# 13 Eylül

|  |  |
| --- | --- |
|  | **13 Eylül** günü gerçekleşen en önemli olayları **Tarihte Bugün** sayfalarına ekleyebilir ve anasayfada görüntülenmelerini sağlayabilirsiniz.
 |

**13 Eylül**, Miladi takvime göre yılın 256. (artık yıllarda 257.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 109 gün vardır.

## Olaylar

* MÖ 490 - Maraton Savaşı gerçekleşti.
* 1229 - Ögeday, Moğol İmparatorluğu Hanı oldu.
* 1521 - Aztek başkenti Tenochtitlan'ın, Cortes komutasındaki İspanyollar'ca işgali.
* 1647 - İtalyan matematikçi ve fizikçi Evangelista Torricelli, barometreyi icat etti.
* 1788 - Danimarka, İsveç'i işgal etti.
* 1921 - Sakarya Meydan Muharebesi, Türk zaferi ile sona erdi.
* 1922 - Soma'nın Yunan işgalinden kurtuluşu. Aynı gün Yunanlarca 17 Eylül'e kadar sürecek olan İzmir Yangını başlatıldı.
* 1923 - İspanya'da General Miguel Primo de Rivera, darbeyle yönetime el koydu.
* 1937 - Dersim Harekâtı tamamlandı.
* 1940 - Libya'daki İtalyan birlikleri, Mareşal Graziani komutasında Mısır'daki İngilizlere saldırdı.
* 1943 - Çan Kay Şek, Çin Cumhuriyeti'nin ilk Başkanı oldu.
* 1959 - Sovyetlerin insansız uzay roketi Luna 2, Ay'a ulaşan ilk insan yapımı cisim oldu ancak Ay'ın zeminine çakıldı.
* 1968 - Arnavutluk, Varşova Paktı'ndan ayrıldı.
* 2013 - Taliban isyancıları Afganistan'ın Herat kentindeki ABD konsolosluğuna saldırdı; Afgan Ulusal Polisinin iki üyesinin öldüğü ve yaklaşık 20 sivilin yaralandığı bildirildi.

## Doğumlar

* 1087 - II. İoannis, 1118 ile 1143 yılları arasında Bizans imparatoru (ö. 1143)
* 1475 - Cesare Borgia, Papa VI. Alexander'ın gayrimeşru oğlu ve Borgia Hanedanı mensubu (ö. 1507)
* 1583 - Girolamo Frescobaldi, İtalyan müzisyen ve besteci (ö. 1643)
* 1739 - Grigoriy Potyomkin, Rus general ve devlet adamı (ö. 1791)
* 1755 - Oliver Evans, Amerikalı mucit (ö. 1819)
* 1802 - Arnold Ruge, Alman filozof ve politik yazar (ö. 1880)
* 1818 - Gustave Aimard, Fransız yazar (ö. 1883)
* 1819 - Clara Schumann, Alman piyanist ve besteci (ö. 1896)
* 1842 - John Hollis Bankhead, Amerikalı politikacı ve Senatör (ö. 1920)
* 1851 - Walter Reed, Amerikalı bakteriyolog (ö. 1902)
* 1857 - Milton S. Hershey, Amerikalı çikolata imalatçısı, iş insanı ve filantropistti (ö. 1945)
* 1860 - John J. Pershing, Amerikalı asker (ö. 1948)
* 1873 - Konstantin Karatodori, Rum asıllı Alman matematikçi (ö. 1950)
* 1874 - Arnold Schoenberg, Avusturyalı besteci (müzikteki 12 ton yöntemini geliştiren) (ö. 1951)
* 1876 - Sherwood Anderson, Amerikalı yazar (ö. 1941)
* 1886 - Robert Robinson, İngiliz kimyager (ö. 1975)
* 1887
	+ Ramón Grau, Kübalı doktor ve siyasetçi (ö. 1969)
	+ Lavoslav Ružička, Hırvat bilim insanı (ö. 1976)
* 1902 - Anita Palmero, İspanyol kökenli Arjantinli tango şarkıcısı (ö. 1987)
* 1903
	+ Suut Kemal Yetkin, Türk akademisyen, edebiyatçı, denemeci, üniversite idarecisi (ö. 1980)
	+ Claudette Colbert, Amerikalı aktris (ö. 1996)
* 1908 - Karolos Koun, Osmanlı İmparatorluğu'nda doğmuş Yunan tiyatro yönetmeni (ö. 1987)
* 1911 - Bill Monroe, Amerikalı mandolist, şarkıcı ve şarkı sözü yazarı (ö. 1996)
* 1912 - Reta Shaw, Amerikalı aktris (ö. 1982)
* 1916 - Roald Dahl, Galli roman ve kısa öykü yazarı (ö. 1990)
* 1922 - Yma Sumac, Peru asıllı Amerikalı soprano (ö. 2008)
* 1924 - Maurice Jarre, Fransız besteci (ö. 2009)
* 1925 - Sergey Salnikov, Sovyet Rus futbolcu ve teknik direktörü (ö. 1984)
* 1927 - Laura Cardoso, Brezilyalı oyuncu
* 1928 - Diane Foster, Kanadalı atlet
* 1931 - Barbara Bain, Amerikalı oyuncu, dansçı ve manken
* 1932 - Anton Nanut, Sloven orkestra şefi ve klasik müzik eğitimcisi profesör (ö. 2017)
* 1933 - Arif Melikov, Azeri-Sovyet besteci (ö. 2019)
* 1936
	+ Joseph Evan Tata, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 2022)
	+ Stefano Delle Chiaie, İtalyan neo-faşist (ö. 2019)
	+ Coral Atkins, İngiliz aktris (ö. 2016)
* 1937 - Metin Türel, Türk futbolcu ve teknik direktör (ö. 2018)
* 1938 - Gaia Servadio, İtalyan yazar (ö. 2021)
* 1939 - Richard Kiel, Amerikalı oyuncu, komedyen, yazar, yapımcı ve sunucu (ö. 2014)
* 1940 - Óscar Arias, Kosta Rikalı siyaset adamı
* 1941
	+ Tadao Andō, Japon mimar
	+ Ahmet Necdet Sezer, Türk hukukçu ve devlet görevlisi (Türkiye'nin 10. Cumhurbaşkanı ve 14. Anayasa Mahkemesi başkanı)
* 1942 - Sait Sökmen, Gine asıllı Türk balet (Türkiye'nin ilk bale koreografı)
* 1943
	+ Christiane Nord, Alman çeviribilim araştırmacısı
	+ Luis Eduardo Aute, İspanyol şarkıcı, söz yazarı, film yönetmeni, aktör, heykeltıraş, yazar ve ressam (ö. 2020)
	+ Adolfo Zaldívar, Şilili politikacı (ö. 2013)
* 1944 - Jacqueline Bisset, İngiliz aktris
* 1946 - Henri Kupraşvili, Gürcü yüzücü
* 1947 - Juan Sol, İspanyol millî futbolcu (ö. 2020)
* 1949 - Craig MacGregor, Amerikalı rock-blues müzisyeni (ö. 2018)
* 1949 - Avigdor Yitzhaki, İsrailli siyasetçi ve yönetici (ö. 2025)
* 1950 - Klaus Wunder, Alman eski milli futbolcu (ö. 2024)
* 1951
	+ Salva Kiir Mayardit, Güney Sudanlı asker, gerilla lideri ve siyasetçi
	+ Jean Smart, Amerikalı aktris
* 1954
	+ Isiah Whitlock Jr., Amerikalı oyuncu (ö. 2025)
	+ Serra Yılmaz, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, çevirmen ve yönetmen
* 1956 - Joni Sledge, Amerikalı pop-dans müziği şarkıcısı, yapımcı ve söz yazarı (ö. 2017)
* 1958 - Ayşenur Yazıcı, Türk sunucu ve yazar
* 1959 - Alfonso Freeman, Amerikalı oyuncu
* 1960
	+ Abdülkerim Durmaz, Türk eski millî futbolcu, futbol yorumcusu ve teknik direktör
	+ Kevin Carter, Güney Afrikalı fotoğrafçı ve Pulitzer Ödülü sahibi (intihar) (ö. 1994)
* 1961 - Dave Mustaine, Amerikalı müzisyen, Megadeth grubunun kurucusu, vokalisti ve gitaristi
* 1963 - Yuri Aleksandrov, Rus hafif sıklet boksör (ö. 2013)
* 1965
	+ Fikri Işık, Türk siyasetçi ve hukukçu
	+ Katharina Müller-Elmau, Alman oyuncu
* 1966 - Maria Furtwängler, Alman oyuncu
* 1967
	+ Michael Johnson, Amerikalı atlet
	+ Tim S. Owens, Amerikalı heavy metal vokalisti
* 1968
	+ Santi Millán, İspanyol oyuncu ve televizyon sunucusu
	+ Yutaka Matsushita, Japon eski futbolcu
* 1969 - Tyler Perry, Amerikalı oyuncu ve yapımcı
* 1970
	+ Martín Herrera, Arjantinli eski kaleci
	+ Louise Lombard, İngiliz oyuncu
* 1971 - Stella McCartney, İngiliz moda tasarımcısı
* 1973
	+ Christine Arron, Fransız eski atlet
	+ Fabio Cannavaro, İtalyan eski futbolcu
* 1974 - Edi Andradina, Brezilyalı eski futbolcu
* 1975 - Serkan Ercan, Türk sinema, tiyatro oyuncusu ve TV programcısı
* 1976 - Puma Swede, İsveçli pornografik film oyuncusu ve striptizci
* 1977 - Fiona Apple, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen
* 1978 - Swizz Beatz, Amerikalı hip hop müzik yapımcısı ve rapçi
* 1979
	+ Manuel Friedrich, Alman eski futbolcu
	+ Mesut Kumcuoğlu, Türk futbolcu
* 1980
	+ Han Chae-young, Güney Koreli aktris
	+ Nicky Salapu, Amerikan Samoalı futbolcu
	+ Tomáš Zápotočný, Çek eski futbolcu
* 1981 - Lauren Williams, Kanadalı profesyonel güreşçi
* 1982 - Nenê, Brezilyalı profesyonel basketbolcu
* 1984 - Baron Corbin, Amerikalı profesyonel güreşçi
* 1985 - Nikola Mikić, Sırp eski futbolcu
* 1986
	+ Kamui Kobayashi, Japon yarış pilotu
	+ Sean Williams, Amerikalı profesyonel basketbolcu
* 1987
	+ Jonathan de Guzmán, Kanada doğumlu Hollandalı futbolcu
	+ Tsvetana Pironkova, Bulgar profesyonel tenisçi
* 1988 - Eva-Maria Brem, Avusturyalı Alp disiplini kayakçısı
* 1989 - Thomas Müller, Alman milli futbolcu
* 1990
	+ Luciano Narsingh, Hollandalı millî futbolcu
	+ Atsutaka Nakamura, Japon futbolcu
* 1991 - Kseniya Afanasyeva, Rus artistik jimnastikçi
* 1992 - Alexander David González, Venezuelalı futbolcu
* 1993
	+ Niall Horan, İrlandalı şarkıcı ve söz yazarı
	+ Alice Merton, Alman kökenli Kanada-İngiltere vatandaşlığı bulunan pop şarkıcısı
* 1994
	+ Samantha Siqueiros, Meksikalı aktris ve model
	+ Sepp Kuss, Amerikalı bisikletçi
	+ Joel Pohjanpalo, Fin futbolcu
	+ Layton Williams, İngiliz aktör, şarkıcı ve dansçı
* 1995
	+ Robbie Kay, İngiliz oyuncu
	+ Jerry Tollbring, İsveçli hentbolcu
* 1996
	+ Alara Turan, Türk oyuncu
	+ Lili Reinhart, Amerikalı oyuncu
	+ Deniz Hümmet, Türk milli futbolcu
* 1997 - Abdinur Mohamud, Somalili milli futbolcu
* 1999 - Pedro Porro, İspanyol millî futbolcu
* 2000 - Sacha Boey, Kamerun asıllı Fransız futbolcu

## Ölümler

* 81 - Titus Flavius Vespasianus, Roma İmparatoru (d. 39)
* 531 - I. Kubâd, I. Fîrûz'un oğlu, 488-531 yılları arasında Sasani İmparatorluğu'nun hükümdarı (d. 473)
* 1506 - Andrea Mantegna, İtalyan ressam (d. yaklaşık 1431)
* 1592 - Michel de Montaigne, Fransız yazar ve düşünür (d. 1533)
* 1598 - II. Felipe, İspanya Kralı (d. 1527)
* 1705 - Tökeli İmre, Macar Kralı (Osmanlı Devleti'ne sığınan) (d. 1657)
* 1759 - James Wolfe, Britanya Ordusu'na bağlı subay (d. 1727)
* 1848 - Nicolas Charles Oudinot, Fransız asker ve Napolyon Savaşları'nda yer alan I. Napolyon'un 26 mareşal'inden biri (d. 1767)
* 1871 - Şinasi, Osmanlı gazeteci, yayımcı, şair ve oyun yazarı (d. 1826)
* 1872 - Ludwig Andreas Feuerbach, Alman filozof (d. 1804)
* 1877 - Johann Jakob Nöggerath, Alman mineralog ve jeolog (d. 1788)
* 1894 - Emmanuel Chabrier, Fransız besteci ve piyanist (d. 1841)
* 1905 - René Goblet, Fransız siyasetçi (d. 1828)
* 1912 - Nogi Maresuke, Japon İmparatorluk Ordusunda general (d. 1849)
* 1928 - Italo Svevo, İtalyan yazar (d. 1861)
* 1931 - Lili Elbe, Danimarkalı transseksüel kadın. Cinsiyet değiştirme ameliyatı olduğu bilinen ilk kişilerden biri (d. 1882)
* 1946 - Amon Leopold Göth, Alman SS subayı ve II. Dünya Savaşı sırasında Polonya'daki Kraków-Płaszów toplama kampı'nın kumandanı (idam) (d. 1908)
* 1949 - August Krogh, Danimarkalı zoolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1874)
* 1959 - Israel Rokah, Tel Aviv Belediye başkanı (d. 1896)
* 1967 - Muhammed bin Ladin, Suudi Arabistanlı iş insanı (d. 1906)
* 1967 - Şerif Muhittin Targan, Türk besteci, ud ve çello virtüözü ve portre ressamı (d. 1892)
* 1968 - Joseph Pholien, Belçikalı Katolik siyasetçi (d. 1884)
* 1971 - Lin Biao, Çinli asker ve siyaset adamı (uçak kazasında) (d. 1907)
* 1987 - Mervyn LeRoy, Amerikalı film yönetmeni, film yapımcısı, yazar ve oyuncu (d. 1900)
* 1989 - İsmail Rüştü Aksal, Türk siyasetçi (d. 1911)
* 1991 - Metin Oktay, Türk futbolcu (d. 1936)
* 1996 - Tupac Amaru Shakur, Amerikalı rap müzik ve Hip-Hop sanatçısı (d. 1971)
* 1998 - Necdet Calp, Türk bürokrat ve siyasetçi (Halkçı Parti'nin kurucu Genel Başkanı (d. 1922)
* 2001 - Dorothy McGuire, Amerikalı aktris (d. 1916)
* 2008 - Kemal Kafalı, Türk mühendis, bilim insanı ve eğitimci (d. 1921)
* 2011 - Walter Bonatti, İtalyan dağcı, gezgin ve gazeteci (d. 1930)
* 2011 - Richard Hamilton, İngiliz ressam ve kolaj sanatçısı (d. 1922)
* 2011 - DJ Mehdi, Fransız hip hop müzisyeni ve DJ (d. 1977)
* 2012 - Dilhan Eryurt, Türk astrofizikçi (d. 1926)
* 2014 - Milan Galic, Yugoslav futbolcu (d. 1938)
* 2015 - Moses Malone, Eski Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu (d. 1955)
* 2017 - Grant Hart, Amerikalı rock müzisyeni ve şarkcısı (d. 1961)
* 2017 - Saby Kamalich, Perulu-Meksikalı dizi ve sinema oyuncusu (d. 1939)
* 2017 - Frank Vincent, Amerikalı oyuncu, müzisyen ve yazar (d. 1937)
* 2018 - Roman Baskin, Eston oyuncu ve film yönetmeni (d. 1954)
* 2018 - Roxana Darín, Arjantilni aktris (d. 1931)
* 2018 - Marin Mazzie, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1960)
* 2018 - John Wilcock, İngiliz gazeteci ve yazar (d.1927)
* 2019 - Cynthia Cockburn, İngiliz akademisyen, feminist ve aktivist (d. 1934)
* 2019 - Paul Cronin, Avustralyalı oyuncu (d. 1938)
* 2019 - Bruno Grandi, Eski İtalyan jimnatikçi ve spor yöneticisi (d. 1934)
* 2019 - Györg Konrád, Macar filozof, roman ve deneme yazarı (d. 1933)
* 2019 - Eddie Money, Amerikalı rock, pop müziği sanatçısı ve söz yazarı (d. 1949)
* 2020 - Bernard Debré, Fransız sağ siyasetçi ve ürolog (d. 1944)
* 2020 - Said Ali Kemal, Komorlu siyasetçi (d. 1938)
* 2020 - Raghuvansh Prasad Singh, Hint politikacı (d. 1946)
* 2021 - George Wein, Amerikalı yapımcı ve müzisyen (d. 1925)
* 2021 - Antony Hewish, İngiliz fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1924)
* 2022 - Jean-Luc Godard, Fransız film yönetmeni (d. 1930)

## Tatiller ve özel günler

Wikimedia Commons'ta 13\_Eylül ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Dünya Sepsis Günü
* Dünya Yazılımcılar Günü

## Kaynakça