Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kromatit

Kromozom şeması: :

(1) Kromatit.
(2) Sentromer
(3) Kısa parça
(4) Uzun parça.
**Kromatit**, DNA'nın hücre bölünmesi esnasında sentezlenen, protein bir zarf ile paketlenerek sentromer ile birbirine tutturulmuş iki kopyasından her biridir. Kromatitlere aynı zamanda **eş kromozomlar** denir.

Kromozom eşlenmesi sonucunda oluşurlar ve iki kromatit bir araya gelerek kromozomu oluşturur. Mitoz bölünme esnasında her bir kromatit profaz evresinde eşlenerek yeni oluşacak hücrelere yönetici moleküller olarak geçerler ve böylece her iki hücre de aynı kalıtsal özelliklerine sahip olmuş olur.

## Ayrıca bakınız

* Mitoz bölünme
* Mayoz bölünme
# Sentromer

Kromozom şeması:

(1) Kromatit
(2) Sentromer
(3) Kısa parça
(4) Uzun parça
**Sentromer**, kromozom üzerinde iğ ipliğinin tutunduğu nokta. Kromozomlarda kardeş kromatitleri bir arada tutan kısma verilen addır.

## Konumlanma

Kromozomlar, sentromerlerin konumlarına göre metasentrik, submetasentrik, akrosentrik, telosentrik, subtelosentrik, holosentrik olarak adlandırılırlar. İnsanlarda yalnızca ilk üç kromozom çeşidi mevcuttur.

### İnsan kromozomları

| Kromozom | Sentromer konumu (Mbp) | Çeşit | Kromozom boyutu (Mbp)
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | 125.0 | Metasentrik | 247.2
 |
| 2 | 93.3 | Submetasentrik | 242.8
 |
| 3 | 91.0 | Metasentrik | 199.4
 |
| 4 | 50.4 | Submetasentrik | 191.3
 |
| 5 | 48.4 | Submetasentrik | 180.8
 |
| 6 | 61.0 | Submetasentrik | 170.9
 |
| 7 | 59.9 | Submetasentrik | 158.8
 |
| 8 | 45.6 | Submetasentrik | 146.3
 |
| 9 | 49.0 | Submetasentrik | 140.4
 |
| 10 | 40.2 | Submetasentrik | 135.4
 |
| 11 | 53.7 | Submetasentrik | 134.5
 |
| 12 | 35.8 | Submetasentrik | 132.3
 |
| 13 | 17.9 | Akrosentrik | 114.1
 |
| 14 | 17.6 | Akrosentrik | 106.3
 |
| 15 | 19.0 | Akrosentrik | 100.3
 |
| 16 | 36.6 | Metasentrik | 88.8
 |
| 17 | 24.0 | Submetasentrik | 78.7
 |
| 18 | 17.2 | Submetasentrik | 76.1
 |
| 19 | 26.5 | Metasentrik | 63.8
 |
| 20 | 27.5 | Metasentrik | 62.4
 |
| 21 | 13.2 | Akrosentrik | 46.9
 |
| 22 | 14.7 | Akrosentrik | 49.5
 |
| X | 60.6 | Submetasentrik | 154.9
 |
| Y | 12.5 | Akrosentrik | 57.7
 |
# Alel

Göz rengi *OCA2* ve *HERC2* içeren birden fazla genin etkilediği kalıtsal bir özelliktir. Birden fazla genin etkileşimi —ve bu genlerin bireyler arasındaki farklılığı (aleller)— kişinin göz rengi fenotipinin belirlenmesinde rol oynar.
Genlerden kromozomlara ve genoma.
**Alel** veya **alelmorf**, belirli bir özelliği belirleyen bir genin değişik (alternatif) hallerinden her biridir. Gen ve alel sözcüklerinin her ikisi de, belirli bir özelliğin kalıtsal faktörünü ifade eder. Alel sözcüğü, özellikle bir kromozomun bir lokusundaki iki ya da daha fazla seçenekli gen çeşidini anlatmak için kullanılır. Örneğin bir bezelyenin yuvarlak veya kırışık taneli olmasını belirleyen gen, yuvarlaklık aleli ve kırışıklık alelinden meydana gelir.

Kromozomlarda bulunan genler, "alel" denilen genlerden oluşmuş çiftler halinde bulunurlar. Her homolog kromozomda her karakter için genin işgal ettiği belli bir yer vardır. Buna lokus denir. Homolog (eş) kromozomların aynı lokuslarında yer alan, iki veya bazen daha çok sayıda alternatif karakterin genleri *alel gen*ler olarak bulunurlar.

Genlerde aynı karakteristik özelliği kodlayan fakat farklı kodlar taşıdığı için farklı özelliklerin ortaya çıkmasını sağlayan genlerden her biri *alel*dir.

Örneğin göz rengini belirleyen genin ela rengi ortaya çıkaran versiyonu ile kahverengi rengi ortaya çıkaran versiyonundan her biri *alel*dir. A kan grubu aleli ve B kan grubu alelini taşıyan bir birey "AB" kan grubuna sahip olur.

Eğer atalardan biri zıt özelliklerin birine, diğeri öbürüne sahipse, buna "Alelmorfik özellikler" denir.

Göz rengi örneğinde olduğu gibi, ela ve kahverengi renk, gözdeki alelmorfik bir renk özelliğidir. Her hücrede göz rengini denetleyen bir çift gen bulunur.

Gen çiftlerini benzer aleler şeklinde taşıyan bireylerde *homozigot genotip*, gen çiftlerini farklı aleler şeklinde taşıyan bireylerde ise, *heterozigot genotip* bulunur. Buna göre, *AA* ve *aa* genotipi sırayla, homozigot baskın ve homozigot çekinik; *Aa* genotipi ise heterozigottur. Herhangi bir özelliği oluşturan bir çift alelin bir üyesi söz konusu olduğu zaman, yalnızca homozigot genotipte fenotipik olarak kendini gösterilebilen alellere "*çekinik (resesif) alel*" denir. Diğer yandan heterozigot genotipte kendini gösteren alellere de "*baskın (dominant) alel*" adı verilir. Baskın ve çekinik alelleri göstermek için genellikle büyük ve küçük harfler kullanılır. İki benzer aleli taşıyanlar (AA veya gg), "*homozigot*"; farklı aleli taşıyanlar, (Aa) "*heterozigot*" olarak isimlendirilir.

Örneğin;
*AA* homozigot baskın, *aa* homozigot çekinik ve *Aa* heterozigotdur.

Bütün genlerin tek tek toplamı ve bütün kromozom seti o canlının "genomu" şeklinde tarif edilir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Gen
* Genler ve aleller
* Letal gen

## Dış bağlantılar

* alfred.med-aleller 2 Kasım 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Genom

**Genom**, bir kalıtım birimi. Bir organizmanın kalıtım materyalinde bulunan genetik şifrelerin tamamını simgeler. Bir canlının gen ve kromozomlarındaki “genetik materyale” verilen addır.

Canlıların en temel birimi olan hücrede fizikokimyasal özelliklerin ortaya çıkarılmasında kullanılan genetik talimatların hepsine de genom denilebilir. Her canlının hücrelerinin içine yerleştirilmiş genetik program, o canlının "genom"unu oluşturur.

## Benzer terimler

* Gen
* Genetik
* Genomik
* İnsan genom projesi
* Gen haritalaması
* Genetik varyasyon
* Popülasyon genetiği
* Mendel genetiği
* Kantitatif genetik
* Moleküler genetik

## Kaynakça
# Poliploitlik

**Poliploitlik**, bir hücrenin ya da organizmanın, her bir kromozomununun ikiden fazla kopyasına sahip olması durumudur. Organizmalar çoğunlukla diploit olmakla birlikte, hücre bölünmesinin olması gerektiği gibi gerçekleşmemesi sonucu, poliploit hücre ve organizmalar ortaya çıkabilir. Poliploit canlılar, her bir kromozom setinin kaç kopya bulundurduğuna göre isimlendirilirler. Örneğin bir canlının 4 set kromozomu varsa, yani bu canlı birbirinden farklı 4 tip kromozoma sahip ise (n=4) ve bu canlının hücrelerinde her bir kromozomdan 3 kopya bulunuyorsa, yani (4 farklı kromozom) x (3 kopya) ise, bu canlı triploit olarak adlandırılır (3n). Bunu **tetraploit** (4 set, yani 4n), **pentaploit** (5 set, yani 5n), **hegzaploit** (6 set, yani 6 n)... izler. Haploit bir hücre ya da organizmanın sadece bir set kromozomu vardır (n, yani her bir çeşit kromozomdan tek bir kopya). Kromozomların hepsinin birden değil de bir kısmının kopya sayısının arttığı bazı durumlar da söz konusu olabilir ve buna anöploitlik adı verilir.

## Poliploitlik ve yeni türler

Poliploitlik yeni türlerin ortaya çıkmasına sebep olabilir. Bunun en ünlü örneklerinden birisi *Spartina* cinsinde yaşanmıştır. Bu işlemin nasıl işlediği *Spartina* örneği ile anlatılabilir:

19. yüzyıla kadar İngiltere'de sadece *Spartina maritima* (*2n(AA)* = 60 kromozom) isimli *Spartina* türü yaşamaktaydı. 1829'da farklı bir *Spartina* türü, Kuzey Amerika kökenli *Spartina alterniflora* (*2n(BB)* = 62 kromozom) görülmeye başlanmıştır. Büyük ihtimalle gemi yoluyla İngiltere'ye gelmişti. Bu iki tür arasında bir üreyemeyen hibrit, *Spartina x townsendii* ortaya çıkmıştır. Daha sonraları 1892'de bölgede farklı bir *Spartina* türü keşfedildi. Araştırmalar sonucu yeni bir tür olduğu anlaşıldı ve *Spartina anglica* ismi verildi. Araştırmalar bu türün *Spartina x townsendii* hibritinde oluşan poliploitlik sonucu ortaya çıktığını göstermiştir. *Spartina x townsendii* 61 kromozama sahipken (*n+n(A+B)*) ve üreyemezken, *Spartina anglica* 122 kromozoma sahip, üreyebilen tetraploit (*4n(AABB)*) bir türdür.

## Kaynakça
# Zigot

Yumurtayı dölleyen bir sperm; bu işlemin sonunda zigot oluşturur.
**Zigot**, biri anneden (oosit), biri babadan (sperm) gelen iki eşey hücresinin birleşmesi (fertilizasyon) sonucu oluşan diploit hücre. Zigot, gelişiminin devamında bölünerek canlıyı oluşturur. Hayvan zigotları mitoz bölünmeyle; embriyoyu oluştururken diğer canlılarda bu dönemde mayoz bölünme gerçekleşebilir. Çoklu doğumlar, örneğin ikizler, tek zigottan (monozigotik) veya farklı zigotlardan kaynaklanabilir (dizigotik).

İnsan neslinde oluşan normal zigot 44XX veya 44XY kromozom yapısındadır. Zigot mitotik aktivite ile çoğalır ama hacmi değişmez. Oluşan 12-16 hücreli yapı blastomer adını alır. Bu yapı uterus kavitesine gelir. Bu yapının uterus kavitesine yerleşmesine implantasyon denilir. İmplantasyon, fertilizasyondan yaklaşık 6-7 gün sonra olur.

## Türleri

### Homozigot

Biri anneden biri babadan gelen gen çiftlerinin (Alel) genotipi farklılık göstermiyorsa bu durumda bu gen çiftlerini taşıyan canlı **homozigot** olarak adlandırılır. Örneğin otozom çift için homozigotluk (A harfi ile) "AA" veya "aa" şeklinde olabilir.

### Heterozigot

Biri anneden biri babadan gelen gen çiftlerinin (Alel) genotipi farklılık gösteriyorsa bu durumda bu gen çiftlerini taşıyan canlı **heterozigot** olarak adlandırılır. Örneğin otozom çift için heterozigotluk (B harfi ile) "Bb" şeklindedir.

## Ayrıca bakınız

* Embriyonik gelişim
* Homolog kromozom

## Kaynakça
# Albinizm

| Albinizm |
| --- |
|  |
| Akşın bir kız ve kardeşleri |
| Uzmanlık | Endokrinoloji  |

**Albinizm** ya da **akşınlık**, derideki melanositlerin melanin pigmentini üretebilmeleri için gerekli olan tirosinaze (tyrosinase) enziminin eksikliğinin sonucu ortaya çıkan doğumsal bir hastalıktır. Bu hastalığa **albinizm**, hastalara ise **albino** denir (halk dilinde abraşlık olarak bilinir).

İnsanları ve hayvanları etkileyen genetik bir bozukluk olan albinizm renklenmeyi sağlayan melanin pigmenti yokluğu ya da azlığından kaynaklanır. Gözler, deri, saçlar ve bedenin öbür bölümlerini etkileyebilir. Akvaryum balıklarında da sık olarak görülmektedir.

Deri ve gözlerin etkilendiği albinizm türüne “**okülokütane (oculocutaneous) albinizm**” denir. Canlılarda deriye, gözlere, pullara, kıllara, kürklere, vb. rengini veren pigmentlerin doğumsal eksikliği içi yapılan tanımlamadır. Albinolarda (gerek insan, gerek hayvan) deri çok ince ve beyazımsı (ya da hafifçe pembe), kıllar (ya da tüyler) beyazdır. Derideki melanin pigmenti eksikliği, güneş ışınlarına duyarlılığı artırır (güneş yanıkları) ve deri kanserlerine neden olur. Gözlerin gözbebekleri pembemsi-kırmızımsı olmasının nedeni ağ tabakadaki (retina) damarlarındaki kanın yansımasıdır. Melanin içermeyen gözler ışığa duyarlıdır; hastalarda fotofobi (ışıktan etkilenme), nistagmus ve görme bozuklukları belirlenir. Albinizm ender de olsa, zeka geriliği ya da bedensel gerilikle birlikte olabilir.

## Çeşitleri

Akşın bir kanguru (*Macropus rufogriseus rufogriseus*); Bruny Adası, Tazmanya, AvustralyaAlbino emu kuşu, Eskişehir Hayvanat Bahçesi2 tür albinizm vardır. Ancak, albinizm denildiğinde yaygın tip albinizm anlaşılmaktadır:

* Yaygın (generalize) albinizmde deride, iriste ve kıllarda melanin yoktur (**okülokütane albinizm**).
* Yerel (lokalize) albinizm,* vitiligo** olarak bilinen tablodur. İnsanlarda, deride beyaz lekeler saptanır. Yanık nedbelerdeki ve lepralı hastalardaki pigmentsiz deri lekeleri en iyi örneklerdir.

## Kaynakça

|  |  |
| --- | --- |
| Sınıflandırma | D* **ICD-10**: E[1]
* **ICD-9-CM**: 270.2
* **OMIM**: 203100 103470
, 203200
, 203280
, 203290
, 203300
, 203310
, 256710
, 278400
, 214450
, 214500
, 220900
, 300500
, 300600
, 300650
, 300700
, 600501
, 604228
, 606574
, 606952
, 607624

, 609227
* **MeSH**: D000417
* **DiseasesDB**: 318
 |
| Dış kaynaklar | * **MedlinePlus**: 001479
* **eMedicine**: derm/12
* **Patient UK**:
Albinizm
 |
# UTC-08.00

| UTC-08.00 |
| --- |
| Zaman dilimi |
| Zaman diliminin vurgulandığı dünya haritası |
| UTC farkı |
| UTC | UTC-08.00 |
| Şu anki saat |
| 9 Haziran 2026, 08:56 UTC-08.00 [temizle] |
| Merkez meridyeni |
| 120° B |
| Tarih-saat grubu |
| U |

   Güney Yarımküre (Yaz) / Kuzey Yarımküre (Kış)   Denizler   Kuzey Yarımküre (Yaz) / Güney Yarımküre (Kış)   Standart zaman (tüm yıl boyunca)
**UTC−08:00**, UTC'den (Eşgüdümlü Evrensel Zaman) 8 saat geri zaman dilimi.

## Standart zaman (tüm yıl boyunca)

* Kanada
	+ Kuzeybatı Toprakları (Tungsten)
* Meksika
	+ Clarion Adası
* Fransa
	+ Clipperton Adası
* Birleşik Krallık
	+ Pitcairn Adaları

## Kış Saati (Kuzey Yarımküre)

* Kanada
	+ Britanya Kolumbiyası (büyük kesimi)
	+ Yukon
* Meksika
	+ Baja California
* ABD
	+ Kaliforniya
	+ Idaho (kuzey kesimi)
	+ Nevada (büyük kesimi)
	+ Oregon (büyük kesimi)
	+ Washington

## Yaz Saati (Kuzey Yarımküre)

* ABD
	+ Alaska (Aleut Adaları hariç)
# Pasifik Zaman Dilimi

Pasifik Zaman Dilimi
**Pasifik Zaman Dilimi**, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'nın ile batı Meksika'nın bir bölümünü kapsayan bir zaman dilimidir. GMT'den 8 saat geride olan zaman dilimi Yaz saati uygulaması'nın uygulandığı Pasifik Zaman Dilimi ve Alaska Zaman Dilimi'nden de 1 saat ileridedir.
# UTC-07.00

| UTC-07.00 |
| --- |
| Zaman dilimi |
| Zaman diliminin vurgulandığı dünya haritası |
| UTC farkı |
| UTC | UTC-07.00 |
| Şu anki saat |
| 9 Haziran 2026, 10:45 UTC-07.00 [temizle] |
| Merkez meridyeni |
| 105° B |
| Tarih-saat grubu |
| T |

   Güney Yarımküre (Yaz) / Kuzey Yarımküre (Kış)   Denizler   Kuzey Yarımküre (Yaz) / Güney Yarımküre (Kış)   Standart zaman (tüm yıl boyunca)
**UTC−07:00**, UTC'den (Eşgüdümlü Evrensel Zaman) 7 saat geri zaman dilimidir.

## Standart zaman (tüm yıl boyunca)

* Kanada
	+ Peace Nehri Vadisi (Britanya Kolumbiyası)
* ABD
	+ Arizona (Navaho Yerleştirme Kampı hariç)
* Meksika
	+ Sonora
	+ Revillagigedo Adaları (Clarion Adası hariç)

## Kış Saati (Kuzey Yarımküre)

### Doğu Zaman Dilimi

* Kanada
	+ Alberta
	+ Britanya Kolumbiyası (güneydoğu kesimi)
	+ Kuzeybatı Toprakları (büyük kesimi)
	+ Nunavut (batısı)
	+ Saskatchewan - yalnızca Lloydminster ve çevresi
* ABD
	+ Colorado, Montana, New Mexico, Utah ve Wyoming
	+ Navaho Yerleştirme Kampı, Arizona'daki kesimi
	+ Idaho (güney kesimi)
	+ Kansas, Nebraska, Güney Dakota ve Teksas (batı kesimi)
	+ Kuzey Dakota (güneybatı kesimi)
	+ Oregon ve Nevada (doğudaki bazı kesimleri)
* Meksika
	+ Baja California Sur
	+ Chihuahua
	+ Nayarit (büyük kesimi)
	+ Sinaloa

## Yaz Saati (Kuzey Yarımküre)

* Kanada
	+ Britanya Kolumbiyası (büyük kesimi)
	+ Yukon
* Meksika
	+ Baja California
* ABD
	+ Kaliforniya ve Washington
	+ Nevada ve Oregon (büyük kesimi)
	+ Idaho (kuzey kesimi)
# Kaliforniya tarihi

Treaty of Cahuenga, 13 Ocak 1847'de Kaliforniya'daki Amerikan-Meksika Savaşı sırasında imzalanan bir antlaşmadır.
**Kaliforniya tarihi** şu dönemlere ayrılabilir: Kızılderili dönemi (yaklaşık 10.000 yıl önceden 1542'ye kadar), Avrupalıların keşif dönemi (1542-1769), İspanyol sömürge dönemi (1769-1821), Meksika dönemi (1821-1848) ve Amerika Birleşik Devletleri dönemi (9 Eylül 1850–günümüz). Kaliforniya, Kolomb öncesi Kuzey Amerika'da kültürel ve dilsel olarak en çeşitli alanlardan biriydi. İspanyol kaşiflerin bölgeyle temasından sonra, Yerli Amerikalıların çoğu Avrupa'dan gelen hastalıklardan dolayı öldü.

## Kaynakça
# Büyük Havza

Büyük Havza (*Great Basin*)
Büyük Havza (*Great Basin*)
**Büyük Havza** (İngilizce *Great Basin*) Amerika Birleşik Devletleri'nin batısında ayırtedici yeryüzü oluşumu. Batıda Sierra Nevada Dağları, doğuda ise Wasatch Dağları ile çevrilidir. Güneyde Mojave Çölü'ne uzanan havza (Büyük Havza Çölü), kuzeyde Kolumbiya Platosu ile birleşir.

## Yerli halk

Havzanın ana yerli halkı Büyük Havza Kızılderilileri kültürü grubunu oluşturan Amerika yerlileridir.

## Kaynakça
# Büyük Los Angeles Alanı

| Büyük Los Angeles Bölgesi |
| --- |
| Metropol bölge |
| Büyük Los Angeles Bölgesi |
|  |
| Büyük Los Angeles BölgesiLa Jolla'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki konumu |
| Ülke |  ABD |
| Eyalet | Kaliforniya |
| Önemli şehir | Los Angeles |
| Diğer önemli şehirler | * Long Beach
* Riverside
* San Bernardino
* Santa Ana
* Anaheim
* Irvine
* Oxnard
* Ontario
* Glendale
 |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 426,95 km² |
| Nüfus (26 Kasım 2009) |
|  • Toplam | 18.679.763 |
|  • Yoğunluk | oto/km² |
| Zaman dilimi | UTC-08.00 (PZD) |

**Büyük Los Angeles Alanı**, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletindenindeki Los Angeles ve çevresini kapsayan ikinci büyük bir bölgedir. Bölgenin nüfusu 18.679.763 milyon olup New York metropoliten alanı'ndan sonra gelir.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Büyük Los Angeles Alanı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Doğu Kaliforniya

| Doğu Kaliforniya |
| --- |
| Bölge |
| Doğu Kaliforniya bölgesi |
|  |
| Doğu KaliforniyaLa Jolla'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki konumu |
| Ülke |  ABD |
| Eyalet | Kaliforniya |
| Yüzölçümü |
|  • Toplam | 426,95 km² |
|  • Yoğunluk | oto/km² |
| Zaman dilimi | UTC-08.00 (PZD) |

**Doğu Kaliforniya**, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinin doğusunu kapsayan bir bölgedir. Doğusunda ise de Sierra Nevada bulunmaktadır.

## Kaynakça

Wikimedia Commons'ta Doğu Kaliforniya ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
# Death Valley

| Death Valley |
| --- |
| Death Valley'in uydu fotoğrafı, Ekim 1995 |
| Coğrafya |
| Ülke(ler) | ABD |
| Bölge(ler) | Kaliforniya, Nevada |
| Koordinatlar | ﻿ / ﻿ |
| Genel Bilgiler |
| En derin noktası | -86 m |
| Yüzölçümü | 13.628 km2 |
|  |
| Tür | Vadi |
| Konum haritası |
|  |
| Wikimedia Commons |

**Death Valley** (Türkçe: **Ölüm Vadisi**), ABD'nin Güney Kaliforniya bölgesinde yer alan bir çöl vadisidir. Mojave Çölü'nün bir parçasıdır. Kuzey Amerika'daki en alçak (-86 m), en kurak ve en sıcak yerdir.

Death Valley'in Badwater Havzası, deniz seviyesinin 86 metre altında kalarak Kuzey Amerika'nın en alçak noktasıdır. Bu nokta, Whitney Dağı'nın doğu yamacının 136.2 km güneydoğusunda kalır, Kıta ABD'sinin en yüksek yeri ise 4.421 metredir.

Death Valley'de bir kasaba olan Furnace Creek bölgesinde, 10 Temmuz 1913 tarihinde ölçülen 56.7 °C 'lik sıcaklık, dünyada ölçülmüş en yüksek hava derecesi rekorunun sahibidir. Bazı çağdaş meteoroloji uzmanları, 1913 yılında ölçülen bu sıcaklığın tartışmalı olduğunu söylerken, bazıları da ölçümün hatalı olduğuna inanmaktadırlar. 7 Temmuz 1931 yılında Tunus'ta yapılan 55.0 °C 'lik ölçüme de, yine güvenilir olmadığı gerekçesiyle karşı çıkılmaktadır. Tüm bunlara rağmen, uzmanlara göre şu ana kadar en güvenilir araçlarla ölçülen en yüksek sıcaklık, 16 Ağustos 2020 tarihinde yine ABD'deki Ölüm Vadisi'nde 54,4 °C olarak kaydedilmiştir.

Vadi, Sierra Nevada Dağları'nın doğusunda, Büyük Havza'nın içerisinde, Kaliforniya ve Nevada hududunun yakınında yer alır. Bölgenin alanı 7.800 km² büyüklüğündedir. Ölüm Vadisi'nde, hala araştırmaları süren bir vaka da yer almaktadır. Şimdilik vakaya verilen ad, *"Hareket eden taşlar"*dır.

## Resim galerisi

* Death Valley'in uydu fotoğrafı
* Death Valley'in çiçeklenmiş hali
* Badwater Havzası

## Ayrıca bakınız

* Ağaçlandırma
* Danakil Çölü
* Death Valley Ulusal Parkı
* Mojave Çölü
* Türkiye'deki millî parklar listesi
* Türkiye'deki tabiat parkları listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
# Los Angeles Havzası

LA Havzası
**Los Angeles Havzası**, Güney Kaliforniya'da Yarımada Sıradağları olarak bilinen bir bölgede bulunan tortul bir havzadır . Havza, aynı zamanda topluca Kaliforniya Enine Sıradağları olarak bilinen, doğu-batı yönlü anormal dağ zincirleri grubuna da bağlıdır. Mevcut havza, Pasifik levhası'nın kenarında yer alan uzun alçak sırtlar ve tepe grupları ile zemini işaretlenmiş bir kıyı ovası alanıdır. Los Angeles Havzası, Santa Barbara Kanalı, Ventura Havzası, San Fernando Vadisi ve San Gabriel Havzası ile birlikte, daha büyük Güney Kaliforniya bölgesinde yer almaktadır. Kuzey, kuzeydoğu ve doğuda, ova havzası Santa Monica Dağları ve Puente, Elysian ve Repetto tepeleri ile sınırlıdır. Güneydoğuda, havza Santa Ana Dağları ve San Joaquin Tepeleri ile çevrilidir. Havzanın batı sınırı, Kıta Sınır Bölgesi ile işaretlenmiştir ve kara bölümünün bir parçasıdır. Kaliforniya sınır bölgesi, kuzeybatı eğimli açık deniz sırtları ve havzaları ile karakterizedir.

## Kaynakça
# Orta Vadisi (Kaliforniya)

Kaliforniya Orta Vadisi'nin haritası
Kaliforniya Orta Vadisi'nin kısmen veya tamamen içinde yer alan ilçelerin haritası
Kaliforniya Orta Vadisi'nin uzaydan görünümü
Kaliforniya Orta Vadisi'ndeki tarım arazilerinin havadan görünümü
Kaliforniya Orta Vadisi'nde bir tarım alanı
**Orta Vadisi** (İngilizce: Central Valley), Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinin iç kesimlerine bulunan uzun, geniş ve düz bir vadidir. 60-100 km genişliğinde olup, kuzey-kuzeybatıdan güney-güneydoğuya doğru yaklaşık 720 km boyunca uzanır ve Büyük Okyanus'a paraleldir. Yaklaşık 47.000 km²'lik bir alanı kaplar, bu da Kaliforniya'nın yüzölçümünün yaklaşık %11'ine denk gelir. Vadi, batıda Sahil Sıradağları ve doğuda Sierra Nevada sıradağları ile çevrilidir.

Orta Vadisi, tarımsal verimliliğiyle bilinen bir bölgedir. Amerika Birleşik Devletleri'nde yetiştirilen meyve, sebze ve kuruyemişlerin yarısından fazlasını sağlayan Kaliforniya'da üretilen gıdaların büyük bir kısmını sağlar. Vadinin 28.000 km²'den fazla alanı rezervuarlar ve kanallar aracılığıyla sulanmaktadır. Vadi, eyalet başkenti Sacramento'nun yanı sıra Redding, Chico, Yuba City, Woodland, Davis, Roseville, Elk Grove, Stockton, Modesto, Merced, Fresno, Visalia, Porterville ve Bakersfield gibi birçok şehre ev sahipliği yapmaktadır. Vadi, Kaliforniya'nın 18 ilçesinin tamamını veya bir kısmını kapsar: Butte, Colusa, Glenn, Fresno, Kern, Kings, Madera, Merced, Placer, San Joaquin, Sacramento, Shasta, Stanislaus, Sutter, Tehama, Tulare, Yolo ve Yuba.

Orta Vadisi'nin kuzey ve orta kesimlerinde Akdeniz iklimi, güney kesiminde ise yarı kurak iklim görülmektedir. Yıllık yağış miktarı kuzeyde ortalama 500-900 mm, orta kesimde ortalama 400-500 mm ve güneyde ise ortalama 200-400 mm civarındadır. Düzensiz yağışlar, uzun süren kurak yazlar ve ısı buharlaşması nedeniyle Orta Vadisi'nde tarım sulamaya bağımlıdır.

## Kaynakça