# Fantom Zaman Komplo Hipotezi

Hayalet zaman hipotezi, Şarlman'ın var olmadığını ileri sürer.
**Fantom Zaman Hipotezi**, ilk olarak 1991 yılında Heribert Illig tarafından ortaya atılan sözde tarihsel bir komplo teorisidir. Kutsal Roma imparatoru III. Otto, Papa II. Silvester ve muhtemelen Bizans imparatoru VII. Konstantinos'un *Anno Domini* tarihleme sistemini geriye dönük olarak yeniden tasarlatarak, onları milattan sonra 1000 özel yılına yerleştirmek ve Otto'nun Kutsal Roma İmparatorluğu üzerindeki iddiasını meşrulaştırarak tarihi yeniden yazmak için bir komplo kurduklarını varsaymaktadır. İllig, bunun belgesel ve fiziksel kanıtların değiştirilmesi, yanlış sunulması ve sahteciliği yoluyla başarıldığını iddia etmiş. Bu senaryoya göre, Şarlman figürü de dahil olmak üzere Karolenj döneminin tamamı bir uydurmadır ve Erken Orta Çağ'a 297 yıllık (MS 614-911) bir "Fantom zaman" eklenmiştir.

Kanıtlar, hipotezi çürütürken ve tarihçilerin desteğini almayı başaramamıştır; diğer Avrupa ülkelerindeki, Asya'nın çoğundaki ve Kolomb öncesi Amerika'nın bazı bölgelerindeki takvimler de bunu çürütmektedir.

## Heribert Illig

Illig, 1947 yılında Bavyera eyaletinin Vohenstrauß kentinde doğmuştur. Immanuel Velikovsky'ye, katastrofizm ve tarihsel revizyonizme adanmış bir dernek olan *Gesellschaft zur Rekonstruktion der Menschheits- und Naturgeschichte'de* (Türkçe: *İnsan ve Doğa Tarihinin Yeniden İnşası Derneği*) aktif olarak yer almıştır. 1989-1994 yılları arasında *Vorzeit-Frühzeit-Gegenwart* (*Tarih Öncesi-Proto-Tarih-Günümüz*) dergisinin editörlüğünü yapmıştır. 1995'ten bu yana kendi yayınevi *Mantis-Verlag'da* yayıncı ve yazar olarak çalışmakta ve *Zeitensprünge* (*Zamanda Sıçramalar*) adlı kendi dergisini çıkarmaktadır. Gözden geçirilmiş kronolojiyle ilgili yayınlarının dışında, Egon Friedell'in eserlerini de editörlüğünü yapmıştır.

Erken ortaçağ dönemine odaklanmadan önce Illig, tarih öncesi ve Antik Mısır kronolojilerinin revize edilmesi için çeşitli öneriler yayınlamıştır. Önerileri 1990'lı yıllarda Alman popüler medyasında önemli yer bulmuştur. 1996 tarihli *Das erfundene Mittelalter* (*İcat Edilen Orta Çağ*) adlı eseri de akademik incelemelere konu olmuş, ancak tarihçiler tarafından temelde hatalı olduğu gerekçesiyle evrensel olarak reddedilmiştir. 1997'de *Ethik und Sozialwissenschaften* (Türkçe: *Etik ve Sosyal Bilimler*) dergisi, Illig'in önerisine eleştirel bir tartışma platformu sunmuş ve çok sayıda tarihçi önerinin çeşitli yönleri hakkında yorum yapmıştır. 1997'den sonra Illig'in fikirleri akademik olarak pek kabul görmemiş, ancak Alman popüler medyasında bunlar sözde tarih olarak tartışılmaya devam etmiştir. Illig, en azından 2013 yılına kadar "Fantom Zaman Hipotezi" üzerine yayınlar yapmaya devam etmiştir. Yine 2013 yılında, sanat tarihiyle alakasız bir konu olan Alman Rönesans ustası Anton Pilgram hakkında bir yayın yapmış; ancak yine geleneksel kronolojide revizyonlar önermiş ve maniyerizmin sanat tarihi kategorisinin kaldırılması gerektiğini savunmuştur.

## İddialar

Lessay Abbey, Romanesk mimari örneği
Illig'in iddiaları şunları içeriyor:

* MS 614-911 dönemine güvenilir bir şekilde tarihlenebilecek arkeolojik kanıtların kıtlığı.
* Yakın dönemlere ait tarihlemelerde kullanılan radyometri ve dendrokronoloji yöntemlerinin hatalı olduğu anlaşılmıştır.
* Ortaçağ tarihçilerinin yazılı kaynaklara çok fazla güvendikleri.
* Onuncu yüzyıl Batı Avrupa'sında Romanesk mimarinin varlığı, Roma döneminin geleneksel olarak düşünüldüğü kadar uzun bir zaman önce olmadığını göstermektedir.
* Miladi 1582 yılında Gregoryen takviminin kullanılmaya başlandığı dönemde, Papa XIII. Gregorius için çalışan astronomlar ve matematikçiler, sivil takvimin yalnızca on gün ayarlanması gerektiğini tespit ettiklerinde, Jülyen takvimi ile gerçek (ya da tropikal) takvim arasında on üç günlük bir fark olması gerekirdi. Illig, bundan yola çıkarak MS döneminin hiç var olmamış yaklaşık üç yüzyılı kapsadığı sonucuna varıyor.

## Çürütme

* Özellikle 600 yılından önce Avrupa kaynakları tarafından alıntılanan güneş tutulmaları ile ilgili antik astronomi gözlemleri (hayalet zamanın kronolojiyi bozduğu dönem) genel kronolojiyle uyuşuyor, Illig'inkiyle uyuşmuyor. Hayalet zaman hipotezini çürütmek için belki de çok belirsiz olan birkaç tanesinin yanı sıra, özellikle iki tanesi hipotezi sorgulamaya yetecek kadar kesin bir tarihe sahiptir. Bunlardan biri MS 59 yılında Yaşlı Plinius tarafından bildirilmiştir. Bu tarihte kesinleşmiş bir tutulma var. Ayrıca, örneğin Çin'deki Tang Hanedanı dönemindeki gözlemler ve Halley kuyruklu yıldızı, hiçbir "hayalet zaman" eklenmeksizin güncel astronomi ile tutarlıdır.
* Arkeolojik kalıntılar ve dendrokronoloji (ağaç halkası tarihlemesi) gibi tarihleme yöntemleri "hayalet zaman"ı desteklemekten ziyade çürütmektedir.
* Gregoryen reformunun, MÖ 45 yılında kurulduğunda mevcut olan Jülyen takvimiyle uyumlu hale getirilmesi amaçlanmamıştır; ancak MS 325 yılında, Jülyen takviminde ilkbahar ekinoksunu 21 Mart'a sabitleyerek Paskalya Pazarı'nın tarihini belirleme yöntemini oluşturan Birinci İznik Konsili zamanında mevcuttu. 1582'de astronomik ekinoks Jülyen takvimine göre 10 Mart'ta gerçekleşiyordu, ancak Paskalya hâlâ 21 Mart'taki nominal ekinoksa göre hesaplanıyordu. MÖ 45 yılında astronomik ilkbahar ekinoksu 23 Mart civarında gerçekleşti. Illig'in "kayıp üç yüzyılı" bu nedenle MÖ 45'te Jülyen takviminin kurulması ile MS 325'te İznik Konseyi'nde Paskalya Tarihinin belirlenmesi arasındaki 369 yıla denk gelmektedir.
* Eğer Şarlman ve Karolenj Hanedanı uydurulmuş olsaydı, aynı dönemdeki Anglo-Sakson İngiltere, Papalık ve Bizans İmparatorluğu da dahil olmak üzere Avrupa'nın geri kalanının tarihinin de buna uygun bir şekilde uydurulması gerekirdi. "Hayalet zaman" dönemi aynı zamanda Muhammed'in hayatını ve İslam'ın, Vizigot İberya'sının fethi de dahil olmak üzere, eski Batı Roma İmparatorluğu topraklarına yayılmasını da kapsar. Bu tarihin de uydurulması veya kökten yanlış tarihlendirilmesi gerekecektir. Ayrıca Çin'in Tang hanedanının tarihi ve Talas Muharebesi gibi İslam dünyasıyla temasıyla da uzlaştırılması gerekecektir.

## Bibliyografya

Illig'in yayınları:

* *Egon Friedell und Immanuel Velikovsky. Vom Weltbild zweier Außenseiter*, Basel 1985.
* *Die veraltete Vorzeit*, Heribert Illig, Eichborn, 1988
* with Gunnar Heinsohn: *Wann lebten die Pharaonen?*, Mantis, 1990, revised 2003 3-928852-26-4
* *Karl der Fiktive, genannt Karl der Große*, 1992
* *Hat Karl der Große je gelebt? Bauten, Funde und Schriften im Widerstreit*, 1994
* *Hat Karl der Große je gelebt?*, Heribert Illig, Mantis, 1996
* *Das erfundene Mittelalter. Die größte Zeitfälschung der Geschichte*, Heribert Illig, Econ 1996, 3-430-14953-3 (revised ed. 1998)
* *Das Friedell-Lesebuch*, Heribert Illig, C.H. Beck 1998, 3-406-32415-0
* Heribert Illig, with Franz Löhner: *Der Bau der Cheopspyramide*, Mantis 1998, 3-928852-17-5
* *Wer hat an der Uhr gedreht?*, Heribert Illig, Ullstein 2003, 3-548-36476-4
* Heribert Illig, with Gerhard Anwander: *Bayern in der Phantomzeit. Archäologie widerlegt Urkunden des frühen Mittelalters.*, Mantis 2002, 3-928852-21-3

## Ayrıca bakınız

* Kutsal Roma İmparatoru III. Otto'nun kültürel tasvirleri
* Tarihsel inkarcılık
* *Değiştirilmiş Eski Krallıkların Kronolojisi*
* Glasgow Kronolojisi
* Yeni Kronoloji (Fomenko)
* Yeni Kronoloji (Rohl)
* Immanuel Velikovsky'nin gözden geçirilmiş kronolojisi
* Jean Hardouin
* Muhammed'in tarihselliği
* Simülasyon argümanı

## Kaynakça

* Illig, Heribert: *Enthält das frühe Mittelalter erfundene Zeit?* and subsequent discussion, in: Ethik und Sozialwissenschaften 8 (1997), pp. 481–520.
* Schieffer, Rudolf: *Ein Mittelalter ohne Karl den Großen, oder: Die Antworten sind jetzt einfach*, in: Geschichte in Wissenschaft und Unterricht 48 (1997), pp. 611–17.
* Matthiesen, Stephan: *Erfundenes Mittelalter – fruchtlose These!*, in: Skeptiker 2 (2002).

## Dış bağlantılar

* Explanation of the "phantom time hypothesis" in English (pdf)
* Critique of Illig personal interactions, not his hypothesis in English
* A short explanation of the "phantom time hypothesis"
* Dunning, Brian (16 Ekim 2012). "Skeptoid #332: The Phantom Time Hypothesis". *Skeptoid*. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)