# Dijital pazarlama

Pazarlama ve halkla ilişkilerin çeşitli alt işlevlerini gösteren beş setlik Venn Şeması (İngilizce)
**Dijital pazarlama**, elektronik bir cihaz veya internet kullanan tüm pazarlama çabalarını kapsar. Ürün veya hizmetlerin elektronik ortamda çevrimiçi şekilde tanıtılmasını sağlar.

Ürün ve hizmetleri tanıtmak için masaüstü bilgisayarlar, cep telefonları, diğer dijital ortam ve platformlar gibi internet ve çevrimiçi tabanlı dijital teknolojileri kullanır. 1990'lar ve 2000'lerdeki gelişim, markaların ve işletmelerin pazarlama için teknolojiyi kullanma şeklini değiştirdi. Dijital platformlar, pazarlama planlarına ve günlük hayata giderek daha fazla dahil oldu. Arama motoru optimizasyonu (SEO), arama motoru pazarlama (SEM), içerikle pazarlama, etkileyici pazarlama, içerik otomasyonu, kampanya pazarlaması, veriye dayalı pazarlama, elektronik ticaret pazarlaması, sosyal medya pazarlama kombinasyonlarını kullanan dijital pazarlama kampanyaları yaygınlaştı. Ayrıca sosyal medya optimizasyonu, e-mail pazarlama, dijital görüntülü reklamcılık, e-kitaplar, optik diskler ve oyunlar sıradan hale geldi. İnternet dışı kanallara yapılan uzantı, dijital pazarlamayı çevrimiçi pazarlamadan ayırır.

## Dijital pazarlamanın tarihi

Dijital Pazarlama terimi ilk olarak 1990'larda kullanılmıştır. Dijital çağ, internetin gelişi ve Web 1.0 platformunun gelişmesiyle başlamıştır. Web 1.0 platformu, kullanıcıların istedikleri bilgiyi bulmalarına izin vermiş ancak bu bilgileri web üzerinden paylaşmalarına izin vermemiştir.

1993 yılında, ilk tıklanabilir banner yayına girdi. Bu, pazarlamanın dijital çağına geçişin başlangıcı oldu. Bu kademeli değişim nedeniyle, 1994 yılı itibarıyla yeni teknolojilerin dijital pazara girdiği görüldü. Aynı yıl, Yahoo kuruldu. Bu, şirketlerin web sitelerini, daha yüksek arama motoru sıralamasına çekmek için optimize etmesiyle birlikte dijital pazarlama alanında değişikliklere yol açtı. 1996'da HotBot, LookSmart ve Alexa gibi birkaç arama motoru daha piyasaya sürüldü.

1998 yılında ise Google doğdu. Microsoft, MSN arama motorunu piyasaya sürdü ve Yahoo, Yahoo web aramasını pazara getirdi. İki yıl sonra, tüm küçük arama motorları ya geride kaldı ya da iş dünyasındaki devlere daha fazla yer bırakarak yok edildi. Dijital pazarlama dünyası, arama motoru trafiğinin bir ayda yaklaşık 6,4 milyara ulaştığının bildirildiği 2006 yılında ilk büyük artışını gördü. Bu durum pazarlamanın dijitalleşmesi gerektiğini ve dijital pazarlamanın önemini vurgulayan önemli bir detaydı. Sonrasında ortaya çıkan sosyal medya platformları (MySpace, Facebook, LinkedIn, Instagram) ile kitlesel pazarlama kişisel pazarlamaya doğru bir dönüşüm gösterdi. 2022 yılında bütçe açısından geleneksel pazarlamanın önüne geçmiştir.

Çevrimiçi platformların oluşması, internetin ve teknolojinin gelişmesiyle de pazarlama, geleneksel yöntemlerden dijitale doğru evrim geçirdi.

## Geleneksel pazarlama ve dijital pazarlamanın farkları

Sosyal ağların ve teknolojinin hızlı büyümesi, işletmelerin müşterileriyle etkileşim kurma biçiminde önemli değişikliklere neden oldu. İnternet ve dijital pazarlama, tüketici edinme ve elde tutma stratejilerinin kritik bileşenleri haline geldi. Elektronik bir cihaz veya İnternet kullanılarak gerçekleştirilen tüm pazarlama faaliyetlerine dijital pazarlama adı verilir. Geleneksel yaklaşımlarla karşılaştırıldığında, dijital pazarlama, ürün/hizmet pazarlaması ve reklam faaliyetlerinde büyük farklılıklar yaratır ve aynı zamanda güçlü bir şirket imajını ve tüketici memnuniyetini artırmada kilit oyuncu rolünü geliştirir.

### Pazarlama araçları

Geleneksel pazarlama, gazete, dergi reklamları, bültenler ve broşürler gibi basılı medyayı ya da televizyon ve radyo reklamlarını kullanırken dijital pazarlama çevrimiçi reklamcılık, web siteleri, sosyal ağlar, e-posta pazarlaması, kısa mesaj, satış ortaklığı pazarlaması, içerik pazarlama, video pazarlama, SEO gibi dijital ve çevrimiçi araçları kullanır.

### Pazarlama bütçesi

Pazarlama maliyeti, işletmelerin dikkate alacağı bütçenin bir parçasıdır. Geleneksel pazarlamada belirli reklam türleri nedeniyle bir miktar malzemeye ihtiyaç duyulmaktadır. Bu durum geleneksel pazarlamanın daha maliyetli olmasına sebep olmaktadır. Dijital pazarlama, potansiyel müşterilerine reklam vermek için çevrimiçi platformları kullanır. Bu sitelerin kullanımı ücretsiz olduğu için dijital pazarlama geleneksel pazarlamadan daha az maliyetlidir.

### Hedef kitle

Geleneksel pazarlamanın kullandığı basılı yayın organları ile yerel kitleye ulaşmak daha kolaydır. Aynı zamanda, daha yaşlı bir kitle söz konusu olduğunda da geleneksel pazarlamayı kullanmak daha etkili olacaktır. Gazete ve radyo reklamları gibi reklamları kullanmak, daha yaşlı demografiyi çekebilir. Dijital pazarlama kanalları ise küresel olarak izleyiciler için daha kolay erişilebilir ve müşterileri daha kolay çekebilir.

### Tüketici etkileşimi

Pazarlama araçları oldukça katı olduğu için geleneksel pazarlama tek yönlü bir iletişim içerir. Bu durum da tüketiciler ile samimi bir etkileşim içine girilmesinin önüne geçer. Dijital pazarlamada ise web siteleri ve sosyal medyanın kullanılmasından kaynaklı pazarlamacıların fiziksel varlığı zorunlu değildir ve bu da daha hızlı bir şekilde tüketiciye ulaşılmasını sağlar. Aynı zamanda iki yönlü iletişimi teşvik eden dijital pazarlama ile müşteri memnuniyeti daha kolay sağlanır.

### Veri analizi

Geleneksel pazarlamada kampanyanın ne kadar başarılı olduğunu ölçmek oldukça zordur. Anketler ve pazarın bulguları incelenir. Fakat bu durum zaman alır. Veri analizi söz konusu olduğunda dijital pazarlama, kampanyalar hakkında hızlı bir veri analizi sağlar. Veri araçları web sitesini ziyaret eden kullanıcıların sayısı, ne kadar süre kaldıkları, reklamların kaçını tıkladığı, kaç satış yapıldığı gibi birçok noktayı kaydederek hızlı ve kolay bir analiz imkanı sunar.

## Dijital Pazarlama Yöntemleri

### Arama motoru optimizasyonu (SEO)

SEO, arama motorlarının bir web sitesinin içeriğini taramasını, dizine eklemesini ve anlamasını kolaylaştıran bir dizi değişiklik ve tekniktir. Arama Motoru Optimizasyonu (SEO), arama sonuçları sayfasında daha yüksek bir sıralamaya yol açması ve ardından bir web sitesine daha yüksek trafik getirmesi gereken uzun vadeli bir stratejidir.

### Arama motoru pazarlaması (SEM)

Arama Motoru Pazarlaması (SEM), web sitesine ziyaretçi çekmek için anahtar kelimeler üzerinde yapılan kapsamlı ve ücretli bir dijital reklamcılık yöntemidir. İş yapınıza bağlı olarak değişen 3 farklı modeli bulunur. Bunlar: PPC (tıklama başına ödeme), TBM (tıklama başına maliyet) ve BGBM (bin gösterim başına maliyet). SEM için farklı platformlar vardır. Google Ad Words ve Bing Ads en popüler olan platformlardır.

### İçerik pazarlaması

Müşteri davranışını korumak veya etkilemek için düzenli olarak sunulması gereken ilgili, ilginç, eğlenceli ve değerli içeriğin geliştirilmesi içerik pazarlamasının temel noktalarını oluşturmaktadır. İçerik pazarlaması, tüketicilerin elde tutulmasına, yenilerinin edinilmesine ve işletmeler için güçlü bir markanın geliştirilmesine yardımcı olan önemli bir pazarlama faaliyetidir.

### Sosyal medya pazarlaması (SMM)

Sosyal medya pazarlaması markaların marka imajının güçlendirilmesi, korunması ve oluşturulması için çeşitli faydalar sağlar. Bu avantajlardan yararlanmak için markalar, giderek artan sosyal medya platformları arasından seçim yapmalı ve markanın malzemelerinin uygun, güvenilir ve net bir şekilde dağıtılmasını garanti etmelidir. Bu da etkili bir sosyal medya pazarlaması ile yapılmaktadır.

### Tıklama başına ödeme reklamcılığı (PPC)

Tıklama başına ödeme reklamcılığı, ticari pazarlamacıların birbirlerine karşı teklif vermelerine dayanır. Bu bağlamda, bir web sayfasının sahibi, şirketlerin ürün/hizmetlerini sahibinin sayfasında tanıtmasını sağlar; işletme, yayıncının web sayfasını ziyaret eden bir kişi bu reklamı her tıkladığında yayıncıya belirli bir meblağ öder ve bu, tıklama başına ödeme olarak bilinir. PPC, kuruluşlar için önemli bir gelir kaynağı olarak ortaya çıkan, hızla genişleyen bir reklam pazarıdır.

### E-Posta pazarlaması

E-posta yoluyla, genellikle bir grup kişiye ticari bir mesaj gönderme eylemi, e-posta pazarlaması olarak bilinir. E-posta yoluyla reklam göndermeyi, iş talep etmeyi veya satın alma veya katkı talep etmeyi gerektirir. Tipik olarak, e-posta pazarlama taktikleri üç ana hedeften birini veya daha fazlasını gerçekleştirmeyi amaçlar: sadakat, güven veya marka bilinirliği. Bir şirketin mevcut veya önceki müşterilerle ilişkisini geliştirmek, müşteri sadakatini güçlendirmek ve yeni müşteriler edinmek veya mevcut müşterileri hemen satın almaya ikna etmek amacıyla e-posta mesajları göndermek ve üçüncü taraf reklamlarını paylaşmak, bu terimin örnekleridir.

## Dijital pazarlamanın avantajları ve dezavantajları

### Avantajlar

* **Daha Geniş Erişim:** Dijital pazarlama, dünya çapında geniş bir müşteri tabanına ulaşmak için çevrimiçi bir platform aracılığıyla ürünler ve hizmetler hakkında farkındalığı artırmaya yardımcı olur.
* **Kişiselleştirme:** Hedef kitleyi yakınlaştırmak ve gereksinimlerini karşılayan ürünle onlara yaklaşmak, marka sadakati ve itibarı oluşturmaya yardımcı olur. Dijital pazarlama, müşteriler için özel içerik tasarlayarak kişiselleştirilmiş pazarlama için bir platform sağlar. Amaç, müşterilere markanın bireysel ihtiyaçlarına hitap ettiğini hissettirmektir.
* **İzlenebilir Sonuçlar:** Dijital pazarlama, pazarlamacıların gerçek zamanlı olarak doğru sonuçları görmelerini sağlar.
* **Daha İyi Katılım:** Dijital pazarlama, markanın müşteriler arasında daha iyi bir farkındalık yaratmasına ve daha fazla insan tarafından tanınmasına olanak tanır. Blogları, sosyal medya içeriğini ve promosyon tekliflerini kullanan uygun bir pazarlama stratejisi, markanın müşterinin dikkatini çekmesini ve güvenilirlik oluşturmasını sağlar.
* **Geri Dönüşü Arttırır:** Dijital pazarlama çalışmaları, ürünler için yapılacak harici platformlardaki reklam çalışmalarında ROI oranlarını artmasında öncülük sağlar. İnsanların ilgisini, güvenini ve marka imajını olumlu tetikleyen çalışmalar geri dönüş oranlarında katkı sağlamaktadır.

### Dezavantajlar

* **Yüksek Rekabet:** Dijital pazarlama ile küresel kitleye daha geniş bir erişim sağlanmaktadır. Bu durum da küresel rekabetle yüzleşmek için yetenekler oluşturmayı gerektirmektedir. Markayı daha fazla rakibe karşı korumak ve kampanya yürüten birçok dijital kanal arasında dikkat çekmek zorluk çıkartabilmektedir.
* **Beceri Gereksinimi:** Pazarlama faaliyetlerinin başarılı bir şekilde yürütülebilmesi için dijital platformda doğru bilgi ile uzmanlığın bir araya getirilmesi gerekmektedir. Teknolojideki düzenli gelişmelerle birlikte, herhangi bir değişikliğe hızla yanıt vermek için araçlar, platformlar ve yöntemler konusunda güncel kalmak çok önemlidir.
* **Güvenlik ve Gizlilik Sorunları:** Çevrimiçi platformların daha fazla kullanımı, daha iyi güvenlik ve web sitesi koruması gerektirir. Veri ihlallerine ilişkin herhangi bir şikâyetin oluşmaması için dijital pazarlama stratejilerinde müşteri verilerinin korunması ve kullanılmasına ilişkin yasal formalitelerin tamamlanması gerekmektedir.
* **Şikayetler ve Geri Bildirimler:** İnternet'teki tüm kullanıcılar tarafından görülebilir ve erişilebilir durumda olan ürün ve hizmetler hakkındaki olumsuz yorum ve bilgiler bir şirketin imajına ciddi şekilde zarar verebilmektedir.

## Ayrıca bakınız

* E-pazarlama
* Dijital pazarlama mühendisi
* Dijital pazarlama sistemi
* Kullanıcı amacı
* Rekabet stratejisi
* Görsel pazarlama
* Tıklama başına maliyet
* Mobil pazarlama
* İnteraktif pazarlama
* Nöropazarlama
* Makale pazarlama
* Neden ilişkili pazarlama
* Politik pazarlama
* SEO
* E-mail pazarlama

## Kaynakça