğum | Israel Isidore Baline (Beilin) 11 Mayıs 1888(1888-05-11) Tyumen, Rus İmparatorluğu |
| Ölüm | 22 Eylül 1989 (101 yaşında) New York, ABD |
| Meslekler | Şarkı sözü yazarı ve besteci |
| Etkin yıllar | 1907-1971 |
|  |

Süre: 4 dakika ve 15 saniye.4:15*Alexander's Ragtime Band*, Edison Amberol cylinder, 1911
**Irving Berlin** (11 Mayıs 1888 - 22 Eylül 1989), Rusya doğumlu Amerikalı şarkı sözü yazarı ve besteci.
# Paramount Pictures

Paramount Pictures|  |
| Endüstri | Filmler |
| Kuruluş | 1912 |
| Kurucu | Adolph Zukor  |
| Genel merkezi | Hollywood, Kaliforniya, ABD |
| Önemli kişiler | Brad Grey (CEO) Frederick D. Huntsberry (COO) |
| Gelir | 3.000.000.000$ (2005) |
| Sahibi | Gulf+Western (1966-1971) >ViacomCBS (1971-hâlen)
Paramount Communications (1989-1994) > |
| Web sitesi | www.paramount.com |

Sanatçı Dario Campanile, Paramount Stüdyoları'nın 75. yıldönümlerinde logolarının yeniden tasarımı için oluşturduğu sanat çalışmasının önünde duruyor. Tablo, sonraki logo animasyonu için kaynak olarak kullanılmıştır. Orijinali Paramount Stüdyoları'nda sergilenmektedir.
**Paramount Pictures**, Amerikalı film yapım ve dağıtım ortaklığı.

1914'te New York'ta, Batı bölgesindeki bir dağıtım teşkilatının yöneticisi olan William Wadsworth Hodkinson ile Doğu bölgesinde çeşitli dağıtım teşkilatlarının sahipleri tarafından kuruldu (ortaklığın İngilizcede "dağların ötesinden" anlamındaki adı buradan gelir). Önceleri bir film kiralama ve dağıtım ortaklığıydı; 1916'da yönetici William Wadsworth Hodkinson'in yerine Adolph Zukor geçti ve ertesi yıl da Paramount'u meydana getiren dağıtım teşkilatlarıyla Paramount'un bağlı olduğu film yapım firmalarını toptan satın aldı. Böylece Paramount Pictures Corporation ortaya çıkmış oldu.
# John Thune

| John Thune |
| --- |
|  |
| Resmî portre, 2021
 |
| Senato Çoğunluk Lideri
 |
| **Görevde** |
| **Makama geliş** 3 Ocak 2025
 |
| Kamçı
 | John Barrasso
 |
| Yerine geldiği | Chuck Schumer
 |
| Güney Dakota'dan ABD Senatörü
 |
| **Görevde** |
| **Makama geliş** 3 Ocak 2005 Mike Rounds ile birlikte
 |
| Yerine geldiği | Tom Daschle
 |
|

| Senato pozisyonları |
| --- |
| Senato Cumhuriyetçi Grubu Lideri
 |
| **Görevde** |
| **Makama geliş** 3 Ocak 2025
 |
| Yerine geldiği | Mitch McConnell
 |
| Senato Azınlık Kamçısı
 |
| **Görev süresi** 20 Ocak 2021 - 3 Ocak 2025
 |
| Lider
 | Mitch McConnell
 |
| Yerine geldiği | Dick Durbin
 |
| Yerine gelen | Dick Durbin
 |
| Senato Çoğunluk Kamçısı
 |
| **Görev süresi** 3 Ocak 2019 - 20 Ocak 2021
 |
| Lider
 | Mitch McConnell
 |
| Yerine geldiği | John Cornyn
 |
| Yerine gelen | Dick Durbin
 |
| Senato Ticaret Komitesi Başkanı
 |
| **Görev süresi** 3 Ocak 2015 - 3 Ocak 2019
 |
| Yerine geldiği | Jay Rockefeller
 |
| Yerine gelen | Roger Wicker
 |
| Senato Cumhuriyetçi Grubu Başkanı
 |
| **Görev süresi** 26 Ocak 2012 - 3 Ocak 2019
 |
| Başkan yardımcısı | Roy Blunt
 |
| Lider
 | Mitch McConnell
 |
| Yerine geldiği | Lamar Alexander
 |
| Yerine gelen | John Barrasso
 |

 |
| Güney Dakota'nın Genel Bölgesinden ABD Temsilcisi
 |
| **Görev süresi** 3 Ocak 1997 - 3 Ocak 2003
 |
| Yerine geldiği | Tim Johnson
 |
| Yerine gelen | Bill Janklow
 |
| Kişisel bilgiler
 |
| Doğum
 | John Randolph Thune 7 Ocak 1961 Pierre, Güney Dakota, ABD
 |
| Partisi
 | Cumhuriyetçi
 |
| Evlilik(ler)
 | Kimberley Weems (e. 1984)
 |
| Çocuk(lar)
 | 2
 |
| Bitirdiği okul
 | Biola Üniversitesi (BA) Güney Dakota Üniversitesi (MBA)
 |
| Mesleği
 | Siyasetçi
 |
| İmzası
 |  |
| Resmî site
 | Senato web sitesi Kampanya web sitesi |

**John Randolph Thune** (/ˈθuːn/ *THOON*; d. 7 Ocak 1961), Amerikalı siyasetçi ve 2005'ten beri Güney Dakota'dan Amerika Birleşik Devletleri Senatosu üyesidir. Cumhuriyetçi Parti üyesi olan Thune, 1997'den 2003'e kadar Güney Dakota'nın eyalet genelini temsil eden bölgesi adına ABD temsilcisi olarak görev yaptı. ABD Senatosu için ilk kez 2002'de aday oldu ve görevdeki senatör Tim Johnson'a kıl payı kaybetti. 2004'te Senato için yeniden aday olan Thune, Senatodaki Demokrat lider Tom Daschle'ı yenerek Daschle'ı 1952'den beri seçimi kaybeden ilk görevdeki Senato lideri yaptı.

Senatodaki görev süresi boyunca Thune; 2007-2009 arasında Cumhuriyetçi baş yardımcı kamçı, 2009-2012 arasında Senato Cumhuriyetçi Politika Komitesi başkanı, 2012-2019 arasında Senato Cumhuriyetçi Grubu başkanı, 2019-2021 arasında çoğunluk kamçısı ve 2021-2025 arasında azınlık kamçısı olarak görev yaptı. 2024'te Thune, Mitch McConnell'ın emekli olması sebebiyle yerine Senato Cumhuriyetçi lideri seçildi. Ocak 2025'ten beri Senato çoğunluk lideri ve Senato Cumhuriyetçi lideridir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta John Thune ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Senatör John Thune resmî web sitesi
* John Thune kampanya web sitesi
* C-SPAN'daki görünümü
* VoteSmart'ta John Thune
# Amerika Birleşik Devletleri başkan yardımcısı

| Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı |
| --- |
| Vice President of the United States of America |
| ABD Başkan Yardımcılığı Forsu |
| ABD Başkan Yardımcılığı Arması |
| Görevdeki JD Vance 20 Ocak 2025 tarihinden beri |
| Amerika Birleşik Devletleri Federal Hükümeti Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcılığı |
| Görev süresi | Dört yıl |
| İlk sahibi | John Adams (21 Nisan 1789) |
| Oluşum | 4 Mart 1789 |
| Maaş | Yıllık 235,100 ABD doları |
| İnternet sitesi | Başkan Yardımcısı JD Vance |

**Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcılığı**, ABD Anayasası'nda yer alan kamu görevlerinden biridir. Başkan Yardımcısı, ABD Devlet Başkanıyla birlikte halk tarafından iki dereceli seçimle ve Seçiciler kurulu yoluyla dört yıllığına seçilir. Başkan Yardımcısı başkanlığa giden yolda ilk sıradadır ve başkanın ölümü, istifası ya da görevden alınması durumunda başkanlığa yükselir.

Anayasa'ya göre, Başkan Yardımcısı, Birleşik Devletler Senatosunun başkanıdır. Bundan dolayı Başkan Yardımcısı, Senatoda gerektiğinde eşitliği bozmak amacıyla oy kullanma hakkına sahiptir. Senato gelenekleri bu anayasal gücü azaltacak nitelikli çoğunluk kuralları getirmiş olmakla birlikte, Başkan Yardımcısı hâlâ kanun yapma sürecini etkileme hakkına sahiptir. On İkinci Değişikliğe uygun olarak, Seçiciler kurulunun oylarını saymak üzere toplantıya çağrıldığında, Kongrenin birleşik oturumlarına başkanlık eder.

Başkan Yardımcısının Anayasa'da belirtilmiş ve kendisine Başkan olabilme imkânı verenler dışındaki yegâne işlevleri Senatonun Başkanı olmasıyla ilişkili olsa da, bu makam genellikle federal devletin yürütme organı olarak görülür. ABD Anayasası bu makamı açıkça herhangi bir organa tahsis etmemiştir. Bu da uzmanlar arasında, Başkan Yardımcılığının yürütme organına mı, yasama organına mı, yoksa ikisine birden mi ait olduğu konusunda tartışmaya yol açmıştır. Başkan Yardımcılığını yürütme organının bir unsuru olarak gören modern bakış, kısmen Başkan Yardımcısına Başkan ya da Kongre tarafından verilen yürütmeye ilişkin görevlerden kaynaklanır. Öte yandan bu görevler, yalnızca son dönemlerdeki tarihi gelişmelere dayanır.

## Yaşayan eski başkan yardımcıları

2026 itibarıyla yaşayan beş eski başkan yardımcısı bulunmaktadır:

| №
 | Fotoğraf
 | Başkan Yardımcısı
 | Görev süresi
 | Doğum tarihi
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 44. |  | Dan Quayle
 | 1989-1993
 | 4 Şubat 1947
 |
| 45. |  | Al Gore
 | 1993-2001
 | 31 Mart 1948
 |
| 47. |  | Joe Biden
 | 2009-2017
 | 20 Kasım 1942
 |
| 48. |  | Mike Pence
 | 2017-2021
 | 7 Haziran 1959
 |
| 49.
 |  | Kamala Harris
 | 2021-2025
 | 20 Ekim 1964
 |

Dick Cheney (1941-2025), 3 Kasım 2025'te 84 yaşında hayatını kaybeden son eski başkan yardımcısı olmuştur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Amerika Birleşik Devletleri başkan yardımcısı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Beyaz Saray'ın internet sitesinde Başkan Yardımcısı24 Ekim 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Vice Presidents.com4 Mart 2000 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* A New Nation Votes: American Election Returns 1787-1825
# Amerika Birleşik Devletleri Senatosu başkanvekili

| Amerika Birleşik Devletleri Senatosu başkanvekili |
| --- |
| President pro tempore of the United States Senate |
| Senato pro tempore Başkanı forsu |
| Görevdeki Chuck Grassley 3 Ocak 2025 tarihinden beri |
| Resmî ikamet | Washington, DC, ABD |
| Atayan | Amerika Birleşik Devletleri Senatosu |
| İlk sahibi | John Langdon |
| Oluşum | 4 Mart 1789 |

**Amerika Birleşik Devletleri Senatosu başkanvekili** (İngilizce: President pro tempore of the United States Senate), Amerika Birleşik Devletleri Senatosu'nun ikinci en yetkili kişisidir. Anayasaya göre Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı'nın bir senatör olmamasına karşın Senato Başkanı olmasına ve Senatonun Başkan Yardımcısı'nın yokluğunda hareket etmek için geçici bir başkan belirlemesi şartını getirir. Senato pro tempore Başkanı, Başkan Yardımcısı'nın aksine Senatonun seçilmiş bir üyesidir ve herhangi bir tartışmaya katılabilir veya oy kullanabilmektedir.

Günümüzdeki Senato pro tempore Başkanı 3 Ocak 2025 tarihinden itibaren Chuck Grassley'dir.

## Ayrıca bakınız

* Amerika Birleşik Devletleri Senatosu geçici başkanları listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* "President pro tempore". *Official website of the United States Senate*. 16 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2017.
# Senato Cumhuriyetçi Grubu

| Senato Cumhuriyetçi Grubu Senate Republican Conference |
| --- |
|  |
| Parçası | ABD Senatosu |
| Parti lideri | John Thune (SD) |
| Parti kamçısı | John Barrasso (WY) |
| Genel başkan | Tom Cotton (AR) |
| Genel başkan yardımcısı | James Lankford (OK) |
| İdeoloji | Sağ popülizm Muhafakârlık |
| Siyasi pozisyon | Sağ |
| Resmî renkler |   Kırmızı |
| Bağlılık | Cumhuriyetçi Parti |
| Sandalye | 53 / 100 |
| Seçim sembolü |
|  |
| İnternet sitesi |
| republican.senate.gov |
|

---

Amerika Birleşik Devletleri'nde siyaset **·** siyasi partiler **·** seçimler |

**Senato Cumhuriyetçi Grubu** (İngilizce: *Senate Republican Conference*), Amerika Birleşik Devletleri Senatosundaki Cumhuriyetçi Parti senatörlerin resmî organizasyonudur. Son yüzyıl boyunca, grubun misyonu genişledi ve Senato Cumhuriyetçilerinin görüşleriyle faaliyetlerini medya aracılığıyla duyurmanın bir yolu olarak şekillendi. Senato Cumhuriyetçi Grubu; grafik, radyo, televizyon ve internet dahil olmak üzere geniş bir iletişim hizmeti yelpazesi sunarak Cumhuriyetçi senatörlere yardımcı olmaktadır. Grubun genel başkanı Senatör Tom Cotton, genel başkan yardımcısı ise Senatör James Lankford'dur.

## Ayrıca bakınız

* Senato Demokrat Grubu

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Senato Cumhuriyetçi Grubu resmî web sitesi
# Senato Demokrat Grubu

| Senato Demokrat Grubu Senate Democratic Caucus |
| --- |
|  |
| Parçası | ABD Senatosu |
| Parti lideri ve genel başkan | Chuck Schumer (NY) |
| Parti kamçısı | Dick Durbin (IL) |
| Genel başkan yardımcıları | Mark Warner (VA) Elizabeth Warren (MA) |
| Sekreter | Tammy Baldwin (WI) |
| İdeoloji | Modern liberalizm |
| Siyasi pozisyon | Merkez sol |
| Resmî renkler |   Mavi |
| Bağlılık | Demokrat Parti |
| Sandalye | 47 / 100 |
| Seçim sembolü |
|  |
| İnternet sitesi |
| democrats.senate.gov |
|

---

Amerika Birleşik Devletleri'nde siyaset **·** siyasi partiler **·** seçimler |

**Senato Demokrat Grubu** (İngilizce: *Senate Democratic Caucus*), Amerika Birleşik Devletleri Senatosundaki Demokrat Parti senatörlerin resmî organizasyonudur. Demokratlarla birlikte hareket eden ancak Demokrat Parti üyesi olmayan, iki bağımsız senatör, Vermont'tan Bernie Sanders ve Maine'den Angus King de bu gruba dahildir. Bu durum mevcut toplam üye sayısını 47'ye çıkarmaktadır. Senatodaki Demokratlar için merkezi örgütsel yapı olan bu oluşumun temel işlevi, partinin mesajını tüm üyelerine tek bir çatı altında iletmektir. Senato Demokrat Grubunun mevcut başkanı Senatör Chuck Schumer'dir.

## Ayrıca bakınız

* Senato Cumhuriyetçi Grubu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Senato Demokrat Grubu resmî web sitesi